Глава 1

¹

(Зач. 1) Пе́рвоє у́бо сло́во сотвори́х о всіх, о Фео́філе, я́же нача́т Ісу́с твори́ти же і учи́ти

¹

(Заⷱ҇ а҃.) Пе́рвое оу҆́бѡ сло́во сотвори́хъ ѡ҆ всѣ́хъ, ѽ, ѳео́фїле, ꙗ҆̀же нача́тъ і҆и҃съ твори́ти же и҆ оу҆чи́ти

²

да́же до дне, в о́ньже, запові́дав апо́столом Ду́хом Святи́м, ї́хже ізбра́, вознесе́ся;

²

да́же до днѐ, въ ѻ҆́ньже, заповѣ́давъ а҆пⷭ҇лѡмъ дх҃омъ ст҃ы́мъ, и҆̀хже и҆збра̀, вознесе́сѧ:

³

пред ни́миже і поста́ви Себе́ жи́ва по страда́нії Своє́м во мно́зіх і́стинних зна́меніїх, де́ньми чети́редесятьми явля́яся їм і глаго́ля я́же о Ца́рствії Бо́жиї;

³

пред̾ ни́миже и҆ поста́ви себѐ жи́ва по страда́нїи свое́мъ во мно́зѣхъ и҆́стинныхъ зна́менїихъ, де́нми четы́редесѧтьми ꙗ҆влѧ́ѧсѧ и҆̀мъ и҆ гл҃ѧ ꙗ҆̀же ѡ҆ црⷭ҇твїи бж҃їи:

⁴

с ни́миже і яди́й повелі́ їм от Ієрусали́ма не отлуча́тися, но жда́ти обітова́нія О́тча, є́же сли́шасте от Мене́;

⁴

съ ни́миже и҆ ꙗ҆ды́й повелѣ̀ и҆̀мъ ѿ і҆ерⷭ҇ли́ма не ѿлꙋча́тисѧ, но жда́ти ѡ҆бѣтова́нїѧ ѻ҆́ч҃а, є҆́же слы́шасте ѿ менє̀:

⁵

я́ко Іоа́нн у́бо крести́л єсть водо́ю, ви же і́мате крести́тися Ду́хом Святи́м не по мно́зіх сих днех.

⁵

ꙗ҆́кѡ і҆ѡа́ннъ оу҆́бѡ крести́лъ є҆́сть водо́ю, вы́ же и҆́мате крести́тисѧ дх҃омъ ст҃ы́мъ не по мно́зѣхъ си́хъ дне́хъ.

⁶

Они́ же у́бо соше́дшеся вопроша́ху Єго́, глаго́люще: Го́споди, а́ще в лі́то сіє́ устроя́єши ца́рствіє Ізра́їлево?

⁶

Ѻ҆ни́ же оу҆̀бо соше́дшесѧ вопроша́хꙋ є҆го̀, глаго́люще: гдⷭ҇и, а҆́ще въ лѣ́то сїѐ оу҆строѧ́еши ца́рствїе і҆и҃лево;

⁷

Рече́ же к ним: ність ва́ше разумі́ти времена́ і лі́та, я́же Оте́ць положи́ во Своє́й вла́сті;

⁷

Рече́ же къ ни̑мъ: нѣ́сть ва́ше разꙋмѣ́ти времена̀ и҆ лѣ̑та, ꙗ҆̀же ѻ҆ц҃ъ положѝ во свое́й вла́сти:

⁸

но при́ймете си́лу, наше́дшу Свято́му Ду́ху на ви, і бу́дете Мі свиді́теліє во Ієрусали́мі же і во всей Іуде́ї і Самарі́ї і да́же до послі́дніх землі́.

⁸

но прїи́мете си́лꙋ, наше́дшꙋ ст҃о́мꙋ дх҃ꙋ на вы̀, и҆ бꙋ́дете мѝ свидѣ́тєлїе во і҆ерⷭ҇ли́мѣ же и҆ во все́й і҆ꙋде́и и҆ самарі́и и҆ да́же до послѣ́днихъ землѝ.

⁹

І сія́ рек, зря́щим їм взя́тся, і о́блак под'я́т Єго́ от о́чію їх.

⁹

И҆ сїѧ̑ ре́къ, зрѧ́щымъ и҆̀мъ взѧ́тсѧ, и҆ ѡ҆́блакъ под̾ѧ́тъ є҆го̀ ѿ ѻ҆́чїю и҆́хъ.

¹⁰

І єгда́ взира́юще бя́ху на не́бо, іду́щу Єму́, і се му́жа два ста́ста пред ни́ми во оде́жді білі́,

¹⁰

И҆ є҆гда̀ взира́юще бѧ́хꙋ на не́бо, и҆дꙋ́щꙋ є҆мꙋ̀, и҆ сѐ, мꙋ̑жа два̀ ста́ста пред̾ ни́ми во ѻ҆де́жди бѣлѣ̀,

¹¹

я́же і реко́ста: «Му́жіє галиле́йстії, что стоїте́ зря́ще на не́бо? Сей Ісу́с, вознеси́йся от вас на не́бо, та́кожде при́йдеть, і́мже о́бразом ви́дісте Єго́ іду́ща на не́бо».

