Завантаження...
Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.

• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.

• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

• Діян.

• Як. • 1 Пет. • 2 Пет. • 1 Ін. • 2 Ін. • 3 Ін. • Іуд.

• Рим. • 1 Кор. • 2 Кор. • Гал. • Еф. • Флп. • Кол. • 1 Сол. • 2 Сол. • 1 Тим. • 2 Тим. • Тит. • Фил. • Євр.

• Одкр.

Порівняти:

Второзак0ніе
ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ
Главa №
Κεφάλαιο 1
1
1
Сі‰ словесA, ±же глаг0ла мwmсeй всемY ї}лю њб8 nнY странY їoрдaна, въ пустhни на зaпады, бли1з8 чермнaгw м0рz, междY фарaномъ и3 тоф0ломъ, и3 лов0номъ и3 ґvлHномъ и3 златhми рудaми: ΟΥΤΟΙ οἱ λόγοι, οὓς ἐλάλησε Μωυσῆς παντὶ ᾿Ισραὴλ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ἐν τῇ ἐρήμῳ πρὸς δυσμαῖς πλησίον τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης ἀνὰ μέσον Φαρὰν Τοφὸλ καὶ Λοβὸν καὶ Αὐλὼν καὶ Καταχρύσεα·
2
2
є3динонaдесzти днjй t хwри1ва пyть чрез8 г0ру сиjръ дaже до кaдисъ-варни2. ἕνδεκα ἡμερῶν ἐκ Χωρὴβ ὁδὸς ἐπ᾿ ὄρος Σηεὶρ ἕως Κάδης Βαρνή.
3
3
И# бhсть въ четыредесsтое лёто, въ первыйнaдесzть мцcъ, въ пeрвый дeнь мцcа глаг0ла мwmсeй ко всBмъ сынHмъ ї}лєвымъ, по всемY є3ли1кw заповёда є3мY гDь къ ни6мъ, καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ ἔτει ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ μηνὶ μιᾷ τοῦ μηνὸς ἐλάλησε Μωυσῆς πρὸς πάντας υἱοὺς ᾿Ισραὴλ κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο Κύριος αὐτῷ πρὸς αὐτούς.
4
4
по ўбіeніи сиHна царS ґморрeйска, жи1вшагw во є3севHнэ, и3 w4га царS васaнска, жи1вшагw во ґстарHfэ и3 во є3драjнэ, μετὰ τὸ πατάξαι Σηὼν βασιλέα ᾿Αμορραίων τὸν κατοικήσαντα ἐν ᾿Εσεβὼν καὶ τὸν ῍Ωγ βασιλέα τῆς Βασὰν τὸν κατοικήσαντα ἐν ᾿Ασταρὼθ καὶ ἐν ᾿Εδραΐν,
5
5
њб8 nнY странY їoрдaна въ земли2 мwaвли, начA мwmсeй и3з8zснsти зак0нъ сeй, глаг0лz: ἐν τῷ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ἐν γῇ Μωάβ, ἤρξατο Μωυσῆς διασαφῆσαι τὸν νόμον τοῦτον λέγων·
6
6
гDь бGъ нaшъ гlа нaмъ въ хwри1вэ, гlz: да довлёетъ вaмъ жи1ти въ горЁ сeй: Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Χωρὴβ λέγων· ἱκανούσθω ὑμῖν κατοικεῖν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ·
7
7
њбрати1тесz и3 воздви1гнитесz вы2, и3 вни1дите въ г0ру ґморрeйску, и3 ко всBмъ насeлникwмъ ѓравы, въ г0ру и3 п0ле, и3 къ ю4гу и3 въ прим0рскую зeмлю ханаaню, и3 во ґнтілівaнъ, дaже до рэки2 вели1кіz, рэки2 є3vфрaта: ἐπιστράφητε καὶ ἀπάρατε ὑμεῖς καὶ εἰσπορεύεσθε εἰς ὄρος ᾿Αμορραίων καὶ πρὸς πάντας τοὺς περιοίκους ῎Αραβα, εἰς ὄρος καὶ πεδίον καὶ πρὸς λίβα καὶ παραλίαν γῆν Χαναναίων καὶ ᾿Αντιλίβανον ἕως τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου Εὐφράτου.
8
8
ви1дите, предaхъ пред8 вaми зeмлю, вшeдше наслёдите зeмлю, є4юже клsтсz гDь nтцє1мъ вaшымъ, ґвраaму и3 їсаaку и3 їaкwву, дaти ю5 и5мъ и3 сёмени и4хъ по ни1хъ. ἴδετε, παραδέδωκεν ἐνώπιον ὑμῶν τῆν γῆν· εἰσπορευθέντες κληρονομήσατε τὴν γῆν, ἣν ὤμοσα τοῖς πατράσιν ὑμῶν, τῷ ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακὼβ δοῦναι αὐτοῖς καὶ τῷ σπέρματι αὐτῶν μετ᾿ αὐτούς.
9
9
И# рек0хъ къ вaмъ во врeмz џно глаг0лz: не возмогY є3ди1нъ води1ти вaсъ: καὶ εἶπα πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων· οὐ δυνήσομαι μόνος φέρειν ὑμᾶς·
10
10
гDь бGъ вaшъ ўмн0жилъ вы2 є4сть, и3 сE, є3стE днeсь ћкw ѕвёзды небє1сныz мн0жествомъ: Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ἐπλήθυνεν ὑμᾶς, καὶ ἰδού ἐστε σήμερον ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει·
11
11
гDь бGъ nтє1цъ вaшихъ да приложи1тъ вaмъ, ћкw да бyдете тhсzщами сугyбw, и3 да блгcви1тъ вaсъ, ћкоже гlа вaмъ: Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν προσθείη ὑμῖν ὡς ἐστὲ χιλιοπλασίως καὶ εὐλογήσαι ὑμᾶς, καθότι ἐλάλησεν ὑμῖν.
12
12
кaкw возмогY є3ди1нъ носи1ти труды2 вaшz и3 тsжєсти вaшz и3 прерэк†ніz в†ша; πῶς δυνήσομαι μόνος φέρειν τὸν κόπον ὑμῶν καὶ τὴν ὑπόστασιν ὑμῶν καὶ τὰς ἀντιλογίας ὑμῶν;
13
13
и3збери1те себЁ мyжы м{дры и3 ўмётєлны и3 смhслєнны въ племенeхъ вaшихъ, и3 постaвлю и5хъ над8 вaми старBйшины вaмъ. δότε ἑαυτοῖς ἄνδρας σοφοὺς καὶ ἐπιστήμονας καὶ συνετοὺς εἰς τὰς φυλὰς ὑμῶν, καὶ καταστήσω ἐφ᾿ ὑμῶν ἡγουμένους ὑμῶν.
14
14
И# tвэщaсте ми2 и3 рек0сте: добро2 сл0во, є4же глаг0лалъ є3си2 сотвори1ти. καὶ ἀπεκρίθητέ μοι καὶ εἴπατε· καλὸν τὸ ρῆμα ὃ ἐλάλησας ποιῆσαι.
15
15
И# взsхъ t вaсъ мyжы м{дры и3 ўмётєлны и3 смhслєнны, и3 постaвихъ и5хъ владёти над8 вaми тысzщеначaлники и3 стоначaлники, и3 пzтьдесzтоначaлники и3 десzтоначaлники, и3 писмовводи6тели судіsмъ вaшымъ. καὶ ἔλαβον ἐξ ὑμῶν ἄνδρας σοφοὺς καὶ ἐπιστήμονας καὶ συνετοὺς καὶ κατέστησα αὐτοὺς ἡγεῖσθαι ἐφ᾿ ὑμῶν χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους καὶ πεντηκοντάρχους καὶ δεκάρχους καὶ γραμματοεισαγωγεῖς τοῖς κριταῖς ὑμῶν.
16
16
И# заповёдахъ судіsмъ вaшымъ во врeмz џно, глаг0лz: разслyшайте посредЁ брaтій вaшихъ, и3 суди1те прaведнw посредЁ мyжа и3 посредЁ брaта є3гw2 и3 посредЁ пришeлца є3гw2: καὶ ἐνετειλάμην τοῖς κριταῖς ὑμῶν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων· διακούετε ἀνὰ μέσον τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν καὶ κρίνατε δικαίως ἀνὰ μέσον ἀνδρὸς καὶ ἀνὰ μέσον ἀδελφοῦ καὶ ἀνὰ μέσον προσηλύτου αὐτοῦ.
17
17
да не познaете лицA въ судЁ, мaлому и3 вели1кому сyдиши, и3 не ўстыди1шисz лицA человёча, ћкw сyдъ б9ій є4сть: и3 рёчь, ћже ѓще жeстока бyдетъ ў вaсъ, донесетE ю5 ко мнЁ, и3 ўслhшу ю5. οὐκ ἐπιγνώσῃ πρόσωπον ἐν κρίσει, κατὰ τὸν μικρὸν καὶ κατὰ τὸν μέγαν κρινεῖς, οὐ μὴ ὑποστείλῃ πρόσωπον ἀνθρώπου, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ Θεοῦ ἐστι· καὶ τὸ ρῆμα, ὃ ἐὰν σκληρὸν ᾖ ἀφ᾿ ὑμῶν, ἀνοίσετε αὐτὸ ἐπ᾿ ἐμέ, καὶ ἀκούσομαι αὐτό.
18
18
И# заповёдахъ вaмъ во врeмz џно вс‰ словесA, ±же сотворитE. καὶ ἐνετειλάμην ὑμῖν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ποιήσετε.
19
19
И# воздви1гшесz t хwри1ва, проид0хомъ всю2 пустhню вели1кую и3 стрaшную џну, ю4же ви1дэсте, пyть горы2 ґморрeйски, ћкоже заповёда нaмъ гDь бGъ нaшъ: и3 пріид0хомъ до кaдисъ-варни2. καὶ ἀπάραντες ἐκ Χωρὴβ ἐπορεύθημεν πᾶσαν τὴν ἔρημον τὴν μεγάλην καὶ τὴν φοβερὰν ἐκείνην, ἣν εἴδετε, ὁδὸν ὄρους τοῦ ᾿Αμορραίου, καθότι ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἡμῖν, καὶ ἤλθομεν ἕως Κάδης Βαρνή.
20
20
И# рек0хъ вaмъ: пріид0сте до горы2 ґморрeйски, ю4же гDь бGъ нaшъ даeтъ вaмъ: καὶ εἶπα πρὸς ὑμᾶς· ἤλθατε ἕως τοῦ ὄρους τοῦ ᾿Αμορραίου, ὃ Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν δίδωσιν ὑμῖν.
21
21
ви1дите, предадE гDь бGъ вaшъ пред8 лицeмъ вaшимъ зeмлю: вшeдше наслёдите, ћкоже гlа гDь бGъ nтє1цъ вaшихъ вaмъ: не б0йтесz, ни ўжасaйтесz. ἴδετε, παραδέδωκεν ἡμῖν Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν πρὸ προσώπου ὑμῶν τὴν γῆν· ἀναβάντες κληρονομήσατε, ὃν τρόπον εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν ὑμῖν· μὴ φοβεῖσθε μηδὲ δειλιάσητε.
22
22
И# пріид0сте ко мнЁ вси2 и3 рек0сте: да п0слемъ мyжы пред8 нaми, и3 да соглsдаютъ нaмъ зeмлю, и3 да повёдzтъ нaмъ tвётъ, пyть, и4мже д0йдемъ є3S, и3 грaды, въ нsже вни1демъ. καὶ προσήλθατέ μοι πάντες καὶ εἴπατε· ἀποστείλωμεν ἄνδρας προτέρους ἡμῶν, καὶ ἐφοδευσάτωσαν ἡμῖν τὴν γῆν καὶ ἀναγγειλάτωσαν ἡμῖν ἀπόκρισιν τὴν ὁδόν, δι᾿ ἧς ἀναβησόμεθα ἐν αὐτῇ, καὶ τὰς πόλεις εἰς ἃς εἰσπορευσόμεθα εἰς αὐτάς.
23
23
И# ўг0дно бhсть сл0во предо мн0ю, и3 поsхъ t вaсъ дванaдесzть мужeй, мyжа є3ди1наго t коегHждо плeмене. καὶ ἤρεσεν ἐναντίον μου τὸ ρῆμα, καὶ ἔλαβον ἐξ ὑμῶν δώδεκα ἄνδρας, ἄνδρα ἕνα κατὰ φυλήν.
24
24
И# њбрати1вшесz взыд0ша на г0ру, и3 пріид0ша до дeбри грезн0вныz, и3 соглsдаша ю5: καὶ ἐπιστραφέντες ἀνέβησαν εἰς τὸ ὄρος καὶ ἤλθοσαν ἕως Φάραγγος βότρυος καὶ κατεσκόπευσαν αὐτήν.
25
25
и3 взsша въ рyцэ свои2 t плодA земли2 и3 принес0ша къ нaмъ, и3 глаг0лаху: благA землS, ю4же гDь бGъ нaшъ даeтъ нaмъ. καὶ ἐλάβοσαν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ καρποῦ τῆς γῆς καὶ κατήνεγκαν πρὸς ὑμᾶς καὶ ἔλεγον· ἀγαθὴ ἡ γῆ, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν δίδωσιν ἡμῖν.
26
26
И# не восхотёсте взhти, но преслyшасте гlг0лъ гDа бGа вaшегw: καὶ οὐκ ἠθελήσατε ἀναβῆναι, ἀλλ᾿ ἠπειθήσατε τῷ ρήματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν
27
27
и3 возроптaсте въ кyщахъ свои1хъ и3 рек0сте: нeнависти рaди и3зведE ны2 гDь и3з8 земли2 є3гЂпетскіz предaти нaсъ въ рyки ґморрє1йскіz, потреби1ти нaсъ: καὶ διεγογγύζετε ἐν ταῖς σκηναῖς ὑμῶν καὶ εἴπατε· διὰ τὸ μισεῖν Κύριον ἡμᾶς, ἐξήγαγεν ἡμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου παραδοῦναι ἡμᾶς εἰς χεῖρας ᾿Αμορραίων, ἐξολοθρεῦσαι ἡμᾶς.
28
28
кaмw мы2 взhдемъ; Брaтіz же вaшz tврати1ша сердцA в†ша, глаг0люще: kзhкъ вели1къ и3 мн0гъ и3 крэпчaе нaсъ, и3 грaды вели1цы и3 њграждeни дaже до небесE, но и3 сhны и3споли1нwвъ ви1дэхомъ тaмw. ποῦ ἡμεῖς ἀναβαίνομεν; οἱ δὲ ἀδελφοὶ ὑμῶν ἀπέστησαν τὴν καρδίαν ὑμῶν λέγοντες· ἔθνος μέγα καὶ πολὺ καὶ δυνατώτερον ἡμῶν καὶ πόλεις μεγάλαι καὶ τετειχισμέναι ἕως τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλὰ καὶ υἱοὺς γιγάντων ἑωράκαμεν ἐκεῖ.
29
29
И# глаг0лахъ къ вaмъ: не ўжасaйтесz, нижE ўб0йтесz t ни1хъ: καὶ εἶπα πρὸς ὑμᾶς· μὴ πτήξετε, μηδὲ φοβηθῆτε ἀπ᾿ αὐτῶν·
30
30
гDь бGъ вaшъ предходsй пред8 лицeмъ вaшимъ, т0й повою1етъ и5хъ съ вaми, по всемY є3ли1кw сотвори2 вaмъ въ земли2 є3гЂпетстэй пред8 nчи1ма вaшима, Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ὁ προπορευόμενος πρὸ προσώπου ὑμῶν αὐτὸς συνεκπολεμήσει αὐτοὺς μεθ᾿ ὑμῶν κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὑμῖν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ
31
31
и3 въ пустhни сeй, ю4же ви1дэсте: ћкw воспитA тебE гDь бGъ тв0й, ћкоже нёкій человёкъ питaетъ сhна своего2, по всемY пути2 въ џньже ходи1сте, д0ндеже пріид0сте на мёсто сіE. καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ταύτῃ, ἣν εἴδετε, ὁδὸν ὄρους τοῦ ᾿Αμορραίου, ὡς ἐτροφοφόρησέ σε Κύριος ὁ Θεός σου, ὡς εἴ τις τροφοφορήσαι ἄνθρωπος τὸν υἱὸν αὐτοῦ, κατὰ πᾶσαν τὴν ὁδὸν εἰς ἣν ἐπορεύθητε, ἕως ἤλθετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον.
32
32
И# въ словеси2 сeмъ не вёровасте гDеви бGу вaшему, καὶ ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ οὐκ ἐνεπιστεύσατε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν,
33
33
и4же предх0дитъ пред8 вaми въ пyть и3збрaти вaмъ мёсто, путеводS вaсъ nгнeмъ н0щію, показyz вaмъ пyть, и4мже и3ти2 по нeмъ, и3 w4блакомъ во дни2. ὃς προπορεύεται πρότερος ὑμῶν ἐν τῇ ὁδῷ ἐκλέγεσθαι ὑμῖν τόπον, ὁδηγῶν ὑμᾶς ἐν πυρὶ νυκτός, δεικνύων ὑμῖν τὴν ὁδὸν καθ᾿ ἣν πορεύεσθε ἐπ᾿ αὐτῆς, καὶ ἐν νεφέλῃ ἡμέρας.
34
34
И# ўслhша гDь (бGъ) глaсъ словeсъ вaшихъ, и3 разгнёвавсz клsтсz, гlz: καὶ ἤκουσε Κύριος τὴν φωνὴν τῶν λόγων ὑμῶν καὶ παροξυνθεὶς ὤμοσε λέγων·
35
35
ѓще ќзритъ кто2 t мужeй си1хъ зeмлю благyю сію2, є4юже ѓзъ клsхсz nтцє1мъ и4хъ, εἰ ὄψεταί τις τῶν ἀνδρῶν τούτων τὴν γῆν ἀγαθὴν ταύτην, ἣν ὤμοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν,
36
36
рaзвэ халeвъ сhнъ їефоннjинъ, сeй ќзритъ ю5, и3 семY дaмъ зeмлю, на ню1же взhде, и3 сынHмъ є3гw2, понeже прилэжи1тъ гDеви. πλὴν Χάλεβ υἱὸς ᾿Ιεφοννή, οὗτος ὄψεται αὐτήν, καὶ τούτῳ δώσω τὴν γῆν, ἐφ᾿ ἣν ἐπέβη, καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διὰ τὸ προσκεῖσθαι αὐτὸν τὰ πρὸς Κύριον.
37
37
И# на мS разгнёвасz гDь вaсъ рaди, гlz: нижE ты2 вни1деши тaмw: καὶ ἐμοὶ ἐθυμώθη Κύριος δι᾿ ὑμᾶς λέγων· οὐδὲ σὺ οὐ μὴ εἰσέλθῃς ἐκεῖ·
38
38
їисyсъ сhнъ наvи1нъ, и4же стои1тъ пред8 тоб0ю, сeй вни1детъ тaмw: сего2 ўкрэпи2, ћкw сeй дaстъ ю5 въ наслёдіе ї}лю: ᾿Ιησοῦς υἱὸς Ναυὴ ὁ παρεστηκώς σοι, οὗτος εἰσελεύσεται ἐκεῖ· αὐτὸν κατίσχυσον, ὅτι αὐτὸς κατακληρονομήσει αὐτὴν τῷ ᾿Ισραήλ.
39
39
и3 nтрочaта в†ша, њ ни1хже глаг0ласте, ћкw въ плэнeніи и4мутъ бhти, и3 всsко nтрочA млaдо, є4же не вёсть днeсь добрA и3ли2 ѕлA, сjи вни1дутъ тaмw, и3 си6мъ дaмъ ю5, и3 сjи наслёдzтъ ю5: καὶ πᾶν παιδίον νέον, ὅστις οὐκ οἶδε σήμερον ἀγαθὸν ἢ κακόν, οὗτοι εἰσελεύσονται ἐκεῖ, καὶ τούτοις δώσω αὐτήν, καὶ αὐτοὶ κληρονομήσουσιν αὐτήν.
40
40
и3 вы2 њбрати1вшесz њполчи1стесz въ пустhню, путeмъ къ чермн0му м0рю. καὶ ὑμεῖς ἐπιστραφέντες ἐστρατοπεδεύσατε εἰς τὴν ἔρημον, ὁδὸν τὴν ἐπὶ τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης.
41
41
И# tвэщaсте и3 рек0сте мнЁ: согрэши1хомъ пред8 гDемъ бGомъ нaшимъ: мы2 шeдше повою1емъ, по всемY є3ли1кw заповёда гDь бGъ нaшъ нaмъ. И# взeмше кjйждо nр{діz р†тнаz сво‰ и3 собрaвшесz взыд0сте на г0ру. καὶ ἀπεκρίθητε καὶ εἴπατε· ἡμάρτομεν ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν· ἡμεῖς ἀναβάντες πολεμήσομεν κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἡμῖν. καὶ ἀναλαβόντες ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεμικὰ αὐτοῦ καὶ συναθροισθέντες ἀνεβαίνετε εἰς τὸ ὄρος.
42
42
И# речE гDь ко мнЁ: рцы2 и5мъ: не восходи1те, нижE рaтуйте, нёсмь бо съ вaми, и3 да не бyдете сотрeни пред8 враги6 вaшими. καὶ εἶπε Κύριος πρός με· εἰπὸν αὐτοῖς· οὐκ ἀναβήσεσθε οὐδὲ μὴ πολεμήσετε, οὐ γάρ εἰμι μεθ᾿ ὑμῶν· καὶ οὐ μὴ συντριβῆτε ἐνώπιον τῶν ἐχθρῶν ὑμῶν·
43
43
И# глаг0лахъ къ вaмъ, и3 не послyшасте менE: и3 преступи1сте сл0во гDне, и3 понyдившесz взыд0сте на г0ру. καὶ ἐλάλησα ὑμῖν, καὶ οὐκ εἰσηκούσατέ μου καὶ παρέβητε τὸ ρῆμα Κυρίου καὶ παραβιασάμενοι ἀνέβητε εἰς τὸ ὄρος.
44
44
И# и3зhде ґморрeй живyщій на горЁ т0й проти1ву вaмъ, и3 прогнA вaсъ, ѓки бы пчeлы твори1ли, и3 ўzзвлsху вaсъ t сиjра дaже до є3рмы2. καὶ ἐξῆλθεν ὁ ᾿Αμορραῖος ὁ κατοικῶν ἐν τῷ ὄρει ἐκείνῳ εἰς συνάντησιν ὑμῖν καὶ κατεδίωξαν ὑμᾶς, ὡσεὶ ποιήσαισαν αἱ μέλισσαι, καὶ ἐτίτρωσκον ὑμᾶς ἀπὸ Σηεὶρ ἕως ῾Ερμᾶ.
45
45
(И# возврати1стесz,) и3 сёдше плaкасте пред8 гDемъ, и3 не послyша гDь глaса вaшегw, нижE внsтъ вaмъ: καὶ καθίσαντες ἐκλαίετε ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καὶ οὐκ εἰσήκουσε Κύριος τῆς φωνῆς ὑμῶν οὐδὲ προσέσχεν ὑμῖν.
46
46
и3 сэдёсте въ кaдисэ дни6 мнHги, є3ли6ки дни6 тогдA сэдёсте. καὶ ἐνεκάθησθε ἐν Κάδης ἡμέρας πολλάς, ὅσας ποτὲ ἡμέρας ἐνεκάθησθε.
Главa в7
Κεφάλαιο 2
1
1
И# возврати1вшесz воздвиг0хомсz въ пустhню, путeмъ м0рz чермнaгw, ћкоже гlа гDь ко мнЁ: и3 њбходи1хомъ г0ру сиjръ дни6 мнHги. ΚΑΙ ἐπιστραφέντες ἀπῄραμεν εἰς τὴν ἔρημον, ὁδὸν θάλασσαν ἐρυθράν, ὃν τρόπον ἐλάλησε Κύριος πρός με, καὶ ἐκυκλώσαμεν τὸ ὄρος τὸ Σηεὶρ ἡμέρας πολλάς.
2
2
И# речE гDь ко мнЁ: καὶ εἶπε Κύριος πρός με·
3
3
довлёетъ вaмъ њбхождaти г0ру сію2: возврати1тесz u5бо къ сёверу: ἱκανούσθω ὑμῖν κυκλοῦν τὸ ὄρος τοῦτο, ἐπιστράφητε οὖν ἐπὶ βορρᾶν·
4
4
и3 лю1демъ заповёждь, глаг0лz: вы2 пройди1те сквозЁ предёлы брaтіи вaшеz, сынHвъ и3сavовыхъ, живyщихъ въ сиjрэ, и3 ўбоsтсz вaсъ и3 ўжaснутсz ѕэлw2: καὶ τῷ λαῷ ἔντειλαι λέγων· ὑμεῖς παραπορεύεσθε διὰ τῶν ὁρίων τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν υἱῶν ῾Ησαῦ, οἳ κατοικοῦσιν ἐν Σηείρ, καὶ φοβηθήσονται ὑμᾶς καὶ εὐλαβηθήσονται ὑμᾶς σφόδρα.
5
5
не сотвори1те съ ни1ми рaти: не дaхъ бо вaмъ t земли2 и4хъ нижE стопы2 ноги2, ћкw во жрeбій дaхъ сынHмъ и3сavwвымъ г0ру сиjръ: μὴ συνάψητε πρὸς αὐτοὺς πόλεμον· οὐ γὰρ δῶ ὑμῖν ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν οὐδὲ βῆμα ποδός, ὅτι ἐν κλήρῳ δέδωκα τοῖς υἱοῖς ῾Ησαῦ τὸ ὄρος τὸ Σηείρ.
6
6
сребр0мъ пи1щу купи1те себЁ ў ни1хъ и3 kди1те, и3 в0ду въ мёру возми1те t ни1хъ на цэнЁ и3 пjйте: ἀργυρίου βρώματα ἀγοράσατε παρ᾿ αὐτῶν καὶ φάγεσθε καὶ ὕδωρ μέτρῳ λήψεσθε παρ᾿ αὐτῶν ἀργυρίου καὶ πίεσθε·
7
7
и4бо гDь бGъ тв0й блгcви2 тебE во всsкомъ дёлэ рукY твоє1ю: разумёй, кaкw прошeлъ є3си2 пустhню вели1кую и3 стрaшную сію2: сE, четhредесzть лётъ гDь бGъ тв0й съ тоб0ю, и3 не вострeбовалъ є3си2 словесE. ὁ γὰρ Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν εὐλόγησέ σε ἐν παντὶ ἔργῳ τῶν χειρῶν σου· διάγνωθι πῶς διῆλθες τὴν ἔρημον τὴν μεγάλην καὶ τὴν φοβερὰν ἐκείνην· ἰδοὺ τεσσαράκοντα ἔτη Κύριος ὁ Θεός σου μετὰ σοῦ, οὐκ ἐπεδεήθης ρήματος.
8
8
И# минyхомъ брaтію свою2 сhны и3с†vли, живyщыz въ сиjрэ, ў пути2 ґрaвскагw t є3лHна и3 t гесіHнъ-гавeра, и3 возврати1вшесz преид0хомъ пyть въ пустhню мwaвлю. καὶ παρήλθομεν τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν υἱοὺς ῾Ησαῦ, τοὺς κατοικοῦντας ἐν Σηεὶρ παρὰ τὴν ὁδὸν τὴν ῎Αραβα ἀπὸ Αἰλὼν καὶ ἀπὸ Γεσιὼν Γάβερκαὶ ἐπιστρέψαντες παρήλθομεν ὁδὸν ἔρημον Μωάβ.
9
9
И# речE гDь ко мнЁ: не совраждyйтесz мwавjтwмъ и3 не сотвори1те съ ни1ми рaти: не дaхъ бо вaмъ t земли2 и4хъ во жрeбій, сынHмъ бо лHтwвымъ дaхъ ґрои1ръ наслёдити. καὶ εἶπε Κύριος πρός με· μὴ ἐχθραίνετετοῖς Μωαβίταις καὶ μὴ συνάψητε πρὸς αὐτοὺς πόλεμον· οὐ γὰρ μὴ δῶ ὑμῖν ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν ἐν κλήρῳ, τοῖς γὰρ υἱοῖς Λὼτ δέδωκα τὴν ᾿Αροὴρ κληρονομεῖν. (
10
10
Nммjны прeжде сэдsху на нeй, нар0дъ вели1къ и3 мн0гъ и3 крёпокъ ћкоже є3накjми: οἱ ᾿Ομμὶν πρότεροι ἐνεκάθηντο ἐπ᾿ αὐτῆς ἔθνος μέγα καὶ πολὺ καὶ ἰσχύοντες, ὥσπερ οἱ ᾿Ενακίμ·
11
11
рафаjны глаг0лютсz и3 сjи, ћкоже и3 є3накjми: и3 мwавjти прозывaютъ | nммjны. Ραφαΐν λογισθήσονται καὶ οὗτοι ὥσπερ καὶ οἱ ᾿Ενακίμ, καὶ οἱ Μωαβῖται ἐπονομάζουσιν αὐτοὺς ᾿Ομμίν.
12
12
И# въ сиjрэ сэдsше хоррeй прeжде, но сhнове и3сavwвы потреби1ша | и3 и3скорени1ша | t лицA своегw2: и3 всели1шасz вмёстw и4хъ, и4мже w4бразомъ сотвори2 ї}ль земли2 наслёдіz своегw2, ю4же дадE гDь и5мъ. καὶ ἐν Σηεὶρ ἐνεκάθητο ὁ Χορραῖος τὸ πρότερον, καὶ υἱοὶ ῾Ησαῦ ἀπώλεσαν αὐτοὺς καὶ ἐξέτριψαν αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ᾿ αὐτῶν, ὃν τρόπον ἐποίησεν ᾿Ισραὴλ τὴν γῆν τῆς κληρονομίας αὐτοῦ, ἣν δέδωκε Κύριος αὐτοῖς).
13
13
Нн7э u5бо вы2 востaните и3 воздви1гнитесz, и3 пройди1те дeбрь зарeтову. νῦν οὖν ἀνάστητε καὶ ἀπάρατε ὑμεῖς καὶ παραπορεύεσθε τὴν φάραγγα Ζαρέτ.
14
14
И# дни6, въ нsже tид0хомъ t кaдисъ-варни2 д0ндеже преид0хомъ дeбрь зарeтову, три1десzть и3 џсмь лётъ, д0ндеже падE вeсь р0дъ мужeй вои1нскихъ t полкA, ћкоже клsтсz и5мъ гDь бGъ. καὶ αἱ ἡμέραι, ἃς παρεπορεύθημεν ἀπὸ Κάδης Βαρνὴ ἕως οὗ παρήλθομεν τὴν φάραγγα Ζαρέτ, τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη, ἕως οὗ διέπεσε πᾶσα γενεὰ ἀνδρῶν πολεμιστῶν ἀποθνήσκοντες ἐκ τῆς παρεμβολῆς, καθότι ὤμοσε Κύριος ὁ Θεὸς αὐτοῖς·
15
15
И# рукA б9іz бsше на ни1хъ, погуби1ти | t полкA, д0ндеже пад0ша. καὶ ἡ χεὶρ τοῦ Θεοῦ ἦν ἐπ᾿ αὐτοῖς ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς ἐκ μέσου τῆς παρεμβολῆς, ἕως οὗ διέπεσαν.
16
16
И# бhсть внегдA пад0ша вси2 м{жи в0инстіи ўмирaюще t среды2 людjй, καὶ ἐγενήθη ἐπειδὴ ἔπεσαν πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεμισταὶ ἀποθνήσκοντες ἐκ μέσου τοῦ λαοῦ,
17
17
и3 речE гDь ко мнЁ, гlz: καὶ ἐλάλησε Κύριος πρός με λέγων·
18
18
ты2 прeйдеши днeсь предBлы мwaвлими ґрои1ръ: σὺ παραπορεύσῃ σήμερον τὰ ὅρια Μωὰβ τὴν Σηεὶρ
19
19
и3 пришeдше бли1з8 сынHвъ ґммaнихъ, не совраждyйтесz и5мъ и3 не сотвори1те съ ни1ми рaти: не дaмъ бо тебЁ t земли2 сынHвъ ґммaнихъ во жрeбій, ћкw сынHмъ лHтwвымъ дaхъ ю5 во жрeбій. καὶ προσάξετε ἐγγὺς υἱῶν ᾿Αμμάν· μὴ ἐχθραίνετε αὐτοῖς μηδὲ συνάψητε αὐτοῖς εἰς πόλεμον· οὐ γὰρ μὴ δῶ ἀπὸ τῆς γῆς υἱῶν ᾿Αμμάν σοι ἐν κλήρῳ, ὅτι τοῖς υἱοῖς Λὼτ δέδωκα αὐτὴν ἐν κλήρῳ. (
20
20
ЗемлS рафаjнска воз8именyютсz: рафаjни бо на нeй прeжде живsху: ґмманjтzне же прозывaютъ и5хъ зоммjнъ: γῆ Ραφαΐν λογισθήσεται· καὶ γὰρ ἐπ᾿ αὐτῆς κατῴκουν οἱ Ραφαΐν τὸ πρότερον, καὶ οἱ ᾿Αμμανῖται ἐπονομάζουσιν αὐτοὺς Ζομζομμίν,
21
21
kзhкъ вели1къ и3 мн0гъ и3 крёпокъ, ћкоже и3 є3накjми: и3 погуби2 | гDь t лицA и4хъ, и3 пріsша наслёдіе и3 всели1шасz вмёстw и4хъ дaже до сегw2 днE: ἔθνος μέγα καὶ πολὺ καὶ δυνατώτερον ὑμῶν, ὥσπερ καὶ οἱ ᾿Ενακίμ, καὶ ἀπώλεσεν αὐτοὺς Κύριος πρὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ κατεκληρονόμησαν καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ᾿ αὐτῶν ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης·
22
22
ћкоже сотвори1ша сынHмъ и3сavwвымъ живyщымъ въ сиjрэ, и4мже w4бразомъ потреби1ша хоррeа t лицA своегw2 и3 наслёдиша и5хъ, и3 всели1шасz вмёстw и4хъ дaже до сегw2 днE: ὥσπερ ἐποίησαν τοῖς υἱοῖς ῾Ησαῦ κατοικοῦσιν ἐν Σηείρ, ὃν τρόπον ἐξέτριψαν τὸν Χορραῖον ἀπὸ προσώπου αὐτῶν καὶ κατεκληρονόμησαν αὐτοὺς καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ᾿ αὐτῶν ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης·
23
23
и3 є3veє живyщіи во ґсирHfэ дaже до гaзы, и3 каппад0ки и3зшeдшіи и3з8 каппадокjи потреби1ша |, и3 всели1шасz вмёстw и4хъ. καὶ οἱ Εὐαῖοι οἱ κατοικοῦντες ἐν ᾿Ασηδὼθ ἕως Γάζης, καὶ οἱ Καππάδοκες οἱ ἐξελθόντες ἐκ Καππαδοκίας ἐξέτριψαν αὐτοὺς καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ᾿ αὐτῶν).
24
24
Нн7э u5бо востaните и3 воздви1гнитесz, и3 прейди1те вы2 дeбрь ґрнHню: сE, предaхъ въ рyцэ твои2 сиHна царS є3севHнz ґморрeйска и3 зeмлю є3гw2: начни2 наслёдовати, сотвори2 съ ни1мъ рaть днeшній дeнь: νῦν οὖν ἀνάστητε καὶ ἀπάρατε καὶ παρέλθατε ὑμεῖς τὴν φάραγγα ᾿Αρνῶν· ἰδοὺ παραδέδωκα εἰς τὰς χεῖράς σου τὸν Σηὼν βασιλέα ᾿Εσεβὼν τὸν ᾿Αμορραῖον καὶ τὴν γῆν αὐτοῦ· ἐνάρχου κληρονομεῖν, σύναπτε πρὸς αὐτὸν πόλεμον.
25
25
начинaй даsти трeпетъ тв0й и3 стрaхъ тв0й пред8 лицeмъ всёхъ kзhкwвъ сyщихъ под8 небесeмъ, и5же слhшавше и4мz твоE возмzтyтсz, и3 болёзнь пріи1мутъ t лицA твоегw2. ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ ἐνάρχου δοῦναι τὸν τρόμον σου καὶ τὸν φόβον σου ἐπὶ προσώπου πάντων τῶν ἐθνῶν τῶν ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ, οἵτινες ἀκούσαντες τὸ ὄνομά σου ταραχθήσονται καὶ ὠδῖνας ἕξουσιν ἀπὸ προσώπου σου.
26
26
И# послaхъ послы2 t пустhни кедамHfъ къ сиHну царю2 є3севHню словесы2 ми1рными, глаг0лz: Καὶ ἀπέστειλα πρέσβεις ἐκ τῆς ἐρήμου Κεδαμὼθ πρὸς Σηὼν βασιλέα ᾿Εσεβὼν λόγοις εἰρηνικοῖς λέγων·
27
27
да пройдY сквозЁ зeмлю твою2: по пути2 пройдY, не совращyсz ни на дeсно, ни на лёво: παρελεύσομαι διὰ τῆς γῆς σου, ἐν τῇ ὁδῷ πορεύσομαι, οὐκ ἐκκλινῶ δεξιὰ οὐδ᾿ ἀριστερά·
28
28
пи1щу на цэнЁ дaси ми2, и3 ћмъ: и3 в0ду на цэнЁ дaси ми2, и3 пію2: т0чію ногaма мои1ма да прейдY: βρώματα ἀργυρίου ἀποδώσῃ μοι, καὶ φάγομαι, καὶ ὕδωρ ἀργυρίου ἀποδώσῃ μοι, καὶ πίομαι· πλὴν ὅτι παρελεύσομαι τοῖς ποσί,
29
29
ћкоже сотвори1ша ми2 сhнове и3с†vли живyщіи въ сиjрэ и3 мwавjти живyщіи во ґрои1рэ, д0ндеже прейдY їoрдaнъ на зeмлю, ю4же гDь бGъ нaшъ даeтъ нaмъ. καθὼς ἐποίησάν μοι οἱ υἱοὶ ῾Ησαῦ οἱ κατοικοῦντες ἐν Σηεὶρ καὶ οἱ Μωαβῖται οἱ κατοικοῦντες ἐν ᾿Αροήρ, ἕως ἂν παρέλθω τὸν ᾿Ιορδάνην εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν δίδωσιν ἡμῖν.
30
30
И# не восхотЁ сиHнъ цaрь є3севHнь, да пр0йдемъ сквозЁ є3го2, ћкw њжесточи2 гDь бGъ нaшъ дyхъ є3гw2 и3 ўкрэпи2 сeрдце є3гw2, да предaстсz въ рyцэ твои2 ћкоже во днeшній дeнь. καὶ οὐκ ἠθέλησε Σηὼν βασιλεὺς ᾿Εσεβὼν παρελθεῖν ἡμᾶς δι᾿ αὐτοῦ, ὅτι ἐσκλήρυνε Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ καὶ κατίσχυσε τὴν καρδίαν αὐτοῦ, ἵνα παραδοθῇ εἰς τὰς χεῖράς σου ὡς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ.
31
31
И# речE гDь ко мнЁ: сE, начaхъ предаsти пред8 лицeмъ твои1мъ сиHна царS є3севHнz ґморрeйска и3 зeмлю є3гw2, и3 начинaй наслёдити зeмлю є3гw2. καὶ εἶπε Κύριος πρός με· ἰδοὺ ἦργμαι παραδοῦναι πρὸ προσώπου σου τὸν Σηὼν βασιλέα ᾿Εσεβὼν τὸν ᾿Αμορραῖον καὶ τὴν γῆν αὐτοῦ· ἔναρξαι κληρονομῆσαι τὴν γῆν αὐτοῦ.
32
32
И# и3зhде сиHнъ цaрь є3севHнь проти1ву нaмъ сaмъ и3 вси2 лю1діе є3гw2 на брaнь во їaссу: καὶ ἐξῆλθε Σηὼν βασιλεὺς ᾿Εσεβὼν εἰς συνάντησιν ἡμῖν, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ, εἰς πόλεμον εἰς ᾿Ιασσά.
33
33
и3 предадE є3го2 гDь бGъ нaшъ пред8 лицeмъ нaшимъ въ рyцэ нaши: и3 ўби1хомъ є3го2, и3 сhны є3гw2 и3 вс‰ лю1ди є3гw2: καὶ παρέδωκεν αὐτὸν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν πρὸ προσώπου ἡμῶν, καὶ ἐπατάξαμεν αὐτὸν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ·
34
34
и3 њдержaхомъ вс‰ грaды є3гw2 во џно врeмz, и3 разори1хомъ всsкъ грaдъ, ктомY и3 жєны2 и4хъ и3 дёти и4хъ не њстaвихомъ жи6вы: καὶ ἐκρατήσαμεν πασῶν τῶν πόλεων αὐτοῦ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ ἐξωλοθρεύσαμεν πᾶσαν πόλιν ἑξῆς, καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, οὐ κατελίπομεν ζωγρείαν·
35
35
т0кмw ск0тъ плэни1хомъ себЁ, и3 кwрhсти градHвъ взsхомъ. πλὴν τὰ κτήνη ἐπρονομεύσαμεν καὶ τὰ σκῦλα τῶν πόλεων ἐλάβομεν.
36
36
И#з8 ґрои1ра, и4же є4сть при ќстіи водотeчи ґрнHни, и3 грaдъ и4же є4сть въ дeбри, и3 дaже до горы2 галаaдовы, не бhсть грaдъ ўцэлёвый t нaсъ: вс‰ предадE гDь бGъ нaшъ въ рyцэ нaши: ἐξ ᾿Αροήρ, ἥ ἐστι παρὰ τὸ χεῖλος χειμάρρου ᾿Αρνῶν, καὶ τὴν πόλιν τὴν οὖσαν ἐν τῇ φάραγγι καὶ ἕως ὄρους τοῦ Γαλαὰδ οὐκ ἐγενήθη πόλις, ἥτις διέφυγεν ἡμᾶς, τὰς πάσας παρέδωκε Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν εἰς τὰς χεῖρας ἡμῶν·
37
37
т0кмw въ земли2 сынHвъ ґммaнихъ не приступaхомъ ко всBмъ прилежaщымъ къ водотeчи їав0ковэ и3 ко градHмъ и5же въ горaхъ, ћкоже повелЁ нaмъ гDь бGъ нaшъ. πλὴν ἐγγὺς υἱῶν ᾿Αμμὰν οὐ προσήλθομεν, πάντα τὰ συγκυροῦντα χειμάρρου ᾿Ιαβὸκ καὶ τάς πόλεις τὰς ἐν τῇ ὀρεινῇ, καθότι ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἡμῖν.
Главa G
Κεφάλαιο 3
1
1
И# њбрати1вшесz взыд0хомъ путeмъ и4же къ васaну: и3 и3зhде w4гъ цaрь васaнскій проти1ву нaмъ, сaмъ и3 вси2 лю1діе є3гw2 съ ни1мъ на брaнь во є3драjмъ. ΚΑΙ ἐπιστραφέντες ἀνέβημεν ὁδὸν τὴν εἰς Βασάν, καὶ ἐξῆλθεν ῍Ωγ βασιλεὺς τῆς Βασὰν εἰς συνάντησιν ἡμῖν, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ, εἰς πόλεμον εἰς ῾Εδραΐμ.
2
2
И# речE гDь ко мнЁ: не ўб0йсz є3гw2, ћкw въ рyцэ твои2 предaхъ є3го2, и3 вс‰ лю1ди є3гw2, и3 всю2 зeмлю є3гw2: и3 сотвори1ши є3мY, ћкоже сотвори1лъ є3си2 сиHну царю2 ґморрeйску, и4же живsше во є3севHнэ. καὶ εἶπε Κύριος πρός με· μὴ φοβηθῇς αὐτόν, ὅτι εἰς τὰς χεῖράς σου παραδέδωκα αὐτὸν καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν αὐτοῦ. καὶ ποιήσεις αὐτῷ ὥσπερ ἐποίησας Σηὼν βασιλεῖ τῶν ᾿Αμορραίων, ὃς κατῴκει ἐν ᾿Εσεβών.
3
3
И# предадE є3го2 гDь бGъ нaшъ въ рyцэ нaши, и3 w4га царS васaнска, и3 вс‰ лю1ди є3гw2: и3 и3зби1хомъ є3го2, д0ндеже не њстaсz t негw2 сёмz: καὶ παρέδωκεν αὐτὸν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν εἰς τὰς χεῖρας ἡμῶν, καὶ τὸν ῍Ωγ βασιλέα τῆς Βασὰν καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐπατάξαμεν αὐτὸν ἕως τοῦ μὴ καταλιπεῖν αὐτοῦ σπέρμα.
4
4
и3 њдержaхомъ вс‰ грaды є3гw2 во врeмz џно, не бhсть грaда, є3гHже не взsхомъ t ни1хъ: шестьдесsтъ градHвъ, вс‰ предёлы ґрг0ва царS w4га въ васaнэ, καὶ ἐκρατήσαμεν πασῶν τῶν πόλεων αὐτοῦ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ· οὐκ ἦν πόλις, ἣν οὐκ ἐλάβομεν παρ᾿ αὐτῶν, ἑξήκοντα πόλεις, πάντα τὰ περίχωρα ᾿Αργὸβ βασιλέως ῍Ωγ ἐν Βασάν,
5
5
вс‰ грaды твє1рды, стёны высHки, вратA и3 верєи2, кромЁ градHвъ ферезeйскихъ мн0гихъ ѕэлw2: πᾶσαι πόλεις ὀχυραί, τείχη ὑψηλά, πύλαι καὶ μοχλοί, πλὴν τῶν πόλεων τῶν Φερεζαίων τῶν πολλῶν σφόδρα.
6
6
потреби1хомъ и5хъ, ћкоже сотвори1хомъ сиHну царю2 є3севHню, и3 потреби1хомъ вс‰ грaды, вкyпэ и3 жєны2 и4хъ и3 ч†да: ἐξωλοθρεύσαμεν αὐτούς, ὥσπερ ἐποιήσαμεν τὸν Σηὼν βασιλέα ᾿Εσεβών, καὶ ἐξωλοθρεύσαμεν πᾶσαν πόλιν ἑξῆς καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία·
7
7
и3 вс‰ скоты2, и3 кwрhсти гр†дныz плэни1хомъ себЁ, καὶ πάντα τὰ κτήνη, καὶ τὰ σκῦλα τῶν πόλεων ἐπρονομεύσαμεν ἑαυτοῖς.
8
8
и3 взsхомъ въ то2 врeмz зeмлю t рyкъ двyхъ царeй ґморрeйскихъ, и5же бhша њб8 w4нъ п0лъ їoрдaна, t водотeчи ґрнHни, дaже и3 до горы2 ґермHна. Καὶ ἐλάβομεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ τὴν γῆν ἐκ χειρῶν δύο βασιλέων τῶν ᾿Αμορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ἀπὸ τοῦ χειμάρρου ᾿Αρνῶν καὶ ἕως ᾿Αερμών (
9
9
Фінікjане прозывaютъ ґермHнъ саніHромъ, ґморрeй же прозвA є3го2 санjромъ. οἱ Φοίνικες ἐπονομάζουσι τὸ ᾿Αερμὼν Σανιώρ, καὶ ὁ ᾿Αμορραῖος ἐπωνόμασεν αὐτὸ Σανίρ),
10
10
Вси2 грaды місHрwвы, и3 вeсь галаaдъ, и3 вeсь васaнъ дaже до є4лхи и3 є3драjма, грaды цaрствіz w4гова въ васaнэ: πᾶσαι πόλεις Μισὼρ καὶ πᾶσα Γαλαὰδ καὶ πᾶσα Βασὰν ἕως ῾Ελχᾶ καὶ ῾Εδραΐμ, πόλεις βασιλείας τοῦ ῍Ωγ ἐν τῇ Βασάν.
11
11
ћкw т0чію w4гъ цaрь васaнскій њстaсz t рафаjнwвъ: сE, џдръ є3гw2 џдръ жєлёзенъ, сE, т0й є4сть въ краегрaдіи [Грeч.: ѓкра.] сынHвъ ґммaновыхъ: дeвzть лакHтъ долготA є3гw2 и3 четhри лaкти широтA є3гw2 лaктемъ мyжескимъ. ὅτι πλὴν ῍Ωγ βασιλεὺς Βασὰν κατελείφθη ἀπὸ τῶν Ραφαΐν· ἰδοὺ ἡ κλίνη αὐτοῦ κλίνη σιδηρᾶ, ἰδοὺ αὕτη ἐν τῇ ἄκρᾳ τῶν υἱῶν ᾿Αμμάν, ἐννέα πήχεων τὸ μῆκος αὐτῆς καὶ τεσσάρων πήχεων τὸ εὖρος αὐτῆς ἐν πήχει ἀνδρός.
12
12
И# зeмлю тY наслёдихомъ во џно врeмz t ґрои1ра, и4же є4сть ў ќстіz водотeчи ґрнHни, и3 п0лъ горы2 галаaдовы: и3 грaды є3гw2 дaхъ руви1му и3 гaду: καὶ τὴν γῆν ἐκείνην ἐκληρονομήσαμεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀπὸ ᾿Αροήρ, ἥ ἐστι παρὰ τὸ χεῖλος χειμάρρου ᾿Αρνῶν, καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ ὄρους Γαλαὰδ καὶ τὰς πόλεις αὐτοῦ ἔδωκα τῷ Ρουβὴν καὶ τῷ Γάδ.
13
13
и3 њстaвшее галаaдово, и3 всE васaнское цaрство w4гово дaхъ полуплeмени манассjину, и3 вeсь предёлъ ґрг0ва, вeсь васaнъ џный, землS рафаjнz вмэни1тсz. καὶ τὸ κατάλοιπον τοῦ Γαλαὰδ καὶ πᾶσαν τὴν Βασὰν βασιλείαν ῍Ωγ ἔδωκα τῷ ἡμίσει φυλῆς Μανασσῆ καὶ πᾶσαν περίχωρον ᾿Αργόβ, πᾶσαν Βασὰν ἐκείνην· γῆ Ραφαΐν λογισθήσεται.
14
14
И# їаjръ сhнъ манассjинъ взS вс‰ предёлы ґрг0ва, дaже до предBлъ гаргасjнскихъ и3 махаfjнскихъ: прозвA | по и4мени своемY васaнъ ґvHfъ їаjръ, дaже до сегw2 днE: καὶ ᾿Ιαΐρ υἱὸς Μανασσῆ ἔλαβε πᾶσαν τὴν περίχωρον ᾿Αργὸβ ἕως τῶν ὁρίων Γαργασὶ καὶ Μαχαθί· ἐπωνόμασεν αὐτὰς ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τὴν Βασὰν Αὐὼθ ᾿Ιαΐρ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
15
15
и3 махjру дaхъ галаaдъ, καὶ τῷ Μαχὶρ ἔδωκα τὴν Γαλαάδ.
16
16
и3 руви1му и3 гaдови дaхъ t галаaда дaже до водотeчи ґрнHни, среди2 водотeчи предёлъ, и3 дaже до їав0ка: водотeча предёлъ сынHвъ ґммaнихъ: καὶ τῷ Ρουβὴν καὶ τῷ Γὰδ δέδωκα ἀπὸ τῆς Γαλαὰδ ἕως χειμάρρου ᾿Αρνῶν (μέσον τοῦ χειμάρρου ὅριον) καὶ ἕως τοῦ ᾿Ιαβόκ· ὁ χειμάρρους ὅριον τοῖς υἱοῖς ᾿Αμμάν.
17
17
и3 ѓрава и3 їoрдaнъ предёлъ t махенерefа и3 дaже до м0рz ґрaвскагw, м0рz слaнагw, под8 ґсидHfомъ фазги2 t вост0ка. καὶ ἡ ῎Αραβα καὶ ὁ ᾿Ιορδάνης ὅριον Μαχαναρέθ, καὶ ἕως θαλάσσης ῎Αραβα, θαλάσσης ἁλυκῆς ὑπὸ ᾿Ασηδὼθ τὴν Φασγὰ ἀνατολῶν
18
18
И# повелёхъ вaмъ во врeмz џно, глаг0лz: гDь бGъ вaшъ дадE вaмъ зeмлю сію2 во жрeбій: воwружeни поиди1те пред8 лицeмъ брaтіи вaшеz сынHвъ ї}левыхъ, всsкъ си1льный: καὶ ἐνετειλάμην ὑμῖν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων· Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ἔδωκεν ὑμῖν τὴν γῆν ταύτην ἐν κλήρῳ· ἐνοπλισάμενοι προπορεύεσθε πρὸ προσώπου τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ, πᾶς δυνατός·
19
19
т0чію жєны2 вaшz и3 дёти вaшz и3 ск0ти вaшz, вёмъ, ћкw ск0тъ мн0гъ є4сть вaмъ, да пребyдутъ во градёхъ вaшихъ, ±же дaхъ вaмъ: πλὴν αἱ γυναῖκες ὑμῶν καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν καὶ τὰ κτήνη ὑμῶν, οἶδα ὅτι πολλὰ κτήνη ὑμῖν, κατοικείτωσαν ἐν ταῖς πόλεσιν ὑμῶν, αἷς ἔδωκα ὑμῖν,
20
20
д0ндеже ўпок0итъ гDь бGъ нaшъ брaтію вaшу, ћкоже и3 вaсъ, и3 наслёдzтъ и3 сjи зeмлю, ю4же гDь бGъ вaшъ даeтъ и5мъ њб8 nнY странY їoрдaна: и3 возврати1тесz кjйждо въ наслёдіе своE є4же дaхъ вaмъ. ἕως ἂν καταπαύσῃ Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶν, ὥσπερ καὶ ὑμᾶς, καὶ κατακληρονομήσωσι καὶ οὗτοι τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν δίδωσιν αὐτοῖς ἐν τῷ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, καὶ ἐπαναστραφήσεσθε ἕκαστος εἰς τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, ἣν ἔδωκα ὑμῖν.
21
21
И# їисyсу заповёдахъ во врeмz џно, глаг0лz: џчи вaши ви1дэша вс‰, є3ли6ка сотвори2 гDь бGъ нaшъ nбои1мъ царє1мъ си6мъ, тaкw сотвори1тъ гDь бGъ нaшъ всBмъ цaрствwмъ, и5хже сквозЁ ты2 пр0йдеши тaмw: Καὶ τῷ ᾿Ιησοῖ ἐνετειλάμην ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων· οἱ ὀφθαλμοὶ ὑμῶν ἑωράκασι πάντα, ὅσα ἐποίησε Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν τοῖς δυσὶ βασιλεῦσι τούτοις· οὕτως ποιήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν πάσας τὰς βασιλείας, ἐφ᾿ ἃς σὺ διαβαίνεις ἐκεῖ·
22
22
не ўб0йтесz t ни1хъ, ћкw гDь бGъ нaшъ сaмъ поб0ретъ по вaсъ. οὐ φοβηθήσεσθε ἀπ᾿ αὐτῶν, ὅτι Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν αὐτὸς πολεμήσει περὶ ὑμῶν.
23
23
И# моли1хсz гDви во џно врeмz, глаг0лz: καὶ ἐδεήθην Κυρίου ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων·
24
24
гDи б9е, ты2 начaлъ є3си2 покaзовати твоемY рабY крёпость твою2 и3 си1лу твою2, и3 рyку крёпкую и3 мhшцу выс0кую: кт0 бо є4сть бGъ на нб7си2 и3ли2 на земли2, и4же сотвори1тъ, ћкоже сотвори1лъ є3си2 ты2, и3 по крёпости твоeй; Κύριε Θεέ, σὺ ἤρξω δεῖξαι τῷ σῷ θεράποντι τὴν ἰσχύν σου καὶ τὴν δύναμίν σου καὶ τὴν χεῖρα τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονα τὸν ὑψηλόν· τίς γάρ ἐστι Θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἢ ἐπὶ τῆς γῆς, ὅστις ποιήσει καθὰ ἐποίησας σὺ καὶ κατὰ τὴν ἰσχύν σου;
25
25
прешeдъ u5бо ўви1жду зeмлю благyю сію2, ћже њб8 nнY странY їoрдaна, г0ру сію2 блaгу и3 ґнтілівaнъ. διαβὰς οὖν ὄψομαι τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην τὴν οὖσαν πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, τὸ ὄρος τοῦτο τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸν ᾿Αντιλίβανον.
26
26
И# презрё мz гDь вaсъ рaди, и3 не послyша менE, и3 речE гDь ко мнЁ: довлёетъ ти2, не приложи2 къ семY глаг0лати словесE сегw2: καὶ ὑπερεῖδε Κύριος ἐμὲ ἕνεκεν ὑμῶν καὶ οὐκ εἰσήκουσέ μου, καὶ εἶπε Κύριος πρός με· ἱκανούσθω σοι, μὴ προσθῇς ἔτι λαλῆσαι τὸν λόγον τοῦτον·
27
27
взhди на вeрхъ горы2 и3зсёченыz и3 воззри2 nчи1ма твои1ма къ м0рю и3 сёверу, и3 ю4гу и3 на вост0ки, и3 ви1ждь nчи1ма твои1ма, ћкw не прeйдеши їoрдaна сегw2: ἀνάβηθι ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ Λελαξευμένου καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς σου κατὰ θάλασσαν καὶ βορρᾶν καὶ λίβα καὶ ἀνατολὰς καὶ ἰδὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς σου, ὅτι οὐ διαβήσῃ τὸν ᾿Ιορδάνην τοῦτον.
