Друк брошурою Виконується верстка сторінок…
Папір A4, альбомна орієнтація, поля «Немає», без колонтитулів. Друкуйте двосторонньо, з переворотом по короткому краю, у масштабі 100%; якщо принтер обрізає край — 98%. Не вмикайте режим «Буклет» у драйвері принтера.
Глvа а~”
1
Възлюбиᲄе пра'вдђ сђдя'щеи ꙁе'млю. мђдръствђ'ите ѓ^ г~њ въ бл~госты'ни, и^ въ про'стости срDца въꙁы'щете е^го.
1
ΑΓΑΠΗΣΑΤΕ δικαιοσύνην, οἱ κρίνοντες τὴν γῆν, φρονήσατε περὶ τοῦ Κυρίου ἐν ἀγαθότητι, καὶ ἐν ἁπλότητι καρδίας ζητήσατε αὐτόν·
2
ја%ко ѓ^бря'щется не и^скђша'ющимъ е^го, ја^ви'т# же ся не невњ'рђющимъ е^мђ.
2
ὅτι εὑρίσκεται τοῖς μὴ πειράζουσιν αὐτόν, ἐμφανίζεται δὲ τοῖς μὴ ἀπιστοῦσιν αὐτῷ.
3
стропти'вая б^о помышле'нїя эTлђча'ютъ эT б~а, и^скђше'на же си'ла ѓ^бличи'тъ безђм#ныхъ.
3
σκολιοὶ γὰρ λογισμοὶ χωρίζουσιν ἀπὸ Θεοῦ, δοκιμαζομένη τε ἡ δύναμις ἐλέγχει τοὺς ἄφρονας.
4
ја%ко въ ѕло^ хђдожнђ дш~ђ не внидетъ премђдрость, ни ѓ^битаеT в телеси пови'ннемъ грњхоM.
4
ὅτι εἰς κακότεχνον ψυχὴν οὐκ εἰσελεύσεται σοφία, οὐδὲ κατοικήσει ἐν σώματι κατάχρεῳ ἁμαρτίας·
5
ст~ыи б^о дх~ъ накаꙁа'нїя эTбњжи'тъ л#сти'ва, и^ эTи^мется эT помышле'нїи беꙁраꙁђмныхъ, и^ ѓ^бличиTся эT находящаго беꙁако'нїя.
5
ἅγιον γὰρ πνεῦμα παιδείας φεύξεται δόλον καὶ ἀπαναστήσεται ἀπὸ λογισμῶν ἀσυνέτων καὶ ἐλεγχθήσεται ἐπελθούσης ἀδικίας.
6
чл~колю'бенъ б^о дх~ъ премђдрости, и^ не и^ꙁвини'тъ прокля'того эT ё^стенъ е^го. ја%ко внђтрьниX е^го свњдњтель е^сть б~ъ, и^ срDцђ е^го и^ꙁыска'тель и%стиненъ, и^ ја^ꙁы'ка слы'шатель.
6
φιλάνθρωπον γὰρ πνεῦμα σοφία καὶ οὐκ ἀθῳώσει βλάσφημον ἀπὸ χειλέων αὐτοῦ· ὅτι τῶν νεφρῶν αὐτοῦ μάρτυς ὁ Θεὸς καὶ τῆς καρδίας αὐτοῦ ἐπίσκοπος ἀληθὴς καὶ τῆς γλώσσης ἀκουστής·
7
ја%ко дх~ъ гн~ь и^спо'лни вселе'ннђю, и^ съдръжа'щаго вс^я ра'ꙁђма и%мать глsа”
7
ὅτι πνεῦμα Κυρίου πεπλήρωκε τὴν οἰκουμένην, καὶ τὸ συνέχον τὰ πάντα γνῶσιν ἔχει φωνῆς.
8
Сего ра'ди вњща'вшаго беꙁако'нная не мо'жетъ ё^таи^ти, и^ ни ми'мои^детъ е^го ѓ^блича'ющїи сђдъ.
8
διὰ τοῦτο φθεγγόμενος ἄδικα οὐδεὶς μὴ λάθῃ, οὐδὲ μὴ παροδεύσῃ αὐτὸν ἐλέγχουσα ἡ δίκη.
9
въ раꙁволе'нїиX б^о нечести'выхъ и^стяꙁа'нїе бђдетъ, слове'съ же е^го слы'шанїе къ г~ђ прїидеT, въ ѓ^бличе'нїе беꙁако'нїи е^го.
9
ἐν γὰρ διαβουλίοις ἀσεβοῦς ἐξέτασις ἔσται, λόγων δὲ αὐτοῦ ἀκοὴ πρὸς Κύριον ἥξει εἰς ἔλεγχον ἀνομημάτων αὐτοῦ·
10
ја%ко ё^хо рве'нїя слы'шитъ вс^я, и^ го'рко ропта'нїе не кры'ется.
10
ὅτι οὖς ζηλώσεως ἀκροᾶται τὰ πάντα, καὶ θροῦς γογγυσμῶν οὐκ ἀποκρύπτεται.
11
храни'теся ё^бо эT ропта'нїя неполе'ꙁна, и^ эT ѓ^болга'нїя щади'те ја^зы'къ, ја%ко вњща'нїе та'ино т#ще не и^деT. ё^ста же лжђщихъ ё^бива'етъ дш~ю”
11
φυλάξασθε τοίνυν γογγυσμὸν ἀνωφελῆ καὶ ἀπὸ καταλαλιᾶς φείσασθε γλώσσης· ὅτι φθέγμα λαθραῖον κενὸν οὐ πορεύσεται, στόμα δὲ καταψευδόμενον ἀναιρεῖ ψυχήν.
12
Не вожделњите смр~ти въ блђже'нїи живота` ва'шего, не и^звлека'ите поги'бели дњ'лы рђ'къ ва'ших#”
12
μὴ ζηλοῦτε θάνατον ἐν πλάνῃ ζωῆς ὑμῶν, μηδὲ ἐπισπᾶσθε ὄλεθρον ἔργοις χειρῶν ὑμῶν·
13
ЈА/ко б~ъ смр~ти не сътвори, ни весели'тся ѓ^ поги'бели живыхъ.
13
ὅτι ὁ Θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ τέρπεται ἐπ᾿ ἀπωλείᾳ ζώντων.
14
съꙁда б^о въ е^же бы'ти вс^я. и^ сп~сены наро'ды ми'рђ. ни бо е^сть в ни'хъ врачева'нїа и^стребле'нїю, ниже а%дђ црsтвїе на ꙁемли`.
14
ἔκτισε γὰρ εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα, καὶ σωτήριοι αἱ γενέσεις τοῦ κόσμου, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς φάρμακον ὀλέθρου οὔτε ᾅδου βασίλειον ἐπὶ γῆς.
15
пра'вда б^о без#смр~тна еs, непра'вда же смр~ти снабдњ'нїе.
15
δικαιοσύνη γὰρ ἀθάνατός ἐστιν.
16
нечести'вїи же рђка'ма и^ словесы приꙁва'ша ю&, дрђги'ню вᲆмњни'ша ю&. себњ бы'ти попоlꙁнђшася, и^ сђпрђз#ство положи'ша к неи, ја%ко досто'ини сђть ѓ%ноя ча'сти бы'ти”
16
᾿Ασεβεῖς δὲ ταῖς χερσὶ καὶ τοῖς λόγοις προσεκαλέσαντο αὐτόν, φίλον ἡγησάμενοι αὐτὸν ἐτάκησαν καὶ συνθήκην ἔθεντο πρὸς αὐτόν, ὅτι ἄξιοί εἰσι τῆς ἐκείνου μερίδος εἶναι.
Глvа, в~”
1
Реко'ша б^о в себњ помышля'ющїи непра'веDне. маl е^сть и^ с нђждею живо'тъ на'шъ, и^ нњ'сть и^сцњле'нїя в концы чл~честњ, и^ нњ'сть познан# раздрњше'ныи эT а%да.
1
ΕΙΠΟΝ γὰρ ἐν ἑαυτοῖς λογισάμενοι οὐκ ὀρθῶς· ὀλίγος ἐστὶ καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τελευτῇ ἀνθρώπου, καὶ οὐκ ἐγνώσθη ὁ ἀναλύσας ἐξ ᾅδου.
2
ја^ко ни эT чегоже рожDе'ны е^смы, и^ по сихъ бђ'демъ ја%ко не бы'хомъ. ја%ко ды'мъ дыха'нїе въ но'здрехъ на'шиX, и^ сло'во ја%ко и%скра въ воздвигне'нїе срDца на'шего.
2
ὅτι αὐτοσχεδίως ἐγεννήθημεν, καὶ μετὰ τοῦτο ἐσόμεθα ὡς οὐχ ὑπάρξαντες· ὅτι καπνὸς ἡ πνοὴ ἐν ρισὶν ἡμῶν, καὶ ὁ λόγος σπινθὴρ ἐν κινήσει καρδίας ἡμῶν,
3
е^иже ё^га'сши пе'пелъ бђ'деT тњ'ло на'ше, и^ дх~ъ разлїется ја%ко мя'кокᲆ воздXђ”
3
οὗ σβεσθέντος τέφρα ἀποβήσεται τὸ σῶμα καὶ τὸ πνεῦμα διαχυθήσεται ὡς χαῦνος ἀήρ.
4
І$ и^мя на'ше въ забве'нїе прїе'млется во вре'мя, и^ никто'же помяне'тъ дњ'лъ на'шиX” И$ пре'идеT живоT на'шᲆ ја%ко сᲄопы ѓ%блака, и^ ја%ко м#гла разDрњшиTся и^же погоне'на еs эT лђчъ слн~чныX и^ теплоᲄою е^го ѓ^тягчи'вшися” Вре'мя на'ше е^сть ја%ко
4
καὶ τὸ ὄνομα ἡμῶν ἐπιλησθήσεται ἐν χρόνῳ, καὶ οὐθεὶς μνημονεύσει τῶν ἔργων ἡμῶν· καὶ παρελεύσεται ὁ βίος ἡμῶν ὡς ἴχνη νεφέλης καὶ ὡς ὁμίχλη διασκεδασθήσεται διωχθεῖσα ὑπὸ ἀκτίνων ἡλίου καὶ ὑπὸ θερμότητος αὐτοῦ βαρυνθεῖσα.
5
стњнь прохода, и^ нњ'сть ѓ^браще'нїя конца на'шего. ја%ко запеча'танъ е^сть и^ никт^о ѓ^брати'тся”
5
σκιᾶς γὰρ πάροδος ὁ βίος ἡμῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισμὸς τῆς τελευτῆς ἡμῶν, ὅτι κατεσφραγίσθη, καὶ οὐδείς ἀναστρέφει.
6
прїидњте ё^бо и^ поживеM въ сђщиX бл~гиX, ё^бл~жимся зда'нїем# ја%ко ю%ность ско'ре.
6
δεῦτε οὖν καὶ ἀπολαύσωμεν τῶν ὄντων ἀγαθῶν καὶ χρησώμεθα τῇ κτίσει ὡς ἐν νεότητι σπουδαίως.
7
вина дража'ишаго и^ ми'ра во'ина и^сполᲆниMся, и^ да не про'идеT дасъ цвTњ вре'мени.
7
οἴνου πολυτελοῦς καὶ μύρων πλησθῶμεν, καὶ μὴ παροδευσάτω ἡμᾶς ἄνθος ἀέρος.
8
вінчаеM насъ ро'жами преже неже ё^вянTђ,
8
στεψώμεθα ρόδων κάλυξι πρὶν ἢ μαρανθῆναι.
9
н^и е^дїн# ё^ насъ лђчъ бђдеT, и^же не про'идеT блђженїа нашего. никто ва'сᲆ эTлђченъ бђдеT блђженїа нашеh вездњ ѓ^ста'виM совTњника веселїя, ја^ко сїя е^сᲄь ча'сᲄь наша и^ с^е е^сть жре'бїи наш#.
9
μηδεὶς ἡμῶν ἄμοιρος ἔστω τῆς ἡμετέρας ἀγερωγίας, πανταχῆ καταλίπωμεν σύμβολα τῆς εὐφροσύνης, ὅτι αὕτη ἡ μερὶς ἡμῶν καὶ ὁ κλῆρος οὗτος.
10
наси'лїе сътвориM ё^бо'гђ правеDнђ, и^ не пощадимъ вдовицы, ниже ста'рца почтеM сњдинъ многолњтныX.
10
καταδυναστεύσωμεν πένητα δίκαιον, μὴ φεισώμεθα χήρας, μηδὲ πρεσβύτου ἐντραπῶμεν πολιὰς πολυχρονίους.
11
да бђдеT же намъ крњпость ꙁако'нъ правдњ, не крњпкое б^о неключимо ѓ^бря'щется.
11
ἔστω δὲ ἡμῶν ἡ ἰσχὺς νόμος τῆς δικαιοσύνης, τὸ γὰρ ἀσθενὲς ἄχρηστον ἐλέγχεται.
12
ё^ловимᲆ ле'стїю правеDнаго, ја%коже неключимъ е^сть намъ, и^ проти'виTся дњ'ломъ нашимъ, и^ поноситъ намъ грњхы ꙁако'на, і^ и^ꙁно'ситъ на на'съ грњхи приѓ^бщенїа на'шего.
12
ἐνεδρεύσωμεν δὲ τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡμῖν ἐστι καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις ἡμῶν καὶ ὀνειδίζει ἡμῖν ἁμαρτήματα νόμου καὶ ἐπιφημίζει ἡμῖν ἁμαρτήματα παιδείας ἡμῶν·
13
въꙁвњща'етъ себе ра'ꙁђмъ бж~їи и^мњти, и^ сн~а бж~їа себе и^менђе'тъ”
13
ἐπαγγέλλεται γνῶσιν ἔχειν Θεοῦ καὶ παῖδα Κυρίου ἑαυτὸν ὀνομάζει·
14
и^ бысть намᲆ на ѓ^бличенїе помышленїи.
14
ἐγένετο ἡμῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν ἡμῶν· βαρύς ἐστιν ἡμῖν κα`βλεπόμενος,
15
тя'жекъ е^сть намъ та'коже къ видњнїю, ја%ко неподобно еs и%ныM жи'тїе е^го, и^ пременени сђть стеѕи е^го”
15
ὅτι ἀνόμοιος τοῖς ἄλλοις ὁ βίος αὐτοῦ, καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ·
16
Въ порђга'нїе въмњни'хоMся е^мђ и^ въздръжится эT пђтїи на'шихъ ја%ко эT нечистотъ” И$ бл~житъ послDњняя правеDныX, и^ славится эTц~а и^мњти себњ б~а.
16
εἰς κίβδηλον ἐλογίσθημεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡμῶν ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν· μακαρίζει ἔσχατα δικαίων καὶ ἀλαζονεύεται πατέρα Θεόν.
17
ви'димъ б^о а%ще словеса` е^го и%стинна сђть, і^ и^скђсиM ја%же вᲆ и^схожDенїю е^го”
17
ἴδωμεν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ ἀληθεῖς, καὶ πειράσωμεν τὰ ἐν ἐκβάσει αὐτοῦ·
18
А$ще б^о е^сть и%стинныи сн~ъ бж~їи въспрїимеT е^го, і^ и^ꙁба'витъ е^го эT рђкъ противя'щиXся.
18
εἰ γάρ ἐστιν ὁ δίκαιος υἱὸς Θεοῦ, ἀντιλήψεται αὐτοῦ καὶ ρύσεται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων.
19
досажденїемъ и^ мђкою и^спытаеM е^го, да ё^вњмы чsть е^го, и^ ѓ^сђдиM межDђ ѕло'бою е^го.
19
ὕβρει καὶ βασάνῳ ἐτάσωμεν αὐτόν, ἵνα γνῶμεν τὴν ἐπικείκειαν αὐτοῦ καὶ δοκιμάσωμεν τὴν ἀνεξικακίαν αὐτοῦ·
20
смр~тїю поно'сною ѓ^сђдимъ е^го, бђдетъ б^о е^мђ расмотренїе эT словесъ е^го”
20
θανάτῳ ἀσχήμονι καταδικάσωμεν αὐτόν, ἔσται γὰρ αὐτοῦ ἐπισκοπὴ ἐκ λόγων αὐτοῦ.
21
Сїя помы'слиша и^ съблаꙁни'шася, ѓ^слњпи б^о иX ѕло'ба и^хъ.
21
Ταῦτα ἐλογίσαντο, καὶ ἐπλανήθησαν· ἀπετύφλωσε γὰρ αὐτοὺς ἡ κακία αὐτῶν,
22
и^ не ё^вњдњша та'инъ бж~їихъ, ниже м#зды ё^пова'ша преподобїя, ни'же сђди'ша чести дш~аM непоро'чныM”
22
καὶ οὐκ ἔγνωσαν μυστήρια Θεοῦ, οὐδὲ μισθὸν ἤλπισαν ὁσιότητος, οὐδὲ ἔκριναν γέρας ψυχῶν ἀμώμων.
23
ЈА/ко б~ъ създа чл~ка в неи^стлњнїе, и^ во ѓ'браZ подобїа свое^го сътвори е^го”
23
ὅτι ὁ Θεὸς ἔκτισε τὸν ἄνθρωπον ἐπ᾿ ἀφθαρσίᾳ καὶ εἰκόνα τῆς ἰδίας ἰδιότητος ἐποίησεν αὐτόν·
24
За'вистїю же дїа'волею смр~ть внїиде въ ми'рᲆ, и^скђшаюT же е^го и^же ѓ%ного ча'сти сђть”
24
φθόνῳ δέ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τόν κόσμον,
Глvа, г~”
1
ПравеDныхъ дш~а в рђцњ бж~їи не прикоснется и^хъ мђ'ка.
1
ΔΙΚΑΙΩΝ δὲ ψυχαὶ ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὐ μὴ ἅψηται αὐτῶν βάσανος.
2
непщевани бы'ша въ ѓ%чїю безђмныхъ ё^мрњти, въмњнися ѕло'ба и^схоD и^хъ”
2
ἔδοξαν ἐν ὀφθαλμοῖς ἀφρόνων τεθνάναι, καὶ ἐλογίσθη κάκωσις ἡ ἔξοδος αὐτῶν
3
и^ эT нашествїя сокрђшенїе. ѓ^ни' же сђть вᲆ ми'рњ,
3
καί ἡ ἀφ᾿ ἡμῶν πορεία σύντριμμα, οἱ δέ εἰσιν ἐν εἰρήνῃ.
4
и^б^о преD лицеM члчsкимᲆ а^ще и^ мђкђ прїимђтъ, ё^пова'нїя и^хъ бесмр~тїя и^сполнь”
4
καὶ γὰρ ἐν ὄψει ἀνθρώπων ἐὰν καλασθῶσιν, ἡ ἐλπὶς αὐτῶν ἀθανασίας πλήρης·
5
Въма'лњ наказа'ни быша и^ вели'каа въспрїимTђ. ја%ко б~ъ и^скђси иX, и^ ѓ^брњте иX досто'ины себњ.
5
καὶ ὀλίγα παιδευθέντες μεγάλα εὐεργετηθήσονται, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπείρασεν αὐτοὺς καὶ εὗρεν αὐτοὺς ἀξίους ἑαυτοῦ·
6
и^ ја%ко зла'то въ горᲆнилњ и^скђси и^хъ, и^ ја%ко вс^еплоDнђ жрътвђ прїятᲆ и^хъ.
6
ὡς χρυσὸν ἐν χωνευτηρίῳ ἐδοκίμασεν αὐτοὺς καὶ ὡς ὁλοκάρπωμα θυσίας προσεδέξατο αὐτούς.
7
и^ въ время посњщенїя и^хъ въсїя'ютъ, ја%ко и^скры по стеблїю потекTђ”
7
καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀναλάμψουσι καὶ ὡς σπινθῆρες ἐν καλάμῃ διαδραμοῦνται·
8
СђдяT ја^зы'комъ и^ ѓ^блада'ютъ люDми, и^ воцр~ится в нихъ г~ь въ вњки”
8
κρινοῦσιν ἔθνη καὶ κρατήσουσι λαῶν, καὶ βασιλεύσει αὐτῶν Κύριος εἰς τοὺς αἰῶνας.
9
И$ надњю^щїися на'нь раꙁђмњюT и%стин#нђ, и^ вњрнїи въ любви пребђ'дђтъ е^мђ” ЈА/ко блгDть и^ ми'лость въ прпDбныхъ е^го, и^ посњщенїе во и^ꙁбранныX е^го”
9
οἱ πεποιθότες ἐπ᾿ αὐτῷ συνήσουσιν ἀλήθειαν, καὶ οἱ πιστοὶ ἐν ἀγάπῃ προσμενοῦσιν αὐτῷ, ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ, καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ.
10
Нечестивїи же ја%ко помы'слиша прїимђтъ беꙁъчестїе, и^же неради'ша правеDнаго, и^ эT г~а эTстђпи'ша”
10
Οἱ δὲ ἀσεβεῖς καθὰ ἐλογίσαντο ἕξουσιν ἐπιτιμίαν, οἱ ἀμελήσαντες τοῦ δικαίου καὶ τοῦ Κυρίου ἀποστάντες.
11
Премђ'дроs б^о и^ накаꙁа'нїе ё'ничижаяи нечестенъ е^сть, и^ празDно ё^пова'нїе и^хъ и^ трђды беꙁᲆплоDна, неключима е^сть дњ'ла и^хъ”
11
σοφίαν γὰρ καὶ παιδείαν ὁ ἐξουθενῶν ταλαίπωρος, καὶ κενὴ ἡ ἐλπὶς αὐτῶν, καὶ οἱ κόποι ἀνόνητοι καὶ ἄχρηστα τὰ ἔργα αὐτῶν·
12
Же'ны и^хъ нечђв#ствены сђть, и^ лђка'вы чада иX, прокля'то рожденїе иX”
12
αἱ γυναῖκες αὐτῶν ἄφρονες, καί πονηρὰ τὰ τέκνα αὐτῶν, ἐπικατάρατος ἡ γένεσις αὐτῶν.
13
ЈА/ко бл~жена е^сть непло'ды неѓ^сквръненая, и^же не позна` ло'жа на грњхъ. и%мать плоD въ посњщенїи дш~ъ”
13
ὅτι μακαρία στεῖρα ἡ ἀμίαντος, ἥτις οὐκ ἔγνω κοίτην ἐν παραπτώματι, ἕξει καρπόν ἐν ἐπισκοπῇ ψυχῶν,
14
И$ е^внђхъ и^же не съдњла в рђкђ свое'ю беꙁаконїа, н^и помысли'выи на г~а лђкавая” да'сᲄь б^о ся е^мђ вњры блгDть и^збра'нна, и^ жребїи в# хра'мњ бж~їи ё^гоDнњишїи”
14
καὶ εὐνοῦχος ὁ μὴ ἐργασάμενος ἐν χειρὶ ἀνόμημα, μηδὲ ἐνθυμηθεὶς κατὰ τοῦ Κυρίου πονηρά, δοθήσεται γὰρ αὐτῷ τῆς πίστεως χάρις ἐκλεκτὴ καὶ κλῆρος ἐν ναῷ Κυρίου θυμηρέστερος.
15
Бл~гыхъ б^о трђдовъ плоD сла'венъ, і^ и^же не эTпадеT ко'реня премђ'дросᲄи”
15
ἀγαθῶν γὰρ πόνων καρπὸς εὐκλεής, καὶ ἀδιάπτωτος ἡ ρίζα τῆς φρονήσεως.
16
Ча'да же прелюбодњ'евъ не съвръшена бђдTђ, и^ эT ꙁаконопрестђ'пнаго ло'жа сњмя и^щеꙁнетъ”
16
τέκνα δὲ μοιχῶν ἀτέλεστα ἔσται, καὶ ἐκ παρανόμου κοίτης σπέρμα ἀφανισθήσεται.
17
А$ще б^о долгоживотни бђдђтъ нивочто'же въмᲇнятся, и^ въ беꙁᲆчестїи послDњняя ста'рость иX,
17
ἐάν τε γὰρ μακρόβιοι γένωνται, εἰς οὐθὲν λογισθήσονται, καὶ ἄτιμον ἐπ᾿ ἐσχάτων τὸ γῆρας αὐτῶν·
18
а^ще же ско'ро скончаTся не и^мњ'ютъ ё^пова'нїя, н^и во' дн~и поꙁна'нїя эT ба'снеи.