¹¹

ꙗ҆̀же и҆ реко́ста: мꙋ́жїе галїле́йстїи, что̀ стоитѐ зрѧ́ще на не́бо; се́й і҆и҃съ, вознесы́йсѧ ѿ ва́съ на нб҃о, та́кожде прїи́детъ, и҆́мже ѡ҆́бразомъ ви́дѣсте є҆го̀ и҆дꙋ́ща на нб҃о.

¹²

(Зач. 2) Тогда́ возврати́шася во Ієрусали́м от гори́ нарица́ємия Єлео́н, я́же єсть близ Ієрусали́ма, субо́ти іму́щия путь.

¹²

(Заⷱ҇ в҃.) Тогда̀ возврати́шасѧ во і҆ерⷭ҇ли́мъ ѿ горы̀ нарица́емыѧ є҆леѡ́нъ, ꙗ҆́же є҆́сть бли́з̾ і҆ерⷭ҇ли́ма, сꙋббѡ́ты и҆мꙋ́щїѧ пꙋ́ть.

¹³

І єгда́ внидо́ша, взидо́ша на го́рницю, іді́же бя́ху пребива́юще, Петр же і Іа́ков, і Іоа́нн і Андре́й, Фили́пп і Фома́, Варфоломе́й і Матфе́й, Іа́ков Алфе́йов, і Си́мон Зило́т, і Іу́да Іа́ковль;

¹³

И҆ є҆гда̀ внидо́ша, взыдо́ша на го́рницꙋ, и҆дѣ́же бѧ́хꙋ пребыва́юще, пе́тръ же и҆ і҆а́кѡвъ, и҆ і҆ѡа́ннъ и҆ а҆ндре́й, фїлі́ппъ и҆ ѳѡма̀, варѳоломе́й и҆ матѳе́й, і҆а́кѡвъ а҆лфе́овъ и҆ сі́мѡнъ зилѡ́тъ и҆ і҆ꙋ́да і҆а́кѡвль:

¹⁴

сі́ї всі бя́ху терп'я́ще єдиноду́шно в моли́тві і моле́нії, с жена́ми і Марі́єю, Ма́терію Ісу́совою, і с бра́тією Єго́.

¹⁴

сі́и всѝ бѧ́хꙋ терпѧ́ще є҆динодꙋ́шнѡ въ моли́твѣ и҆ моле́нїи, съ жена́ми и҆ мр҃і́ею мт҃рїю і҆и҃совою и҆ съ бра́тїею є҆гѡ̀.

¹⁵

І во дні ти́я воста́в Петр посреді́ учени́к, рече́,

¹⁵

И҆ во дни̑ ты̑ѧ воста́въ пе́тръ посредѣ̀ оу҆чн҃къ, речѐ,

¹⁶

бі же іме́н наро́да вку́пі я́ко сто і два́десять: «Му́жіє бра́тіє, подоба́ше сконча́тися Писа́нію сему́, є́же предрече́ Дух Святи́й усти́ Дави́довими о Іу́ді, би́вшем вожді́ є́мшим Ісу́са;

¹⁶

бѣ́ же и҆ме́нъ наро́да вкꙋ́пѣ ꙗ҆́кѡ сто̀ и҆ два́десѧть: мꙋ́жїе бра́тїе, подоба́ше сконча́тисѧ писа́нїю семꙋ̀, є҆́же предречѐ дх҃ъ ст҃ы́й оу҆сты̑ дв҃довыми ѡ҆ і҆ꙋ́дѣ, бы́вшемъ вождѝ є҆́мшымъ і҆и҃са:

¹⁷

я́ко причте́н бі с на́ми і прия́л бя́ше жре́бій слу́жби сея́;

¹⁷

ꙗ҆́кѡ причте́нъ бѣ̀ съ на́ми и҆ прїѧ́лъ бѧ́ше жре́бїй слꙋ́жбы сеѧ̀:

¹⁸

сей у́бо стяжа́ село́ от мзди непра́ведния, і ниць бив просі́деся посреді́, і ізлія́ся вся утро́ба єго́;

¹⁸

се́й оу҆̀бо стѧжа̀ село̀ ѿ мзды̀ непра́ведныѧ, и҆ ни́цъ бы́въ просѣ́десѧ посредѣ̀, и҆ и҆злїѧ́сѧ всѧ̀ оу҆тро́ба є҆гѡ̀:

¹⁹

і разу́мно бисть всім живу́щим во Ієрусали́мі, я́ко нарещи́ся селу́ тому́ свої́м їх язи́ком «Акелдама́», є́же єсть «Село́ кро́ве»;

¹⁹

и҆ разꙋ́мно бы́сть всѣ́мъ живꙋ́щымъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ, ꙗ҆́кѡ нарещи́сѧ селꙋ̀ томꙋ̀ свои́мъ и҆́хъ ѧ҆зы́комъ а҆келдама̀, є҆́же є҆́сть село̀ кро́ве:

²⁰

пи́шеться бо в кни́зі Псало́мстій: «Да бу́деть двор єго́ пуст, і да не бу́деть живу́щаго в нем, і єпи́скопство єго́ да при́йметь ін»;

²⁰

пи́шетсѧ бо въ кни́зѣ ѱало́мстѣй: да бꙋ́детъ дво́ръ є҆гѡ̀ пꙋ́стъ, и҆ да не бꙋ́детъ живꙋ́щагѡ въ не́мъ, и҆ є҆пі́скопство є҆гѡ̀ да прїи́метъ и҆́нъ:

²¹

подоба́єть у́бо от сходи́вшихся с на́ми муже́й во вся́ко лі́то, в не́же вни́де і ізи́де в нас Госпо́дь Ісу́с,

²¹

подоба́етъ оу҆̀бо ѿ сходи́вшихсѧ съ на́ми мꙋже́й во всѧ́ко лѣ́то, въ не́же вни́де и҆ и҆зы́де въ на́съ гдⷭ҇ь і҆и҃съ,

²²

наче́н от креще́нія Іоа́ннова да́же до дне, в о́ньже вознесе́ся (на не́бо) от нас, свиді́телю воскресе́нія Єго́ би́ти с на́ми єди́ному от сих».

²²

наче́нъ ѿ креще́нїѧ і҆ѡа́ннова да́же до днѐ, въ ѻ҆́ньже вознесе́сѧ (на нб҃о) ѿ на́съ, свидѣ́телю воскрⷭ҇нїѧ є҆гѡ̀ бы́ти съ на́ми є҆ди́номꙋ ѿ си́хъ.

²³

І поста́виша два, Іо́сифа, нарица́ємаго Варса́ву, і́же нарече́н бисть Іу́ст, і Матфі́я,

²³

И҆ поста́виша два̀, і҆ѡ́сифа нарица́емаго варса́вꙋ, и҆́же нарече́нъ бы́сть і҆ꙋ́стъ, и҆ матѳі́а,

²⁴

і помоли́вшеся рі́ша: «Ти, Го́споди, Сердцеві́дче всіх, покажи́, єго́же ізбра́л єси́ от сею́ двою́ єди́наго,

²⁴

и҆ помоли́вшесѧ рѣ́ша: ты̀, гдⷭ҇и, срⷣцевѣ́дче всѣ́хъ, покажѝ, є҆го́же и҆збра́лъ є҆сѝ ѿ сею̀ двою̀ є҆ди́наго,

²⁵

прия́ти жре́бій служе́нія сего́ і апо́стольства, із него́же іспаде́ Іу́да, іти́ в мі́сто своє́».

²⁵

прїѧ́ти жре́бїй слꙋже́нїѧ сегѡ̀ и҆ а҆пⷭ҇лства, и҆з̾ негѡ́же и҆спадѐ і҆ꙋ́да, и҆тѝ въ мѣ́сто своѐ.

²⁶

І да́ша жре́бія ї́ма, і паде́ жре́бій на Матфі́я, і причте́н бисть ко єдинона́десяти апо́столом.

²⁶

И҆ да́ша жрє́бїѧ и҆́ма, и҆ падѐ жре́бїй на матѳі́а, и҆ причте́нъ бы́сть ко є҆динона́десѧти а҆пⷭ҇лѡмъ.

Глава 2

¹

(Зач. 3) І єгда́ скончава́шася дні́є пятьдеся́тниці, бі́ша всі апо́столи єдиноду́шно вку́пі.

¹

(Заⷱ҇ г҃.) И҆ є҆гда̀ скончава́шасѧ дні́е пѧтьдесѧ́тницы, бѣ́ша всѝ а҆пⷭ҇ли є҆динодꙋ́шнѡ вкꙋ́пѣ.

²

І бисть внеза́пу с небесе́ шум, я́ко носи́му диха́нію бу́рну, і іспо́лни весь дом, іді́же бя́ху сідя́ще;

²

И҆ бы́сть внеза́пꙋ съ небесѐ шꙋ́мъ, ꙗ҆́кѡ носи́мꙋ дыха́нїю бꙋ́рнꙋ, и҆ и҆спо́лни ве́сь до́мъ, и҆дѣ́же бѧ́хꙋ сѣдѧ́ще:

³

і яви́шася їм разділе́ні язи́ци, я́ко о́гненні, сі́де же на єди́нім ко́ємждо їх.

³

и҆ ꙗ҆ви́шасѧ и҆̀мъ раздѣле́ни ѧ҆зы́цы ꙗ҆́кѡ ѻ҆́гненни, сѣ́де же на є҆ди́нѣмъ ко́емждо и҆́хъ.

⁴

І іспо́лнишася всі Ду́ха Свя́та і нача́ша глаго́лати іни́ми язи́ки, я́коже Дух дая́ше їм провіщава́ти.

⁴

И҆ и҆спо́лнишасѧ всѝ дх҃а ст҃а и҆ нача́ша глаго́лати и҆ны́ми ѧ҆зы́ки, ꙗ҆́коже дх҃ъ даѧ́ше и҆̀мъ провѣщава́ти.