28
28
и3 заповёждь їисyсу, и3 ўкрэпи2 є3го2, и3 ўтёши є3го2: ћкw сeй прeйдетъ пред8 лицeмъ людjй си1хъ, и3 сeй раздэли1тъ и5мъ въ наслёдіе всю2 зeмлю, ю4же є3си2 ви1дэлъ. καὶ ἔντειλαι ᾿Ιησοῖ καὶ κατίσχυσον αὐτὸν καὶ παρακάλεσον αὐτόν, ὅτι οὗτος διαβήσεται πρὸ προσώπου τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ οὗτος κατακληρονομήσει αὐτοῖς πᾶσαν τὴν γῆν, ἣν ἑώρακας.
29
29
И# пребhхомъ во ю3д0ли бли1з8 д0му фогHрова. καὶ ἐνεκαθήμεθα ἐν νάπῃ σύνεγγυς οἴκου Φογώρ.
Главa д7
Κεφάλαιο 4
1
1
И# нн7э, ї}лю, послyшай њправдaній и3 судHвъ, є3ли6ка ѓзъ ўчY вaсъ днeсь дёлати, да поживетE и3 ўмн0житесz, и3 вшeдше наслёдите зeмлю, ю4же гDь бGъ nтє1цъ вaшихъ даeтъ вaмъ въ наслёдіе: ΚΑΙ νῦν, ᾿Ισραήλ, ἄκουε τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν κριμάτων, ὅσα ἐγὼ διδάσκω ὑμᾶς σήμερον ποιεῖν, ἵνα ζῆτε καὶ πολυπλασιασθῆτε καὶ εἰσελθόντες κληρονομήσητε τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν δίδωσιν ὑμῖν.
2
2
да не приложитE къ словеси2, є4же ѓзъ заповёдаю вaмъ, нижE да tи1мете t негw2: сохрани1те зaпwвэди гDа бGа нaшего, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь. οὐ προσθήσετε πρὸς τὸ ρῆμα ὃ ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν, καὶ οὐκ ἀφελεῖτε ἀπ᾿ αὐτοῦ· φυλάσσεσθε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον.
3
3
Џчи вaши ви1дэша вс‰, є3ли6ка сотвори2 гDь бGъ нaшъ веельфегHру: ћкw всsкъ человёкъ и4же и4де в8слёдъ веельфегHра, потреби2 є3го2 гDь бGъ нaшъ t вaсъ: οἱ ὀφθαλμοὶ ὑμῶν ἑωράκασι πάντα, ὅσα ἐποίησε Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν τῷ Βεελφεγώρ, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ὅστις ἐπορεύθη ὀπίσω Βεελφεγώρ, ἐξέτριψεν αὐτὸν Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ἐξ ὑμῶν.
4
4
вh же, прилэжaщіи гDеви бGу вaшему, живетE вси2 до днeсь: ὑμεῖς δὲ οἱ προσκείμενοι Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν ζῆτε πάντες ἐν τῇ σήμερον.
5
5
ви1дите, показaхъ вaмъ њправд†ніz и3 суды2, ћкоже заповёда мнЁ гDь бGъ м0й сотвори1ти си1це на земли2, въ ню1же вы2 и4дете тaмw, наслёдити ю5: ἴδετε, δέδειχα ὑμῖν δικαιώματα καὶ κρίσεις, καθὰ ἐνετείλατό μοι Κύριος, ποιῆσαι οὕτως ἐν τῇ γῇ, εἰς ἣν ὑμεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονομεῖν αὐτήν·
6
6
и3 сохрани1те, и3 сотвори1те, ћкw сіS премyдрость вaша и3 смышлeніе пред8 всёми kзы6ки, є3ли1цы ѓще ўслhшатъ вс‰ њправд†ніz сі‰ и3 рекyтъ: сE, лю1діе премyдріи и3 ўмётєлны: kзhкъ вели1кій сeй. καὶ φυλάξεσθε καὶ ποιήσετε, ὅτι αὕτη ἡ σοφία καὶ ἡ σύνεσις ὑμῶν ἐναντίον πάντων τῶν ἐθνῶν, ὅσοι ἐὰν ἀκούσωσι πάντα τὰ δικαιώματα ταῦτα καὶ ἐροῦσιν· ἰδοὺ λαὸς σοφὸς καὶ ἐπιστήμων τὸ ἔθνος τὸ μέγα τοῦτο.
7
7
Кjй бо kзhкъ тaкw вeлій, є3мyже є4сть б0гъ, приближazйсz є3мY, ћкw гDь бGъ нaшъ во всёхъ, въ ни1хже ѓще призовeмъ є3го2; ὅτι ποῖον ἔθνος μέγα, ᾧ ἐστιν αὐτῷ Θεὸς ἐγγίζων αὐτοῖς, ὡς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐν πᾶσιν, οἷς ἐὰν αὐτὸν ἐπικαλεσώμεθα;
8
8
и3 кjй kзhкъ вели1къ, є3мyже сyть њправд†ніz и3 суды2 пр†вы по всемY зак0ну семY, є3г0же ѓзъ даю2 пред8 вaми днeсь; καὶ ποῖον ἔθνος μέγα, ᾧ ἐστιν αὐτῷ δικαιώματα καὶ κρίματα δίκαια κατὰ πάντα τὸν νόμον τοῦτον, ὃν ἐγὼ δίδωμι ἐνώπιον ὑμῶν σήμερον;
9
9
Вонми2 себЁ и3 снабди2 дyшу твою2 ѕэлw2, и3 не забyди всёхъ словeсъ, ±же ви1дэста џчи твои2, и3 да не tстyпzтъ t сeрдца твоегw2 вс‰ дни6 животA твоегw2: и3 да настaвиши сhны тво‰ и3 сhны сынHвъ твои1хъ, πρόσεχε σεαυτῷ καὶ φύλαξον τὴν ψυχήν σου σφόδρα, μὴ ἐπιλάθῃ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί σου· καὶ μὴ ἀποστήτωσαν ἀπὸ τῆς καρδίας σου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου, καὶ συμβιβάσεις τοὺς υἱούς σου καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν υἱῶν σου
10
10
въ дeнь въ џньже стоsсте пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ въ хwри1вэ въ дeнь собрaніz, є3гдA речE гDь ко мнЁ: собери2 ко мнЁ лю1ди, и3 да слhшатъ словесA мо‰, да научaтсz боsтисz менє2 вс‰ дни6, въ нsже сjи живyтъ на земли2, и3 сhны сво‰ да научaтъ. ἡμέραν, ἣν ἔστητε ἐνώπιον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐν Χωρὴβ τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐκκλησίας, ὅτι εἶπε Κύριος πρός με· ἐκκλησίασον πρός με τὸν λαόν, καὶ ἀκουσάτωσαν τὰ ρήματά μου, ὅπως μάθωσι φοβεῖσθαί με πάσας τὰς ἡμέρας, ἃς αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν διδάξουσι.
11
11
И# пріид0сте, и3 стaсте под8 гор0ю: и3 горA горsше nгнeмъ дaже до небесE, тмA, мрaкъ, и3 ви1хръ. καὶ προσήλθετε καὶ ἔστητε ὑπὸ τὸ ὄρος, καὶ τὸ ὄρος ἐκαίετο πυρὶ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, σκότος, γνόφος, θύελλα, φωνὴ μεγάλη.
12
12
И# гlа гDь къ вaмъ на горЁ и3з8 среды2 nгнS: глaсъ словeсъ є3гw2 вы2 слhшасте, и3 w4браза не ви1дэсте, т0кмw глaсъ: καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐκ μέσου τοῦ πυρὸς φωνὴν ρημάτων, ἣν ὑμεῖς ἠκούσατε, καὶ ὁμοίωμα οὐκ εἴδετε, ἀλλ᾿ ἢ φωνήν·
13
13
и3 возвэсти2 вaмъ завётъ св0й, є3г0же заповёда вaмъ твори1ти, дeсzть словeсъ, и3 написA | на двои1хъ скрижaлехъ кaменныхъ: καὶ ἀνήγγειλεν ὑμῖν τὴν διαθήκην αὐτοῦ, ἣν ἐνετείλατο ὑμῖν ποιεῖν, τὰ δέκα ρήματα, καὶ ἔγραψεν αὐτὰ ἐπὶ δύο πλάκας λιθίνας.
14
14
и3 мнЁ заповёда гDь во врeмz џно, научи1ти вaсъ њправдaніємъ и3 судaмъ, твори1ти вaмъ | на земли2, въ ню1же вы2 вх0дите тaмw наслёдити ю5. καὶ ἐμοὶ ἐνετείλατο Κύριος ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ διδάξαι ὑμᾶς δικαιώματα καὶ κρίσεις, ποιεῖν ὑμᾶς αὐτά ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑμεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
15
15
И# снабди1те дyшы сво‰ ѕэлw2, ћкw не ви1дэсте всsкагw под0біz въ дeнь, въ џньже гlа гDь къ вaмъ въ горЁ хwри1вэ и3з8 среды2 nгнS: καὶ φυλάξεσθε σφόδρα τὰς ψυχὰς ὑμῶν, ὅτι οὐκ εἴδετε ὁμοίωμα ἐν τῇ ἡμέρᾳ, ᾗ ἐλάλησε Κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐν Χωρὴβ ἐν τῷ ὄρει ἐκ μέσου τοῦ πυρός.
16
16
не беззак0ннуйте, и3 не сотвори1те себЁ сами6мъ под0біz вazнна, всsкагw w4браза под0біz мyжеска п0ла и3ли2 жeнска: μὴ ἀνομήσητε καὶ ποιήσητε ὑμῖν ἑαυτοῖς γλυπτὸν ὁμοίωμα πᾶσαν εἰκόνα ὁμοίωμα ἀρσενικοῦ ἢ θηλυκοῦ,
17
17
и3 под0біz всsкагw скотA, и4же є4сть на земли2, под0біz всsкіz пти1цы пернaтыz, под8 небесeмъ парsщіz: ὁμοίωμα παντὸς κτήνους τῶν ὄντων ἐπὶ τῆς γῆς, ὁμοίωμα παντὸς ὀρνέου πτερωτοῦ, ὃ πέταται ὑπὸ τὸν οὐρανόν,
18
18
под0біz всsкагw гaда, и4же плёжетъ по земли2: под0біz всsкіz рhбы, є3ли6ки сyть въ водaхъ под8 землeю: ὁμοίωμα παντὸς ἑρπετοῦ, ὃ ἕρπει ἐπὶ τῆς γῆς, ὁμοίωμα παντὸς ἰχθύος, ὅσα ἐστὶν ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς.
19
19
да не когдA воззрёвъ на нeбо и3 ви1дэвъ с0лнце и3 лунY и3 ѕвёзды, и3 всю2 красотY небeсную, прельсти1всz поклони1шисz и5мъ и3 послyжиши и5мъ, ±же раздэли2 гDь бGъ тв0й всBмъ kзhкwмъ, и5же под8 небесeмъ. καὶ μὴ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδὼν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας καὶ πάντα τὸν κόσμον τοῦ οὐρανοῦ, πλανηθεὶς προσκυνήσῃς αὐτοῖς καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς, ἃ ἀπένειμε Κύριος ὁ Θεός σου αὐτὰ πᾶσι τοῖς ἔθνεσι τοῖς ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ.
20
20
Вaсъ же взS гDь бGъ и3 и3зведE вaсъ t пeщи желёзны и3з8 є3гЂпта, да бyдете є3мY лю1діе въ жрeбій, ћкоже въ днeшній дeнь. ὑμᾶς δὲ ἔλαβεν ὁ Θεὸς καὶ ἐξήγαγεν ὑμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τῆς σιδηρᾶς, ἐξ Αἰγύπτου, εἶναι αὐτῷ λαὸν ἔγκληρον ὡς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ.
21
21
И# гDь бGъ разгнёвасz на мS њ словесёхъ вaшихъ, и3 клsтсz, да не прейдY їoрдaна сегw2 и3 да не вни1ду въ зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ наслёдіе: καὶ Κύριος ὁ Θεὸς ἐθυμώθη μοι περὶ τῶν λεγομένων ὑφ᾿ ὑμῶν καὶ ὤμοσεν ἵνα μὴ διαβῶ τὸν ᾿Ιορδάνην τοῦτον καὶ ἵνα μὴ εἰσέλθω εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ·
22
22
ѓзъ бо ўмрY въ сeй земли2, и3 не прейдY їoрдaна сегw2, вh же прeйдете и3 наслёдите зeмлю благyю сію2. ἐγὼ γὰρ ἀποθνήσκω ἐν τῇ γῇ ταύτῃ καὶ οὐ διαβαίνω τὸν ᾿Ιορδάνην τοῦτον, ὑμεῖς δὲ διαβαίνετε καὶ κληρονομήσετε τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην.
23
23
Вонми1те вы2, да не когдA забyдете завёта гDа бGа вaшегw, є3г0же завэщA къ вaмъ, и3 да не сотворитE сaми себЁ и3звazнна под0біz всёхъ, ±же заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й, προσέχετε ὑμεῖς, μὴ ἐπιλάθησθε τὴν διαθήκην Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἣν διέθετο πρὸς ὑμᾶς, καὶ ἀνομήσητε, καὶ ποιήσητε ὑμῖν ἑαυτοῖς γλυπτὸν ὁμοίωμα πάντων, ὧν συνέταξέ σοι Κύριος ὁ Θεός σου·
24
24
ћкw гDь бGъ тв0й џгнь потреблszй є4сть, бGъ ревни1тель. ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου πῦρ καταναλίσκον ἐστί, Θεὸς ζηλωτής.
25
25
Ѓще же роди1ши сhны и3 сhны сынHвъ твои1хъ, и3 ўмeдлите на земли2, и3 возбеззак0ннуете, и3 сотворитE и3звazнно под0біе всsкагw, и3 сотворитE ѕл0е пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ, є4же раздражи1ти є3го2, ᾿Εὰν δὲ γεννήσῃς υἱοὺς καὶ υἱοὺς τῶν υἱῶν σου καὶ χρονίσητε ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἀνομήσητε καὶ ποιήσητε γλυπτὸν ὁμοίωμα παντὸς καὶ ποιήσητε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν παροργίσαι αὐτόν,
26
26
засвидётелствую вaмъ днeсь небесeмъ и3 землeю, ћкw пaгубою поги1бнете t земли2, на ню1же вы2 прех0дите чрез8 їoрдaнъ тaмw наслёдити ю5: не пребyдете мн0гw днjй на нeй, но потреблeніемъ потребитeсz: διαμαρτύρομαι ὑμῖν σήμερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, ὅτι ἀπωλείᾳ ἀπολεῖσθε ἀπὸ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑμεῖς διαβαίνετε τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν. οὐχὶ πολυχρονιεῖτε ἡμέρας ἐπ᾿ αὐτῆς, ἀλλ᾿ ἢ ἐκτριβῇ ἐκτριβήσεσθε.
27
27
и3 разсhплетъ вы2 гDь во всёхъ kзhцэхъ, и3 њстaнетесz мaли числ0мъ во kзhцэхъ, въ нsже введeтъ вы2 гDь тaмw, καὶ διασπερεῖ Κύριος ὑμᾶς ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι καὶ καταλειφθήσεσθε ὀλίγοι ἀριθμῷ ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, εἰς οὓς εἰσάξει Κύριος ὑμᾶς ἐκεῖ.
28
28
и3 послyжите тaмw богHмъ и3ны6мъ, дэлHмъ рyкъ человёческихъ, дрeву и3 кaменію, и5же не ќзрzтъ и3 не ўслhшатъ, ни kдsтъ, ни њбонsютъ: καὶ λατρεύσετε ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, ἔργοις χειρῶν ἀνθρώπων, ξύλοις καὶ λίθοις, οἳ οὐκ ὄψονται οὐδὲ μὴ ἀκούσωσιν οὔτε μὴ φάγωσιν οὔτε μὴ ὀσφρανθῶσι.
29
29
и3 взhщете тaмw гDа бGа вaшего, и3 њбрsщете є3го2, є3гдA взhщете є3го2 t всегw2 вaшегw сeрдца и3 t всеS души2 вaшеz въ ск0рби вaшей. καὶ ζητήσετε ἐκεῖ Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν καὶ εὑρήσετε αὐτόν, ὅταν ἐκζητήσητε αὐτὸν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου ἐν τῇ θλίψει σου·
30
30
И# пости1гнутъ тS вс‰ сі‰ словесA въ послBднzz дни6, и3 њбрати1шисz къ гDеви бGу твоемY, и3 ўслhшиши глaсъ є3гw2, καὶ εὑρήσουσί σε πάντες οἱ λόγοι οὗτοι ἐπ᾿ ἐσχάτῳ τῶν ἡμερῶν, καὶ ἐπιστραφήσῃ πρὸς Κύριον τὸν Θεόν σου καὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ·
31
31
ћкw бGъ щeдръ и3 млcрдъ гDь бGъ тв0й, не њстaвитъ тебE, нижE потреби1тъ тебE, не забyдетъ завёта nтє1цъ твои1хъ, и4мже клsтсz и5мъ. ὅτι Θεὸς οἰκτίρμων Κύριος ὁ Θεός σου, οὐκ ἐγκαταλείψει σε οὐδὲ μὴ ἐκτρίψῃ σε, οὐκ ἐπιλήσεται τὴν διαθήκην τῶν πατέρων σου, ἣν ὤμοσεν αὐτοῖς Κύριος.
32
32
Вопроси1те днjй пeрвыхъ, бhвшихъ прeжде вaсъ, t днE въ џньже сотвори2 бGъ человёка на земли2, и3 t крaz небесE дaже до крaz небесE, ѓще бhсть по словеси2 вели1кому семY, ѓще слhшано бhсть сицево2: ἐπερωτήσατε ἡμέρας προτέρας τὰς γενομένας προτέρας σου ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ἧς ἔκτισεν ὁ Θεὸς ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ οὐρανοῦ ἕως τοῦ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ, εἰ γέγονε κατὰ τὸ ρῆμα τὸ μέγα τοῦτο, εἰ ἤκουσται τοιοῦτο·
33
33
ѓще (кjй) kзhкъ слhша глaсъ бGа живaгw гlюща t среды2 nгнS, и4мже w4бразомъ слhшалъ є3си2 ты2, и3 жи1въ бhлъ є3си2: εἰ ἀκήκοεν ἔθνος φωνὴν Θεοῦ ζῶντος λαλοῦντος ἐκ μέσου τοῦ πυρός, ὃν τρόπον ἀκήκοας σὺ καὶ ἔζησας·
34
34
ѓще и3скуси2 бGъ вшeдъ взsти себЁ kзhкъ t среды2 kзhка и3скушeніемъ, и3 знaмєніи и3 чудесы2, и3 брaнію и3 рук0ю си1льною, и3 мhшцею выс0кою и3 видBніи вели1кими, по всемY є3ли1кw сотвори2 гDь бGъ нaшъ во є3гЂптэ пред8 тоб0ю зрsщимъ, εἰ ἐπείρασεν ὁ Θεὸς εἰσελθὼν λαβεῖν ἑαυτῷ ἔθνος ἐκ μέσου ἔθνους ἐν πειρασμῷ καὶ ἐν σημείοις καὶ ἐν τέρασι καί ἐν πολέμῳ καὶ ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐν ὁράμασι μεγάλοις κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησε Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἐνώπιόν σου βλέποντος·
35
35
ћкw да разумёеши ты2, ћкw гDь бGъ тв0й сeй бGъ є4сть, и3 нёсть рaзвэ є3гw2. ὥστε εἰδῆσαί σε ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου, οὗτος Θεός ἐστι, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν αὐτοῦ.
36
36
T нб7сE слhшанъ сотвори2 тебЁ глaсъ св0й, є4же научи1ти тS, и3 на земли2 показA тебЁ џгнь св0й вели1кій, и3 гlг0лы є3гw2 слhшалъ є3си2 и3з8 среды2 nгнS: ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀκουστὴ ἐγένετο ἡ φωνὴ αὐτοῦ παιδεῦσαί σε, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ἔδειξέ σοι τὸ πῦρ αὐτοῦ τὸ μέγα, καὶ τὰ ρήματα αὐτοῦ ἤκουσας ἐκ μέσου τοῦ πυρός.
37
37
занeже возлюби2 nтцы2 тво‰, и3збрA сёмz и4хъ по ни1хъ вaсъ, и3 и3зведe тz сaмъ си1лою своeю вели1кою и3з8 є3гЂпта διὰ τὸ ἀγαπῆσαι αὐτὸν τοὺς πατέρας σου καὶ ἐξελέξατο τὸ σπέρμα αὐτῶν μετ᾿ αὐτοὺς ὑμᾶς καὶ ἐξήγαγέ σε αὐτὸς ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ τῇ μεγάλῃ ἐξ Αἰγύπτου
38
38
потреби1ти kзhки вели6кіz и3 крэпчaйшыz тебє2 пред8 лицeмъ твои1мъ, ввести1 тz, дaти тебЁ зeмлю и4хъ въ наслёдіе, ћкоже и4маши днeсь. ἐξολοθρεῦσαι ἔθνη μεγάλα καὶ ἰσχυρότερά σου πρὸ προσώπου σου, εἰσαγαγεῖν σε δοῦναί σοι τὴν γῆν αὐτῶν κληρονομεῖν, καθὼς ἔχεις σήμερον.
39
39
И# ўвёси днeсь, и3 њбрати1шисz ўм0мъ, ћкw гDь бGъ тв0й сeй бGъ на нб7си2 горЁ и3 на земли2 д0лу, и3 нёсть рaзвэ є3гw2, καὶ γνώσῃ σήμερον καὶ ἐπιστραφήσῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου οὗτος Θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν αὐτοῦ·
40
40
и3 да сохрани1ши зaпwвэди є3гw2 и3 њправд†ніz є3гw2, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, да блaго тебЁ бyдетъ и3 сынHмъ твои6мъ по тебЁ, ћкw да бyдете долголётни на земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ вс‰ дни6. καὶ φυλάξασθε τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ τοῖς υἱοῖς σου μετὰ σέ, ὅπως μακροήμεροι γένησθε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι πάσας τὰς ἡμέρας.
41
41
ТогдA tдэли2 мwmсeй три2 грaды њб8 nнY странY їoрдaна на вост0къ с0лнца, Τότε ἀφώρισε Μωυσῆς τρεῖς πόλεις πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου
42
42
є4же ўбэгaти тaмw ўбjйцэ, и4же ѓще ўбіeтъ бли1жнzго не вёдый, и3 сeй не ненави1дz є3го2 прeжде вчерA и3 трeтіzгw днE, и3 да вбёгнетъ во є3ди1нъ грaдъ t си1хъ и3 жи1въ бyдетъ: φυγεῖν ἐκεῖ τὸν φονευτήν, ὃς ἂν φονεύσῃ τὸν πλησίον οὐκ εἰδώς, καὶ οὗτος οὐ μισῶν αὐτὸν πρὸ τῆς χθὲς καὶ τῆς τρίτης, καὶ καταφεύξεται εἰς μίαν τῶν πόλεων τούτων καὶ ζήσεται·
43
43
вос0ръ въ пустhни въ земли2 сeлнэй руви1му, и3 раммHfъ въ галаaдэ гaдду, и3 гаvлHнъ въ васaнэ манассjи. τὴν Βοσὸρ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν τῇ γῇ τῇ πεδινῇ τῷ Ρουβὴν καὶ τὴν Ραμὼθ ἐν Γαλαὰδ τῷ Γαδδὶ καὶ τὴν Γαυλὼν ἐν Βασὰν τῷ Μανασσῇ.
44
44
Сeй зак0нъ, є3г0же предложи2 мwmсeй пред8 сы6ны ї}лтескими: Οὗτος ὁ νόμος, ὃν παρέθετο Μωυσῆς ἐνώπιον υἱῶν ᾿Ισραήλ·
45
45
сі‰ свидBніz и3 њправд†ніz и3 суды2, є3ли6ка глаг0ла мwmсeй сынHмъ ї}лєвымъ въ пустhни, и3зшeдшымъ и5мъ и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, ταῦτα τὰ μαρτύρια καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, ὅσα ἐλάλησε Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ, ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου
46
46
њб8 w4нъ п0лъ їoрдaна, въ дeбри, бли1з8 д0му фогHрова, въ земли2 сиHна царS ґморрeйска, и4же живsше во є3севHнэ, є3г0же и3зби2 мwmсeй и3 сhнове ї}лєвы, и3зшeдшымъ и5мъ и3з8 земли2 є3гЂпетскіz. ἐν τῷ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, ἐν φάραγγι, ἐγγὺς οἴκου Φογώρ, ἐν γῇ Σηὼν βασιλέως τῶν ᾿Αμορραίων, ὃς κατῴκει ἐν ᾿Εσεβών, ὃν ἐπάταξε Μωυσῆς καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου
47
47
И# наслёдиша зeмлю є3гw2 и3 зeмлю w4га царS васaнска, двY царeй ґморрeйскихъ, и5же бsху њб8 w4нъ п0лъ їoрдaна на вост0къ с0лнца, καὶ ἐκληρονόμησαν τὴν γῆν αὐτοῦ καὶ τὴν γῆν ῍Ωγ βασιλέως τῆς Βασάν, δύο βασιλέων τῶν ᾿Αμορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου κατὰ ἀνατολὰς ἡλίου,
48
48
t ґрои1ра, и4же є4сть во ќстіи водотeчи ґрнHни и3 ў горы2 сіHна, ћже є4сть ґермHнъ, ἀπὸ ᾿Αροήρ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χείλους χειμάρρου ᾿Αρνῶν, καὶ ἐπὶ τοῦ ὄρους τοῦ Σηὼν ὅ ἐστιν ᾿Αερμών,
49
49
всю2 ѓраву њб8 nнY странY їoрдaна, на вост0къ с0лнца под8 ґсидHfомъ тeсанымъ. πᾶσαν τὴν ῎Αραβα πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου κατὰ ἀνατολὰς ἡλίου ὑπὸ ᾿Ασηδὼθ τὴν λαξευτήν.
Главa є7
Κεφάλαιο 5
1
1
И# призвA мwmсeй всего2 ї}лz и3 речE къ ни6мъ: слhши, ї}лю, њправд†ніz и3 суды2, є3ли6ка ѓзъ глаг0лю во ќшы вaши во днeшній дeнь, и3 научи1тесz и4хъ, и3 сохрани1те твори1ти |. ΚΑΙ ἐκάλεσε Μωυσῆς πάντα ᾿Ισραήλ, καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἄκουε, ᾿Ισραήλ, τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, ὅσα ἐγὼ λαλῶ ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ, καὶ μαθήσεσθε αὐτὰ καὶ φυλάξεσθε ποιεῖν αὐτά.
2
2
ГDь бGъ вaшъ завэщA вaмъ завётъ въ хwри1вэ: Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν διέθετο πρὸς ὑμᾶς διαθήκην ἐν Χωρήβ·
3
3
не nтцє1мъ вaшымъ завэщA гDь завётъ сeй, но т0кмw вaмъ: вh же здЁ вси2 жи1ви днeсь. οὐχὶ τοῖς πατράσιν ὑμῶν διέθετο Κύριος τὴν διαθήκην ταύτην, ἀλλ᾿ ἢ πρὸς ὑμᾶς, ὑμεῖς ὧδε πάντες ζῶντες σήμερον·
4
4
Лицeмъ къ лицY гlа гDь къ вaмъ на горЁ и3з8 среды2 nгнS, πρόσωπον κατὰ πρόσωπον ἐλάλησε Κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ ὄρει ἐκ μέσου τοῦ πυρός,
5
5
и3 ѓзъ стоsхъ междY гDемъ и3 вaми во врeмz џно возвэсти1ти вaмъ гlг0лы гDнz, ћкw ўбоsстесz t лицA nгнS и3 не взыд0сте на г0ру, гlz: κἀγὼ εἱστήκειν ἀνὰ μέσον Κυρίου καὶ ὑμῶν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν τὰ ρήματα Κυρίου, ὅτι ἐφοβήθητε ἀπὸ προσώπου τοῦ πυρὸς καὶ οὐκ ἀνέβητε εἰς τὸ ὄρος, λέγων·
6
6
ѓзъ є4смь гDь бGъ тв0й, и3зведhй тS и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, t д0му раб0ты: ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας.
7
7
да не бyдутъ тебЁ б0зи и4ніи пред8 лицeмъ мои1мъ. οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πρὸ προσώπου μου.
8
8
Да не сотвори1ши себЁ кумjра, ни всsкагw под0біz, є3ли6ка на небеси2 горЁ, и3 є3ли6ка на земли2 ни1зу, и3 є3ли6ка въ водaхъ под8 землeю, οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς.
9
9
да не поклони1шисz и5мъ, нижE послyжиши и5мъ: ћкw ѓзъ є4смь гDь бGъ тв0й, бGъ ревни1въ, tдаsй грэхи2 nтцє1въ на ч†да до трeтіzгw и3 четвeртагw р0да ненави1дzщымъ менE, οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς οὐδὲ μὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς, ὅτι ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου, Θεὸς ζηλωτής, ἀποδιδοὺς ἁμαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεὰν τοῖς μισοῦσί με.
10
10
и3 творsй млcть въ тhсzщахъ лю1бzщымъ менE и3 хранsщымъ повелBніz мо‰. καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσί με καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰ προστάγματά μου.
11
11
Да не пріи1меши и4мене гDа бGа твоегw2 всyе: не њчи1ститъ бо гDь бGъ тв0й пріeмлющаго и4мz є3гw2 всyе. οὐ λήψῃ τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ· οὐ γὰρ μὴ καθαρίσῃ Κύριος ὁ Θεός σου τὸν λαμβάνοντα τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπὶ ματαίῳ.
12
12
Снабди2 дeнь суббHтный свzти1ти є3го2, ћкоже заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й: φύλαξαι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων ἁγιάζειν αὐτήν, ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου.
13
13
шeсть днjй дёлай, и3 да сотвори1ши вс‰ дэлA тво‰, ἓξ ἡμέρας ἐργᾷ καὶ ποιήσεις πάντα τὰ ἔργα σου·
14
14
въ дeнь же седмhй суббHта гDу бGу твоемY: да не сотвори1ши въ џнь всsкагw дёла, ты2 и3 сhнъ тв0й и3 дщeрь твоS, рaбъ тв0й и3 рабA твоS, в0лъ тв0й и3 nсeлъ тв0й и3 всsкъ ск0тъ тв0й, и3 пришлeцъ њбитazй ў тебє2, да почjетъ рaбъ тв0й и3 рабA твоS, и3 nсeлъ тв0й, ћкоже и3 ты2: τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ σάββατα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, οὐ ποιήσεις ἐν αὐτῇ πᾶν ἔργον, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου, ὁ βοῦς σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου καὶ πᾶν κτῆνός σου καὶ προσήλυτος ὁ παροικῶν ἐν σοί, ἵνα ἀναπαύσηται ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου, ὥσπερ καὶ σύ·
15
15
и3 да помzнeши, ћкw (и3 ты2) рaбъ бhлъ є3си2 въ земли2 є3гЂпетстэй и3 и3зведe тz гDь бGъ тв0й tтyду рук0ю крёпкою и3 мhшцею выс0кою: сегw2 рaди повелЁ тебЁ гDь бGъ тв0й, є4же храни1ти дeнь суббHтный и3 свzти1ти є3го2. καὶ μνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ἐξήγαγέ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐκεῖθεν ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ, διὰ τοῦτο συνέταξέ σοι Κύριος ὁ Θεός σου, ὥστε φυλάσσεσθαι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων καὶ ἁγιάζειν αὐτήν.
16
16
Чти2 nтцA твоего2 и3 мaтерь твою2, ћкоже заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й, да блaго ти2 бyдетъ и3 да долголётенъ бyдеши на земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ. τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ ἵνα μακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι.
17
17
Не ўбjй. οὐ φονεύσεις.
18
18
Не прелюбодёйствуй. οὐ μοιχεύσεις.
19
19
Не ўкрaди. οὐ κλέψεις.
20
20
Не послyшествуй на бли1жнzго твоего2 свидётелства л0жна. οὐ ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδῆ.
21
21
Не пожелaй жены2 бли1жнzгw твоегw2, не пожелaй д0му бли1жнzгw твоегw2, ни селA є3гw2, ни рабA є3гw2, ни рабhни є3гw2, ни волA є3гw2, ни nслsте є3гw2, ни всsкагw скотA є3гw2, нижE всёхъ, є3ли6ка бли1жнzгw твоегw2 сyть. οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου· οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν οἰκίαν τοῦ πλησίον σου οὔτε τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ οὔτε τὸν παῖδα αὐτοῦ οὔτε τὴν παιδίσκην αὐτοῦ οὔτε τοῦ βοὸς αὐτοῦ οὔτε τοῦ ὑποζυγίου αὐτοῦ οὔτε παντὸς κτήνους αὐτοῦ οὔτε πάντα ὅσα τῷ πλησίον σού ἐστι.
22
22
Сі‰ словесA гlа гDь ко всемY с0нму вaшему на горЁ и3з8 среды2 nгнS: тмA, мрaкъ, бyрz, глaсъ вели1къ, и3 не приложи2: и3 написA | на двои1хъ скрижaлехъ кaменныхъ, и3 дадE мнЁ. Ταῦτα τὰ ρήματα ἐλάλησε Κύριος πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν ὑμῶν ἐν τῷ ὄρει ἐκ μέσου τοῦ πυρός, σκότος, γνόφος, θύελλα, φωνὴ μεγάλη, καὶ οὐ προσέθηκε· καὶ ἔγραψεν αὐτὰ ἐπὶ δύο πλάκας λιθίνας καὶ ἔδωκέ μοι.
23
23
И# бhсть ћкw ўслhшасте глaсъ и3з8 среды2 nгнS, и3 горA горsше nгнeмъ, и3 пріид0сте ко мнЁ вси2 нач†лницы племeнъ вaшихъ и3 старBйшины вaши, καὶ ἐγένετο ὡς ἠκούσατε τὴν φωνὴν ἐκ μέσου τοῦ πυρὸς καὶ τὸ ὄρος ἐκαίετο πυρί, καὶ προσήλθετε πρός με πάντες οἱ ἡγούμενοι τῶν φυλῶν ὑμῶν καὶ ἡ γερουσία ὑμῶν,
24
24
и3 рёсте: сE, показA нaмъ гDь бGъ нaшъ слaву свою2, и3 глaсъ є3гw2 слhшахомъ и3з8 среды2 nгнS: во днeшній дeнь ви1дэхомъ, ћкw возгlетъ бGъ человёку, и3 жи1въ бyдетъ: καὶ ἐλέγετε· ἰδοὺ ἔδειξεν ἡμῖν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἠκούσαμεν ἐκ μέσου τοῦ πυρός· ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ εἴδομεν ὅτι λαλήσει ὁ Θεὸς πρὸς ἄνθρωπον, καὶ ζήσεται.
25
25
и3 нн7э да не и4змремъ, ћкw потреби1тъ нaсъ џгнь вели1кій сeй, ѓще приложи1мъ мы2 слhшати глaсъ гDа бGа нaшегw ктомY, и3 ќмремъ: καὶ νῦν μὴ ἀποθάνωμεν, ὅτι ἐξαναλώσει ἡμᾶς τὸ πῦρ τὸ μέγα τοῦτο, ἐὰν προσθώμεθα ἡμεῖς ἀκοῦσαι τὴν φωνὴν Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἔτι, καὶ ἀποθανούμεθα·
26
26
кaz бо пл0ть, ћже слhша глaсъ бGа жи1ва, гlюща и3з8 среды2 nгнS, ћкоже мы2, и3 живA бyдетъ; τίς γὰρ σάρξ, ἥτις ἤκουσε φωνὴν Θεοῦ ζῶντος λαλοῦντος ἐκ μέσου τοῦ πυρός, ὡς ἡμεῖς, καὶ ζήσεται;
27
27
приступи2 ты2, и3 послyшай вс‰, є3ли6ка къ тебЁ речeтъ гDь бGъ нaшъ, и3 ты2 речeши къ нaмъ вс‰, є3ли6ка речeтъ гDь бGъ нaшъ къ тебЁ, и3 ўслhшимъ, и3 сотвори1мъ. πρόσελθε σὺ καὶ ἄκουσον πάντα, ὅσα ἂν εἴπῃ Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ σὺ λαλήσεις πρὸς ἡμᾶς πάντα, ὅσα ἂν λαλήσῃ Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν πρὸς σέ, καὶ ἀκουσόμεθα καὶ ποιήσομεν.
28
28
И# ўслhша гDь глaсъ словeсъ вaшихъ, глаг0лющымъ вaмъ ко мнЁ, и3 речE гDь ко мнЁ: слhшахъ глaсъ словeсъ людjй си1хъ, є3ли6ка глаг0лаша къ тебЁ: прaвw вс‰, є3ли6ка глаг0лаша: καὶ ἤκουσε Κύριος τὴν φωνὴν τῶν λόγων ὑμῶν λαλούντων πρός με, καὶ εἶπε Κύριος πρός με· ἤκουσα τὴν φωνὴν τῶν λόγων τοῦ λαοῦ τούτου, ὅσα ἐλάλησαν πρός σε· ὀρθῶς πάντα, ὅσα ἐλάλησαν.
29
29
кто2 дaстъ є4же бhти тaкw сeрдцу и4хъ въ ни1хъ, ћкw боsтисz менє2 и3 храни1ти зaпwвэди мо‰ во вс‰ дни6, да блaго бyдетъ и5мъ и3 сынHмъ и4хъ во вёки; τίς δώσει εἶναι οὕτω τὴν καρδίαν αὐτῶν ἐν αὐτοῖς, ὥστε φοβεῖσθαί με καὶ φυλάσσεσθαι τὰς ἐντολάς μου πάσας τὰς ἡμέρας, ἵνα εὖ ᾖ αὐτοῖς καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν δι᾿ αἰῶνος;
30
30
грzди2, рцы2 и5мъ: возврати1тесz вы2 въ д0мы сво‰: βάδισον, εἰπὸν αὐτοῖς· ἀποστράφητε ὑμεῖς εἰς τοὺς οἴκους ὑμῶν·
31
31
тh же здЁ стaни со мн0ю, и3 возгlю къ тебЁ вс‰ зaпwвэди и3 њправд†ніz и3 суды2, є3ли6кимъ научи1ши и5хъ: и3 да сотворsтъ си1це въ земли2, ю4же ѓзъ даю2 и5мъ въ жрeбій: σὺ δὲ αὐτοῦ στῆθι μετ᾿ ἐμοῦ, καὶ λαλήσω πρὸς σὲ τὰς ἐντολὰς καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, ὅσα διδάξεις αὐτούς, καί ποιείτωσαν οὕτως ἐν τῇ γῇ, ἣν ἐγὼ δίδωμι αὐτοῖς ἐν κλήρῳ.
32
32
и3 сохрани1те твори1ти, ћкоже заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й: не соврати1тесz ни на дeсно, ни на лёво, καὶ φυλάξεσθε ποιεῖν ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου· οὐκ ἐκκλινεῖτε εἰς δεξιὰ οὐδὲ εἰς ἀριστερά,
33
33
по всемY пути2, є3г0же заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й ходи1ти въ нeмъ, да тS ўпок0итъ, и3 блaго тебЁ бyдетъ: и3 мнHги дни6 бyдете на земли2, ю4же наслёдите. κατὰ πᾶσαν τὴν ὁδόν, ἣν ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ, ὅπως καταπαύσῃ σε καὶ εὖ σοι ᾖ καὶ μακροημερεύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἣν κληρονομήσετε.
Главa ѕ7
Κεφάλαιο 6
1
1
И# сі‰ зaпwвэди и3 њправд†ніz и3 суды2, є3ли6ка заповёда гDь бGъ вaшъ научи1ти вaсъ твори1ти тaкw на земли2, въ ню1же вы2 вх0дите тaмw, наслёдити ю5: ΚΑΙ αὗται αἱ ἐντολαὶ καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, ὅσα ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν διδάξαι ὑμᾶς ποιεῖν οὕτως ἐν τῇ γῇ, εἰς ἣν ὑμεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν,
2
2
да боитeсz гDа бGа вaшегw, храни1ти вс‰ њправд†ніz є3гw2 и3 зaпwвэди є3гw2, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, ты2 и3 сhнове твои2, и3 сhны сынHвъ твои1хъ, во вс‰ дни6 животA твоегw2, да мнHги дни6 пребyдете. ἵνα φοβῆσθε Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν, φυλάσσεσθαι πάντα τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ οἱ υἱοὶ τῶν υἱῶν σου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου, ἵνα μακροημερεύσητε.
3
3
И# послyшай, ї}лю, и3 снабди2 твори1ти, да блaго ти2 бyдетъ, и3 да ўмн0житесz ѕэлw2, ћкоже гlа гDь бGъ nтє1цъ вaшихъ, дaти тебЁ зeмлю кипsщую млек0мъ и3 мeдомъ. И# сі‰ њправд†ніz и3 суды2, є3ли6ка заповёда гDь (бGъ) сынHмъ ї}лєвымъ въ пустhни, и3зшeдшымъ и5мъ и3з8 земли2 є3гЂпетскіz. καὶ ἄκουσον, ᾿Ισραήλ, καὶ φύλαξον ποιεῖν, ὅπως εὖ σοι ᾖ καὶ ἵνα πληθυνθῆτε σφόδρα, καθάπερ ἐλάλησε Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων σου δοῦναί σοι γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι. καὶ ταῦτα τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, ὅσα ἐνετείλατο Κύριος τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραὴλ ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου.
4
4
Слhши, ї}лю: гDь бGъ нaшъ гDь є3ди1нъ є4сть. ῎Ακουε, ᾿Ισραήλ· Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν Κύριος εἷς ἐστι·
5
5
И# возлю1биши гDа бGа твоего2 t всегw2 сeрдца твоегw2 и3 t всеS души2 твоеS и3 t всеS си1лы твоеS. καὶ ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς δυνάμεώς σου.
6
6
И# да бyдутъ словесA сі‰, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, въ сeрдцы твоeмъ и3 въ души2 твоeй, καὶ ἔσται τὰ ρήματα ταῦτα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἐν τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ψυχῇ σου·
7
7
и3 да накaжеши и4ми сhны тво‰, и3 да возглаг0леши њ ни1хъ сэдsй въ домY и3 и3дhй путeмъ, и3 лежA и3 востаS: καὶ προβιβάσεις αὐτὰ τοὺς υἱούς σου, καὶ λαλήσεις ἐν αὐτοῖς καθήμενος ἐν οἴκῳ καὶ πορευόμενος ἐν ὁδῷ καὶ κοιταζόμενος καὶ διανιστάμενος·
8
8
и3 навsжеши | въ знaменіе на рyку твою2, и3 да бyдутъ непоколeблєма пред8 nчи1ма твои1ма: καὶ ἀφάψεις αὐτὰ εἰς σημεῖον ἐπὶ τῆς χειρός σου, καὶ ἔσται ἀσάλευτον πρὸ ὀφθαλμῶν σου·
9
9
и3 да напи1шете | на прaзэхъ хрaминъ вaшихъ и3 врaтъ вaшихъ. καὶ γράψετε αὐτὰ ἐπὶ τὰς φλιὰς τῶν οἰκιῶν ὑμῶν καὶ τῶν πυλῶν ὑμῶν.
10
10
И# бyдетъ є3гдA введeтъ тS гDь бGъ тв0й въ зeмлю, є4юже клsтсz nтцє1мъ твои6мъ, ґвраaму и3 їсаaку и3 їaкwву, дaти тебЁ грaды вели6ки и3 дwбры2, и4хже не создaлъ є3си2, Καὶ ἔσται ὅταν εἰσαγάγῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤμοσε τοῖς πατράσι σου, τῷ ῾Αβραὰμ καὶ τῷ ᾿Ισαὰκ καὶ τῷ ᾿Ιακὼβ δοῦναί σοι, πόλεις μεγάλας καὶ καλάς, ἃς οὐκ ᾠκοδόμησας,
11
11
д0мы пHлны всsкихъ блaгъ, и4хже не нап0лнилъ є3си2, пот0ки и3скHпаны, и4хже не и3скопaлъ є3си2, віногрaды и3 м†слины, и4хже не насади1лъ є3си2: и3 kдhй и3 насhтивсz, οἰκίας πλήρεις πάντων ἀγαθῶν ἃς οὐκ ἐνέπλησας, λάκκους λελατομημένους, οὓς οὐκ ἐξελατόμησας, ἀμπελῶνας καὶ ἐλαιῶνας, οὓς οὐ κατεφύτευσας, καὶ φαγὼν καὶ ἐμπλησθεὶς
12
12
вонми2 себЁ, да не разшири1тсz сeрдце твоE, да не забyдеши гDа бGа твоегw2, и3звeдшагw тебE и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, t д0му раб0ты. πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ ἐπιλάθῃ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας.
13
13
ГDа бGа твоегw2 да ўбои1шисz, и3 томY є3ди1ному послyжиши, и3 къ немY прилэпи1шисz, и3 и4менемъ є3гw2 кленeшисz. Κύριον τὸν Θεόν σου φοβηθήσῃ καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις καὶ πρὸς αὐτὸν κολληθήσῃ καὶ ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ὀμῇ.
14
14
Да не х0дите в8слёдъ богHвъ и3нhхъ, богHвъ kзhческихъ, и5же w4крестъ вaсъ: οὐ πορεύεσθε ὀπίσω θεῶν ἑτέρων ἀπὸ τῶν θεῶν τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ ὑμῶν,
15
15
ћкw бGъ ревни1въ гDь бGъ тв0й посредЁ тебє2: да не разгнёвавсz ћростію гDь бGъ тв0й на тS, потреби1тъ тS t лицA земли2. ὅτι ὁ Θεὸς ζηλωτὴς Κύριος ὁ Θεός σου ἐν σοί, μὴ ὀργισθεὶς θυμῷ Κύριος ὁ Θεός σού σοι ἐξολοθρεύσῃ σε ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς.
16
16
Да не и3скyсиши гDа бGа твоегw2, ћкоже и3скушaсте во и3скушeніи. οὐκ ἐκπειράσεις Κύριον τὸν Θεόν σου, ὃν τρόπον ἐξεπειράσατε ἐν τῷ Πειρασμῷ.
17
17
ХранS да сохрани1ши зaпwвэди гDа бGа твоегw2, свидBніz є3гw2 и3 њправд†ніz є3гw2, є3ли6ка заповёда тебЁ: φυλάσσων φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, τὰ μαρτύρια καὶ τὰ δικαιώματα, ὅσα ἐνετείλατό σοι·
18
18
и3 да сотвори1ши ўг0дное и3 благ0е пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, да блaго бyдетъ тебЁ, и3 вни1деши и3 наслёдиши зeмлю благyю, є4юже клsтсz гDь nтцє1мъ вaшымъ, καὶ ποιήσεις τὸ ἀρεστὸν καὶ τὸ καλὸν ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ εἰσέλθῃς καὶ κληρονομήσῃς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, ἣν ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσιν ὑμῶν,
19
19
tгнaти вс‰ враги2 тво‰ t лицA твоегw2, ћкоже гlа гDь. ἐκδιῶξαι πάντας τοὺς ἐχθρούς σου πρὸ προσώπου σου, καθὰ ἐλάλησε Κύριος.
20
20
И# бyдетъ є3гдA вопр0ситъ тS сhнъ тв0й ќтрэ, глаг0лz: что2 сyть свидBніz и3 њправд†ніz и3 суды2, є3ли6ка заповёда гDь бGъ нaшъ нaмъ; Καὶ ἔσται ὅταν ἐρωτήσῃ σε ὁ υἱός σου αὔριον λέγων· τί ἐστι τὰ μαρτύρια καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, ὅσα ἐνετείλατο Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν ἡμῖν;
21
21
и3 речeши сhну твоемY: раби2 бёхомъ фараHну въ земли2 є3гЂпетстэй, и3 и3зведE нaсъ гDь бGъ tтyду рук0ю крёпкою и3 мhшцею выс0кою: καὶ ἐρεῖς τῷ υἱῷ σου· οἰκέται ἦμεν τῷ Φαραὼ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ ἐξήγαγεν ἡμᾶς Κύριος ἐκεῖθεν ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ.
22
22
и3 дадE гDь (бGъ) знaмєніz и3 чудесA вели6ка и3 ѕл† во є3гЂптэ на фараHна и3 на д0мъ є3гw2 и3 на си1лу є3гw2 пред8 нaми, καὶ ἔδωκε Κύριος σημεῖα καὶ τέρατα μεγάλα καὶ πονηρὰ ἐν Αἰγύπτῳ ἐν Φαραὼ καὶ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐνώπιον ἡμῶν·
23
23
и3 нaсъ и3зведE гDь бGъ нaшъ tтyду, да введeтъ нaсъ дaти нaмъ зeмлю сію2, є4юже клsтсz гDь бGъ нaшъ nтцє1мъ нaшымъ, дaти ю5 нaмъ: καὶ ἡμᾶς ἐξήγαγεν ἐκεῖθεν δοῦναι ἡμῖν τὴν γῆν ταύτην, ἣν ὤμοσε δοῦναι τοῖς πατράσιν ἡμῶν.
24
24
и3 заповёда нaмъ гDь твори1ти вс‰ њправд†ніz сі‰, боsтисz гDа бGа нaшегw, да блaго бyдетъ нaмъ во вс‰ дни6, да живeмъ, ћкоже и3 днeсь, καὶ ἐνετείλατο ἡμῖν Κύριος ποιεῖν πάντα τὰ δικαιώματα ταῦτα φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, ἵνα εὖ ᾖ ἡμῖν πάσας τὰς ἡμέρας, ἵνα ζῶμεν ὥσπερ καὶ σήμερον.
25
25
и3 млcрдіе бyдетъ нaмъ, ѓще сохрани1мъ твори1ти вс‰ зaпwвэди зак0на сегw2 пред8 гDемъ бGомъ нaшимъ, ћкоже заповёда нaмъ. καὶ ἐλεημοσύνη ἔσται ἡμῖν, ἐὰν φυλασσώμεθα ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, καθὰ ἐνετείλατο ἡμῖν.
Главa з7
Κεφάλαιο 7
1
1
И# бyдетъ є3гдA введeтъ тS гDь бGъ тв0й въ зeмлю, въ ню1же вх0диши тaмw наслёдити ю5, и3 и3зженeтъ kзhки вели6кіz и3 мнHгіz t лицA твоегw2, хеттeа и3 гергесeа, и3 ґморрeа и3 хананeа, и3 ферезeа и3 є3veа и3 їевусeа, сeдмь kзhкwвъ вели1кихъ и3 мн0гихъ, и3 крэпчaе вaсъ: ΕΑΝ δὲ εἰσάγῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν, καὶ ἐξάρῃ ἔθνη μεγάλα ἀπὸ προσώπου σου, τὸν Χετταῖον καὶ Γεργεσσαῖον καὶ ᾿Αμορραῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Εὐαῖον καὶ ᾿Ιεβουσαῖον, ἑπτὰ ἔθνη πολλὰ καὶ ἰσχυρότερα ὑμῶν,
2
2
и3 предaстъ и5хъ гDь бGъ тв0й въ рyцэ твои2, и3 и3збіeши |, пaгубою погуби1ши |, да не завэщaеши къ ни6мъ завёта, нижE да поми1луеши и4хъ, καὶ παραδώσει αὐτοὺς Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ πατάξεις αὐτούς, ἀφανισμῷ ἀφανιεῖς αὐτούς, οὐ διαθήσῃ πρὸς αὐτοὺς διαθήκην, οὐδὲ μὴ ἐλεήσητε αὐτούς,
3
3
нижE свaтовства сотвори1ши съ ни1ми: дщeри своеS не дaси сhну є3гw2, и3 дщeре є3гw2 да не п0ймеши сhну твоемY: οὐδὲ μὴ γαμβρεύσητε πρὸς αὐτούς· τὴν θυγατέρα σου οὐ δώσεις τῷ υἱῷ αὐτοῦ, καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ οὐ λήψῃ τῷ υἱῷ σου· 4ἀποστήσει γὰρ τὸν υἱόν σου ἀπ᾿ ἐμοῦ, καὶ λατρεύσει θεοῖς ἑτέροις, καὶ ὀργισθήσεται θυμῷ Κύριος εἰς ὑμᾶς καὶ ἐξολοθρεύσει σε τὸ τάχος.
4
tврати1тъ бо сhна твоего2 t менє2, и3 послyжитъ богHмъ и3нBмъ: и3 разгнёваетсz гDь гнёвомъ на вы2, и3 потреби1тъ тS вск0рэ.
5
5
Но си1це да сотворитE и5мъ: трє1бища и4хъ разсhплете, и3 столпы2 и4хъ да сокрушитE, и3 дубр†вы и4хъ да посэчeте, и3 ва‰ніz богHвъ и4хъ да сожжeте nгнeмъ: ἀλλ᾿ οὕτω ποιήσετε αὐτοῖς· τοὺς βωμοὺς αὐτῶν καθελεῖτε καὶ τὰς στήλας αὐτῶν συντρίψετε καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐκκόψετε καὶ τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν κατακαύσετε πυρί·
6
6
ћкw лю1ди свsти є3стE гDеви бGу вaшему: и3 вaсъ и3збрA гDь бGъ вaшъ, да бyдете є3мY лю1ди и3збрaнни пaче всёхъ kзhкwвъ, є3ли1цы на лицы2 земли2. ὅτι λαὸς ἅγιος εἶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, καὶ σὲ προείλετο Κύριος ὁ Θεός σου εἶναι αὐτῷ λαὸν περιούσιον παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, ὅσα ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς.
7
7
Не ћкw мн0зи є3стE пaче всёхъ kзы6къ, предпріS вaсъ гDь и3 и3збрA вaсъ гDь, вh бо є3стE мeншіи t всёхъ kзhкwвъ: οὐχ ὅτι πολυπληθεῖτε παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, προείλετο Κύριος ὑμᾶς καὶ ἐξελέξατο Κύριος ὑμᾶς, ὑμεῖς γάρ ἐστε ὀλιγοστοὶ παρὰ πάντα τὰ ἔθνη,
8
8
но ћкw возлюби2 гDь вaсъ, и3 хранS клsтву, є4юже клsтсz nтцє1мъ вaшымъ, и3зведE гDь вaсъ рук0ю крёпкою и3 мhшцею выс0кою, и3 и3збaви тS t д0му раб0ты, t руки2 фараHна царS є3гЂпетска, ἀλλὰ παρὰ τὸ ἀγαπᾶν Κύριον ὑμᾶς καὶ διατηρῶν τὸν ὅρκον, ὃν ὤμοσε τοῖς πατράσιν ὑμῶν, ἐξήγαγεν ὑμᾶς Κύριος ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐλυτρώσατό σε Κύριος ἐξ οἴκου δουλείας, ἐκ χειρὸς Φαραὼ βασιλέως Αἰγύπτου.
9
9
и3 да ўвёси, ћкw гDь бGъ тв0й сeй бGъ: бGъ вёрный, хранsй завётъ св0й и3 млcть лю1бzщымъ є3го2 и3 хранsщымъ зaпwвэди є3гw2 въ тhсzщы родHвъ: καὶ γνώσῃ ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου, οὗτος Θεός, Θεὸς πιστός, ὁ φυλάσσων διαθήκην καὶ ἔλεος τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν καὶ τοῖς φυλάσσουσι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ εἰς χιλίας γενεὰς
10
10
и3 воздаsй ненави1дzщымъ є3го2 въ лицE потреби1ти |, и3 не ўмeдлитъ ненави1дzщымъ, въ лицE воздaстъ и5мъ. καὶ ἀποδιδοὺς τοῖς μισοῦσι κατὰ πρόσωπον ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς· καὶ οὐχὶ βραδυνεῖ τοῖς μισοῦσι, κατὰ πρόσωπον ἀποδώσει αὐτοῖς.
11
11
И# да сохрани1ши зaпwвэди и3 њправд†ніz и3 суды2 сі‰, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ твори1ти днeсь. καὶ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα ταῦτα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον ποιεῖν.
12
12
И# бyдетъ є3гдA послyшаете вс‰ њправд†ніz сі‰, и3 сохранитE и3 сотворитE |, сохрани1тъ и3 гDь бGъ тв0й тебЁ завётъ и3 млcть, ћкоже клsтсz nтцє1мъ вaшымъ, Καὶ ἔσται ἡνίκα ἂν ἀκούσητε τὰ δικαιώματα ταῦτα καὶ φυλάξητε καὶ ποιήσητε αὐτά, καὶ διαφυλάξει Κύριος ὁ Θεός σού σοι τὴν διαθήκην καὶ τὸ ἔλεος, ὃ ὤμοσε τοῖς πατράσιν ὑμῶν,
13
13
и3 возлю1битъ тS, и3 блгcви1тъ тS и3 ўмн0житъ тS, и3 блгcви1тъ пл0дъ чрeва твоегw2 и3 пл0дъ земли2 твоеS, пшени1цу твою2 и3 віно2 твоE и3 є3лeй тв0й, и3 стадA волHвъ твои1хъ и3 п†ствы nвeцъ твои1хъ на земли2, ю4же клsтсz гDь nтцє1мъ твои6мъ дaти тебЁ: καὶ ἀγαπήσει σε καὶ εὐλογήσει σε καὶ πληθυνεῖ σε καὶ εὐλογήσει τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὸν καρπὸν τῆς γῆς σου, τὸν σῖτόν σου καὶ τὸν οἶνόν σου καὶ τὸ ἔλαιόν σου, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσι σου δοῦναί σοι.