18
ἐάν τε ὀξέως τελευτήσωσιν, οὐχ ἕξουσιν ἐλπίδα, οὐδὲ ἐν ἡμέρᾳ διαγνώσεως παραμύθιον·
19
ја^ꙁы'ка неправеDна лю'та сђть сконча'нїя”
19
γενεᾶς γὰρ ἀδίκου χαλεπὰ τὰ τέλη.
Глvа, д~”
1
Лђ'чши беꙁъчаDство съ бл~гочестїемъ, бесме'ртїе б^о еs въ па'мяти е^я, ја%ко и^ преD бм~ъ позна'ется и^ преD чл~ки.
1
ΚΡΕΙΣΣΩΝ ἀτεκνία μετὰ ἀρετῆς· ἀθανασία γάρ ἐστιν ἐν μνήμῃ αὐτῆς, ὅτι καὶ παρὰ Θεῷ γινώσκεται καὶ παρὰ ἀνθρώποις·
2
сђщїи б^о въспомина'ютъ ю& и любятъ эTше'дшђю и^ въ вњце вњн#цено'сно чти'тся. и^ нескверны'хъ подви'жникъ т#ща'нїе ѓ^долева'ющи.
2
παροῦσάν τε μιμοῦνται αὐτὴν καὶ ποθοῦσιν ἀπελθοῦσαν· καὶ ἐν τῷ αἰῶνι στεφανηφοροῦσα πομπεύει τὸν τῶν ἀμιάντων ἄθλων ἀγῶνα νικήσασα.
3
многопло'дна нечести'выхъ мно'жества неключи'ма бђдTђ, и^ эT прелюбодњя'нїи насажде'нное не да'сть ко'ренїеM глђбинђ, ниже крњ'пко стоя'нїе сътворитъ”
3
πολύγονον δὲ ἀσεβῶν πλῆθος οὐ χρησιμεύσει, καὶ ἐκ νόθων μοσχευμάτων οὐ δώσει ρίζαν εἰς βάθος, οὐδὲ ἀσφαλῆ βάσιν ἑδράσει·
4
А$ще ё^бо и^ вњтви на вре'мя процвњтђт#, не на крњпкаго вᲆꙁшеDшаго эT вњтрђ пококолᲇблеTся, и^ эT ѕњлныхъ вњтръ и^скорени'тся.
4
κἂν γὰρ ἐν κλάδοις πρὸς καιρὸν ἀναθάλῃ, ἐπισφαλῶς βεβηκότα ὑπὸ ἀνέμου σαλευθήσεται καὶ ὑπὸ βίας ἀνέμων ἐκριζωθήσεται.
5
и^ съкрђшатся вњтви несконча'ни, и^ плоD и^хъ неключи'мъ ѓ^ско'меn во я'дь и^ нивочт^о потребеn.
5
περικλασθήσονται κλῶνες ἀτέλεστοι, καὶ ὁ καρπὸς αὐτῶν ἄχρηστος, ἄωρος εἰς βρῶσιν καὶ εἰς οὐθὲν ἐπιτήδειος·
6
эT беꙁако'нныX б^о со'нїи ча'да рожде'ная, свњдњтели сђть лђка'вствїя на роди'тели б^о и^спыта'нїя и^хъ”
6
ἐκ γὰρ ἀνόμων ὕπνων τέκνα γεννώμενα μάρτυρές εἰσι πονηρίας κατὰ γονέων ἐν ἐξετασμῷ αὐτῶν.
7
Пра'ведник же а^ще пости'гнетъ сконча'тися въ поко'и бђдеT”
7
Δίκαιος δὲ ἐὰν φθάσῃ τελευτῆσαι, ἐν ἀναπαύσει ἔσται·
8
Ста'рость б^о чsтна не многолњтна, ниже число` лњтъ и^ꙁочте'но”
8
γῆρας γὰρ τίμιον οὐ τὸ πολυχρόνιον οὐδὲ ἀριθμῷ ἐτῶν μεμέτρηται·
9
Сњди'на же е^сть мђдрость чл~комъ, и^ во'зрастъ ста'рости жи'тїе непоро'чно.
9
πολιὰ δέ ἐστι φρόνησις ἀνθρώποις καὶ ἡλικία γήρως βίος ἀκηλίδωτος.
10
бл~гоё^гожде'нъ б~ђ бы'сть и^ въꙁлюби'ся, и^ живыи межDђ грњшными преложи'ся,
10
εὐάρεστος τῷ Θεῷ γενόμενος ἠγαπήθη καὶ ζῶν μεταξὺ ἁμαρτωλῶν μετετέθη·
11
въсхищенъ бы'сть да не ꙁлоба и^ꙁмњнитъ ра'зђма е^го, и^л^и лесть прельсти'тъ дш~ђ е^го”
11
ἡρπάγη, μὴ κακία ἀλλάξῃ σύνεσιν αὐτοῦ ἢ δόλος ἀπατήσῃ ψυχὴν αὐτοῦ·
12
Раченїа бо ѕлая ѓ^мрача'етъ бл~гая, и^ жела'нїе по'хоти и^ꙁмњня'етъ ё'мъ незлобивъ.
12
βασκανία γὰρ φαυλότητος ἀμαυροῖ τὰ καλά, καὶ ρεμβασμὸς ἐπιθυμίας μεταλλεύει νοῦν ἄκακον.
13
сконча'вся вᲆ ма'лᲇ и^спо'лни лњта длъга,
13
τελειωθεὶς ἐν ὀλίγῳ ἐπλήρωσε χρόνους μακρούς,
14
ё^годна б^о бњ` гв~и дш~а е^го. тMњже пот#ща'ся эT среды лђкавствїя.
14
ἀρεστὴ γὰρ ἦν Κυρίῳ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ· διὰ τοῦτο ἔσπευσεν ἐκ μέσου πονηρίας. οἱ δὲ λαοὶ ἰδόντες καὶ μὴ νοήσαντες, μηδὲ θέντες ἐπὶ διανοίᾳ τὸ τοιοῦτον,
15
лю'дїе же ви'дњвше и^ не разђмњвше, ни положи'ша въ по'мыслњ таковое, ја%ко блгDть и^ млsть въ прпDбныхъ е^го, и^ посњще'нїе въ и^ꙁбра'нныхъ е^го”
15
ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ.
16
ѓ^сђди'т же пра'ведникъ ё^мира'яи живы'хъ нечести'выхъ, и^ ю'ность скоnча'ющаяся скоро долголњтнеи ста'рости непра'веднаго”
16
κατακρινεῖ δὲ δίκαιος καμὼν τοὺς ζῶντας ἀσεβεῖς καὶ νεότης τελεσθεῖσα ταχέως πολυετὲς γῆρας ἀδίκου·
17
Оу^зрятъ б^о конецъ премђдраго, и^ не разђмњютъ чт^о въсхотњ ѓ^ немᲆ, и^ въ чт^о ё^ма'ли е^го г~ь”
17
ὄψονται γὰρ τελευτὴν σοφοῦ καὶ οὐ νοήσουσι τί ἐβουλεύσατο περὶ αὐτοῦ καὶ εἰς τί ἠσφαλίσατο αὐτὸν ὁ Κύριος.
18
ё^зрятъ и^ ё^ничижа'тъ е^го, и^мже г~ь посмње'тся.
18
ὄψονται καὶ ἐξουθενήσουσιν, αὐτοὺς δὲ ὁ Κύριος ἐκγελάσεται
19
и^ бђдђтъ посемъ въ паде'нїе беꙁъчестно, и^ въ срамотђ въ мрътвыхъ въ вkњ” ЈА/ко поврьжетъ и^хъ бђ'ихъ на'дменыхъ, и^ поколњблетъ и^хъ эT ѓ^снова'нїя, и^ до послњди и^зчеꙁнђтъ” И$ бђдђтъ въ бо'лњꙁни, и^ па'мять и^хъ поги'бнетъ.
19
καὶ ἔσονται μετὰ τοῦτο εἰς πτῶμα ἄτιμον καὶ εἰς ὕβριν ἐν νεκροῖς δι᾿ αἰῶνος, ὅτι ρήξει αὐτοὺς ἀφώνους πρηνεῖς καὶ σαλεύσει αὐτοὺς ἐκ θεμελίων καὶ ἕως ἐσχάτου χερσωθήσονται καὶ ἔσονται ἐν ὀδύνῃ, καὶ ἡ μνήμη αὐτῶν ἀπολεῖται.
20
прїидђтъ въ помышле'нїе грњхъ свои^хъ, и^ ѓ^бли'чаT и^хъ проти'вђ беꙁаконїи и^хъ”
20
ἐλεύσονται ἐν συλλογισμῷ ἁμαρτημάτων αὐτῶν δειλοί, καὶ ἐλέγξει αὐτοὺς ἐξεναντίας τὰ ἀνομήματα αὐτῶν.
Глvа, е~”
1
Тогда ста'нетъ въ дръꙁнове'нїи вели'цњ пра'ведникъ преD лицеM стђжа'ющиM е^го, и^ лишающиM трђдовъ е^го.
1
ΤΟΤΕ στήσεται ἐν παρρησίᾳ πολλῇ ὁ δίκαιος κατὰ πρόσωπον τῶν θλιψάντων αὐτὸν καὶ τῶν ἀθετούντων τοὺς πόνους αὐτοῦ.
2
ви'дящїи смђтятся сᲄра'хомъ тя'жкомъ, и^ ё^жаснђтся ѓ^ пресла'вномъ сп~сенїю.
2
ἰδόντες ταραχθήσονται φόβῳ δεινῷ καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τῆς σωτηρίας.
3
и^ рекђтъ въ себњ ка'ющеся, и^ тњсноты` ради мая'нїя стеня'ще. се'и б^њ е^гоже и^мњхомъ нњкогда въ посмњхъ, и^ въ при'тчђ поноше'нїя.
3
ἐροῦσιν ἐν ἑαυτοῖς μετανοοῦντες καὶ διὰ στενοχωρίαν πνεύματος στενάξονται καὶ ἐροῦσιν·
4
беꙁђмнїи животъ е^го въмњни'хомъ неи'сᲄово и^ конецъ е^го беꙁче'стенъ.
4
οὗτος ἦν ὃν ἔσχομέν ποτε εἰς γέλωτα καὶ εἰς παραβολὴν ὀνειδισμοῦ οἱ ἄφρονες· τὸν βίον αὐτοῦ ἐλογισάμεθα μανίαν καὶ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ ἄτιμον.
5
ка'ко въмњни'ся въ сн~ехъ бж~їиX, и^ въ ст~ых# жребїи е^го е^сть”
5
πῶς κατελογίσθη ἐν υἱοῖς Θεοῦ καὶ ἐν ἁγίοις ὁ κλῆρος αὐτοῦ ἐστιν;
6
Оу^бо заблђди'хомъ эT пђти` и%стиннаго, и^ пра'вды свњтъ не ѓ^блиста` наs. и^ слн~це не въз#сїя на'мъ,
6
ἄρα ἐπλανήθημεν ἀπὸ ὁδοῦ ἀληθείας, καὶ τὸ τῆς δικαιοσύνης φῶς οὐκ ἔλαμψεν ἡμῖν, καὶ ὁ ἥλιος οὐκ ἀνέτειλεν ἡμῖν·
7
беꙁаконїя и^сплънихомся въ стезя'хъ и^ поги'бели. и^ ходи'хоM въ пђсᲄы'ни непроходи'мыа, пђти же гн~я не ё^вњдњхомъ.
7
ἀνομίας ἐνεπλήσθημεν τρίβοις καὶ ἀπωλείας καὶ διωδεύσαμεν ἐρήμους ἀβάτους, τὴν δὲ ὁδὸν Κυρίου οὐκ ἔγνωμεν.
8
чт^о полꙁова` намъ горды'ня, и^л^и богаTство съ велича'нїемъ чт^о въꙁда'сть намъ.
8
τί ὠφέλησεν ἡμᾶς ἡ ὑπερηφανία; καὶ τί πλοῦτος μετὰ ἀλαζονίας συμβέβληται ἡμῖν;
9
преидо'ша вс^я ѓ^на ја^ко сњнь и^ ја%ко вњсть претњка'ющїя”
9
παρῆλθεν ἐκεῖναι πάντα ὡς σκιὰ καὶ ὡς ἀγγελία παρατρέχουσα·
10
І$ ја^ко кора'бль преходя'и волны` вода'мъ, е^гоже проходђ нњсть стопы` ѓ^брњсти, ни пђть стеꙁе'и е^го въ волнаX.
10
ὡς ναῦς διερχομένη κυμαινόμενον ὕδωρ, ἧς διαβάσης οὐκ ἔστιν ἴχνος εὑρεῖν, οὐδὲ ἀτραπὸν τρόπιος αὐτῆς ἐν κύμασιν·
11
и^л^и ја%ко пти'ца прелњта'ющая по а^е'рђ, е^ја%же ни е^ді'но ѓ^брњтеся зна'менїе пђти`. ја%звђ же смђщаяи бїеное, ле'гкїи вњтръ и^ сњкђщи нђжею пђть а^е'ра. движе'нїемъ крыl прелњта'етъ, и^ посе'мъ ни е^ді'но зна'менїе ѓ^брњтеся прохо'дђ в неM”
11
ἢ ὡς ὀρνέου διαπτάντος ἀέρα οὐθὲν εὑρίσκεται τεκμήριον πορείας, πληγῇ δὲ ταρσῶν μαστιζόμενον πνεῦμα κοῦφον καὶ σχιζόμενον βίᾳ ροίζου, κινουμένων πτερύγων διωδεύθη, καὶ μετὰ τοῦτο οὐχ εὑρέθη σημεῖον ἐπιβάσεως ἐν αὐτῷ·
12
И$л^и ја%ко стрњла` и^спђщена на намњреное мњсто, и^ раздњленыи а^е'ръ внеза'пђ въ себњ само'мъ заключе'н# е^сть, ја%ко да и^ не ви'дњтися прохо'дђ е^го”
12
ἢ ὡς βέλους βληθέντος ἐπὶ σκοπόν, τμηθεὶς ὁ ἀὴρ εὐθέως εἰς ἑαυτὸν ἀνελύθη ὡς ἀγνοῆσαι τὴν δίοδον αὐτοῦ.
13
Та'ко и^ мы` рожде'ни ѓ^скђдњваеM и^ чти` ё^бо ни е^ді'наго ꙁна'менїя мо'жемъ показа'ти, въ ѕло'бњ же на'шеи скончи'мся”
13
οὕτως καὶ ἡμεῖς γεννηθέντες ἐξελίπομεν καὶ ἀρετῆς μὲν σημεῖον οὐδὲν ἔσχομεν δεῖξαι, ἐν δὲ τῇ κακίᾳ ἡμῶν κατεδαπανήθημεν.
14
И$бо ё^пова'нїе нечести'выхъ ја%ко пра'хъ эT вњт'ра поDе'млется. и^ ја%ко пњна мя'к#ка эT бђря растръгнется, и^ ја%ко ды'мъ эT вњтра разливаеTся, и^ ја^ко па'мяᲄь прихо'да е^ді'ного дн~е пре'иде”
14
ὅτι ἐλπὶς ἀσεβοῦς ὡς φερόμενος χνοῦς ὑπὸ ἀνέμου καὶ ὡς πάχνη ὑπὸ λαίλαπος διωχθεῖσα λεπτὴ καὶ ὡς καπνὸς ὑπό ἀνέμου διεχύθη καὶ ὡς μνεία καταλύτου μονοημέρου παρώδευσε.
15
Пра'ведници же въ вњки живђтъ. и въ г~њ м#зда` и^хъ, и^ помышле'нїе и^хъ преD вы'шнимъ”
15
Δίκαιοι δὲ εἰς τὸν αἰῶνα ζῶσι, καὶ ἐν Κυρίῳ ὁ μισθὸς αὐτῶν, καὶ ἡ φροντὶς αὐτῶν παρὰ ῾Υψίστῳ.
16
Сего ра'ди прїимђть црsтвїе красоᲄы`, и^ дїади'мђ доброты` эT рђки` гн~я” ЈА/ко десни'цею покры'еT и^хъ, и^ мы'ш#цею защи'титъ и^х#”
16
διὰ τοῦτο λήψονται τὸ βασίλειον τῆς εὐπρεπείας καὶ τὸ διάδημα τοῦ κάλλους ἐκ χειρὸς Κυρίου, ὅτι τῇ δεξιᾷ σκεπάσει αὐτοὺς καὶ τῷ βραχίονι ὑπερασπιεῖ αὐτῶν.
17
И прїиметъ ѓ^рђжїе ре'вности е^го, и въѓ^рђжено съᲄворитъ сᲆзда'нїе на м#ще'нїе врагомъ.
17
λήψεται πανοπλίαν τὸν ζῆλον αὐτοῦ καὶ ὁπλοποιήσει τὴν κτίσιν εἰς ἄμυναν ἐχθρῶν·
18
и^ ѓ^блече'тъ въ бро'ня пра'вды, и^ ѓ^бложитъ шле'м# сђда и%стинна”
18
ἐνδύσεται θώρακα δικαιοσύνην καὶ περιθήσεται κόρυθα κρίσιν ἀνυπόκριτον·
19
Прїиметъ щи'тᲆ непобори'мъ прпDбїя,
19
λήψεται ἀσπίδα ἀκαταμάχητον ὁσιότητα,
20
поѓ'стрит# же напра'сенъ гнњвъ въ ѓ^рђжїе, и^ побо'реT с нимъ ми'ръ на безђмныа.
20
ὀξυνεῖ δὲ ἀπότομον ὀργὴν εἰς ρομφαίαν, συνεκπολεμήσει δὲ αὐτῷ ὁ κόσμος ἐπὶ τοὺς παράφρονας.
21
И$ по'идђтъ пра'волђчне стрњлы моlнїя, и^ ја%ко эT бл~гокрђжна лђ'ка ѓ%блачна на намњрїе перђтъ”
21
πορεύσονται εὔστοχοι βολίδες ἀστραπῶν καὶ ὡς ἀπὸ εὐκύκλου τόξου τῶν νεφῶν ἐπί σκοπὸν ἁλοῦνται,
22
И$ эT каменоме'тныя ја%рости и^сполнъ падђтъ гра'ды, и^ възнегодђ'етъ на нихъ вода` морьска'я, рњ'ки же потекђтъ жесточае.
22
καὶ ἐκ πετροβόλου θυμοῦ πλήρεις ριφήσονται χάλαζαι. ἀγανακτήσει κατ᾿ αὐτῶν ὕδωρ θαλάσσης, ποταμοὶ δὲ συγκλύσουσιν ἀποτόμως.
23
противђ тXњ ста'нетъ дх~ъ си'лы, и^ ја%ко бђря раздњлитъ ихъ.
23
ἀντιστήσεται αὐτοῖς πνεῦμα δυνάμεως καὶ ὡς λαῖλαψ ἐκλικμήσει αὐτούς. καὶ ἐρημώσει πᾶσαν τὴν γῆν ἀνομία, καὶ ἡ κακοπραγία περιτρέψει θρόνους δυναστῶν.
24
и^ ѓ^пђстошиT всю` зе'млю безаконїя, и^ ѕло'ба превратитъ прsтолъ си'лныхъ”
Глvа, ѕ~”
1
Слы'шите б^о цр~їе и^ раꙁђмњ'ите, и^ наё^чи'теся сђдїя концемᲆ ꙁемли`.
1
ΑΚΟΥΣΑΤΕ οὖν, βασιλεῖς, καὶ σύνετε· μάθετε, δικασταὶ περάτων γῆς.
2
внђши'те съдержа'щїи мно'жества, и^ гор#дя'щеися ѓ^ наро'дњхъ ја^зы'къ”
2
ἐνωτίσασθε οἱ κρατοῦντες πλήθους καὶ γεγαυρωμένοι ἐπὶ ὄχλοις ἐθνῶν·
3
ЈА/ко дана е^сть эT г~а держа'ва ва'мъ, и^ си'ла эT вы'шняго” И$же и^стя'жетᲆ дњ'ла ва'ша, и^ помышле'нїя и^спыта'етъ.
3
ὅτι ἐδόθη παρὰ τοῦ Κυρίου ἡ κράτησις ὑμῖν καὶ ἡ δυναστεία παρὰ ῾Υψίστου, ὃς ἐξετάσει ὑμῶν τὰ ἔργα καὶ τὰς βουλὰς διερευνήσει·
4
ја%ко слђ'зи сђще црsтва е^го не сђди'сте пра'во, ни съхрани'сте ꙁако'на, ниже по во'ли бж~їеи ходи'сте”
4
ὅτι ὑπηρέται ὄντες τῆς αὐτοῦ βασιλείας οὐκ ἐκρίνατε ὀρθῶς, οὐδὲ ἐφυλάξατε νόμον, οὐδὲ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ Θεοῦ ἐπορεύθητε.
5
Съкрђше'нїе ско'ро ја^виTся ва'мъ, ја%ко сђдъ жесточа'ишїи на тњхъ въ находя'щихъ бывае^т#” Ма'ла
5
φρικτῶς καὶ ταχέως ἐπιστήσεται ὑμῖν, ὅτι κρίσις ἀπότομος ἐν τοῖς ὑπερέχουσι γίνεται.
6
б^о подается млsть, си'лнїи же си'лне и^стя'жђтся”
6
ὁ γὰρ ἐλάχιστος συγγνωστός ἐστιν ἐλέους, δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐτασθήσονται·
7
Не лишаеT бо ся лица всњхᲆ влDка. ниже ё^срами'тся вельмо'жи. ја%ко ма'ла и^ вели'ка се'и сътвори, подо'бне же прораꙁђмњва'етъ ѓ^ всњхъ.
7
οὐ γὰρ ὑποστελεῖται πρόσωπον ὁ πάντων δεσπότης, οὐδὲ ἐντραπήσεται μέγεθος, ὅτι μικρὸν καὶ μέγαν αὐτὸς ἐποίησεν ὁμοίως τε προνοεῖ περὶ πάντων·
8
держа'вным# же крњпко совњ'сть и^спыта'нїе”
8
τοῖς δὲ κραταιοῖς ἰσχυρὰ ἐφίσταται ἔρευνα.
9
К ваM б^о ЭO мђчи'тели словеса моя, да наё^чи'теся премђ'дрости и^ не падете.
9
πρὸς ὑμᾶς οὖν, ὦ τύραννοι, οἱ λόγοι μου, ἵνα μάθητε σοφίαν καὶ μὴ παραπέσητε·
10
и^бо съхраня'щеи прпDбне прпDбная преё^подобя'тся. і^ и'же наё^ча'ютᲆ сїа ѓ^бря'щђть эTвњтъ.
10
οἱ γὰρ φυλάξαντες ὁσίως τὰ ὅσια ὁσιωθήσονται, καὶ οἱ διδαχθέντες αὐτὰ εὑρήσουσιν ἀπολογίαν.
11
въжделњ'ите ё^бо словеs моиX, въꙁлюби'те и^ накажи'теся”
11
ἐπιθυμήσατε οὖν τῶν λόγων μου, ποθήσατε καὶ παιδευθήσεσθε.
12
Свњтла и^ неё^вядо'ма е^сть премђдрость, и^ въꙁмо'жна ви'дится эT любя'щиX ю&, и^ ѓ^бря'щется эT и%щђщихᲆ ю&.
12
Λαμπρὰ καὶ ἀμάραντός ἐστιν ἡ σοφία και εὐχερῶς θεωρεῖται ὑπὸ τῶν ἀγαπώντων αὐτὴν καὶ εὑρίσκεται ὑπὸ τῶν ζητούντων αὐτήν,
13
достиꙁаеT жела'ющихъ преDвидњти”
13
φθάνει τοὺς ἐπιθυμοῦντας προγνωσθῆναι.
14
Оу^рани'выи к не'и не ё^трђдиTся, преDтека'я б^о преD вра'ты его.
14
ὁ ὀρθρίσας πρὸς αὐτὴν οὐ κοπιάσει, πάρεδρον γὰρ εὑρήσει τῶν πυλῶν αὐτοῦ.