14
14
и3 блгcвeнъ бyдеши пaче всёхъ kзы6къ и3 не бyдетъ въ вaсъ безчaдный, нижE непл0ды, и3 въ скотёхъ твои1хъ: εὐλογητός ἔσῃ παρὰ πάντα τὰ ἔθνη· οὐκ ἔσται ἐν ὑμῖν ἄγονος οὐδὲ στεῖρα καὶ ἐν τοῖς κτήνεσί σου.
15
15
и3 tи1метъ гDь бGъ тв0й t тебє2 всsко разслаблeніе и3 всsку ћзю є3гЂпетскую ѕлyю, ±же ви1дэлъ є3си2 и3 є3ли6ка вёси: не возложи1тъ на тS, но возложи1тъ | на вс‰ ненави1дzщыz тебE: καὶ περιελεῖ Κύριος ὁ Θεός σου ἀπὸ σοῦ πᾶσαν μαλακίαν· καὶ πάσας νόσους Αἰγύπτου τὰς πονηράς, ἃς ἑώρακας, καὶ ὅσα ἔγνως, οὐκ ἐπιθήσει ἐπὶ σὲ καὶ ἐπιθήσει αὐτὰ ἐπὶ πάντας τοὺς μισοῦντάς σε.
16
16
и3 ћсти бyдеши вс‰ кwрhсти kзhкwвъ, ±же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ: да не пощади1тъ и4хъ џко твоE, и3 да не послyжиши богHмъ и4хъ, ћкw претыкaніе тебЁ є4сть сіE. καὶ φαγῇ πάντα τὰ σκῦλα τῶν ἐθνῶν, ἃ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι· οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός σου ἐπ᾿ αὐτοῖς, καὶ οὐ μὴ λατρεύσῃς τοῖς θεοῖς αὐτῶν, ὅτι σκῶλον τοῦτό ἐστί σοι.
17
17
Ѓще же речeши во ўмЁ твоeмъ: ћкw kзhкъ сeй мн0жае пaче менє2, кaкw возмогY ѓзъ потреби1ти |; ἐὰν δὲ λέγῃς ἐν τῇ διανοίᾳ σου, ὅτι πολὺ τὸ ἔθνος τοῦτο ἢ ἐγώ, πῶς δυνήσομαι ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς;
18
18
не ўбои1шисz и4хъ: пaмzтію да помzнeши, є3ли6ка сотвори2 гDь бGъ тв0й фараHну и3 всBмъ є3гЂптzнwмъ, οὐ φοβηθήσῃ αὐτούς· μνείᾳ μνησθήσῃ ὅσα ἐποίησε Κύριος ὁ Θεός σου τῷ Φαραὼ καὶ πᾶσι τοῖς Αἰγυπτίοις,
19
19
и3скушє1ніz вели6каz, ±же ви1дэста џчи твои2, знaмєніz џна и3 чудесA вели6каz, рyку крёпкую и3 мhшцу выс0кую, ћкоже и3зведe тz гDь бGъ тв0й: тaкw сотвори1тъ гDь бGъ вaшъ всBмъ kзhкwмъ, и4хже ты2 бои1шисz t лицA и4хъ: τοὺς πειρασμοὺς τοὺς μεγάλους, οὓς εἴδοσαν οἱ ὀφθαλμοί σου, τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα τὰ μεγάλα ἐκεῖνα, τὴν χεῖρα τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονα τὸν ὑψηλόν, ὡς ἐξήγαγέ σε Κύριος ὁ Θεός σου, οὕτω ποιήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, οὓς σὺ φοβῇ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν.
20
20
и3 шє1ршни п0слетъ гDь бGъ тв0й на ни1хъ, д0ндеже потребsтсz њстaвшіисz и3 сокрhвшіисz t тебє2: καὶ τὰς σφηκίας ἀποστελεῖ Κύριος ὁ Θεός σου εἰς αὐτούς, ἕως ἂν ἐκτριβῶσιν οἱ καταλελειμμένοι καὶ οἱ κεκρυμμένοι ἀπὸ σοῦ.
21
21
не повреди1шисz t лицA и4хъ: ћкw гDь бGъ тв0й въ тебЁ, бGъ вели1кій и3 крёпкій: οὐ τρωθήσῃ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου ἐν σοί, Θεὸς μέγας καὶ κραταιός,
22
22
и3 погуби1тъ гDь бGъ тв0й kзhки сі‰ t лицA твоегw2, помaлу мaлу: не возм0жеши погуби1ти и5хъ вск0рэ, да не бyдетъ землS пустA, и3 ўмн0жатсz ѕвёріе ди1віи на тS: καὶ καταναλώσει Κύριος ὁ Θεός σου τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου σου κατὰ μικρὸν μικρόν· οὐ δυνήσῃ ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς τὸ τάχος, ἵνα μὴ γένηται ἡ γῆ ἔρημος καὶ πληθυνθῇ ἐπὶ σὲ τὰ θηρία τὰ ἄγρια.
23
23
и3 предaстъ и5хъ гDь бGъ тв0й въ рyцэ твои2, и3 погуби1ши и5хъ погублeніемъ вели1кимъ, д0ндеже и3скоренитE и5хъ: καὶ παραδώσει αὐτοὺς Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ ἀπολεῖς αὐτοὺς ἀπωλείᾳ μεγάλῃ, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσητε αὐτούς.
24
24
и3 предaстъ цари6 и4хъ въ рyцэ твои2, и3 погубитE и4мz и4хъ t мёста џнагw: нижE є3ди1нъ постои1тъ пред8 лицeмъ твои1мъ, д0ндеже погуби1ши и5хъ. καὶ παραδώσει τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνομα αὐτῶν ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου· οὐκ ἀντιστήσεται οὐδεὶς κατὰ πρόσωπόν σου, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃς αὐτούς.
25
25
Ва‰ніz богHвъ и4хъ да сожжетE nгнeмъ, да не пох0щеши злaта и3 сребрA взsти себЁ t ни1хъ, да не когдA согрэши1ши тогw2 рaди, ћкw мeрзость є4сть гDеви бGу твоемY: τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν καύσετε πυρί· οὐκ ἐπιθυμήσεις ἀργύριον οὐδὲ χρυσίον ἀπ᾿ αὐτῶν σὺ λήψῃ σεαυτῷ, μὴ πταίσῃς δι᾿ αὐτό, ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σού ἐστι·
26
26
и3 да не внесeши мeрзости въ св0й д0мъ, и3 пр0клzтъ бyдеши ћкоже сіS: ненавидёніемъ да возненави1диши, и3 њмерзёніемъ да њмерзи1ши, ћкw проклsтіе є4сть. καὶ οὐκ εἰσοίσεις βδέλυγμα εἰς τὸν οἶκόν σου καὶ ἀνάθεμα ἔσῃ ὥσπερ τοῦτο· προσοχθίσματι προσοχθιεῖς καὶ βδελύγματι βδελύξῃ, ὅτι ἀνάθημά ἐστι.
Главa }
Κεφάλαιο 8
1
1
Вс‰ зaпwвэди, ±же ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь, снабди1те твори1ти, да живетE, и3 ўмн0житесz, и3 вни1дете, и3 наслёдите зeмлю благyю, є4юже клsтсz гDь бGъ nтцє1мъ вaшымъ. ΠΑΣΑΣ τὰς ἐντολάς, ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον, φυλάξεσθε ποιεῖν, ἵνα ζῆτε καὶ πολυπλασιασθῆτε καὶ εἰσέλθητε καὶ κληρονομήσητε τὴν γῆν, ἣν ὤμοσε Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν τοῖς πατράσιν ὑμῶν.
2
2
И# да помzнeши вeсь пyть, и4мже проведE тебE гDь бGъ тв0й, сіE четыредесsтое лёто въ пустhни, да и3скyситъ тS и3 њѕл0битъ тS, и3 ўразумёютсz ±же въ сeрдцы твоeмъ, ѓще сохрани1ши зaпwвэди є3гw2 и3ли2 ни2. καὶ μνησθήσῃ πᾶσαν τὴν ὁδόν, ἣν ἤγαγέ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅπως ἂν κακώσῃ σε καὶ πειράσῃ σε καὶ διαγνωσθῇ τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ σου, εἰ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἢ οὔ.
3
3
И# њѕл0би тS, и3 глaдомъ замори1 тz, и3 напитa тz мaнною, є3sже ты2 не ўвёдэлъ є3си2, ни nтцы2 твои2: да возвэсти1тъ тебЁ, ћкw не њ хлёбэ є3ди1нэмъ жи1въ бyдетъ человёкъ, но њ всsкомъ словеси2 и3сходsщемъ и3з8 ќстъ б9іихъ жи1въ бyдетъ человёкъ. καὶ ἐκάκωσέ σε καὶ ἐλιμαγχόνησέ σε καὶ ἐψώμισέ σε τὸ μάννα, ὃ οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες σου, ἵνα ἀναγγείλῃ σοι, ὅτι οὐκ ἐπ᾿ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ᾿ ἐπὶ παντὶ ρήματι τῷ ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος.
4
4
Ри6зы тво‰ не њбетшaша на тебЁ: н0зэ твои2 не kзви1шасz, сE, четhредесzть лётъ. τὰ ἱμάτιά σου οὐκ ἐπαλαιώθη ἀπὸ σοῦ, τὰ ὑποδήματά σου οὐ κατετρίβη ἀπὸ σοῦ, οἱ πόδες σου οὐκ ἐτυλώθησαν, ἰδοὺ τεσσαράκοντα ἔτη.
5
5
И# ўразумёеши сeрдцемъ твои1мъ, ћкw и4мже w4бразомъ ѓще кjй человёкъ накaжетъ сhна своего2, тaкw гDь бGъ тв0й накaжетъ тS. καὶ γνώσῃ τῇ καρδίᾳ σου ὅτι ὡς εἴ τις ἄνθρωπος παιδεύσῃ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, οὕτω Κύριος ὁ Θεός σου παιδεύσει σε,
6
6
И# сохрани1ши зaпwвэди гDа бGа твоегw2 ходи1ти въ путeхъ є3гw2 и3 боsтисz є3гw2. καὶ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου πορεύεσθαι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φοβεῖσθαι αὐτόν·
7
7
ГDь бо бGъ тв0й введeтъ тS въ зeмлю благyю и3 мн0гу, и3дёже водотє1чи вHдныz и3 и3ст0чники бeздны и3сходsщыz по полsмъ и3 горaмъ, ὁ γὰρ Κύριος ὁ Θεός σου εἰσάξει σε εἰς γῆν ἀγαθὴν καὶ πολλήν, οὗ χείμαρροι ὑδάτων καὶ πηγαὶ ἀβύσσων ἐκπορευόμεναι διὰ τῶν πεδίων καὶ διὰ τῶν ὀρέων·
8
8
въ зeмлю пшени1цы и3 kчмeнz, (и3дёже) віногрaди, смHкви и3 щипцы2, въ зeмлю мaсличіz є3лeа и3 мeда: γῆ πυροῦ καὶ κριθῆς, ἄμπελοι, συκαῖ, ροαί, γῆ ἐλαίας ἐλαίου καὶ μέλιτος·
9
9
въ зeмлю на нeйже не съ нищет0ю снёси хлёбъ тв0й, и3 ничесогw2 вострeбуеши на нeй: въ зeмлю въ нeйже кaменіе желёзно, и3 t г0ръ є3S и3скопaеши мёдь: γῆ, ἐφ᾿ ἧς οὐ μετὰ πτωχείας φαγῇ τὸν ἄρτον σου καὶ οὐκ ἐνδεηθήσῃ ἐπ᾿ αὐτῆς οὐδέν· γῆ, ἧς οἱ λίθοι σίδηρος, καὶ ἐκ τῶν ὀρέων αὐτῆς μεταλλεύσεις χαλκόν·
10
10
и3 ћсти бyдеши, и3 насhтишисz, и3 благослови1ши гDа бGа твоего2 на земли2 блaзэй, ю4же дадE тебЁ. καὶ φαγῇ καὶ ἐμπλησθήσῃ καὶ εὐλογήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐπὶ τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς, ἧς δέδωκέ σοι.
11
11
Вонми2 себЁ, не забyди гDа бGа твоегw2, є4же не сохрани1ти зaпwвэди є3гw2 и3 судбы6 и3 њправд†ніz є3гw2, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь: πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ ἐπιλάθῃ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου τοῦ μὴ φυλάξαι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ κρίματα καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον,
12
12
да не когдA kдhй и3 насhтивсz, и3 д0мы добры6 согради1въ и3 всели1всz въ нS, μὴ φαγὼν καὶ ἐμπλησθεὶς καὶ οἰκίας καλὰς οἰκοδομήσας καὶ κατοικήσας ἐν αὐταῖς
13
13
и3 волHмъ твои6мъ и3 nвцaмъ твои6мъ ўмн0жившымсz тебЁ, сребрY и3 злaту ўмн0жившымсz тебЁ, и3 всBмъ, є3ли6ка тебЁ бyдутъ, ўмн0жившымсz тебЁ, καὶ τῶν βοῶν σου καὶ τῶν προβάτων σου πληθυνθέντων σοι, ἀργυρίου καὶ χρυσίου πληθυνθέντος σοι καὶ πάντων, ὅσων σοι ἔσται, πληθυνθέντων σοι,
14
14
вознесeшисz сeрдцемъ твои1мъ, и3 забyдеши гDа бGа твоего2, и3звeдшаго тS и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, и3з8 д0му раб0ты: ὑψωθῇς τῇ καρδίᾳ καὶ ἐπιλάθῃ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκγῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας,
15
15
провeдшаго тS сквозЁ пустhню вели1кую и3 стрaшную џну, въ нeйже ѕміи6 ўгрызaющыz, и3 скорп‡и, и3 жaжда, въ нeйже не бsше воды2: и3звeдшаго тебЁ и3з8 кaмене несэк0ма и3ст0чникъ воднhй: τοῦ ἀγαγόντος σε διὰ τῆς ἐρήμου τῆς μεγάλης καὶ τῆς φοβερᾶς ἐκείνης, οὗ ὄφις δάκνων καὶ σκορπίος καὶ δίψα, οὗ οὐκ ἦν ὕδωρ, τοῦ ἐξαγαγόντος σοι ἐκ πέτρας ἀκροτόμου πηγὴν ὕδατος,
16
16
питaвшаго тS мaнною въ пустhни, є3sже не вёдэлъ є3си2 ты2, нижE вёдzху nтцы2 твои2, да њѕл0битъ тS и3 да и3скyситъ тS, и3 блaго тебЁ сотвори1тъ на послёдокъ тв0й: τοῦ ψωμίσαντός σε τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὃ οὐκ ᾔδεις σὺ καὶ οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες σου, ἵνα κακώσῃ σε καὶ ἐκπειράσῃ σε καὶ εὖ σε ποιήσῃ ἐπ᾿ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν σου.
17
17
да не речeши въ сeрдцы твоeмъ: крёпость моS и3 си1ла руки2 моеS сотвори2 мнЁ си1лу вели1кую сію2, μὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου· ἡ ἰσχύς μου καὶ τὸ κράτος τῆς χειρός μου ἐποίησέ μοι τὴν δύναμιν τὴν μεγάλην ταύτην·
18
18
и3 помzнeши гDа бGа твоего2, ћкw т0й дадE тебЁ крёпость, є4же сотвори1ти си1лу, и3 да ўстaвитъ завётъ св0й, и4мже клsтсz nтцє1мъ твои6мъ, ћкоже днeсь. καὶ μνησθήσῃ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ὅτι αὐτός σοι δίδωσιν ἰσχὺν τοῦ ποιῆσαι δύναμιν καὶ ἵνα στήσῃ τὴν διαθήκην αὐτοῦ, ἣν ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσι σου, ὡς σήμερον.
19
19
И# бyдетъ ѓще забвeніемъ забyдеши гDа бGа твоего2, и3 п0йдеши в8слёдъ богHвъ и3нhхъ, и3 послyжиши и5мъ, и3 поклони1шисz и5мъ, засвидётелствую вaмъ днeсь небесeмъ и3 землeю, ћкw пaгубою поги1бнете: καὶ ἔσται ἐὰν λήθῃ ἐπιλάθῃ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ πορευθῇς ὀπίσω θεῶν ἑτέρων καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς καὶ προσκυνήσῃς αὐτοῖς, διαμαρτύρομαι ὑμῖν σήμερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, ὅτι ἀπωλείᾳ ἀπολεῖσθε·
20
20
ћкоже и3 пр0чіи kзhцы, ±же гDь бGъ погублsетъ t лицA вaшегw, тaкw поги1бнете, занeже не послyшасте глaса гDа бGа вaшегw. καθὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη, ὅσα Κύριος ὁ Θεὸς ἀπολλύει πρὸ προσώπου ὑμῶν, οὕτως ἀπολεῖσθε, ἀνθ᾿ ὧν οὐκ ἠκούσατε τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν.
Главa f7
Κεφάλαιο 9
1
1
Слhши, ї}лю, ты2 прех0диши їoрдaнъ днeсь, вни1ти є4же наслёдити kзhки вели6кіz и3 крэпчaйшы пaче вaсъ, грaды вели6ки и3 њграждє1ны до небесE, ΑΚΟΥΕ, ᾿Ισραήλ· σὺ διαβαίνεις σήμερον τὸν ᾿Ιορδάνην εἰσελθεῖν κληρονομῆσαι ἔθνη μεγάλα καὶ ἰσχυρότερα μᾶλλον ἢ ὑμεῖς, πόλεις μεγάλας καὶ τειχήρεις ἕως τοῦ οὐρανοῦ,
2
2
лю1ди вели6ки и3 мнHги и3 предHлги, сhны є3нaкwвы, ±же ты2 вёси, и3 ты2 слhшалъ є3си2: кто2 проти1ву стaнетъ сынHмъ є3нaкwвымъ; λαὸν μέγαν καὶ πολὺν καὶ εὐμήκη, υἱοὺς ᾿Ενάκ, οὓς σὺ οἶσθα καὶ σὺ ἀκήκοας· τίς ἀντιστήσεται κατὰ πρόσωπον υἱῶν ᾿Ενάκ;
3
3
И# ўвёси днeсь, ћкw гDь бGъ тв0й сeй пред8и1детъ пред8 лицeмъ твои1мъ: џгнь попалszй є4сть: сeй потреби1тъ |, и3 сeй tврати1тъ | t лицA твоегw2, и3 потреби1тъ | вск0рэ, ћкоже речE тебЁ гDь. καὶ γνώσῃ σήμερον, ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου, οὗτος προπορεύσεται πρὸ προσώπου σου· πῦρ καταναλίσκον ἐστίν· οὗτος ἐξολοθρεύσει αὐτούς, καὶ οὗτος ἀποστρέψει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου, καὶ ἀπολεῖ αὐτοὺς ἐν τάχει, καθάπερ εἶπέ σοι Κύριος.
4
4
Не рцы2 въ сeрдцы твоeмъ, є3гдA потреби1тъ гDь бGъ тв0й kзhки сі‰ пред8 лицeмъ твои1мъ, глаг0лz: прaвдъ рaди мои1хъ введe мz гDь наслёдити зeмлю благyю сію2: μὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου ἐν τῷ ἐξαναλῶσαι Κύριον τὸν Θεόν σου τὰ ἔθνη ταῦτα πρὸ προσώπου σου λέγων· διὰ τὰς δικαιοσύνας μου εἰσήγαγέ με Κύριος κληρονομῆσαι τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην·
5
5
не рaди прaвды твоеS, нижE препод0біz рaди сeрдца твоегw2 ты2 вх0диши наслёдити зeмлю и4хъ, но нечeстіz рaди и3 беззак0ніz kзhкwвъ си1хъ гDь t лицA твоегw2 потреби1тъ |, и3 да ўстaвитъ завётъ, и4мже клsтсz гDь nтцє1мъ вaшымъ, ґвраaму и3 їсаaку и3 їaкwву: οὐχὶ διὰ τὴν δικαιοσύνην σου, οὐδὲ διὰ τὴν ὁσιότητα τῆς καρδίας σου σὺ εἰσπορεύῃ κληρονομῆσαι τὴν γῆν αὐτῶν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀσέβειαν τῶν ἐθνῶν τούτων Κύριος ἐξολοθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου καὶ ἵνα στήσῃ τὴν διαθήκην αὐτοῦ, ἣν ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσιν ἡμῶν, τῷ ῾Αβραὰμ καὶ τῷ ᾿Ισαὰκ καὶ τῷ ᾿Ιακώβ.
6
6
и3 да ўвёси днeсь, ћкw не рaди прaвды твоеS гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ зeмлю благyю сію2 наслёдити: ћкw лю1діе жестоковhйніи є3стE. καὶ γνώσῃ σήμερον ὅτι οὐχὶ διὰ τὰς δικαιοσύνας σου Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην κληρονομῆσαι, ὅτι λαὸς σκληροτράχηλος εἶ.
7
7
П0мни, не забyди, коли1кw разгнёвасте гDа бGа своего2 въ пустhни: t негHже днE и3зыд0сте и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, дaже внид0сте въ мёсто сіE, не покарsющесz совершaсте ±же проти1ву гDа: μνήσθητι, μὴ ἐπιλάθῃ ὅσα παρώξυνας Κύριον τὸν Θεόν σου ἐν τῇ ἐρήμῳ· ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἐξήλθετε ἐξ Αἰγύπτου ἕως ἤλθετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον, ἀπειθοῦντες διετελεῖτε τὰ πρὸς Κύριον.
8
8
и3 въ хwри1вэ разгнёвасте гDа, и3 разгнёвасz гDь на вы2, потреби1ти вaсъ, καὶ ἐν Χωρὴβ παρωξύνατε Κύριον, καὶ ἐθυμώθη Κύριος ἐφ᾿ ὑμῖν ἐξολοθρεῦσαι ὑμᾶς,
9
9
восходsщу мнЁ на г0ру, взsти скриж†ли кaмєнныz, скриж†ли завёта, ±же завэщA гDь къ вaмъ: и3 пребhхъ въ горЁ четhредесzть днjй и3 четhредесzть нощeй: хлёба не kд0хъ и3 воды2 не пи1хъ. ἀναβαίνοντός μου εἰς τὸ ὄρος λαβεῖν τὰς πλάκας τὰς λιθίνας, πλάκας διαθήκης, ἃς διέθετο Κύριος πρὸς ὑμᾶς. καὶ κατεγινόμην ἐν τῷ ὄρει τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας· ἄρτον οὐκ ἔφαγον καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιον.
10
10
И# дадe ми гDь двЁ скриж†ли кaмєнны, напи6саны пeрстомъ б9іимъ, и3 на ни1хъ бsху напи6сана вс‰ словесA, ±же гlа гDь къ вaмъ въ горЁ и3з8 среды2 nгнS въ дeнь собрaніz: καὶ ἔδωκέ μοι Κύριος τὰς δύο πλάκας τὰς λιθίνας γεγραμμένας ἐν τῷ δακτύλῳ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐπ᾿ αὐταῖς ἐγέγραπτο πάντες οἱ λόγοι, οὓς ἐλάλησε Κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ ὄρει ἡμέρᾳ ἐκκλησίας·
11
11
и3 бhсть по четhредесzти днeхъ и3 по четhредесzти нощeхъ, дадe ми гDь двЁ скриж†ли кaмєнны, скриж†ли завёта, καὶ ἐγένετο διὰ τεσσαράκοντα ἡμερῶν καὶ διὰ τεσσαράκοντα νυκτῶν ἔδωκε Κύριος ἐμοὶ τὰς δύο πλάκας τὰς λιθίνας, πλάκας διαθήκης.
12
12
и3 речE гDь ко мнЁ: востaни и3 сни1ди ск0рw tсю1ду, ћкw беззак0нноваша лю1діе твои2, ±же и3звeлъ є3си2 и3з8 земли2 є3гЂпетски: соступи1ша ск0рw съ пути2, є3г0же заповёдалъ є3си2 и5мъ, и3 сотвори1ша себЁ сліsніе. καὶ εἶπε Κύριος πρός με· ἀνάστηθι, κατάβηθι τὸ τάχος ἐντεῦθεν, ὅτι ἠνόμησεν ὁ λαός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου· παρέβησαν ταχὺ ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλω αὐτοῖς· καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς χώνευμα.
13
13
И# речE гDь ко мнЁ: гlахъ тебЁ є3ди1ною и3 двaжды, гlz: ви1дэхъ лю1ди сі‰, и3 сE, лю1діе жестоковhйніи сyть: καὶ εἶπε Κύριος πρός με λέγων· λελάληκα πρός σε ἅπαξ καὶ δὶς λέγων· ἑώρακα τὸν λαὸν τοῦτον, καὶ ἰδοὺ λαὸς σκληροτράχηλός ἐστι·
14
14
њстaви мS, да потреблю2 |, и3 погублю2 и4мz и4хъ под8 небесeмъ, и3 сотворю1 тz въ kзhкъ вели1къ и3 крёпокъ и3 мн0гъ пaче си1хъ. καὶ νῦν ἔασόν με ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς, καὶ ἐξαλείψω τὸ ὄνομα αὐτῶν ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα καὶ ἰσχυρὸν καὶ πολὺ μᾶλλον ἢ τοῦτο.
15
15
И# возврати1всz снид0хъ съ горы2, и3 горA горsше nгнeмъ: и3 двЁ скриж†ли свидёній во nбою2 рукY моє1ю: καὶ ἐπιστρέψας κατέβην ἐκ τοῦ ὄρους, καὶ τὸ ὄρος ἐκαίετο πυρὶ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ αἱ δύο πλάκες τῶν μαρτυρίων ἐπὶ ταῖς δυσὶ χερσί μου.
16
16
и3 ви1дэвъ, ћкw согрэши1сте пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ, и3 сотвори1сте себЁ телцA сліsна, и3 соступи1сте съ пути2 ск0рw, є3г0же заповёда гDь вaмъ твори1ти, καὶ ἰδὼν ὅτι ἡμάρτετε ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν καὶ ἐποιήσατε ὑμῖν αὐτοῖς χωνευτὸν καὶ παρέβητε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλατο Κύριος ὑμῖν ποιεῖν,
17
17
и3 взeмъ џбэ скриж†ли, поверг0хъ | и3з8 рукY моє1ю и3 сокруши1хъ и5хъ пред8 вaми. καὶ ἐπιλαβόμενος τῶν δύο πλακῶν ἔρριψα αὐτὰς ἀπὸ τῶν δύο χειρῶν μου, καὶ συνέτριψα ἐναντίον ὑμῶν.
18
18
И# моли1хсz пред8 гDемъ втор0е, ћкоже и3 пeрвое, четhредесzть днjй и3 четhредесzть нощeй, хлёба не kд0хъ и3 воды2 не пи1хъ, всёхъ рaди грэхHвъ вaшихъ, и4миже согрэши1сте, творsще ѕл0е пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ, є4же разгнёвати є3го2: καὶ ἐδεήθην ἐναντίον Κυρίου δεύτερον καθάπερ καὶ τὸ πρότερον τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, ἄρτον οὐκ ἔφαγον καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιον, περὶ πασῶν τῶν ἁμαρτιῶν ὑμῶν, ὧν ἡμάρτετε ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ παροξῦναι αὐτόν.
19
19
и3 боsзненъ бёхъ гнёва рaди и3 ћрости, ћкw разгнёвасz гDь на вы2, да потреби1тъ вaсъ: и3 послyша менE гDь и3 въ то2 врeмz. καὶ ἔκφοβός εἰμι διὰ τὸν θυμὸν καὶ τὴν ὀργήν, ὅτι παρωξύνθη Κύριος ἐφ᾿ ὑμῖν τοῦ ἐξολοθρεῦσαι ὑμᾶς καὶ εἰσήκουσε Κύριος ἐμοῦ καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ.
20
20
И# на ґарHна разгнёвасz гDь ѕэлw2, є4же погуби1ти є3го2: и3 моли1хсz и3 за ґарHна во врeмz џно. καὶ ἐπὶ ᾿Ααρὼν ἐθυμώθη ἐξολοθρεῦσαι αὐτόν, καὶ ηὐξάμην καὶ περὶ ᾿Ααρὼν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ.
21
21
И# грёхъ вaшъ, є3г0же сотвори1сте, телцA, взsхъ є3го2 и3 сожг0хъ є3го2 на nгни2, и3 и3зби1хъ є3го2 и3 сотр0хъ є3го2 ѕэлw2, дaже бhсть др0бенъ, и3 бhсть ћкw прaхъ, и3 и3зсhпахъ прaхъ въ водотeчу сходsщую съ горы2. καὶ τὴν ἁμαρτίαν ὑμῶν, ἣν ἐποιήσατε, τὸν μόσχον, ἔλαβον αὐτὸν καὶ κατέκαυσα αὐτὸν ἐν πυρὶ καὶ συνέκοψα αὐτὸν καταλέσας σφόδρα, ἕως οὗ ἐγένετο λεπτόν· καὶ ἐγένετο ὡσεὶ κονιορτός, καὶ ἔρριψα τὸν κονιορτὸν εἰς τὸν χειμάρρουν τὸν καταβαίνοντα ἐκ τοῦ ὄρους.
22
22
И# въ запалeніи, и3 во и3скушeніи, и3 во гробёхъ похотёніz разгнёвасте гDа бGа вaшего. καὶ ἐν τῷ ᾿Εμπυρισμῷ καὶ ἐν τῷ Πειρασμῷ, καὶ ἐν τοῖς Μνήμασι τῆς ἐπιθυμίας παροξύναντες ἦτε Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν.
23
23
И# є3гдA послA вaсъ гDь t кaдисъ-варни2, гlz: взhдите и3 наслёдите зeмлю, ю4же ѓзъ даю2 вaмъ: и3 сопроти1вистесz гlг0лу гDа бGа вaшегw, и3 не вёровасте є3мY, и3 не послyшасте глaса є3гw2: καὶ ὅτε ἐξαπέστειλεν ὑμᾶς Κύριος ἐκ Κάδης Βαρνὴ λέγων· ἀνάβητε καὶ κληρονομήσατε τὴν γῆν, ἣν δίδωμι ὑμῖν, καὶ ἠπειθήσατε τῷ ρήματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν καὶ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ καὶ οὐκ εἰσηκούσατε τῆς φωνῆς αὐτοῦ.
24
24
и3 не покарsющесz бhсте гDу t днE, въ џньже познaсz вaмъ. ἀπειθοῦντες ἦτε τὰ πρὸς Κύριον ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ἧς ἐγνώσθη ὑμῖν.
25
25
И# моли1хсz пред8 гDемъ четhредесzть днjй и3 четhредесzть нощeй, въ нsже моли1хсz: речe бо гDь погуби1ти вaсъ. καὶ ἐδεήθην ἔναντι Κυρίου τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, ὅσας ἐδεήθην· εἶπε γὰρ Κύριος ἐξολοθρεῦσαι ὑμᾶς·
26
26
И# моли1хсz бGу и3 рек0хъ: гDи, гDи цRю2 богHвъ, не погуби2 людjй твои1хъ и3 наслёдіz твоегw2, є4же и3збaвилъ є3си2 крёпостію твоeю вели1кою, ±же и3звeлъ є3си2 и3з8 земли2 є3гЂпетскіz крёпостію твоeю вели1кою и3 рук0ю си1льною и3 мhшцею твоeю выс0кою: καὶ ηὐξάμην πρὸς τὸν Θεὸν καὶ εἶπα· Κύριε βασιλεῦ τῶν θεῶν, μὴ ἐξολοθρεύσῃς τὸν λαόν σου καὶ τὴν μερίδα σου, ἣν ἐλυτρώσω, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν τῇ ἰσχύϊ σου τῇ μεγάλῃ καὶ ἐν τῇ χειρί σου τῇ κραταιᾷ καὶ ἐν τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ·
27
27
помzни2 ґвраaма и3 їсаaка и3 їaкwва, рабы6 тво‰, и5мже клsлсz є3си2 соб0ю: не призирaй на жeстокость людjй си1хъ, и3 на нечeстіе и4хъ и3 на грэхи2 и4хъ: μνήσθητι ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακὼβ τῶν θεραπόντων σου, οἷς ὤμοσας κατὰ σεαυτοῦ· μὴ ἐπιβλέψῃς ἐπὶ τὴν σκληρότητα τοῦ λαοῦ τούτου καὶ τὰ ἀσεβήματα, καὶ τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν,
28
28
да не когдA рекyтъ живyщіи на земли2, tню1дуже и3звeлъ є3си2 нaсъ, глаг0люще: не могjй гDь ввести2 и5хъ въ зeмлю, ю4же и5мъ њбэщA, и3 ненави1дz и5хъ гDь, и3зведE погуби1ти и5хъ въ пустhни: μὴ εἴπωσιν οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν, ὅθεν ἐξήγαγες ἡμᾶς ἐκεῖθεν, λέγοντες· παρὰ τὸ μὴ δύνασθαι Κύριον εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν εἶπεν αὐτοῖς, καὶ παρὰ τὸ μισῆσαι αὐτοὺς ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ ἀποκτεῖναι αὐτούς.
29
29
и3 сjи лю1діе твои2 и3 жрeбій тв0й, и5хже и3звeлъ є3си2 и3з8 земли2 є3гЂпетскіz крёпостію твоeю вели1кою и3 мhшцею твоeю выс0кою. καὶ οὗτοι λαός σου καὶ κλῆρός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν τῇ ἰσχύϊ σου τῇ μεγάλῃ καὶ ἐν τῇ χειρί σου τῇ κραταιᾷ καὶ ἐν τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ.
Главa ‹
Κεφάλαιο 10
1
1
Во џно врeмz речE гDь ко мнЁ: и3стеши2 себЁ двЁ скриж†ли кaмєнны ћкоже пє1рвыz, и3 взhди ко мнЁ на г0ру, и3 да сотвори1ши себЁ ковчeгъ древsнъ: ΕΝ ἐκείνῳ τῷ καιρῷ εἶπε Κύριος πρός με· λάξευσον σεαυτῷ δύο πλάκας λιθίνας, ὥσπερ τὰς πρώτας, καὶ ἀνάβηθι πρός με εἰς τὸ ὄρος· καὶ ποιήσεις σεαυτῷ κιβωτὸν ξυλίνην·
2
2
и3 напишY на скрижaлехъ словесA, ±же бsху на скрижaлехъ пeрвыхъ, и5хже сокруши1лъ є3си2, и3 да вложи1ши | въ ковчeгъ. καὶ γράψεις ἐπὶ τὰς πλάκας τὰ ρήματα, ἃ ἦν ἐν ταῖς πλαξὶ ταῖς πρώταις, ἃς συνέτριψας, καὶ ἐμβαλεῖς αὐτὰς εἰς τὴν κιβωτόν.
3
3
И# сотвори1хъ ковчeгъ t дрeвъ негнію1шихъ, и3 и3стесaхъ двЁ скриж†ли кaмєнны ћкоже и3 пє1рвыz, и3 взыд0хъ на г0ру: и3 џбэ скриж†ли во nбою2 рукY моє1ю: καὶ ἐποίησα κιβωτὸν ἐκ ξύλων ἀσήπτων καί ἐλάξευσα τὰς πλάκας λιθίνας, ὡς αἱ πρῶται· καὶ ἀνέβην εἰς τὸ ὄρος καὶ αἱ δύο πλάκες ἐπὶ ταῖς χερσί μου.
4
4
и3 написA на скрижaлехъ по писaнію пeрвому дeсzть словeсъ, ±же гlа гDь къ вaмъ на горЁ t среды2 nгнS, и3 дадE | гDь мнЁ. καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τὰς πλάκας κατὰ τὴν γραφὴν τὴν πρώτην τοὺς δέκα λόγους, οὓς ἐλάλησε Κύριος πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ ὄρει ἐκ μέσου τοῦ πυρός, καὶ ἔδωκεν αὐτὰς Κύριος ἐμοί.
5
5
И# њбрати1всz снид0хъ съ горы2, и3 вложи1хъ скриж†ли въ ковчeгъ, є3г0же сотвори1хъ: и3 бёста тY, ћкоже повелё ми гDь. καὶ ἐπιστρέψας κατέβην ἐκ τοῦ ὄρους καὶ ἐνέβαλον τὰς πλάκας εἰς τὴν κιβωτόν, ἣν ἐποίησα, καὶ ἦσαν ἐκεῖ, καθὰ ἐνετείλατό μοι Κύριος.
6
6
И# сhнове ї}лєвы воздвиг0шасz t вирHfа сынHвъ їакjмлихъ въ місадaй: тaмw ќмре ґарHнъ, и3 погребeнъ бhсть тY, и3 бhсть жрeцъ є3леазaръ сhнъ є3гw2 вмёстw є3гw2. καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἀπῇραν ἐκ Βηρὼθ υἱῶν ᾿Ιακὶμ Μισαδαΐ· ἐκεῖ ἀπέθανεν ᾿Ααρὼν καὶ ἐτάφη ἐκεῖ, καὶ ἱεράτευσεν ᾿Ελεάζαρ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
7
7
Tтyду же воздвиг0шасz въ гадгaдъ, и3 t гадгaда до є3тавafа, земли2 водотeчи в0дъ. ἐκεῖθεν ἀπῇραν εἰς Γαδγὰδ καὶ ἀπὸ Γαδγὰδ εἰς ᾿Ετεβαθᾶ, γῆ χείμαρροι ὑδάτων.
8
8
Во џно врeмz tдэли2 гDь плeмz леvjино носи1ти ковчeгъ завёта гDнz, предстоsти пред8 гDемъ, служи1ти и3 моли1тисz и3 благословлsти њ и4мени є3гw2 до днeшнzгw днE: ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ διέστειλε Κύριος τὴν φυλὴν τὴν Λευὶ αἴρειν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης Κυρίου, παρεστάναι ἔναντι Κυρίου, λειτουργεῖν καὶ ἐπεύχεσθαι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
9
9
сегw2 рaди нёсть леvjтwмъ чaсти и3 жрeбіz въ брaтіи и4хъ: гDь сaмъ жрeбій и4хъ, ћкоже речE и5мъ. διὰ τοῦτο οὐκ ἔστι τοῖς Λευίταις μερὶς καὶ κλῆρος ἐν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτῶν· Κύριος αὐτὸς κλῆρος αὐτοῦ, καθότι εἶπεν αὐτῷ.
10
10
И# ѓзъ стоsхъ на горЁ четhредесzть днjй и3 четhредесzть нощeй, и3 послyша гDь менE и3 во врeмz сіE, и3 не восхотЁ гDь погуби1ти вaсъ. κἀγὼ εἱστήκειν ἐν τῷ ὄρει τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, καὶ εἰσήκουσε Κύριος ἐμοῦ καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ, καὶ οὐκ ἠθέλησε Κύριος ἐξολοθρεῦσαι ὑμᾶς.
11
11
И# речE гDь ко мнЁ: грzди2, воздви1гнисz пред8 людьми2 си1ми, и3 да вни1дутъ и3 наслёдzтъ зeмлю, є4юже клsхсz nтцє1мъ и4хъ, дaти ю5 и5мъ. καὶ εἶπε Κύριος πρός με· βάδιζε, ἄπαρον ἐναντίον τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ εἰσπορευέσθωσαν καὶ κληρονομήτωσαν τὴν γῆν, ἣν ὤμοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν δοῦναι αὐτοῖς.
12
12
И# нн7э, ї}лю, что2 проси1тъ гDь бGъ тв0й ў тебє2, т0чію є4же боsтисz гDа бGа твоегw2 и3 ходи1ти во всёхъ путeхъ є3гw2, и3 люби1ти є3го2 и3 служи1ти гDу бGу твоемY t всегw2 сeрдца твоегw2 и3 t всеS души2 твоеS, Καὶ νῦν, ᾿Ισραήλ, τί Κύριος ὁ Θεός σου αἰτεῖται παρὰ σοῦ, ἀλλ᾿ ἢ φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεόν σου καὶ πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ ἀγαπᾶν αὐτὸν καὶ λατρεύειν Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου,
13
13
храни1ти зaпwвэди гDа бGа твоегw2 и3 њправд†ніz є3гw2, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, да блaго тебЁ бyдетъ; φυλάσσεσθαι τάς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἵνα εὖ σοι ᾖ;
14
14
СE, гDа бGа твоегw2 нeбо и3 нeбо небесE, землS и3 вс‰ є3ли6ка сyть на нeй: ἰδοὺ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ, ἡ γῆ καὶ πάντα ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτῇ·
15
15
nбaче nтцы2 вaшы произв0ли гDь люби1ти и5хъ, и3 и3збрA сёмz и4хъ по ни1хъ, вaсъ, пaче всёхъ kзы6къ, въ дeнь сeй. πλὴν τοὺς πατέρας ὑμῶν προείλετο Κύριος ἀγαπᾶν αὐτούς, καὶ ἐξελέξατο τὸ σπέρμα αὐτῶν μετ᾿ αὐτοὺς ὑμᾶς παρὰ πάντα τὰ ἔθνη κατὰ τὴν ἡμέραν ταύτην.
16
16
И# њбрёжите жестокосeрдіе вaше, и3 вhи вaшеz не њжесточи1те ктомY: καὶ περιτεμεῖσθε τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν καὶ τὸν τράχηλον ὑμῶν οὐ σκληρυνεῖτε ἔτι·
17
17
и4бо гDь бGъ вaшъ сeй бGъ богHвъ и3 гDь господeй, бGъ вели1кій и3 крёпкій и3 стрaшный, и4же не диви1тсz лицY, нижE взeмлетъ дaра: ὁ γὰρ Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν οὗτος Θεὸς τῶν θεῶν καὶ Κύριος τῶν κυρίων, ὁ Θεὸς ὁ μέγας· καὶ ἰσχυρὸς καὶ φοβερός, ὅστις οὐ θαυμάζει πρόσωπον, οὐδ᾿ οὐ μὴ λάβῃ δῶρον,
18
18
творsй сyдъ пришeлцу и3 си1ру и3 вдови1цэ, и3 лю1битъ пришeлца дaти є3мY хлёбъ и3 ри1зу. ποιῶν κρίσιν προσηλύτῳ καὶ ὀρφανῷ καὶ χήρᾳ, καὶ ἀγαπᾷ τὸν προσήλυτον δοῦναι αὐτῷ ἄρτον καὶ ἱμάτιον.
19
19
И# возлюби1те пришeлца: пришeлцы бо бёсте въ земли2 є3гЂпетстэй. καὶ ἀγαπήσετε τὸν προσήλυτον· προσήλυτοι γὰρ ἦτε ἐν γῇ Αἰγύπτῳ.
20
20
ГDа бGа твоегw2 да ўбои1шисz, и3 томY (*є3ди1ному) послyжиши, и3 къ немY прилэпи1шисz, и3 и4менемъ є3гw2 кленeшисz: Κύριον τὸν Θεόν σου φοβηθήσῃ καὶ αὐτῷ λατρεύσεις καὶ πρὸς αὐτὸν κολληθήσῃ καὶ ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ὀμῇ·
21
21
т0й хвалA твоS и3 т0й бGъ тв0й, и4же сотвори2 тебЁ вели6каz и3 сл†внаz сі‰, ±же ви1дэсте џчи твои2: οὗτος καύχημά σου καὶ οὗτος Θεός σου, ὅστις ἐποίησεν ἐν σοὶ τὰ μεγάλα καὶ τὰ ἔνδοξα ταῦτα, ἃ εἴδοσαν οἱ ὀφθαλμοί σου.
22
22
въ седми1десzтихъ и3 пzти2 душaхъ снид0ша nтцы2 твои2 во є3гЂпетъ: нн7э же сотвори1 тz гDь бGъ тв0й ћкw ѕвёзды небє1сныz мн0жествомъ. ἐν ἑβδομήκοντα ψυχαῖς κατέβησαν οἱ πατέρες σου εἰς Αἴγυπτον, νυνὶ δὲ ἐποίησέ σε Κύριος ὁ Θεός σου ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει.
Главa №i
Κεφάλαιο 11
1
1
И# да возлю1биши гDа бGа твоего2, и3 сохрани1ши стражбы6 є3гw2 и3 њправд†ніz є3гw2 и3 зaпwвэди є3гw2 и3 суды2 є3гw2 во вс‰ дни6. ΚΑΙ ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου καὶ φυλάξῃ τὰ φυλάγματα αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας.
2
2
И# ўвёсте днeсь, ћкw не ч†да в†ша, є3ли1цы не свёдэша, нижE ви1дэша наказaніz гDа бGа твоегw2 и3 вели1чества є3гw2, и3 руки2 си1льныz и3 мhшцы выс0кіz, καὶ γνώσεσθε σήμερον, ὅτι οὐχὶ τὰ παιδία ὑμῶν, ὅσοι οὐκ οἴδασιν οὐδὲ εἴδοσαν τὴν παιδείαν Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ τὰ μεγαλεῖα αὐτοῦ καὶ τὴν χεῖρα τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονα τὸν ὑψηλὸν
3
3
и3 знaменій є3гw2 и3 чудeсъ є3гw2, є3ли6ка сотвори2 посредЁ є3гЂпта фараHну царю2 є3гЂпетску и3 всeй земли2 є3гw2, καὶ τὰ σημεῖα αὐτοῦ καὶ τὰ τέρατα αὐτοῦ, ὅσα ἐποίησεν ἐν μέσῳ Αἰγύπτου Φαραὼ βασιλεῖ Αἰγύπτου καὶ πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ,
4
4
и3 є3ли6ка сотвори2 си1лэ є3гЂпетстэй: колєсни1цы и4хъ и3 к0ни и4хъ кaкw потопи2 водA м0рz чермнaгw, пред8 лицeмъ и4хъ, гонsщымъ и5мъ в8слёдъ вaсъ, и3 погуби2 и5хъ гDь бGъ до днeшнzгw днE: καὶ ὅσα ἐποίησε τὴν δύναμιν τῶν Αἰγυπτίων, τὰ ἅρματα αὐτῶν καὶ τὴν ἵππον αὐτῶν, καὶ τὴν δύναμιν αὐτῶν, ὡς ἐπέκλυσε τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης τῆς ἐρυθρᾶς ἐπὶ προσώπου αὐτῶν καταδιωκόντων αὐτῶν ἐκ τῶν ὀπίσω ὑμῶν καὶ ἀπώλεσεν αὐτοὺς Κύριος ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας,
5
5
и3 є3ли6ка сотвори2 вaмъ въ пустhни, д0ндеже пріид0сте на мёсто сіE: καὶ ὅσα ἐποίησεν ὑμῖν ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἕως ἤλθετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον,
6
6
и3 є3ли6ка сотвори2 даfaну и3 ґвірHну сынHмъ є3ліaва сhна руви1млz, ±же tвeрзши землS ўстA сво‰ пожрE и5хъ, и3 д0мы и4хъ, и3 кyщы и4хъ, и3 всE и4хъ и3мёніе съ ни1ми, среди2 всегw2 ї}лz: καὶ ὅσα ἐποίησε τῷ Δαθὰν καὶ ᾿Αβειρὼν υἱοὺς ῾Ελιὰβ υἱοῦ Ρουβήν, οὓς ἀνοίξασα ἡ γῆ τὸ στόμα αὐτῆς κατέπιεν αὐτοὺς καὶ τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ τὰς σκηνὰς αὐτῶν καὶ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ὑπόστασιν τὴν μετ᾿ αὐτῶν ἐν μέσῳ παντὸς ᾿Ισραήλ,
7
7
ћкw џчи вaши ви1дэста вс‰ дэлA гDнz вели6каz, є3ли6ка сотвори2 въ вaсъ днeсь. ὅτι οἱ ὀφθαλμοὶ ὑμῶν ἑώρακαν πάντα τὰ ἔργα Κυρίου τὰ μεγάλα, ὅσα ἐποίησεν ἐν ὑμῖν σήμερον.
8
8
И# сохрани1те вс‰ зaпwвэди є3гw2, є3ли6ки ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь, да живетE и3 ўмн0житесz, и3 вни1дете и3 наслёдите зeмлю, на ню1же вы2 прех0дите чрез8 їoрдaнъ тaмw наслёдити ю5: καὶ φυλάξεσθε πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἵνα ζῆτε καὶ πολυπλασιασθῆτε καὶ εἰσελθόντες κληρονομήσετε τὴν γῆν, εἰς ἣν ὑμεῖς διαβαίνετε τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν,
9
9
да мнHги дни6 бyдете на земли2, є4юже клsтсz гDь nтцє1мъ вaшымъ дaти и5мъ и3 сёмени и4хъ по ни1хъ зeмлю кипsщую млек0мъ и3 мeдомъ. ἵνα μακροημερεύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσιν ὑμῶν δοῦναι αὐτοῖς καὶ τῷ σπέρματι αὐτῶν μετ᾿ αὐτούς, γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι·
10
10
Е$сть бо землS, на ню1же вы2 и4дете тaмw наслёдити ю5, не ћкw землS є3гЂпетска є4сть, tню1дуже и3зыд0сте, є3гдA сёютъ сёмz и3 напаsютъ ю5 ногaми свои1ми, ѓки вертогрaдъ зелeйный: ἔστι γὰρ ἡ γῆ, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν, οὐχ ὥσπερ γῆ Αἰγύπτου ἐστίν, ὅθεν ἐκπεπόρευσθε ἐκεῖθεν, ὅταν σπείρωσι τὸν σπόρον καὶ ποτίζωσι τοῖς ποσὶν αὐτῶν ὡσεὶ κῆπον λαχανείας·
11
11
землs же, въ ню1же ты2 вх0диши тaмw наслёдити ю5, землS наг0рнаz и3 рaвнаz, t дождS небeснагw напаsетсz вод0ю: ἡ δὲ γῆ, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν, γῆ ὀρεινὴ καὶ πεδεινή, ἐκ τοῦ ὑετοῦ τοῦ οὐρανοῦ πίεται ὕδωρ,
12
12
землS, на ню1же гDь бGъ тв0й присэщaетъ всегдA, џчи гDа бGа твоегw2 на нeй t начaла лёта и3 до концA лёта. γῆ, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου ἐπισκοπεῖται αὐτὴν διαπαντός, οἱ ὀφθαλμοὶ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπ᾿ αὐτῆς ἀπ᾿ ἀρχῆς τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ ἕως συντελείας τοῦ ἐνιαυτοῦ.
13
13
Ѓще же слyхомъ послyшаете всёхъ зaповэдій є3гw2, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, люби1ти гDа бGа твоего2 и3 служи1ти є3мY t всегw2 сeрдца твоегw2 и3 t всеS души2 твоеS, ᾿Εὰν δὲ ἀκοῇ ἀκούσητε πάσας τὰς ἐντολάς, ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἀγαπᾶν Κύριον τὸ Θεόν σου καὶ λατρεύειν αὐτῷ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου,
14
14
и3 дaстъ д0ждь земли2 твоeй во врeмz рaнный и3 п0здный, и3 соберeши жи6та тво‰ и3 віно2 твоE и3 є3лeй тв0й: καὶ δώσει τὸν ὑετὸν τῇ γῇ σου καθ᾿ ὥραν πρώϊμον καὶ ὄψιμον, καὶ εἰσοίσεις τὸν σῖτόν σου καὶ τὸν οἶνόν σου καὶ τὸ ἔλαιόν σου·
15
15
и3 дaстъ пи1щу на сeлэхъ скотHмъ твои6мъ. καὶ δώσει χορτάσματα ἐν τοῖς ἀγροῖς σου τοῖς κτήνεσί σου·
16
16
И# kдhй и3 насhтивсz, внемли2 себЁ, да не разшири1тсz сeрдце твоE, и3 престyпите, и3 послyжите богHмъ и3ны6мъ, и3 поклонитeсz и5мъ: καὶ φαγὼν καὶ ἐμπλησθεὶς πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ πλατυνθῇ ἡ καρδία σου καὶ παραβῆτε καὶ λατρεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσητε αὐτοῖς,
17
17
и3 ћростію разгнёваетсz гDь на вы2 и3 затвори1тъ нeбо, и3 не бyдетъ дождS, и3 землS не дaстъ плодA своегw2, и3 поги1бнете вск0рэ t земли2 благjz, ю4же гDь дадE вaмъ. καὶ θυμωθεὶς ὀργῇ Κύριος ἐφ᾿ ὑμῖν καὶ συσχῇ τὸν οὐρανόν, καὶ οὐκ ἔσται ὑετός, καὶ ἡ γῆ οὐ δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς, καὶ ἀπολεῖσθε ἐν τάχει ἀπό τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς, ἧς Κύριος ἔδωκεν ὑμῖν.
18
18
И# вложи1те словесA сі‰ въ сердцA в†ша и3 въ дyшу вaшу, и3 наважи1те | въ знaменіе на рyку вaшу, и3 бyдутъ непоколєби1ма междY nчи1ма вaшима, καὶ ἐμβαλεῖτε τὰ ρήματα ταῦτα εἰς τὴν καρδίαν ὑμῶν καὶ εἰς τὴν ψυχὴν ὑμῶν· καὶ ἀφάψετε αὐτὰ εἰς σημεῖον ἐπὶ τῆς χειρὸς ὑμῶν, καὶ ἔσται ἀσάλευτον πρὸ ὀφθαλμῶν ὑμῶν·
19
19
и3 научи1те си6мъ ч†да сво‰ глаг0лати сі‰, сэдsщу тебЁ въ домY и3 и3дyщу тебЁ въ пути2, и3 возлежaщу ти2 и3 востаю1щу ти2: καὶ διδάξετε αὐτὰ τὰ τέκνα ὑμῶν λαλεῖν ἐν αὐτοῖς καθημένους ἐν οἴκῳ καὶ πορευομένους ἐν ὁδῷ καὶ καθεύδοντας καὶ διανισταμένους.
20
20
и3 напиши1те | на прaзэхъ домHвъ вaшихъ и3 врaтъ вaшихъ, καὶ γράψετε αὐτὰ ἐπὶ τὰς φλιὰς τῶν οἰκιῶν ὑμῶν καὶ τῶν πυλῶν ὑμῶν,
21
21
да ўмн0жатсz днjе вaши и3 дни6 сынHвъ вaшихъ на земли2, є4юже клsтсz гDь nтцє1мъ вaшымъ дaти и5мъ, ћкоже днjе нeба на земли2. ἵνα μακροημερεύσητε καὶ αἱ ἡμέραι τῶν υἱῶν ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσιν ὑμῶν δοῦναι αὐτοῖς, καθὼς αἱ ἡμέραι τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τῆς γῆς.
22
22
И# бyдетъ ѓще слyхомъ послyшаете всёхъ зaповэдій си1хъ, ±же ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь твори1ти, люби1ти гDа бGа вaшего и3 ходи1ти во всёхъ путeхъ є3гw2 и3 прилэплsтисz къ немY, καὶ ἔσται ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον ποιεῖν, ἀγαπᾶν Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ προσκολλᾶσθαι αὐτῷ,
23
23
тогдA и3зженeтъ гDь вс‰ kзhки сі‰ t лицA вaшегw, и3 њдержитE kзhки вели6кіz и3 крBпкіz пaче вaсъ. καὶ ἐκβαλεῖ Κύριος πάντα τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου ὑμῶν, καὶ κληρονομήσετε ἔθνη μεγάλα καὶ ἰσχυρὰ μᾶλλον ἢ ὑμεῖς.
24
24
Всsкое мёсто, на нeмже стaнетъ стопA н0гъ вaшихъ, вaмъ бyдетъ: t пустhни и3 ґнтілівaна, и3 t рэки2 вели1кіz є3vфрaта, и3 дaже до м0рz, є4же на зaпадэ, бyдутъ предёлы вaши: πάντα τὸν τόπον, οὗ ἐὰν πατήσῃ τὸ ἴχνος τοῦ ποδὸς ὑμῶν, ὑμῖν ἔσται· ἀπὸ τῆς ἐρήμου καὶ ᾿Αντιλιβάνου καὶ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου, ποταμοῦ Εὐφράτου, καὶ ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ἐπὶ δυσμῶν ἔσται τὰ ὅριά σου.
25
25
никт0же противостaнетъ пред8 лицeмъ вaшимъ: и3 трeпетъ вaшъ и3 стрaхъ вaшъ возложи1тъ гDь бGъ вaшъ на лицE всеS земли2, на ню1же ѓще взhдете, ћкоже гlа гDь къ вaмъ. οὐκ ἀντιστήσεται οὐδεὶς κατὰ πρόσωπον ὑμῶν· τὸν φόβον ὑμῶν καὶ τὸν τρόμον ὑμῶν ἐπιθήσει Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, ἐφ᾿ ἧς ἂν ἐπιβῆτε ἐπ᾿ αὐτῆς, ὃν τρόπον ἐλάλησε πρὸς ὑμᾶς.