15
е^же б^о помы'слити ѓ^ не'и чю'вство е^сть съверше'ное, и^ бдя'и е^я` ра'ди въ ско'ре беZ печа'ли бђдеT.
15
τὸ γὰρ ἐνθυμηθῆναι περὶ αὐτῆς φρονήσεως τελειότης, καὶ ὁ ἀγρυπνήσας δι᾿ αὐτὴν ταχέως ἀμέριμνος ἔσται·
16
ја%ко досто'иныхъ е^я` сїя ѓ^бхо'дитъ и%щђщи, и^ на стезя'хъ пока'жеTся и^мъ блгDтнњ. и^ въ всеM провидњ'нїи преDтече'тъ и^мъ.
16
ὅτι τοὺς ἀξίους αὐτῆς αὕτη περιέρχεται ζητοῦσα καὶ ἐν ταῖς τρίβοις φαντάζεται αὐτοῖς εὐμενῶς καὶ ἐν πάσῃ ἐπινοίᾳ ὑπαντᾷ αὐτοῖς.
17
нача'ло б^о е^я` и^стиннњ'ише е^сть наказа'нїя вожDелњ'нїе.
17
ἀρχὴ γὰρ αὐτῆς ἡ ἀληθεστάτη παιδείας ἐπιθυμία, φροντὶς δὲ παιδείας ἀγάπη,
18
прилежа'нїе же наказа'нїя любы, и^ лю'битъ же хране'нїе зако'на е^я`.
18
ἀγάπη δέ τήρησις νόμων αὐτῆς, προσοχὴ δὲ νόμων βεβαίωσις ἀφθαρσίας,
19
хране'нїе же зако'на съверше'нїе нерастлњнїа е^сть, нерастлњнїе же тво'ритъ блиZ бы'ти б~ђ.
19
ἀφθαρσία δὲ ἐγγὺς εἶναι ποιεῖ Θεοῦ.
20
въжDелњ'нїе б^о премђ'дрости въꙁво'дитъ къ црsтвђ вњ'чномђ”
20
ἐπιθυμία ἄρα σοφίας ἀνάγει ἐπὶ βασιλείαν.
21
А$ще ё^бо наслажDаетеся прsтлы и^ скљ=петры ЭO мђчи'телїе людїи, почтњт'е премђ'дросᲄь да въ вњ'ки црsтвђете”
21
εἰ οὖν ἥδεσθε ἐπὶ θρόνοις καὶ σκήπτροις, τύραννοι λαῶν, τιμήσατε σοφίαν, ἵνα εἰς τὸν αἰῶνα βασιλεύσητε.
22
Чт^о же е^сть премђ'дрость и^ ја%ко бы'сть, възвњщђ
22
τί δέ ἐστι σοφία καὶ πῶς ἐγένετο, ἀπαγγελῶ καὶ οὐκ ἀποκρύψω ὑμῖν μυστήρια, ἀλλὰ ἀπ᾿ ἀρχῆς γενέσεως ἐξιχνιάσω καὶ θήσω εἰς τὸ ἐμφανὲς τὴν γνῶσιν αὐτῆς καὶ οὐ μὴ παροδεύσω τὴν ἀλήθειαν.
23
и^ не ё^таю эT васъ та'инъ. н^о эT нача'ла роже'нїя иZслњ'жђ,
23
οὔτε μὴν φθόνῳ τετηκότι συνοδεύσω, ὅτι οὗτος οὐ κοινωνήσει σοφίᾳ.
24
и^ положђ на свTњ ра'ꙁђмъ е^я`, и^ не престђплю и^стин#ны.
24
πλῆθος δὲ σοφῶν σωτηρία κόσμου, καὶ βασιλεὺς φρόνιμος εὐστάθεια δήμου.
25
ниже за'вистїю таю^щи сᲆпђтьствђю, ја%ко се'и не бђ'детъ прича'стникъ премђ'дрости.
25
ὥστε παιδεύσθε τοῖς ρήμασί μου, καὶ ὠφεληθήσεσθε.
26
мно'жесᲄво же премђ'дрыхъ сп~сенїе ми'рђ. и^ цр~ь премђ'дръ ё^тверже'нїе е^сть людеM”
27
Сего ради прїимњте накаꙁа'нїе по словесе'мъ мои^м#, и^ полꙁђетъ ваM”
Глvа, з~”
1
Єсмь б^о и^ а'зъ чл~къ смр~тенъ подо'бенъ всњмъ, и^ бывыи эT роди'теля прежде създа'н#наго.
1
ΕΙΜΙ μὲν κἀγὼ θνητὸς ἄνθρωπος ἴσος ἅπασι καὶ γηγενοῦς ἀπόγονος πρωτοπλάστου· καὶ ἐν κοιλίᾳ μητρὸς ἐγλύφην σὰρξ
2
и^ въ чре'вњ матерни взя'хъ пло'ть, десятїю мsцеи сътолстњхъ въ кро'ви эT сњмени мђж'еска, не ё^слаже'нїю л^и сна сънидо'хъ”
2
δεκαμηνιαίῳ χρόνῳ παγεὶς ἐν αἵματι ἐκ σπέρματος ἀνδρὸς καὶ ἡδονῆς ὕπνῳ συνελθούσης.
3
И$ а'зъ рожDенъ въспрїяX ѓ%бщего а^е'ра, и^ в подо'бостра'стнђю зе'млю ё^падо'хъ, и^ перваго гла'са подо'бна всњмъ и^спђстиX пла'чђщи.
3
καὶ ἐγώ δὲ γενόμενος ἔσπασα τὸν κοινὸν ἀέρα καὶ ἐπὶ τὴν ὁμοιοπαθῆ κατέπεσον γῆν, πρώτην φωνὴν τὴν ὁμοίαν πᾶσιν ἴσα κλαίων·
4
и^ в пеленахъ въскормле'нъ е^смь, и^ вели'кимъ прилежа'нїемъ.
4
ἐν σπαργάνοις ἀνετράφην καὶ ἐν φροντίσιν·
5
ни е^ді'нъ б^о цр~ь и%но и^мњ рожде'нїя нача'ло.
5
οὐδεὶς γὰρ βασιλεὺς ἑτέραν ἔσχε γενέσεως ἀρχήν,
6
е^ді'нᲆ бо вхоD всњмъ е^сть в жи'тїе подо'бен# же і^ и^схо'дъ”
6
μία δὲ πάντων εἴσοδος εἰς τὸν βίον, ἔξοδός τε ἴση.
7
Сего ради помоли'хся и^ дана бы'сть мнњ мђ'дрость, и призва'хъ и^ прїиде на' мя дх~ъ премђ'дрости.
7
διὰ τοῦτο ηὐξάμην, καὶ φρόνησις ἐδόθη μοι· ἐπεκαλεσάμην, καὶ ἦλθέ μοι πνεῦμα σοφίας.
8
и^ преDсђди'хъ ю& скљпетръ и^ престо'лъ, и^ бога'тество ничт^оже мнњхъ бы'ти въ рас#сђже'нїю тоя.
8
προέκρινα αὐτὴν σκήπτρων καὶ θρόνων καὶ πλοῦτον οὐδὲν ἡγησάμην ἐν συγκρίσει αὐτῆς·
9
ниже ё^подоби'хъ е^я` ка'мени пречи'стомђ, ја%ко все зла'то въ сложе'нїи тоя пњсо'къ е^сть меншїи, и^ ја%ко каl мни'тся преD не'ю сребро”
9
οὐδὲ ὡμοίωσα αὐτῇ λίθον ἀτίμητον, ὅτι ὁ πᾶς χρυσὸς ἐν ὄψει αὐτῆς ψάμμος ὀλίγη, καὶ ὡς πηλὸς λογισθήσεται ἄργυρος ἐναντίον αὐτῆς.
10
Па'че здра'вїя и^ красоты въꙁлюби'хъ ю&, и^ преDложи'хъ ю& ꙁа свњтъ и^мњти, ја%ко не ё^сыпа'емо е^сть вњща'нїе е^я.
10
ὑπὲρ ὑγίειαν καὶ εὐμορφίαν ἠγάπησα αὐτὴν καὶ προειλόμην αὐτὴν ἀντὶ φωτὸς ἔχειν, ὅτι ἀκοίμητον τὸ ἐκ ταύτης φέγγος.
11
прїидо'ша же мнњ` бл~га вся вкђ'пњ с нею, и^ без#числе'но бога'тьство рђко'ю, е^я”
11
ἦλθε δέ μοι τὰ ἀγαθὰ ὁμοῦ πάντα μετ᾿ αὐτῆς καὶ ἀναρίθμητος πλοῦτος ἐν χερσὶν αὐτῆς.
12
И$ въꙁвесели' же ся ѓ^ всњхъ ја%ко и^хъ мни'тся премђ'дрость, и^ не видXњ же е^я` в роже'нїю бы'ти си'хъ,
12
εὐφράνθην δὲ ἐπὶ πᾶσιν, ὅτι αὐτῶν ἡγεῖται σοφία, ἠγνόουν δὲ αὐτὴν γενέτιν εἶναι τούτων.
13
неле'стне наё^чиXся, без# ꙁа'висᲄи подаю, и^ бога'тьства е^я` не съкры'ю,
13
ἀδόλως τε ἔμαθον ἀφθόνως τε μεταδίδωμι, τὸν πλοῦτον αὐτῆς οὐκ ἀποκρύπτομαι·
14
не конча'емо б^о е^сть сокро'вище чл~коM, е^го'же бл~гїи къ б~ђ посла'ша въ содрђже'нїе, и^ накаꙁа'нїа ради да'ры съста'влены”
14
ἀνεκλιπὴς γὰρ θησαυρός ἐστιν ἀνθρώποις, ὃν οἱ χρησάμενοι πρὸς Θεὸν ἐστείλαντο φιλίαν διὰ τὰς ἐκ παιδείας δωρεὰς συσταθέντες.
15
Мнњ же да'сть б~ъ гл~ати ѓ^сђжде'нїя и^ мнњти досто'ине ё^спњва'ю^щихъ” ја%ко тои премђ'дрости водитель е^сть, и^ премђдрымъ и^справи'тель”
15
᾿Εμοὶ δὲ δῴη ὁ Θεὸς εἰπεῖν κατὰ γνώμην καὶ ἐνθυμηθῆναι ἀξίως τῶν δεδομένων, ὅτι αὐτὸς καὶ τῆς σοφίας ὁδηγός ἐστι καὶ τῶν σοφῶν διορθωτής.
16
Въ рђ'кђ б^о е^го и^ мы` и^ словеса` наша и^ вся'ка же мђ'дрость, и^ дlњ хђдо'жество.
16
ἐν γὰρ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡμῶν πᾶσά τε φρόνησις καὶ ἐργατειῶν ἐπιστήμη.
17
сеи б^о даде мнњ и^же сђть ра'ꙁђма и%стинна, поꙁна'ти съставле'нїе ми'рђ, и^ сᲆдњла'нїе стихїи.
17
αὐτὸς γάρ μοι ἔδωκε τῶν ὄντων γνῶσιν ἀψευδῆ εἰδέναι σύστασιν κόσμου καὶ ἐνέργειαν στοιχείων,
18
нача'ло и^ съверше'нїе и^ по'лъ вре'менїя, ѓ%браꙁъ премњне'нїе і^ и^ꙁмᲇне'нїе, и^ съверше'нїе вре'менемъ.
18
ἀρχὴν καὶ τέλος καὶ μεσότητα χρόνων, τροπῶν ἀλλαγὰς καὶ μεταβολὰς καιρῶν,
19
лњта крђ'гъ, и^ ѕвњꙁдамъ раз#смотре'нїе,
19
ἐνιαυτῶν κύκλους καὶ ἀστέρων θέσεις,
20
е^стество живо'тныхъ, и^ гнњ'въ ѕвњр'еи. вњтровъ нђж'дђ и^ помышле'нїя чл~къ, ра'ꙁньство лњтора'слемъ и^ си'лы ко'ренїи,
20
φύσεις ζῴων καὶ θυμοὺς θηρίων, πνευμάτων βίας καὶ διαλογισμοὺς ἀνθρώπων, διαφορὰς φυτῶν καὶ δυνάμεις ριζῶν,
21
и^ е^ли'ка же сђть съкры'та и^ непреDвидњ'нна и^з#ё^чи'хъ. в сихъ б^о ё^мохитрецъ наёчи м^я премђ'дрости.
21
ὅσα τέ ἐστι κρυπτὰ καὶ ἐμφανῆ ἔγνων· ἡ γὰρ πάντων τεχνῖτις ἐδίδαξέ με σοφία.
22
е^сть б^о в то'и дх~ъ ст~ъ ра'ꙁђма, е^ді'нороDныи, мно'годе'ньныи ꙁра'чныи. бл~годви'жныи, пречи'стыи, нескве'рныи и%стиненъ, бл~гъ, любя'щъ добро`, ѓ%стръ не въꙁбра'ненъ, бл~годњлателенъ,
22
῎Εστι γὰρ ἐν αὐτῇ πνεῦμα νοερόν, ἅγιον, μονογενές, πολυμερές, λεπτόν, εὐκίνητον, τρανόν, ἀμόλυντον, σαφές, ἀπήμαντον, φιλάγαθον, ὀξύ, ἀκώλυτον, εὐεργετικόν,
23
любочл~ченъ, и^ꙁвњстныи крњ'пкїи, без'печа'ленъ, вс^еси'ленъ вс^евидя'щїи” Вы'нђ въмњщаяи дх~овъ раꙁђми'чныхъ чи'стых#, зрачнњ'ишихъ.
23
φιλάνθρωπον, βέβαιον, ἀσφαλές, ἀμέριμνον, παντοδύναμον, πανεπίσκοπον καὶ διὰ πάντων χωροῦν πνευμάτων νοερῶν καθαρῶν λεπτοτάτων.
24
всњхъ б^о движе'нїи поDвижнњ'иша е^сть премђ'дрость” достиꙁа'етъ и^ въмњщаеT вы'нђ ради своея чистоты,
24
πάσης γὰρ κινήσεως κινητικώτερον σοφία, διήκει δὲ καὶ χωρεῖ διὰ πάντων διὰ τὴν καθαρότητα·
25
мгла б^о е^сть си'лы бж~їа и^ꙁлїя'нїе вседержи'теля крњ'пка, и^ сего ра'ди ничто` ѓ^сквернено на ню прїиде'тъ”
25
ἀτμὶς γάρ ἐστι τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως καὶ ἀπόρροια τῆς τοῦ Παντοκράτορος δόξης εἰλικρινής· διὰ τοῦτο οὐδὲν μεμιαμμένον εἰς αὐτὴν παρεμπίπτει.
26
Оу^бњле'нїе б^о е^сть свњтлости вњ'чныя и^ зерца'ло непоро'чно бж~їя дњла'нїя, и^ ѓ'браꙁъ бл~госты'ня е^го.
26
ἀπαύγασμα γάρ ἐστι φωτὸς ἀϊδίου καὶ ἔσοπτρον ἀκηλίδωτον τῆς τοῦ Θεοῦ ἐνεργείας καὶ εἰκὼν τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ.
27
е^ді'на же сђщи вся мо'жеT и^ пребыва'ющаа в неи вся ѓ^бновляеT” И$ по ро'дњхъ въ дш~а прпDбныхъ преходя'ща, дрђ'ги бж~їя и^ пррoки поставля'етъ.
27
μία δὲ οὖσα πάντα δύναται καὶ μένουσα ἐν αὐτῇ τὰ πάντα καινίζει καὶ κατὰ γενεὰς εἰς ψυχὰς ὁσίας μεταβαίνουσα φίλους Θεοῦ καὶ προφήτας κατασκευάζει·
28
ничтоже б^о въꙁлю'битъ б~ъ, то'кмо сего и^же сᲆ премђ'дростїю пребываеT”
28
οὐθὲν γὰρ ἀγαπᾷ ὁ Θεὸς εἰ μὴ τὸν σοφίᾳ συνοικοῦντα.
29
Є$сть б^о сїя краснњ'иши сл~нца, и^ паче всњхъ ѕвњꙁдъ положе'нїя свњтђ, паче лђ'чша ѓ^брњтеся пре'жняя.
29
ἔστι γὰρ αὕτη εὐπρεπεστέρα ἡλίου καὶ ὑπὲρ πᾶσαν ἄστρων θέσιν, φωτὶ συγκρινομένη, εὑρίσκεται προτέρα·
30
сего ё^бо въспрїимђеT но'щь, премђ'дрости же не ё^долњеT ѕлоба”
30
τοῦτο μὲν γὰρ διαδέχεται νύξ, σοφίας δὲ οὐ κατισχύει κακία.
Глvа, и~”
1
дося'жетъ б^о эT конца да'же до конца крњ'пко, и^ раз#смотря'етъ вся` бл~го”
1
ΔΙΑΤΕΙΝΕΙ δὲ ἀπὸ πέρατος εἰς πέρας εὐρώστως καὶ διοικεῖ τὰ πάντα χρηστῶς.
2
Сїю въꙁлюби'хъ и^ въꙁыскаX эT ю%ности моея, и^ вᲆꙁыскаX невњстђ води'ти себњ, и^ люби'тель бы'хъ красоты тоя.
2
Ταύτην ἐφίλησα καὶ ἐξεζήτησα ἐκ νεότητός μου καὶ ἐζήτησα νύμφην ἀγαγέσθαι ἐμαυτῷ καὶ ἐραστὴς ἐγενόμην τοῦ κάλλους αὐτῆς.
3
бл~гороDства тоя сла'витъ съжи'тїе и^мњ'ющи бж~їе, н^о и^ всњхъ влDка възлюби ю&.
3
εὐγένειαν δοξάζει συμβίωσιν Θεοῦ ἔχουσα, καὶ ὁ πάντων δεσπότης ἠγάπησεν αὐτήν·
4
ё^чи'тел#ница бо е^сть наказа'нїа бж~їа, и^збра'телница дњ'ла того,
4
μύστις γὰρ ἐστι τῆς τοῦ Θεοῦ ἐπιστήμης καὶ αἱρετὶς τῶν ἔργων αὐτοῦ.
5
и^ а'ще бога'тьство е^сть въжделњ'ннаго притяжа'нїя въ животњ. чт^о премђ'дрости богатњ'ише, е^ю'же дњ'лаются вся`,
5
εἰ δὲ πλοῦτός ἐστιν ἐπιθυμητὸν κτῆμα ἐν βίῳ, τί σοφίας πλουσιώτερον τῆς τὰ πάντα ἐργαζομένης;
6
а^ще же чђв#ство дњ'лается, кт^о е^я` сђщихъ лђ'чшїи хђдо'жникъ е^сть”
6
εἰ δὲ φρόνησις ἐργάζεται, τίς αὐτῆς τῶν ὄντων μᾶλλόν ἐστι τεχνῖτις;
7
И$ а'ще пра'вдђ възлю'битъ кт^о, трђды сея сђть чтsны. трезвњ'нїю б^о и^ премђ'дрости ё^читъ и^ пра'вдњ и^ мђжества, и%хже лђ'чши ничтоже е^сть въ жи'зни чл~комъ”
7
καὶ εἰ δικαιοσύνην ἀγαπᾷ τις, οἱ πόνοι ταύτης εἰσὶν ἀρεταί· σωφροσύνην γὰρ καὶ φρόνησιν ἐκδιδάσκει, δικαιοσύνην καὶ ἀνδρείαν, ὧν χρησιμώτερον οὐδέν ἐστιν ἐν βίῳ ἀνθρώποις.
8
И$ а'ще мно'жествђ ё%ма вожDелњ'етъ кто, вњдњти дре'вняа, и^ бђ'дђщая разђмњти. вњдњти вњтїя словесъ и^ рњше'нїя гада'нїи, зна'менїя и^ чюдеся провњ'дњ, и^ съхожде'нїе вре'менъ и^ вњ'ковъ”
8
εἰ δὲ καὶ πολυπειρίαν ποθεῖ τις, οἶδε τὰ ἀρχαῖα καὶ τὰ μέλλοντα εἰκάζειν, ἐπίσταται στροφὰς λόγων καὶ λύσεις αἰνιγμάτων, σημεῖα καὶ τέρατα προγινώσκει καὶ ἐκβάσεις καιρῶν καὶ χρόνων.
9
Сђди'хъ ё^бо сїю и^звести мн^њ къ сожитїю, вњ'дђщи ја^ко бђ'детъ м^и съвњтникъ бл~гихъ, и^ прїе^дине'нїе попече'нїи и^ ско'рби”
9
ἔκρινα τοίνυν ταύτην ἀγαγέσθαι πρὸς συμβίωσιν, εἰδὼς ὅτι ἔσται μοι σύμβουλος ἀγαθῶν καὶ παραίνεσις φροντίδων καὶ λύπης.
10
И$ бђ'детъ сею сла'ва въ наро'дњхъ, и^ честь преD ста'рцы” ю%ноша
10
ἕξω δι᾿ αὐτὴν δόξαν ἐν ὄχλοις καὶ τιμὴν παρὰ πρεσβυτέροις ὁ νέος·
11
ѓ%стръ ѓ^бря'щђся въ сђ'дњ, и^ въ зра'цњ си'л#ныхъ ё^дивлюся”
11
ὀξὺς εὑρεθήσομαι ἐν κρίσει καὶ ἐν ὄψει δυναστῶν θαυμασθήσομαι·
12
Молча'щђ м^и потръпяT, вњща'ющђ м^и вънмяT” и^ гл~ющђ м^и ѓ^ мно'ѕњ, рђ'кђ положаT на ё^ста своя”
12
σιγῶντά με περιμενοῦσι καὶ φθεγγομένῳ προσέξουσι καὶ λαλοῦντος ἐπί πλεῖον χεῖρα ἐπιθήσουσιν ἐπὶ στόμα αὐτῶν.
13
Сея ради прїимђ без#смр~тїе, и^ па'мять вњ'чнђю симъ и^же по мнњ ѓ^ста'влю.
13
ἕξω δι᾿ αὐτὴν ἀθανασίαν καὶ μνήμην αἰώνιον τοῖς μετ᾿ ἐμὲ ἀπολείψω.
14
расмотрю лю'ди, и^ ја^зы'цы повинђтся м^и.
14
διοικήσω λαούς, καὶ ἔθνη ὑποταγήσεταί μοι·
15
ё^бояTся мене слы'шавши мђчи'тели стра'шнїи, и^ ѓ^ мно'жествњ ја%влю'ся бл~гъ и^ въ бра'ни крњ'покъ”
15
φοβηθήσονταί με ἀκούσαντες τύραννοι φρικτοί, ἐν πλήθει φανοῦμαι ἀγαθὸς καὶ ἐν πολέμῳ ἀνδρεῖος.
16
Въходя'щи въ до'мъ мои ё^покоюся с нею” не бо и%мать го'рести жи'тїе е^я`” ни бо'лњзни съжи'тїе тоя, н^о весе'лїе и^ ра'дость”
16
εἰσελθὼν εἰς τὸν οἶκόν μου προσαναπαύσομαι αὐτῇ· οὐ γὰρ ἔχει πικρίαν ἡ συναναστροφή αὐτῆς, οὐδὲ ὀδύνην ἡ συμβίωσις αὐτῆς, ἀλλὰ εὐφροσύνην καὶ χαράν.
17
Сїя помышля'ющи въ мнњ` и^ печахся въ срDцы мое^мъ, ја%ко без#смр~тна е^сть въ сроDствњ премђдросᲄь,
17
ταῦτα λογισάμενος ἐν ἐμαυτῷ καὶ φροντίσας ἐν καρδίᾳ μου ὅτι ἐστιν ἀθανασία ἐν συγγενείᾳ σοφίας
18
и^ вᲆ содрђженїи е^я` ё^слаже'нїе бл~го, и^ въ трђдњхъ рђ'кђ е^я бога'тьство беZ ѓ^скђдњ'нїя” и^ въ ѓ^бъё^че'нїю бесњды е^я мђдрость, и^ просвњще'нїе въ приѓ^бще'нїи слове'съ е^я” ѓбхожа'хъ и%щђщи да въспрїимђ ю&.
18
καὶ ἐν φιλίᾳ αὐτῆς τέρψις ἀγαθὴ καὶ ἐν πόνοις χειρῶν αὐτῆς πλοῦτος ἀνεκλιπὴς καὶ ἐν συγγυμνασίᾳ ὁμιλίας αὐτῆς φρόνησις καὶ εὔκλεια ἐν κοινωνίᾳ λόγων αὐτῆς, περιῄειν ζητῶν ὅπως λάβω αὐτὴν εἰς ἐμαυτόν.
19
ѓ%трокъ же быхъ разђ'менъ, дш~и же бл~гїя жре'бїи.
19
παῖς δὲ ἤμην εὐφυὴς ψυχῆς τε ἔλαχον ἀγαθῆς,
20
паче же бл~гъ сы'и прїидоX въ тњ'ло нескве'рно”
20
μᾶλλον δὲ ἀγαθὸς ὢν ἦλθον εἰς σῶμα ἀμίαντον.
21
Познахъ же ја%ко не и^на'ко бђдђ въздержа'нᲆ, а^ще не б~ъ да'сть” И$ сїе кое^ю мђдростїю вњдњти кое^го е^сть блгDть” И$ прїидо'хъ къ г~ђ и^ моли'хся е^мђ, и^ реко'хъ эT всего срDца мое^го”
21
γνοὺς δὲ ὅτι οὐκ ἄλλως ἔσομαι ἐγκρατής, ἐὰν μὴ ὁ Θεὸς δῷ —καὶ τοῦτο δ᾿ ἦν φρονήσεως τὸ εἰδέναι τίνος ἡ χάρις— ἐνέτυχον τῷ Κυρίῳ καὶ ἐδεήθην αὐτοῦ καὶ εἶπον ἐξ ὅλης τῆς καρδίας μου.
Глvа, џ~”
1
Бе~ эTц~ъ и^ г~и млsти твое^я, сътвори'выи вся сло'вомъ твои^мъ.
1
ΘΕΕ πατέρων καὶ Κύριε τοῦ ἐλέους ὁ ποιήσας τὰ πάντα ἐν λόγῳ σου
2
и^ премђдростїю твое^ю ё^строи'выи чл~ка. да владњ'етъ эT тебе сътворе'нными тва'рми.
2
καὶ τῇ σοφίᾳ σου κατεσκεύσασας ἄνθρωπον, ἵνα δεσπόζῃ τῶν ὑπὸ σοῦ γενομένων κτισμάτων
3
и^ да расмо'трит# ми'ръ въ прпDбїи и^ пра'вдњ, и^ въ ё^правле'нїи дш~и сђдъ сђди'ти.
3
καὶ διέπῃ τὸν κόσμον ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἐν εὐθύτητι ψυχῆς κρίσιν κρίνῃ,
4
да'жDь мнњ` престо'лъ твои^хъ преDста'тел#ницђ премђдрость, и^ не эTрини мене эT ѓ%трокъ твои^хъ.
4
δός μοι τὴν τῶν σῶν θρόνων πάρεδρον σοφίαν καὶ μή με ἀποδοκιμάσῃς ἐκ παίδων σου.
5
ја%ко а^ꙁъ рабъ твои, и^ сн~ъ рабы` твое^я” и^ чл~къ не'мощенъ и^ ма'ловре'мененъ, и^ ё^маленъ въ ра'ꙁђмњ сђда и^ ꙁако'нъ”
5
ὅτι ἐγὼ δοῦλος σὸς καὶ υἱὸς τῆς παιδίσκης σου, ἄνθρωπος ἀσθενὴς καὶ ὀλιγοχρόνιος καὶ ἐλάσσων ἐν συνέσει κρίσεως καὶ νόμων·
6
И$ а'ще ё^бо кт^о бђдетъ съверше'нъ въ сн~њхъ чл~ческиX. а^ще ё^далиTся премђдрость твоя ни въчто'же почте'тся”
6
κἂν γάρ τις ᾖ τέλειος ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων, τῆς ἀπὸ σοῦ σοφίας ἀπούσης, εἰς οὐδὲν λογισθήσεται.
7
Ты же и^ꙁбра'лъ м^я е^си цр~я лю'демъ твои^мъ, и^ сђдїею сн~оM твои^мъ и^ дще'ремъ”
7
σύ με προείλω βασιλέα λαοῦ σου καὶ δικαστὴν υἱῶν σου καί θυγατέρων·
8
И$ ре'клъ м^и е^си създа'ти хра'мъ въ горњ ст~њи твое'и, и^ въ гра'дњ ѓ^бита'нїя твое^го ѓ^лта'рь” Подо'бїемъ скљ=нїя твое^я ст~ыя; юже ё^гото'валъ е^си эT нача'ла.
8
εἶπας οἰκοδομῆσαι ναὸν ἐν ὄρει ἁγίῳ σου καὶ ἐν πόλει κατασκηνώσεώς σου θυσιαστήριον, μίμημα σκηνῆς ἁγίας, ἣν προητοίμασας ἀπ᾿ ἀρχῆς.
9
и^ с тобо'ю премђдрость вњдђщїя дњ'ла твоя. и^же пребы'сть тогда е^гда ми'ръ твори'лъ е^си, и^ видя'ше чт^о еs ё^гоDно ѓ^чи'ма твои^ма, и^ чт^о пра'во въ ꙁа'повњдехъ твоиX”
9
καὶ μετὰ σοῦ ἡ σοφία ἡ εἰδυῖα τὰ ἔργα σου καὶ παροῦσα, ὅτε ἐποίεις τὸν κόσμον, καὶ ἐπισταμένη τί ἀρεστὸν ἐν ὀφθαλμοῖς σου καὶ τί εὐθὲς ἐν ἐντολαῖς σου.
10
Посли ю& съ нб~съ ст~ыхъ, и^ эT прsтла сла'вы твое^я” Посли ю& да сђщи съ мно'ю трђдится, да вњмᲆ чт^о бл~гоё^го'дно е^сть преD тобо'ю.
10
ἐξαπόστειλον αὐτὴν ἐξ ἁγίων οὐρανῶν καὶ ἀπὸ θρόνου δόξης σου πέμψον αὐτήν, ἵνα συμπαροῦσά μοι κοπιάσῃ καὶ γνῶ τί εὐάρεστόν ἐστι παρά σοί.
11
вњсть б^о ѓна вся` и^ раꙁђмњ'етъ, наста'виT м^я въ дњ'лехъ мои^хъ мђдрене, и^ съхрани'тъ м^я въ сла'вњ свое'и.
11
οἶδε γὰρ ἐκείνη πάντα καὶ συνίει καὶ ὁδηγήσει με ἐν ταῖς πράξεσί μου σωφρόνως καὶ φυλάξει με ἐν τῇ δόξῃ αὐτῆς·
12
и^ бђдTђ ё^го'дна дњ'ла моя, и^ рассђжђ лю'ди твоя пра'веDне, и^ бђдђ досто'инъ престо'ла эTц~а мое^го”
12
καὶ ἔσται προσδεκτὰ τὰ ἔργα μου, καὶ διακρινῶ τὸν λαόν σου δικαίως καὶ ἔσομαι ἄξιος θρόνων πατρός μου.
13
Кт^о бо чл~къ поꙁна'етъ совњтъ бж~їи, и^ кт^о помы'слитъ чт^о хо'щетъ б~ъ”
13
τίς γὰρ ἄνθρωπος γνώσεται βουλὴν Θεοῦ; ἢ τίς ἐνθυμηθήσεται τί θέλει ὁ Κύριος;
14
Помышле'нїя б^о смр~тна бояꙁне'на, и^ недовњдо'мы провидњнїа на'ша”
14
λογισμοὶ γὰρ θνητῶν δειλοί, καὶ ἐπισφαλεῖς αἱ ἐπίνοιαι ἡμῶν.
15
Тњ'ло б^о тлњ'нное ѓ^тягчаеT дш~ю, и^ ꙁемное жи'тїе ѓ^дебелњваеT ё%мъ,
15
φθαρτὸν γὰρ σῶμα βαρύνει ψυχήν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα.
16
и^ велїе попеченїе мно'га помышля'юща. е^два раꙁђмњваеM и^же на ꙁемли`, и^ ја%же въ рђкахъ ѓ^бря'щемъ съ трђдомъ” А$ ја%же на нб~си кт^о и^с#слњди.
16
καὶ μόλις εἰκάζομεν τὰ ἐπὶ γῆς καί τὰ ἐν χερσὶν εὑρίσκομεν μετὰ πόνου· τὰ δὲ ἐν οὐρανοῖς τίς ἐξιχνίασε;
17
во'лю же твою кт^о поꙁна, а^ще не ты` да'лъ е^си премђ'дрость, и^ посла'лъ е^си дх~а ст~аго твое^го эT высоты'”
17
βουλὴν δέ σου τίς ἔγων, εἰ μὴ σὺ ἔδωκας σοφίαν καὶ ἔπεμψας τὸ ἅγιόν σου πνεῦμα ἀπὸ ὑψίστων;
18
И$ тако и^спра'виша стеѕя` и^же на ꙁемли`, и^ ја%же тебњ ё^го'дно наё^чи'ши чл~цы.
18
καὶ οὕτως διωρθώθησαν αἱ τρίβοι τῶν ἐπὶ γῆς, καὶ τὰ ἀρεστά σου ἐδιδάχθησαν ἄνθρωποι,
19
и^ премђ'дростїю твое^ю и^сцњлњша”
19
καὶ τῇ σοφίᾳ ἐσώθησαν.
Глvа, і~”
1
Сїя прьвозда'нънаго эTц~а ми'рђ е^ді'но създа'на съхрани`, і^ и^зведе е^го эT грњха еh.
1
ΑΥΤΗ πρωτόπλαστον πατέρα κόσμου μόνον κτισθέντα διεφύλαξε καὶ ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ παραπτώματος ἰδίου
2
даде' же е^мђ крњпость содрᲆжа'ти вся'ческая.
2
ἔδωκέ τε αὐτῷ ἰσχὺν κρατῆσαι ἁπάντων.
3
эTстђпи' же эT нея непра'ведне въ гнњве е^го, братоё^бїическими поги'бе ја%роsми.
3
ἀποστάς δὲ ἀπ᾿ αὐτῆς ἄδικος ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, ἀδελφοκτόνοις συναπώλετο θυμοῖς·
4
сего ра'ди потопля'емђ ꙁе'млю, па'ки сп~се премђдрость” въ составле'нїю древа пра'веднаго съблюде`.
4
δι᾿ ὃν κατακλυζομένην γῆν πάλιν διέσωσε σοφία, δι᾿ εὐτελοῦς ξύλου τὸν δίκαιον κυβερνήσασα.
5
сїя и^ во е^ді'номы'слїи лђка'въсᲄва ја^зы'ческа, сотря'сши ѓ^брњте` пра'веднаго и^ съхрани` е^го непоро'чна б~ђ, и^ на ча'дᲇ млsть крњпкђ снабди`.
5
αὕτη καὶ ἐν ὁμονοίᾳ πονηρίας ἐθνῶν συγχυθέντων ἔγνω τὸν δίκαιον καὶ ἐτήρησεν αὐτὸν ἄμεμπτον Θεῷ καὶ ἐπὶ τέκνου σπλάγχνοις ἰσχυρὸν ἐφύλαξεν.
6
сїя пра'веDнаh эT погиба'ющихъ нечести'выX и^зба'ви бњжа'щаго, ѓ^гня` ниꙁходя'ща на пять гра'дъ,
6
αὕτη δίκαιον ἐξαπολλυμένων ἀσεβῶν ἐρρύσατο φυγόντα πῦρ καταβάσιον Πενταπόλεως·
7
е^гоже е^ще свњдњтельство лђка'въствїя дымя'щися стоиT пђсте, и^ неи^сконча'ными вре'мены плодонося'ща древеса`. и^ невњрныя дш~а па'мять стоя'щи столпъ слаn
7
ἧς ἔτι μαρτύριον τῆς πονηρίας καπνιζομένη καθέστηκε χέρσος, καὶ ἀτελέσιν ὥραις καρποφοροῦντα φυτά, ἀπιστούσης ψυχῆς μνημεῖον ἑστηκυῖα στήλη ἁλός.
8
Премђдрость б^о ми'моходя'щїи не токмо съгрњши'ша е^же не вњдњти е^я` бл~га, н^о и^ беꙁђмїя свое^го ѓ^ста'виша жи'тїю па'мять, в ни'хже согрњши'ша да не възмо'гђтъ ё^таи^ти.
8
σοφίαν γὰρ παροδεύσαντες οὐ μόνον ἐβλάβησαν τοῦ μὴ γνῶναι τὰ καλά, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀφροσύνης ἀπέλιπον τῷ βίῳ μνημόσυνον, ἵνα ἐν οἶς ἐσφάλησαν μηδὲ λαθεῖν δυνηθῶσι.
9
премђдрость же слђжа'щиX е'и эT болеꙁнеи и^ꙁба'ви.
9
σοφία δὲ τοὺς θεραπεύσαντας αὐτὴν ἐκ πόνων ἐρρύσατο.
10
сїя бњгльца гнњва бра'та пра'веднаго наста'ви въ стеꙁя` пра'вы и^ покаꙁа` е^мђ цр~ьствїе бж~їе. и^ да'сть е^мђ ра'ꙁђмъ ст~ыхъ, почти` е^го въ трђдехъ, и^ ё^мно'жи трђды е^го.
10
αὕτη φυγάδα ὀργῆς ἀδελφοῦ δίκαιον ὡδήγησεν ἐν τρίβοις εὐθείαις· ἔδειξεν αὐτῷ βασιλείαν Θεοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ γνῶσιν ἁγίων· εὐπόρησεν αὐτὸν ἐν μόχθοις καί ἐπλήθυνε τοὺς πόνους αὐτοῦ·
11
въ ѓ^биде ѓ^дръжа'щихъ е^го, преDста` е^мђ и^ ѓ^богати` е^го,
11
ἐν πλεονεξίᾳ κατισχυόντων αὐτὸν παρέστη καὶ ἐπλούτισεν αὐτόν·
12
и^ съхрани` е^го эT вра'гъ, и^ эT лая'телїи защити` е^го. и^ поDвиh крњпокъ даде` е^мђ, да ё^вњсть ја%ко всњхъ силнњ'и е^сть бл~гочесᲄїе”
12
διεφύλαξεν αὐτὸν ἀπὸ ἐχθρῶν, καὶ ἀπὸ ἐνεδρευόντων ἠσφαλίσατο καὶ ἀγῶνα ἰσχυρὸν ἐβράβευσεν αὐτῷ, ἵνα γνῷ, ὅτι παντὸς δυνατωτέρα ἐστὶν εὐσέβεια.
13
Сїа проданаго правеDнаго не ѓ^ста'ви, н^о и^ эT грњха` и^зба'ви е^го” сни'де же с ниM в ро'въ,
13
αὕτη πραθέντα δίκαιον οὐκ ἐγκατέλιπεν, ἀλλὰ ἐξ ἁμαρτίας ἐρρύσατο αὐτόν·
14
и^ въ ё'ꙁахъ не ѓ^ста'ви е^го. дондеже принесе е^мђ скљ'петръ цр~ьствїя, и^ вла'сть на мђча'щиX е^го. и^ л#живыX же покаꙁа` поро'к# сътворшиX на'нь, и^ даде` е^мђ сла'вђ вњчнђю”
14
συγκατέβη αὐτῷ εἰς λάκκον καὶ ἐν δεσμοῖς οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν, ἕως ἤνεγκεν αὐτῷ σκῆπτρα βασιλείας καὶ ἐξουσίαν τυραννούντων αὐτοῦ· ψευδεῖς τε ἔδειξε τοὺς μωμησαμένους αὐτὸν καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δόξαν αἰώνιον.
15
Сїя людїи пра'ведныхъ и^ сњмя непоро'чное и^ꙁба'ви, эT ја^ꙁы'къ ѓ^скорбля'ю^щихъ.
15
αὕτη λαὸν ὅσιον καὶ σπέρμα ἄμεμπτον ἐρρύσατο ἐξ ἔθνους θλιβόντων·
16
вни'де въ дш~ђ раба` гн~я, и^ въста` противђ цр~еи стра'шнымъ в чюдесехъ и^ ꙁна'менїихъ.
16
εἰσῆλθεν εἰς ψυχὴν θεράποντος Κυρίου καὶ ἀντέστη βασιλεῦσι φοβεροῖς ἐν τέρασι καὶ σημείοις.
17
и^ въꙁда` прпDбнымъ м#здђ` трђдовъ и^хъ, и^ наста'ви и^хъ въ пђть ди'венъ. и^ бысть и^мъ въ покро'въ днем#, и^ въ пла'мень ѕвњꙁдъ в нощи.
17
ἀπέδωκεν ὁσίοις μισθὸν κόπων αὐτῶν, ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐν ὁδῷ θαυμαστῇ καὶ ἐγένετο αὐτοῖς εἰς σκέπην ἡμέρας καὶ εἰς φλόγα ἄστρων τὴν νύκτα.
18
и^ проведе` и^хъ по морю чрьмномђ, и^ проведе` и^х# сквоѕᲇ во'дђ ꙁњлнђ.
18
διεβίβασεν αὐτοὺς θάλασσαν ἐρυθρὰν καὶ διήγαγεν αὐτοὺς δι᾿ ὕδατος πολλοῦ·
19
враги же и^хъ потопи`, и^ эT глђби'нныя беꙁдны и^зврњ` и^хъ”
19
τοὺς δὲ ἐχθροὺς αὐτῶν κατέκλυσε καὶ ἐκ βάθους ἀβύσσου ἀνέβρασεν αὐτούς.
20
Сего ради пра'веднїи вꙁя'ша коры'сти нечести'выхъ. и^ въспњша г~и и%мя ст~ое твое, и^ ѓ^долњтелницђ рђ'кђ твою похвали'ша е^ді'нодђшне.
20
διὰ τοῦτο δίκαιοι ἐσκύλευσαν ἀσεβεῖς καὶ ὕμνησαν, Κύριε, τὸ ὄνομα τὸ ἅγιόν σου, τήν τε ὑπέρμαχόν σου χεῖρα ᾔνεσαν ὁμοθυμαδόν·
21
ја^ко премђдрость эTврьꙁе ё^ста нњмыхъ, и^ ја^ꙁы'цы младе'нцемъ сътвори` ја%сны”
21
ὅτι ἡ σοφία ἤνοιξε στόμα κωφῶν καὶ γλώσσας νηπίων ἔθηκε τρανάς.
Глvа, а~і”
1
И$ у^пра'ви дњла и^хъ в рђкђ пррoка ст~аго.
1
ΕΥΩΔΩΣΕ τὰ ἔργα αὐτῶν ἐν χειρὶ προφήτου ἁγίου.
2
про'иде пђсты'ню неѓ^бита'ннђю, и^ въ непроходи'мыX въдрђѕи` кђща.
2
διώδευσαν ἔρημον ἀοίκητον καὶ ἐν ἀβάτοις ἔπηξαν σκηνάς·
3
съпроти'вишася бра'немъ и^ эTм#сти'ша врагомъ.
3
ἀντέστησαν πολεμίοις καὶ ἠμύναντο ἐχθρούς.
4
воZжада'ша и^ възва'ша тебе, и^ дана быs и^мъ вода` эT ка'мени несњко'ма, і^ и^сцњле'нїе жа'жди эT ка'мени жестока.
4
ἐδίψησαν καὶ ἐπεκαλέσαντό σε, καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἐκ πέτρας ἀκροτόμου ὕδωρ καὶ ἴαμα δίψης ἐκ λίθου σκληροῦ.
5
и^хже б^о ради пострада'ша вра'ѕи иX, сихъ ради
5
δι᾿ ὧν γὰρ ἐκολάσθησαν οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν, διὰ τούτων αὐτοὶ ἀποροῦντες εὐεργετήθησαν.
6
сїи недоё^мњ'ющеся бл~годњя'нїя”
6
ἀντὶ μὲν πηγῆς ἀεννάου ποταμοῦ αἵματι λυθρώδει ταραχθέντος
7
За и^сточникъ ё^бо вњ'чныя рњки, кро'ви и^злїя'нїе смяте'нны
7
εἰς ἔλεγχον νηπιοκτόνου διατάγματος, ἔδωκας αὐτοῖς δαψιλὲς ὕδωρ ἀνελπίστως,
8
въ ѓ^бли'ченїе младеnцеё^бїицA по повелњнїю да'лъ е^си и^мъ, гобꙁђю^щђся во'дђ беꙁ#наде'жне
8
δείξας διὰ τοῦ τότε δίψους πῶς τοὺς ὑπεναντίους ἐκόλασας.
9
показа'лъ е^си. за е'же тогда жа'ждђщихъ ка'ко проти'вныX ё^мђчи.
9
ὅτε γὰρ ἐπειράσθησαν, καί περ ἐν ἐλέει παιδευόμενοι, ἔγνωσαν πῶς ἐν ὀργῇ κρινόμενοι ἀσεβεῖς ἐβασανίζοντο·
10
е^гда б^о и^скђше'ни, и^б^о въ млsти наказа'нїи позна'ша како въ гнњве ѓ^сђжени нечести'вїи мђчишася.
10
τούτους μὲν γὰρ ὡς πατὴρ νουθετῶν ἐδοκίμασας, ἐκείνους δὲ ὡς ἀπότομος βασιλεὺς καταδικάζων ἐξήτασας.
11
си'х же ё^бо ја%ко эTц~ъ ё^ча'щи и^скђси'лъ е^си, ѓ'нњх же ја%ко жестокъ цр~ь ѓ^сђжда'я и^спыта'лъ е^си,
11
καὶ ἀπόντες δὲ καὶ παρόντες ὁμοίως ἐτρύχοντο·
12
и^ эTстоя'щїи же и^ преDстоя'щїи та'кожDе мђчишася.
12
διπλῆ γὰρ αὐτοὺς ἔλαβε λύπη· καὶ στεναγμὸς μνημῶν τῶν παρελθόντων.
13
сђгђба б^о и^хъ прїятъ печа'ль, и^ стена'нїе съ па'мятїю минђвшихъ”
13
ὅτε γὰρ ἤκουσαν διὰ τῶν ἰδίων κολάσεων εὐεργετουμένους αὐτούς, ᾔσθοντο τοῦ Κυρίου·
14
Є$гда б^о слы'шахђ свои^хъ ради мђче'нїи бл~годњяныхъ и^хъ, сᲆра'зђмњва'ли г~а”
14
ὃν γὰρ ἐν ἐκθέσει πάλαι ριφέντα ἀπεῖπον χλευάζοντες, ἐπὶ τέλει τῶν ἐκβάσεων ἐθαύμασαν, οὐχ ὅμοια δικαίοις διψήσαντες.
15
Въ эTложе'нїи б^о дре'вле рече'наго эTсᲄђпи'ша смњю'щася, на концы` слђче'нїю ё^диви'шася. неподо'бная пра'веднымъ жада'юще,
15
ἀντὶ δὲ λογισμῶν ἀσυνέτων ἀδικίας αὐτῶν, ἐν οἷς πλανηθέντες ἐθρήσκευον ἄλογα ἑρπετὰ καὶ κνώδαλα εὐτελῆ, ἐπαπέστειλας αὐτοῖς πλῆθος ἀλόγων ζώων εἰς ἐκδίκησιν,
16
за помышле'нїя же безђмныхъ непра'вда и^хъ. в ни'хже блазня'щеся честова'хђ беꙁъслове'сныя пресмыка'ю^щїися, и^ звњреи лю'тых#” Послаl е^си и^мъ мно'жество без#слове'сныхъ животных# въ эTм#ще'нїе,
16
ἵνα γνῶσιν ὅτι δι᾿ ὧν τις ἁμαρτάνει, διὰ τούτων κολάζεται.