26
26
СE, ѓзъ даю2 пред8 вaми днeсь блгcвeніе и3 клsтву: ᾿Ιδοὺ ἐγὼ δίδωμι ἐνώπιον ὑμῶν σήμερον τὴν εὐλογίαν καὶ τὴν κατάραν·
27
27
блгcвeніе, ѓще послyшаете зaповэдій гDа бGа вaшегw, є3ли6ки ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь: τὴν εὐλογίαν, ἐὰν ἀκούσητε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον,
28
28
и3 клsтву, ѓще не послyшаете зaповэдій гDа бGа вaшегw, є3ли6ки ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь, и3 совратитeсz съ пути2, є3г0же заповёдахъ вaмъ, и3дyще послужи1ти богHмъ и3ны6мъ, и4хже не вёсте. καὶ τὴν κατάραν, ἐὰν μὴ ἀκούσητε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον, καὶ πλανηθῆτε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετειλάμην ὑμῖν, πορευθέντες· λατρεύειν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ οἴδατε.
29
29
И# бyдетъ є3гдA введeтъ тебE гDь бGъ тв0й въ зeмлю, въ ню1же прех0диши тaмw наслёдити ю5, да дaси благословeніе на горЁ гарізjнъ и3 клsтву на горЁ гевaлъ: καὶ ἔσται ὅταν εἰσαγάγῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν διαβαίνεις ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν, καὶ δώσεις τὴν εὐλογίαν ἐπ᾿ ὄρος Γαριζὶν καὶ τὴν κατάραν ἐπ᾿ ὄρος Γαιβάλ. (
30
30
не сe ли сі‰ сyть њб8 nнY странY їoрдaна, за путeмъ и4же на зaпадэ с0лнца, въ земли2 ханаaна њбитaющагw на зaпадэ с0лнца бли1з8 галгaла ў дyба выс0кагw; οὐκ ἰδοὺ ταῦτα πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ὀπίσω ὁδὸν δυσμῶν ἡλίου ἐν γῇ Χαναὰν τὸ κατοικοῦν ἐπὶ δυσμῶν ἐχόμενον τοῦ Γολγὸλ πλησίον τῆς δρυὸς τῆς ὑψηλῆς;)
31
31
Вh бо прех0дите їoрдaнъ, вшeдше наслёдити зeмлю, ю4же гDь бGъ вaшъ даeтъ вaмъ въ жрeбій вс‰ дни6, и3 пріи1мете ю5, и3 вселитeсz въ ню2: ὑμεῖς γὰρ διαβαίνετε τὸν ᾿Ιορδάνην εἰσελθόντες κληρονομῆσαι τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν δίδωσιν ὑμῖν ἐν κλήρῳ πάσας τὰς ἡμέρας, καὶ κατοικήσετε ἐν αὐτῇ·
32
32
и3 да сохранитE твори1ти вс‰ зaпwвэди є3гw2 и3 суды2 є3гw2, ±же ѓзъ даю2 пред8 вaми днeсь. καὶ φυλάξεσθε τοῦ ποιεῖν πάντα τὰ προστάγματα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις ταύτας, ὅσας ἐγὼ δίδωμι ἐνώπιον ὑμῶν σήμερον.
Главa в7i
Κεφάλαιο 12
1
1
И# сі‰ зaпwвэди и3 суды2, ±же снабди1те твори1ти на земли2, ю4же гDь бGъ nтє1цъ вaшихъ даeтъ вaмъ въ жрeбій во вс‰ дни6, въ нsже вы2 жи1ти бyдете на земли2: ΚΑΙ ταῦτα τὰ προστάγματα καὶ αἱ κρίσεις, ἃς φυλάξετε τοῦ ποιεῖν ἐν τῇ γῇ, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν δίδωσιν ὑμῖν ἐν κλήρῳ πάσας τὰς ἡμέρας, ἃς ὑμεῖς ζῆτε ἐπὶ τῆς γῆς.
2
2
пaгубою погуби1те вс‰ мэстA, въ ни1хже служи1ша тaмw kзhцы богHмъ свои6мъ, ±же вы2 пріи1мете, на горaхъ выс0кихъ и3 холмёхъ и3 под8 дрeвомъ сэн0внымъ: ἀπωλείᾳ ἀπολεῖτε πάντας τοὺς τόπους, ἐν οἷς ἐλάτρευσαν ἐκεῖ τοῖς θεοῖς αὐτῶν, οὓς ὑμεῖς κληρονομεῖτε αὐτούς, ἐπὶ τῶν ὀρέων τῶν ὑψηλῶν καὶ ἐπὶ τῶν θινῶν καὶ ὑποκάτω δένδρου δασέος.
3
3
и3 да раскопaете трє1бища и4хъ и3 сокрушитE столпы2 и4хъ, и3 дубр†вы и4хъ ссэчeте, и3 ваsніе богHвъ и4хъ сожжeте nгнeмъ, и3 погубитE и4мz и4хъ t мёста тогw2. καὶ κατασκάψετε τοὺς βωμοὺς αὐτῶν καὶ συντρίψετε τὰς στήλας αὐτῶν καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐκκόψετε καὶ τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν κατακαύσετε πυρί, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνομα αὐτῶν ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου.
4
4
Да не сотворитE тaкw гDу бGу вaшему, οὐ ποιήσετε οὕτω Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν,
5
5
т0кмw на мёстэ, и3дёже и3зберeтъ гDь бGъ вaшъ, во є3ди1нэмъ t племeнъ вaшихъ, нарещи2 и4мz є3гw2 тaмw и3 призвaти, и3 взhщете, и3 вни1дете тaмw: ἀλλ᾿ ἢ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐν μιᾷ τῶν πόλεων ὑμῶν ἐπονομάσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ καὶ ἐπικληθῆναι, καὶ ἐκζητήσετε καὶ εἰσελεύσεσθε ἐκεῖ
6
6
и3 принесeте тaмw всесожжє1ніz в†ша, и3 жє1ртвы вaшz, и3 начaтки вaши, и3 њбёты вaши, и3 вHльнаz в†ша, и3 и3сповBданіz в†ша, пeрвенцы волHвъ вaшихъ и3 nвeцъ вaшихъ, καὶ οἴσετε ἐκεῖ τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν καὶ τὰ θυσιάσματα ὑμῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς ὑμῶν καὶ τὰς εὐχὰς ὑμῶν καὶ τὰ ἑκούσια ὑμῶν καὶ τὰς ὁμολογίας ὑμῶν, τὰ πρωτότοκα τῶν βοῶν ὑμῶν καὶ τῶνπροβάτων ὑμῶν
7
7
и3 ћсти бyдете тaмw пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ и3 возвеселитeсz њ всёхъ, на нsже возложитE рyки вaшz вы2 и3 д0мове вaши, ћкоже тS блгcви1лъ є4сть гDь бGъ тв0й. καὶ φάγεσθε ἐκεῖ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν καὶ εὐφρανθήσεσθε ἐπὶ πᾶσιν, οὗ ἐὰν ἐπιβάλητε τὴν χεῖρα, ὑμεῖς καὶ οἱ οἶκοι ὑμῶν, καθότι εὐλόγησέ σε Κύριος ὁ Θεός σου.
8
8
Да не сотвори1те тaмw всёхъ, є3ли6ка вы2 творитE здЁ днeсь, кjйждо ўг0дное пред8 соб0ю: οὐ ποιήσετε πάντα ὅσα ἡμεῖς ποιοῦμεν ὧδε σήμερον, ἕκαστος τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιον αὐτοῦ·
9
9
не пріид0сте бо до нн7э въ пок0й и3 въ наслёдіе, є4же гDь бGъ вaшъ даeтъ вaмъ. οὐ γὰρ ἥκατε ἕως τοῦ νῦν εἰς τὴν κατάπαυσιν καὶ εἰς τὴν κληρονομίαν ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν δίδωσιν ὑμῖν.
10
10
И# є3гдA прeйдете їoрдaнъ и3 вселитeсz на земли2, ю4же гDь бGъ вaшъ дaстъ въ наслёдіе вaмъ, и3 ўпок0итъ вaсъ t всёхъ вр†гъ вaшихъ, и5же w4крестъ вaсъ, и3 вселитeсz со ўтверждeніемъ: καὶ διαβήσεσθε τὸν ᾿Ιορδάνην, καὶ κατοικήσετε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν κατακληρονομεῖ ὑμῖν, καὶ καταπαύσει ὑμᾶς ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν ὑμῶν τῶν κύκλῳ, καὶ κατοικήσετε μετὰ ἀσφαλείας.
11
11
и3 бyдетъ мёсто, є4же и3зберeтъ гDь бGъ вaшъ призвaти и4мz є3гw2 тaмw, тY принесeте вс‰, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь: всесожжє1ніz в†ша и3 жє1ртвы вaшz, и3 десzти6ны вaшz и3 начaтки рyкъ вaшихъ, и3 всsкъ и3збрaнъ дaръ вaшъ, є3ли6ка њбэщaете гDеви бGу вaшему: καὶ ἔσται ὁ τόπος, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ, ἐκεῖ οἴσετε πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον, τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν καὶ τὰ θυσιάσματα ὑμῶν καὶ τὰ ἐπιδέκατα ὑμῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς τῶν χειρῶν ὑμῶν καὶ πᾶν ἐκλεκτὸν τῶν δώρων ὑμῶν, ὅσα ἂν εὔξησθε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ὑμῶν,
12
12
и3 возвеселитeсz пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ вы2 и3 сhнове вaши и3 дщє1ри вaши, и3 рабы6 вaши и3 рабы6ни вaши, и3 леvjти, и5же ў врaтъ вaшихъ: ћкw нёсть и5мъ чaсти ни жрeбіz съ вaми. καὶ εὐφρανθήσεσθε ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, ὑμεῖς καὶ οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν καὶ οἱ παῖδες ὑμῶν καὶ αἱ παιδίσκαι ὑμῶν καὶ ὁ Λευίτης ὁ ἐπὶ τῶν πυλῶν ὑμῶν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ μερὶς οὐδὲ κλῆρος μεθ᾿ ὑμῶν.
13
13
Внемли2 себЁ, да не принесeши всесожжeній твои1хъ на всsкомъ мёстэ, є4же ѓще ќзриши, πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ ἀνενέγκῃς τὰ ὁλοκαυτώματά σου ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐὰν ἴδῃς,
14
14
т0кмw на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й, въ є3ди1нэмъ t племeнъ твои1хъ, тaмw да принесeши всесожжє1ніz тво‰ и3 тaмw сотвори1ши вс‰, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь. ἀλλ᾿ ἢ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτὸν ἐν μιᾷ τῶν φυλῶν σου, ἐκεῖ ἀνοίσετε τὰ ὁλοκαυτώματα ὑμῶν καὶ ἐκεῖ ποιήσεις πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον.
15
15
Но т0кмw всёмъ желaніемъ души2 твоеS да пожрeши, и3 снёси мzсA по блгcвeнію гDа бGа твоегw2, є4же дадE тебЁ во всsкомъ грaдэ: нечи1стый при тебЁ и3 чи1стый вкyпэ да ћстъ |, ћкw сeрну, и3ли2 є3лє1нz. ἀλλ᾿ ἢ ἐν πάσῃ ἐπιθυμίᾳ σου θύσεις καὶ φαγῇ κρέα κατὰ τὴν εὐλογίαν Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ἣν ἔδωκέ σοι ἐν πάσῃ πόλει· ὁ ἀκάθαρτος ἐν σοὶ καὶ ὁ καθαρὸς ἐπὶ τὸ αὐτὸ φάγεται αὐτό, ὡς δορκάδα ἢ ἔλαφον.
16
16
Т0кмw кр0ве да не снёсте: на зeмлю проліeте ю5, ѓки в0ду. πλὴν τὸ αἷμα οὐ φάγεσθε, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχεεῖτε αὐτὸ ὡς ὕδωρ
17
17
Не возм0жеши ћсти въ градёхъ твои1хъ десzти1ны пшени1цы твоеS и3 вінA твоегw2 и3 є3лeа твоегw2, пeрвенцwвъ волHвъ твои1хъ и3 nвeцъ твои1хъ, и3 всёхъ њбётwвъ, є3ли6ки њбэщaете, и3 и3сповёданій вaшихъ, и3 начaткwвъ рyкъ вaшихъ: οὐ δυνήσῃ φαγεῖν ἐν ταῖς πόλεσί σου τὸ ἐπιδέκατον τοῦ σίτου σου καὶ τοῦ οἴνου σου καὶ τοῦ ἐλαίου σου, τὰ πρωτότοκα τῶν βοῶν σου καὶ τῶν προβάτων σου καὶ πάσας τάς εὐχάς, ὅσας ἂν εὔξησθε, καὶ τὰς ὁμολογίας ὑμῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς τῶν χειρῶν ὑμῶν,
18
18
т0кмw пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ да снёси | на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й себЁ, ты2 и3 сhнъ тв0й и3 дщeрь твоS, и3 рaбъ тв0й и3 рабA твоS, и3 леvjтъ, и3 пришлeцъ и4же во градёхъ твои1хъ, и3 возвесели1шисz пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ во всёхъ, на нsже возложи1ши рyку твою2. ἀλλ᾿ ἢ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου φαγῇ αὐτὸ ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτῷ, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ ὁ προσήλυτος ὁ ἐν ταῖς πόλεσιν ὑμῶν, καὶ εὐφρανθήσῃ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ πάντα, οὗ ἐὰν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου.
19
19
Внемли2 себЁ, да не њстaвиши леvjтина во всE врeмz, д0ндеже є3си2 жи1въ на земли2. πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ ἐγκαταλίπῃς τὸν Λευίτην πάντα τὸν χρόνον, ὅσον ἂν ζῇς ἐπὶ τῆς γῆς.
20
20
Ѓще же разшири1тъ гDь бGъ тв0й предёлы тво‰, ћкоже гlа тебЁ, и3 речeши: снёмъ мzсA, ѓще вожделёетъ душA твоS, ћкw ћсти мzсA, во всeмъ желaніи души2 твоеS да снёси мzсA. ᾿Εὰν δὲ ἐμπλατύνῃ Κύριος ὁ Θεός σου τὰ ὅριά σου, καθάπερ ἐλάλησέ σοι, καὶ ἐρεῖς· φάγομαι κρέα, ἐὰν ἐπιθυμήσῃ ἡ ψυχή σου ὥστε φαγεῖν κρέα, ἐν πάσῃ ἐπιθυμίᾳ τῆς ψυχῆς σου φαγῇ κρέα.
21
21
Ѓще же далeче tстои1тъ мёсто t тебє2, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw, и3 зак0леши t волHвъ твои1хъ и3 t nвeцъ твои1хъ, ±же дaстъ тебЁ бGъ тв0й, ћкоже заповёдахъ тебЁ, и3 снёси во градёхъ твои1хъ по желaнію души2 твоеS. ἐὰν δὲ μακρὰν ἀπέχῃ σου ὁ τόπος, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐκεῖ ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ, καὶ θύσεις ἀπὸ τῶν βοῶν σου καὶ ἀπὸ τῶν προβάτων σου, ὧν ἂν δῷ ὁ Θεός σοι, ὃν τρόπον ἐνετειλάμην σοι καὶ φαγῇ ἐν ταῖς πόλεσί σου κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ψυχῆς σου·
22
22
Ћкоже ћстсz сeрна и3 є3лeнь, тaкw да снёси є5: нечи1стый при тебЁ, и3 чи1стый тaкожде да снёстъ. ὡς ἔσθεται ἡ δορκὰς καὶ ἡ ἔλαφος, οὕτω φαγῇ αὐτό, ὁ ἀκάθαρτος ἐν σοὶ καὶ ὁ καθαρὸς ὡσαύτως ἔδεται.
23
23
Вонми2 крёпцэ, є4же не ћсти кр0ве: кр0вь бо є4сть душA є3гw2: да на снёстсz душA съ мsсы: πρόσεχε ἰσχυρῶς τοῦ μὴ φαγεῖν αἷμα, ὅτι τὸ αἷμα αὐτοῦ ψυχή· οὐ βρωθήσεται ψυχὴ μετὰ τῶν κρεῶν,
24
24
да не снёсте є3S, на зeмлю проліeте ю5 ѓки в0ду: οὐ φάγεσθε, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχεεῖτε αὐτὸ ὡς ὕδωρ·
25
25
да не снёси ю5, да блaго тебЁ бyдетъ и3 сынHмъ твои6мъ по тебЁ во вёки, ѓще сотвори1ши сE, є4же добро2 и3 ўг0дно є4сть пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ. οὐ φαγῇ αὐτό, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ τοῖς υἱοῖς σου μετὰ σέ, ἐὰν ποιήσῃς τὸ καλὸν καὶ τὸ ἀρεστὸν ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
26
26
Рaзвэ с™†z тво‰, ±же ѓще бyдутъ тебЁ, и3 њбёты тво‰ взeмъ да пріи1деши на мёсто, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й џное себЁ призвaти и4мz є3гw2 тaмw: πλὴν τὰ ἅγιά σου, ἐὰν γένηταί σοι, καὶ τὰς εὐχάς σου λαβὼν ἥξεις εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ,
27
27
и3 сотвори1ши всесожжє1ніz тво‰: мzсA да вознесeши на nлтaрь гDа бGа твоегw2, кр0вь же жeртвъ твои1хъ да проліeши пред8 степє1ни nлтарS гDа бGа твоегw2, мzсa же да снёси. καὶ ποιήσεις τὰ ὁλοκαυτώματά σου· τὰ κρέα ἀνοίσεις ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, τὸ δὲ αἷμα τῶν θυσιῶν σου προσχεεῖς πρὸς τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, τὰ δὲ κρέα φαγῇ.
28
28
Снабди2 и3 послyшай, и3 да сотвори1ши вс‰ словесA, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ, да блaго тебЁ бyдетъ и3 сынHмъ твои6мъ во вёки, ѓще сотвори1ши добро2 и3 ўг0дно пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ. φυλάσσου καὶ ἄκουε καὶ ποιήσεις πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ τοῖς υἱοῖς σου δι᾿ αἰῶνος, ἐὰν ποιήσῃς τὸ ἀρεστὸν καὶ τὸ καλὸν ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
29
29
Ѓще же потреби1тъ гDь бGъ тв0й kзhки, въ нsже вх0диши ты2 тaмw, наслёдити зeмлю и4хъ, t лицA твоегw2, и3 пріи1меши ю5 въ наслёдіе, и3 всели1шисz въ земли2 и4хъ: ᾿Εὰν δὲ ἐξολοθρεύσῃ Κύριος ὁ Θεός σου τὰ ἔθνη, εἰς οὓς εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι τὴν γῆν αὐτῶν, ἀπὸ προσώπου σου καὶ κατακληρονομήσῃς αὐτήν, καὶ κατοικήσῃς ἐν τῇ γῇ αὐτῶν,
30
30
внемли2 себЁ, да не взhщеши послёдовати и5мъ, по потреблeніи и4хъ t лицA твоегw2, не взыщи2 богHвъ и4хъ, глаг0лz: ћкоже творsтъ kзhцы сjи богHмъ свои6мъ, сотворю2 и3 ѓзъ: πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ ἐκζητήσῃς ἐπακολουθῆσαι αὐτοῖς μετὰ τὸ ἐξολοθρευθῆναι αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου λέγων· πῶς ποιοῦσι τὰ ἔθνη ταῦτα τοῖς θεοῖς αὐτῶν, ποιήσω κἀγώ.
31
31
да не сотвори1ши гDу бGу твоемY тaкw: мeрзwстна бо гDеви, ±же возненави1дэ, сотвори1ша богHмъ свои6мъ, ћкw сhны сво‰ и3 дщє1ри сво‰ жгyтъ nгнeмъ богHмъ свои6мъ. οὐ ποιήσεις οὕτω τῷ Θεῷ σου· τὰ γὰρ βδελύγματα Κυρίου, ἃ ἐμίσησεν, ἐποίησαν ἐν τοῖς θεοῖς αὐτῶν, ὅτι τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν κατακαίουσιν ἐν πυρὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν.
32
Всsко сл0во, є4же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, сіE снабди2 твори1ти: да не приложи1ши къ семY, ни tи1меши t негw2.
Главa Gi
Κεφάλαιο 13
1
1
Ѓще же востaнетъ въ тебЁ прор0къ, и3ли2 ви1дzй с0ніе, и3 дaстъ тебЁ знaменіе и3ли2 чyдо, ΠΑΝ ρῆμα ὃ ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον, τοῦτο φυλάξῃ ποιεῖν· οὐ προσθήσεις ἐπ᾿ αὐτὸ οὐδὲ ἀφελεῖς ἀπ᾿ αὐτοῦ.
2
2
и3 пріи1детъ знaменіе и3ли2 чyдо, є4же речE къ тебЁ, глаг0лz: и4демъ да послyжимъ богHмъ и3ны6мъ, и4хже не вёсте: ἐὰν δὲ ἀναστῇ ἐν σοὶ προφήτης ἢ ἐνυπνιαζόμενος τὸ ἐνύπνιον καὶ δῷ σοι σημεῖον ἢ τέρας
3
3
да не послyшаете глагHлъ прор0ка тогw2, и3ли2 ви1дzщагw с0нъ т0й: ћкw и3скушaетъ гDь бGъ тв0й вaсъ, є4же ўвёдэти, ѓще лю1бите гDа бGа вaшего всёмъ сeрдцемъ вaшимъ и3 всeю душeю вaшею: καὶ ἔλθῃ τὸ σημεῖον ἢ τὸ τέρας, ὃ ἐλάλησε πρός σε λέγων· πορευθῶμεν καὶ λατρεύσωμεν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ οἴδατε,
4
4
в8слёдъ гDа бGа вaшегw ходи1те, и3 тогw2 б0йтесz, и3 зaпwвэди є3гw2 сохрани1те, и3 глaса є3гw2 послyшайте, и3 томY служи1те, и3 къ немY прилэпи1тесz: οὐκ ἀκούσεσθε τῶν λόγων τοῦ προφήτου ἐκείνου ἢ τοῦ ἐνυπνιαζομένου τὸ ἐνύπνιον ἐκεῖνο, ὅτι πειράζει Κύριος ὁ Θεός σου ὑμᾶς εἰδέναι, εἰ ἀγαπᾶτε τὸν Θεὸν ὑμῶν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας ὑμῶν καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ὑμῶν.
5
5
и3 прор0къ т0й и3ли2 ви1дzй с0нъ да ќмретъ: глаг0ла бо, є4же прельсти1ти тS t гDа бGа твоегw2 и3звeдшагw тS и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, и3збaвльшагw тS и3з8 раб0ты, є4же соврати1ти тS съ пути2, є3г0же заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й ходи1ти по немY: и3 погуби1те сaми ѕл0е t вaсъ сами1хъ. ὀπίσω Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν πορεύσεσθε καὶ τοῦτον φοβηθήσεσθε καὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσεσθε καὶ αὐτῷ προστεθήσεσθε.
6
6
Ѓще же пом0литъ тS брaтъ тв0й t nтцA твоегw2 и3ли2 t мaтере твоеS, и3ли2 сhнъ тв0й, и3ли2 дщeрь твоS, и3ли2 женA твоS ћже на л0нэ твоeмъ, и3ли2 дрyгъ тв0й, рaвенъ души2 твоeй, w4тай глаг0лz: и4демъ и3 послyжимъ богHмъ и3ны6мъ, и4хже не ви1дэлъ є3си2 ты2 и3 nтцы2 твои2, καὶ ὁ προφήτης ἐκεῖνος ἢ ὁ τὸ ἐνύπνιον ἐνυπνιαζόμενος ἐκεῖνος ἀποθανεῖται· ἐλάλησε γὰρ πλανῆσαί σε ἀπὸ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, τοῦ λυτρωσαμένου σε ἐκ τῆς δουλείας, ἐξῶσαί σε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ· καὶ ἀφανιεῖς τὸ πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.
7
7
t богHвъ kзhкwвъ, и5же w4крестъ вaсъ, бли1з8 сyщихъ тебЁ, и3ли2 дaльнихъ t тебє2, t концA земли2 до концA земли2, ᾿Εὰν δὲ παρακαλέσῃ σε ὁ ἀδελφός σου ἐκ πατρός σου ἢ ἐκ μητρός σου ἢ ὁ υἱός σου ἢ ἡ θυγάτηρ ἢ ἡ γυνή σου ἡ ἐν κόλπῳ σου ἢ φίλος ἴσος τῇ ψυχῇ σου λάθρα λέγων· βαδίσωμεν καὶ λατρεύσωμεν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ ᾔδεις σὺ καὶ οἱ πατέρες σου,
8
8
да не соизв0лиши є3мY и3 не послyшаеши є3гw2, и3 да не пощади1тъ є3гw2 џко твоE, и3 не возлю1биши є3гw2, нижE прикрhеши є3го2: ἀπὸ τῶν θεῶν τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ ὑμῶν, τῶν ἐγγιζόντων σοι ἢ τῶν μακρὰν ἀπὸ σοῦ, ἀπ᾿ ἄκρου τῆς γῆς ἕως ἄκρου τῆς γῆς,
9
9
возвэщaz да возвэсти1ши њ нeмъ, и3 рукA твоS да бyдетъ на нeмъ въ пeрвыхъ ўби1ти є3го2, и3 рyки всёхъ людjй п0слэжде: οὐ συνθελήσεις αὐτῷ καὶ οὐκ εἰσακούσῃ αὐτοῦ καὶ οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός σου ἐπ᾿ αὐτῷ, οὐκ ἐπιποθήσεις ἐπ᾿ αὐτῷ οὐδ᾿ οὐ μὴ σκεπάσῃς αὐτόν·
10
10
и3 побію1тъ є3го2 кaменіемъ, и3 ќмретъ, ћкw взыскaлъ є4сть tврати1ти тебE t гDа бGа твоегw2, и3звeдшагw тS и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, t д0му раб0ты: ἀναγγέλων ἀναγγελεῖς περὶ αὐτοῦ, καὶ αἱ χεῖρές σου ἔσονται ἐπ᾿ αὐτὸν ἐν πρώτοις ἀποκτεῖναι αὐτόν, καὶ αἱ χεῖρες παντὸς τοῦ λαοῦ ἐπ᾿ ἐσχάτῳ,
11
11
и3 вeсь ї}ль ўслhшавъ ўбои1тсz, и3 не приложи1тъ ктомY сотвори1ти по словеси2 семY ѕл0му є4же въ вaсъ. καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὸν ἐν λίθοις, καὶ ἀποθανεῖται, ὅτι ἐζήτησεν ἀποστῆσαί σε ἀπὸ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας.
12
12
Ѓще же ўслhшиши въ є3ди1нэмъ t градHвъ твои1хъ, ±же гDь бGъ даeтъ тебЁ, всели1тисz тaмw, глаг0лющихъ: καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ ἀκούσας φοβηθήσεται καὶ οὐ προσθήσωσι ποιῆσαι ἔτι κατὰ τὸ ρῆμα τὸ πονηρὸν τοῦτο ἐν ὑμῖν.
13
13
и3зыд0ша м{жи беззак0нніи t вaсъ и3 tврати1ша вс‰ живyщыz во грaдэ и4хъ, глаг0люще: и4демъ, да послyжимъ богHмъ и3ны6мъ, и4хже не вёсте, ᾿Εὰν δὲ ἀκούσῃς ἐν μιᾷ τῶν πόλεών σου, ὧν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι κατοικεῖν σε ἐκεῖ, λεγόντων·
14
14
и3 да взhщеши и3 вопроси1ши и3 њбhщеши ѕэлw2, и3 сE, и4стинно сл0во ћвэ, сотвори1сz мeрзость сіS въ вaсъ: ἐξήλθοσαν ἄνδρες παράνομοι ἐξ ὑμῶν καὶ ἀπέστησαν πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν αὐτῶν λέγοντες· πορευθῶμεν καὶ λατρεύσωμεν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ ᾔδειτε,
15
15
ўбивaz да ўбіeши вс‰ живyщыz во грaдэ џнэмъ ўбjйствомъ мечA, проклsтіемъ проклени1те є3го2, и3 вс‰ ±же въ нeмъ, καὶ ἐτάσεις καὶ ἐρωτήσεις καὶ ἐρευνήσεις σφόδρα, καὶ ἰδοὺ ἀληθὴς σαφῶς ὁ λόγος, γεγένηται τὸ βδέλυγμα τοῦτο ἐν ὑμῖν,
16
16
и3 вс‰ кwрhсти є3гw2 соберeши на расп{тіz є3гw2, и3 зажжeши грaдъ nгнeмъ, и3 вс‰ кwрhсти є3гw2 всенар0днw пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, и3 бyдетъ пyстъ во вёки, не возгради1тсz по сeмъ: ἀναιρῶν ἀνελεῖς πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ γῇ ἐκείνῃ ἐν φόνῳ μαχαίρας, ἀναθέματι ἀναθεματιεῖτε αὐτὴν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ
17
17
и3 да ничт0же прилэпи1тсz t проклsтіz руцЁ твоeй, да tврати1тсz бGъ t ћрости гнёва своегw2: и3 дaстъ тебЁ млcть и3 поми1луетъ тS, и3 ўмн0житъ тS, ћкоже гlа тебЁ, ћкоже клsтсz гDь nтцє1мъ твои6мъ, καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῆς συνάξεις εἰς τὰς διόδους αὐτῆς καὶ ἐμπρήσεις τὴν πόλιν ἐν πυρὶ καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῆς πανδημεὶ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, καὶ ἔσται ἀοίκητος εἰς τὸν αἰῶνα, οὐκ ἀνοικοδομηθήσεται ἔτι.
18
18
ѓще послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2, є4же храни1ти вс‰ зaпwвэди є3гw2, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, твори1ти д0брое и3 ўг0дное пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ. καὶ οὐ προσκολληθήσεται οὐδὲν ἀπὸ τοῦ ἀναθέματος ἐν τῇ χειρί σου, ἵνα ἀποστραφῇ Κύριος ἀπὸ θυμοῦ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ καὶ δώσῃ σοι ἔλεος καὶ ἐλεήσῃ σε καὶ πληθύνῃ σε, ὃν τρόπον ὤμοσε τοῖς πατράσι σου,
Главa д7i
Κεφάλαιο 14
1
1
Сhнове є3стE гDа бGа вaшегw: да не нарёзуетесz и3 не возложи1те плёши междY nчи1ма вaшима над8 мeртвымъ: ΥΙΟΙ ἐστε Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν· οὐκ ἐπιθήσετε φαλάκρωμα ἀνὰ μέσον τῶν ὀφθαλμῶν ὑμῶν ἐπὶ νεκρῷ·
2
2
ћкw лю1діе свsти є3стE гDеви бGу вaшему, и3 вaсъ и3збрA гDь бGъ вaшъ бhти вaмъ лю1демъ и3збр†ннымъ є3мY t всёхъ kзhкwвъ и5же на лицы2 земли2. ὅτι λαὸς ἅγιος εἶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, καὶ σὲ ἐξελέξατο Κύριος ὁ Θεός σου γενέσθαι σε λαὸν αὐτῷ περιούσιον ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν τῶν ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς.
3
3
Да не снёсте всsкіz мeрзости. Οὐ φάγεσθε πᾶν βδέλυγμα.
4
4
Сі‰ скоты2 kди1те: телцA t говsдъ и3 ѓгнца t nвeцъ и3 козлA t к0зъ: ταῦτα κτήνη, ἃ φάγεσθε, μόσχον ἐκ βοῶν καὶ ἀμνὸν ἐκ προβάτων καὶ χίμαρον ἐξ αἰγῶν,
5
5
є3лeнz и3 сeрну, и3 бyйвола и3 лaнz, и3 зyбрz и3 nнaгра и3 сайгaка. ἔλαφον καὶ δορκάδα καὶ πύγαργον, ὄρυγα καὶ καμηλοπάρδαλιν·
6
6
Всsкъ ск0тъ на дв0е дэлS пaзнwкти, и3 копhто на дв0е копhтz, и3 tрыгaz жвaніе въ скотёхъ, да ћсте. πᾶν κτῆνος διχηλοῦν ὁπλὴν καὶ ὀνυχιστῆρας ὀνυχίζον δύο χηλῶν καὶ ἀνάγον μηρυκισμὸν ἐν τοῖς κτήνεσι, ταῦτα φάγεσθε.
7
7
И# си1хъ да не снёсте t tрыгaющихъ жвaніе и3 t дэлsщихъ пaзнwкти на дв0е, но копhтъ не раздвоsющихъ: велблю1да и3 зazца и3 хірогрЂллz: ћкw tрыгaютъ жвaніе сjи, но копhтъ не раздвоsютъ, нечи6ста сі‰ вaмъ сyть. καὶ ταῦτα οὐ φάγεσθε ἀπὸ τῶν ἀναγόντων μηρυκισμὸν καὶ ἀπὸ τῶν διχηλούντων τὰς ὁπλὰς καὶ ὀνυχιζόντων ὀνυχιστῆρας· τὸν κάμηλον καὶ δασύποδα καὶ χοιρογρύλλιον, ὅτι ἀνάγουσι μηρυκισμὸν καὶ ὁπλὴν οὐ διχηλοῦσιν, ἀκάθαρτα ταῦτα ὑμῖν ἐστι·
8
8
И# свиніи2, ћкw на дв0е дэли1тъ пaзнwкти и3 кwпhта раздвоsетъ, и3 сіS жвaніz не tрыгaетъ, нечистA сіS вaмъ є4сть: t мsсъ и4хъ да не ћсте, и3 мертвечи1намъ и4хъ да не прикоснeтесz. καὶ τὸν ὗν, ὅτι διχηλεῖ ὁπλὴν τοῦτο καὶ ὀνυχίζει ὀνυχιστῆρας ὁπλῆς, καὶ τοῦτο μηρυκισμὸν οὐ μηρυκᾶται, ἀκάθαρτον τοῦτο ὑμῖν· ἀπὸ τῶν κρεῶν αὐτῶν οὐ φάγεσθε καὶ τῶν θνησιμαίων αὐτῶν οὐχ ἅψεσθε.
9
9
И# сі‰ да ћсте t всёхъ ±же въ водЁ: вс‰, и5мже сyть пeріе и3 чешуS, kди1те. καὶ ταῦτα φάγεσθε ἀπὸ πάντων τῶν ἐν τῷ ὕδατι· πάντα ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτοῖς πτερύγια καὶ λεπίδες, φάγεσθε.
10
10
И# всёхъ, и5мже нёсть пeріz, ни чешуи2, да не ћсте: нечи6ста сyть вaмъ. καὶ πάντα ὅσα οὐκ ἔστιν αὐτοῖς πτερύγια καὶ λεπίδες, οὐ φάγεσθε, ἀκάθαρτα ὑμῖν ἐστι.
11
11
Всsку пти1цу чи1сту да ћсте. πᾶν ὄρνεον καθαρὸν φάγεσθε.
12
12
И# си1хъ да не ћсте t ни1хъ: καὶ ταῦτα οὐ φάγεσθε ἀπ᾿ αὐτῶν· τὸν ἀετὸν καὶ τὸν γρύπα καὶ τὸν ἁλιαίετον
13
13
nрлA и3 грЂфа и3 nрлA морскaгw, καὶ τὸν γύπα καὶ τὸν ἴκτινον καὶ τὰ ὅμοια αὐτῷ
14
14
и3 неsсыти и3 їктjна и3 под0бныхъ си6мъ: καὶ πάντα κόρακα καὶ τὰ ὅμοια αὐτῷ
15
15
и3 врaна и3 врабіS, и3 вhпелицы и3 сухолaплz, и3 ћстреба и3 под0бныхъ си6мъ: καὶ στρουθὸν καί γλαῦκα καὶ λάρον
16
16
и3 врaна нощнaгw и3 лили1ка и3 под0бныхъ си6мъ: καὶ ἐρωδιὸν καὶ κύκνον καὶ ἶβιν
17
17
и3 є3рwдjа и3 лeбедz, и3 јвіна и3 катарaкта, и3 вд0да καὶ καταράκτην καὶ ἱέρακα καὶ τὰ ὅμοια αὐτῷ καὶ ἔποπα καὶ νυκτικόρακα
18
18
и3 нощнaгw нетопырS, и3 сычA и3 теслон0са, и3 харадрі0на и3 под0бныхъ си6мъ, и3 порфmріHна. καὶ πελεκᾶνα καὶ χαραδριὸν καὶ τὰ ὅμοια αὐτῷ καὶ πορφυρίωνα καὶ νυκτερίδα.
19
19
Вс‰ гaды пти6чіz нечи6ста сyть вaмъ: да не ћсте t ни1хъ. πάντα τὰ ἑρπετὰ τῶν πετεινῶν ἀκάθαρτά ἐστιν ὑμῖν, οὐ φάγεσθε ἀπ᾿ αὐτῶν.
20
20
Всsку пти1цу чи1сту да ћсте. πᾶν πετεινὸν καθαρὸν φάγεσθε.
21
21
Всsкіz мертвечи1ны да не ћсте: присeлнику, и4же во градёхъ твои1хъ, да дaсте, и3 да ћстъ, и3ли2 да продaсте стрaннику: ћкw лю1діе свsти є3стE гDеви бGу вaшему. Да не свари1ши kгнsте во млецЁ мaтере є3гw2. πᾶν θνησιμαῖον οὐ φάγεσθε· τῷ παροίκῳ τῷ ἐν ταῖς πόλεσί σου δοθήσεται, καὶ φάγεται, ἢ ἀποδώσῃ τῷ ἀλλοτρίῳ· ὅτι λαὸς ἅγιος εἶ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου. οὐχ ἑψήσεις ἄρνα ἐν γάλακτι μητρὸς αὐτοῦ.
22
22
Десzти6ны да дaси t всегw2 плодA сёмене своегw2, пл0дъ ни1въ твои1хъ t г0да до г0да, Δεκάτην ἀποδεκατώσεις παντὸς γενήματος τοῦ σπέρματός σου, τὸ γένημα τοῦ ἀγροῦ σου ἐνιαυτὸν κατ᾿ ἐνιαυτόν,
23
23
и3 да снёси | пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ на мёстэ, и3дёже и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw: да принесeши десzти1ну пшени1цы твоеS и3 вінA твоегw2 и3 є3лeа твоегw2, и3 пeрвенцы волHвъ твои1хъ и3 nвeцъ твои1хъ, да научи1шисz боsтисz гDа бGа твоегw2 вс‰ дни6. καὶ φαγῇ αὐτὸ ἐν τῷ τόπῳ ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου, ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ· οἴσετε τὰ ἐπιδέκατα τοῦ σίτου σου καὶ τοῦ οἴνου σου καὶ τοῦ ἐλαίου σου, τὰ πρωτότοκα τῶν βοῶν σου καὶ τῶν προβάτων σου, ἵνα μάθῃς φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεόν σου πάσας τὰς ἡμέρας.
24
24
Ѓще же далeче бyдетъ пyть t тебє2 и3 не возм0жеши донести2 и5хъ, ћкw далeче мёсто t тебє2, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw, ћкw да блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й: ἐὰν δὲ μακρὰν γένηται ἡ ὁδὸς ἀπὸ σοῦ καὶ μὴ δύνῃ ἀναφέρειν αὐτά, ὅτι μακρὰν ἀπὸ σοῦ ὁ τόπος, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ, ὅτι εὐλογήσει σε Κύριος ὁ Θεός σου,
25
25
и3 продaси сіE на цэнЁ, и3 в0змеши сребро2 въ рyку твою2, и3 п0йдеши на мёсто, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й, καὶ ἀποδώσῃ αὐτὰ ἀργυρίου καὶ λήψῃ τὸ ἀργύριον ἐν ταῖς χερσί σου καὶ πορεύσῃ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτόν,
26
26
и3 дaси сребро2 за всE, на нeже пожелaетъ душA твоS, на волы2 и3 џвцы, и3ли2 на віно2, и3ли2 на сікeру, и3ли2 на всE, є3гHже желaетъ душA твоS, и3 да снёси тaмw пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, и3 возвесели1шисz ты2 и3 д0мъ тв0й. καὶ δώσεις ἀργύριον ἐπὶ παντός, οὗ ἂν ἐπιθυμῇ ἡ ψυχή σου, ἐπὶ βουσὶν ἢ ἐπὶ προβάτοις, ἐπ᾿ οἴνῳ ἢ ἐπὶ σίκερα ἢ ἐπὶ παντός, οὗ ἂν ἐπιθυμῇ ἡ ψυχή σου, καὶ φαγῇ ἐκεῖ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ εὐφρανθήσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου
27
27
И# леvjтъ и4же во градёхъ твои1хъ, не њстaвиши є3гw2, ћкw нёсть є3мY чaсти ни жрeбіz съ тоб0ю: καὶ ὁ Λευίτης ὁ ἐν ταῖς πόλεσί σου, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ μερὶς οὐδὲ κλῆρος μετὰ σοῦ.
28
28
по трeхъ лётэхъ да и3знесeши всю2 десzти1ну жи6тъ твои1хъ въ лёто џно, да положи1ши ю5 во градёхъ твои1хъ: μετὰ τρία ἔτη ἐξοίσεις πᾶν τὸ ἐπιδέκατον τῶν γενημάτων σου· ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ θήσεις αὐτὸ ἐν ταῖς πόλεσί σου,
29
29
и3 пріи1детъ леvjтъ, ћкw нёсть є3мY чaсти ни жрeбіz съ тоб0ю, и3 пришлeцъ, и3 сиротA и3 вдовA, ±же во градёхъ твои1хъ, да kдsтъ и3 насhтzтсz: да блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всёхъ дёлэхъ твои1хъ, ±же ѓще сотвори1ши. καὶ ἐλεύσεται ὁ Λευίτης, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ μερὶς οὐδὲ κλῆρος μετὰ σοῦ, καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ ὀρφανὸς καὶ ἡ χήρα ἡ ἐν ταῖς πόλεσί σου καὶ φάγονται καὶ ἐμπλησθήσονται, ἵνα εὐλογήσῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις, οἷς ἐὰν ποιῇς.
Главa є7i
Κεφάλαιο 15
1
1
Въ седм0е лёто да сотвори1ши tпущeніе. ΔΙ᾿ ἑπτὰ ἐτῶν ποιήσεις ἄφεσιν.
2
2
И# си1це зaповэдь tпущeніz: да њстaвиши вeсь д0лгъ тв0й, и4мже д0лженъ бли1жній тебЁ, и3 t брaта своегw2 не и3стsжеши, ћкw наречeсz tпущeніе гDу бGу твоемY. καὶ οὕτω τὸ πρόσταγμα τῆς ἀφέσεως· ἀφήσεις πᾶν χρέος ἴδιον, ὃ ὀφείλει σοι ὁ πλησίον, καὶ τὸν ἀδελφόν σου οὐκ ἀπαιτήσεις, ἐπικέκληται γὰρ ἄφεσις Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου.
3
3
T чуждaгw да и3стsжеши, є3ли6ка сyть тво‰ ў негw2: брaту же твоемY tпущeніе да сотвори1ши д0лга твоегw2. τὸν ἀλλότριον ἀπαιτήσεις ὅσα ἐὰν ᾖ σοι παρ᾿ αὐτῷ, τῷ δὲ ἀδελφῷ σου ἄφεσιν ποιήσεις τοῦ χρέους σου·
4
4
Ћкw не бyдетъ ў тебє2 недостaточенъ: сегw2 рaди словесE блгcвeніемъ блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й въ земли2, ю4же тебЁ гDь бGъ даeтъ во жрeбій пріsти ю5. ὅτι οὐκ ἔσται ἐν σοὶ ἐνδεής, ὅτι εὐλογῶν εὐλογήσει σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ κατακληρονομῆσαι αὐτήν.
5
5
Ѓще же слyхомъ послyшаете глaса гDа бGа вaшегw храни1ти и3 твори1ти вс‰ зaпwвэди сі‰, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, ћкw гDь бGъ тв0й блгcви1лъ тS є4сть, ћкоже гlа тебЁ, ἐὰν δὲ ἀκοῇ εἰσακούσητε τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον,
6
6
и3 взаи1мъ дaси kзhкwмъ мнHгимъ, тh же не зaймеши, и3 њбладaти бyдеши ты2 kзы6ки мн0гими, тоб0ю же не воз8wбладaютъ. ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου εὐλόγησέ σε, ὃν τρόπον ἐλάλησέ σοι, καὶ δανειεῖς ἔθνεσι πολλοῖς, σὺ δὲ οὐ δανειῇ, καὶ ἄρξεις ἐθνῶν πολλῶν, σοῦ δὲ οὐκ ἄρξουσιν.
7
7
Ѓще же брaтъ t брaтіи твоеS бyдетъ тебЁ недостaточенъ во є3ди1нэмъ t градHвъ твои1хъ въ земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ, да не tврати1ши сeрдца твоегw2, нижE сожмeши руки2 твоеS пред8 брaтомъ твои1мъ трeбующимъ: ᾿Εὰν δὲ γένηται ἐν σοὶ ἐνδεὴς ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ἐν μιᾷ τῶν πόλεών σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, οὐκ ἀποστέρξεις τὴν καρδίαν σου οὐδ᾿ οὐ μὴ συσφίγξῃς τὴν χεῖρά σου ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ σου τοῦ ἐπιδεομένου·
8
8
tверзaz да tвeрзеши рyку твою2 є3мY, и3 взаи1мъ да дaси є3мY, є3ли1кw пр0ситъ, и3 є3ли1кw є3мY не достaнетъ. ἀνοίγων ἀνοίξεις τὰς χεῖράς σου αὐτῷ καὶ δάνειον δανειεῖς αὐτῷ ὅσον ἐπιδέεται, καθότι ἐνδεεῖται.
9
9
Внемли2 себЁ: да не бyдетъ сл0во тaйно въ сeрдцы твоeмъ беззак0ніz, глаг0лz: бли1з8 є4сть седм0е лёто, лёто tпущeніz, и3 возлукaвнуетъ џко твоE брaту твоемY трeбующему, и3 не дaси є3мY, и3 возопіeтъ на тS ко гDу, и3 бyдетъ тебЁ грёхъ вели1къ: πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ γένηται ρῆμα κρυπτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου ἀνόμημα λέγων· ἐγγίζει τό ἔτος τὸ ἕβδομον, ἔτος τῆς ἀφέσεως, καὶ πονηρεύσηται ὁ ὀφθαλμός σου τῷ ἀδελφῷ σου τῷ ἐπιδεομένῳ, καὶ οὐ δώσεις αὐτῷ, καὶ καταβοήσεται κατὰ σοῦ πρὸς Κύριον, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἁμαρτία μεγάλη.
10
10
даsніемъ да дaси є3мY, и3 взаи1мъ да дaси є3мY, є3ли1кw воспр0ситъ, ћкоже трeбуетъ: и3 не њпечaлисz въ сeрдцы своeмъ, даю1щу ти2 є3мY, ћкw сегw2 рaди сл0ва блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всёхъ дёлэхъ твои1хъ, и3 во всeмъ, на нeже возложи1ши рyку твою2: διδοὺς δώσεις αὐτῷ καὶ δάνειον δανειεῖς αὐτῷ ὅσον ἐπιδέεται, καὶ οὐ λυπηθήσῃ τῇ καρδίᾳ σου διδόντος σου αὐτῷ, ὅτι διά τὸ ρῆμα τοῦτο εὐλογήσει σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις καὶ ἐν πᾶσιν, οὗ ἂν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου·
11
11
и4бо не њскудёетъ недостaточный t земли2 твоеS, сегw2 рaди ѓзъ заповёдаю тебЁ твори1ти сл0во сіE, глаг0лz: tверзaz tвeрзи рyцэ твои2 брaту твоемY ни1щему и3 просsщему на земли2 твоeй. οὐ γὰρ μὴ ἐκλίπῃ ἐνδεὴς ἀπὸ τῆς γῆς σου. διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλομαι ποιεῖν τὸ ρῆμα τοῦτο λέγων· ἀνοίγων ἀνοίξεις τὰς χεῖράς σου τῷ ἀδελφῷ σου τῷ πένητι καὶ τῷ ἐπιδεομένῳ τῷ ἐπὶ τῆς γῆς σου.
12
12
Ѓще же продaстсz тебЁ брaтъ тв0й є3врeанинъ, и3ли2 є3врeанынz, да пораб0таетъ тебЁ шeсть лётъ, и3 въ седм0е да tпyстиши є3го2 своб0дна t себє2: ᾿Εὰν δὲ πραθῇ σοι ὁ ἀδελφός σου ὁ ῾Εβραῖος ἢ ῾Εβραία, δουλεύσει σοι ἓξ ἔτη, καὶ τῷ ἑβδόμῳ ἐξαποστελεῖς αὐτὸν ἐλεύθερον ἀπὸ σοῦ.
13
13
є3гдa же пyстиши є3го2 своб0дна t себє2, да не tпyстиши є3го2 тщA: ὅταν δὲ ἐξαποστέλλῃς αὐτὸν ἐλεύθερον ἀπὸ σοῦ, οὐκ ἐξαποστελεῖς αὐτὸν κενόν·
14
14
напyтное є3мY да ўгот0виши t nвeцъ твои1хъ и3 t пшени1цы твоеS и3 t вінA твоегw2: ћкоже блгcви1 тz гDь бGъ тв0й, да дaси є3мY, ἐφόδιον ἐφοδιάσεις αὐτὸν ἀπὸ τῶν προβάτων σου καὶ ἀπὸ τοῦ σίτου σου καὶ ἀπὸ τοῦ οἴνου σου· καθὰ εὐλόγησέ σε Κύριος ὁ Θεός σου, δώσεις αὐτῷ.
15
15
и3 помzни2, ћкw рaбъ и3 ты2 бhлъ є3си2 въ земли2 є3гЂпетстэй, и3 свободи1 тz гDь бGъ тв0й tтyду: сегw2 рaди ѓзъ заповёдаю тебЁ твори1ти сл0во сіE. καὶ μνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτου καὶ ἐλυτρώσατό σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐκεῖθεν· διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλομαι ποιεῖν τὸ ρῆμα τοῦτο.
16
16
Ѓще же речeтъ къ тебЁ: не tидY t тебє2, ћкw возлюби1хъ тS и3 д0мъ тв0й, ћкw добро2 є3мY є4сть ў тебє2: ἐὰν δὲ λέγῃ πρός σε, οὐκ ἐξελεύσομαι ἀπὸ σοῦ, ὅτι ἠγάπηκέ σε καὶ τὴν οἰκίαν σου, ὅτι εὖ ἐστιν αὐτῷ παρὰ σοί,
17
17
да в0змеши ши1ло, и3 проверти1ши є3мY ќхо пред8 двeрьми ў степeни, и3 бyдетъ ти2 рaбъ во вёки: и3 рабЁ твоeй сотвори1ши тaкожде. καὶ λήψῃ τὸ ὀπήτιον, καὶ τρυπήσεις τὸ ὠτίον αὐτοῦ πρὸς τὴν θύραν, καὶ ἔσται σοι οἰκέτης εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ τὴν παιδίσκην σου ὡσαύτως ποιήσεις.
18
18
Да не бyдетъ жeстоко пред8 тоб0ю, tпущaємымъ и5мъ t тебє2 свобHднымъ, понeже годовyю мздY наeмничу раб0та тебЁ шeсть лётъ: и3 блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всeмъ, є4же твори1ши. οὐ σκληρὸν ἔσται ἐναντίον σου ἐξαποστελλομένων αὐτῶν ἐλευθέρων ἀπὸ σοῦ, ὅτι ἐπέτειον μισθὸν τοῦ μισθωτοῦ ἐδούλευσέ σοι ἓξ ἔτη· καὶ εὐλογήσει σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πᾶσιν, οἷς ἐὰν ποιῇς.
19
19
Всsко первор0дное, є4же роди1тсz t волHвъ твои1хъ и3 t nвeцъ твои1хъ, мyжескъ п0лъ да њсвzти1ши гDеви бGу твоемY: да не дёлаеши первор0днымъ телцeмъ твои1мъ и3 да не стрижeши пeрвенца во nвцaхъ твои1хъ. Πᾶν πρωτότοκον, ὃ ἐὰν τεχθῇ ἐν ταῖς βουσί σου καὶ ἐν τοῖς προβάτοις σου, τὰ ἀρσενικά, ἁγιάσεις Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου· οὐκ ἐργᾷ ἐν τῷ πρωτοτόκῳ μόσχῳ σου καὶ οὐ μὴ κείρῃς τὰ πρωτότοκα τῶν προβάτων σου·
20
20
Пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ да ћси | t лёта до лёта, на мёстэ, и3дёже и3зберeтъ гDь бGъ тв0й, ты2 и3 д0мъ тв0й. ἔναντι Κυρίου φαγῇ αὐτὸ ἐνιαυτὸν ἐξ ἐνιαυτοῦ ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου, σὺ καὶ ὁ οἶκός σου.
21
21
Ѓще же бyдетъ на нeмъ пор0къ, хром0та, и3ли2 слэпотA, и3 всsкій пор0къ ѕ0лъ, да не пожрeши є3гw2 гDу бGу твоемY. ἐὰν δὲ ᾖ ἐν αὐτῷ μῶμος, χωλὸν ἢ τυφλὸν ἢ καὶ πᾶς μῶμος πονηρός, οὐ θύσεις αὐτὸ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου·
22
22
Во градёхъ твои1хъ да снёси |: нечи1стый и3 чи1стый ў тебє2 тaкожде да ћстъ, ћкw сeрну и3ли2 є3лeнz. ἐν ταῖς πόλεσί σου φαγῇ αὐτό, ὁ ἀκάθαρτος ἐν σοὶ καὶ ὁ καθαρὸς ὡσαύτως ἔδεται ὡς δορκάδα ἢ ἔλαφον·
23
23
Т0кмw кр0ве да не снёсте: на зeмлю проливaй ю5 ѓки в0ду. πλὴν αἷμα οὐ φάγεσθε, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχεεῖς αὐτὸ ὡς ὕδωρ.
Главa ѕ7i
Κεφάλαιο 16
1
1
Храни2 мцcъ н0выхъ (плодHвъ), и3 да сотвори1ши пaсху гDеви бGу твоемY, ћкw въ мцcэ н0выхъ и3зшeлъ є3си2 и3з8 є3гЂпта н0щію. ΦΥΛΑΞΑΙ τὸν μῆνα τῶν νέων καὶ ποιήσεις τὸ πάσχα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, ὅτι ἐν τῷ μηνὶ τῶν νέων ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου νυκτός.
2
2
И# да пожрeши пaсху гDеви бGу твоемY, џвцы и3 гwвsда на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw. καὶ θύσεις τὸ πάσχα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου πρόβατα καὶ βόας ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτὸν ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ.
3
3
Да не снёси въ ню2 квaснагw: сeдмь днjй да ћси въ ню2 њпрэсн0ки, хлёбъ њѕлоблeніz, ћкw со тщaніемъ и3зыд0сте и3з8 є3гЂпта, да поминaете дeнь и3сх0да вaшегw t земли2 є3гЂпетскіz вс‰ дни6 житіS вaшегw: οὐ φαγῇ ἐπ᾿ αὐτοῦ ζύμην· ἑπτὰ ἡμέρας φαγῇ ἐπ᾿ αὐτοῦ ἄζυμα, ἄρτον κακώσεως, ὅτι ἐν σπουδῇ ἐξήλθετε ἐξ Αἰγύπτου· ἵνα μνησθῆτε τὴν ἡμέραν τῆς ἐξοδίας ὑμῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς ὑμῶν.
4
4
да не kви1тсz тебЁ квaсно во всёхъ предёлэхъ твои1хъ сeдмь днjй, и3 да не преноществyетъ t мsсъ, ±же пожрeши въ вeчеръ въ пeрвый дeнь, до ќтріz. οὐκ ὀφθήσεταί σοι ζύμη ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις σου ἑπτὰ ἡμέρας, καὶ οὐ κοιμηθήσεται ἀπὸ τῶν κρεῶν, ὧν ἐὰν θύσῃς τὸ ἑσπέρας τῇ ἡμέρᾳ τῇ πρώτῃ εἰς τὸ πρωΐ.
5
5
Не возм0жеши жрeти пaсхи ни въ є3ди1нэмъ t градHвъ твои1хъ, ±же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ: οὐ δυνήσῃ θῦσαι τὸ πάσχα ἐν οὐδεμιᾷ τῶν πόλεών σου, ὧν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι,
6
6
но т0кмw на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тY, тaмw пожрeши пaсху въ вeчеръ при захождeніи с0лнца, во врeмz въ нeже и3зшeлъ є3си2 и3з8 земли2 є3гЂпетскіz: ἀλλ᾿ ἢ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ, θύσεις τὸ πάσχα ἑσπέρας πρὸς δυσμὰς ἡλίου ἐν τῷ καιρῷ, ᾧ ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου,
7
7
и3 свари1ши, и3 и3спечeши, и3 снёси на мёстэ, и3дёже и3зберeтъ гDь бGъ тв0й: и3 возврати1шисz заyтра, и3 п0йдеши въ д0мъ тв0й. καὶ ἑψήσεις καὶ ὀπτήσεις καὶ φαγῇ ἐν τῷ τόπῳ, οὗ ἐὰν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτόν, καὶ ἀποστραφήσῃ τὸ πρωΐ καὶ ἐλεύσῃ εἰς τοὺς οἴκους σου.