17
да познаюT ја%ко и%миже сᲆгрњши'ша си'ми же и^ мђчатся”
17
οὐ γὰρ ἠπόρει ἡ παντοδύναμός σου χεὶρ καὶ κτίσασα τὸν κόσμον ἐξ ἀμόρφου ὕλης ἐπιπέμψαι αὐτοῖς πλῆθος ἄρκων ἢ θρασεῖς λέοντας
18
Не невъꙁможна б^о всесил#ная рђка` твоя`, ја%же сътвори` ми'р# эT несоѓ^бра'ꙁныя ве'щи. и^ посла` и^мᲆ мно'жество медвњ'деи, и^л^и ё^давле'нїя льво'ва,
18
ἢ νεοκτίστους θυμοῦ πλήρεις θῆρας ἀγνώστους ἤτοι πυρπνόον φυσῶντας ἆσθμα ἢ βρόμους λικμωμένους καπνοῦ ἢ δεινοὺς ἀπ᾿ ὀμμάτων σπινθῆρας ἀστράπτοντας,
19
и^л^и новороженыX гнњва по'лныхъ и^ незна'емыхъ ѕвњреи, и^л^и ѓ%гнь ды'шђщъ, и^л^и ды'ма воня'юща прилага'ющи. и^л^и сᲄра'шны эT ѓ'чїю и%скры насыла'ющи.
19
ὧν οὐ μόνον ἡ βλάβη ἠδύνατο συνεκτρῖψαι αὐτούς, ἀλλὰ καὶ ἡ ὄψις ἐκφοβήσασα διολέσαι.
20
и^хже не ᲄо'кмо па'кость можа'ше и^стребиᲄи, н^о и^ ѓ'браꙁъ ё^боя'ся погђби'ти.
20
καὶ χωρὶς δὲ τούτων, ἑνὶ πνεύματι πεσεῖν ἐδύναντο ὑπὸ τῆς δίκης διωχθέντες καὶ λικμηθέντες ὑπὸ πνεύματος δυνάμεώς σου· ἀλλὰ πάντα μέτρῳ καὶ ἀριθμῷ καὶ σταθμῷ διέταξας.
21
и^ беꙁъ тњхъ е^ді'нњмъ дх~омъ па'сти мого'ша, эT сђда го'нени, и^ развња'ни эT дх~а си'лы твоея, н^о вся в мњ'рђ и^ число` и^ превњ'съ расмотри'лъ е^си.
21
τὸ γὰρ μεγάλως ἰσχύειν πάρεστί σοι πάντοτε, καὶ κράτει βραχίονός σου τίς ἀντιστήσεται;
22
Мно'го б^о мощи тебњ па'че е^сть всегда, и^ державᲇ мы'ш#ца твоея кт^о съпроти'вится.
22
ὅτι ὡς ροπὴ ἐκ πλαστίγγων ὅλος ὁ κόσμος ἐναντίον σου καὶ ὡς ρανὶς δρόσου ὀρθρινὴ κατελθοῦσα ἐπὶ γῆν.
23
и^же ја%ко стра'жнк# въ превњсе тако весь ми'рᲆ преD тобо'ю, и^ ја%ко ка'пля росы` ё'тренїя сходя'щїя на' землю.
23
ἐλεεῖς δὲ πάντας, ὅτι πάντα δύνασαι, καὶ παρορᾷς ἁμαρτήματα ἀνθρώπων εἰς μετάνοιαν.
24
ми'лђеши же всњхъ ја^ко вся` мо'жеши, и^ презира'еши грњхи` чл~комъ въ покая'нїе.
24
ἀγαπᾷς γὰρ τὰ ὄντα πάντα καὶ οὐδὲν βδελύσσῃ, ὧν ἐποίησας· οὐδὲ γὰρ ἂν μισῶν τι κατεσκεύασας.
25
лю'биши же сђщая вс^я, и^ ничто'же гнђша'еши и^же сътвори'лъ е%си, ни б^о ненави'дящи чт^о ё^краси'лъ е^си.
25
πῶς δὲ ἔμεινεν ἄν τι, εἰ μὴ σὺ ἠθέλησας ἢ τὸ μὴ κληθὲν ὑπὸ σοῦ διετηρήθη;
26
ка'коже пребысть сїе а^ще ты` не и^ꙁво'ли, и^л^и е^же не нарече'но эT тебе` съхрани'ся.
26
φείδῃ δὲ πάντων, ὅτι σά ἐστι, δέσποτα φιλόψυχε.
27
щади'ши же вся` ја%ко твоя сђть влDко дш~елю'бныи”
Глvа, в~і”
1
Нетлњ'нныи б^о дх~ъ твои еs въ всњхъ.
1
ΤΟ γὰρ ἄφθαρτόν σου πνεῦμά ἐστιν ἐν πᾶσι.
2
тњмже заблђжа'ющихъ по ма'лњ ѓ^блича'е^ши, и^ в ни'хже съгрњша'юT въспомина'я ё^чи'ши, да премњни'вшеся ѕло'бы вњрђюT в т^я г~и.
2
διὸ τοὺς παραπίπτοντας κατ᾿ ὀλίγον ἐλέγχεις καὶ ἐν οἷς ἁμαρτάνουσιν ὑπομιμνήσκων νουθετεῖς, ἵνα ἀπαλλαγέντες τῆς κακίας πιστεύσωσιν ἐπὶ σέ, Κύριε.
3
и^ дре'внихъ б^о ѓ^бита'телеи ꙁемли` ст~ыя твоея, възненави'дњлъ е^си
3
καὶ γὰρ τοὺς παλαιοὺς οἰκήτορας τῆς ἁγίας σου γῆς μισήσας
4
ради дњя'нїи злы'хъ. вол#швенїи и%хже творя'хђ, и^ жрътвы не прпDбныхъ.
4
ἐπὶ τῷ ἔχθιστα πράσσειν ἔργα φαρμακειῶν καὶ τελετὰς ἀνοσίους
5
и^ чадоё^бїец# немлsтивыхъ, и^ ё^тробоја%дцовъ члчsкихъ плотеи и^ кровопїицевъ эT среды ст~ыX і^ и'стинныхъ твои^хъ.
5
τέκνων τε φονέας ἀνελεήμονας καὶ σπλαγχνοφάγων ἀνθρωπίνων σαρκῶν θοῖναν καὶ αἵματος, ἐκ μέσου μύστας θιάσου
6
и^ господїи ро'довъ дш~ъ беспо'мощ#ныхъ въсхотњлъ е^си погђби'ти рђками эTц~ъ на'шихъ.
6
καὶ αὐθέντας γονεῖς ψυχῶν ἀβοηθήτων, ἐβουλήθης ἀπολέσαι διὰ χειρῶν πατέρων ἡμῶν,
7
да досто'ино прїимется преселенїе ѓ'трокъ бж~їихъ, и^же ё^ тебе всњхъ дра'жїе е^сть земля`.
7
ἵνα ἀξίαν ἀποικίαν δέξηται Θεοῦ παίδων ἡ παρὰ σοὶ πασῶν τιμιωτάτη γῆ.
8
н^о и^ си'мъ ја%ко чл~комъ прости'лъ е^си посла'лъ же е^си преDтекђщихъ во'и твои^хъ ја%ко ѓ%сы, да тњхъ пома'лђ и^стребя'тъ”
8
ἀλλὰ καὶ τούτων ὡς ἀνθρώπων ἐφείσω ἀπέστειλάς τε προδρόμους τοῦ στρατοπέδου σου σφῆκας, ἵνα αὐτοὺς κατὰ βραχὺ ἐξολοθρεύσωσιν.
9
Не неси'ленъ бњше въ бра'ни покори'ти нечести'выхъ пра'веднымъ, и^л^и ꙁвњремъ сверњпымъ, и^л^и сло'вђ же'стокђ по е^дїномђ потреби'ти”
9
οὐκ ἀδυνατῶν ἐν παρατάξει ἀσεβεῖς δικαίοις ὑποχειρίους δοῦναι ἢ θηρίοις δεινοῖς ἢ λόγῳ ἀποτόμῳ ὑφ᾿ ἓν ἐκτρῖψαι,
10
Сђдя'щи же пома'ле дая'ше мњсто покая'нїю, не невњдящи ја%ко лђка'въ е^сть родъ и^хъ и^ е^стестве'ная ѕло'ба и^хъ, и^ ја%ко не премени'тся помышле'нїе иX въ вњки.
10
κρίνων δὲ κατὰ βραχὺ ἐδίδους τόπον μετανοίας, οὐκ ἀγνοῶν ὅτι πονηρὰ ἡ γένεσις αὐτῶν καὶ ἔμφυτος ἡ κακία αὐτῶν καὶ ὅτι οὐ μὴ ἀλλαγῇ ὁ λογισμὸς αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα.
11
сњмя б^о бњ` про'клято эT нача'ла, ниже боја%щися кого эTпђще'нїе дава'ше грњхомъ и^хъ.
11
σπέρμα γὰρ ἦν κατηραμένον ἀπ᾿ ἀρχῆς, οὐδὲ εὐλαβούμενός τινα ἐφ᾿ οἷς ἡμάρτανον ἄδειαν ἐδίδους.
12
кт^о б^о речетъ тебњ, чт^о сътвори'лъ е^си, и^л^и кт^о постоитъ проти'вђ сђдђ твое^мђ кт^о по'имеT тебе ѓ^ ја^зы'цехъ поги'бшихъ иXже ты` сътвори, и^л^и кт^о въ преDста'нїе ти прїи'детъ эTм#щая ѓ^ ѓ^би'дящихъ чл~цехъ.
12
τίς γὰρ ἐρεῖ· τί ἐποίησας; ἢ τίς ἀντιστήσεται τῷ κρίματί σου; τίς δὲ ἐγκαλέσει σοι κατὰ ἐθνῶν ἀπολωλότων, ἃ σὺ ἐποίησας; ἢ τίς εἰς κατάστασίν σοι ἐλεύσεται ἔκδικος κατὰ ἀδίκων ἀνθρώπων;
13
нњсть б^о и^нъ б~ъ ра'ꙁвњ тебе и^же ради'тъ ѓ^ всњхъ. да пока'жеши ја%ко не непра'во сђди'лъ е^си,
13
οὔτε γὰρ Θεός ἐστι πλὴν σοῦ, ᾧ μέλει περὶ πάντων, ἵνα δείξῃς ὅτι οὐκ ἀδίκως ἔκρινας,
14
ниже цр~ь и^л^и мђчи'тель преD тобою въꙁыска'ти могђтъ и^хж погђби'лъ е^си”
14
οὔτε βασιλεὺς ἢ τύραννος ἀντοφθαλμῆσαι δυνήσεταί σοι περὶ ὧν ἐκόλασας.
15
Пра'веденъ сы'и, пра'во вся` раз#смотря'е^ши. неполе'знаго же мђчитися ѓсђдиши, и^ чю'жда твори'ши зе'мныя си'лы”
15
δίκαιος δὲ ὢν δικαίως τὰ πάντα διέπεις, αὐτὸν τὸν μὴ ὀφείλοντα κολασθῆναι καταδικάσαι ἀλλότριον ἡγούμενος τῆς σῆς δυνάμεως.
16
Крњпость б^о твоя ѓ^правда'нїю нача'ло, и^ еже всњхъ тебе владычествовати и^ всњхъ щадњти творитъ.
16
ἡ γὰρ ἰσχύς σου δικαιοσύνης ἀρχή, καὶ τὸ πάντων σε δεσπόζειν πάντων φείδεσθαι ποιεῖ.
17
крњпость б^о пока'жеши невњрђющемђ въ си'лњ съврьше'нњи, и^ въ невњдђщихъ дрьзость ѓ^бличиj
17
ἰσχὺν γὰρ ἐνδείκνυσαι ἀπιστούμενος ἐπὶ δυνάμεως τελειότητι καὶ ἐν τοῖς εἰδόσι τὸ θράσος ἐξελέγχεις.
18
ты' же влDко си'лныи въ кро'тости сђдиши, и^ съ вели'кимъ щаде'нїемъ разъсматря'еши наs” С тобо'ю б^о е^сть е^гда хо'щеши мощи`,
18
σὺ δὲ δεσπόζων ἰσχύος ἐν ἐπιεικείᾳ κρίνεις καὶ μετὰ πολλῆς φειδοῦς διοικεῖς ἡμᾶς· πάρεστι γάρ σοι, ὅταν θέλῃς, τὸ δύνασθαι.
19
наё^чиl же е^си лю'ди своя си'цевыX ра'ди дњл#, ја%ко подоба'етъ пра'ведномђ бы'ти чл~колю'бцђ. и^ въ бл~гоё^пова'нїи сътвори'лъ е^си сн~ы твоя, ја%ко дае'ши ѓ^ грњсехъ покая'нїе”
19
᾿Εδίδαξας δέ σου τὸν λαὸν διά τῶν τοιούτων ἔργων, ὅτι δεῖ τὸν δίκαιον εἶναι φιλάνθρωπον· καὶ εὐέλπιδας ἐποίησας τοὺς υἱούς σου ὅτι δίδως ἐπὶ ἁμαρτήμασι μετάνοιαν.
20
А$ще б^о вра'г# ѓ%трокъ твои^хъ и^ длъжныX смр~ти, и^ съ си'цевыми мђчилъ е^си въ имњнїемъ и^ млsтїю, дая'и лњта и^ мњсто и%миже и^ꙁмњня'тся ѕло'бы.
20
εἰ γὰρ ἐχθροὺς παίδων σου καὶ ὀφειλομένους θανάτῳ μετὰ τοσαύτης ἐτιμώρησας προσοχῆς καὶ διέσεως, δοὺς χρόνους καὶ τόπον, δι᾿ ὧν ἀπαλλαγῶσι τῆς κακίας,
21
с коли'кимъ прилежа'нїемъ сђди'лᲆ е^си сн~ы твоя. и^хже эTц~емъ кля'твы завњща'нїя далъ е^си бл~гихъ въꙁдержа'нїи.
21
μετὰ πόσης ἀκριβείας ἔκρινας τοὺς υἱούς σου, ὧν τοῖς πατράσιν ὅρκους καὶ συνθήκας ἔδωκας ἀγαθῶν ὑποσχέσεων;
22
насъ ё^бо накаꙁђя, враги` наша т#ма'ми бїеши. да бл~госты'ню твою помышля'еM сђдя'щи, сђди'ми же ча'емъ млsти.
22
῾Ημᾶς οὖν παιδεύων τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν ἐν μυριότητι μαστιγοῖς, ἵνα σου τὴν ἀγαθότητα μεριμνῶμεν κρίνοντες, κρινόμενοι δὲ προσδοκῶμεν ἔλεος.
23
эTню'дђже и^ непра'ведныхъ въ беꙁђмїи жи'вшиX живо'тъ. своиствеными и^хъ мрь'ꙁостями мђчилъ е^си”
23
ὅθεν καὶ τοὺς ἐν ἀφροσύνῃ ζωῆς βιώσαντας ἀδίκους διὰ τῶν ἰδίων ἐβασάνισας βδελυγμάτων·
24
И$б^о въ ꙁаблђже'нїе пђтїи должа'е блђди'ша, боги` мнњша ја%же въ животныхъ, врагоM беꙁᲆче'стна, младенецъ безMђныхъ м#щенїе лжђще”
24
καὶ γὰρ τῶν πλάνης ὁδῶν μακρότερον ἐπλανήθησαν, θεοὺς ὑπολαμβάνοντες τὰ καὶ ἐν ζῴοις τῶν ἐχθρῶν ἄτιμα, νηπίων δίκην ἀφρόνων ψευσθέντες.
25
Тњмже ја%ко ѓ^трокоM безъслове'сныM сђдъ в# порђга'нїе посла'лъ е^си.
25
διὰ τοῦτο ὡς παισὶν ἀλογίστοις τὴν κρίσιν εἰς ἐμπαιγμὸν ἔπεμψας.
26
и^же порђга'ньми ꙁапреще'нїя не наё^чи'шася, досто'ина сђда бж~їя и^скђсяT”
26
οἱ δὲ παιγνίοις ἐπιτιμήσεως μὴ νουθετηθέντες ἀξίαν Θεοῦ κρίσιν πειράσουσιν.
27
В ниX же б^о сїи страдахђ нђжда'хђся ѓ^ сихъ и^хже мня'хђ боги`. в ни'хᲆ мђчи'ми бњша вњдђще е^гоже прежде эTмњта'хђся ꙁнати
27
ἐφ᾿ οἷς γὰρ αὐτοὶ πάσχοντες ἠγανάκτουν, ἐπὶ τούτοις, οὓς ἐδόκουν θεούς, ἐν αὐτοῖς κολαζόμενοι, ἰδόντες ὃν πάλαι ἠρνοῦντο εἰδέναι Θεὸν ἐπέγνωσαν ἀληθῆ· διὸ καὶ τὸ τέρμα τῆς καταδίκης ἐπ᾿ αὐτοὺς ἐπῆλθεν.
28
б~а и%стиннаго поꙁна'ша” Тњм#же и^ конецъ ѓ^сђжде'нїя ихъ прїиде на ня”
Глvа, г~і”
1
Сђе'тниy ё^бо вс^и чл~ци, в ниXже не поDлежиT премђдрость ѓ% бѕ~њ. и^ эT ви'димых# бл~гъ не мого'ша враꙁђмњти сђщаго. н^и дњлахъ вне'млющи познаша хитрьца.
1
ΜΑΤΑΙΟΙ μὲν γὰρ πάντες ἄνθρωποι φύσει, οἷς παρῆν Θεοῦ ἀγνωσία καὶ ἐκ τῶν ὁρωμένων ἀγαθῶν οὐκ ἴσχυσαν εἰδέναι τὸν ὄντα οὔτε τοῖς ἔργοις προσχόντες ἐπέγνωσαν τὸν τεχνίτην·
2
но и^ли ѓ%гнь, ил^и дх~ъ, и^ли скоръ воꙁдђхъ, и^ли вњнецъ ѕвњзда'мъ, и^ли зњлнђю во'дђ, и^ли свњтила нбsныи` стро'ители ми'рђ, бл~гы възакони'ша,
2
ἀλλ᾿ ἢ πῦρ ἢ πνεῦμα ἢ ταχινὸν ἀέρα ἢ κύκλον ἄστρων ἢ βίαιον ὕδωρ ἢ φωστῆρας οὐρανοῦ πρυτάνεις κόσμου θεοὺς ἐνόμισαν.
3
иXже красотою ё^слажа'ющеся боги мнњша” да ё^вњдятъ колико сиX влDка лђчши. красоты б^о родонача'лникъ соꙁда я&.
3
ὧν εἰ μὲν τῇ καλλονῇ τερπόμενοι ταῦτα θεοὺς ὑπελάμβανον, γνώτωσαν πόσῳ τούτων ὁ δεσπότης ἐστὶ βελτίων, ὁ γὰρ τοῦ κάλλους γενεσιάρχης ἔκτισεν αὐτά·
4
а^щеy си'лњ и^ дња'нїю ё^дивляюTся, да раꙁђмњюT эT ниX колико съᲄворивыи сїя силнњишїи еs.
4
εἰ δὲ δύναμιν καὶ ἐνέργειαν ἐκπλαγέντες νοησάτωσαν ἀπ᾿ αὐτῶν πόσῳ ὁ κατασκευάσας αὐτὰ δυνατώτερός ἐστιν·
5
эT велі'чесᲄва б^о красоты и^зда'нїи неи^згл~ан#ныи рододњлаᲄель иX вњдTњся.
5
ἐκ γὰρ μεγέθους καλλονῆς κτισμάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται.
6
н^о ѓ^баq ѓ^ сиX е^сть ё^ничиженїе ма'ло, и^бо са'ми сїи въскорњ прельщаюTся бг~а и%щђщи и^ хотящи ѓ^брњсᲄи.
6
ἀλλ᾿ ὅμως ἐπὶ τούτοις ἔστι μέμψις ὀλίγη, καὶ γὰρ αὐτοὶ τάχα πλανῶνται Θεὸν ζητοῦντες καὶ θέλοντες εὑρεῖν·
7
въ дњлеX б^о е^го живђще ислњдђюT, и^ совњтђюTся ꙁра'комъ ја%ко бл~га ви'димая,
7
ἐν γὰρ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ ἀναστρεφόμενοι διερευνῶσι καὶ πείθονται τῇ ὄψει, ὅτι καλὰ τὰ βλεπόμενα.
8
паки ни'же сїи прощени,
8
πάλιν δὲ οὐδ᾿ αὐτοὶ συγγνωστοί·
9
а^ще б^о толикаго воꙁмогоша вњ'дњти, да могђтъ съꙁрњти вњ'къ. си'хже влDки како скоро не ѓ^брњтоша.
9
εἰ γὰρ τοσοῦτον ἴσχυσαν εἰδέναι, ἵνα δύνωνται στοχάσασθαι τὸν αἰῶνα, τὸν τούτων δεσπότην πῶς τάχιον οὐχ εὗρον;
10
ѓ^каа'ни же сђть и^ въ мр~твыхъ ё^пова'нїа иX, и^же призваша бо'ги дњлъ рђк# чл~ческихᲆ. зла'то и^ сребро` хитросᲄи ё^мышленїе, и^ подобїя животныX, и^ли ка'мени неключи'маго дњло рђки дре'внеи”
10
Ταλαίπωροι δὲ καὶ ἐν νεκροῖς αἱ ἐλπίδες αὐτῶν, οἵτινες ἐκάλεσαν θεοὺς ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, χρυσὸν καὶ ἄργυρον τέχνης ἐμμελέτημα καὶ ἀπεικάσματα ζῴων ἢ λίθον ἄχρηστον χειρὸς ἔργον ἀρχαίας.
11
А$ще же кт^о веще сњчецᲆ текто'н#, эT лњса древо право эTсњчеT и^ ѓ^тешеT бл~гоё^чне вс^ю корђ` е^го, и^ хитрᲆствђя бл~голњпне сᲆтвориT добр# сосDђ въ сᲆжиᲄїе живота,
11
εἰ δὲ καί τις ὑλοτόμος τέκνων εὐκίνητον φυτὸν ἐκπρίσας περιέξυσεν εὐμαθῶς πάντα τὸν φλοιὸν αὐτοῦ καὶ τεχνησάμενος εὐπρεπῶς κατεσκεύασε χρήσιμον σκεῦος εἰς ὑπηρεσίαν ζωῆς,
12
проданїе же дњ'ла на ё^готова'нїе бра'шна и^ꙁдав# насытиs.
12
τὰ δὲ ἀποβλήματα τῆς ἐργασίας εἰς ἑτοιμασίαν τροφῆς ἀναλώσας ἐνεπλήσθη·
13
і^ и^ꙁмњнено е^же эT ниX ни въчтоy бл~гопотребно, древо кри'во сђчїа поlно, прїиM и^зваа сᲆ расђжденїеM меDлњнїя свое^го. и^ во и^скђсњ ра'ꙁђма и^ꙁъѓ^бра'ꙁи е^го, и^ ё^подоби е^го ѓ%браꙁђ чл~чђ,
13
τὸ δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπόβλημα εἰς οὐθὲν εὔχρηστον, ξύλον σκολιὸν καὶ ὄζοις συμπεφηκός, λαβὼν ἔγλυψεν ἐν ἐπιμελείᾳ ἀργίας αὐτοῦ καὶ ἐμπειρίᾳ συνέσεως ἐτύπωσεν αὐτό, ἀπείκασεν αὐτὸ εἰκόνι ἀνθρώπου
14
и^ли нᲇкое^мђ живоTномђ. и^ помаꙁа е^го шарами раꙁли'кими и^ ѓ^чер#мни ма'сᲄь е^го, и^ всякъ порокъ и^же на немъ е^сть ниꙁма'ꙁа.
14
ἢ ζῴῳ τινὶ εὐτελεῖ ὡμοίωσεν αὐτό, καταχρίσας μίλτῳ καὶ φύκει ἐρυθήνας χρόαν αὐτοῦ, καὶ πᾶσαν κηλῖδα τὴν ἐν αὐτῷ καταχρίσας
15
и^ сътвори е^мђ досᲄо'ино ѓ^бита'нїе, и^ на стњнњ поста'ви е&, и^ ё^крњпивши желњꙁоM
15
καὶ ποιήσας αὐτῷ αὐτοῦ ἄξιον οἴκημα, ἐν τοίχῳ ἔθηκεν αὐτὸ ἀσφαλισάμενος σιδήρῳ.
16
да не ё^бо падетъ проꙁрњ е&. вњ'дыи ја%ко не мо'жеT помощи себњ, и^б^о и%доl е^сть, и^ требњ е^сть е^мђ помощи.