8
8
Шeсть днjй да ћси њпрэсн0ки, въ седмhй же дeнь и3сх0дный прaздникъ гDеви бGу твоемY: да не сотвори1ши въ нeмъ всsкагw дёла, кромЁ ±же сyть души2. ἓξ ἡμέρας φαγῇ ἄζυμα, καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἐξόδιον, ἑορτὴ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου· οὐ ποιήσεις ἐν αὐτῇ πᾶν ἔργον πλὴν ὅσα ποιηθήσεται ψυχῇ.
9
9
Сeдмь седми1цъ всецёлыхъ да сочтeши себЁ: въ начaло же твоегw2 серпA на жaтву начни2 и3счислsти сeдмь седми1цъ, ἑπτά ἑβδομάδας ἐξαριθμήσεις σεαυτῷ· ἀρξαμένου σου δρέπανον ἐπ᾿ ἀμητόν, ἄρξῃ ἐξαριθμῆσαι ἑπτὰ ἑβδομάδας.
10
10
и3 да сотвори1ши прaздникъ седми1цъ гDеви бGу твоемY, ћкоже рукA твоS м0жетъ, є3ли6ка дaстъ тебЁ, ћкоже блгcви1 тz гDь бGъ тв0й. καὶ ποιήσεις ἑορτὴν ἑβδομάδων Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου καθὼς ἡ χείρ σου ἰσχύει, ὅσα ἂν δῷ Κύριος ὁ Θεός σου·
11
11
И# возвесели1шисz пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ ты2 и3 сhнъ тв0й и3 дщeрь твоS, и3 рaбъ тв0й и3 рабA твоS, и3 леvjтъ и4же во градёхъ твои1хъ, и3 пришлeцъ, и3 сиротA и3 вдовA, ±же въ вaсъ, на мёстэ, и3дёже и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw: καὶ εὐφρανθήσῃ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ ὁ Λευίτης καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ ὀρφανὸς καὶ ἡ χήρα ἡ οὖσα ἐν ὑμῖν, ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτὸν ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ,
12
12
и3 помzнeши, ћкw рaбъ бhлъ є3си2 (ты2) въ земли2 є3гЂпетстэй, и3 сохрани1ши и3 сотвори1ши зaпwвэди сі‰. καὶ μνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἐγένου ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ φυλάξῃ καὶ ποιήσεις τὰς ἐντολὰς ταύτας.
13
13
Прaздникъ кyщей да сотвори1ши себЁ сeдмь днjй, є3гдA соберeши t ни1вы твоеS и3 t точи1ла твоегw2: ἑορτὴν σκηνῶν ποιήσεις σεαυτῷ ἑπτὰ ἡμέρας ἐν τῷ συναγαγεῖν σε ἐκ τῆς ἅλωνός σου καὶ ἀπὸ τῆς ληνοῦ σου·
14
14
и3 да возвесели1шисz въ прaздницэ твоeмъ ты2 и3 сhнъ тв0й и3 дщи2 твоS, рaбъ тв0й и3 рабA твоS, и3 леvjтъ и3 пришлeцъ, и3 сиротA и3 вдовA, ±же во градёхъ твои1хъ: καὶ εὐφρανθήσῃ ἐν τῇ ἑορτῇ σου, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ ὁ Λευίτης καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ ὀρφανὸς καὶ ἡ χήρα ἡ οὖσα ἐν ταῖς πόλεσί σου.
15
15
сeдмь днjй да прaзднуеши гDеви бGу твоемY на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw: ѓще же блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всёхъ плодёхъ твои1хъ и3 во всsкомъ дёлэ рyкъ твои1хъ, и3 бyдеши веселsсz. ἑπτὰ ἡμέρας ἑορτάσεις Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου αὐτῷ· ἐὰν δὲ εὐλογήσῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς γενήμασί σου καὶ ἐν παντὶ ἔργῳ τῶν χειρῶν σου, καὶ ἔσῃ εὐφραινόμενος.
16
16
Въ три2 временA лёта да kви1тсz всsкъ мyжескъ п0лъ пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й: въ прaздникъ њпрэсн0кwвъ, и3 въ прaздникъ седми1цъ, и3 въ прaздникъ кyщей: да не kви1шисz пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ т0щь: τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὀφθήσεται πᾶν ἀρσενικόν σου ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται αὐτὸν Κύριος, ἐν τῇ ἑορτῇ τῶν ἀζύμων καὶ ἐν τῇ ἑορτῇ τῶν ἑβδομάδων καὶ ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς σκηνοπηγίας. οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου κενός·
17
17
кjйждо по си1лэ рyкъ свои1хъ, по блгcвeнію гDа бGа твоегw2, є4же дадE тебЁ. ἕκαστος κατὰ δύναμιν τῶν χειρῶν ὑμῶν, κατὰ τὴν εὐλογίαν Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ἣν ἔδωκέ σοι.
18
18
Судіи6 и3 книгHчіи постaвиши себЁ во всёхъ градёхъ твои1хъ, ±же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ по племенaмъ, и3 да сyдzтъ лю1демъ сyдъ прaведный: Κριτὰς καὶ γραμματοεισαγωγεῖς ποιήσεις σεαυτῷ ἐν ταῖς πόλεσί σου, αἷς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, κατὰ φυλάς, καὶ κρινοῦσι τὸν λαὸν κρίσιν δικαίαν.
19
19
да не ўклонsтъ судA, нижE познaютъ лицE, нижE да в0змутъ дарHвъ: дaры бо њслэплsютъ џчи мyдрыхъ и3 tмeщутъ словесA прaведныхъ. οὐκ ἐκκλινοῦσι κρίσιν, οὐδὲ ἐπιγνώσονται πρόσωπον οὐδὲ λήψονται δῶρον· τὰ γὰρ δῶρα ἀποτυφλοῖ ὀφθαλμοὺς σοφῶν καὶ ἐξαίρει λόγους δικαίων.
20
20
Прaведнэ прaведное гони1те, да поживетE, и3 вшeдше наслёдите зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ вaмъ. δικαίως τὸ δίκαιον διῴξῃ, ἵνα ζῆτε καὶ εἰσελθόντες κληρονομήσητε τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι.
21
21
Да не насади1ши себЁ дубрaвы: всsкагw дрeва бли1з8 nлтарS гDа бGа твоегw2 да не сотвори1ши себЁ, Οὐ φυτεύσεις σεαυτῷ ἄλσος, πᾶν ξύλον, παρὰ τὸ θυσιαστήριον τοῦ Θεοῦ σου οὐ ποιήσεις σεαυτῷ.
22
22
да не постaвиши себЁ кaпища, є4же возненави1дэ гDь бGъ тв0й. οὐ στήσεις σεαυτῷ στήλην, ἃ ἐμίσησε Κύριος ὁ Θεός σου.
Главa з7i
Κεφάλαιο 17
1
1
Да не пожрeши гDеви бGу твоемY телцA и3ли2 nвчaте, на нeмже є4сть пор0къ, всsкъ глаг0лъ ѕ0лъ: ћкw мeрзость гDеви бGу твоемY є4сть. ΟΥ θύσεις Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου μόσχον ἢ πρόβατον, ἐν ᾧ ἐστιν ἐν αὐτῷ μῶμος, πᾶν ρῆμα πονηρόν, ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σού ἐστιν.
2
2
Ѓще же њбрsщетсz ў тебє2 во є3ди1нэмъ t градHвъ твои1хъ, ±же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ, мyжъ и3ли2 женA, и4же сотвори1тъ лукaвое пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, преступи1ти завётъ є3гw2: ᾿Εὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν μιᾷ τῶν πόλεών σου, ὧν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, ἀνὴρ ἢ γυνή, ὃς ποιήσει τὸ πονηρὸν ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου παρελθͺειν τὴν διαθήκην αὐτοῦ,
3
3
и3 шeдше послyжатъ богHмъ и3ны6мъ и3 покл0нzтсz и5мъ, с0лнцу, и3ли2 лунЁ, и3ли2 всsкому ±же t красоты2 небeсныz, и4хже не повелёхъ тебЁ: καὶ ἐλθόντες λατρεύσωσι θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσωσιν αὐτοῖς, τῷ ἡλίῳ ἢ τῇ σελήνῃ ἢ παντὶ τῶν ἐκ τοῦ κόσμου τοῦ οὐρανοῦ, ἃ οὐ προσέξατέ σοι,
4
4
и3 возвэсти1тсz тебЁ, и3 взhщеши ѕэлw2, и3 сE, и4стинно бhсть сл0во, мeрзость сотвори1сz сіS во ї}ли: καὶ ἀναγγελῇ σοι, καὶ ἐκζητήσεις σφόδρα, καὶ ἰδοὺ ἀληθῶς γέγονε τὸ ρῆμα, γεγένηται τὸ βδέλυγμα τοῦτο ἐν ᾿Ισραήλ,
5
5
да и3зведeши человёка того2, и3ли2 женY тY, и5же сотвори1ша дёло ѕл0е сіE, пред8 двє1ри, и3 побіeте и5хъ кaменіемъ, и3 да ќмрутъ. καὶ ἐξάξεις τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον ἢ τὴν γυναῖκα ἐκείνην καὶ λιθοβολήσετε αὐτοὺς ἐν λίθοις, καὶ τελευτήσουσιν.
6
6
При двою2 свидётелехъ и3ли2 при трeхъ да ќмретъ: ўмирazй да не ќмретъ при є3ди1нэмъ свидётели: ἐπὶ δυσὶ μάρτυσιν ἢ ἐπὶ τρισὶ μάρτυσιν ἀποθανεῖται ὁ ἀποθνήσκων· οὐκ ἀποθανεῖται ἐφ᾿ ἑνὶ μάρτυρι.
7
7
и3 рукA свидётелей да бyдетъ на нeмъ въ пeрвыхъ, ўмертви1ти є3го2, и3 рукA всёхъ людjй п0слэжде: и3 и3зми1те ѕл0е t вaсъ самёхъ. καὶ ἡ χεὶρ τῶν μαρτύρων ἔσται ἐπ᾿ αὐτῷ ἐν πρώτοις θανατῶσαι αὐτόν, καὶ ἡ χεὶρ τοῦ λαοῦ ἐπ᾿ ἐσχάτων· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.
8
8
Ѓще же неудоборэши1мо сл0во ў тебє2 въ судЁ междY кр0вію и3 кр0вію, и3 междY суд0мъ и3 суд0мъ, и3 междY ћзвою и3 ћзвою, и3 междY прёніемъ и3 прёніемъ, словесA с{днаz въ градёхъ твои1хъ, и3 востaвъ взhдеши на мёсто, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призвaти и4мz є3гw2 тaмw: ᾿Εὰν δὲ ἀδυνατήσῃ ἀπὸ σοῦ ρῆμα ἐν κρίσει ἀναμέσον αἷμα αἵματος καὶ ἀναμέσον κρίσις κρίσεως καὶ ἀναμέσον ἁφὴ ἁφῆς καὶ ἀναμέσον ἀντιλογία ἀντιλογίας, ρήματα κρίσεως ἐν ταῖς πόλεσιν ὑμῶν, καὶ ἀναστὰς ἀναβήσῃ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐκεῖ,
9
9
и3 пріи1деши къ жерцє1мъ леvjтwмъ, и3 къ судіи2, и4же бyдетъ въ ты6z дни6, и3 взыскaвше возвэстsтъ тебЁ сyдъ: καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τοὺς ἱερεῖς τοὺς Λευίτας καὶ πρὸς τὸν κριτήν, ὃς ἂν γένηται ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, καὶ ἐκζητήσαντες ἀναγγελοῦσί σοι τὴν κρίσιν.
10
10
и3 сотвори1ши по словеси2, є4же возвэстsтъ тебЁ t мёста, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw, и3 да сохрани1ши ѕэлw2 твори1ти вс‰, є3ли6ка законоположaтсz тебЁ: καὶ ποιήσεις κατὰ τὸ πρᾶγμα, ὃ ἂν ἀναγγείλωσί σοι ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἐὰν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου, καὶ φυλάξῃ ποιῆσαι πάντα ὅσα ἂν νομοθετηθῇ σοι·
11
11
по зак0ну и3 по судY, є3г0же рекyтъ тебЁ, сотвори1ши, да не ўклони1шисz t словесE, є4же и3звэстsтъ тебЁ, ни на дeсно, ни на лёво. κατὰ τὸν νόμον καὶ κατὰ τὴν κρίσιν, ἣν ἂν εἴπωσί σοι, ποιήσεις, οὐκ ἐκκλινεῖς ἀπὸ τοῦ ρήματος, οὗ ἐὰν ἀναγγείλωσί σοι, δεξιὰ οὐδὲ ἀριστερά.
12
12
И# человёкъ, и4же сотвори1тъ въ г0рдости, є4же не послyшати жерцA предстоsщагw служи1ти во и4мz гDа бGа твоегw2, и3ли2 судіи2, и4же въ ты6z дни6 бyдетъ, да ќмретъ человёкъ т0й, и3 да и4змеши ѕл0е t ї}лz: καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν ποιήσῃ ἐν ὑπερηφανίᾳ ὥστε μὴ ὑπακοῦσαι τοῦ ἱερέως τοῦ παρεστηκότος λειτουργεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἢ τοῦ κριτοῦ, ὃς ἂν ᾖ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, καὶ ἀποθανεῖται ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ᾿Ισραήλ·
13
13
и3 вси2 лю1діе ўслhшавше ўбоsтсz, и3 не бyдутъ нечeствовати ктомY. καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀκούσας φοβηθήσεται καὶ οὐκ ἀσεβήσει ἔτι.
14
14
Ѓще же вни1деши въ зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ жрeбій, и3 пріи1меши ю5, и3 всели1шисz на нeй, и3 речeши: постaвлю кнsзz над8 соб0ю, ћкоже и3 пр0чіи kзhцы, и5же w4крестъ менє2: ᾿Εὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, καὶ κληρονομήσῃς αὐτὴν καὶ κατοικήσῃς ἐπ᾿ αὐτὴν καὶ εἴπῃς· καταστήσω ἐπ᾿ ἐμαυτὸν ἄρχοντα, καθὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη τὰ κύκλῳ μου,
15
15
поставлsz да постaвиши над8 соб0ю кнsзz, є3г0же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й, t брaтіи твоеS да постaвиши над8 соб0ю кнsзz, не возм0жеши постaвити над8 соб0ю кнsзz человёка чуждaго, ћкw не брaтъ тв0й є4сть. καθιστῶν καταστήσεις ἐπὶ σεαυτὸν ἄρχοντα, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεὸς αὐτόν. ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου καταστήσεις ἐπὶ σεαυτὸν ἄρχοντα· οὐ δυνήσῃ καταστῆσαι ἐπὶ σεαυτὸν ἄνθρωπον ἀλλότριον, ὅτι οὐκ ἀδελφός σού ἐστι.
16
16
Nбaче да не ўмн0житъ себЁ к0ней, нижE да возврати1тъ людjй во є3гЂпетъ, ћкw да не ўмн0житъ себЁ к0ней: гDь же речE вaмъ: не приложи1те возврати1тисz путeмъ си1мъ ктомY: διότι οὐ πληθυνεῖ ἑαυτῷ ἵππον οὐδὲ μὴ ἀποστρέψῃ τὸν λαὸν εἰς Αἴγυπτον, ὅπως μὴ πληθύνῃ αὐτῷ ἵππον, ὁ δὲ Κύριος εἶπεν· οὐ προσθήσεσθε ἀποστρέψαι τῇ ὁδῷ ταύτῃ ἔτι.
17
17
и3 да не ўмн0житъ себЁ жeнъ, да не преврати1тсz сeрдце є3гw2: и3 сребрA и3 злaта да не ўмн0житъ себЁ ѕэлw2. καὶ οὐ πληθυνεῖ ἑαυτῷ γυναῖκας, ἵνα μὴ μεταστῇ αὐτοῦ ἡ καρδία· καὶ ἀργύριον καὶ χρυσίον οὐ πληθυνεῖ ἑαυτῷ σφόδρα.
18
18
И# бyдетъ є3гдA сsдетъ на прест0лэ влaсти своеS, да напи1шетъ себЁ второзак0ніе сіE въ кни1зэ t жерцє1въ леvjтwвъ, καὶ ὅταν καθίσῃ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ, καὶ γράψει αὐτῷ τὸ δευτερονόμιον τοῦτο εἰς βιβλίον παρὰ τῶν ἱερέων τῶν Λευιτῶν,
19
19
и3 бyдетъ съ ни1мъ, и3 да чтeтъ ю5 во вс‰ дни6 житіS своегw2, да научи1тсz боsтисz гDа бGа своегw2 и3 храни1ти вс‰ зaпwвэди сі‰ и3 њправд†ніz сі‰, твори1ти |: καὶ ἔσται μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἀναγνώσεται ἐν αὐτῷ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ, ἵνα μάθῃ φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεόν σου καὶ φυλάσσεσθαι πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας καὶ τὰ δικαιώματα ταῦτα ποιεῖν,
20
20
да не возвhситсz сeрдце є3гw2 t брaтіи є3гw2, да не престyпитъ t зaповэдій ни на дeсно, ни на лёво, ћкw да бyдетъ мнHга лBта во влaсти своeй, т0й и3 сhны є3гw2 съ ни1мъ, въ сынёхъ ї}левыхъ. ἵνα μὴ ὑψωθῇ ἡ καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, ἵνα μὴ παραβῇ ἀπὸ τῶν ἐντολῶν δεξιὰ ἢ ἀριστερά, ὅπως ἂν μακροχρονίσῃ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ.
Главa }i
Κεφάλαιο 18
1
1
Да не бyдетъ жерцє1мъ леvjтwмъ всемY плeмени леvjину чaсти нижE жрeбіz со ї}лемъ: приношє1ніz гDу жрeбій и4хъ, да kдsтъ |: ΟΥΚ ἔσται τοῖς ἱερεῦσι τοῖς Λευίταις, ὅλῃ φυλῇ Λευί, μερὶς οὐδὲ κλῆρος μετὰ ᾿Ισραήλ· καρπώματα Κυρίου ὁ κλῆρος αὐτῶν, φάγονται αὐτά.
2
2
жрeбій же да не бyдетъ є3мY въ брaтіи є3гw2: гDь сaмъ жрeбій є3гw2, ћкоже речE є3мY. κλῆρος δὲ οὐκ ἔσται αὐτοῖς ἐν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτῶν· Κύριος αὐτὸς κλῆρος αὐτοῦ, καθότι εἶπεν αὐτῷ.
3
3
И# сeй сyдъ жерцє1въ, ±же t людjй, t приносsщихъ жє1ртвы, ѓще телцA, ѓще џвцу: и3 дaси жерцY рaмо, и3 чє1люсти, и3 ўтр0бу: καὶ αὕτη ἡ κρίσις τῶν ἱερέων, τὰ παρὰ τοῦ λαοῦ, παρὰ τῶν θυόντων τὰ θύματα, ἐάν τε μόσχον ἐάν τε πρόβατον· καὶ δώσεις τὸν βραχίονα τῷ ἱερεῖ καὶ τά σιαγόνια καὶ τὸ ἔνυστρον.
4
4
и3 начaтки пшени1цы твоеS и3 вінA твоегw2 и3 є3лeа твоегw2, и3 начaтокъ стрижeніz nвeцъ твои1хъ да дaси є3мY: καὶ τὰς ἀπαρχὰς τοῦ σίτου σου καὶ τοῦ οἴνου σου καὶ τοῦ ἐλαίου σου καὶ τὴν ἀπαρχὴν τῶν κουρῶν τῶν προβάτων σου δώσεις αὐτῷ·
5
5
ћкw того2 и3збрA гDь бGъ тв0й t всёхъ племeнъ твои1хъ предстоsти пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, служи1ти и3 благослови1ти во и4мz гDне, т0й и3 сhнове є3гw2 во вс‰ дни6. ὅτι αὐτὸν ἐξελέξατο Κύριος ἐκ πασῶν τῶν φυλῶν σου παρεστάναι ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ, λειτουργεῖν καὶ εὐλογεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ.
6
6
Ѓще же пріи1детъ леvjтъ t є3ди1нагw градHвъ вaшихъ, t всёхъ сынHвъ ї}левыхъ, и3дёже т0й њбитaетъ, ћкоже желaетъ душA є3гw2, на мёсто, є4же и3зберeтъ гDь, ἐὰν δὲ παραγένηται ὁ Λευίτης ἐκ μιᾶς τῶν πόλεων ἐκ πάντων τῶν υἱῶν ᾿Ισρήλ, οὗ αὐτὸς παροικεῖ, καθ᾿ ὅτι ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, εἰς τὸν τόπον ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος.
7
7
да слyжитъ и4мени гDа бGа вaшегw, ћкоже и3 вс‰ брaтіz є3гw2 леvjти предстоsщіи тaмw пред8 гDемъ: καὶ λειτουργήσει τῷ ὀνόματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτοῦ, ὥσπερ πάντες οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ οἱ Λευῖται οἱ παρεστηκότες ἐκεῖ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου·
8
8
чaсть tдэлeную да ћстъ, кромЁ продaжи ћже по nтeчеству. μερίδα μεμερισμένην φάγεται, πλὴν τῆς πράσεως τῆς κατὰ πατριάν.
9
9
Ѓще же вни1деши въ зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ, да не навhкнеши твори1ти по мeрзостемъ kзhкwвъ тёхъ: ᾿Εὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, οὐ μαθήσῃ ποιεῖν κατὰ τὰ βδελύγματα τῶν ἐθνῶν ἐκείνων.
10
10
да не њбрsщетсz въ тебЁ њчищaz сhна своего2 и3 дщeрь свою2 nгнeмъ, волхвyz волхвовaніемъ и3 чарyzй и3 птицеволшeбствуzй, οὐχ εὑρεθήσεται ἐν σοὶ περικαθαίρων τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἢ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ ἐν πυρί, μαντευόμενος μαντείαν, κληδονιζόμενος καὶ οἰωνιζόμενος,
11
11
чародёй њбавaz њбавaніемъ, ўтробоволхвyzй и3 знаменосмотри1тель, и3 вопрошazй мeртвыхъ: φαρμακὸς ἐπαείδων ἐπαοιδήν, ἐγγαστρίμυθος καὶ τερατοσκόπος, ἐπερωτῶν τοὺς νεκρούς.
12
12
є4сть бо мeрзость гDеви бGу твоемY всsкъ творsй сі‰: си1хъ бо рaди мeрзостей потреби1тъ | гDь бGъ тв0й t лицA твоегw2. ἔστι γὰρ βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου πᾶς ποιῶν ταῦτα· ἕνεκεν γὰρ τῶν βδελυγμάτων τούτων Κύριος ἐξολοθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου.
13
13
Совершeнъ да бyдеши пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ. τέλειος ἔσῃ ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου·
14
14
Kзhцы бо сjи, и5хже ты2 наслёдиши, сjи чаровaній и3 волхвовaній послyшаютъ: тебё же не тaкw дадE гDь бGъ тв0й. τὰ γὰρ ἔθνη ταῦτα, οὓς σὺ κατακληρονομεῖς αὐτούς, οὗτοι κληδόνων καὶ μαντειῶν ἀκούσονται, σοὶ δὲ οὐχ οὕτως ἔδωκε Κύριος ὁ Θεός σου.
15
15
Прbр0ка t брaтіи твоеS, ћкоже менE, возстaвитъ тебЁ гDь бGъ тв0й, тогw2 послyшайте: προφήτην ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ὡς ἐμὲ ἀναστήσει σοι Κύριος ὁ Θεός σου, αὐτοῦ ἀκούσεσθε
16
16
по всемY, є3ли1кw проси1лъ є3си2 t гDа бGа твоегw2 въ хwри1вэ въ дeнь собрaніz, глаг0люще: да не приложи1мъ слhшати глaса гDа бGа нaшегw, и3 nгнS вели1кагw сегw2 не ўви1димъ по сeмъ, да не и4змремъ. κατὰ πάντα, ὅσα ἠτήσῳ παρὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐν Χωρὴβ τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐκκλησίας λέγοντες· οὐ προσθήσομεν ἀκοῦσαι τὴν φωνὴν Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ τὸ πῦρ τοῦτο τὸ μέγα οὐκ ὀψόμεθα ἔτι, οὐδὲ μὴ ἀποθάνωμεν.
17
17
И# речE гDь ко мнЁ: прaвw вс‰, є3ли6ка глаг0лаху къ тебЁ: καὶ εἶπε Κύριος πρός με· ὀρθῶς πάντα ὅσα ἐλάλησαν πρὸς σέ·
18
18
прbр0ка возстaвлю и5мъ t среды2 брaтіи и4хъ, ћкоже тебE: и3 вдaмъ сл0во моE во ўстA є3гw2, и3 возгlетъ и5мъ, ћкоже заповёдаю є3мY: προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν, ὥσπερ σέ, καὶ δώσω τὰ ρήματα ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ, καὶ λαλήσει αὐτοῖς καθ᾿ ὅτι ἂν ἐντείλωμαι αὐτῷ·
19
19
и3 человёкъ т0й, и4же не послyшаетъ словeсъ є3гw2, є3ли6ка возгlетъ прbр0къ џный во и4мz моE, ѓзъ tмщY t негw2: καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν μὴ ἀκούσῃ ὅσα ἂν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐκεῖνος ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐγὼ ἐκδικήσω ἐξ αὐτοῦ.
20
20
nбaче прор0къ, и4же вознечeствуетъ глаг0лати во и4мz моE сл0во, є3гHже не повелёхъ є3мY глаг0лати, и3 и4же ѓще возглаг0летъ во и4мz богHвъ и3нёхъ, да ќмретъ прор0къ т0й. πλὴν ὁ προφήτης, ὃς ἂν ἀσεβήσῃ λαλῆσαι ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου ρῆμα, ὃ οὐ προσέταξα λαλῆσαι, καὶ ὃς ἂν λαλήσῃ ἐν ὀνόματι θεῶν ἑτέρων, ἀποθανεῖται ὁ προφήτης ἐκεῖνος.
21
21
Ѓще же речeши въ сeрдцы своeмъ: кaкw познaемъ сл0во, є3гHже не гlа гDь; ἐὰν δὲ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου· πῶς γνωσόμεθα τὸ ρῆμα, ὃ οὐκ ἐλάλησε Κύριος;
22
22
є3ли6ка ѓще возглаг0летъ прор0къ во и4мz гDне, и3 не сбyдетсz, и3 не случи1тсz сл0во сіE, є3гHже не речE гDь: въ нечeстіи глаг0ла прор0къ т0й, не ўб0йтесz є3гw2. ὅσα ἐὰν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐκεῖνος τῷ ὀνόματι Κυρίου, καὶ μὴ γένηται καὶ μὴ συμβῇ, τοῦτο τὸ ρῆμα ὃ οὐκ ἐλάλησε Κύριος· ἐν ἀσεβείᾳ ἐλάλησεν ὁ προφήτης ἐκεῖνος, οὐκ ἐφέξεσθε αὐτοῦ.
Главa f7i
Κεφάλαιο 19
1
1
Е#гдa же погуби1тъ гDь бGъ тв0й kзhки, и4хже гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ зeмлю, и3 наслёдиши и5хъ и3 всели1шисz во градёхъ и4хъ и3 въ домёхъ и4хъ, ΕΑΝ δὲ ἀφανίσῃ Κύριος ὁ Θεός σου τὰ ἔθνη, ἃ ὁ Θεὸς δίδωσί σοι τὴν γῆν αὐτῶν, καὶ κατακληρονομήσητε αὐτοὺς καὶ κατοικήσετε ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν,
2
2
три2 грaды да tлучи1ши себЁ среди2 земли2 твоеS, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ наслёдіе. τρεῖς πόλεις διαστελεῖς σεαυτῷ ἐν μέσῳ τῆς γῆς σου, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι.
3
3
Ўгот0ви себЁ пyть, и3 на тр0е раздэли2 предёлы земли2 твоеS, ю4же раздэлsетъ тебЁ гDь бGъ тв0й: и3 да бyдетъ ўбёжище тaмw всsкому ўбjйцэ. στόχασαί σοι τὴν ὁδὸν καὶ τριμεριεῖς τὰ ὅρια τῆς γῆς σου, ἣν καταμερίζει σοι Κύριος ὁ Θεός σου, καὶ ἔσται ἐκεῖ καταφυγὴ παντὶ φονευτῇ.
4
4
Сіe же да бyдетъ заповёданіе ўбjйцэ, и4же ѓще ўбэжи1тъ тaмw, и3 жи1въ бyдетъ: и4же ѓще ўбіeтъ бли1жнzго своего2 не вёдz, и3 сeй не ненави1дэ є3го2 прeжде вчерaшнzгw днE и3 трeтіzгw, τοῦτο δὲ ἔσται τὸ πρόσταγμα τοῦ φονευτοῦ, ὃς ἂν φύγῃ ἐκεῖ καὶ ζήσεται· ὃς ἂν πατάξῃ τὸν πλησίον αὐτοῦ οὐκ εἰδὼς καὶ οὗτος οὐ μισῶν αὐτὸν πρὸ τῆς χθὲς καὶ τρίτης,
5
5
и3 и4же ѓще п0йдетъ съ п0другомъ свои1мъ въ лёсъ собирaти дровA, и3 поползнeтсz рукA є3гw2 съ сэки1рою сэкyщагw дровA, и3 спaдши сэки1ра съ топори1ща ўлучи1тъ п0друга є3гw2, и3 ќмретъ, сeй да ўбэжи1тъ во є3ди1нъ t градHвъ си1хъ, и3 жи1въ да бyдетъ: καὶ ὃς ἐὰν εἰσέλθῃ μετὰ τοῦ πλησίον εἰς τὸν δρυμὸν συναγαγεῖν ξύλα, καὶ ἐκκρουσθῇ ἡ χεὶρ αὐτοῦ τῇ ἀξίνῃ κόπτοντος τὸ ξύλον, καὶ ἐκπεσὸν τὸ σιδήριον ἀπὸ τοῦ ξύλου τύχῃ τοῦ πλησίον, καὶ ἀποθάνῃ, οὗτος καταφεύξεται εἰς μίαν τῶν πόλεων τούτων καὶ ζήσεται,
6
6
да не погнaвъ ќжикъ кр0ве в8слёдъ ўби1вшагw, ћкw разгори1тсz сeрдце є3мY, и3 пости1гнетъ є3го2, ѓще должaйшій бyдетъ пyть, и3 ўбіeтъ дyшу є3гw2, и3 ќмретъ: и3 семY нёсть сyдъ смeртный, понeже не бЁ ненави1дz є3го2 прeжде вчерaшнzгw и3 трeтіzгw днE: ἵνα μὴ διώξας ὁ ἀγχιστεύων τοῦ αἵματος ὀπίσω τοῦ φονεύσαντος, ὅτι παρατεθέρμανται τῇ καρδίᾳ, καὶ καταλάβῃ αὐτόν, ἐὰν μακροτέρα ᾖ ἡ ὁδός, καὶ πατάξῃ αὐτοῦ ψυχήν, καὶ ἀποθάνῃ, καὶ τούτῳ οὐκ ἔστι κρίσις θανάτου, ὅτι οὐ μισῶν ἦν αὐτὸν πρὸ τῆς χθές, οὐδὲ πρὸ τῆς τρίτης.
7
7
сегw2 рaди заповёдаю ѓзъ тебЁ сл0во сіE, глаг0лz: три2 грaды да tлучи1ши себЁ. διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλομαι τὸ ρῆμα τοῦτο λέγων· τρεῖς πόλεις διαστελεῖς σεαυτῷ·
8
8
Ѓще же разшири1тъ гDь бGъ тв0й предёлы тво‰, ћкоже клsтсz nтцє1мъ твои6мъ, и3 дaстъ тебЁ гDь всю2 зeмлю, ю4же речE дaти nтцє1мъ твои6мъ, ἐὰν δὲ ἐμπλατύνῃ Κύριος ὁ Θεός σου τὰ ὅριά σου, ὃν τρόπον ὤμοσε τοῖς πατράσι σου, καὶ δῷ σοι Κύριος πᾶσαν τὴν γῆν, ἣν εἶπε δοῦναι τοῖς πατράσι σου,
9
9
ѓще послyшаеши твори1ти вс‰ зaпwвэди сі‰, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, люби1ти гDа бGа твоего2, ходи1ти во всёхъ путeхъ є3гw2 вс‰ дни6: и3 да приложи1ши себЁ є3щE три2 грaды къ си6мъ тріeмъ градHмъ, ἐὰν ἀκούσῃς ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἀγαπᾶν Κύριον τὸν Θεόν σου, πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας, προσθήσειςσεαυτῷ ἔτι τρεῖς πόλεις πρὸς τὰς τρεῖς ταύτας,
10
10
и3 да не проліeтсz кр0вь безви1нна въ земли2 твоeй, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ жрeбій, и3 да не бyдетъ въ тебЁ кр0ви пови1ненъ. καὶ οὐκ ἐκχυθήσεται αἷμα ἀναίτιον ἐν τῇ γῇ, ᾗ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ, καὶ οὐκ ἔσται ἐν σοὶ αἵματι ἔνοχος.
11
11
Ѓще же бyдетъ ў тебє2 человёкъ ненави1дzй бли1жнzго своего2, и3 навётъ сотвори1тъ нaнь, и3 востaнетъ нaнь, и3 порази1тъ дyшу є3гw2, и3 ќмретъ, и3 вбёгнетъ во є3ди1нъ t градHвъ си1хъ, ἐὰ δὲ γένηται ἐν σοὶ ἄνθρωπος μισῶν τὸν πλησίον καὶ ἐνεδρεύσῃ αὐτὸν καὶ ἐπαναστῇ ἐπ᾿ αὐτὸν καὶ πατάξῃ αὐτοῦ ψυχήν, καὶ ἀποθάνῃ, καὶ φύγῃ εἰς μίαν τῶν πόλεων τούτων,
12
12
да п0слютъ старBйшины грaда тогw2, и3 в0змутъ є3го2 tтyду, и3 да предадsтъ є3го2 въ рyцэ ќжикwвъ кр0ве, и3 да ќмретъ: καὶ ἀποστελοῦσιν ἡ γερουσία τῆς πόλεως αὐτοῦ καὶ λήψονται αὐτὸν ἐκεῖθεν καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν εἰς χεῖρας τῶν ἀγχιστευόντων τοῦ αἵματος, καὶ ἀποθανεῖται·
13
13
да не пощади1тъ є3гw2 џко твоE, и3 да њчи1стиши кр0вь непови1нную t ї}лz, и3 блaго бyдетъ тебЁ. οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός σου ἐπ᾿ αὐτῷ καὶ καθαριεῖς τὸ αἷμα τὸ ἀναίτιον ἐξ ᾿Ισραήλ, καὶ εὖ σοι ἔσται.
14
14
Да не предви1жеши предёлwвъ бли1жнzгw своегw2, ±же постaвиша nтцы2 твои2 въ наслёдіи твоeмъ, є4же наслёдовалъ є3си2 въ земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ во жрeбій. Οὐ μετακινήσεις ὅρια τοῦ πλησίον, ἃ ἔστησαν οἱ πατέρες σου ἐν τῇ κληρονομίᾳ, ᾗ κατεκληρονομήθης ἐν τῇ γῇ, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ.
15
15
Да не пребyдетъ свидётель є3ди1нъ во свидётелство на человёка по всsкой њби1дэ и3 по всsкому преступлeнію и3 по всsкому грэхY, и4мже ѓще согрэши1тъ: при ўстёхъ двою2 свидётелей и3 при ўстёхъ тріeхъ свидётелей да стaнетъ всsкъ глаг0лъ. Οὐκ ἐμμενεῖ μάρτυς εἷς μαρτυρῆσαι κατὰ ἀνθρώπου κατὰ πᾶσαν ἀδικίαν καὶ κατὰ πᾶν ἁμάρτημα καὶ κατὰ πᾶσαν ἁμαρτίαν, ἣν ἐὰν ἁμάρτῃ· ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων καὶ ἐπὶ στόματος τριῶν μαρτύρων στήσεται πᾶν ρῆμα.
16
16
Ѓще же востaнетъ свидётель непрaведенъ на человёка, глаг0лz на него2 нечeстіе, ἐὰν δὲ καταστῇ μάρτυς ἄδικος κατὰ ἀνθρώπου καταλέγων αὐτοῦ ἀσέβειαν,
17
17
да стaнутъ џба человBка, и5мже є4сть прS, пред8 гDемъ и3 пред8 жєрцы2 и3 пред8 судіsми, и5же бyдутъ въ ты6z дни6, καὶ στήσονται οἱ δύο ἄνθρωποι, οἷς ἐστιν αὐτοῖς ἡ ἀντιλογία, ἔναντι Κυρίου καὶ ἔναντι τῶν ἱερέων καὶ ἔναντι τῶν κριτῶν, οἳ ἂν ὦσιν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις,
18
18
и3 да и3спытaютъ и5хъ судіи6 прилёжнw, и3 сE, свидётель непрaведенъ свидётелствова непрaвду, востA на брaта своего2: καὶ ἐξετάσωσιν οἱ κριταὶ ἀκριβῶς, καὶ ἰδοὺ μάρτυς ἄδικος ἐμαρτύρησεν ἄδικα, ἀντέστη κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ,
19
19
да сотвори1те є3мY, ћкоже и3 џнъ ўмhсли сотвори1ти супроти1въ брaта своегw2, и3 и3зми1те ѕл0е t вaсъ самёхъ: καὶ ποιήσετε αὐτῷ ὃν τρόπον ἐπονηρεύσατο ποιῆσαι κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐξαρεῖς τὸ πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.
20
20
да и3 пр0чіи ўслhшавше ўбоsтсz, и3 не приложaтъ ктомY твори1ти словесE ѕлaгw сегw2 въ вaсъ: καὶ οἱ ἐπίλοιποι ἀκούσαντες φοβηθήσονται καὶ οὐ προσθήσουσιν ἔτι ποιῆσαι κατὰ τὸ ρῆμα τὸ πονηρὸν τοῦτο ἐν ὑμῖν.
21
21
да не пощади1тъ є3гw2 џко твоE: дyшу за дyшу, џко за џко, зyбъ за зyбъ, рyку за рyку, н0гу за н0гу, ћкоже ѓще кто2 дaстъ пор0къ на бли1жнzго своего2, си1це воздaстсz є3мY. οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός σου ἐπ᾿ αὐτῷ· ψυχὴν ἀντὶ ψυχῆς, ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ, ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος, χεῖρα ἀντὶ χειρός, πόδα ἀντὶ ποδός.
Главa к7
Κεφάλαιο 20
1
1
Ѓще же и3зhдеши на брaнь на враги2 тво‰, и3 ќзриши к0ни и3 всaдники и3 лю1ди мн0жайшыz тебє2, да не ўбои1шисz и4хъ: ћкw гDь бGъ тв0й съ тоб0ю, и3зведhй тS и3з8 земли2 є3гЂпетскіz. ΕΑΝ δὲ ἐξέλθῃς εἰς πόλεμον ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου καὶ ἴδῃς ἵππον καὶ ἀναβάτην καὶ λαὸν πλείονά σου, οὐ φοβηθήσῃ ἀπ᾿ αὐτῶν, ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου μετὰ σοῦ ὁ ἀναβιβάσας σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου.
2
2
И# бyдетъ є3гдA прибли1жишисz къ рaти, и3 приступи1въ жрeцъ да возглаг0летъ къ лю1демъ и3 речeтъ къ ни6мъ: καὶ ἔσται ὅταν ἐγγίσῃς τῷ πολέμῳ, καὶ προσεγγίσας ὁ ἱερεὺς λαλήσει τῷ λαῷ καὶ ἐρεῖ πρὸς αὐτούς·
3
3
послyшай, ї}лю, вы2 и3сх0дите днeсь на рaть ко врагHмъ вaшымъ: да не њслабёетъ сeрдце вaше, ни ўб0йтесz, нижE ўстраши1тесz и3 не ўклони1тесz t лицA и4хъ: ἄκουε, ᾿Ισραήλ· ὑμεῖς πορεύεσθε σήμερον εἰς τὸν πόλεμον ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, μὴ ἐκλυέσθω ἡ καρδία ὑμῶν, μὴ φοβεῖσθε μηδὲ θραύεσθε μηδὲ ἐκκλίνετε ἀπὸ προσώπου αὐτῶν,
4
4
ћкw гDь бGъ вaшъ и3дhй пред8 вaми споб0рствуетъ вaмъ на враги2 вaшz и3 спасeтъ вaсъ. ὅτι Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ὁ προπορευόμενος μεθ᾿ ὑμῶν συνεκπολεμῆσαι ὑμῖν τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, διασῶσαι ὑμᾶς.
5
5
И# да рекyтъ книгHчіz къ лю1демъ, глаг0люще: кjй человёкъ создaвый хрaмину н0ву, и3 не њбнови2 є3S; да и4детъ, и3 да возврати1тсz въ д0мъ св0й, да не ќмретъ на рaти, и3 человёкъ и4нъ њбнови1тъ ю5: καὶ λαλήσουσιν οἱ γραμματεῖς πρὸς τὸν λαὸν λέγοντες· τίς ὁ ἄνθρωπος ὁ οἰκοδομήσας οἰκίαν καινὴν καὶ οὐκ ἐνεκαίνισεν αὐτήν; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, μὴ ἀποθάνῃ ἐν τῷ πολέμῳ καὶ ἄνθρωπος ἕτερος ἐγκαινιεῖ αὐτήν.
6
6
и3 кjи человёкъ, и4же насади2 віногрaдъ, и3 не весели1сz t негw2; да и4детъ, и3 возврати1тсz въ д0мъ св0й, да не ќмретъ на рaти, и3 человёкъ и4нъ возвесели1тсz t негw2: καὶ τίς ὁ ἄνθρωπος, ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα καὶ οὐκ εὐφράνθη ἐξ αὐτοῦ; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, μὴ ἀποθάνῃ ἐν τῷ πολέμῳ καὶ ἄνθρωπος ἕτερος εὐφρανθήσεται ἐξ αὐτοῦ.
7
7
и3 кjй человёкъ, и4же њбручи2 себЁ женY, и3 не понsлъ ю5; да и4детъ, и3 возврати1тсz въ д0мъ св0й, да не ќмретъ на рaти, и3 и4нъ человёкъ п0йметъ ю5. καὶ τίς ὁ ἄνθρωπος, ὅστις μεμνήστευται γυναῖκα καὶ οὐκ ἔλαβεν αὐτήν; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, μὴ ἀποθάνῃ ἐν τῷ πολέμῳ καὶ ἄνθρωπος ἕτερος λήψεται αὐτήν.
8
8
И# да приложaтъ книгHчіz глаг0лати къ лю1демъ, и3 да рекyтъ: кjй человёкъ страшли1въ и3 слaбъ сeрдцемъ; да и4детъ, и3 возврати1тсz въ д0мъ св0й, да не ўстраши1тъ сeрдца брaта своегw2, ѓки сeрдце своE. καὶ προσθήσουσιν οἱ γραμματεῖς λαλῆσαι πρὸς τὸν λαὸν καὶ ἐροῦσι· τίς ὁ ἄνθρωπος ὁ φοβούμενος καὶ δειλὸς τῇ καρδίᾳ; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, ἵνα μὴ δειλιάνῃ τὴν καρδίαν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ὥσπερ ἡ αὐτοῦ.
9
9
И# бyдетъ є3гдA ўм0лкнутъ книгHчіz глаг0люще къ лю1демъ, и3 постaвzтъ воевHды в0инства вожды2 людjй. καὶ ἔσται ὅταν παύσωνται οἱ γραμματεῖς λαλοῦντες πρὸς τὸν λαόν, καὶ καταστήσουσιν ἄρχοντας τῆς στρατιᾶς προηγουμένους τοῦ λαοῦ.
10
10
Ѓще же пріи1деши ко грaду воевaти нaнь, и3 воззовeши | съ ми1ромъ: ᾿Εὰν δὲ προσέλθῃς πρὸς πόλιν ἐκπολεμῆσαι αὐτούς, καὶ ἐκκαλέσαι αὐτοὺς μετ᾿ εἰρήνης·
11
11
ѓще ќбw ми1рное tвэщaютъ ти2, и3 tвeрзутъ тебЁ (грaдъ), вси2 лю1діе њбрётшіисz во грaдэ да бyдутъ тебЁ дaнь даю1ще и3 послyшающіи тебE: ἐὰν μὲν εἰρηνικὰ ἀποκριθῶσί σοι καὶ ἀνοίξωσί σοι, ἔσται πᾶς ὁ λαὸς οἱ εὑρεθέντες ἐν αὐτῇ ἔσονταί σοι φορολόγητοι καὶ ὑπήκοοί σου·
12
12
ѓще же не покорsтсz тебЁ, и3 сотворsтъ съ тоб0ю рaть, да њбсsдеши є3го2, ἐὰν δὲ μὴ ὑπακούσωσί σοι καὶ ποιῶσι πρὸς σὲ πόλεμον, περικαθαριεῖς αὐτήν,
13
13
д0ндеже предaстъ | гDь бGъ тв0й въ рyцэ твои2: да и3збіeши всsкъ мyжескъ п0лъ въ нeмъ ўбjйствомъ мечA, ἕως ἂν παραδῷ σοι αὐτὴν Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου, καὶ πατάξεις πᾶν ἀρσενικὸν αὐτῆς ἐν φόνῳ μαχαίρας,
14
14
кромЁ жeнъ и3 и3мёніz, и3 вс‰ скоты2, и3 вс‰ є3ли6ка сyть во грaдэ, и3 всE стzжaніе да плэни1ши себЁ, и3 да снёси вeсь плёнъ врагHвъ твои1хъ, ±же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ. πλὴν τῶν γυναικῶν καὶ τῆς ἀποσκευῆς καὶ πάντα τὰ κτήνη καὶ πάντα, ὅσα ἂν ὑπάρχῃ ἐν τῇ πόλει, καὶ πᾶσαν τὴν ἀπαρτίαν προνομεύσεις σεαυτῷ καὶ φαγῇ πᾶσαν τὴν προνομὴν τῶν ἐχθρῶν σου, ὧν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι.
15
15
Тaкw да сотвори1ши всBмъ градHмъ, и5же сyть далeче t тебє2 ѕэлw2, и5же не сyть t градHвъ kзhкwвъ си1хъ, и4хже гDь бGъ даeтъ тебЁ наслёдити зeмлю и4хъ: οὕτω ποιήσεις πάσας τὰς πόλεις τὰς μακρὰν οὔσας σου σφόδρα, αἱ οὐχὶ ἐκ τῶν πόλεων τῶν ἐθνῶν τούτων, ὧν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι κληρονομεῖν τὴν γῆν αὐτῶν.
16
16
t ни1хъ да не њстaвите жи1ва всsкагw дыхaніz: ἰδοὺ δὲ ἀπὸ τῶν πόλεων τῶν ἐθνῶν τούτων, ὧν ὁ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι κληρονομεῖν τὴν γῆν αὐτῶν, οὐ ζωγρήσετε ἀπ᾿ αὐτῶν πᾶν ἐμπνέον,
17
17
но и3 проклsтіемъ проклени1те и5хъ, хеттeа и3 ґморрeа, и3 хананeа и3 ферезeа, и3 є3veа и3 їевусeа и3 гергесeа, ћкоже заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й: ἀλλ᾿ ἢ ἀναθέματι ἀναθεματιεῖτε αὐτούς, τὸν Χετταῖον καὶ ᾿Αμορραῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Εὐαῖον καὶ ᾿Ιεβουσαῖον καὶ Γεργεσαῖον, ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου,
18
18
да не научaтъ вaсъ твори1ти вс‰кіz мeрзwсти сво‰, є3ли6ки твори1ша богHмъ свои6мъ, и3 согрэшитE пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ. ἵνα μὴ διδάξωσι ποιεῖν ὑμᾶς πάντα τὰβδελύγματα αὐτῶν, ὅσα ἐποίησαν τοῖς θεοῖς αὐτῶν, καὶ ἁμαρτήσεσθε ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν.
19
19
Ѓще же њбсsдеши грaдъ є3ди1нъ дни6 мнHги воевaти є3го2 въ пріsтіе себЁ, да не и3стреби1ши сад0віz є3гw2, возложи1въ желёзо нaнь, но т0кмw да ћси пл0дъ t ни1хъ, самогH же да не посэчeши: є3дA дрeво, є4же въ дубрaвэ, человёкъ є4сть, є4же вни1ти t лицA твоегw2 въ забр†ла; ᾿Εὰν δὲ περικαθήσῃς περὶ πόλιν μίαν ἡμέρας πλείους ἐκπολεμῆσαι αὐτὴν εἰς κατάληψιν αὐτῆς, οὐκ ἐξολοθρεύσεις τὰ δένδρα αὐτῆς ἐπιβαλεῖν ἐπ᾿ αὐτὰ σίδηρον, ἀλλ᾿ ἢ ἀπ᾿ αὐτοῦ φαγῇ, αὐτὸ δὲ οὐκ ἐκκόψεις. μὴ ἄνθρωπος τὸ ξύλον τὸ ἐν τῷ ἀγρῷ εἰσελθεῖν ἀπὸ προσώπου σου εἰς τὸν χάρακα;
20
20
но дрeво, є4же вёси, ћкw не ћстсz пл0дъ є3гw2, сіE потреби1ши и3 посэчeши, и3 сотвори1ши лBствицы на грaдъ, и4же твори1тъ на тS рaть, д0ндеже предaстсz. ἀλλὰ ξύλον, ὃ ἐπίστασαι ὅτι οὐ καρπόβρωτόν ἐστι, τοῦτο ὀλοθρεύσεις καὶ ἐκκόψεις καὶ οἰκοδομήσεις χαράκωσιν ἐπὶ τὴν πόλιν, ἥτις ποιεῖ πρὸς σὲ τὸν πόλεμον, ἕως ἂν παραδοθῇ.
Главa к7а
Κεφάλαιο 21
1
1
Ѓще же њбрsщетсz ўбіeный на земли2, ю4же гDь бGъ даeтъ тебЁ наслёдити, лежaщь на п0ли, и3 не вёдzтъ ўби1вшагw и5: ΕΑΝ δὲ εὑρεθῇ τραυματίας ἐν τῇ γῇ, ᾗ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι κληρονομῆσαι, πεπτωκὼς ἐν τῷ πεδίῳ καὶ οὐκ οἴδασι τὸν πατάξαντα,
2
2
да и3зhдутъ стaрцы и3 судіи6 твои2 и3 да и3змёрzтъ до градHвъ, и5же w4крестъ ўбіeнагw: ἐξελεύσεται ἡ γερουσία σου καὶ οἱ κριταί σου καὶ ἐκμετρήσουσιν ἐπὶ τὰς πόλεις τὰς κύκλῳ τοῦ τραυματίου,
3
3
и3 бyдетъ грaдъ приближazйсz ўбіeному, и3 да в0змутъ старBйшины грaда тогw2 ю4ницу t говsдъ, є4юже не дёлано, и3 ћже kрмA не понесE: καὶ ἔσται ἡ πόλις ἡ ἐγγίζουσα τῷ τραυματίᾳ καὶ λήψεται ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης δάμαλιν ἐκ βοῶν, ἥτις οὐκ εἴργασται, καὶ ἥτις οὐχ εἵλκυσε ζυγόν,
4
4
и3 да и3зведyтъ старBйшины грaда тогw2 ю4ницу въ дeбрь сyху, ћже не њрaнна, нижE насёzна, и3 да пресэкyтъ жи6лы ю4ницы въ дeбри: καὶ καταβιβάσουσιν ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης δάμαλιν εἰς φάραγγα τραχεῖαν, ἥτις οὐκ εἴργασται οὐδὲ σπείρεται, καὶ νευροκοπήσουσι τὴν δάμαλιν ἐν τῇ φάραγγι.
5
5
и3 да пристyпzтъ жерцы2 леvjти: ћкw си1хъ и3збрA гDь бGъ тв0й предстоsти є3мY и3 благословлsти во и4мz є3гw2: и3 во ўстёхъ и4хъ да бyдетъ всsкое прекосл0віе и3 всsкаz ћзва: καὶ προσελεύσονται οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται, ὅτι αὐτοὺς ἐπέλεξε Κύριος ὁ Θεὸς παρεστηκέναι αὐτῷ καὶ εὐλογεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τῷ στόματι αὐτῶν ἔσται πᾶσα ἀντιλογία καὶ πᾶσα ἁφή.
6
6
и3 вси2 старBйшины грaда тогw2, приближaющіисz ўбіeному, да њмhютъ рyцэ над8 глав0ю ю4ницы, є4йже пресёчєны сyть жи6лы въ дeбри, καὶ πᾶσα ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης οἱ ἐγγίζοντες τῷ τραυματίᾳ νίψονται τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τῆς δαμάλεως τῆς νενευροκοπημένης ἐν τῇ φάραγγι
7
7
и3 tвэщaвше да рекyтъ: рyцэ нaши не проліsша кр0ве сеS, и3 џчи нaши не ви1дэша: καὶ ἀποκριθέντες ἐροῦσιν· αἱ χεῖρες ἡμῶν οὐκ ἐξέχεαν τὸ αἷμα τοῦτο, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν οὐχ ἑωράκασιν·
8
8
млcтивъ бyди лю1демъ твои6мъ ї}лю, и5хже и3звeлъ є3си2, гDи, и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, да не бyдетъ кр0вь непови1нна на лю1дехъ твои1хъ ї}ли: и3 њчи1ститсz и5мъ кр0вь: ἵλεως γενοῦ τῷ λαῷ σου ᾿Ισραήλ, οὓς ἐλυτρώσω, Κύριε, ἵνα μὴ γένηται αἷμα ἀναίτιον ἐν τῷ λαῷ σου ᾿Ισραήλ. καὶ ἐξιλασθήσεται αὐτοῖς τὸ αἷμα.
9
9
тh же tи1меши кр0вь непови1нну t среды2 себє2, ѓще сотвори1ши д0брое и3 ўг0дное пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ. σὺ δὲ ἐξαρεῖς τὸ αἷμα· τὸ ἀναίτιον ἐξ ὑμῶν αὐτῶν, ἐὰν ποιήσῃς τὸ καλὸν καὶ τὸ ἀρεστὸν ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
10
10
Ѓще же и3зhдеши на брaнь проти1ву врагHмъ твои6мъ, и3 предaстъ | гDь бGъ тв0й въ рyцэ твои2, и3 плэни1ши плёнъ t ни1хъ, ᾿Εὰν δὲ ἐξελθὼν εἰς πόλεμον ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου καὶ παραδῷ σοι Κύριος ὁ Θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ προνομεύσῃς τὴν προνομὴν αὐτῶν
11
11
и3 ќзриши въ плёнэ женY добрY њбли1чіемъ, и3 возлю1биши ю5, и3 п0ймеши ю5 себЁ въ женY, καὶ ἴδῃς ἐν τῇ προνομῇ γυναῖκα καλὴν τῷ εἴδει καὶ ἐνθυμηθῇς αὐτῆς καὶ λάβῃς αὐτήν σεαυτῷ γυναῖκα
12
12
и3 введeши ю5 внyтрь въ д0мъ тв0й, и3 да њбрjеши главY є3S, и3 да њбрёжеши н0гти є3S, καὶ εἰσάξῃς αὐτὴν ἔνδον εἰς τὴν οἰκίαν σου, καὶ ξυρήσεις τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ περιονυχιεῖς αὐτὴν
13
13
и3 да совлечeши ри6зы плBнныz є3S съ неS: и3 да сsдетъ въ домY твоeмъ, и3 да плaчетсz nтцA своегw2 и3 мaтере своеS мцcъ днjй: и3 по сeмъ вни1деши къ нeй, и3 совокупи1шисz съ нeю, и3 бyдетъ тебЁ женA. καὶ περιελεῖς τὰ ἱμάτια τῆς αἰχμαλωσίας ἀπ᾿ αὐτῆς καὶ καθιεῖται ἐν τῇ οἰκίᾳ σου καὶ κλαύσεται τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα μηνὸς ἡμέρας, καὶ μετὰ ταῦτα εἰσελεύσῃ πρὸς αὐτὴν καὶ συνοικισθήσῃ αὐτῇ, καὶ ἔσται σου γυνή.
14
14
И# бyдетъ ѓще не восх0щеши є3S, да tпyстиши ю5 своб0дну, продaжею же да не продaси є3S на цэнЁ: да не tри1неши є3S, понeже смири1лъ є3си2 ю5. καὶ ἔσται ἐὰν μὴ θέλῃς αὐτήν, ἐξαποστελεῖς αὐτὴν ἐλευθέραν καὶ πράσει οὐ πραθήσεται ἀργυρίου· οὐκ ἀθετήσεις αὐτήν, διότι ἐταπείνωσας αὐτήν.
15
15
Ѓще же бyдутъ мyжу двЁ жєны2, є3ди1на t ни1хъ любA, и3 другaz не любA, и3 породsтъ є3мY любaz и3 нелюбaz, и3 бyдетъ сhнъ перворождeнный t нелюби1мыz: ᾿Εὰν δὲ γένωνται ἀνθρώπῳδύο γυναῖκες, μία αὐτῶν ἠγαπημένη καὶ μία αὐτῶν μισουμένη, καὶ τέκωσιν αὐτῷ ἡ ἠγαπημένη καὶ ἡ μισουμένη καὶ γένηται υἱὸς πρωτότοκος τῆς μισουμένης,
16
16
и3 бyдетъ въ џньже дeнь раздэли1тъ сынHмъ свои6мъ и3мёніе своE, не возм0жетъ пeрвенцемъ бhти сhнъ люби1мыz, презрёвъ сhна нелюби1мыz пeрвенца: καὶ ἔσται ᾗ ἂν ἡμέρᾳ κατακληρονομῇ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ, οὐ δυνήσεται πρωτοτοκεῦσαι τῷ υἱῷ τῆς ἠγαπημένης, ὑπεριδὼν τὸν υἱὸν τῆς μισουμένης τὸν πρωτότοκον,
17
17
но сhна нелюби1мыz за пeрвенца да признaетъ, и3 дaстъ є3мY сугyбw t всегw2, є4же њбрsщетсz є3мY, ћкw сeй є4сть начaло ч†дъ є3гw2, и3 семY дост0итъ пeрвенство. ἀλλὰ τὸν πρωτότοκον υἱὸν τῆς μισουμένης ἐπιγνώσεται δοῦναι αὐτῷ διπλᾶ ἀπὸ πάντων, ὧν ἂν εὑρεθῇ αὐτῷ, ὅτι οὗτός ἐστιν ἀρχὴ τέκνων αὐτοῦ, καὶ τούτῳ καθήκει τὰ πρωτοτοκεῖα.
18
18
Ѓще же комY бyдетъ сhнъ непокори1въ и3 груби1тель, не послyшаzй глaса nтцA своегw2 и3 глaса мaтере своеS, и3 накaжутъ є3го2, и3 не послyшаетъ и4хъ, ᾿Εὰν δέ τινι ᾖ υἱὸς ἀπειθὴς καὶ ἐρεθιστής, οὐχ ὑπακούων φωνὴν πατρὸς καὶ φωνὴν μητρός, καὶ παιδεύωσιν αὐτὸν καὶ μὴ εἰσακούῃ αὐτῶν,
19
19
да в0змутъ є3го2 nтeцъ є3гw2 и3 мaти є3гw2, и3 да и3зведyтъ є3го2 пред8 старBйшины грaда своегw2 и3 пред8 вратA мёста своегw2, καὶ συλλαβόντες αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ ἐξάξουσιν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γερουσίαν τῆς πόλεως αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὴν πύλην τοῦ τόπου
20
20
и3 да рекyтъ къ мужє1мъ грaда своегw2: сhнъ нaшъ сeй непокори1въ є4сть и3 груби1тель и3 не слyшаетъ рёчи нaшеz, сластолю1бствуz піsнствуетъ: καὶ ἐροῦσι τοῖς ἀνδράσι τῆς πόλεως αὐτῶν· ὁ υἱὸς ἡμῶν οὗτος ἀπειθεῖ καὶ ἐρεθίζει, οὐχ ὑπακούει τῆς φωνῆς ἡμῶν, συμβολοκοπῶν οἰνοφλυγεῖ·
21
21
и3 да побію1тъ є3го2 мyжіе грaда тогw2 кaменіемъ, и3 да ќмретъ: и3 и3зми1те ѕл0е t себє2 сами1хъ, да и3 пр0чіи слhшавше ўбоsтсz. καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὸν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτοῦ ἐν λίθοις, καὶ ἀποθανεῖται· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν, καὶ οἱ ἐπίλοιποι ἀκούσαντες φοβηθήσονται.
22
22
Ѓще же бyдетъ на к0мъ грёхъ, сyдъ смeртный, и3 да ќмретъ, и3 повёсите є3го2 на дрeвэ, ᾿Εὰν δὲ γένηται ἔν τινι ἁμαρτία κρίμα θανάτου καὶ ἀποθάνῃ καὶ κρεμάσητε αὐτὸν ἐπὶ ξύλου,
23
23
да не пренощyетъ тёло є3гw2 на дрeвэ, но во гр0бэ погреби1те є3го2 въ т0йже дeнь: ћкw пр0клzтъ є4сть t бGа всsкъ ви1сzй на дрeвэ: и3 да не њсквернитE земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ во жрeбій. οὐ κοιμηθήσεται τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ξύλου, ἀλλὰ ταφῇ θάψετε αὐτὸ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, ὅτι κεκατηραμένος ὑπὸ Θεοῦ πᾶς κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου· καὶ οὐ μὴ μιανεῖτε τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ.
Главa к7в
Κεφάλαιο 22
1
1
Ви1дэвъ телцA брaта твоегw2 и3ли2 џвцу є3гw2 заблуждaющыz на пути2, да не прeзриши |: но возвращeніемъ возврати1ши | къ брaту твоемY, и3 да tдaси є3мY. ΜΗ ἰδὼν τὸν μόσχον τοῦ ἀδελφοῦ σου ἢ τὸ πρόβατον αὐτοῦ πλανώμενα ἐν τῇ ὁδῷ ὑπερίδῃς αὐτά· ἀποστροφῇ ἀποστρέψεις αὐτὰ τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ ἀποδώσεις αὐτῷ.
2
2
Ѓще же нёсть бли1з8 тебє2 брaтъ тв0й, нижE ўвёси є3го2, собери2 | внyтрь д0му твоегw2, и3 да бyдутъ ў тебє2, д0ндеже взhщетъ и5хъ брaтъ тв0й, и3 tдaси и5хъ є3мY. ἐὰν δὲ μὴ ἐγγίζῃ ὁ ἀδελφός σου πρὸς σὲ μηδὲ ἐπίστῃ αὐτόν, συνάξεις αὐτὰ ἔνδον εἰς τὴν οἰκίαν σου, καὶ ἔσται μετά σοῦ, ἕως ἂν ζητήσῃ αὐτὰ ὁ ἀδελφός σου, καὶ ἀποδώσεις αὐτῷ.
3
3
Тaкожь сотвори1ши nслsти є3гw2, и3 тaкw да сотвори1ши ри1зэ є3гw2, и3 тaкw да сотвори1ши всемY погублeному брaта твоегw2: є3ли6ка ѓще поги1бнутъ t негw2, и3 њбрsщеши |, да не возм0жеши пренебрещи2 |. οὕτω ποιήσεις τὸν ὄνον αὐτοῦ καὶ οὕτω ποιήσεις τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ καὶ οὕτω ποιήσεις κατὰ πᾶσαν ἀπώλειαν τοῦ ἀδελφοῦ σου, ὅσα ἐὰν ἀπολῆται παρ᾿ αὐτοῦ καὶ εὕρῃς· οὐ δυνήσῃ ὑπεριδεῖν.
4
4
Ѓще ўви1диши nслS брaта твоегw2 и3ли2 телцA є3гw2 пaдшыz на пути2, да не прeзриши |: возставлsz да возстaвиши | съ соб0ю. οὐκ ὄψῃ τὸν ὄνον τοῦ ἀδελφοῦ σου ἢ τὸν μόσχον αὐτοῦ πεπτωκότας ἐν τῇ ὁδῷ, μὴ ὑπερίδῃς αὐτούς· ἀνιστῶν ἀναστήσεις μετ᾿ αὐτοῦ.
5
5
Да не бyдетъ ќтварь мyжеска на жєнЁ, ни да њблачи1тсz мyжъ въ ри1зу жeнску: ћкw мeрзость є4сть гDеви бGу твоемY всsкъ творsй сі‰. Οὐκ ἔσται σκεύη ἀνδρὸς ἐπὶ γυναικί, οὐδὲ μὴ ἐνδύσηται ἀνὴρ στολὴν γυναικείαν, ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σού ἐστι πᾶς ποιῶν ταῦτα.
6
6
Ѓще же ўлучи1ши гнэздо2 пти1чіе пред8 лицeмъ твои1мъ на пути2, и3ли2 на дрeвэ нёкоемъ, и3ли2 на земли2, и3 въ нeмъ птенцы2 и3ли2 ћица, и3 мaти сэди1тъ на птенцёхъ и3ли2 ћицэхъ, да не в0змеши мaтере со птенцы6: ᾿Εὰν δὲ συναντήσῃς νοσσιᾷ ὀρνέων πρὸ προσώπου σου ἐν τῇ ὁδῷ ἢ ἐπὶ παντὶ δένδρῳ ἢ ἐπὶ τῆς γῆς, νεοσσοῖς ἢ ὠοῖς, καὶ ἡ μήτηρ θάλπῃ ἐπὶ τῶν νεοσσῶν ἢ ἐπὶ τῶν ὠῶν, οὐ λήψῃ τὴν μητέρα μετὰ τῶν τέκνων·
7
7
tпущeніемъ да tпyстиши мaтерь, птенцh же в0змеши себЁ, да блaго тебЁ бyдетъ и3 долгодeнственъ бyдеши. ἀποστολῇ ἀποστελεῖς τὴν μητέρα, τὰ δὲ παιδία λήψῃ σεαυτῷ, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ πολυήμερος γένῃ.
8
8
Ѓще же сози1ждеши д0мъ н0въ, и3 сотвори1ши њграждeніе д0му твоемY, и3 да не сотвори1ши ўбjйства въ домY твоeмъ, ѓще падeтъ падhй t негw2. ᾿Εὰν δὲ οἰκοδομήσῃς οἰκίαν καινήν, καὶ ποιήσεις στεφάνην τῷ δώματί σου· καὶ οὐ ποιήσεις φόνον ἐν τῇ οἰκίᾳ σου, ἐὰν πέσῃ ὁ πεσὼν ἀπ᾿ αὐτοῦ.
9
9
Да не насёеши віногрaда твоегw2 разли1чна, да не њсвzти1тсz пл0дъ, и3 сёмz, є4же насёеши съ плод0мъ віногрaда твоегw2. Οὐ κατασπερεῖς τὸν ἀμπελῶνά σου διάφορον, ἵνα μὴ ἁγιασθῇ τὸ γένημα καὶ τὸ σπέρμα, ὃ ἐὰν σπείρῃς μετὰ τοῦ γενήματος τοῦ ἀμπελῶνός σου.
10
10
Да не њрeши ю3нцeмъ и3 nслsтемъ вкyпэ. οὐκ ἀροτριάσεις ἐν μόσχῳ καὶ ὄνῳ ἐπὶ τὸ αὐτό.
11
11
НижE да њблечeшисz въ ри1зу разноли1чну t льнA и3 волны2 вкyпэ ткaну. οὐκ ἐνδύσῃ κίβδηλον, ἔρια καὶ λίνον, ἐν τῷ αὐτῷ.
12
12
Трє1сны да сотвори1ши себЁ на четhрехъ краsхъ nдeжды своеS, въ ню1же њблечeшисz. Στρεπτὰ ποιήσεις σεαυτῷ ἐπὶ τῶν τεσσάρων κρασπέ‘δων τῶν περιβολαίων σου, ἃ ἐὰν περιβάλῃ ἐν αὐτοῖς.
13
13
Ѓще же кто2 п0йметъ женY и3 бyдетъ съ нeю, и3 возненави1дитъ ю5, ᾿Εὰν δέ τις λάβῃ γυναῖκα καὶ συνοικήσῃ αὐτῇ καὶ μισήσῃ αὐτὴν
14
14
и3 наложи1тъ на ню2 њбвини1тєлнаz словесA, и3 нанесeтъ на ню2 и4мz ѕл0е, и3 возглаг0летъ: женY сію2 поsхъ, и3 пришeдъ къ нeй, не њбрэт0хъ ю5 дэви1цею: καὶἐπιθῇ αὐτῇ προφασιστικοὺς λόγους καὶ κατενέγκῃ αὐτῆς ὄνομα πονηρὸν καὶ λέγῃ· τὴν γυναῖκα ταύτην εἴληφα καὶ προσελθὼν αὐτῇ οὐκ εὕρηκα αὐτῆς τὰ παρθένια,
15
15
и3 взeмъ nтeцъ дэви1цы и3 мaтерь, да и3знесyтъ дэви1чєскаz nтрокови1цы пред8 старBйшины ко вратHмъ, καὶ λαβὼν ὁ πατὴρ τῆς παιδὸς καὶ ἡ μήτηρ ἐξοίσουσι τὰ παρθένια τῆς παιδὸς πρὸς τὴν γερουσίαν ἐπὶ τὴν πύλην,
16
16
и3 речeтъ nтeцъ nтрокови1цы ко старёйшинамъ: дщeрь мою2 сію2 дaхъ мyжу семY въ женY, и3 нн7э возненави1дэвъ ю5 сeй, καὶ ἐρεῖ ὁ πατὴρ τῆς παιδὸς τῇ γερουσίᾳ· τὴν θυγατέρα μου ταύτην δέδωκα τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ γυναῖκα, καὶ μισήσας αὐτὴν
17
17
возлагaетъ є4й њбвини1тєлнаz словесA, глаг0лz: не њбрэт0хъ дщeре твоеS дёвою: и3 сE, дэви1чєскаz дщeре моеS: и3 да разгнyтъ ри6зы пред8 старBйшины грaда џнагw, νῦν οὗτος ἐπιτίθησιν αὐτῇ προφασιστικοὺς λόγους λέγων· οὐχ εὕρηκα τῇ θυγατρί σου παρθένια, καὶ ταῦτα τὰ παρθένια τῆς θυγατρός μου· καὶ ἀναπτύξουσι τὸ ἱμάτιον ἐναντίον τῆς γερουσίας τῆς πόλεως.
18
18
и3 да в0змутъ старBйшины грaда џнагw мyжа того2 и3 накaжутъ є3го2, καὶ λήψεται ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον καὶ παιδεύσουσιν αὐτὸν
19
19
и3 да њбвинsтъ є3го2 ст0мъ сjклей, и3 дадsтъ nтцY nтрокови1цы, ћкw и3знесE и4мz ѕло2 на дэви1цу ї}лтеску, и3 (пaки) да бyдетъ є3мY женA: не возм0жетъ tпусти1ти ю5 во вс‰ лBта. καὶ ζημιώσουσιν αὐτὸν ἑκατὸν σίκλους καὶ δώσουσι τῷ πατρὶ τῆς νεάνιδος, ὅτι ἐξήνεγκεν ὄνομα πονηρὸν ἐπὶ παρθένον ᾿Ισραηλῖτιν· καὶ αὐτοῦ ἔσται γυνή, οὐ δυνήσεται ἐξαποστεῖλαι αὐτὴν τὸν ἅπαντα χρόνον.
20
20
Ѓще же бyдетъ вои1стинну сл0во сіE, и3 не њбрsщутсz дэви1чєскаz nтрокови1цэ, ἐὰν δὲ ἐπ᾿ ἀληθείας γένηται ὁ λόγος οὗτος καὶ μὴ εὑρεθῇ παρθένια τῇ νεάνιδι,
21
21
и3 да и3зведyтъ дэви1цу пред8 вратA д0му nтцA є3S, и3 побію1тъ ю5 кaменіемъ мyжіе грaдстіи, и3 да ќмретъ, ћкw сотвори2 безyміе въ сынёхъ ї}левыхъ, њскверни2 д0мъ nтцA своегw2: и3 и3зми1те ѕл0е t себє2 сами1хъ. καὶ ἐξάξουσι τὴν νεᾶνιν ἐπὶ τὰς θύρας τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτῆς, καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὴν ἐν λίθοις, καὶ ἀποθανεῖται, ὅτι ἐποίησεν ἀφροσύνην ἐν υἱοῖς ᾿Ισραὴλ ἐκπορνεῦσαι τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτῆς· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.
22
22
Ѓще же њбрsщетсz человёкъ лежaй съ жен0ю мужaтою, ўбjйте nбои1хъ, человёка лежaщаго съ жен0ю и3 женY: и3 и3зми1те ѕл0е t ї}лz. ᾿Εὰν δὲ εὑρεθῇ ἄνθρωπος κοιμώμενος μετὰ γυναικὸς συνῳκισμένης ἀνδρί, ἀποκτενεῖτε ἀμφοτέρους, τὸν ἄνδρα τὸν κοιμώμενον μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τὴν γυναῖκα· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ᾿Ισραήλ.
23
23
Ѓще же бyдетъ дёва њбручeнаz мyжу, и3 њбрётъ ю5 человёкъ (другjй) во грaдэ, бyдетъ съ нeю, ᾿Εὰν δὲ γένηται παῖς παρθένος μεμνηστευμένη ἀνδρὶ καὶ εὑρὼν αὐτὴν ἄνθρωπος ἐν πόλει κοιμηθῇ μετ᾿ αὐτῆς,
24
24
и3зведи1те nбои1хъ пред8 вратA грaда и4хъ, и3 побjйте (nбои1хъ) кaменіемъ, и3 да ќмрутъ: nтрокови1цу, понeже не вопи1ла во грaдэ, и3 мyжа, понeже њби1дэ женY бли1жнzгw своегw2: и3 и3зми1те ѕл0е t себє2 сами1хъ. ἐξάξετε ἀμφοτέρους ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ λιθοβοληθήσονται ἐν λίθοις καὶ ἀποθανοῦνται· τὴν νεᾶνιν, ὅτι οὐκ ἐβόησεν ἐν τῇ πόλει, καὶ τὸν ἄνθρωπον, ὅτι ἐταπείνωσε τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.
25
25
Ѓще же на п0ли њбрsщетъ человёкъ дёву њбручeную, и3 наси1ловавъ бyдетъ съ нeю, ўбjйте человёка є3ди1наго бhвшаго съ нeю: ἐὰν δὲ ἐν πεδίῳ εὕρῃ ἄνθρωπος τὴν παῖδα τὴν μεμνηστευμένην καὶ βιασάμενος κοιμηθῇ μετ᾿ αὐτῆς, ἀποκτενεῖτε τὸν κοιμώμεμον μετ᾿ αὐτῆς μόνον
26
26
ґ nтрокови1цэ ничт0же сотвори1те: нёсть бо дёвэ грэхA смeртнагw: ћкоже ѓще кт0 бы востaлъ на бли1жнzго своего2, и3 ўби1лъ бы дyшу є3гw2, тaкw сіE дёло: καὶ τῇ νεάνιδι οὐ ποιήσετε οὐδέν· οὐκ ἔστιν ἁμάρτημα θανάτου, ὅτι ὡς εἴ τις ἐπαναστῇ ἄνθρωπος ἐπὶ τὸν πλησίον καὶ φονεύσῃ αὐτοῦ ψυχήν, οὕτω τὸ πρᾶγμα τοῦτο,
27
27
понeже на селЁ њбрёте ю5, возопи2 nтрокови1ца њбручeнаz, и3 не бЁ помогazй є4й. ὅτι ἐν τῷ ἀγρῷ εὗρεν αὐτήν, ἐβόησεν ἡ νεᾶνις ἡ μεμνηστευμένη, καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθήσων αὐτῇ.
28
28
Ѓще же кто2 њбрsщетъ nтрокови1цу дёву, ћже нёсть њбручeна, и3 наси1ловавъ бyдетъ съ нeю, и3 њбличи1тсz: ᾿Εὰν δέ τις εὕρῃ τὴν παῖδα τὴν παρθένον, ἥτις οὐ μεμνήστευται, καὶ βιασάμενος κοιμηθῇ μετ᾿ αὐτῆς καὶ εὑρεθῇ,
29
29
да дaстъ человёкъ бhвый съ нeю nтцY nтрокови1цы пzтьдесsтъ дідрaхмъ сребрA, и3 томY да бyдетъ женA, понeже њби1дэ ю5: не возм0жетъ tпусти1ти ю5 во всE врeмz. δώσει ὁ ἄνθρωπος ὁ κοιμηθεὶς μετ᾿ αὐτῆς τῷ πατρὶ τῆς νεάνιδος πεντήκοντα δίδραχμα ἀργυρίου, καὶ αὐτοῦ ἔσται γυνή, ἀνθ᾿ ὧν ἐταπείνωσεν αὐτήν· οὐ δυνήσεται ἐξαποστεῖλαι αὐτὴν τὸν ἅπαντα χρόνον.
30
Да не п0йметъ человёкъ жены2 nтцA своегw2, и3 да не tкрhетъ покровeніz nтцA своегw2.
Главa к7г
Κεφάλαιο 23
1
1
Да не вх0дитъ кaженикъ и3 скопeцъ въ с0нмъ гDень. ΟΥ λήψεται ἄνθρωπος τὴν γυναῖκα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀποκαλύψει συγκάλυμμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
2
2
НижE да вни1детъ блудор0дный во хрaмъ гDень до десsтагw р0да. Οὐκ εἰσελεύσεται θλαδίας οὐδὲ ἀποκεκομμένος εἰς τὴν ἐκκλησίαν Κυρίου.
3
3
Да не вни1детъ ґмманjтинъ и3 мwавjтинъ въ хрaмъ гDень: и3 дaже до десsтагw р0да да не вх0дитъ въ хрaмъ гDень, и3 дaже до вёка, οὐκ εἰσελεύσεται ἐκ πόρνης εἰς ἐκκλησίαν Κυρίου.
4
4
понeже не срэт0ша nни2 вaсъ съ хлBбы и3 вод0ю на пути2, и3сходsщымъ вaмъ и3з8 земли2 є3гЂпетскіz, и3 ћкw наsша на тS валаaма сhна веHрова t месопотaміи, да тS прокленeтъ: οὐκ εἰσελεύσεται ᾿Αμμανίτης καὶ Μωαβίτης εἰς ἐκκλησίαν Κυρίου· καὶ ἕως δεκάτης γενεᾶς οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὴν ἐκκλησίαν Κυρίου καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα,
5
5
и3 не восхотЁ гDь бGъ тв0й послyшати валаaма, и3 њбрати2 гDь бGъ тв0й кл‰твы въ блгcвeніе, занE возлюби1 тz гDь бGъ тв0й: παρὰ τὸ μὴ συναντῆσαι αὐτοὺς ὑμῖν μετὰ ἄρτων καὶ ὕδατος ἐν τῇ ὁδῷ, ἐκπορευομένων ὑμῶν ἐξ Αἰγύπτου, καὶ ὅτι ἐμισθώσαντο ἐπὶ σὲ τὸν Βαλαὰμ υἱὸν Βεὼρ ἐκ τῆς Μεσοποταμίας καταρᾶσθαί σε·
6
6
да не совэщaеши ми6рнаz и5мъ и3 полє1знаz и5мъ во вс‰ дни6 тво‰ во вёки. καὶ οὐκ ἠθέλησε Κύριος ὁ Θεός σου εἰσακοῦσαι τοῦ Βαλαάμ, καὶ μετέστρεψε Κύριος ὁ Θεός σου τὰς κατάρας εἰς εὐλογίαν, ὅτι ἠγάπησέ σε Κύριος ὁ Θεός σου.
7
7
Да не возгнушaешисz їдумeаниномъ, ћкw брaтъ тв0й є4сть: да не возгнушaешисz є3гЂптzниномъ, ћкw пришлeцъ бhлъ є3си2 въ земли2 є3гw2: οὐ προσαγορεύσεις εἰρηνικὰ αὐτοῖς καὶ συμφέροντα αὐτοῖς πάσας τὰς ἡμέρας σου εἰς τὸν αἰῶνα.
8
8
сhнове ѓще родsтсz и5мъ, въ р0дэ трeтіемъ да вни1дутъ въ хрaмъ гDень. οὐ βδελύξῃ ᾿Ιδουμαῖον, ὅτι ἀδελφός σού ἐστιν· οὐ βδελύξῃ Αἰγύπτιον, ὅτι πάροικος ἐγένου ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ·
9
9
Ѓще же и3зhдеши њполчи1тисz на враги2 тво‰, и3 да сохрани1шисz t всsкагw сл0ва ѕлA. υἱοὶ ἐὰν γεννηθῶσιν αὐτοῖς, γενεᾷ τρίτῃ εἰσελεύσονται εἰς ἐκκλησίαν Κυρίου.
10
10
Ѓще бyдетъ ў тебє2 человёкъ, и4же не бyдетъ чи1стъ t и3зліsніz є3гw2 н0щію, и3 да и3зhдетъ внЁ полкA, и3 да не вни1детъ въ п0лкъ: ᾿Εὰν δὲ ἐξέλθῃς παρεμβαλεῖν ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου, καὶ φυλάξῃ ἀπὸ παντὸς ρήματος πονηροῦ.
11
11
и3 є3гдA бyдетъ къ вeчеру, да њмhетъ тёло своE вод0ю, и3 зашeдшу с0лнцу да вни1детъ въ п0лкъ. ἐὰν ᾖ ἐν σοὶ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔσται καθαρὸς ἐκ ρύσεωςαὐτοῦ νυκτός, καὶ ἐξελεύσεται ἔξω τῆς παρεμβολῆς καὶ οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεμβολήν·
12
12
И# мёсто тебЁ да бyдетъ внЁ полкA, и3 и3зhдеши тaмw в0нъ: καὶ ἔσται τὸ πρὸς ἑσπέραν λούσεται τὸ σῶμα αὐτοῦ ὕδατι καὶ δεδυκότος ἡλίου εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεμβολήν.
13
13
и3 рhлецъ да бyдетъ тебЁ за п0zсомъ твои1мъ, и3 бyдетъ є3гдA сsдеши внЁ, и3 да и3скопaеши и4мъ (ћму), и3 наврати1въ покрhеши стыдёніе твоE въ нeй: καὶ τόπος ἔσται σοι ἔξω τῆς παρεμβολῆς, καὶ ἐξελεύσῃ ἐκεῖ ἔξω·
14
14
ћкw гDь бGъ тв0й х0дитъ въ полцЁ твоeмъ и3збавлsти тS и3 предaти враги2 тво‰ въ рyцэ твои2 пред8 лицeмъ твои1мъ: и3 да бyдетъ п0лкъ тв0й свsтъ, и3 да не kви1тсz ў тебє2 стыдёніе вeщи, и3 tврати1тсz t тебє2. καὶ πάσσαλος ἔσται σοι ἐπὶ τῆς ζώνης σου, καὶ ἔσται ὅταν διακαθιζάνῃς ἔξω, καὶ ὀρύξεις ἐν αὐτῷ καὶ ἐπαγαγὼν καλύψεις τὴν ἀσχημοσύνην σου ἐν αὐτῷ·
15
15
Да не предaси рабA господи1ну є3гw2, и4же пріи1де къ тебЁ t господи1на своегw2: ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου ἐμπεριπατεῖ ἐν τῇ παρεμβολῇ σου ἐξελέσθαι σε καὶ παραδοῦναι τὸν ἐχθρόν σου πρὸ προσώπου σου, καὶ ἔσται ἡ παρεμβολή σου ἁγία, καὶ οὐκ ὀφθήσεται ἐν σοὶ ἀσχημοσύνη πράγματος καὶ ἀποστρέψει ἀπὸ σοῦ.
16
16
съ тоб0ю да њбитaетъ, съ вaми да живeтъ во всsкомъ мёстэ, и3дёже ўг0дно бyдетъ є3мY: да не њскорби1ши є3гw2. Οὐ παραδώσεις παῖδα τῷ κυρίῳ αὐτοῦ, ὃς προστέθειταί σοι παρὰ τοῦ κυρίου αὐτοῦ·
17
17
Да не бyдетъ блудни1ца t дщeрей ї}левыхъ, и3 да не бyдетъ блудни1къ t сынHвъ ї}левымъ. μετὰ σοῦ κατοικήσει, ἐν ὑμῖν κατοικήσει οὗ ἂν ἀρέσῃ αὐτῷ, οὐ θλίψεις αὐτόν.
18
18
Да не принесeши мзды2 блудни1чи, нижE цэны2 пeсіи въ д0мъ гDа бGа твоегw2 на всsкъ њбётъ, ћкw мeрзость сyть гDеви бGу твоемY и3 nбоS. Οὐκ ἔσται πόρνη ἀπὸ θυγατέρων ᾿Ισραήλ, καὶ οὐκ ἔσταιπορνεύων ἀπὸ υἱῶν ᾿Ισραήλ· οὐκ ἔσται τελεσφόρος ἀπὸ θυγατέρων ᾿Ισραήλ, καὶ οὐκ ἔσται τελεισκόμενος ἀπὸ υἱῶν ᾿Ισραήλ.
19
19
Да не дaси брaту твоемY въ ли1хву сребрA и3 въ ли1хву пи1щей и3 въ ли1хву всsкіz вeщи, є3мyже ѓще взаи1мъ дaси: οὐ προσοίσεις μίσθωμα πόρνης οὐδὲ ἄλλαγμα κυνὸς εἰς τὸν οἶκον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου πρὸς πᾶσαν εὐχήν, ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σού ἐστι καὶ ἀμφότερα.
20
20
чуждeму да дaси въ ли1хву, брaту же твоемY да не дaси въ ли1хву, да блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всёхъ дёлэхъ твои1хъ на земли2, въ ню1же вх0диши тaмw наслёдити ю5. Οὐκ ἐκτοκιεῖς τῷ ἀδελφῷ σου τόκον ἀργυρίου καὶ τόκον βρωμάτων καὶ τόκον παντὸς πράγματος, οὗ ἐὰν ἐκδανείσῃς.
21
21
Ѓще же њбэщaеши њбётъ гDеви бGу твоемY, да не ўмeдлиши воздaти є3го2, ћкw взыскaz взhщетъ гDь бGъ тв0й t тебє2, и3 бyдетъ на тебЁ грёхъ: τῷ ἀλλοτρίῳ ἐκτοκιεῖς, τῷ δὲ ἀδελφῷ σου οὐκ ἐκτοκιεῖς, ἵνα εὐλογήσῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
22
22
ѓще же не восх0щеши њбэщaти, нёсть ти2 грэхA. ᾿Εὰν δὲ εὔξῃ εὐχὴν Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, οὐ χρονιεῖς ἀποδοῦναι αὐτήν, ὅτι ἐκζητῶν ἐκζητήσει Κύριος ὁ Θεός σου παρὰ σοῦ, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἁμαρτία·
23
23
И#сход‰щаz на ќстъ твои1хъ сохрани2 и3 сотвори2, и4мже w4бразомъ њбэщaлъ є3си2 гDеви бGу твоемY дaръ, є3г0же глаг0лалъ є3си2 ўстaми твои1ми. ἐὰν δὲ μὴ θέλῃς εὔξασθαι, οὐκ ἔστιν ἐν σοὶ ἁμαρτία.
24
24
Ѓще же вни1деши на ни1ву бли1жнzгw своегw2, и3 соберeши въ рyцэ свои2 клaсы, ґ серпA да не возложи1ши на ни1ву бли1жнzгw. τὰ ἐκπορευόμενα διὰ τῶν χειλέων σου φυλάξῃ καὶ ποιήσεις ὃν τρόπον ηὔξω Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου δόμα, ὃ ἐλάλησας τῷ στόματί σου.
25
25
Ѓще же вни1деши въ віногрaдъ бли1жнzгw своегw2, да ћси гр0здіе, є3ли1кw души2 твоeй насhтитисz, въ сосyдъ же да не вложи1ши. ᾿Εὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς ἀμητὸν τοῦ πλησίον σου, καὶ συλλέξῃς ἐν ταῖς χερσί σου στάχυς καὶ δρέπανον οὐ μὴ ἐπιβάλῃς ἐπ᾿ ἀμητὸν τοῦ πλησίον σου.
Главa к7д
Κεφάλαιο 24
1
1
Ѓще же кто2 п0йметъ женY и3 поживeтъ съ нeю, и3 бyдетъ ѓще не њбрsщетъ благодaти пред8 ни1мъ, ћкw њбрёте въ нeй срaмное дёло, да напи1шетъ є4й кни1гу tпущeніz и3 вдaстъ въ рyцэ є3S, и3 да tпyститъ ю5 и3з8 д0му своегw2, ΕΑΝ δέ τις λάβῃ γυναῖκα καὶ συνοικήσῃ αὐτῇ, καὶ ἔσται ἐὰν μὴ εὕρῃ χάριν ἐναντίον αὐτοῦ, ὅτι εὗρεν ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα, καὶ γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου καὶ δώσει εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτὴν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ,
2
2
и3 tшeдши бyдетъ (женA) мyжу и3н0му: καὶ ἀπελθοῦσα γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ,
3
3
и3 ѓще возненави1дитъ ю5 мyжъ вторhй, и3 напи1шетъ є4й кни1гу tпущeніz и3 дaстъ є4й въ рyцэ є3S, и3 tпyститъ ю5 и3з8 д0му своегw2, и3ли2 ќмретъ мyжъ є3S вторhй, и4же бЁ ю5 поsлъ себЁ въ женY: καὶ μισήσῃ αὐτὴν ὁ ἀνὴρ ὁ ἔσχατος καὶ γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου καὶ δώσει εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτὴν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, ἢ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ ὁ ἔσχατος, ὃς ἔλαβεν αὐτὴν ἑαυτῷ γυναῖκα,
4
4
не возм0жетъ мyжъ пeрвый, tпусти1вый ю5, возврати1въ поsти ю5 себЁ въ женY, по њсквернeніи є3S, ћкw гнyсно є4сть пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ: и3 да не њсквернaвите земли2, ю4же гDь бGъ вaшъ даeтъ вaмъ въ наслёдіе. οὐ δυνήσεται ὁ ἀνὴρ ὁ πρότερος ὁ ἐξαποστείλας αὐτὴν ἐπαναστρέψας λαβεῖν αὐτὴν ἑαυτῷ γυναῖκα, μετὰ τὸ μιανθῆναι αὐτήν, ὅτι βδέλυγμά ἐστιν ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου· καὶ οὐ μιανεῖτε τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρω.
5
5
Ѓще же кто2 п0йметъ женY вн0вэ, да не и4детъ на брaнь, и3 да не наложи1тсz є3мY ни кazже вeщь: непови1ненъ бyдетъ въ домY своeмъ лёто є3ди1но, да весели1тъ женY свою2, ю4же поsлъ є4сть. ᾿Εὰν δέ τις λάβῃ γυναῖκα προσφάτως, οὐκ ἐξελεύσεται εἰς πόλεμον, καὶ οὐκ ἐπιβληθήσεται αὐτῷ οὐδὲν πρᾶγμα· ἀθῷος ἔσται ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ ἐνιαυτὸν ἕνα, εὐφρανεῖ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ἣν ἔλαβεν.
6
6
Да не в0змеши въ зал0гъ жерн0вныхъ кaменей, ћкw дyшу сeй даeтъ въ зал0гъ. Οὐκ ἐνεχυράσεις μύλον, οὐδὲ ἐπιμύλιον, ὅτι ψυχὴν οὗτος ἐνεχυράζει.
7
7
Ѓще же ћтъ бyдетъ человёкъ крадhй дyшу t брaтіи своеS сынHвъ ї}левыхъ, и3 наси1ліемъ продаeтъ ю5, да ќмретъ тaть т0й, и3 и3зми1те ѕл0е t вaсъ сами1хъ. ᾿Εὰν δὲ ἁλῷ ἄνθρωπος κλέπτων ψυχὴν ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ καὶ καταδυναστεύσας αὐτὸν ἀποδῶται, ἀποθανεῖται ὁ κλέπτης ἐκεῖνος· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.
8
8
Внемли2 себЁ въ ћзвэ прокaзы, и3 храни2 ѕэлw2 твори1ти по всемY зак0ну, є3г0же возвэстsтъ вaмъ жерцы2 леvjти: ћкоже заповёдахъ вaмъ, да храни1те твори1ти: Πρόσεχε σαυτῷ ἐν τῇ ἁφῇ τῆς λέπρας· φυλάξῃ σφόδρα ποιεῖν κατὰ πάντα τὸν νόμον, ὃν ἂν ἀναγγείλωσιν ὑμῖν οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται· ὃν τρόπον ἐνετειλάμην ὑμῖν, φυλάξασθε ποιεῖν.
9
9
помzни2, є3ли6ка сотвори2 гDь бGъ тв0й маріaмэ на пути2, и3сходsщымъ вaмъ и3з8 є3гЂпта. μνήσθητι ὅσα ἐποίησε Κύριος ὁ Θεός σου τῇ Μαριὰμ ἐν τῇ ὁδῷ, ἐκπορευομένων ὑμῶν ἐξ Αἰγύπτου.
10
10
Ѓще же д0лгъ є4сть на бли1жнемъ твоeмъ, д0лгъ каковhй ли1бо, да не вни1деши въ д0мъ є3гw2 взsти зал0гъ є3гw2: ᾿Εὰν ὀφείλημα ᾖ ἐν τῷ πλησίον σου, ὀφείλημα ὁτιοῦν, οὐκ εἰσελεύσῃ εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐνεχυράσαι τὸ ἐνέχυρον αὐτοῦ·
11
11
внЁ стaнеши, и3 человёкъ т0й, на нeмже є4сть д0лгъ тв0й, и3знесeтъ зал0гъ в0нъ. ἔξω στήσῃ, καὶ ὁ ἄνθρωπος οὗ τὸδάνειόν σού ἐστιν ἐν αὐτῷ, ἐξοίσει σοι τὸ ἐνέχυρον ἔξω.
12
12
Ѓще же человёкъ ўб0гъ є4сть, да не преноществyетъ зал0гъ є3гw2 ў тебє2: ἐὰν δὲ ὁ ἄνθρωπος πένηται, οὐ κοιμηθήσῃ ἐν τῷ ἐνεχύρῳ αὐτοῦ·
13
13
tдaніемъ да tдaси ри1зу є3гw2 до захождeніz с0лнца, и3 да почjетъ въ ри1зэ своeй, и3 благослови1тъ тS, и3 бyдетъ тебЁ млcть пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ. ἀποδόσει ἀποδώσεις τὸ ἐνέχυρον αὐτοῦ πρὸς δυσμὰς ἡλίου, καὶ κοιμηθήσεται ἐν τῷ ἱματίῳ αὐτοῦ καὶ εὐλογήσει σε, καὶ ἔσται σοι ἐλεημοσύνη ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
14
14
Да не лиши1ши мзды2 ўб0гаго и3 трeбующаго t брaтіи твоеS, и3ли2 t пришлє1цъ и5же во градёхъ твои1хъ: Οὐκ ἀπαδικήσεις μισθὸν πένητος καὶ ἐνδεοῦς ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ἢ ἐκ τῶν προσηλύτων τῶν ἐν ταῖς πόλεσί σου·
15
15
въ т0й же дeнь да tдaси мздY є3мY, да не зaйдетъ с0лнце є3мY, ћкw ўб0гъ є4сть, и3 въ т0мъ и4мать надeжду, и3 да не возопіeтъ на тS къ гDеви, и3 бyдетъ тебЁ грёхъ. αὐθημερὸν ἀποδώσεις τὸν μισθὸν αὐτοῦ, οὐκ ἐπιδύσεται ὁ ἥλιος ἐπ᾿ αὐτῷ, ὅτι πένης ἐστὶ καὶ ἐν αὐτῷ ἔχει τὴν ἐλπίδα· καὶ καταβοήσεται κατὰ σοῦ πρὸς Κύριον, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἁμαρτία.
16
16
Да не ќмрутъ nтцы2 за сhны, и3 сhнове да не ќмрутъ за nтцы2: кjйждо за св0й грёхъ да ќмретъ. Οὐκ ἀποθανοῦνται πατέρες ὑπὲρ τέκνων, καὶ οἱ υἱοὶ οὐκ ἀποθανοῦνται ὑπὲρ πατέρων· ἕκαστος ἐν τῇ ἑαυτοῦ ἁμαρτίᾳ ἀποθανεῖται.
17
17
Не ўклони1ши судA пришeлцу и3 си1ру и3 вдовЁ, и3 да не взeмлеши въ зал0гъ ри1зы вдови1чи, Οὐκ ἐκκλινεῖς κρίσιν προσηλύτου καὶ ὀρφανοῦ καὶ χήρας, οὐκ ἐνεχυράσεις ἱμάτιον χήρας·
18
18
и3 помzнeши, ћкw рaбъ (и3 ты2) бhлъ є3си2 въ земли2 є3гЂпетстэй, и3 свободи1 тz гDь бGъ тв0й tтyду: сегw2 рaди ѓзъ тебЁ заповёдаю твори1ти сіE сл0во. καὶ μνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ἐλυτρώσατό σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐκεῖθεν· διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλομαι ποιεῖν τὸ ρῆμα τοῦτο.
19
19
Ѓще же п0жнеши ни1ву твою2 на селЁ твоeмъ, и3 забyдеши сн0пъ на ни1вэ твоeй, да не возврати1шисz взsти є3го2: пришeлцу и3 ўб0гу, и3 си1ру и3 вдовЁ да бyдетъ, да блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всёхъ дёлэхъ рукY твоє1ю. ᾿Εὰν δὲ ἀμήσῃς ἀμητὸν ἐν τῷ ἀγρῷ σου καὶ ἐπιλάθῃ δράγμα ἐν τῷ ἀγρῷ σου, οὐκ ἀναστραφήσῃ λαβεῖν αὐτό· τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ ἔσται, ἵνα εὐλογήσῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου.
20
20
Ѓще же мaсличіе собирaеши, да не возврати1шисz њстaнкwвъ собрaти ±же за тоб0ю: пришeлцу и3 си1ру и3 вдовЁ да бyдутъ: и3 воспомzнeши, ћкw рaбъ бhлъ є3си2 въ земли2 є3гЂпетстэй: сегw2 рaди ѓзъ тебЁ заповёдаю твори1ти сл0во сіE. ἐὰν δὲ ἐλαιολογῇς, οὐκ ἐπαναστρέψεις καλαμήσασθαι τὰ ὀπίσω σου· τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ ἔσται καὶ μνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλομαι ποιεῖν τὸ ρῆμα τοῦτο.
21
21
Ѓще же њбирaеши віногрaдъ тв0й, да не собирaеши њстaнкwвъ ±же за тоб0ю: пришeлцу и3 си1ру и3 вдовЁ да бyдутъ: ἐὰν δὲ τρυγήσῃς τὸν ἀμπελῶνά σου, οὐκ ἐπανατρυγήσεις αὐτὸν τὰ ὀπίσω σου· τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ ἔσται·
22
22
и3 помzнeши, ћкw рaбъ бhлъ є3си2 въ земли2 є3гЂпетстэй: сегw2 рaди ѓзъ тебЁ заповёдаю твори1ти сіE сл0во. καὶ μνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλομαι ποιεῖν τὸ ρῆμα τοῦτο.
Главa к7є
Κεφάλαιο 25
1
1
Ѓще же бyдетъ прS междY челwвёки, и3 пріи1дутъ на сyдъ, и3 да сyдzтъ, и3 њправдsтъ прaваго, и3 њсyдzтъ нечести1ваго: ΕΑΝ δὲ γένηται ἀντιλογία ἀνὰ μέσον ἀνθρώπων καὶ προσέλθωσιν εἰς κρίσιν καὶ κρίνωσι καὶ δικαιώσωσι τὸ δίκαιον καὶ καταγνῶσι τοῦ ἀσεβοῦς,
2
2
и3 бyдетъ, ѓще дост0инъ є4сть р†нъ нечести1вый, да постaвиши є3го2 пред8 судіsми, и3 да бію1тъ є3го2 пред8 ни1ми по нечeстію є3гw2: καὶ ἔσται ἐὰν ἄξιος ᾖ πληγῶν ὁ ἀσεβῶν, καθιεῖς αὐτὸν ἔναντι τῶν κριτῶν καὶ μαστιγώσουσιν αὐτὸν ἐναντίον αὐτῶν κατὰ τὴν ἀσέβειαν αὐτοῦ.
3
3
и3 числ0мъ четhредесzть р†нъ да наложaтъ є3мY, и3 да не приложaтъ къ семY: ѓще же приложaтъ пaче р†нъ си1хъ би1ти є3го2 мн0жае, срaмъ бyдетъ брaту твоемY пред8 тоб0ю. ἀριθμῷ τεσσαράκοντα μαστιγώσουσιν αὐτόν, οὐ προσθήσουσιν· ἐὰν δὲ προσθῇς μαστιγῶσαι ὑπὲρ ταύτας τὰς πληγὰς πλείους, ἀσχημονήσει ὁ ἀδελφός σου ἐναντίον σου.
4
4
Да не њброти1ши волA молотsща. Οὐ φιμώσεις βοῦν ἁλοῶντα.
5
5
Ѓще же живyтъ брaтіz вкyпэ, и3 ќмретъ є3ди1нъ t ни1хъ, сёмене же не бyдетъ є3мY, да не бyдетъ женA ўмeршагw и3н0му мyжу неср0дну: брaтъ мyжа є3S да вни1детъ къ нeй и3 п0йметъ ю5 себЁ въ женY, и3 да поживeтъ съ нeю: ᾿Εὰν δὲ κατοικῶσιν ἀδελφοὶ ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἀποθάνῃ εἷς ἐξ αὐτῶν,σπέρμα δὲ μὴ ᾗ αὐτῷ, οὐκ ἔσται ἡ γυνὴ τοῦ τεθνηκότος ἔξω ἀνδρὶ μὴ ἐγγίζοντι· ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς εἰσελεύσεται πρὸς αὐτὴν καὶ λήψεται αὐτὴν ἑαυτῷ γυναῖκα καὶ συνοικήσει αὐτῇ.
6
6
и3 бyдетъ nтрочA, є4же ѓще роди1тсz, да постaвитсz во и4мz ўмeршагw, и3 не поги1бнетъ и4мz є3гw2 t ї}лz. καὶ ἔσται τὸ παιδίον, ὃ ἐὰν τέκῃ, κατασταθήσεται ἐκ τοῦ ὀνόματος τοῦ τετελευτηκότος, καὶ οὐκ ἐξαλειφθήσεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐξ ᾿Ισραήλ.
7
7
Ѓще же не восх0щетъ человёкъ поsти жены2 брaта своегw2, да пріи1детъ женA ко вратHмъ пред8 старBйшины и3 речeтъ: не х0щетъ брaтъ мyжа моегw2 возстaвити и4мz брaта своегw2 во ї}ли, не восхотЁ брaтъ мyжа моегw2: ἐὰν δὲ μὴ βούληται ὁ ἄνθρωπος λαβεῖν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ ἀναβήσεται ἡ γυνὴ ἐπὶ τὴν πύλην ἐπὶ τὴν γερουσίαν καὶ ἐρεῖ· οὐ θέλει ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρός μου ἀναστῆσαι τὸ ὄνομα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐν ᾿Ισραήλ, οὐκ ἠθέλησεν ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρός μου.
8
8
и3 да призовyтъ є3го2 старBйшины грaда тогw2 и3 рекyтъ є3мY, и3 стaвъ речeтъ: не хощY поsти ю5: καὶ καλέσουσιν αὐτὸν ἡ γερουσία τῆς πόλεως αὐτοῦ καὶ ἐροῦσιν αὐτῷ, καὶ στὰς εἴπῃ· οὐ βούλομαι λαβεῖν αὐτήν·
9
9
и3 приступи1вши женA брaта є3гw2 къ немY пред8 старBйшины, и3 и3зyетъ сап0гъ є3гw2 є3ди1нъ t ноги2 є3гw2, и3 да плю1нетъ на лицE є3гw2, и3 tвэщaвши речeтъ: си1це да сотворsтъ человёку, и4же не сози1ждетъ д0му брaта своегw2 во ї}ли: καὶ προσελθοῦσα ἡ γυνὴ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἔναντι τῆς γερουσίας καὶ ὑπολύσει τὸ ὑπόδημα αὐτοῦ τὸ ἓν ἀπὸ τοῦ ποδὸς αὐτοῦ καὶ ἐμπτύσεται κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἀποκριθεῖσα ἐρεῖ· οὕτω ποιήσουσι τῷ ἀνθρώπῳ, ὃς οὐκ οἰκοδομήσει τὸν οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐν ᾿Ισραήλ·
10
10
и3 прозовeтсz и4мz є3гw2 во ї}ли д0мъ и3зyтагw и3з8 сапогA. καὶ κληθήσεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐν ᾿Ισραὴλ Οἶκος τοῦ ὑπολυθέντος τὸ ὑπόδημα.
11
11
Ѓще же бію1тсz челwвёка двA вкyпэ, человёкъ съ брaтомъ свои1мъ, и3 пристyпитъ женA є3ди1нагw t ни1хъ tsти мyжа своего2 t руки2 бію1щагw и5, и3 простeрши рyку свою2, и4метъ за ћтра є3гw2, ᾿Εὰν δὲ μάχωνται ἄνθρωποι ἐπὶ τὸ αὐτό, ἄνθρωπος μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ προσέλθη ἡ γυνὴ ἑνὸς αὐτῶν ἐξελέσθαι τὸν ἄνδρα αὐτῆς ἐκ χειρὸς τοῦ τύπτοντος αὐτὸν καὶ ἐκτείνασα τὴν χεῖρα ἐπιλάβηται τῶν διδύμων αὐτοῦ,
12
12
да tсэчeши рyку є3S: да не пощади1тъ џко твоE є3S. ἀποκόψεις τὴν χεῖρα αὐτῆς· οὐ φείσεται ὀ ὀφθαλμός σου ἐπ᾿ αὐτῇ.
13
13
Да не бyдетъ во влагaлищи твоeмъ мёрило и3 мёрило, вели1кое и3 мaлое, Οὐκ ἔσται ἐν τῷ μαρσίππῳ σου στάθμιον καὶ στάθμιον, μέγα ἢ μικρόν·
14
14
да не бyдетъ въ домY твоeмъ мёра и3 мёра, вели1ка и3 мaла: οὐκ ἔσται ἐν τῇ οἰκίᾳ σου μέτρον καὶ μέτρον, μέγα ἢ μικρόν·
15
15
мёрило и4стинно и3 прaведно да бyдетъ тебЁ, и3 мёра и4стинна и3 прaведна да бyдетъ тебЁ, да мнHги дни6 бyдеши на земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ жрeбій, στάθμιον ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἔσται σοι, καὶ μέτρον ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἔσται σοι, ἵνα πολυήμερος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι ἐν κλήρῳ·
16
16
ћкw мeрзость гDеви бGу твоемY всsкъ творsй сі‰, всsкъ творsй непрaвду. ὅτι βδέλυγμα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου πᾶς ποιῶν ταῦτα, πᾶς ποιῶν ἄδικον.
17
17
Помzни2, є3ли6ка тебЁ сотвори2 ґмали1къ на пути2, и3сходsщу тебЁ и3з8 є3гЂпта: Μνήσθητι ὅσα ἐποίησέ σοι ᾿Αμαλὴκ ἐν τῇ ὁδῷ ἐκπορευομένου σου ἐκ γῆς Αἰγύπτου,
18
18
кaкw сопротивостA тебЁ на пути2 и3 посэчE зaдній п0лкъ тв0й ўтруждeнъ за тоб0ю: тh же ѓлченъ бhлъ є3си2 и3 ўтруждeнъ: и3 не ўбоsсz бGа: πῶς ἀντέστη σοι ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ἔκοψέ σου τὴν οὐραγίαν, τοὺς κοπιῶντας ὀπίσω σου, σὺ δὲ ἐπείνας καὶ ἐκοπίας, καὶ οὐκ ἐφοβήθη τὸν Θεόν.
19
19
и3 бyдетъ є3гдA ўпок0итъ тS гDь бGъ тв0й t всёхъ вр†гъ твои1хъ, и5же w4крестъ тебє2 на земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ жрeбій, є4же наслёдити ю5, да погуби1ши и4мz ґмали1ково t земли2, ћже под8 небесeмъ, и3 да не забyдеши. καὶ ἔσται ἡνίκα ἐὰν καταπαύσῃ σε Κύριος ὁ Θεός σου ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν σου τῶν κύκλῳ σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι κληρονομῆσαι, ἐξαλείψεις τὸ ὄνομα ᾿Αμαλὴκ ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ οὐ μὴ ἐπιλάθῃ.
Главa к7ѕ
Κεφάλαιο 26
1
1
И# бyдетъ ѓще вни1деши въ зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ жрeбій є4же наслёдити ю5, и3 всели1шисz на нeй, ΚΑΙ ἔσται ἐὰν εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι κληρονομῆσαι, καὶ κατακληρονομήσῃς αὐτὴν καὶ κατοικήσῃς ἐπ᾿ αὐτῆς,
2
2
и3 да в0змеши t начaтка плодHвъ земли2 твоеS, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ въ жрeбій, и3 вложи1ши въ к0шницу, и3 п0йдеши на мёсто, є4же и3зберeтъ гDь бGъ тв0й призывaти и4мz є3гw2 тaмw: καὶ λήψῃ ἀπὸ τῆς ἀπαρχῆς τῶν καρπῶν τῆς γῆς σου, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, καὶ ἐμβαλεῖς εἰς κάρταλλον καὶ πορεύσῃ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκεῖ,
3
3
и3 пріи1деши къ жерцY, и4же бyдетъ въ ты6z дни6, и3 речeши къ немY: возвэщaю днeсь гDеви бGу твоемY, ћкw внид0хъ въ зeмлю, є4юже клsтсz гDь nтцє1мъ нaшымъ дaти нaмъ: καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τὸν ἱερέα, ὃς ἔσται ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν· ἀναγγέλλω σήμερον Κυρίῳ τῷ Θεῷ μου ὅτι εἰσελήλυθα εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσιν ἡμῶν δοῦναι ἡμῖν.
4
4
и3 да в0зметъ жрeцъ t рукY твоє1ю к0шницу и3 да положи1тъ ю5 пред8 nлтарeмъ гDа бGа твоегw2: καὶ λήψεται ὁ ἱερεὺς τὸν κάρταλλον ἐκ τῶν χειρῶν σου καὶ θήσει αὐτὸν ἀπέναντι τοῦ θυσιαστηρίου Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου,
5
5
и3 tвэщaвъ речeши пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ: сmрjю њстaви nтeцъ м0й и3 сни1де во є3гЂпетъ и3 њбитA тaмw въ числЁ мaлэмъ, и3 бhсть тaмw въ kзhкъ вели1къ и3 во мн0жество мн0го и3 вели1ко: καὶ ἀποκριθεὶς ἐρεῖς ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου· Συρίαν ἀπέβαλεν ὁ πατήρ μου καὶ κατέβη εἰς Αἴγυπτον καὶ παρῴκησεν ἐκεῖ ἐν ἀριθμῷ βραχεῖ καὶ ἐγένετο ἐκεῖ εἰς ἔθνος μέγα καὶ πλῆθος πολύ·
6
6
и3 њѕл0биша нaсъ є3гЂптzне, и3 смири1ша ны2, и3 возложи1ша на ны2 дэлA жестHкаz: καὶ ἐκάκωσαν ἡμᾶς οἱ Αἰγύπτιοι καὶ ἐταπείνωσαν ἡμᾶς καὶ ἐπέθηκαν ἡμῖν ἔργα σκληρά·
7
7
и3 возопи1хомъ ко гDу бGу nтє1цъ нaшихъ, и3 ўслhша гDь в0пль нaшъ и3 ви1дэ смирeніе нaше и3 трyдъ нaшъ и3 ск0рбь нaшу, καὶ ἀνεβοήσαμεν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, καὶ εἰσήκουσε Κύριος τῆς φωνῆς ἡμῶν καὶ εἶδε τὴν ταπείνωσιν ἡμῶν καὶ τὸν μόχθον ἡμῶν καὶ τὸν θλιμμὸν ἡμῶν·
8
8
и3 и3зведE ны2 гDь и3з8 є3гЂпта сaмъ крёпостію своeю вели1кою и3 рук0ю си1льною и3 мhшцею выс0кою, и3 въ видёніихъ вели1кихъ и3 въ знaменіихъ и3 въ чудесёхъ, καὶ ἐξήγαγεν ἡμᾶς Κύριος ἐξ Αἰγύπτου αὐτὸς ἐν ἰσχύϊ αὐτοῦ τῇ μεγάλῃ καὶ ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐν ὁράμασι μεγάλοις καὶ ἐν σημείοις καὶ ἐν τέρασι
9
9
и3 введE ны2 въ мёсто сіE, и3 дадE нaмъ зeмлю сію2, зeмлю кипsщую мeдомъ и3 млек0мъ: καὶ εἰσήγαγεν ἡμᾶς εἰς τὸν τόπον τοῦτον καί ἔδωκεν ἡμῖν τὴν γῆν ταύτην, γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι·
10
10
и3 нн7э сE, принес0хъ начaтки t плодHвъ земли2, ю4же дaлъ ми2 є3си2, гDи, зeмлю кипsщую мeдомъ и3 млек0мъ. И# њстaвиши є5 пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, и3 поклони1шисz тaмw пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, καὶ νῦν ἰδοὺ ἐνήνοχα τὴν ἀπαρχὴν τῶν γενημάτων τῆς γῆς, ἧς ἔδωκάς μοι, Κύριε, γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι. καὶ ἀφήσεις αὐτὰ ἀπέναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ προσκυνήσεις ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου·
11
11
и3 возвесели1шисz њ всёхъ благи1хъ, ±же дадE тебЁ гDь бGъ тв0й, и3 д0мъ тв0й, и3 леvjтъ, и3 пришлeцъ и4же ў тебє2. καὶ εὐφρανθήσῃ ἐν πᾶσι τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἔδωκέ σοι Κύριος ὁ Θεός σου, καὶ ἡ οἰκία σου καὶ ὁ Λευίτης καὶ ὁ προσήλυτος ὁ ἐν σοί.