16
ἵνα μὲν οὖν μὴ καταπέσῃ, προενόησεν αὐτοῦ εἰδὼς ὅτι ἀδυνατεῖ ἑαυτῷ βοηθῆσαι· καὶ γάρ ἐστιν εἰκὼν καὶ χρείαν ἔχει βοηθείας.
17
ѓ^ притяжанїях же и^ ѓ^ брацXњ е^го и^ чадњхъ моляся, не стыди'тся къ беꙁᲆдђшномђ гл~я.
17
περὶ δὲ κτημάτων καὶ γάμων αὐτοῦ καὶ τέκνων προσευχόμενος, οὐκ αἰσχύνεται τῷ ἀψύχῳ προσλαλῶν καὶ περὶ μὲν ὑγιείας τὸ ἀσθενὲς ἐπικαλεῖται,
18
и^ ѓ^ ꙁдра'вїю ё^бо не'мощнаго приꙁыва'етъ, и^ за живоT мрътваго мо'лиT, и^ въ помо'щъ неключи'мђ призовеT.
18
περὶ δὲ ζωῆς τὸν νεκρὸν ἀξιοῖ, περὶ δὲ ἐπικουρίας τὸ ἀπειρότατον ἱκετεύει, περὶ δὲ ὁδοιπορίας τὸ μηδὲ βάσει χρῆσθαι δυνάμενον,
19
і^ ѓ^ пђтьше'сᲄвїи про'ситъ и%же ходи'ти не мо'жет#, и^ притяжанїи и^ дња'нїю и^ рђкотвер#женїя некрњпкаго рђками и^ мђжества про'ситᲆ эT него`, и^же всXњ е^сть не'мощнњи”
19
περὶ δὲ πορισμοῦ καὶ ἐργασίας καὶ χειρῶν ἐπιτυχίας τὸ ἀδρανέστατον ταῖς χερσὶν εὐδράνειαν αἰτεῖται.
Глvа, д~і”
1
Плы'ти паки кт^о помы'слиT, и^ сверњпыя волны` преходи'ти. нося'щаго е^го корабля` тлᲇннњишаго дре'ва приꙁыва'етᲆ”
1
Πλοῦν τις πάλιν στελλόμενος καὶ ἄγρια μέλλων διοδεύειν κύματα, τοῦ φέροντος αὐτὸν πλοίου σαθρότερον ξύλον ἐπιβοᾶται.
2
ѓ%ное же ё^бо похотњнїе къ снабдњнїю смы'слилъ, хи'трец же мђ'дростїю содњла”
2
ἐκεῖνο μὲν γὰρ ὄρεξις πορισμῶν ἐπενόησε, τεχνῖτις δὲ σοφίᾳ κατεσκεύασεν·
3
Ты же эTч~е състроа'еши пораꙁђмᲇнїе, ја%ко далъ е^си и^ въ мори пђть, и^ въ волнаX стеѕю крњпча'ишђ
3
ἡ δὲ σή, πάτερ, διακυβερνᾷ πρόνοια, ὅτι ἔδωκας καὶ ἐν θαλάσσῃ ὁδὸν καὶ ἐν κύμασι τρίβον ἀσφαλῆ,
4
покаꙁђющи ја%ко си'ленъ е^си эT вся'кого спасти, да а%ще и^ беꙁъ хђдожества кт^о въꙁыидетъ.
4
δεικνὺς ὅτι δύνασαι ἐκ παντὸς σώζειν, ἵνα κἂν ἄνευ τέχνης τις ἐπιβῇ.
5
хо'щеши же да не бђдђтᲆ праꙁни дњла премђ'дросᲄи твое'а, сего ради и^ мало'мђ дре'вђ, въвњря'ютъ чл~цы дш~а своа” и^ преходя'ще влъны корабльцемъ и^ꙁбавле'ни сђть.
5
θέλεις δὲ μή ἀργὰ εἶναι τὰ τῆς σοφίας σου ἔργα, διὰ τοῦτο καὶ ἐλαχίστῳ ξύλῳ πιστεύουσιν ἄνθρωποι ψυχὰς καὶ διελθόντες κλύδωνα σχεδίᾳ διεσώθησαν.
6
и эT нача'ла б^о погибшихъ го'рдыX гигаnтовъ” Оу^пова'нїе мира въ корабльци и^ꙁбњжа, ѓ^ста'ви вњкђ сњмя рожденїя, рђкою твое'ю ё^строе'но”
6
καὶ ἀρχῆς γὰρ ἀπολλυμένων ὑπερηφάνων γιγάντων, ἡ ἐλπὶς τοῦ κόσμου ἐπὶ σχεδίας καταφυγοῦσα ἀπέλιπεν αἰῶνι σπέρμα γενέσεως τῇ σῇ κυβερνηθεῖσα χειρί.
7
Блsвитъ б^о ся дре'во и%мже быва'етъ ѓ^правда'нїе,
7
εὐλόγηται γὰρ ξύλον, δι᾿ οὗ γίνεται δικαιοσύνη·
8
рђкоᲄворенїе же прокляᲄо е^сᲄь і^ и^же съᲄвори е^го. ја%ко е^же содњла тлњнное, б~а и^менова.
8
τὸ χειροποίητον δέ, ἐπικατάρατον αὐτὸν καὶ ὁ ποιήσας αὐτό, ὅτι ὁ μὲν εἰργάζετο, τὸ δὲ φθαρτὸν θεὸς ὠνομάσθη.
9
въ равне б^о ненави'дима сђть б~ђ нечествђя'и и^ нечестїе е^го.
9
ἐν ἴσῳ γὰρ μισητὰ Θεῷ καὶ ὁ ἀσεβῶν καὶ ἡ ἀσέβεια αὐτοῦ·
10
и^б^о сътвореное съ сотворшимъ ё^мђ'чится”
10
καὶ γὰρ τὸ πραχθὲν σὺν τῷ δράσαντι κολασθήσεται.
11
Сего ради и^ въ и%долехъ ја^ꙁы'ческихъ не бђдетъ расмоᲄренїе, ја%ко въ сᲆтворенїю бж~їеM въ мръꙁость сътворени сђть. и^ въ соблаꙁнъ дш~амъ чл~ческиM, и^ в сњть нога'мъ бђи^хъ.
11
διὰ τοῦτο καὶ ἐν εἰδώλοις ἐθνῶν ἐπισκοπὴ ἔσται, ὅτι ἐν κτίσματι Θεοῦ εἰς βδέλυγμα ἐγενήθησαν καὶ εἰς σκάνδαλα ψυχαῖς ἀνθρώπων καὶ εἰς παγίδα ποσὶν ἀφρόνων.
12
начало б^о блђженїа е^сть вънима'нїе и%долехъ, ѓ^брњтенїе и^хъ ради тлњнїе живота` е^сть”
12
᾿Αρχὴ γὰρ πορνείας ἐπίνοια εἰδώλων, εὕρεσις δὲ αὐτῶν φθορὰ ζωῆς.
13
ниже б^о бњ` эT нача'ла, ниже бђдетъ въ вњки.
13
οὔτε γὰρ ἦν ἀπ᾿ ἀρχῆς, οὔτε εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται·
14
тщесла'вїе б^о чл~къ вни'де въ ми'ръ, и^ сего ради кратокъ и^хъ конецъ въмњнися”
14
κενοδοξίᾳ γὰρ ἀνθρώπων εἰσῆλθεν εἰς κόσμον, καὶ διὰ τοῦτο σύντομον αὐτῶν τέλος ἐπενοήθη.
15
Го'рькимъ б^о пла'чемъ сњтђ'я эTц~ъ скоро восхищенаго чада ѓ%браZ сътвори” Є$гоже тогда` чл~ка мр~тва. нн~њ ја%ко б~а чествова'ша. и^ предаде поDрђчнымъ та'ины и^ жрътвы”
15
ἀώρῳ γὰρ πένθει τρυχόμενος πατήρ, τοῦ ταχέως ἀφαιρεθέντος τέκνου εἰκόνα ποιήσας, τὸν τότε νεκρὸν ἄνθρωπον νῦν ὡς Θεὸν ἐτίμησε καὶ παρέδωκε τοῖς ὑποχειρίοις μυστήρια καὶ τελετάς.
16
потомᲆ въ время въꙁмо'же нечестивыи ѓ^быча'и ја%ко ꙁаконъ съхраненᲆ е^сть, и^ мђчителеи повеленїемъ чествова'хђся и^ꙁвая'нная.
16
εἶτα ἐν χρόνῳ κρατυνθὲν τὸ ἀσεβὲς ἔθος ὡς νόμος ἐφυλάχθη, καὶ τυράννων ἐπιταγαῖς ἐθρησκεύετο τὰ γλυπτά,
17
и%хже в лице не могђще чествовати чл~цы далняго ради ѓ^бита'нїя, и^ꙁдалеча же ѓ%браꙁъ и^ꙁᲆѓ^браженъ и^ꙁнесенъ е^сть ја^вля'ющи ѓ%браꙁъ цр~евъ е^гоже чествовати сътвори'ша. да эTстоя'щаго ја%ко настоа'щаго чествђ'ютᲆ съ прилежанїемъ.
17
οὓς ἐν ὄψει μὴ δυνάμενοι τιμᾶν ἄνθρωποι διὰ τὸ μακρὰν οἰκεῖν, τὴν πόρρωθεν ὄψιν ἀνατυπωσάμενοι, ἐμφανῆ εἰκόνα τοῦ τιμωμένου βασιλέως ἐποίησαν, ἵνα τὸν ἀπόντα ὡς παρόντα κολακεύωσι διὰ τῆς σπουδῆς.
18
вᲆ повеленїе за'кона и^ не раꙁђмњ'ющиX хђдожника и^ꙁмњняше любочестїе.
18
εἰς ἐπίτασιν δὲ θρησκείας καὶ τοὺς ἀγνοοῦντας ἡ τοῦ τεχνίτου προετρέψατο φιλοτιμία·
19
се'и б^о хотя ё^годи'ти дрᲆжателю принђдися хи'тросᲄїю свое'ю да подобїе на'ипаче въѓ^браꙁитъ”
19
ὁ μὲν γὰρ τάχα τῷ κρατοῦντι βουλόμενος ἀρέσαι, ἐξεβιάσατο τῇ τέχνῃ τὴν ὁμοιότητα ἐπὶ τὸ κάλλιον·
20
Мно'жество же чл~кᲆ и^з#влечено блгDти дњланїя ради. въ ма'лњ чесᲄвованаго чл~ка, и^ нн~њ б~а въмњни'ша.
20
τὸ δὲ πλῆθος ἐφελκόμενον διὰ τὸ εὔχαρι τῆς ἐργασίας, τὸν πρὸ ὀλίγου τιμηθέντα ἄνθρωπον νῦν σέβασμα ἐλογίσαντο.
21
и^ сїе бысть жи'тїю въ лая'нїе, ја%ко ласканїю и^л^и мђчительствђ послђжи'ша чл~цы, ја%ко не ѓ^бщено и^мя ка'менїеM и^ древомъ ѓ^бложи'ша”
21
καὶ τοῦτο ἐγένετο τῷ βίῳ εἰς ἔνεδρον, ὅτι ἢ συμφορᾷ ἢ τυραννίδι δουλεύσαντες ἄνθρωποι τὸ ἀκοινώνητον ὄνομα λίθοις καὶ ξύλοις περιέθεσαν.
22
Посемᲆ и^ не довлњша прельщатися ѓ бж~їю ра'ꙁђмњ, но и^ въ велицᲇ живђще беꙁђмїи бра'ни, сицевая зла'я миръ и^менђюT.
22
Εἶτ᾿ οὐκ ἤρκεσε τὸ πλανᾶσθαι περὶ τὴν τοῦ Θεοῦ γνῶσιν, ἀλλὰ καὶ μεγάλῳ ζῶντες ἀγνοίας πολέμῳ τὰ τοσαῦτα κακὰ εἰρήνην προσαγορεύουσιν.
23
и^ли сн~оё^бїиство жрђще, и^ли съкровеныя жрътвы творя'ще, и^ли неи^стовъства эT и^ныX сложенїи подобїя приводя'ще.
23
ἢ γὰρ τεκνοφόνους τελετὰς ἢ κρύφια μυστήρια ἢ ἐμμανεῖς ἐξ ἄλλων θεσμῶν κώμους ἄγοντες,
24
ниже живота ниже браковъ чи'сто е^ще съхраня'тъ, е^теръ е^тераго и^ли дреколемъ ё^бива'етъ, и^ли блюдя'щи ѓ^скор#бляеT.
24
οὔτε βίους οὔτε γάμους καθαροὺς ἔτι φυλάσσουσιν, ἕτερος δ᾿ ἕτερον ἢ λοχῶν ἀναιρεῖ ἢ νοθεύων ὀδυνᾷ.
25
вся же смњшена сђть, кро'вь и^ ё^бїисᲄво, татьба, и^ лесть, и^стлњнїе, и^ невњръсᲄвїе, и^ смђщенїе, заклинанїе, молва, бл~гыX
25
πάντας δ᾿ ἐπιμὶξ ἔχει αἷμα καὶ φόνος, κλοπὴ καὶ δόλος, φθορά, ἀπιστία, ταραχή, ἐπιορκία, θόρυβος ἀγαθῶν,
26
блгDти не в#спомяновенїе, дш~амъ ѓ^скверненїе, роженїю премњненїе, бракомᲆ бесчинїе, прелюбодња'нїе стђдодњ'анїе”
26
χάριτος ἀμνησία, ψυχῶν μιασμός, γενέσεως ἐναλλαγή, γάμων ἀταξία, μοιχεία καὶ ἀσέλγεια.
27
Не и^менована б^о и%доломъ слђженїя, начало всњмъ ꙁлы'мъ и^ вина и^ конецъ е^сть.
27
ἡ γὰρ τῶν ἀνωνύμων εἰδώλων θρησκεία παντὸς ἀρχὴ κακοῦ καὶ αἰτία καὶ πέρας ἐστίν·
28
и^ли е^гда` веселятся неи^стоvствђ'ютъ, и^ли пророкђюT ло'жная, и^ли живђтъ неправеDне, и^ли ꙁаклина'ются скоро.
28
ἢ γὰρ εὐφραινόμενοι μεμήνασιν ἢ προφητεύουσι ψευδῆ ἢ ζῶσιν ἀδίκως ἢ ἐπιορκοῦσι ταχέως·
29
беꙁдђшныM б^о и%долоM надњ'ются, ѕл^њ кленђщеся
29
ἀψύχοις γὰρ πεποιθότες εἰδώλοις κακῶς ὀμόσαντες, ἀδικηθῆναι οὐ προσδέχονται.
30
во льсᲄи низᲆмђдрђюще преподобїе.
30
ἀμφότερα δὲ αὐτοὺς μετελεύσεται τὰ δίκαια, ὅτι κακῶς ἐφρόνησαν περὶ Θεοῦ προσχόντες εἰδώλοις καὶ ἀδίκως ὤμοσαν ἐν δόλῳ καταφρονήσαντες ὁσιότητος·
31
не бо си'ла кленђщихъ, н^о съгрњша'ющимᲆ сђдъ приходитъ вы'нђ за престђпленїе неправеDнымъ”
31
οὐ γὰρ ἡ τῶν ὀμνυομένων δύναμις, ἀλλ᾿ ἡ τῶν ἁμαρτανόντων δίκη ἐπεξέρχεται ἀεὶ τὴν τῶν ἀδίκων παράβασιν.
Глvа, е~і”
1
Ты же б~ъ нашъ бл~гъ и^стинеn е^си, долготръпеливъ и^ ми'лостивъ расмотря'я вс^я.
1
ΣΥ δὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν χρηστὸς καὶ ἀληθής, μακρόθυμος καὶ ἐν ἐλέει διοικῶν τὰ πάντα.
2
и^б^о а^ще съгрњшае^м# твои` е^смы` вњдђще деrжа'вђ ᲄвою. и^ а'ще не съгрњша'емъ вњмы ја%ко тебњ въмњнихомся.
2
καὶ γὰρ ἐὰν ἁμάρτωμεν, σοί ἐσμεν, εἰδότες σου τὸ κράτος· οὐχ ἁμαρτησόμεθα δέ, εἰδότες ὅτι σοὶ λελογίσμεθα.
3
позна'ти б^о тебе вс^есъвръшена е^сть пра'вда, и^ вњдњти си'лђ твою ко'рень е^сть бесмр~тїя”
3
τὸ γὰρ ἐπίστασθαί σε ὁλόκληρος δικαιοσύνη, καὶ εἰδέναι τὸ κράτος σου ρίζα ἀθανασίας.
4
Ниже б^о прельсти на'съ чл~къ ѕл~охи'трьныхъ помышленїе, ниже сњнїю пи'саныи. трDђ бес плода ѓ%бразъ и^зваянᲆ различными виды,
4
οὔτε γὰρ ἐπλάνησεν ἡμᾶς ἀνθρώπων κακότεχνος ἐπίνοια, οὐδὲ σκιαγράφων πόνος ἄκαρπος, εἶδος σπιλωθὲν χρώμασι διηλλαγμένοις,
5
и^же дасть безђмномђ похотњнїе, и^ любятъ мр~твыX ѓ^бразовъ виды безъ дш~я.
5
ὧν ὄψις ἄφροσιν εἰς ὄνειδος ἔρχεται, ποθεῖ τε νεκρᾶς εἰκόνος εἶδος ἄπνουν.
6
тњмже лђкавымъ любители достоини смр~ти сђть, и^же творятъ таковая ја%коже чествђютъ и^миже дњиствђютъ и^хже любятъ”
6
κακῶν ἐρασταὶ ἄξιοί τε τοιούτων ἐλπίδων, καὶ οἱ δρῶντες καὶ οἱ ποθοῦντες καὶ οἱ σεβόμενοι.
7
И$бо скђделникъ мя'къкїя земля` мнђщи съ трђдомъ дњла'етъ, ко и^зъѓ^билїю насъ кое^гождо. но эT сего же бренїя соꙁда, и^ ја%же чи'стыхᲆ дњлъ слђженїя сосђды и^ съпротивныя же вся` подобне. сиX же и^ на кое^гождо е^сᲄь потреба, сђдїя е^сть бренодњ'латель.
7
Καὶ γὰρ κεραμεὺς ἁπαλὴν γῆν θλίβων ἐπίμοχθον πλάσσει πρὸς ὑπηρεσίαν ἡμῶν ἓν ἕκαστον· ἀλλ᾿ ἐκ τοῦ αὐτοῦ πηλοῦ ἀνεπλάσατο τά τε τῶν καθαρῶν ἔργων δοῦλα σκεύη τά τε ἐναντία, πάνθ᾿ ὁμοίως· τούτων δὲ ἑκατέρου τίς ἑκάστῳ ἐστὶν ἡ χρῆσις, κριτὴς ὁ πηλουργός·
8
и^ ꙁл^отрђдникъ бога сђетна эT сегоже творитъ бренїя” И$же въ ма'лњ преже эT ꙁемли сътворенъ бысть, и^ по ма'лњ и%детъ и^ꙁ нея'же въспрїя'тъ бы'сть дш~ею домъ”
8
καὶ κακόμοχθος θεὸν μάταιον ἐκ τοῦ αὐτοῦ πλάσσει πηλοῦ, ὃς πρὸ μικροῦ γῆς γεννηθεὶς μετ᾿ ὀλίγον πορεύεται ἐξ ἧς ἐλήφθη, τὸ τῆς ψυχῆς ἀπαιτηθεὶς χρέος.
9
тяжетно е^сть и^хᲆ прилежа'нїе, не помышля'а ја%ко бђдетᲆ твори'ти” ниже ја%ко крато конечно житїе и%маT, зла'тодњлателемъ и^ сребро`лїятелемъ, и^ мњ'ди зда'телемъ подоби'ся, и^ сла'вђ мнитъ и^же хи'тре дњла'етъ”
9
ἀλλ᾿ ἔστιν αὐτῷ φροντὶς οὐχ ὅτι μέλλει κάμνειν, ἀλλ᾿ ὅτι βραχυτελῆ βίον ἔχει, ἀλλ᾿ ἀντερείδεται μέν χρυσουργοῖς καὶ ἀργυροχόοις, χαλκοπλάστας τε μιμεῖται καὶ δόξαν ἡγεῖται ὅτι κίβδηλα πλάσσει.
10
Пепелъ б^о е^сть срDце е^го, и^ ꙁемля` про'ста ё^пова'нїе е^го, и^ бренїя хђж#ши животъ е^го,
10
σποδὸς ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ γῆς εὐτελεστέρα ἡ ἐλπὶς αὐτοῦ, πηλοῦ τε ἀτιμότερος ὁ βίος αὐτοῦ,
11
ја%ко не ё^вњде съꙁда'вшаго е^го, и^ воDхнђвшаго е^мђ дш~ђ дњлателнђ. и^ въд#хнђвшаго дх~ъ животныи.
11
ὅτι ἠγνόησε τὸν πλάσαντα αὐτὸν καὶ τὸν ἐμπνεύσαντα αὐτῷ ψυχὴν ἐνεργοῦσαν καὶ ἐμφυσήσαντα πνεῦμα ζωτικόν·
12
н^о въмњниша порђга'нїе быти животъ на'шъ, и^ житїе вс^е ё^празнено е^сть на приѓ^брњтенїе” Подоба'етъ б^о рещи эTнђдђже а^ще и^ эT ꙁл^а приѓ^бристи.
12
ἀλλ᾿ ἐλογίσαντο παίγνιον εἶναι τὴν ζωὴν ἡμῶν καὶ τὸν βίον πανηγυρισμὸν ἐπικερδῆ· δεῖν γάρ φησιν ὅθεν δή, κἂν ἐκ κακοῦ, πορίζειν.
13
се'и б^о паче всXњ вњдњ ја%ко съгрњша'етᲆ, вещи ꙁе'мленыя съкрђшены сосђды і^ и^ꙁвая'нїя рододњлныхъ.
13
οὗτος γὰρ παρὰ πάντας οἶδεν ὅτι ἁμαρτάνει, ὕλης γεώδους εὔθραυστα σκεύη καὶ γλυπτὰ δημιουργῶν.
14
всњ же пребеꙁђмнњишїи и^ беꙁъчестнњиши, паче дш~и младеnца, вра'ѕи людїи твои^хъ понђди'вшїи их#.
14
πάντες δ᾿ ἀφρονέστατοι καὶ τάλαντες ὑπὲρ ψυχὴν νηπίου οἱ ἐχθροὶ τοῦ λαοῦ σου καταδυναστεύσαντες αὐτόν,
15
ја%ко вс^я и%долы ја^зы'чески мени'ша бо'ги, и%мже ниже ѓ%чїю бы'ти въ виденїе, ниже но'ꙁдри въ привлеченїе а%е^ра, ниже ё'ши слђшати ниже перᲆсты рђкъ въ ѓ^сяѕа'нїе, и^ но'ги и^хъ пра'ꙁны ко хожDенїю.
15
ὅτι καὶ πάντα εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἐλογίσαντο θεούς, οἷς οὔτε ὀμμάτων χρῆσις εἰς ὅρασιν οὔτε ρῖνες εἰς συνολκὴν ἀέρος οὔτε ὦτα ἀκούειν οὔτε δάκτυλοι χειρῶν εἰς ψηλάφησιν, καὶ οἱ πόδες αὐτῶν ἀργοὶ πρὸς ἐπίβασιν.
16
чл~кᲆ б^о сътвори и^хъ, и^ дђхъ въꙁа'именыи соꙁда и^хъ. н^и е^ді'нъ б^о чл~къ мо'жетъ себњ подобна б~а соꙁдати,
16
ἄθρωπος γὰρ ἐποίησεν αὐτούς, καὶ τὸ πνεῦμα δεδανεισμένος ἔπλασεν αὐτούς· οὐδεὶς γὰρ αὐτῷ ὅμοιον ἄνθρωπος ἰσχύει πλάσαι Θεόν.
17
смр~тенъ же сы'и, мр~тва дњ'лаетъ рђка'ма беꙁако'нныма” Лђ'че б^о еs е^го и%долъ ја%ко се'и ё^бо поживе ѓ%н же нико'гда.