12
12
Е#гдa же соверши1ши њдесzти1ти всю2 десzти1ну плодHвъ земли2 твоеS въ лёто трeтіе, вторyю десzти1ну да дaси леvjту и3 пришeлцу и3 сиротЁ и3 вдовЁ, и3 kдsтъ во градёхъ твои1хъ и3 насhтzтсz: ᾿Εὰν δὲ συντελέσῃς ἀποδεκατῶσαι πᾶν τὸ ἐπιδέκατον τῶν γενημάτων σου ἐν τῷ ἔτει τῷ τρίτῳ, τὸ δεύτερον ἐπιδέκατον δώσεις τῷ Λευίτῃ καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ, καὶ φάγονται ἐν ταῖς πόλεσί σου καὶ εὐφρανθήσονται.
13
13
и3 речeши пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ: њчи1стихъ свzт†z и3з8 д0му моегw2, и3 дaхъ | леvjту и3 пришeлцу и3 сиротЁ и3 вдовЁ, по всBмъ зaповэдемъ твои6мъ, ±же заповёдалъ є3си2 мнЁ: не преступи1хъ зaповэди твоеS и3 не забhхъ, καὶ ἐρεῖς ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου· ἐξεκάθαρα τὰ ἅγια ἐκ τῆς οἰκίας μου καὶ ἔδωκα αὐτὰ τῷ Λευίτῃ καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ κατὰ πάσας τάς ἐντολάς, ἃς ἐνετείλω μοι, οὐ παρῆλθον τὴν ἐντολήν σου καὶ οὐκ ἐπελαθόμην·
14
14
и3 не kд0хъ въ болёзни моeй t ни1хъ, не принес0хъ t ни1хъ въ нечи1стое, нижE дaхъ t ни1хъ ўмeршему: послyшахъ глaса гDа бGа моегw2, сотвори1хъ, ћкоже заповёдалъ є3си2 мнЁ: καὶ οὐκ ἔφαγον ἐν ὀδύνῃ μου ἀπ᾿ αὐτῶν, οὐκ ἐκάρπωσα ἀπ᾿ αὐτῶν εἰς ἀκάθαρτον, οὐκ ἔδωκα ἀπ᾿ αὐτῶν τῷ τεθνηκότι· ὑπήκουσα τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἐποίησα καθὰ ἐνετείλω μοι.
15
15
при1зри съ нб7сE t хрaма с™aгw твоегw2, и3 блгcви2 лю1ди тво‰ ї}лz и3 зeмлю, ю4же дaлъ є3си2 и5мъ ћкоже клsлсz є3си2 nтцє1мъ нaшымъ, дaти нaмъ зeмлю кипsщую мeдомъ и3 млек0мъ. κάτιδε ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ ἁγίου σου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ εὐλόγησον τὸν λαόν σου τὸν ᾿Ισραὴλ καὶ τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας αὐτοῖς, καθὰ ὤμοσας τοῖς πατράσιν ἡμῶν δοῦναι ἡμῖν γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι.
16
16
Въ сeй дeнь заповёда тебЁ гDь бGъ тв0й сотвори1ти вс‰ њправд†ніz сі‰ и3 судбы6: и3 сохрани1те и3 сотвори1те | t всегw2 сeрдца вaшегw и3 t всеS души2 вaшеz. ᾿Εν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ Κύριος ὁ Θεός σου ἐνετείλατό σοι ποιῆσαι πάντα τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα, καὶ φυλάξεσθε καὶ ποιήσετε αὐτὰ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας ὑμῶν καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ὑμῶν.
17
17
ГDа и3збрaлъ є3си2 днeсь бhти тебЁ въ бGа, и3 ходи1ти во всёхъ путeхъ є3гw2 и3 храни1ти њправд†ніz и3 зaпwвэди и3 судбы6 є3гw2, и3 послyшати глaса є3гw2. τὸν Θεὸν εἵλου σήμερον εἶναί σου Θεὸν καὶ πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φυλάσσεσθαι τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα καὶ ὑπακούειν τῆς φωνῆς αὐτοῦ.
18
18
И# гDь и3збрA вaсъ днeсь, да бyдете є3мY лю1ди и3збрaнніи, ћкоже речE тебЁ, храни1ти вс‰ зaпwвэди є3гw2, καὶ Κύριος εἵλατό σε σήμερον γενέσθαι σε αὐτῷ λαὸν περιούσιον, καθάπερ εἶπέ σοι, φυλάττειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ
19
19
и3 бhти тебЁ вhшше всёхъ kзы6къ, и4же сотвори1 тz и3мени1та и3 хвaльна и3 слaвна, бhти вaмъ лю1демъ с™ы6мъ гDу бGу вaшему, ћкоже гlа. καὶ εἶναί σε ὑπεράνω πάντων τῶν ἐθνῶν, ὡς ἐποίησέ σε ὀνομαστὸν καὶ καύχημα καὶ δοξαστόν, εἶναί σε λαὸν ἅγιον Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, καθὼς ἐλάλησε.
Главa к7з
Κεφάλαιο 27
1
1
И# заповёда мwmсeй и3 старBйшины сынHвъ ї}левыхъ, глаг0лz: сохрани1те вс‰ зaпwвэди сі‰, є3ли6ки ѓзъ заповёдаю вaмъ днeсь. ΚΑΙ προσέταξε Μωυσῆς καὶ ἡ γερουσία ᾿Ισραὴλ λέγων· φυλάσσεσθε πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν σήμερον.
2
2
И# бyдетъ въ џньже дeнь прeйдете їoрдaнъ на зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ во жрeбій, и3 постaвиши себЁ кaменіе вели1ко и3 њбэли1ши | мёломъ, καὶ ἔσται ᾗ ἂν ἡμέρᾳ διαβῆτε τὸν ᾿Ιορδάνην εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι, καὶ στήσεις σεαυτῷ λίθους μεγάλους καὶ κονιάσεις αὐτοὺς κονίᾳ
3
3
и3 напи1шеши на кaменехъ тёхъ вс‰ словесA зак0на сегw2, є3гдA прeйдете їoрдaнъ, є3гдA вни1дете въ зeмлю, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ, зeмлю кипsщую мeдомъ и3 млек0мъ, ћкоже речE гDь бGъ nтє1цъ твои1хъ тебЁ. καὶ γράψεις ἐπὶ τῶν λίθων τούτων πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου, ὡς ἂν διαβῆτε τὸν ᾿Ιορδάνην, ἡνίκα ἂν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων σου δίδωσί σοι, γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι, ὃν τρόπον εἶπε Κύριος ὁ Θεὸς τῶν πατέρων σού σοι·
4
4
И# бyдетъ є3гдA прeйдете їoрдaнъ, да постaвите кaменіе сіE, ±же ѓзъ повелэвaю вaмъ днeсь, въ горЁ гевaлъ, и3 побэли1ши и5хъ мёломъ: καὶ ἔσται ὡς ἂν διαβῆτε τὸν ᾿Ιορδάνην, στήσετε τοὺς λίθους τούτους, οὓς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἐν ὄρει Γαιβὰλ καὶ κονιάσεις αὐτοὺς κονίᾳ.
5
5
и3 да сози1ждеши тaмw nлтaрь гDеви бGу твоемY, nлтaрь t кaменіz: да не возложи1ши на ни1хъ желёза: καὶ οἰκοδομήσεις ἐκεῖ θυσιαστήριον Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου, θυσιαστήριον ἐκ λίθων, οὐκ ἐπιβαλεῖς ἐπ᾿ αὐτὸ σίδηρον·
6
6
кaменіемъ всецёлымъ да сози1ждеши nлтaрь гDеви бGу твоемY и3 вознесeши на нeмъ всесожжє1ніz гDеви бGу твоемY, λίθους ὁλοκλήρους οἰκοδομήσεις θυσιαστήριον Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου καὶ ἀνοίσεις ἐπ᾿ αὐτὸ ὁλοκαυτώματα Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου
7
7
и3 пожрeши жeртву спасeніz: и3 ћси, и3 насhтишисz тaмw, и3 возвесели1шисz пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ, καὶ θύσεις ἐκεῖ θυσίαν σωτηρίου καὶ φαγῇ καὶ ἐμπλησθήσῃ και εὐφρανθήσῃ ἔναντι Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
8
8
и3 напи1шеши на кaменіихъ си1хъ вeсь зак0нъ сeй ћвэ ѕэлw2. καὶ γράψεις ἐπὶ τῶν λίθων πάντα τὸν νόμον τοῦτον σαφῶς σφόδρα.
9
9
И# глаг0ла мwmсeй и3 жерцы2 леvjти всемY ї}лю, глаг0люще: молчи2 и3 слhши, ї}лю, въ дeнь сeй стaлсz є3си2 въ лю1ди гDеви бGу твоемY: Καὶ ἐλάλησε Μωυσῆς καὶ οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται παντὶ ᾿Ισραὴλ λέγοντες· σιώπα καὶ ἄκουε, ᾿Ισραήλ· ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ γέγονας εἰς λαὸν Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου·
10
10
и3 да послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2, и3 да сотвори1ши вс‰ зaпwвэди є3гw2 и3 њправд†ніz є3гw2, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь. καὶ εἰσακούσῃτῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ ποιήσεις πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον.
11
11
И# заповёда мwmсeй лю1демъ въ т0й дeнь, глаг0лz: Καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς τῷ λαῷ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ λέγων·
12
12
сjи да стaнутъ благословлsти лю1ди на горЁ гарізjнъ, прешeдше їoрдaнъ: сmмеHнъ, леvjй, їyда, їссахaръ, їHсифъ и3 веніамjнъ: οὗτοι στήσονται εὐλογεῖν τὸν λαὸν ἐν ὄρει Γαριζὶν διαβάντες τὸν ᾿Ιορδάνην· Συμεών, Λευί, ᾿Ιούδας, ᾿Ισσάχαρ, ᾿Ιωσὴφ καὶ Βενιαμίν.
13
13
и3 сjи да стaнутъ на клsтву на горЁ гевaлъ: руви1мъ, гaдъ и3 ґси1ръ, завулHнъ, дaнъ и3 нефfалjмъ. καὶ οὗτοι στήσονται ἐπὶ τῆς κατάρας ἐν ὄρει Γαιβάλ· Ρουβήν, Γὰδ καὶ ᾿Ασήρ, Ζαβουλών, Δὰν καὶ Νεφθαλί.
14
14
И# tвэщaвше рекyтъ леvjти всемY ї}лю глaсомъ вели1кимъ: καὶ ἀποκριθέντες ἐροῦσιν οἱ Λευῖται παντὶ ᾿Ισραὴλ φωνῇ μεγάλῃ·
15
15
пр0клzтъ человёкъ, и4же сотвори1тъ и3зваsніе и3 сліsніе, мeрзость гDеви, дёло рyкъ худ0жника, и3 положи1тъ є5 въ сокровeніи. И# tвэщaвше вси2 лю1діе рекyтъ: бyди. ᾿Επικατάρατος ἄνθρωπος, ὅστις ποιήσει γλυπτὸν καὶ χωνευτόν, βδέλυγμα Κυρίῳ, ἔργον χειρῶν τεχνιτῶν, καὶ θήσει αὐτὸ ἐν ἀποκρύφῳ· καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς ἐροῦσι· γένοιτο.
16
16
Пр0клzтъ безчeстzй nтцA своего2 и3ли2 мaтерь свою2. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ ἀτιμάζων πατέρα αὐτοῦ ἢ μητέρα αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
17
17
Пр0клzтъ прелагazй предёлы бли1жнzгw своегw2. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ μετατιθεὶς ὅρια τοῦ πλησίον· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
18
18
Пр0клzтъ прельщazй слёпаго въ пути2. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ πλανῶν τυφλὸν ἐν ὁδῷ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
19
19
Пр0клzтъ, и4же ўклони1тъ сyдъ пришeлцу и3 сиротЁ и3 вдовЁ. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὃς ἂν ἐκκλίνῃ κρίσιν προσηλύτου καὶ ὀρφανοῦ καὶ χήρας· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
20
20
Пр0клzтъ лежaй съ жен0ю nтцA своегw2, ћкw tкрhлъ є4сть покровeніе nтцA своегw2. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ κοιμώμενος μετὰ γυναικὸς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὅτι ἀπεκάλυψε συγκάλυμμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
21
21
Пр0клzтъ лежaй со всsкимъ скот0мъ. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ κοιμώμενος μετὰ παντὸς κτήνους· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
22
22
Пр0клzтъ лежaй съ сестр0ю своeю, дщeрію nтцA своегw2 и3ли2 дщeрію мaтере своеS. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ κοιμώμενος μετὰ ἀδελφῆς ἐκ πατρὸς ἢ μητρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
23
23
Пр0клzтъ лежaй съ тeщею своeю. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. Пр0клzтъ лежaй съ сестр0ю жены2 своеS. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ κοιμώμενος μετὰ πενθερᾶς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο. ἐπικατάρατος ὁ κοιμώμενος μετὰ τῆς ἀδελφῆς τῆς γυναικὸς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
24
24
Пр0клzтъ біsй бли1жнzго съ лeстію. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὁ τύπτων τὸν πλησίον δόλῳ· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
25
25
Пр0клzтъ, и4же в0зметъ дaры порази1ти дyшу кр0ве непови1нныz. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος ὃς ἂν λάβῃ δῶρα πατάξαι ψυχὴν αἵματος ἀθῴου· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
26
26
Пр0клzтъ всsкъ человёкъ, и4же не пребyдетъ во всёхъ словесёхъ зак0на сегw2, є4же твори1ти |. И# рекyтъ вси2 лю1діе: бyди. ἐπικατάρατος πᾶς ἄνθρωπος ὃς οὐκ ἐμμενεῖ ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις τοῦ νόμου τούτου ποιῆσαι αὐτούς· καὶ ἐροῦσι πᾶς ὁ λαός· γένοιτο.
Главa к7и
Κεφάλαιο 28
1
1
И# бyдетъ є3гдA прeйдете їoрдaнъ въ зeмлю, ю4же гDь бGъ вaшъ даeтъ вaмъ, ѓще слyхомъ послyшаете глaса гDа бGа вaшегw храни1ти и3 твори1ти вс‰ зaпwвэди є3гw2, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, и3 дaстъ тS гDь бGъ тв0й вhшше всёхъ kзы6къ земли2: ΚΑΙ ἔσται ὡς ἂν διαβῆτε τὸν ᾿Ιορδάνην εἰς τὴν γῆν ἣν Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν δίδωσιν ὑμῖν, ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, καὶ δώσει σε Κύριος ὁ Θεός σου ὑπεράνω πάντων τῶν ἐθνῶν τῆς γῆς,
2
2
и3 пріи1дутъ на тS вс‰ благословє1ніz сі‰ и3 њбрsщутъ тS. Ѓще слyхомъ послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2, καὶ ἥξουσιν ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ εὐλογίαι αὗται καὶ εὑρήσουσί σε, ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
3
3
благословeнъ ты2 во грaдэ и3 благословeнъ ты2 на селЁ, εὐλογημένος σὺ ἐν πόλει καὶ εὐλογημένος σὺ ἐν ἀγρῷ·
4
4
благословє1на и3счaдіz чрeва твоегw2 и3 плоды2 земли2 твоеS, и3 стадA волHвъ твои1хъ и3 п†ствы nвeцъ твои1хъ, εὐλογημένα τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου καὶ τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου·
5
5
благословє1ны жи6тницы твои2 и3 њстaнцы твои2, εὐλογημέναι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλείμματά σου·
6
6
благословeнъ ты2 внегдA входи1ти тебЁ и3 благословeнъ ты2 внегдA и3сходи1ти тебЁ. εὐλογημένος σὺ ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαί σε, καὶ εὐλογημένος σὺ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε.
7
7
Да предaстъ тебЁ гDь бGъ враги2 тво‰, сопроти1вzщыzсz тебЁ, сокрушє1ны пред8 лицeмъ твои1мъ: путeмъ є3ди1нэмъ и3зhдутъ на тS и3 седмію2 путьми2 побэжaтъ t лицA твоегw2. παραδῷ Κύριος ὁ Θεός σου τοὺς ἐχθρούς σου τοὺς ἀνθεστηκότας σοι συντετριμμένους πρὸ προσώπου σου· ὁδῷ μιᾷ ἐξελεύσονται πρὸς σὲ καὶ ἐν ἑπτὰ ὁδοῖς φεύξονται ἀπὸ προσώπου σου.
8
8
Да п0слетъ гDь на тS блгcвeніе въ храни1лищахъ твои1хъ и3 на вс‰, на нsже возложи1ши рyку твою2 на земли2, ю4же гDь бGъ тв0й даeтъ тебЁ. ἀποστείλαι Κύριος ἐπὶ σὲ τὴν εὐλογίαν ἐν τοῖς ταμιείοις σου καὶ ἐπὶ πάντα, οὗ ἂν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου, ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς Κύριος ὁ Θεός σου δίδωσί σοι.
9
9
Да возстaвитъ тS гDь бGъ тв0й себЁ лю1дъ свsтъ, ћкоже клsтсz nтцє1мъ твои6мъ. Ѓще послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2 и3 ходи1ти бyдеши въ путeхъ є3гw2, ἀναστήσαι σε Κύριος ἑαυτῷ λαὸν ἅγιον, ὃν τρόπον ὤμοσε τοῖς πατράσι σου, ἐὰν ἀκούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ πορευθῇς ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ·
10
10
и3 ќзрzтъ тS вси2 kзhцы земнjи, ћкw и4мz гDа (бGа твоегw2) призвaсz на тS, и3 ўбоsтсz тебє2, καὶ ὄψονταί σε πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς, ὅτι τὸ ὄνομα Κυρίου ἐπικέκληταί σοι, καὶ φοβηθήσονταί σε.
11
11
и3 ўмн0житъ тS гDь бGъ тв0й во благ†z во и3счaдіехъ ўтр0бы твоеS и3 во и3счaдіехъ скотHвъ твои1хъ, и3 въ плодёхъ земли2 твоеS, на земли2 твоeй, ю4же клsтсz гDь nтцє1мъ твои6мъ дaти тебЁ. καὶ πληθυνεῖ σε Κύριος ὁ Θεός σου εἰς ἀγαθὰ ἐν τοῖς ἐκγόνοις τῆς κοιλίας σου, καὶ ἐπὶ τοῖς ἐκγόνοις τῶν κτηνῶν σου καὶ ἐπὶ τοῖς γενήμασι τῆς γῆς σου, ἐπὶ τῆς γῆς σου ἧς ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσι σου δοῦναί σοι.
12
12
Да tвeрзетъ тебЁ гDь сокр0вище своE благ0е, нeбо, є4же дaти д0ждь земли2 твоeй во врeмz своE, да блгcви1тъ вс‰ дэлA рyкъ твои1хъ: и3 дaси взаи1мъ kзhкwмъ мнHгимъ, тh же не њдолжи1шисz: и3 њбладaеши ты2 мн0гими kзы6ки, тоб0ю же не воз8wбладaютъ. ἀνοίξαι σοι Κύριος τὸν θησαυρὸν αὐτοῦ τὸν ἀγαθόν, τὸν οὐρανόν, δοῦναι τὸν ὑετόν τῇ γῇ σου ἐπὶ καιροῦ αὐτοῦ· εὐλογήσαι πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου, καὶ δανειεῖς ἔθνεσι πολλοῖς, σὺ δὲ οὐ δανειῇ, καὶ ἄρξεις σὺ ἐθνῶν πολλῶν, σοῦ δὲ οὐκ ἄρξουσι.
13
13
Да постaвитъ тS гDь бGъ тв0й во главY, ґ не въ хв0стъ: и3 бyдеши тогдA вhше, и3 не бyдеши ни1же, ѓще послyшаеши зaповэдій гDа бGа твоегw2, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь храни1ти и3 твори1ти: καταστήσαι σε Κύριος ὁ Θεός σου εἰς κεφαλὴν καὶ μὴ εἰς οὐράν, καὶ ἔσῃ τότε ἐπάνωκαὶ οὐκ ἔσῃ ὑποκάτω, ἐὰν ἀκούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον φυλάσσειν καὶ ποιεῖν·
14
14
да не престyпиши t всёхъ словeсъ, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, на дeсно нижE на лёво, ходи1ти в8слёдъ богHвъ и3нhхъ служи1ти и5мъ. οὐ παραβήσῃ ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν, ὧν ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, δεξιὰ οὐδὲ ἀριστερὰ πορεύεσθαι ὀπίσω θεῶν ἑτέρων λατρεύειν αὐτοῖς.
15
15
И# бyдетъ ѓще не послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2 храни1ти и3 твори1ти вс‰ зaпwвэди є3гw2, є3ли6ки ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, и3 пріи1дутъ на тS вс‰ кл‰твы сі‰ и3 пости1гнутъ тS: Καὶ ἔσται ἐὰν μὴ εἰσακούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, καὶ ἐλεύσονται ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ κατάραι αὗται καὶ καταλήψονταί σε.
16
16
пр0клzтъ ты2 во грaдэ и3 пр0клzтъ ты2 на селЁ, ἐπικατάρατος σὺ ἐν πόλει, καὶ ἐπικατάρατος σὺ ἐν ἀγρῷ·
17
17
пр0клzты жи6тницы твои2 и3 њстaнки твои2, ἐπικατάρατοι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλείμματά σου·
18
18
проклzт† и3сч†діz ўтр0бы твоеS и3 плоды2 земли2 твоеS, стадA волHвъ твои1хъ и3 п†ствы nвeцъ твои1хъ, ἐπικατάρατα τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου·
19
19
пр0клzтъ ты2 внегдA входи1ти тебЁ и3 пр0клzтъ ты2 внегдA и3сходи1ти тебЁ. ἐπικατάρατος σὺ ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαί σε καὶ ἐπικατάρατος σὺ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε.
20
20
Да п0слетъ тебЁ гDь скyдость и3 глaдъ и3 и3стреблeніе на вс‰, на нsже возложи1ши рyку твою2, є3ли6ка ѓще сотвори1ши, д0ндеже потреби1тъ тS и3 д0ндеже погуби1тъ тS вск0рэ, ѕлhхъ рaди начинaній твои1хъ, занE њстaвилъ є3си2 мS. ἀποστείλαι Κύριος ἐπὶ σὲ τὴν ἔνδειαν καὶ τὴν ἐκλιμίαν καὶ τὴν ἀνάλωσιν ἐπὶ πάντα, οὗ ἐὰν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃ σε καὶ ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε ἐν τάχει διὰ τὰ πονηρὰ ἐπιτηδεύματά σου, διότι ἐγκατέλιπές με.
21
21
Да прилэпи1тъ гDь къ тебЁ смeрть, д0ндеже потреби1тъ тS t земли2, въ ню1же ты2 вх0диши тaмw наслёдити ю5. προσκολλήσαι Κύριος εἰς σὲ τὸν θάνατον, ἕως ἂν ἐξαναλώσῃ σε ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
22
22
Да порази1тъ тS гDь неимёніемъ и3 nгнeвицею, и3 стyжею и3 жжeніемъ, и3 ўбjйствомъ и3 вётромъ тлетв0рнымъ и3 блёдостію, и3 поженyтъ тS, д0ндеже погубsтъ тS. πατάξαι σε Κύριος ἐν ἀπορίᾳ καὶ πυρετῷ καὶ ρίγει καὶ ἐρεθισμῷ καὶ ἀνεμοφθορίᾳ καὶ τῇ ὤχρᾳ, καὶ καταδιώξονταί σε, ἕως ἂν ἀπολέσωσί σε.
23
23
И# бyдетъ нeбо над8 глав0ю твоeю мёдzно и3 землS под8 тоб0ю желёзна. καὶ ἔσται σοι ὁ οὐρανὸς ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς σου χαλκοῦς, καὶ ἡ γῆ ἡ ὑποκάτω σου σιδηρᾶ.
24
24
Да дaстъ гDь д0ждь земли2 твоeй прaхъ, и3 пeрсть съ небесE сни1детъ на тS, д0ндеже сокруши1тъ тS и3 д0ндеже погуби1тъ тS. δῴη Κύριος ὁ Θεός σου τὸν ὑετὸν τῆς γῆς σου κονιορτόν, καὶ χοῦς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβήσεται ἐπὶ σέ, ἕως ἂν ἐκτρίψῃ σε καὶ ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε ἐν τάχει.
25
25
Да дaстъ тS гDь на и3зсэчeніе пред8 враги6 твои1ми: путeмъ є3ди1нэмъ и3зhдеши къ ни6мъ и3 седмію2 пути6 побэжи1ши t лицA и4хъ, и3 бyдеши въ разсёzніе во всёхъ цaрствахъ земнhхъ, δῴη σε Κύριος ἐπισκοπὴν ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν σου· ἐν ὁδῷ μιᾷ ἐξελεύσῃ πρὸς αὐτούς, καὶ ἐν ἑπτὰ ὁδοῖς φεύξῃ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν· καὶ ἔσῃ ἐν διασπορᾷ ἐν πάσαις βασιλείαις τῆς γῆς.
26
26
и3 бyдутъ мертвецы2 вaши снёдь пти1цамъ небє1снымъ и3 ѕвэрє1мъ земны6мъ, и3 не бyдетъ tгонszй. καὶ ἔσονται οἱ νεκροὶ ὑμῶν κατάβρωμα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἀποσοβῶν.
27
27
Да порази1тъ тS гDь врeдомъ є3гЂпетскимъ въ сэдaлищахъ и3 крaстою ди1віею и3 свeрбомъ, ћкw не мощи2 тебЁ и3сцэли1тисz. πατάξαι σε Κύριος ἕλκει Αἰγυπτίῳ εἰς τὴν ἕδραν καὶ ψώρᾳ ἀγρίᾳ καὶ κνήφῃ, ὥστε μὴ δύνασθαί σε ἰαθῆναι.
28
28
Порази1тъ тS гDь неи1стовствомъ и3 слэпот0ю и3 и3зступлeніемъ ўмA, πατάξαι σε Κύριος παραπληξίᾳ καὶ ἀορασίᾳ καὶ ἐκστάσει διανοίας,
29
29
и3 бyдеши њсzзazй въ полyдни, ћкоже њсzзaетъ слэпhй во тмЁ, и3 не и3спрaвитъ путjй твои1хъ: и3 бyдеши тогдA њби1димь и3 расхищaемь во вс‰ дни6, и3 не бyдетъ помогazй тебЁ. καὶ ἔσῃ ψηλαφῶν μεσημβρίας, ὡσεί τις ψηλαφήσαι τυφλὸς ἐν τῷ σκότει, καὶ οὐκ εὐοδώσει τὰς ὁδούς σου· καὶ ἔσῃ τότε ἀδικούμενος καὶ διαρπαζόμενος πάσας τὰς ἡμέρας, καὶ οὐκ ἔσται σοι ὁ βοηθῶν.
30
30
ЖенY п0ймеши, и3 и4нъ мyжъ воз8имёетъ ю5: д0мъ сози1ждеши, и3 не поживeши въ нeмъ: віногрaдъ насади1ши, и3 не њберeши є3гw2: γυναῖκα λήψῃ, καὶ ἀνὴρ ἕτερος ἕξει αὐτήν· οἰκίαν οἰκοδομήσεις, καὶ οὐκ οἰκήσεις ἐν αὐτῇ· ἀμπελῶνα φυτεύσεις, καὶ οὐ μὴ τρυγήσῃς αὐτόν·
31
31
телeцъ тв0й заклaнъ пред8 тоб0ю, и3 не снёси t негw2: nслS твоE tsто t тебє2, и3 не tдaстсz тебЁ: џвцы тво‰ tданы2 (бyдутъ) врагHмъ твои6мъ, и3 не бyдетъ тебЁ помогazй: ὁ μόσχος σου ἐσφαγμένος ἐναντίον σου, καὶ οὐ φάγῃ ἐξ αὐτοῦ· ὁ ὄνος σου ἡρπασμένος ἀπὸ σοῦ, καὶ οὐκ ἀποδοθήσεταί σοι· τὰ πρόβατά σου δεδομένα τοῖς ἐχθροῖς σου, καὶ οὐκ ἔσται σοι ὁ βοηθῶν·
32
32
сhнове твои2 и3 дщє1ри тво‰ tданы2 (бyдутъ) kзhку и3н0му, и3 џчи твои2 ќзрzтъ и3стаевaюще на сі‰, и3 не возм0жетъ рукA твоS: οἱ υἱοί σου καὶ αἱ θυγατέρες σου δεδομέναι ἔθνει ἑτέρῳ καὶ οἱ ὀφθαλμοί σου βλέψονται σφακελίζοντες εἰς αὐτά, οὐκ ἰσχύσει ἡ χείρ σου·
33
33
плоды2 земли2 твоеS и3 вс‰ труды2 тво‰ поsстъ kзhкъ, є3гHже не вёси, и3 бyдеши њби1димь и3 сокрушaемь во вс‰ дни6, τὰ ἐκφόρια τῆς γῆς σου καὶ πάντας τοὺς πόνους σου φάγεται ἔθνος, ὃ οὐκ ἐπίστασαι, καὶ ἔσῃ ἀδικούμενος καὶ τεθραυσμένος πάσας τὰς ἡμέρας·
34
34
и3 бyдеши и3зумлeнъ, видёній рaди nчeсъ твои1хъ, ±же ќзриши. καὶ ἔσῃ παράκλητος διὰ τὰ ὁράματα τῶν ὀφθαλμῶν σου, ἃ βλέψῃ.
35
35
Да порази1тъ тS гDь врeдомъ ѕлhмъ на колёнахъ и3 на г0ленехъ, ћкw не мощи2 и3сцэли1тисz тебЁ t ст0пъ н0гъ твои1хъ дaже до верхA (главы2) твоеS. πατάξαι σε Κύριος ἐν ἕλκει πονηρῷ ἐπὶ τὰ γόνατα καὶ ἐπὶ τὰς κνήμας, ὥστε μὴ δύνασθαι ἰαθῆναί σε ἀπὸ ἴχνους τῶν ποδῶν σου ἕως τῆς κορυφῆς σου.
36
36
Да tведeтъ тS гDь и3 кн‰зи тво‰, ±же постaвиши себЁ, въ kзhкъ, є3гHже не вёси ты2 и3 nтцы2 твои2, и3 послyжиши тaмw богHмъ и3ны6мъ, дрeву и3 кaменію, ἀπαγάγοι Κύριός σε καὶ τοὺς ἄρχοντάς σου, οὓς ἂν καταστήσῃς ἐπὶ σεαυτόν, ἐπ᾿ ἔθνος, ὃ οὐκ ἐπίστασαι σὺ καὶ οἱ πατέρες σου, καὶ λατρεύσεις ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, ξύλοις καὶ λίθοις.
37
37
и3 бyдеши тaмw въ гадaніе и3 въ при1тчу и3 п0вэсть во всёхъ kзhцэхъ, въ нsже введeтъ тS гDь (бGъ) тaмw. καὶ ἔσῃ ἐκεῖ ἐν αἰνίγματι καὶ παραβολῇ καὶ διηγήματι ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, εἰς οὓς ἂν ἀπαγάγῃ σε Κύριος ἐκεῖ.
38
38
Сёмz мн0го и3знесeши на п0ле, и3 мaло внесeши, ћкw поzдsтъ | прyзи: σπέρμα πολὺ ἐξοίσεις εἰς τὸ πεδίον καὶ ὀλίγα εἰσοίσεις, ὅτι κατέδεται αὐτὰ ἡ ἀκρίς.
39
39
віногрaдъ насади1ши и3 воздёлаеши, и3 вінA не и3спіeши, нижE возвесели1шисz t негw2, ћкw поsстъ | чeрвь: ἀμπελῶνα φυτεύσεις καὶ κατεργᾷ, καὶ οἶνον οὐ πίεσαι, οὐδὲ εὐφρανθήσῃ ἐξ αὐτοῦ, ὅτι καταφάγεται αὐτὰ ὁ σκώληξ.
40
40
м†слины бyдутъ тебЁ во всёхъ предёлэхъ твои1хъ, и3 є3лeемъ не помaжешисz, ћкw и3стечeтъ мaслина твоS: ἐλαῖαι ἔσονταί σοι ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις σου, καὶ ἔλαιον οὐ χρίσῃ, ὅτι ἐκρυήσεται ἡ ἐλαία σου.
41
41
сhны и3 дщє1ри роди1ши, и3 не бyдутъ тебЁ, tи1дутъ бо въ плёнъ: υἱοὺς καὶ θυγατέρας γεννήσεις καὶ οὐκ ἔσονταί σοι, ἀπελεύσονται γὰρ ἐν αἰχμαλωσίᾳ.
42
42
вс‰ древє1снаz тво‰ и3 вс‰ жи6та земли2 твоеS потреби1тъ ржA: πάντα τὰ ξύλινά σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου ἐξαναλώσει ἡ ἐρισύβη.
43
43
пришлeцъ, и4же є4сть ў тебє2, взhдетъ над8 тS вhше вhше, тh же низ8и1деши ни1зу ни1зу: ὁ προσήλυτος, ὅς ἐστιν ἐν σοί, ἀναβήσεται ἐπὶ σὲ ἄνω ἄνω, σὺ δὲ καταβήσῃ κάτω κάτω·
44
44
сeй взаи1мъ дaстъ тебЁ, тh же є3мY взаи1мъ не дaси: сeй бyдетъ главA, тh же бyдеши хв0стъ. οὗτος δανειεῖ σοι, σὺ δὲ τούτῳ οὐ δανειεῖς, σὺ δὲ τούτῳ οὐ δανειεῖς· οὗτος ἔσται κεφαλή, σὺ δὲ ἔσῃ οὐρά.
45
45
И# пріи1дутъ на тS вс‰ кл‰твы сі‰, и3 поженyтъ тS и3 пости1гнутъ тS, д0ндеже потребsтъ тS и3 д0ндеже погубsтъ тS: ћкw не послyшалъ є3си2 глaса гDа бGа твоегw2, є4же храни1ти зaпwвэди є3гw2 и3 њправд†ніz є3гw2, є3ли6ка заповёда тебЁ. καὶ ἐλεύσονται ἐπί σὲ πᾶσαι αἱ κατάραι αὗται καὶ καταδιώξονταί σε καὶ καταλήψονταί σε, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃ σε καὶ ἓως ἂν ἀπολέσῃ σε, ὅτι οὐκ εἰσήκουσας τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, φυλάξαι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα, ὅσα ἐνετείλατό σοι.
46
46
И# бyдутъ на тебЁ знaмєніz и3 чудесA, и3 въ сёмени твоeмъ до вёка, καὶ ἔσται ἐν σοὶ σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τῷ σπέρματί σου ἕως τοῦ αἰῶνος,
47
47
понeже не послужи1лъ є3си2 гDеви бGу твоемY съ весeліемъ и3 благи1мъ сeрдцемъ, мн0жества рaди всёхъ (благи1хъ), ἀνθ᾿ ὧν οὐκ ἐλάτρευσας Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαθῇ διανοίᾳ διὰ τὸ πλῆθος πάντων.
48
48
и3 послyжиши врагHмъ твои6мъ, ±же п0слетъ гDь бGъ тв0й на тS съ глaдомъ и3 жaждею, и3 нагот0ю и3 њскудёніемъ всёхъ: и3 возложи1тъ kрeмъ желёзенъ на вhю твою2, д0ндеже сокруши1тъ тS. καὶ λατρεύσεις τοῖς ἐχθροῖς σου, οὓς ἐξαποστελεῖ Κύριος ἐπὶ σέ, ἐν λιμῷ καὶ ἐν δίψει καὶ ἐν γυμνότητι καὶ ἐν ἐκλείψει πάντων· καὶ ἐπιθήσῃ κλοιὸν σιδηροῦν ἐπὶ τὸν τράχηλόν σου, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃ σε.
49
49
И# наведeтъ гDь на тS kзhкъ и3здалeча t крaz земли2 ѓки ўстремлeніе џрле, kзhкъ, є3гHже не ўразумёеши глаг0ла, ἐπάξει ἐπὶ σὲ Κύριος ἔθνος μακρόθεν ἀπ᾿ ἐσχάτου τῆς γῆς ὡσεί ὅρμημα ἀετοῦ, ἔθνος, ὃ οὐκ ἀκούσῃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ,
50
50
kзhкъ безстyденъ лицeмъ, и4же не ўдиви1тсz лицY стaрчу и3 ю4на не поми1луетъ: ἔθνος ἀναιδὲς προσώπῳ, ὅστις οὐ θαυμάσει πρόσωπον πρεσβύτου καὶ νέον οὐκ ἐλεήσει,
51
51
и3 поsстъ плоды2 скотHвъ твои1хъ и3 плоды2 земли2 твоеS, ћкw не њстaвитъ тебЁ пшени1цы, ни вінA, ни є3лeа, стaдъ волHвъ твои1хъ и3 пaствъ nвeцъ твои1хъ, д0ндеже погуби1тъ тS: καὶ κατέδεται τὰ ἔκγονα τῶν κτηνῶν σου καὶ τὰ γενήματα τῆς γῆς σου, ὥστε μὴ καταλιπεῖν σοι σῖτον, οἶνον, ἔλαιον, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου, καὶ τὰ ποίμνια τῶν προβάτων σου, ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε
52
52
и3 сокруши1тъ тS во всёхъ градёхъ твои1хъ, д0ндеже разорsтсz стёны тво‰ высHкіz и3 крBпкіz, на ни1хже ты2 ўповaеши, во всeй земли2 твоeй: и3 њѕл0битъ тS во всёхъ градёхъ твои1хъ, ±же дадE тебЁ гDь бGъ тв0й. καὶ ἐκτρίψῃ σε ἐν ταῖς πόλεσί σου, ἕως ἂν καθαιρεθῶσι τὰ τείχη τὰ ὑψηλὰ καὶ τὰ ὀχυρά, ἐφ᾿ οἷς σὺ πέποιθας ἐπ᾿ αὐτοῖς, ἐν πάσῃ τῇ γῇ σου, καὶ θλίψει σε ἐν ταῖς πόλεσί σου, αἷς ἔδωκέ σοι.
53
53
И# снёси ч†да ўтр0бы твоеS, пл0ть сынHвъ и3 дщeрей твои1хъ, и5хже дадE тебЁ гDь бGъ тв0й, въ тэснотЁ твоeй и3 въ ск0рби твоeй, є4юже њскорби1тъ тS врaгъ тв0й. καὶ φαγῇ τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου, κρέα υἱῶν σου καὶ θυγατέρων σου, ὅσα ἔδωκέ σοι Κύριος ὁ Θεός σου, ἐν τῇ στενοχωρίᾳ σου καὶ ἐν τῇ θλίψει σου, ᾗ θλίψει σε ὁ ἐχθρός σου.
54
54
Ю$ный въ вaсъ и3 младhй ѕэлw2 позави1дитъ џкомъ свои1мъ брaту своемY и3 женЁ ћже на л0нэ є3гw2, и3 њстaвшымсz чaдwмъ, ±же ѓще њстaнутсz є3мY: ὁ ἁπαλὸς ὁ ἐν σοὶ καὶ ὁ τρυφερὸς σφόδρα βασκανεῖ τῷ ὀφθαλμῷ τὸν ἀδελφὸν καὶ τὴν γυναῖκα τὴν ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ καὶ τὰ καταλελειμμένα τέκνα, ἃ ἂν καταλειφθῇ αὐτῷ,
55
55
ћкw дaти є3ди1ному и4хъ t пл0тей ч†дъ свои1хъ, и5хже ћлъ є3си2, понeже ничто2 њстaсz є3мY въ тэснотЁ и3 ск0рби твоeй, є4юже њскорбsтъ тS врази2 твои2 во всёхъ градёхъ твои1хъ. ὥστε δοῦναι ἑνὶ αὐτῶν ἀπὸ τῶν σαρκῶν τῶν τέκνων αὐτοῦ, ὧν ἂν κατέσθῃ, διὰ τὸ μὴ καταλειφθῆναι αὐτῷ οὐδὲν ἐν τῇ στενοχωρίᾳ σου καὶ ἐν τῇ θλίψει σου, ᾗ ἂν θλίψωσί σε οἱ ἐχθροί σου ἐν πάσαις ταῖς πόλεσί σου.
56
56
И# ю4наz въ вaсъ (женA) и3 младA ѕэлw2, є3sже не њбhче ногA є3S ходи1ти по земли2 ю4ности рaди и3 млaдости, позави1дитъ џкомъ свои1мъ мyжу своемY и4же на л0нэ є3S, и3 сhну и3 дщeри своeй, καὶ ἡ ἁπαλὴ ἐν ὑμῖν καὶ ἡ τρυφερά, ἧς οὐχὶ πεῖραν ἔλαβεν ὁ ποὺς αὐτῆς βαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς διὰ τὴν τρυφερότητα καὶ διὰ τὴν ἁπαλότητα, βασκανεῖ τῷ ὀφθαλμῷ αὐτῆς τὸν ἄνδρα αὐτῆς τὸν ἐν κόλπῳ αὐτῆς καὶ τὸν υἱὸν καὶ τὴν θυγατέρα αὐτῆς
57
57
и3 бл0нэ своeй и3зшeдшей и3з8 чрeслъ є3S, и3 чaду своемY є4же ѓще роди1тъ: снёстъ бо | тaйнw, скyдости рaди всёхъ въ тэснотЁ и3 ск0рби своeй, є4юже њскорби1тъ тS врaгъ тв0й во всёхъ градёхъ твои1хъ. καὶ τὸ χόριον αὐτῆς τὸ ἐξελθὸν διὰ τῶν μηρῶν αὐτῆς καὶ τὸ τέκνον, ὃ ἐὰν τέκῃ· καταφάγεται γὰρ αὐτὰ διά τὴν ἔνδειαν πάντων κρυφῇ ἐν τῇ στενοχωρίᾳ σου καὶ ἐν τῇ θλίψει σου, ᾗ θλίψει σε ὁ ἐχθρός σου ἐν ταῖς πόλεσί σου.
58
58
Ѓще не послyшаете твори1ти вс‰ словесA зак0на сегw2, напи6саннаz въ кни1зэ сeй, є4же боsтисz и4мене чтcнaгw и3 чyднагw сегw2, гDа бGа твоегw2, ἐὰν μὴ εἰσακούσῃς ποιεῖν πάντα τὰ ρήματα τοῦ νόμου τούτου τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ φοβεῖσθαι τὸ ὄνομα τὸ ἔντιμον τὸ θαυμαστὸν τοῦτο, Κύριον τὸν Θεόν σου,
59
59
и3 ўдиви1тъ гDь ћзвы тво‰ и3 ћзвы сёмене твоегw2, ћзвы вели6кіz и3 ди6вныz, и3 болBзни ѕлы6z и3 и3звBстныz, καὶ παραδοξάσει Κύριος τὰς πληγάς σου καὶ τὰς πληγὰς τοῦ σπέρματός σου, πληγὰς μεγάλας καὶ θαυμαστάς, καὶ νόσους πονηρὰς καὶ πιστὰς
60
60
и3 њбрати1тъ на тS всю2 болёзнь є3гЂпетскую ѕлyю, є3sже ты2 боsлсz є3си2 t лицA и4хъ, и3 прилэпsтсz къ тебЁ: καὶ ἐπιστρέψει πᾶσαν τὴν ὀδύνην Αἰγύπτου τὴν πονηράν, ἣν διευλαβοῦ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ κολληθήσονται ἐν σοί.
61
61
и3 всE разслаблeніе, и3 всю2 ћзву ненапи1санную и3 всю2 пи1саную въ кни1зэ зак0на сегw2 наведeтъ гDь на тS, д0ндеже потреби1тъ тS: καὶ πᾶσαν μαλακίαν καὶ πᾶσαν πληγὴν τὴν μὴ γεγραμμένην καὶ πᾶσαν τὴν γεγραμμένην ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου ἐπάξει Κύριος ἐπὶ σέ, ἕως ἂν ἐξολοθρεύσῃ σε.
62
62
и3 њстaнетесz въ числЁ мaлэмъ, вмёстw тогw2 є3гдA бhсте ћкw ѕвёзды небє1сныz мн0жествомъ, ћкw не послyшасте глaса гDа бGа вaшегw. κα’Ι καταλειφθήσεσθε ἐν ἀριθμῷ βραχεῖ, ἀνθ᾿ ὧν ὅτι ἦτε ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει, ὅτι οὐκ εἰσήκουσας τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου.
63
63
И# бyдетъ, ћкоже возвесели1сz гDь њ вaсъ благотвори1ти вaмъ и3 ўмн0жити вaсъ, тaкw возвесели1тсz гDь њ вaсъ потреби1ти вaсъ: и3 в0зметесz t земли2, въ ню1же вы2 вх0дите тaмw наслёдити ю5, καὶ ἔσται ὃν τρόπον εὐφράνθη Κύριος ἐφ᾿ ὑμῖν εὖ ποιῆσαι ὑμᾶς καὶ πληθῦναι ὑμᾶς, οὕτως εὐφρανθήσεται Κύριος ἐφ᾿ ὑμῖν ἐξολοθρεῦσαι ὑμᾶς, καὶ ἐξαρθήσεσθε ἐν τάχει ἀπὸ τῆς γῆς, εἰς ἣν εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
64
64
и3 разсёетъ тS гDь бGъ тв0й во вс‰ kзhки, t крaz земли2 дaже до крaz є3S, и3 послyжиши тaмw богHмъ и3ны6мъ, дрeву и3 кaменію, и4хже не знaлъ є3си2 ты2 и3 nтцы2 твои2: καὶ διασπερεῖ σε Κύριος ὁ Θεός σου εἰς πάντα τὰ ἔθνη ἀπ᾿ ἄκρου τῆς γῆς ἕως ἄκρου τῆς γῆς, καὶ δουλεύσεις ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, ξύλοις καὶ λίθοις, οὕς οὐκ ἠπίστω σὺ καὶ οἱ πατέρες σου.
65
65
но и3 во kзhцэхъ џнэхъ не ўпок0итъ тS, нижE бyдетъ стоsніz стопЁ ноги2 твоеS: и3 дaстъ тебЁ гDь тaмw сeрдце печaльное и3 њскудэв†ющаz nчесA и3 и3стаzвaющую дyшу: ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐκείνοις οὐκ ἀναπαύσει σε, οὐδ᾿ οὐ μὴ γένηται στάσις τῷ ἴχνει τοῦ ποδός σου, καὶ δώσει σοι Κύριος ἐκεῖ καρδίαν ἀθυμοῦσαν καὶ ἐκλείποντας ὀφθαλμοὺς καὶ τηκομένην ψυχήν.
66
66
и3 бyдетъ жив0тъ тв0й ви1сzщь пред8 nчи1ма твои1ма, и3 ўбои1шисz во дни2 и3 въ н0щи, и3 не бyдеши вёры ћти житію2 твоемY: καὶ ἔσται ἡ ζωή σου κρεμαμένη ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν σου, καὶ φοβηθήσῃ ἡμέρας καὶ νυκτὸς καὶ οὐ πιστεύσεις τῇ ζωῇ σου·
67
67
заyтра речeши: кaкw бyдетъ вeчеръ; и3 въ вeчеръ речeши: кaкw бyдетъ ќтро; t стрaха сeрдца твоегw2, и4мже ўбои1шисz, и3 t видёній nчeсъ твои1хъ, и4миже ќзриши: τὸ πρωΐ ἐρεῖς·πῶς ἂν γένοιτο ἑσπέρα; καὶ τὸ ἑσπέρας ἐρεῖς· πῶς ἂν γένοιτο πρωΐ; ἀπὸ τοῦ φόβου τῆς καρδίας σου, ἃ φοβηθήση, καὶ ἀπὸ τῶν ὁραμάτων τῶν ὀφθαλμῶν σου, ὧν ὄψῃ.
68
68
и3 возврати1тъ тS гDь бGъ во є3гЂпетъ въ кораблeхъ, и3 на пути2 є3г0же рек0хъ, не приложитE ксемY ви1дэти є3го2: и3 пр0дани бyдете тaмw врагHмъ вaшымъ въ рабы6 и3 въ рабы6ни, и3 не бyдетъ купyющагw. καὶ ἀποστρέψει σε Κύριος εἰς Αἴγυπτον ἐν πλοίοις καὶ ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ εἶπα· οὐ προσθήσῃ ἔτι ἰδεῖν αὐτήν· καὶ πραθήσεσθε ἐκεῖ τοῖς ἐχθροῖς ὑμῶν εἰς παῖδας καὶ παιδίσκας, καὶ οὐκ ἔσται ὁ κτώμενος.
Главa к7f
Κεφάλαιο 29
1
1
Сі‰ словесA завёта, ±же завэщA гDь мwmсeю ўстaвити сынHмъ ї}лєвымъ въ земли2 мwaвли, кромЁ завёта, є3г0же завэщA и5мъ въ хwри1вэ. ΚΑΙ ἐκάλεσε Μωυσῆς πάντας τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ὑμεῖς ἑωράκατε πάντα, ὅσα ἐποίησε Κύριος ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐνώπιον ὑμῶν Φαραὼ καὶ τοῖς θεράπουσιν αὐτοῦ καὶ πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ,
2
2
И# призвA мwmсeй вс‰ сhны ї}лєвы и3 речE къ ни6мъ: вы2 ви1дэсте вс‰, є3ли6ка сотвори2 гDь въ земли2 є3гЂпетстэй пред8 вaми фараHну и3 всBмъ слугaмъ є3гw2 и3 всeй земли2 є3гw2, τοὺς πειρασμοὺς τοὺς μεγάλους, οὓς ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί σου, τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα τὰ μεγάλα ἐκεῖνα·
3
3
и3скушє1ніz вели6каz, ±же ви1дэста џчи твои2, знaмєніz и3 чудесA вели6каz w4наz, рyку крёпкую и3 мhшцу выс0кую: καὶ οὐκ ἔδωκε Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῖν καρδίαν εἰδέναι καὶ ὀφθαλμοὺς βλέπειν καὶ ὦτα ἀκούειν ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
4
4
и3 не дадE гDь бGъ вaмъ сeрдца разумёти и3 nчeсъ ви1дэти и3 ўшeсъ слhшати, дaже до днE сегw2: καὶ ἤγαγεν ὑμᾶς τεσσαράκοντα ἔτη ἐν τῇ ἐρήμῳ· οὐκ ἐπαλαιώθη τὰ ἱμάτια ὑμῶν, καὶ τὰ ὑποδήματα ὑμῶν οὐ κατετρίβη ἀπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν·
5
5
и3 води1лъ вaсъ четhредесzть лётъ по пустhни: не њбетшaша ри6зы вaшz, и3 сап0зи вaши не сотр0шасz на ногaхъ вaшихъ: ἄρτον οὐκ ἐφάγετε, οἶνον καὶ σίκερα οὐκ ἐπίετε, ἵνα γνῶτε, ὅτι Κύριος ὁ Θεὸς ὑμῶν ἐγώ.
6
6
хлёба не kд0сте, вінA и3 сікeра не пи1сте, да познaете, ћкw сeй гDь бGъ вaшъ: καὶ ἤλθετε ἕως τοῦ τόπου τούτου, καὶ ἐξῆλθε Σηὼν βασιλεὺς ᾿Εσεβὼν καὶ ῍Ωγ βασιλεὺς Βασὰν εἰς συνάντησιν ἡμῖν ἐν πολέμῳ, καὶ ἐπατάξαμεν αὐτοὺς
7
7
и3 пріид0сте до сегw2 мёста: и3 и3зhде сиHнъ цaрь є3севHнскій и3 w4гъ цaрь васaнскій во срётеніе нaмъ на брaнь, καὶ ἐλάβομεν τὴν γῆν αὐτῶν, καὶ ἔδωκα αὐτὴν ἐν κλήρῳ τῷ Ρουβὴν καὶ τῷ Γαδδὶ καὶ τῷ ἡμίσει φυλῆς Μανασσῆ.
8
8
и3 порази1хомъ и5хъ на брaни, и3 пріsхомъ зeмлю и4хъ: и3 дaхъ ю5 во жрeбій руви1му и3 гaду и3 полуплeмени манассjину. καὶ φυλάξεσθε ποιεῖν πάντας τοὺς λόγους τῆς διαθήκης ταύτης, ἵνα συνῆτε πάντα, ὅσα ποιήσετε.
9
9
И# сохрани1те твори1ти вс‰ словесA завёта сегw2 твори1ти |, да разумёете вс‰, є3ли6ка сотворитE. ῾Υμεῖς ἑστήκατε πάντες σήμερον ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, οἱ ἀρχίφυλοι ὑμῶν καὶ ἡ γερουσία ὑμῶν καὶ οἱ κριταὶ ὑμῶν, καὶ οἱ γραμματοεισαγωγεῖς ὑμῶν, πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραήλ,
10
10
Вы2 стaсте вси2 днeсь пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ, племенонач†лницы вaши и3 старBйшины вaши, и3 судіи6 вaши и3 писмовводи1тєли вaши, всsкъ мyжъ ї}лтескъ, αἱ γυναῖκες ὑμῶν καὶ τὰ ἔκγονα ὑμῶν καὶ ὁ προσήλυτος ὁ ἐν μέσῳ τῆς παρεμβολῆς ὑμῶν, ἀπὸ ξυλοκόπου ὑμῶν καὶ ἕως ὑδροφόρου ὑμῶν,
11
11
и3 жєны2 вaшz и3 ч†да в†ша, и3 пришлeцъ и4же посредЁ полкA вaшегw, t древосёчца вaшегw дaже до водон0сца вaшегw, παρελθεῖν ἐν τῇ διαθήκῃ Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν καὶ ἐν ταῖς ἀραῖς αὐτοῦ, ὅσα Κύριος ὁ Θεός σου διατίθεται πρὸς σὲ σήμερον,
12
12
є4же прейти2 въ завётъ гDа бGа вaшегw и3 въ кл‰твы є3гw2, є3ли6ка завэщaетъ гDь бGъ тв0й къ тебЁ днeсь: ἵνα στήσῃ σε αὐτῷ εἰς λαόν, καὶ αὐτὸς ἔσται σου Θεός, ὃν τρόπον εἶπέ σοι, καὶ ὃν τρόπον ὤμοσε τοῖς πατράσι σου, ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακώβ.
13
13
да постaвитъ тS себЁ въ лю1ди, и3 т0й бyдетъ тебЁ бGъ, ћкоже тебЁ речE и3 ћкоже клsтсz nтцє1мъ твои6мъ, ґвраaму и3 їсаaку и3 їaкwву. καὶ οὐχ ὑμῖν μόνοις ἐγὼ διατίθεμαι τὴν διαθήκην ταύτην καὶ τὴν ἀρὰν ταύτην,
14
14
И# не вaмъ є3ди6нэмъ ѓзъ завётъ сeй и3 клsтву сію2 завэщавaю, ἀλλὰ καὶ τοῖς ὧδε οὖσι μεθ᾿ ὑμῶν σήμερον ἐναντίον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν καὶ τοῖς μὴ οὖσι μεθ᾿ ὑμῶν ὧδε σήμερον.
15
15
но и3 здЁ сyщымъ съ вaми днeсь, пред8 гDемъ бGомъ вaшимъ, и3 не сyщымъ съ вaми здЁ днeсь. ὅτι ὑμεῖς οἴδατε πῶς κατῳκήσαμεν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, ὡς παρήλθομεν ἐν μέσῳ τῶν ἐθνῶν, οὓς παρήλθετε,
16
16
Ћкw вы2 вёсте, кaкw жи1хомъ въ земли2 є3гЂпетстэй и3 кaкw проид0хомъ посредЁ kзhкwвъ, и5хже преид0сте, καὶ ἴδετε τὰ βδελύγματα αὐτῶν καὶ τὰ εἴδωλα αὐτῶν, ξύλον καὶ λίθον, ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἅ ἐστι παρ᾿ αὐτοῖς.
17
17
и3 ви1дэсте мeрзwсти и4хъ и3 кумjры и4хъ, дрeво и3 кaменіе, сребро2 и3 злaто, ±же сyть ў ни1хъ. μή τίς ἐστιν ἐν ὑμῖν ἀνὴρ ἢ γυνὴ ἢ πατριὰ ἢ φυλή, τίνος ἡ διάνοια ἐξέκλινεν ἀπὸ Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν πορεύεσθαι λατρεύειν τοῖς θεοῖς τῶν ἐθνῶν ἐκείνων; μὴ τίς ἐστιν ἐν ὑμῖν ρίζα ἄνω φύουσα ἐν χολῇ καὶ πικρίᾳ;
18
18
Е#дA кто2 є4сть въ вaсъ мyжъ и3ли2 женA, и3ли2 nтeчество и3ли2 плeмz, є3гHже сeрдце ўклони1сz t гDа бGа вaшегw, и3ти2 є4же служи1ти богHмъ kзhкwвъ џныхъ; є3дA кjй є4сть въ вaсъ к0рень горЁ прорастaющь въ жeлчи и3 г0рести; καὶ ἔσται ἐὰν ἀκούσῃ τὰ ρήματα τῆς ἀρᾶς ταύτης καὶ ἐπιφημίσηται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ λέγων· ὅσιά μοι γένοιτο, ὅτι ἐνῇ ἀποπλανήσει τῆς καρδίας μου πορεύσομαι, ἵνα μὴ συναπολέσῃ ὁ ἁμαρτωλὸς τὸν ἀναμάρτητον.