17
θνητὸς δὲ ὢν νεκρὸν ἐργάζεται χερσὶν ἀνόμοις· κρείττων γάρ ἐστι τῶν σεβασμάτων αὐτοῦ, ὧν αὐτὸς μὲν ἔζησεν, ἐκεῖνα δὲ οὐδέποτε.
18
и^ животная же бњдная чтђTся, беꙁђмїе б^о сърас#сђдное и%ныX е^сᲄь хђжшее”
18
καὶ τὰ ζῷα δὲ τὰ ἔχθιστα σέβονται· ἀνοίᾳ γὰρ συγκρινόμενα τῶν ἄλλων ἐστὶ χείρονα·
19
Ниже е^ли'ко вожделњти ја%ко въ животныX лица` бл~га бђдTђ, эTбњжа же и^ бж~їя хвала и^ блsве'нїе е^го”
19
οὐδ᾿ ὅσον ἐπιποθῆσαι ὡς ἐν ζῴων ὄψει καλὰ τυγχάνει, ἐκπέφευγε δὲ καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ ἔπαινον καὶ τὴν εὐλογίαν αὐτοῦ.
Глvа, ѕ~і”
1
Сего ради же и^ сїи подобнњ пострадали сђть и^ досто'ине, и^ мно'жествоM ѕвњреи и^стреблени сђть”
1
ΔΙΑ τοῦτο δ᾿ ὁμοίων ἐκολάσθησαν ἀξίως καὶ διὰ πλήθους κνωδάλων ἐβασανίσθησαν.
2
Сего ради мђченїя ё^бл~жиl е^си лю'ди твоя, въ похотᲇнїе во'ли сᲄра'нническа въкђшенїя, пи'щђ ё^готовалᲆ е^си крастели.
2
ἀνθ᾿ ἧς κολάσεως εὐεργετήσας τὸν λαόν σου, εἰς ἐπιθυμίαν ὀρέξεως ξένην γεῦσιν, τροφὴν ἡτοίμασας ὀρτυγομήτραν,
3
да ѓ^ни ё^бо вожделњвшїи пи'ща, покаꙁа'нїем# посла'ныX. и^ эT нђ'жнаго хотњ'нїя ѓ^братяTся” Сїи же въ ма'лњ ни'щи бы'ша, и^ стра'нна прїимњша въкђше'нїя”
3
ἵνα ἐκεῖνοι μὲν ἐπιθυμοῦντες τροφὴν διὰ τὴν εἰδέ χθειαν τῶν ἐπαπεσταλμένων καὶ τὴν ἀναγκαίαν ὄρεξιν ἀποστρέφωνται, αὐτοὶ δὲ ἐπ᾿ ὀλίγον ἐνδεεῖς γενόμενοι καὶ ξένης μετάσχωσι γεύσεως.
4
Подоба'ше б^о ѓ^нњмъ без#эTвњтнеи нищетњ наити мђчи'тельствомъ” СиM же толи'ко показа'ти, ка'ко враги иX мђ'чишася”
4
ἔδει γὰρ ἐκείνοις μὲν ἀπαραίτητον ἔνδειαν ἐπελθεῖν τυραννοῦσι, τούτοις δὲ μόνον δειχθῆναι πῶς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν ἐβασανίζοντο.
5
И$бо тњмъ на'иде жесто'къ ѕвњ'реи гнњвъ, кђса'нїемъ сверњпыхъ и^стребля'хђся ѕмїев#”
5
Καὶ γὰρ ὅτε αὐτοῖς δεινὸς ἐπῆλθε θηρίων θυμὸς δήγμασί τε σκολιῶν διεφθείροντο ὄφεων, οὐ μέχρι τέλους ἔμεινεν ἡ ὀργή σου·
6
Но не до конца пребы'сть гнњвᲆ твои, въ накаꙁа'нїе же въ ма'лњ смђще'ни сђть” Зна'менїе и^мњ'ющи спsнїю, на въспомяненїе за'повњди ꙁако'на твое^го”
6
εἰς νουθεσίαν δὲ πρὸς ὀλίγον ἐταράχθησαν, σύμβουλον ἔχοντες σωτηρίας εἰς ἀνάμνησιν ἐντολῆς νόμου σου·
7
ѓ^брати'выися ё^бо, не възрњ'ннаго ради цњля'шеся, н^о тебе ради всњхъ сп~са”
7
ὁ γὰρ ἐπιστραφεὶς οὐ διὰ τὸ θεωρούμενον ἐσώζετο, ἀλλὰ διὰ σὲ τὸν πάντων σωτῆρα.
8
И$ в сем# же накаꙁаl е^си враги на'ша, ја%ко т^ы е^си и^ꙁбавля'аи эT вся'кого ѕл^а,
8
καὶ ἐν τούτῳ δὲ ἔπεισας τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν, ὅτι σὺ εἶ ὁ ρυόμενος ἐκ παντὸς κακοῦ·
9
и^х#же б^о а^кри'ды и^ мышица поби'ша кђса'нїеM, и^ не ѓ^брњтеся цњ'льба дш~амъ и^хъ ја%ко досто'ини бя'хђ эT таковыхъ мђчитися,
9
οὓς μὲν γαρ ἀκρίδων καὶ μυιῶν ἀπέκτεινε δήγματα, καὶ οὐχ εὑρέθη ἴαμα τῇ ψυχῇ αὐτῶν, ὅτι ἄξιοι ἦσαν ὑπὸ τοιούτων κολασθῆναι·
10
сн~овъ же твои^хъ ниже ѕмїевыхъ ꙁђбо'въ ја%ды ѓ^долњша, млsть бо твоа приходя'ще и^сцᲇля'ше и^хъ.
10
τοὺς δὲ υἱούς σου οὐδὲ ἰοβόλων δρακόντων ἐνίκησαν ὀδόντες, τὸ ἔλεος γάρ σου ἀντιπαρῆλθε καὶ ἰάσατο αὐτούς.
11
въ па'мять б^о словесъ твои^х# ё^секня'хђся, и^ ско'ро и^сцњля'хђся, да не вᲆ глђбинђ в#пада'юще ꙁабве'нїа, эTлђча'тся твое^го бл~годњя'нїя.
11
εἰς γὰρ ὑπόμνησιν τῶν λογίων σου ἐνεκεντρίζοντο καὶ ὀξέως διεσώζοντο, ἵνα μὴ εἰς βαθεῖαν ἐμπεσόντες λήθην ἀπερίσπαστοι γένωνται τῆς σῆς εὐεργεσίας.
12
ниже б^о зе'лїе ниже ѓ^бяꙁа'нїе и^сцњли и^хъ, н^о сло'во твое г~и и^же цњли'тъ вся”
12
καὶ γὰρ οὔτε βοτάνη οὔτε μάλαγμα ἐθεράπευσεν αὐτούς, ἀλλὰ ὁ σός, Κύριε, λόγος ὁ πάντα ἱώμενος.
13
Ты б^о животђ и^ смр~ти вла'сть и%машъ, і^ и^ꙁво'диши да'же до вра'т# а%дђ и^ въꙁво'диши.
13
σὺ γὰρ ζωῆς καὶ θανάτου ἐξουσίαν ἔχεις καὶ κατάγεις εἰς πύλας ᾅδου καὶ ἀνάγεις.
14
чл~кᲆ же ё^биваеT ꙁло'бою свое^ю, и^сшеD же дх~ъ не вᲆꙁврати'тъ, ни приꙁове'тъ дш~ђ и^же въспрїа'та е^сть”
14
ἄνθρωπος δὲ ἀποκτέννει μὲν τῇ κακίᾳ αὐτοῦ, ἐξελθὸν δὲ πνεῦμα οὐκ ἀναστρέφει οὐδὲ ἀναλύει ψυχὴν παραληφθεῖσαν.
15
твое^я же рђки и^ꙁбежа'ти невъꙁмо'жно е^сть.
15
Τὴν δὲ σὴν χεῖρα φυγεῖν ἀδύνατόν ἐστιν·
16
эTмњта'ющи бо ся тебе вњдњти нечести'вїи, въ крњ'пости мышца ᲄвое^а бїени сђть, сᲄра'нными дожDами и^ градами и^ бђрями гони'ми страда'ша, и^ ѓ^гнеM растаа'ни”
16
ἀρνούμενοι γάρ σε εἰδέναι ἀσεβεῖς, ἐν ἰσχύϊ βραχίονός σου ἐμαστιγώθησαν, ξένοις ὑετοῖς καὶ χαλάζαις καὶ ὄμβροις διωκόμενοι ἀπαραιτήτοις καὶ πυρὶ καταναλισκόμενοι.
17
Пресла'вное б^о вᲆ всеё^чаща'ющеи водњ` мно'жае дњлаеT ѓ%гнь. котора'ющъ б^о ся е^сть ми'ръ па'че пра'ведныхъ”
17
τὸ γὰρ παραδοξότατον, ἐν τῷ πάντα σβεννύντι ὕδατι πλεῖον ἐνήργει τὸ πῦρ, ὑπέρμαχος γὰρ ὁ κόσμος ἐστὶ δικαίων·
18
Когда ё^бо ё^кротя'шеся пла'мень, да не съгоряT и^же на нечестивыхъ послана бњхђ животная. н^о сїи зря'ще вњ'дятъ ја%ко бж~їя сђда стражђтъ гоне'нїе,
18
ποτὲ μὲν γὰρ ἡμεροῦτο φλόξ, ἵνα μὴ καταφλέξῃ τὰ ἐπ᾿ ἀσεβεῖς ἀπεσταλμένα ζῷα, ἀλλ᾿ αὐτοὶ βλέποντες ἴδωσιν, ὅτι Θεοῦ κρίσει ἐλαύνονται·
19
нњкогдаже междђ водо'ю ѓ^гнь паля'ше, даже безако'наго земли` рожде'нїя растлиT.
19
ποτὲ δὲ καὶ μεταξὺ ὕδατος ὑπὲρ τὴν πυρὸς δύναμιν φλέγει, ἵνα ἀδίκου γῆς γεννήματα διαφθείρῃ.
20
и^хже ра'ди а^гг~лъскою пи'щею пита'лъ е^си лю'ди ᲄвоа, ё^гото'ванъ хлњбъ с нб~се пода'лᲆ е^си и^мъ безъ трђда, всеё^слажде'нїе в себњ и^мњ'ющи и^ вся'кђ сла'дость бл~гово'н#наго въкђше'нїя.
20
ἀνθ᾿ ὧν ἀγγέλων τροφὴν ἐψώμισας τὸν λαόν σου καὶ ἕτοιμον ἄρτον αὐτοῖς ἀπ᾿ οὐρανοῦ ἔπεμψας ἀκοπιάτως πᾶσαν ἡδονὴν ἰσχύοντα καὶ πρὸς πᾶσαν ἁρμόνιον γεῦσιν·
21
съставле'нїя же твое^го и^ сла'дости ᲄвоея сн~оM покаꙁа`. и^ ё^гажда'ющи е^ді'ного ко'ждо во'ли ја%же въсхотњ, къ чемђ же кт^о хоᲄя'ше превраща'шеся.
21
ἡ μὲν γὰρ ὑπόστασίς σου τὴν σὴν γλυκύτητα πρὸς τέκνα ἐνεφάνισε, τῇ δὲ τοῦ προσφερομένου ἐπιθυμίᾳ ὑπηρετῶν πρὸς ὅ τις ἐβούλετο μετεκιρνᾶτο.
22
снhњ же и^ ледъ пребыва'ше си'лђ ѓ%гненђ и^ не растая'шеся, да ё^вњдятъ ја%ко плодъ враго'въ и^стребля'ше ѓ%гнь горя'щїи, въ' градњ и^ дождњхъ блиста'ю^щи”
22
χιὼν δὲ καὶ κρύσταλλος ὑπέμεινε πῦρ καὶ οὐκ ἐτήκετο, ἵνα γνῶσιν ὅτι τοὺς τῶν ἐχθρῶν καρποὺς κατέφθειρε πῦρ φλεγόμενον ἐν τῇ χαλάζῃ καὶ ἐν τοῖς ὑετοῖς διαστράπτον·
23
Сего ра'ди да ся паки питаюT пра'веднїи, и^ ѓ%гнь паки своея силы лиши'ся”
23
τοῦτο πάλιν δ᾿ ἵνα τραφῶσι δίκαιοι, καὶ τῆς ἰδίας ἐπιλελῆσθαι δυνάμεως.
24
творе'нїе б^о тебњ творцђ слђжа'ше, распросᲄира'ется на мђкђ проти'вђ непра'ведныхъ, и^ легча'е тво'рится въ бл~годњянїе ради на ᲄя надњю'щихся.
24
ἡ γὰρ κτίσις σοι τῷ ποιήσαντι ὑπηρετοῦσα ἐπιτείνεται εἰς κόλασιν κατὰ τῶν ἀδίκων καὶ ἀνίεται εἰς εὐεργεσίαν ὑπὲρ τῶν εἰς σὲ πεποιθότων.
25
сего ра'ди и^ тогда` вся` преѓ^браже'на всMњ кормиᲄелница, блгDти твоея слђжа'ше къ во'ли и^хъ и^же эT тебе пожелњни сђть.
25
διὰ τοῦτο καὶ τότε εἰς πάντα μεταλλευομένη τῇ παντοτρόφῳ σου δωρεᾷ ὑπηρέτει πρὸς τὴν τῶν δεομένων θέλησιν,
26
да наё^ча'тся сн~ове твои` и%хже възлюбиl е^си г~и, ја%ко не рожде'нїя плодо'въ пита'ютъ чл~ка, н^о сло'во твое тебᲇ вњ'рющихъ соблюда'етъ.
26
ἵνα μάθωσιν οἱ υἱοί σου, οὓς ἠγάπησας, Κύριε, ὅτι οὐχ αἱ γενέσεις τῶν καρπῶν τρέφουσιν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ρῆμά σου τοὺς σοὶ πιστεύοντας διατηρεῖ.
27
чт^о б^о ѓ^гне'мъ нерастлњно скоро эT малы'я лђча слн~чныя грњ'емое расᲄая'шеся,
27
τὸ γὰρ ὑπὸ πυρὸς μὴ φθειρόμενον ἁπλῶς ὑπὸ βραχείας ἀκτῖνος ἡλίου θερμαινόμενον ἐτήκετο,
28
да ꙁна'емо бђдетъ всњмъ ја%ко подоба'етъ дости'гнђти слн~цђ къ блsвенїю твое^мђ, и^ къ въз#сїянїю свњтA тебњ поклони'тися” Не
28
ὅπως γνωστὸν ᾖ ὅτι δεῖ φθάνειν τὸν ἥλιον ἐπ᾿ εὐχαριστίαν σου καὶ πρὸς ἀνατολὴν φωτὸς ἐντυγχάνειν σοι.
29
бл~годарно б^о ё^пова'нїе ја%ко зиMныи и%неи раста'е^тъ, і^ и^злїется ја%ко вода` неключи'ма”
29
ἀχαρίστου γὰρ ἐλπὶς ὡς χειμέριος πάχνη τακήσεται καὶ ρυήσεται ὡς ὕδωρ ἄχρηστον.
Глvа, з~і”
1
Вели'ци сђть сђди твои` г~и, и^ не и^ꙁъгл~анны. сего ра'ди ненакаꙁа'нїи дш~а съблазни'ша,
1
ΜΕΓΑΛΑΙ γάρ σου αἱ κρίσεις καὶ δυσδιήγητοι· διὰ τοῦτο ἀπαίδευτοι ψυχαὶ ἐπλανήθησαν.
2
въспрїяша б^о наси'ловати ја^зы'къ ст~ыи безаконнїи. ё'зники т#мы` и^ долгою но'щїю свя'ꙁани и^ заключе'ни поD кровы бњгльцы вњчнаго провњдњнїя лежа'ша”
2
ὑπειληφότες γὰρ καταδυναστεύειν ἔθνος ἅγιον ἄνομοι, δέσμιοι σκότους καὶ μακρᾶς πεδῆται νυκτὸς κατακλεισθέντες ὀρόφοις, φυγάδες τῆς αἰωνίου προνοίας ἔκειντο.
3
Оу^таи'ти б^о мня'щеся въ мра'чныхъ грњсехъ, възвњсти'ся приключе'нїе, и^ расточе'ни сђть ё^жаса'ющеся стра'шно, и^ съ ё^дивле'нїемъ злы'мъ възмђщени сђть.
3
λανθάνειν γὰρ νομίζοντες ἐπὶ κρυφαίοις ἁμαρτήμασιν, ἀφεγγεῖ λήθης παρακαλύμματι ἐσκορπίσθησαν, θαμβούμενοι δεινῶς καὶ ἰνδάλμασιν ἐκταρασσόμενοι·
4
ниже б^о съдръжа'щїи и^хъ покровъ беꙁъ стра'ха съхрани`, шђ'ми же съходя'ще възмђща'хђ. и^ привидњнїя печа'лны ја^вля'ющися. ё'жасъ тњмъ подавахђ.
4
οὐδὲ γὰρ ὁ κατέχων αὐτοὺς μυχὸς ἀφόβως διεφύλασσεν, ἦχοι δὲ καταράσσοντες αὐτοὺς περιεκόμπουν, καὶ φάσματα ἀμειδήτοις κατηφῆ προσώποις ἐνεφανίζετο.
5
и^ ѓ'гнь б^о ни е^ді'ныя си'лы можаше ᲄњмъ възда'ти ни звњ'зды эT свњтлаго пла'мени просвњти'ти можа'хђ т^ђ но'щъ стра'шнђю.
5
καὶ πυρὸς μὲν οὐδεμία βία κατίσχυε φωτίζειν, οὔτε ἄστρων ἔκλαμπροι φλόγες καταυγάζειν ὑπέμενον τὴν στυγνὴν ἐκείνην νύκτα.
6
ја^вля'ше же ся и^мъ токмо скоръ ѓ%гнь стра'ха и^спо'лнъ, и^ стра'хомъ побїени тогда и^же не ви'дњша ѓ^ноя. лица` ча'яхђ го'ршая бы'ти и^хже видя'хђ”
6
διεφαίνετο δ᾿ αὐτοῖς μόνον αὐτομάτη πυρὰ φόβου πλήρης, ἐκδειματούμενοι δὲ τῆς μὴ θεωρουμένης ἐκείνης ὄψεως ἡγοῦντο χείρω τὰ βλεπόμενα.
7
во'л#хвъ же хђдо'жества преложе'ни бя'хђ въ посмњхъ и^ премђдрђющимъ велича'нїя ѓ^бличе'нїе кля'твено.
7
μαγικῆς δὲ ἐμπαίγματα κατέκειτο τέχνης, καὶ τῆς ἐπί φρονήσει ἀλαζονείας ἔλεγχος ἐφύβριστος·
8
ѓ^бњща'ющїи бо ся сᲄрахи и^ смђще'нїя и^згна'ти эT дш~а болящїя, сїи съ посмњхомъ полни стра'хомъ боля'хђ.
8
οἱ γὰρ ὑπισχνούμενοι δείματα καὶ ταραχὰς ἀπελαύνειν ψυχῆς νοσούσης, οὗτοι καταγέλαστον εὐλάβειαν ἐνόσουν.
9
и^б^о а^ще и^ни кто' же и^хъ възмђще'не ё^стра'ши и^ четвероно'гихъ прехо'ди, и^ змі'ем# звизда'нїя въздви'гнени стра'шно погиба'хђ. и^ а^е'ра е^гоже никт^о ники'м же пђтеM и^збњжа'ти възмо'же эTмњта'юща себе ви'дњти.
9
καὶ γὰρ εἰ μηδὲν αὐτοὺς ταραχῶδες ἐφόβει, κνωδάλων παρόδοις καὶ ἑρπετῶν συριγμοῖς ἐκσεσοβημένοι, διώλλυντο ἔντρομοι καὶ τὸν μηθαμόθεν φευκτὸν ἀέρα προσιδεῖν ἀρνούμενοι.
10
нечистота` б^о своистве'не лђка'вая свњдњтельствђ'етъ ѓ^сђжда'ющи. вы'нђ же прїемлюще лю'тая, содръжи'мA совњстїю.
10
δειλὸν γὰρ ἰδίως πονηρία μαρτυρεῖ καταδικαζομένη, ἀεὶ δὲ προσείληφε τὰ χαλεπὰ συνεχομένη τῇ συνειδήσει·
11
ничтоже б^о е^сть страX токмо преда'нїе эT по'мощеи помышле'нїя.
11
οὐθὲν γάρ ἐστι φόβος εἰ μὴ προδοσία τῶν ἀπὸ λογισμοῦ βοηθημάτων.
12
внђтрь же ме'нше сђще чая'нїе бо'лшђю мни'тъ нечистотђ` настоя'щего мђче'нїя вины`.
12
ἔνδοθεν δὲ οὖσα ἥττων ἡ προσδοκία, πλείονα λογίζεται τὴν ἄγνοιαν τῆς παρεχούσης τὴν βάσανον αἰτίας.
13
тMњже и^же в немощнђю прїидо'ша но'щъ и^ эT не'мощнаго а'да нашеDшђю т#мђ` сно'мъ спя'щи.
13
οἱ δὲ τὴν ἀδύνατον ὄντως νύκτα καὶ ἐξ ἀδυνάτου ᾅδου μυχῶν ἐπελθοῦσαν, τὸν αὐτὸν ὕπνον κοιμώμενοι,
14
ја^же ё^бо чюдесемъ попира'хђся привидᲇнїи ра'ди, и^ ја%же дш~и и^счеза'хђ преда'нїя. скоръ б^о иM и^ ненаде'женъ стра'хъ на'иде.
14
τὰ μὲν τέρασιν ἠλαύνοντο φαντασμάτων, τὰ δὲ τῆς ψυχῆς παρελύοντο προδοσίᾳ· αἰφνίδιος γὰρ αὐτοῖς καὶ ἀπροσδόκητος φόβος ἐπῆλθεν.
15
а^щеy си'це се'и б^њ тђ` ниꙁпада'я. съхраня'шеся ё^ темни'цы беꙁъ желњ'за заключеn.
15
εἶθ᾿ οὕτως, ὃς δήποτ᾿ οὖν ἦν ἐκεῖ καταπίπτων, ἐφρουρεῖτο εἰς τὴν ἀσίδηρον εἱρκτὴν κατακλεισθείς·
16
а^ще б^о землњ` дњлатель кт^о бы'сть и^л^и па'стыръ, и^л^и пђсты'ни дњлатель трђдоM преDѓ^бяT быs неи^ꙁбњж'нђю тръпяше нђж'дђ.
16
εἴ τε γὰρ γεωργὸς ἦν τις ἢ ποιμὴν ἢ τῶν κατ᾿ ἐρη μίαν ἐργάτης μόχθων, προληφθεὶς τὴν δυσάλυκτον ἔμενεν ἀνάγκην,
17
е^ді'нымъ б^о ю%жемъ желњꙁныM тмы` вси бяхђ свяꙁа'ни. и^ли дх~ъ ꙁвидꙁа'ющи и^ли межDђ ча'стыхъ древесныхъ вњтвеи птиченъ шђмъ бл~гъ, и^ли си'ла во'дная текђщи ѕњ'лне,
17
μιᾷ γὰρ ἁλύσει σκότους πάντες ἐδέθησαν· εἴτε πνεῦμα συρίζον ἢ περὶ ἀμφιλαφεῖς κλάδους ὀρνέων ἦχος εὐμελὴς ἢ ρυθμὸς ὕδατος πορευομένου βίᾳ ἢ κτύπος ἀπηνὴς καταρριπτομένων πετρῶν,
18
и^ли шђмъ ѕњ'лнаго низпаде'нїя ка'менеи, и^ли и^гра'ющимъ ѕвњремъ тече'нїе невидимое, и^ли рыка'нїя ѕњлныX ѕвњреи гла'са, и^ли эTꙁыва'ющся эT де'бреи го'рскихъ глаs ѓ^скђдњва'ти творяще и^хъ стра'хъ”
18
ἢ σκιρτώντων ζώων δρόμος ἀθεώρητος ἢ ὠρυομένων ἀπηνεστάτων θηρίων φωνὴ ἢ ἀντανακλωμένη ἐκ κοιλοτάτων ὀρέων ἠχώ, παρέλυεν αὐτοὺς ἐκφοβοῦντα.
19
Вся б^о вселе'нная свњтло просвњща'шеся свњтомъ, несмњша'нымъ дњ'ломъ съдержа'шеся.
19
ὅλος γὰρ ὁ κόσμος λαμπρῷ καταλάμπετο φωτὶ καὶ ἀνεμποδίστοις συνείχετο ἔργοις·
20
самњ'м же ѓ^нᲇмъ простира'шеся тяжка но'щь, ѓ%браꙁᲆ бђдђщаго и^хъ въспрїа'тїа тмы`, і^ и^мъ самњмъ бяше тяжча'иша”
20
μόνοις δὲ ἐκείνοις ἐπετέτατο βαρεῖα νύξ, εἰκὼν τοῦ μέλλοντος αὐτοὺς διαδέχεσθαι σκότους, ἑαυτοῖς δὲ ἦσαν βαρύτεροι σκότους.
Глvа, и~і”
1
ПрпDбным# же твои^мъ вели'къ б^њ свњтъ, и%хже ё^бо глsа слы'шаще ѓ%браꙁа же не ви'дяще” Зане же ё^бо ѓ^ни того же не страда'хђ блажа'хђ т^я,
1
ΤΟΙΣ δὲ ὁσίοις σου μέγιστον ἦν φῶς· ὧν φωνὴν μὲν ἀκούοντες, μορφὴν δὲ οὐχ ὁρῶντες, ὅτι μὲν οὐ κἀκεῖνοι ἐπεπόνθεισαν, ἐμακάριζον,
2
ја%ко не пакосᲄвовани преDѓ^биди'ми бл~годаря'хђ. и^ е'же пронестися блгDтїю моляхђся”
2
ὅτι δὲ οὐ βλάπτουσι προηδικημένοι, ηὐχαρίστουν καὶ τοῦ διενεχθῆναι χάριν ἐδέοντο.
3
Сихъ ра'ди ѓ^гнегоря'щїи столпъ во'жDа имњша невњдо'маго пђти ше'ствїя. слн~ца же беꙁ# па'кости любоче'стнаго стра'н#ничества пода'лъ е^си.
3
ἀνθ᾿ ὧν πυριφλεγῆ στῦλον, ὁδηγὸν μὲν ἀγνώστου ὁδοιπορίας, ἥλιον δὲ ἀβλαβῆ φιλοτίμου ξενιτείας παρέσχες.
4
досто'ини б^о ѓ^ни лиши'тися свњта, и^ снабдњтися въ тмњ. и^же ꙁаключе'ныхъ стрежа'хђ сн~овъ твои^хъ, и%хъ же ради въсхотњ неи^стлњненъ ꙁако'на свњтъ вњкђ да'ти.
4
ἄξιοι μὲν γὰρ ἐκεῖνοι στερηθῆναι φωτὸς καὶ φυλακισθῆναι ἐν σκότει, οἱ κατακλείστους φυλάξαντες τοὺς υἱούς σου, δι᾿ ὧν ἤμελλε τὸ ἄφθαρτον νόμου φῶς τῷ αἰῶνι δίδοσθαι.
5
совњтова'вшиX и^хъ прпDбныX ё^бива'ти младенца, и^ е^ді'номђ преложе'нђ ча'дђ и^ сп~сенђ. вᲆ ѓ^бличе'нїе иX вꙁя` мно'жество чаD, и^ е^ді'нодђшно погђби'лъ е^си въ водњ` ѕњлнњи”
5
Βουλευσαμένους δ᾿ αὐτοὺς τὰ τῶν ὁσίων ἀποκτεῖναι νήπια καὶ ἑνὸς ἐκτεθέντος τέκνου καὶ σωθέντος, εἰς ἔλεγχον τὸ αὐτῶν ἀφείλω πλῆθος τέκνων καὶ ὁμοθυμαδὸν ἀπώλεσας ἐν ὕδατι σφοδρῷ.
6
ѓ^на б^о но'щь провњдњся эTц~емъ на'шимъ, да и%стинно вњдђще и^мже кля'твамъ ё^вњри'ша вожDелњ'ютъ.
6
ἐκείνη ἡ νὺξ προεγνώσθη πατράσιν ἡμῶν, ἵνα ἀσφαλῶς εἰδότες οἷς ἐπίστευσαν ὅρκοις ἐπευθυμήσωσι.
7
въспрїя'то же бы'сть эT людїи твои^хъ. сп~сенїе б^о пра'веDных# вра'гъ же и^стребле'нїе.
7
προσεδέχθη δὲ ὑπὸ λαοῦ σου σωτηρία μὲν δικαίων, ἐχθρῶν δὲ ἀπώλεια·
8
ја%ко б^о ѓ^бещестилъ е^си сђпоста'ты на'ша, к семђ насъ приꙁыва'ющи просла'вилъ е^си.
8
ᾧ γὰρ ἐτιμωρήσω τοὺς ὑπεναντίους, τοῦτο ἡμᾶς προσκαλεσάμενος ἐδόξασας.
9
съкрове'но б^о жря'хђ прпDбнїи ѓ^тро'ки бл~гихъ, и^ ꙁако'на бжsтвеннаго въ съи^менова'нїе завњщаша” Та'коже бл~гихъ и^ бњ'дныX въспрїя'ти ст~ыX, эTц~ъ ё'же преDвъспњва'ющиX хва'лђ”
9
κρυφῆ γὰρ ἐθυσίαζον ὅσιοι παῖδες ἀγαθῶν καὶ τὸν τῆς θειότητος νόμον ἐν ὁμονοίᾳ διέθεντο τῶν αὐτῶν ὁμοίως καὶ ἀγαθῶν καὶ κινδύνων μεταλήψεσθαι τοὺς ἁγίους, πατέρων ἤδη προαναμέλποντες αἴνους.
10
ВоZшђмњ же не подо'бно враго'въ во'пль, и^ пла'чь слы'шашеся пла'чющихъ младе'нецъ”
10
ἀντήχει δ᾿ ἀσύμφωνος ἐχθρῶν βοή, καὶ οἰκτρὰ διεφέρετο θρηνουμένων παίδων·
11
Сицевою же ме'стїю ра'бъ съ господи'номъ ѓ^ꙁлобле'нъ е^сть, и^ ѓ^полче'ныи чл~къ цр~еви подо'бная пострада”
11
ὁμοίᾳ δὲ δίκῃ δοῦλος ἅμα δεσπότῃ κολασθεὶς καὶ δημότης βασιλεῖ τὰ αὐτὰ πάσχων,
12
Є$ді'нодђшно же ё^бо вс^и въ е^ді'номᲆ и^мени смр~тноM, мр~твыX и^мњя'хђ без#численыхъ” Ниже б^о въ погребе'нїе живы'хъ довляше, понеже е^ді'нымъ м#гнове'нїемᲆ честьнњ'ишїи ро'дъ и^хъ и^стребле'нъ е^сть.
12
ὁμοθυμαδὸν δὲ πάντες ἐν ἑνὶ ὀνόματι θανάτου νεκροὺς εἶχον ἀναριθμήτους· οὐδὲ γὰρ πρὸς τὸ θάψαι οἱ ζῶντες ἦσαν ἱκανοί, ἐπεὶ πρὸς μίαν ροπὴν ἡ ἐντιμοτέρα γένεσις αὐτῶν διέφθαρτο.
13
эT всњхъ б^о не вњрђюще ради чародњя'нїя, и^ ради первенецъ и^стребле'нїа и^сповњда'ша лю'ди бж~їя сн~ы бы'ти.
13
πάντα γὰρ ἀπιστοῦντες διὰ τὰς φαρμακείας ἐπὶ τῷ τῶν πρωτοτόκων ὀλέθρῳ, ὡμολόγησαν Θεοῦ υἱὸν λαὸν εἶναι.
14
молча'нїю б^о съдержа'щђ всњхъ, и^ но'щь свое^го тече'нїя по'лъ пђти и^мњше.
14
ἡσύχου γὰρ σιγῆς περιεχούσης τὰ πάντα καὶ νυκτὸς ἐν ἰδίῳ τάχει μεσαζούσης,
15
всемогђще сло'во твое г~и и^сходя'щи эT нб~си эT прsтлъ црsкихъ, жесто'къ брани'тель посреди и^скорене'нїа и^ ꙁемли преDни'де.
15
ὁ παντοδύναμός σου λόγος ἀπ᾿ οὐρανῶν ἐκ θρόνων βασιλειῶν ἀπότομος πολεμιστὴς εἰς μέσον τῆς ὀλεθρίας ἥλατο γῆς,
16
ме'чъ ѓ%стръ нелицемњрнаго повелњ'нїя твое^го нося'и, и^ стоя'щи и^споlни вс^я смр~ти. и^ да'же до нб~си досяꙁа'ше стоя'щи на ꙁемли`”
16
ξίφος ὀξὺ τὴν ἀνυπόκριτον ἐπιταγήν σου φέρων, καὶ στὰς ἐπλήρωσε τὰ πάντα θανάτου· καὶ οὐρανοῦ μὲν ἥπτετο, βεβήκει δ᾿ ἐπὶ γῆς.
17
Тогда` внеꙁа'пђ привидњнїя сно'въ лю'тњ смђти'ша и^хъ, страхи же наидо'ша ненаде'жны.
17
τότε παραχρῆμα φαντασίαι μὲν ὀνείρων δεινῶς ἐξετάραξαν αὐτούς, φόβοι δὲ ἐπέστησαν ἀδόκητοι,
18
и^ и'нъ и^на'мо въверженъ е^лњ жи'въ, е^я'же ради вины` смр~тїю и^щеꙁа'хђ”
18
καὶ ἄλλος ἀλλαχῇ ριφεὶς ἡμίθνητος δι᾿ ἣν ἔθνησκεν αἰτίαν ἐνεφάνιζεν·
19
видњ'нїя б^о и^хъ смђти'ша и^хъ. сїе преDё^ча'хђ да не вњдяще е^гоже ради ѕл^а стражђще погибо'ша”
19
οἱ γὰρ ὄνειροι θορυβήσαντες αὐτοὺς τοῦτο προεμήνυσαν, ἵνα μὴ ἀγνοοῦντες δι᾿ ὃ κακῶς πάσχουσιν ἀπόλωνται.
20
Прикоснђ же ся тогда и^ пра'веDныхъ и^скђше'нїе смр~ти, і^ и^стлњ'нїя въ пђсты бы'сть мно'жество, н^о не до'лго пребы'сть гнњвъ”
20
῞Ηψατο δὲ καὶ δικαίων πεῖρα θανάτου, καὶ θραῦσις ἐν ἐρήμῳ ἐγένετο πλήθους. ἀλλ᾿ οὐκ ἐπὶ πολὺ ἔμεινεν ἡ ὀργή·
21
Потща' бо^ ся мђж'ь непоро'ченъ и^ преDбрашеся, свое^я слђжбы ѓ^рђж'їемъ. моли'твђ и^ џимїя'ма ѓ^цњще'нїе принесъ, съпроти'въ ста гнњвђ. и^ конца наста'вилъ требова'нїя, покаꙁђющи ја%ко твои е^сᲄь ра'бъ.
21
σπεύσας γὰρ ἀνὴρ ἄμεμπτος προεμάχησε τὸ τῆς ἰδίας λειτουργίας ὅπλον, προσευχὴν καὶ θυμιάματος ἐξιλασμὸν κομίσας, ἀντέστη τῷ θυμῷ καὶ πέρας ἐπέθηκε τῇ συμφορᾷ, δεικνὺς ὅτι σός ἐστι θεράπων.
22
ѓ^долњ же наро'ды не въ си'лњ теле'снњи ниже ѓ^рђжїи дњлаными, н^о сло'воM повелњвшаго трђжа'тися. кляᲄвы эTц~ъ и^ ꙁавњты помина'ющи
22
ἐνίκησε δὲ τὸν ὄχλον οὐκ ἰσχύϊ τοῦ σώματος, οὐχ ὅπλων ἐνεργείᾳ, ἀλλὰ λόγῳ τὸν κολάζοντα ὑπέταξεν, ὅρκους πατέρων καὶ διαθήκας ὑπομνήσας.
23
хо'лми б^о ё^ паDшихъ дрђгъ на' дрђга межDђ мр~твыхъ ста'въ и^ эTсᲇче гнvњ, и^ раꙁдњли ја%же къ живы'мъ пђть.
23
σωρηδὸν γὰρ ἤδη πεπτωκότων ἐπ᾿ ἀλλήλων νεκρῶν, μεταξὺ στάς, ἀνέκοψε τὴν ὀργὴν καὶ διέσχισε τὴν πρὸς τοὺς ζῶντας ὁδόν.
24
въ ѓ^дежDи б^о подира б^њ весь ми'ръ, и^ эTц~ъ сла'вы на четы'реё^го'лномъ ка'мени и^ꙁвая'нъ, и^ вели'чество твое въ дїади'мњ главы е^го”
24
ἐπὶ γὰρ ποδήρους ἐνδύματος ἦν ὅλος ὁ κόσμος, καὶ πατέρων δόξαι ἐπὶ τετραστίχου λίθου γλυφῆς, καὶ μεγαλωσύνη σου ἐπὶ διαδήματος κεφαλῆς αὐτοῦ.
25
Сими прїиде и^скореняа, сїя же ё^страши'ша, б^њ бо то'кмо и^скђше'нїе гнњ'ва дово'лно”
25
τούτοις εἶξεν ὁ ὀλοθρεύων, ταῦτα δὲ ἐφοβήθησαν· ἦν γὰρ μόνη ἡ πεῖρα τῆς ὀργῆς ἱκανή.
Глvа, џ~і”
1
Нечести'вым же до конца` без# млsти ја%рость на'иде” Прови'дњ б^о и^хъ и^ бђдђщая,
1
ΤΟΙΣ δὲ ἀσεβέσι μέχρι τέλους ἀνελεήμων θυμὸς ἐπέστη· προῄδει γὰρ αὐτῶν καὶ τὰ μέλλοντα,
2
ја^ко сїи ѓ^браще'ннїи еже ѓ^ста'вити, и^ съ т#ща'нїемᲆ эTпђсти'ша и^хъ” Гна'ша въ слњд# раска'явшися,
2
ὅτι αὐτοὶ ἐπιτρέψαντες τοῦ ἀπιέναι καὶ μετὰ σπουδῆς προπέμψαντες αὐτούς, διώξουσι μεταμεληθέντες.
3
е^ще б^о въ рђка'хъ и^мњ'юще рыда'нїя, и^ сњтђ'ющися гробомъ мрт~выX, и%нъ себњ взя'ша по'мыслъ безђмїя. і^ и^хже моля'щи и^згна'ша иX а^ки бњгльцы гоня'хђ”
3
ἔτι γὰρ ἐν χερσὶν ἔχοντες τὰ πένθη καὶ προσοδυρόμενοι τάφοις νεκρῶν, ἕτερον ἐπεσπάσαντο λογισμὸν ἀνοίας καὶ οὓς ἱκετεύοντες ἐξέβαλον, τούτους ὡς φυγάδες ἐδίωκον.
4
Влеча'ше б^о и^хъ къ семђ концђ досто'ина нђжда, и^ приклю'чшихся не въспомянђтїе вложи`” да'же и^ прочая мђкамъ ко и^сполне'нїю мђче'нїя.
4
εἷλκε γὰρ αὐτοὺς ἡ ἀξία ἐπὶ τοῦτο τὸ πέρας ἀνάγκη καὶ τῶν συμβεβηκότων ἀμνηστίαν ἐνέβαλεν, ἵνα τὴν λείπουσαν ταῖς βασάνοις προαναπληρώσωσι κόλασιν,
5
лю'ди же ᲄвоя пресла'вное пђтьше'ствїе и^скђси`. ѓ^ни' же стра'ннђ ѓ^бря'щђтъ смр~ть”
5
καὶ ὁ μὲν λαός σου παράδοξον ὁδοιπορίαν περάσῃ, ἐκεῖνοι δὲ ξένον εὕρωσι θάνατον.
6
Все' бо творе'нїе въ свое'мъ е^мђ родђ` па'ки со выjше преѓ^бразя'шеся, слђжа'щи своиственыM повеле'нїемъ, да ѓ'троцы твои` съхраня'тся неврежде'ни.
6
ὅλη γὰρ ἡ κτίσις ἐν ἰδίῳ γένει πάλιν ἄνωθεν διετυποῦτο ὑπηρετοῦσα ταῖς σαῖς ἐπιταγαῖς. ἵνα οἱ σοὶ παῖδες φυλαχθῶσιν ἀβλαβεῖς.
7
ѓ%блакъ ѓ^сеня'щїи по'клъ и^хъ, и^ вла'жна земля` сђха ја^ви'ся. и^з мо'ря чермнаго пђть беꙁъ прет#кнове'нїя, и^ по'ле процвиᲄа'ющи эT волны зᲇлныя
7
ἡ τὴν παρεμβολὴν σκιάζουσα νεφέλη, ἐκ δὲ προϋφεστῶτος ὕδατος ξηρᾶς ἀνάδυσις γῆς ἐθεωρήθη, ἐξ ἐρυθρᾶς θαλάσσης ὁδὸς ἀνεμπόδιστος καὶ χλοηφόρον πεδίον ἐκ κλύδωνος βιαίου·
8
и^мже весь ја^зы'къ про'иде, твое'ю рђкою покрове'ни” Ви'дящи ди'вная и^ чюдеса`,
8
δι᾿ οὗ πανεθνὶ διῆλθον οἱ τῇ σῇ σκεπαζόμενοι χειρί, θεωρήσαντες θαυμαστὰ τέρατα.
9
ја^ко ко'ни насыти'шася, и^ ја^ко а'гньци възра'довашася хваля'ще т^я г~и и^зба'вльшаго и^хъ”
9
ὡς γὰρ ἵπποι ἐνεμήθησαν καὶ ὡς ἀμνοὶ διεσκίρτησαν αἰνοῦντές σε, Κύριε, τὸν ρυόμενον αὐτούς.
10
Въспомянђся бо е^ще и^мъ, иже въ ѓ^бита'нїю и^хъ. ка'ко ё^бо за рожде'нїе живо'тныхъ и^зведе земля скни'фы, и^ за рыбы эTри'гнђ рњка` мно'жество жа'бъ”
10
ἐμέμνηντο γὰρ ἔτι τῶν ἐν τῇ παροικίᾳ αὐτῶν, πῶς ἀντὶ μὲν γενέσεως ζῴων ἐξήγαγεν ἡ γῆ σκνῖπα, ἀντὶ δὲ ἐνύδρων ἐξηρεύξατο ὁ ποταμὸς πλῆθος βατράχων.
11
Послњди же ви'дњшA и^ новорожDенїе птицъ, ја%ко похотњнїемъ и^зве'дени, проси'ша сла'достьныя пи'ща,
11
ἐφ᾿ ὑστέρῳ δὲ εἶδον καὶ νέαν γένεσιν ὀρνέων, ὅτι ἐπιθυμίᾳ προαχθέντες ᾐτήσαντο ἐδέσματα τρυφῆς·
12
въ похотњнїю б^о в#зыидо'ша и^мъ эT мо'ря крастели. мђче'нїя грњшнымъ наи^до'ша не безъ быvшихъ зна'менїи, по нђж'ди гро'ма пра'ведне б^о пострада'ша по свои^хъ безако'нїяхъ.
12
εἰς γὰρ παραμυθίαν ἀνέβη αὐτοῖς ἀπὸ θαλάσσης ὀρτυγομήτρα.
13
и^б^о лю'тњишее ненавидњнїе на страннолю'бца насᲄа'вишA и^нїи б^о незна'емыхъ не прїемля'хђ прише'лецъ, сїи же бл~годњтелїю страннолю'бцоM слђжа'хђ,
13
καὶ αἱ τιμωρίαι τοῖς ἀμαρτωλοῖς ἐπῆλθον οὐκ ἄνευ τῶν προγεγονότων τεκμηρίων τῇ βίᾳ τῶν κεραυνῶν· δικαίως γὰρ ἔπασχον ταῖς ἰδίαις αὐτῶν πονηρίαις, καὶ γὰρ χαλεπωτέραν μισοξενίαν ἐπετήδευσαν.
14
и^ не тоkмо н^о е^же кое расмотре'нїе бђдеT иX. зане насиляеми въспрїемляхђ чю'ждиX.
14
οἱ μὲν γὰρ τοὺς ἀγνοοῦντας οὐκ ἐδέχοντο παρόντας, οὗτοι δὲ εὐεργέτας ξένους ἐδουλοῦντο.
15
нᲇцыи же съ пра'знесᲄвами въспрїеMля'хђ сиX, ё^же` ѓ^бы'чаемъ приѓ^бща'ющеся пра'ведныX. жесточа'ишими ѓ^ѕлоби'ша бо'лњꙁньми.
15
καὶ οὐ μόνον, ἀλλ᾿ ἤ τις ἐπισκοπὴ ἔσται αὐτῶν, ἐπεὶ ἀπεχθῶς προσεδέχοντο τοὺς ἀλλοτρίους·
16
побїени же сђть ѓ^слњпле'нїемъ, ја%коже и^ ѓ^ни` при две'реX прпDбнаго съ ско'рыми покровени бяхђ тма' ми. ко'ждо же прохода своиX две'рїи и^ска'ше,
16
οἱ δὲ μετὰ ἑορτασμάτων εἰσδεξάμενοι τοὺς ἤδη τῶν αὐτῶν μετεσχηκότας δικαίων, δεινοῖς ἐκάκωσαν πόνοις.
17
і^ и'хъ ра'ди стихїи премњне'ны. ја%ко въ гђслехᲆ стрђны послњдова'нїю и%мени премњня'тся, и^ всегда` свое^го шђма стрегђтъ. ꙁане` е^сть ви'дњти ѓ%бразђ бы'вшаго и%стиннњ.
17
ἐπλήγησαν δὲ καὶ ἀορασίᾳ, ὥσπερ ἐκεῖνοι ἐπὶ ταῖς τοῦ δικαίου θύραις, ὅτε ἀχανεῖ περιβληθέντες σκότει, ἕκαστος τῶν αὐτοῦ θυρῶν τὴν δίοδον ἐζήτει.
18
сђха'я въ вла'жная ѓ^браща'хђся, и^ е^ли'ка бњхђ пла'вающїа в зе'млю проидя'хђ.
18
δι᾿ ἑαυτῶν γὰρ τὰ στοιχεῖα μεθαρμοζόμενα, ὥσπερ ἐν ψαλτηρίῳ φθόγγοι τοῦ ρυθμοῦ τὸ ὄνομα διαλλάσσουσι, πάντοτε μένοντα ἤχῳ, ὅπερ ἐστὶν εἰκάσαι ἐκ τῆς τῶν γεγονότων ὄψεως ἀκριβῶς.
19
ѓ%гнь можа'ше наD во'дђ выш#ше своея си'лы, и^ вода` ё^гаша'ющђ си'лђ ꙁабы`
19
χερσαῖα γὰρ εἰς ἔνυδρα μετεβάλλετο, καὶ νηκτὰ μετέβαινεν ἐπὶ γῆς·
20
пла'мени эT противле'нїя и^стлњнных# живо'тныхъ. не трђди'ша пло'теи проходя'щихъ. ниже та'ющаго ледоѓ'брзне тлњненъ ро'дъ нетлᲇнныя пи'ща.
20
πῦρ ἴσχυεν ἐν ὕδατι τῆς ἰδίας δυνάμεως, καὶ ὕδωρ τῆς σβεστικῆς δυνάμεως ἐπελανθάνετο·
21
по всемђ` г~и въꙁвели'чилᲆ е^си лю'ди твоя, и^ просла'виl е^си и^ не пре'зрњлᲆ е^си въ все вре'мя и^ на вся'ком# мњсте преDстоя`”
21
φλόγες ἀνάπαλιν εὐφθάρτων ζῴων οὐκ ἐμάραναν σάρκας ἐμπεριπατούντων, οὐδὲ τηκτὸν κρυσταλλοειδὲς εὔτηκτον γένος ἀμβροσίας τροφῆς.