19
19
И# бyдетъ ѓще ўслhшитъ словесA клsтвы сеS и3 похвaлитсz въ сeрдцы своeмъ, глаг0лz: препод0бно мнЁ да бyдетъ, ћкw въ прельщeніи сeрдца моегw2 пойдY, да не погуби1тъ грёшникъ безгрёшнаго (съ соб0ю): οὐ μὴ θελήσει ὁ Θεὸς εὐϊλατεῦσαι αὐτῷ, ἀλλ᾿ ἢ τότε ἐκκαυθήσεται ὀργὴ Κυρίου καὶ ὁ ζῆλος αὐτοῦ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, καὶ κολληθήσονται ἐν αὐτῷ πᾶσαι αἱ ἀραὶ τῆς διαθήκης ταύτης αἱ γεγραμμέναι ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου, καὶ ἐξαλείψει Κύριος τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρανόν·
20
20
не восх0щетъ бGъ млcтивъ бhти є3мY, но тогдA разгори1тсz гнёвъ гDень и3 рeвность є3гw2 на человёка того2: и3 прилэпsтсz є3мY вс‰ кл‰твы завёта сегw2, пи6санныz въ кни1зэ зак0на сегw2: и3 потреби1тъ гDь и4мz є3гw2 t поднебeсныz, καὶ διαστελεῖ αὐτὸν Κύριος εἰς κακὰ ἐκ πάντων υἱῶν ᾿Ισραὴλ κατὰ πάσας τὰς ἀρὰς τῆς διαθήκης τὰς γεγραμμένας ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου.
21
21
и3 tлучи1тъ є3го2 гDь на ѕл†z t всёхъ сынHвъ ї}левыхъ, по всBмъ клsтвамъ завёта напи1саннагw въ кни1зэ зак0на сегw2. καὶ ἐροῦσιν ἡ γενεὰ ἡ ἑτέρα, οἱ υἱοὶ ὑμῶν, οἳ ἀναστήσονται μεθ᾿ ὑμᾶς, καὶ ὁ ἀλλότριος, ὃς ἂν ἔλθῃ ἐκ γῆς μακρόθεν, καὶ ὄψονται τὰς πληγὰς τῆς γῆς ἐκείνης καὶ τὰς νόσους αὐτῆς, ἃς ἀπέστειλε Κύριος ἐπ᾿ αὐτήν,
22
22
И# речeтъ р0дъ и4нъ, сhнове вaши, и5же востaнутъ по вaсъ, и3 чуждhй и4же пріи1детъ t земли2 далeкіz, и3 ќзрzтъ ћзвы земли2 џныz и3 недyги є3S, ±же послA гDь на ню2, θεῖον καὶ ἅλα κατακεκαυμένον, πᾶσα ἡ γῆ αὐτῆς οὐ σπαρήσεται οὐδὲ ἀνατελεῖ, οὐδὲ μὴ ἀναβῇ ἐπ᾿ αὐτὴν πᾶν χλωρόν, ὥσπερ κατεστράφη Σόδομα και Γόμορρα, ᾿Αδαμὰ καὶ Σεβωΐμ, ἃς κατέστρεψε Κύριος ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ,
23
23
жyпелъ и3 с0ль сожжeнную: всS землS є3S не насёетсz, ни прозsбнетъ, нижE возни1кнетъ на нeй всsкъ ѕлaкъ: ћкоже њпровeржесz сод0мъ и3 гом0рръ, ґдамA и3 севwjмъ, ±же њпровeрже гDь въ ћрости и3 гнёвэ своeмъ. καὶ ἐροῦσι πάντα τὰ ἔθνη· διατὶ ἐποίησε Κύριος οὕτω τῇ γῇ ταύτῃ; τίς ὁ θυμὸς τῆς ὀργῆς ὁ μέγας οὗτος;
24
24
И# рекyтъ вси2 kзhцы: почто2 сотвори2 гDь си1це земли2 сeй; кaz ћрость гнёва вели1каz сіS; καὶ ἐροῦσιν· ὅτι κατέλιπον τὴν διαθήκην Κυρίου τοῦ Θεοῦ τῶν πατέρων αὐτῶν, ἃ διέθετο τοῖς πατράσιν αὐτῶν, ὅτε ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου,
25
25
И# рекyтъ: ћкw њстaвиша завётъ гDа бGа nтє1цъ свои1хъ, є3г0же завэщA nтцє1мъ и4хъ, є3гдA и3зведE и5хъ t земли2 є3гЂпетскіz, καὶ πορευθέντες ἐλάτρευσαν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ ἠπίσταντο, οὐδὲ διένειμεν αὐτοῖς·
26
26
и3 шeдше послужи1ша богHмъ и3ны6мъ, и3 поклони1шасz и5мъ, и4хже не вёдzху, и3 не дадE и5мъ ничт0же ни є3ди1нъ: καὶ ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐπὶ τὴν γῆν ἐκείνην ἐπαγαγεῖν ἐπ᾿ αὐτὴν κατὰ πάσας τὰς κατάρας τὰς γεγραμμένας ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου,
27
27
и3 разгнёвасz ћростію гDь на зeмлю тY, є4же навести2 на ню2 по всBмъ клsтвамъ завёта, пи6саннымъ въ кни1гахъ зак0на сегw2: καὶ ἐξῇρεν αὐτοὺς Κύριος ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ καὶ παροξυσμῷ μεγάλῳ σφόδρα, καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς εἰς γῆν ἑτέραν ὡσεὶ νῦν.
28
28
и3 и3з8sтъ и5хъ гDь t земли2 и4хъ ћростію и3 гнёвомъ, и3 прогнёваніемъ вели1кимъ ѕэлw2, и3 и3звeрже и5хъ въ зeмлю и4ну ћкоже нн7э. τὰ κρυπτὰ Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, τὰ δὲ φανερὰ ἡμῖν καὶ τοῖς τέκνοις ἡμῶν εἰς τὸν αἰῶνα, ποιεῖν πάντα τὰ ρήματα τοῦ νόμου τούτου.
29
Т†йнаz гDеви бGу нaшему, нaмъ же kвлє1ннаz и3 чaдwмъ нaшымъ во вёки, твори1ти вс‰ словесA зак0на сегw2.
Главa l
Κεφάλαιο 30
1
1
И# бyдетъ є3гдA пріи1дутъ на тS вс‰ словесA сі‰, блгcвeніе и3 клsтва, ю4же дaхъ пред8 лицeмъ твои1мъ, и3 пріи1меши въ сeрдце твоE во всёхъ kзhцэхъ, въ нsже расточи1тъ тS гDь бGъ тв0й тaмw, ΚΑΙ ἔσται ὡς ἂν ἔλθωσιν ἐπὶ σὲ πάντα τὰ ρήματα ταῦτα, ἡ εὐλογία καὶ ἡ κατάρα, ἣν ἔδωκα πρὸ προσώπου σου, καὶ δέξῃ εἰς τὴν καρδίαν σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, οὗ ἐὰν διασκορπίσῃ σε Κύριος ἐκεῖ,
2
2
и3 њбрати1шисz ко гDу бGу твоемY, и3 послyшаеши глaса є3гw2 по всBмъ, є3ли6ка ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, ты2 и3 сhнъ тв0й, t всегw2 сeрдца твоегw2 и3 t всеS души2 твоеS, καὶ ἐπιστραφήσῃ ἐπὶ Κύριον τὸν Θεόν σου καὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ κατὰ πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου,
3
3
и3 и3сцэли1тъ гDь грэхи2 тво‰ и3 поми1луетъ тS, и3 пaки соберeтъ тS t всёхъ kзhкwвъ, въ нsже разсhпа тS гDь бGъ тaмw. καὶ ἰάσεται Κύριος τὰς ἁμαρτίας σου καὶ ἐλεήσει σε καὶ πάλιν συνάξει σε ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν, εἰς οὓς διεσκόρπισέ σε Κύριος ἐκεῖ.
4
4
Ѓще бyдетъ разсёzніе твоE t крaz небесE дaже до крaz небесE, tтyду соберeтъ тS гDь бGъ тв0й и3 tтyду в0зметъ тS, ἐὰν ᾖ ἡ διασπορά σου ἀπ᾿ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ ἕως ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ, ἐκεῖθεν συνάξει σε Κύριος ὁ Θεός σου, καὶ ἐκεῖθεν λήψεταί σε Κύριος ὁ Θεός σου·
5
5
и3 введeтъ тS гDь бGъ тв0й tтyду въ зeмлю, ю4же наслёдиша nтцы2 твои2, и3 наслёдиши ю5: и3 блaго тебЁ сотвори1тъ, и3 ўмн0житъ тS пaче nтє1цъ твои1хъ καὶ εἰσάξει σε ὁ Θεός σου ἐκεῖθεν εἰς τὴν γῆν, ἣν ἐκληρονόμησαν οἱ πατέρες σου, καὶ κληρονομήσεις αὐτήν· καὶ εὖ σε ποιήσει καὶ πλεοναστόν σε ποιήσει ὑπὲρ τοὺς πατέρας σου.
6
6
и3 њчи1ститъ гDь сeрдце твоE и3 сeрдце сёмене твоегw2, люби1ти гDа бGа твоегw2 t всегw2 сeрдца твоегw2 и3 t всеS души2 твоеS, да живeши ты2: καὶ περικαθαριεῖ Κύριος τὴν καρδίαν σου καὶ τὴν καρδίαν τοῦ σπέρματός σου, ἀγαπᾶν Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, ἵνα ζῇς σύ.
7
7
и3 дaстъ гDь бGъ тв0й кл‰твы сі‰ на враги2 тво‰ и3 на ненави1дzщыz тS, и5же и3згнaша тS: καὶ δώσει Κύριος ὁ Θεός σου τὰς ἀρὰς ταύτας ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου καὶ ἐπὶ τοὺς μισοῦντάς σε, οἳ ἐδίωξάν σε.
8
8
и3 ты2 њбрати1шисz и3 послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2 и3 сотвори1ши зaпwвэди є3гw2, є3ли6ки ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь. καὶ σὺ ἐπιστραφήσῃ καὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου καὶ ποιήσεις τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον,
9
9
И# блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й во всsкомъ дёлэ рукY твоє1ю, въ плодёхъ ўтр0бы твоеS и3 въ плодёхъ скотHвъ твои1хъ и3 въ жи1тэхъ земли2 твоеS, ћкw њбрати1тсz гDь бGъ тв0й возвесели1тисz њ тебЁ во благи1хъ, ћкоже возвесели1сz t nтцёхъ твои1хъ: καὶ πολυωρήσει σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν παντὶ ἔργῳ τῶν χειρῶν σου, ἐν τοῖς ἐκγόνοις τῆς κοιλίας σου καὶ ἐν τοῖς ἐκγόνοις τῶν κτηνῶν σου καὶ ἐν τοῖς γενήμασι τῆς γῆς σου· ὅτι ἐπιστρέψει Κύριος ὁ Θεός σου εὐφρανθῆναι ἐπὶ σοὶ εἰς ἀγαθά, καθότι εὐφράνθη ἐπὶ τοῖς πατράσι σου,
10
10
ѓще послyшаеши глaса гDа бGа твоегw2 храни1ти и3 твори1ти вс‰ зaпwвэди є3гw2 и3 њправд†ніz є3гw2 и3 суды2 є3гw2, напи6санныz въ кни1зэ зак0на сегw2: ѓще њбрати1шисz ко гDу бGу твоемY t всегw2 сeрдца твоегw2 и3 t всеS души2 твоеS. ἐὰν εἰσακούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, φυλάσσεσθαι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις αὐτοῦ τὰς γεγραμμένας ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τούτου, ἐὰν ἐπιστραφῇς ἐπὶ Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου.
11
11
Ћкw зaповэдь сіS, ю4же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, не тzжкA є4сть, нижE далeче є4сть t тебє2: ῞Οτι ἡ ἐντολὴ αὕτη, ἣν ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, οὐχ ὑπέρογκός ἐστιν οὐδὲ μακρὰν ἀπὸ σοῦ ἐστιν.
12
12
не на нб7си2 є4сть, глаг0лz: кто2 взhдетъ t нaсъ на нб7о и3 в0зметъ ю5 нaмъ, и3 ўслhшавше ю5 сотвори1мъ; οὐκ ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω ἐστὶ λέγων· τίς ἀναβήσεται ἡμῖν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ λήψεται ἡμῖν αὐτήν, καὶ ἀκούσαντες αὐτὴν ποιήσομεν;
13
13
нижE њб8 nнY странY м0рz є4сть, глаг0лzй: кто2 прeйдетъ нaмъ на џну странY м0рz и3 в0зметъ ю5 нaмъ, и3 ўслhшавше ю5 сотвори1мъ; οὐδὲ πέραν τῆς θαλάσσης ἐστὶ λέγων· τίς διαπεράσει ἡμῖν εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης καὶ λήψεται ἡμῖν αὐτήν, καὶ ἀκουστὴν ἡμῖν ποιήσῃ αὐτήν, καὶ ποιήσομεν;
14
14
бли1з8 тебє2 є4сть глаг0лъ ѕэлw2, во ўстёхъ твои1хъ и3 въ сeрдцы твоeмъ и3 въ рукY твоє1ю, твори1ти є3го2. ἐγγύς σού ἐστι τὸ ρῆμα σφόδρα ἐν τῷ στόματί σου καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ταῖς χερσί σου ποιεῖν αὐτό.
15
15
СE, дaхъ пред8 лицeмъ твои1мъ днeсь жи1знь и3 смeрть, блaго и3 ѕло2. ᾿Ιδοὺ δέδωκα πρὸ προσώπου σου σήμερον τὴν ζωήν καὶ τὸν θάνατον, τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν.
16
16
Ѓще послyшаеши зaповэдій гDа бGа твоегw2, ±же ѓзъ заповёдаю тебЁ днeсь, люби1ти гDа бGа твоего2, ходи1ти во всёхъ путeхъ є3гw2 и3 храни1ти њправд†ніz є3гw2 и3 зaпwвэди є3гw2 и3 суды2 є3гw2, и3 поживeши, и3 ўмн0жишисz, и3 блгcви1тъ тS гDь бGъ тв0й на всeй земли2, въ ню1же вх0диши наслёдити ю5 тaмw. ἐὰν εἰσακούσῃς τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, ἃς ἐγὼ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἀγαπᾶν Κύριον τὸν Θεόν σου, πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φυλάσσεσθαι τὰ δικαιώματα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις αὐτοῦ, καὶ ζήσεσθε, καὶ πολλοὶ ἔσεσθε, καὶ εὐλογήσει σε Κύριος ὁ Θεός σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
17
17
И# ѓще преврати1тсz сeрдце твоE, и3 не послyшаеши, и3 заблуди1въ поклони1шисz богHмъ и3ны6мъ и3 послyжиши и5мъ, καὶ ἐὰν μεταστῇ ἡ καρδία σου καὶ μὴ εἰσακούσῃς καὶ πλανηθεὶς προσκυνήσῃς θεοῖς ἑτέροις καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς,
18
18
возвэщaю вaмъ днeсь, ћкw поги1белію поги1бнете, и3 не многоднeвни бyдете на земли2, ю4же гDь бGъ даeтъ тебЁ, въ ню1же вы2 прех0дите їoрдaнъ тaмw наслёдити ю5. ἀναγγέλλω σοι σήμερον ὅτι ἀπωλείᾳ ἀπολεῖσθε καὶ οὐ μὴ πολυήμεροι γένησθε ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑμεῖς διαβαίνετε τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
19
19
Засвидётелствую вaмъ днeсь нб7омъ и3 землeю: жив0тъ и3 смeрть дaхъ пред8 лицeмъ вaшимъ, блгcвeніе и3 клsтву: и3 и3збери2 жив0тъ, да живeши ты2 и3 сёмz твоE, διαμαρτύρομαι ὑμῖν σήμερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον δέδωκα πρὸ προσώπου ὑμῶν, τὴν εὐλογίαν καὶ τὴν κατάραν· ἔκλεξαι τὴν ζωὴν σύ, ἵνα ζήσῃς σὺ καὶ τὸ σπέρμα σου,
20
20
люби1ти гDа бGа твоего2, послyшати глaса є3гw2 и3 прилэпи1тисz къ немY: ћкw сіE жив0тъ тв0й, и3 долготA днjй твои1хъ, жи1ти на земли2, є4юже клsтсz гDь бGъ nтцє1мъ твои6мъ, ґвраaму и3 їсаaку и3 їaкwву, дaти и5мъ. ἀγαπᾶν Κύριον τὸν Θεόν σου, εἰσακούειν τῆς φωνῆς αὐτοῦ καὶ ἔχεσθαι αὐτοῦ· ὅτι τοῦτο ἡ ζωή σου καὶ ἡ μακρότης τῶν ἡμερῶν σου, κατοικεῖν ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσι σου ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακὼβ δοῦναι αὐτοῖς.
Главa lа
Κεφάλαιο 31
1
1
И# скончA мwmсeй глаг0лz вс‰ словесA сі‰ ко всBмъ сынHмъ ї}лєвымъ ΚΑΙ συνετέλεσε Μωυσῆς λαλῶν πάντας τοὺς λόγους τούτους πρὸς πάντας υἱοὺς ᾿Ισραήλ,
2
2
и3 речE къ ни6мъ: стA и3 двaдесzти лётъ ѓзъ є4смь днeсь: не возмогY ксемY входи1ти и3 и3сходи1ти: гDь же речE ко мнЁ: не прeйдеши їoрдaна сегw2: καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἑκατὸν καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἐγώ εἰμι σήμερον· οὐ δυνήσομαι ἔτι εἰσπορεύεσθαι καὶ ἐκπορεύεσθαι, Κύριος δὲ εἶπε πρός με· οὐ διαβήσῃ τὸν ᾿Ιορδάνην τοῦτον.
3
3
гDь бGъ тв0й пред8идhй пред8 лицeмъ твои1мъ, т0й потреби1тъ kзhки сі‰ t лицA твоегw2, и3 наслёдиши и5хъ: и3 їисyсъ пред8идhй пред8 лицeмъ твои1мъ, ћкоже гlа гDь: Κύριος ὁ Θεός σου ὁ προπορευόμενος πρὸ προσώπου σου, αὐτὸς ἐξολοθρεύσει τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου σου, καὶ κατακληρονομήσεις αὐτούς· καὶ ᾿Ιησοῦς ὁ προπορευόμενος πρὸ προσώπου σου, καθὰ ἐλάλησε Κύριος.
4
4
и3 сотвори1тъ и5мъ гDь, ћкоже сотвори2 сиHну и3 w4гу, двyмъ царє1мъ ґморрє1йскимъ, и5же бhша њб8 w4нъ п0лъ їoрдaна, и3 земли2 и4хъ, ћкоже потреби2 и5хъ καὶ ποιήσει Κύριος ὁ Θεός σου αὐτοῖς καθὼς ἐποίησε Σηὼν καὶ ῎Ωγ, τοῖς δυσὶ βασιλεῦσι τῶν ᾿Αμορραίων, οἳ ἦσανπέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, καὶ τῇ γῇ αὐτῶν, καθότι ἐξωλόθρευσεν αὐτούς·
5
5
и3 предадE и5хъ гDь въ рyцэ вaши: и3 сотвори1те и5мъ, ћкоже заповёдахъ вaмъ: καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς Κύριος ὑμῖν, καὶ ποιήσετε αὐτοῖς, καθότι ἐνετειλάμην ὑμῖν.
6
6
мужaйсz и3 крэпи1сz, не б0йсz, ни ўжасaйсz, ни ўстрашaйсz t лицA и4хъ: ћкw гDь бGъ тв0й, сeй пред8идhй съ вaми, и3 не tстyпитъ t тебє2, нижE њстaвитъ тS. ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε, μὴ φοβοῦ μηδὲ δειλιάσης μηδὲ πτοηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι Κύριος ὁ Θεός σου ὁ προπορευόμενος μεθ᾿ ὑμῶν ἐν ὑμῖν, οὔτε μή σε ἀνῇ, οὔτε μή σε ἐγκαταλίπῃ.
7
7
И# призвA мwmсeй їисyса и3 речE є3мY пред8 всёмъ ї}лемъ: мужaйсz и3 крэпи1сz: тh бо вни1деши пред8 лицeмъ людjй си1хъ въ зeмлю, ю4же клsтсz гDь nтцє1мъ вaшымъ дaти и5мъ, и3 ты2 въ наслёдіе раздэли1ши ю5 и5мъ: καὶ ἐκάλεσε Μωυσῆς ᾿Ιησοῦν καὶ εἶπεν αὐτῷ ἔναντι παντὸς ᾿Ισραήλ· ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε, σὺ γὰρ εἰσελεύσῃ πρὸ προσώπου τοῦ λαοῦ τούτου εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤμοσε Κύριος τοῖς πατράσιν ὑμῶν δοῦναι αὐτοῖς, καὶ σὺ κατακληρονομήσεις αὐτὴν αὐτοῖς·
8
8
и3 гDь, и3дhй съ тоб0ю, не tстyпитъ t тебє2, нижE њстaвитъ тS: не б0йсz, ни ўжасaйсz. καὶ Κύριος ὁ συμπορευόμενος μετὰ σοῦ οὐκ ἀνήσει σε, οὐδὲ μή σε ἐγκαταλίπῃ· μὴ φοβοῦ μηδὲ δειλία.
9
9
И# вписA мwmсeй вс‰ словесA зак0на сегw2 въ кни1гу и3 дадE жерцє1мъ сынHмъ леv‡инымъ, воздви1жущымъ ковчeгъ завёта гDнz, и3 стaрцємъ сынHвъ ї}левыхъ. Καὶ ἔγραψε Μωυσῆς τὰ ρήματα τοῦ νόμου τούτου εἰς βιβλίον καὶ ἔδωκε τοῖς ἱερεῦσι τοῖς υἱοῖς Λευὶ τοῖς αἴρουσι τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης Κυρίου, καὶ τοῖς προσβυτέροις τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ.
10
10
И# заповёда и5мъ мwmсeй въ т0й дeнь, глаг0лz: по седми2 лётэхъ во врeмz лёта њставлeніz, въ прaздникъ кyщей; καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς αὐτοῖς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ λέγων· μετὰ ἑπτὰ ἔτη ἐν καιρῷ ἐνιαυτοῦ ἀφέσεως ἐν ἑορτῇ σκηνοπηγίας,
11
11
є3гдA сх0дитсz вeсь ї}ль kви1тисz пред8 гDемъ бGомъ твои1мъ на мёстэ, є4же и3зберeтъ гDь, читaйте зак0нъ сeй пред8 всёмъ ї}лемъ во ќшы и4хъ: ἐν τῷ συμπορεύεσθαι πάντα ᾿Ισραὴλ ὀφθῆναι ἐνώπιον Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, ἐν τῷ τόπῳ ᾧ ἂν ἐκλέξηται Κύριος, ἀναγνώσεσθε τὸν νόμον τοῦτον ἐναντίον παντὸς ᾿Ισραὴλ εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν·
12
12
собери1те лю1ди, мyжы и3 жєны2 и3 дёти, и3 пришeлца, и4же во градёхъ вaшихъ, да ўслhшатъ и3 научaтсz боsтисz гDа бGа вaшегw, и3 послyшаютъ твори1ти вс‰ словесA зак0на сегw2: ἐκκλησιάσας τὸν λαόν, τοὺς ἄνδρας καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ ἔκγονα καὶ τὸν προσήλυτον τὸν ἐν ταῖς πόλεσιν ὑμῶν, ἵνα ἀκούσωσι καὶ ἵνα μάθωσι φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεὸν ὑμῶν, καὶ ἀκούσονται ποιεῖν πάντας τούς λόγους τοῦ νόμου τούτου·
13
13
и3 сhнове и4хъ, и5же не вёдzтъ, ўслhшатъ и3 научaтсz боsтисz гDа бGа вaшегw во вс‰ дни6, є3ли6ки поживyтъ на земли2, на ню1же вы2 прех0дите їoрдaнъ тaмw наслёдити ю5. καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν, οἳ οὐκ οἴδασιν, ἀκούσονται καὶ μαθήσονται φοβεῖσθαι Κύριον τὸν Θεόν σου πάσας τὰς ἡμέρας, ὅσας αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑμεῖς διαβαίνετε τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
14
14
И# речE гDь къ мwmсeю: сE, прибли1жишасz днjе смeрти твоеS: призови2 їисyса, и3 стaните пред8 двeрьми ски1ніи свидёніz, и3 заповёмъ є3мY. И# и4де мwmсeй и3 їисyсъ ко ски1ніи свидёніz, и3 стaста пред8 двeрьми ски1ніи свидёніz. Καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωυσῆν· ἰδοὺ ἐγγίκασιν αἱ ἡμέραι τοῦ θανάτου σου· κάλεσον ᾿Ιησοῦν καὶ στῆτε παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου, καὶ ἐντελοῦμαι αὐτῷ. καὶ ἐπορεύθη Μωυσῆς καὶ ᾿Ιησοῦς εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου, καὶ ἔστησαν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου.
15
15
И# сни1де гDь въ столпЁ w4блачнэ, и3 стA ў двeрій ски1ніи свидёніz: и3 стA ст0лпъ w4блачный ў двeрій ски1ніи свидёніz. καὶ κατέβη Κύριος ἐν νεφέλῃ καὶ ἔστη παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου, καὶ ἔστη ὁ στύλος τῆς νεφέλης παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου.
16
16
И# речE гDь къ мwmсeю: сE, ты2 почjеши со nтцы6 твои1ми, и3 востaвше лю1діе сjи соблyдzтъ в8слёдъ богHвъ чужди1хъ земли2, въ ню1же вх0дzтъ сjи тaмw, и3 њстaвzтъ мS, и3 разорsтъ завётъ м0й, є3г0же завэщaхъ и5мъ: καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωυσῆν· ἰδοὺ σὺ κοιμᾷ μετὰ τῶν πατέρων σου, καὶ ἀναστὰς οὗτος ὁ λαὸς ἐκπορνεύσει ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων τῆς γῆς, εἰς ἣν οὗτος εἰσπορεύεται, καὶ καταλείψουσί με καὶ διασκεδάσουσι τὴν διαθήκην μου, ἣν διεθέμην αὐτοῖς.
17
17
и3 разгнёваюсz ћростію на нS въ т0й дeнь, и3 њстaвлю |, и3 tвращY лицE моE t ни1хъ, и3 бyдутъ въ снёдь: и3 њбрsщутъ | ѕл† мнHга и3 скHрби, и3 рекyтъ въ дeнь т0й: понeже нёсть гDа бGа въ нaсъ, пости1гнуша ны2 ѕл†z сі‰: καὶ ὀργισθήσομαι θυμῷ εἰς αὐτοὺς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ καὶ καταλείψω αὐτοὺς καὶ ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν μου ἀπ᾿ αὐτῶν, καὶ ἔσται κατάβρωμα, καὶ εὑρήσουσιν αὐτὸν κακὰ πολλὰ καὶ θλίψεις, καὶ ἐρεῖ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ· διότι οὐκ ἔστι Κύριος ὁ Θεός μου ἐν ἐμοί, εὕροσάν με τὰ κακὰ ταῦτα.
18
18
ѓзъ же tвращeніемъ tвращY лицE моE t ни1хъ въ т0й дeнь, ѕл0бъ рaди всёхъ ±же сотвори1ша, ћкw њбрати1шасz къ богHмъ чужди6мъ: ἐγὼ δὲ ἀποστροφῇ ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν μου ἀπ᾿ αὐτῶν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ διὰ πάσας τὰς κακίας, ἃς ἐποίησαν, ὅτι ἀπέστρεψαν ἐπὶ θεοὺς ἀλλοτρίους.
19
19
и3 нн7э напиши1те словесA пёсни сеS, и3 научи1те є4й сhны ї}лєвы, и3 вложи1те ю5 во ўстA и4хъ, да бyдетъ мнЁ пёснь сіS во свидётелство въ сынёхъ ї}левыхъ: καὶ νῦν γράψατε τὰ ρήματα τῆς ᾠδῆς ταύτης καὶ διδάξατε αὐτὴν τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ἐμβαλεῖτε αὐτὴν εἰς τὸ στόμα αὐτῶν, ἵνα γένηταί μοι ἡ ᾠδὴ αὕτη κατὰ πρόσωπον μαρτυροῦσα ἐν υἱοῖς ᾿Ισραήλ.
20
20
введy бо и5хъ въ зeмлю благyю, є4юже клsхсz nтцє1мъ и4хъ, дaти и5мъ зeмлю кипsщую мeдомъ и3 млек0мъ, и3 kдsтъ, и3 насhтившесz ўтолстёютъ, и3 њбратsтсz къ богHмъ чужди6мъ, и3 послyжатъ и5мъ, и3 разгнёваютъ мS, и3 разорsтъ завётъ м0й, є3г0же завэщaхъ и5мъ: εἰσάξω γὰρ αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, ἣν ὤμοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν δοῦναι αὐτοῖς, γῆν ρέουσαν γάλα καὶ μέλι, καὶ φάγονται καὶ ἐμπλησθέντες κορήσουσι· καί ἐπιστραφήσονται ἐπὶ θεοὺς ἀλλοτρίους καὶ λατρεύσουσιν αὐτοῖς καὶ παροξυνοῦσί με καὶ διασκεδάσουσι τὴν διαθήκην μου.
21
21
и3 бyдетъ є3гдA пости1гнутъ и5хъ мнHга ѕл† и3 скHрби, и3 противостaнетъ пёснь сіS пред8 лицE и4хъ свидётелствующи, ћкw не забвeна бyдетъ t ќстъ и4хъ и3 t ќстъ сёмене и4хъ: ѓзъ бо вёмъ ѕл0бу и4хъ, є3ли6ка творsтъ днeсь здЁ, прeжде введeніz и4хъ въ зeмлю благyю, є4юже клsхсz nтцє1мъ и4хъ. καὶ ἀντικαταστήσεται ἡ ᾠδὴ αὕτη κατὰ πρόσωπον μαρτυροῦσα, οὐ γὰρ μὴ ἐπιλησθῇ ἀπὸ στόματος αὐτῶν καὶ ἀπὸ στόματος τοῦ σπέρματος αὐτῶν· ἐγὼ γὰρ οἶδα τὴν πονηρίαν αὐτῶν, ὅσα ποιοῦσιν ὧδε σήμερον πρὸ τοῦ εἰσαγαγεῖν με αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, ἣν ὤμοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν.
22
22
И# написA мwmсeй пёснь сію2 въ т0й дeнь и3 научи2 є4й сhны ї}лєвы. И# заповёда мwmсeй їисyсу сhну наvи1ну и3 речE є3мY: καὶ ἔγραψε Μωυσῆς τὴν ᾠδὴν ταύτην ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ ἐδίδαξεν αὐτὴν τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραήλ.
23
23
мужaйсz и3 крэпи1сz: тh бо введeши сhны ї}лєвы въ зeмлю, є4юже клsтсz и5мъ гDь, и3 т0й бyдетъ съ тоб0ю. καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς ᾿Ιησοῖ καὶ εἶπεν· ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε, σὺ γὰρ εἰσάξεις τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤμοσεν αὐτοῖς Κύριος, καὶ αὐτὸς ἔσται μετὰ σοῦ.
24
24
Е#гдa же скончA мwmсeй пишA вс‰ словесA зак0на сегw2 въ кни1гу дaже до концA, ῾Ηνίκα δὲ συνετέλεσε Μωυσῆς γράφων πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου εἰς βιβλίον ἕως εἰς τέλος,
25
25
и3 заповёда леvjтwмъ воздви1жущымъ ковчeгъ завёта гDнz, глаг0лz: καὶ ἐνετείλατο τοῖς Λευίταις τοῖς αἴρουσι τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης Κυρίου λέγων·
26
26
взeмше кни1гу зак0на сегw2, положи1те ю5 t страны2 ковчeга завёта гDа бGа вaшегw, и3 бyдетъ тaмw вaмъ во свидётелство: λαβόντες τὸ βιβλίον τοῦ νόμου τούτου θήσετε αὐτὸ ἐκ πλαγίων τῆς κιβωτοῦ τῆς διαθήκης Κυρίου τοῦ Θεοῦ ὑμῶν, καὶ ἔσται ἐκεῖ ἐν σοὶ εἰς μαρτύριον.
27
27
ћкw ѓзъ вёмъ рвeніе твоE и3 вhю твою2 жест0кую: є3щe бо мнЁ жи1ву сyщу съ вaми днeсь, преwгорчaюще бhсте гDа, кольми2 пaче по смeрти моeй; ὅτι ἐγὼ ἐπίσταμαι τὸν ἐρεθισμόν σου καὶ τὸν τράχηλόν σου τὸν σκληρόν· ἔτι γὰρ ἐμοῦ ζῶντος μεθ᾿ ὑμῶν σήμερον, παραπικραίνοντες ἦτε τὰ πρὸς τὸν Θεόν, πῶς οὐχὶ καὶ ἔσχατον τοῦ θανάτου μου;
28
28
собери1те ко мнЁ племеноначaлники вaшz и3 стaрцы вaшz, и3 судіи6 вaшz и3 книговводи1тєли вaшz, да возглаг0лю во ќшы и4хъ вс‰ словесA сі‰ и3 засвидётелствую и5мъ нб7омъ и3 землeю: ἐκκλησιάσατε πρός με τοὺς φυλάρχους ὑμῶν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους ὑμῶν καὶ τοὺς κριτὰς ὑμῶν καὶ τοὺς γραμματοεισαγωγεῖς ὑμῶν, ἵνα λαλήσω εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν πάντας τοὺς λόγους τούτους, καὶ διαμαρτύρωμαι αὐτοῖς τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν·
29
29
вёмъ бо, ћкw по скончaніи моeмъ беззак0ніемъ собеззак0ннуете и3 ўклонитeсz t пути2, є3г0же (ѓзъ) заповёдахъ вaмъ, и3 срsщутъ вaсъ ѕл†z въ послBдніz дни6, ћкw сотворитE ѕл0е пред8 гDемъ бGомъ, прогнёвати є3го2 въ дёлэхъ рyкъ вaшихъ. οἶδα γὰρ ὅτι ἔσχατον τῆς τελευτῆς μου ἀνομίᾳ ἀνομήσετε καὶ ἐκκλινεῖτε ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετειλάμην ὑμῖν, καὶ συναντήσεται ὑμῖν τὰ κακὰ ἔσχατον τῶν ἡμερῶν, ὅτι ποιήσετε τὰ πονηρὰ ἐναντίον Κυρίου παροργίσαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν ὑμῶν.
30
30
И# глаг0ла мwmсeй во ўшесA всегw2 с0нма ї}лева словесA пёсни сеS дaже до концA: καὶ ἐλάλησε Μωυσῆς εἰς τὰ ὦτα πάσης ἐκκλησίας τὰ ρήματα τῆς ᾠδῆς ταύτης ἕως εἰς τέλος.
Главa lв
Κεφάλαιο 32
1
1
Вонми2, нб7о, и3 возглаг0лю, и3 да слhшитъ землS глаг0лы ќстъ мои1хъ, ΠΡΟΣΕΧΕ οὐρανέ, καὶ λαλήσω, καὶ ἀκουέτω ἡ γῆ ρήματα ἐκ στόματός μου.
2
2
да чaетсz ћкw д0ждь вэщaніе моE, и3 да сни1дутъ ћкw росA глаг0ли мои2, ћкw тyча на тр0скотъ и3 ћкw и4ней на сёно: προσδοκάσθω ὡς ὑετὸς τὸ ἀπόφθεγμά μου, καὶ καταβήτω ὡς δρόσος τὰ ρήματά μου, ὡσεὶ ὄμβρος ἐπ᾿ ἄγνωστιν καὶ ὡσεὶ νιφετὸς ἐπὶ χόρτον.
3
3
ћкw и4мz гDне призвaхъ, дади1те вели1чіе бGу нaшему. ὅτι τὸ ὄνομα Κυρίου ἐκάλεσα· δότε μεγαλωσύνην τῷ Θεῷ ἡμῶν.
4
4
БGъ, и4стинна дэлA є3гw2, и3 вси2 путіE є3гw2 сyдъ: бGъ вёренъ, и3 нёсть непрaвды въ нeмъ: првdнъ и3 прпdбенъ гDь. Θεός, ἀληθινὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ, καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ κρίσεις· Θεὸς πιστός, καὶ οὐκ ἔστιν ἀδικία, δίκαιος καὶ ὅσιος Κύριος.
5
5
Согрэши1ша, не тогw2 ч†да порHчнаz: р0де стропти1вый и3 развращeнный, ἡμάρτοσαν οὐκ αὐτῷ τέκνα μωμητά, γενεὰ σκολιὰ καὶ διεστραμμένη.
6
6
сі‰ ли гDеви воздаетE, сjи лю1діе бyіи и3 не мyдри; не сaмъ ли сeй nц7ъ тв0й стzжa тz, и3 сотвори1 тz, и3 создa тz; ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδοτε; οὕτω λαὸς μωρὸς καὶ οὐχὶ σοφός; οὐκ αὐτὸς οὗτός σου πατὴρ ἐκτήσατό σε καὶ ἐποίησέ σε καὶ ἔπλασέ σε;
7
7
Помzни1те дни6 вBчныz, разумёйте лBта р0да родHвъ: вопроси2 nтцA твоего2, и3 возвэсти1тъ тебЁ, стaрцы тво‰, и3 рекyтъ тебЁ. μνήσθητε ἡμέρας αἰῶνος, σύνετε ἔτη γενεᾶς γενεῶν· ἐπερώτησον τὸν πατέρα σου, καὶ ἀναγγελεῖ σοι, τοὺς πρεσβυτέρους σου, καὶ ἐροῦσί σοι.
8
8
Е#гдA раздэлsше вhшній kзhки, ћкw разсёz сhны ґдaмwвы, постaви предёлы kзhкwвъ по числY ѓгGлъ б9іихъ, ὅτε διεμέριζεν ὁ ῞Υψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδάμ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ,
9
9
и3 бhсть чaсть гDнz, лю1діе є3гw2 їaкwвъ, ќже наслёдіz є3гw2 ї}ль: καὶ ἐγενήθη μερίς Κυρίου λαὸς αὐτοῦ ᾿Ιακώβ, σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ ᾿Ισραήλ.
10
10
ўдовли2 є3го2 въ пустhни, въ жaжди зн0z въ безв0днэ: њбhде є3го2 и3 наказA є3го2, и3 сохрани2 є3го2 ћкw зёницу џка: αὐτάρκησεν αὐτὸν ἐν γῇ ἐρήμῳ, ἐν δίψει καύματος ἐν γῇ ἀνύδρῳ· ἐκύκλωσεν αὐτὸν καὶ ἐπαίδευσεν αὐτὸν καὶ διεφύλαξεν αὐτὸν ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ,
11
11
ћкw nрeлъ покры2 гнэздо2 своE, и3 на птенцы2 сво‰ возжелЁ: простeръ крилB свои2 и3 пріsтъ и5хъ, и3 под8sтъ и5хъ на р†му своє1ю. ὡς ἀετὸς σκεπάσαι νοσσιὰν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς νεοσσοῖς αὐτοῦ ἐπεπόθησε, διεὶς τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐδέξατο αὐτοὺς καὶ ἀνέλαβεν αὐτοὺς ἐπὶ τῶ μεταφρένων αὐτοῦ.
12
12
ГDь є3ди1нъ вождaше и5хъ, и3 не бЁ съ ни1ми б0гъ чyждь: Κύριος μόνος ἦγεν αὐτοὺς καὶ οὐκ ἦν μετ᾿ αὐτῶν θεὸς ἀλλότριος.
13
13
возведE | на си1лу земли2, насhти и5хъ жи6тъ сeлныхъ: ссaша мeдъ и3з8 кaмене и3 є3лeй t твeрда кaмене, ἀνεβίβασεν αὐτοὺς ἐπὶ τὴν ἰσχὺν τῆς γῆς, ἐψώμισεν αὐτοὺς γενήματα ἀγρῶν· ἐθήλασαν μέλι ἐκ πέτρας καὶ ἔλαιον ἐκ στερεᾶς πέτρας,
14
14
мaсло крaвіе и3 млеко2 џвчее съ тyкомъ ѓгнчимъ и3 џвнимъ сынHвъ ю4нчихъ и3 к0злихъ, съ тyкомъ пшени1чнымъ, и3 кр0вь гр0здову піsху віно2. βούτυρον βοῶν καὶ γάλα προβάτων μετὰ στέατος ἀρνῶν καὶ κριῶν, υἱῶν ταύρων καὶ τράγων, μετὰ στέατος νεφρῶν πυροῦ, καὶ αἷμα σταφυλῆς ἔπιον οἶνον.
15
15
И# kдE їaкwвъ и3 насhтисz, и3 tвeржесz возлю1бленный: ўты2, ўтолстЁ, разширЁ: и3 њстaви бGа сотв0ршаго є3го2, и3 tступи2 t бGа сп7са своегw2. καὶ ἔφαγεν ᾿Ιακὼβ καὶ ἐνεπλήσθη, καὶ ἀπελάκτισεν ὁ ἠγαπημένος, ἐλιπάνθη, ἐπαχύνθη, ἐπλατύνθη· καὶ ἐγκατέλιπε τὸν Θεὸν τὸν ποιήσαντα αὐτὸν καὶ ἀπέστη ἀπὸ Θεοῦ σωτῆρος αὐτοῦ.
16
16
Прогнёваша мS њ чужди1хъ, и3 въ мeрзостехъ свои1хъ преwгорчи1ша мS. παρώξυνάν με ἐπ᾿ ἀλλοτρίοις, ἐν βδελύγμασιν αὐτῶν παρεπίκρανάν με·
17
17
Пожр0ша бэсовHмъ, ґ не бGу, богHмъ, и4хже не вёдэша: н0ви и3 секрaти [недaвни] пріид0ша, и4хже не вёдэша nтцы2 и4хъ. ἔθυσαν δαιμονίοις καὶ οὐ Θεῷ, θεοῖς, οἷς οὐκ ᾔδεισαν· καινοὶ καὶ πρόσφατοι ἥκασιν, οὓς οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες αὐτῶν.
18
18
БGа р0ждшаго тS њстaвилъ є3си2 и3 забhлъ є3си2 бGа питaющаго тS. Θεὸν τὸν γεννήσαντά σε ἐγκατέλιπες καὶ ἐπελάθου Θεοῦ τοῦ τρέφοντός σε.
19
19
И# ви1дэ гDь, и3 возревновA, и3 раздражи1сz за гнёвъ сынHвъ и4хъ и3 дщeрей, καὶ εἶδε Κύριος καὶ ἐζήλωσε καὶ παρωξύνθη δι᾿ ὀργὴν υἱῶν αὐτοῦ καὶ θυγατέρων
20
20
и3 речE: tвращY лицE моE t ни1хъ и3 покажY, что2 бyдетъ и5мъ напослёдокъ, ћкw р0дъ развращeнъ є4сть, сhнове, и5мже нёсть вёры въ ни1хъ: καὶ εἶπεν· ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν μου ἀπ᾿ αὐτῶν καὶ δείξω τί ἔσται αὐτοῖς ἐπ᾿ ἐσχάτων ἡμερῶν· ὅτι γενεὰ ἐξεστραμμένη ἐστίν, υἱοί, οἷς οὐκ ἔστι πίστις ἐν αὐτοῖς.
21
21
тjи раздражи1ша мS не њ бз7э, прогнёваша мS во јдwлэхъ свои1хъ: и3 ѓзъ раздражY и5хъ не њ kзhцэ, њ kзhцэ же неразyмливэ прогнёваю и5хъ: αὐτοὶ παρεζήλωσάν με ἐπ᾿ οὐ Θεῷ, παρώξυνάν με ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν· κἀγὼ παραζηλώσω αὐτοὺς ἐπ᾿ οὐκ ἔθνει, ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ αὐτούς.
22
22
ћкw џгнь возгори1тсz t ћрости моеS, разжжeтсz до ѓда преисп0днzгw, снёстъ зeмлю и3 жи6та є3S, попали1тъ њснов†ніz г0ръ: ὅτι πῦρ ἐκκέκαυται ἐκ τοῦ θυμοῦ μου, καυθήσεται ἕως ᾅδου κάτω, καταφάγεται γῆν καὶ τὰ γενήματα αὐτῆς, φλέξει θεμέλια ὀρέων.
23
23
соберY на ни1хъ ѕл†z, и3 стрёлы мо‰ скончaю въ ни1хъ: συνάξω εἰς αὐτοὺς κακὰ καὶ τὰ βέλη μου συντελέσω εἰς αὐτούς.
24
24
тaюще глaдомъ и3 снёдію пти1цъ, и3 г0рбъ неисцёленъ: зyбы ѕвэрjй послю2 въ нS, съ ћростію пресмыкaющихсz по земли2: τηκόμενοι λιμῷ καὶ βρώσει ὀρνέων καὶ ὀπισθότονος ἀνίατος· ὀδόντας θηρίων ἐπαποστελῶ εἰς αὐτοὺς μετὰ θυμοῦ συρόντων ἐπὶ γῆν.
25
25
tвнЁ њбезчaдитъ и5хъ мeчь, и3 t хрaмwвъ и4хъ стрaхъ: ю4ноша съ дёвою, ссyщее съ совершeннымъ стaрцемъ. ἔξωθεν ἀτεκνώσει αὐτοὺς μάχαιρα καὶ ἐκ τῶν ταμιείων φόβος· νεανίσκος σὺν παρθένῳ, θηλάζων μετὰ καθεστηκότος πρεσβύτου.
26
26
Рёхъ: разсёю и5хъ, ўстaвлю же t человBкъ пaмzть и4хъ: εἶπα· διασπερῶ αὐτούς, παύσω δὲ ἐξ ἀνθρώπων τὸ μνημόσυνον αὐτῶν,
27
27
т0кмw за гнёвъ врагHвъ, да не долголётствуютъ, и3 да не налsгутъ супостaти, да не рекyтъ: рукA нaша высокA, и3 не гDь сотвори2 сі‰ вс‰: εἰ μὴ δι᾿ ὀργὴν ἐχθρῶν, ἵνα μὴ μακροχρονίσωσιν, ἵνα μὴ συνεπιθῶνται οἱ ὑπεναντίοι, μὴ εἴπωσιν· ἡ χεὶρ ἡμῶν ἡ ὑψηλὴ καὶ οὐχὶ Κύριος ἐποίησε ταῦτα πάντα.
28
28
ћкw kзhкъ погуби1вый совётъ є4сть, и3 нёсть въ ни1хъ худ0жества, не смhслиша разумёти: ὅτι ἔθνος ἀπολωλεκὸς βουλήν ἐστι, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ἐπιστήμη.
29
29
сі‰ вс‰ да пріи1мутъ во грzдyщее лёто. οὐκ ἐφρόνησαν συνιέναι ταῦτα· καταδεξάσθωσαν εἰς τὸν ἐπιόντα χρόνον.
30
30
Кaкw поженeтъ є3ди1нъ тhсzщы, и3 двA дви1гнета тмы6, ѓще не бGъ tдадE и5хъ, и3 гDь предадE и5хъ; πῶς διώξεται εἷς χιλίους καὶ δύο μετακινήσουσι μυριάδας, εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἀπέδοτο αὐτοὺς καὶ Κύριος παρέδωκεν αὐτούς;
31
31
Не сyть бо б0зи и4хъ, ћкw бGъ нaшъ: врази1 же нaши неразyмливи. ὅτι οὐκ εἰσὶν ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν οἱ θεοὶ αὐτῶν· οἱ δὲ ἐχθροὶ ἡμῶν ἀνόητοι.
32
32
T віногрaдwвъ бо сод0мскихъ віногрaдъ и4хъ, и3 розгA и4хъ t гом0рры: гр0здъ и4хъ гр0здъ жeлчи, гр0здъ г0рести и4хъ: ἐκ γὰρ ἀμπέλου Σοδόμων ἡ ἄμπελος αὐτῶν, καὶ ἡ κληματὶς αὐτῶν ἐκ Γομόρρας· ἡ σταφυλὴ αὐτῶν σταφυλὴ χολῆς, βότρυς πικρίας αὐτοῖς·
33
33
ћрость ѕміє1въ віно2 и4хъ, и3 ћрость ѓспідwвъ неисцёльна. θυμὸς δρακόντων ὁ οἶνος αὐτῶν καὶ θυμὸς ἀσπίδων ἀνίατος.
34
34
Не сі‰ ли вс‰ собрaшасz ў менє2 и3 запечатлёшасz въ сокр0вищахъ мои1хъ; οὐκ ἰδοὺ ταῦτα συνῆκται παρ᾿ ἐμοὶ καὶ ἐσφράγισται ἐν τοῖς θησαυροῖς μου;
35
35
Въ дeнь tмщeніz воздaмъ, во врeмz є3гдA соблазни1тсz ногA и4хъ: ћкw бли1з8 дeнь поги1бели и4хъ, и3 предстоsтъ готHваz вaмъ: ἐν ἡμέρᾳ ἐκδικήσεως ἀνταποδώσω, ἐν καιρῷ, ὅταν σφαλῇ ὁ ποῦς αὐτῶν, ὅτι ἐγγὺς ἡμέρα ἀπωλείας αὐτοῖς, καὶ πάρεστιν ἕτοιμα ὑμῖν.
36
36
ћкw суди1ти и4мать гDь лю1демъ свои6мъ, и3 њ рабёхъ свои1хъ ўмолeнъ бyдетъ: ви1дэ бо и5хъ разслaблєнны и3 и3стazвшz во врeмz и3 и3знем0гшz. ὅτι κρινεῖ Κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται· εἶδε γὰρ παραλελυμένους αὐτοὺς καὶ ἐκλελοιπότας ἐν ἐπαγωγῇ καὶ παρειμένους.
37
37
И# речE гDь: гдЁ сyть б0зи и4хъ, на ни1хже ўповaша, καὶ εἶπε Κύριος· ποῦ εἰσιν οἱ θεοὶ αὐτῶν, ἐφ᾿ οἷς ἐπεποίθεισαν ἐπ᾿ αὐτοῖς;
38
38
и4хже тyкъ жeртвъ и4хъ kдsсте, и3 піsсте віно2 трeбъ и4хъ; да воскрeснутъ и3 пом0гутъ вaмъ, и3 бyдутъ вaмъ покрови1тєли. ὧν τὸ στέαρ τῶν θυσιῶν αὐτῶν ἠσθίετε καὶ ἐπίνετε τὸν οἶνον τῶν σπονδῶν αὐτῶν; ἀναστήτωσαν καὶ βοηθησάτωσαν ὑμῖν καὶ γενηθήτωσαν ὑμῖν σκεπασταί.
39
39
Ви1дите, ви1дите, ћкw ѓзъ є4смь, и3 нёсть бGъ рaзвэ менє2: ѓзъ ўбію2 и3 жи1ти сотворю2: поражY и3 ѓзъ и3сцэлю2, и3 нёсть и4же и4зметъ t рукY моє1ю: ἴδετε ἴδετε ὅτι ἐγώ εἰμι, καὶ οὐκ ἔστι Θεὸς πλὴν ἐμοῦ· ἐγὼ ἀποκτενῶ καὶ ζῆν ποιήσω, πατάξω κἀγὼ ἰάσομαι, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἐξελεῖται ἐκ τῶν χειρῶν μου.
40
40
ћкw воздви1гну на нб7о рyку мою2, и3 кленyсz десни1цею моeю, и3 рекY: живY ѓзъ во вёки: ὅτι ἀρῶ εἰς τὸν οὐρανὸν τὴν χεῖρά μου καὶ ὀμοῦμαι τῇ δεξιᾷ μου καὶ ἐρῶ· ζῶ ἐγὼ εἰς τὸν αἰῶνα,
41
41
ћкw поwстрю2 ћкоже м0лнію мeчь м0й, и3 пріи1метъ сyдъ рукA моS, и3 воздaмъ мeсть врагHмъ и3 ненави1дzщымъ мS воздaмъ: ὅτι παροξυνῶ ὡς ἀστραπὴν τὴν μάχαιράν μου, καὶ ἀνθέξεται κρίματος ἡ χείρ μου, καὶ ἀποδώσω δίκην τοῖς ἐχθροῖς καὶ τοῖς μισοῦσί με ἀνταποδώσω·
42
42
ўпою2 стрёлы мо‰ t кр0ве, и3 мeчь м0й снёстъ мzсA t кр0ве ћзвеныхъ и3 плэнeніz, t глaвъ кнzзeй kзhческихъ. μεθύσω τὰ βέλη μου ἀφ᾿ αἵματος, καὶ ἡ μάχαιρά μου φάγεται κρέα, ἀφ᾿ αἵματος τραυματιῶν καὶ αἰχμαλωσίας, ἀπὸ κεφαλῆς ἀρχόντων ἐχθρῶν.
43
43
Возвесели1тесz, нб7сA, кyпнw съ ни1мъ, и3 да покл0нzтсz є3мY вси2 ѓгGли б9іи: возвесели1тесz, kзhцы, съ людьми2 є3гw2, и3 да ўкрэпsтсz є3мY вси2 сhнове б9іи: ћкw кр0вь сынHвъ свои1хъ tмщaетъ и3 tмсти1тъ, и3 воздaстъ мeсть врагHмъ и3 ненави1дzщымъ є3го2 воздaстъ: и3 њчcтитъ гDь зeмлю людjй свои1хъ. εὐφράνθητε, οὐρανοί, ἅμα αὐτῷ, καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι Θεοῦ· εὐφράνθητε, ἔθνη μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐνισχυσάτωσαν αὐτῷ πάντες υἱοὶ Θεοῦ· ὅτι τὸ αἷμα τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἐκδικᾶται, καὶ ἐκδικήσει καὶ ἀνταποδώσει δίκην τοῖς ἐχθροῖς καὶ τοῖς μισοῦσιν ἀνταποδώσει, καὶ ἐκκαθαριεῖ Κύριος τὴν γῆν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ.
44
44
И# написA мwmсeй пёснь сію2 въ т0й дeнь, и3 научи2 є4й сhны ї}лєвы: и3 вни1де мwmсeй къ лю1демъ и3 глаг0ла вс‰ словесA зак0на сегw2 во ќшы лю1демъ, сaмъ и3 їисyсъ наvи1нъ. Καὶ ἔγραψε Μωυσῆς τὴν ᾠδὴν ταύτην ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἐδίδαξεν αὐτὴν τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραήλ. καὶ εἰσῆλθε Μωυσῆς καὶ ἐλάλησε πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ, αὐτὸς καὶ ᾿Ιησοῦς ὁ τοῦ Ναυή.
45
45
И# скончA мwmсeй глаг0лz словесA сі‰ вс‰ всемY ї}лю, καὶ συνετέλεσε Μωυσῆς λαλῶν παντὶ ᾿Ισραήλ.
46
46
и3 речE къ ни6мъ: внемли1те сeрдцемъ вaшимъ вс‰ словесA сі‰, ±же ѓзъ засвидётелствую вaмъ днeсь, ±же да заповёсте сынHмъ вaшымъ, храни1ти и3 твори1ти вс‰ словесA зак0на сегw2, καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· προσέχετε τῇ καρδίᾳ ἐπὶ πάντας τοὺς λόγους τούτους, οὓς ἐγὼ διαμαρτύρομαι ὑμῖν σήμερον, ἃ ἐντελεῖσθε τοῖς υἱοῖς ὑμῶν φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόμου τούτου·
47
47
ћкw не тщeтно сл0во сіE вaмъ, занE сіS жи1знь вaша, и3 рaди сл0ва сегw2 дHлги дни6 бyдете на земли2, на ню1же вы2 прех0дите їoрдaнъ тaмw наслёдити ю5. ὅτι οὐχὶ λόγος κενὸς οὗτος ὑμῖν, ὅτι αὕτη ἡ ζωὴ ὑμῶν, καὶ ἕνεκεν τοῦ λόγου τούτου μακροημερεύσετε ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑμεῖς διαβαίνετε τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτήν.
48
48
И# речE гDь къ мwmсeю въ дeнь сeй, гlz: Καὶ ἐλάλησε Κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ λέγων·
49
49
взhди на г0ру ґварjмъ, сіS горA навavъ, ћже є4сть въ земли2 мwaвли прsмw їеріхHну, и3 ви1ждь зeмлю ханаaню, ю4же ѓзъ даю2 сынHмъ ї}лєвымъ во њбдержaніе: ἀνάβηθι εἰς τὸ ὄρος τὸ ᾿Αβαρὶμ τοῦτο, ὄρος Ναβαῦ, ὅ ἐστιν ἐν γῇ Μωὰβ κατὰ πρόσωπον ῾Ιεριχώ, καὶ ἰδὲ τὴν γῆν Χαναάν, ἣν ἐγὼ δίδωμι τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ, εἰς κατάσχεσιν,
50
50
и3 скончaйсz тaмw на горЁ, на ню1же восх0диши, и3 приложи1сz къ лю1демъ твои6мъ, ћкоже ќмре ґарHнъ брaтъ тв0й на горЁ w4ръ и3 приложи1сz къ лю1демъ свои6мъ: καὶ τελεύτα ἐν τῷ ὄρει, εἰς ὃ ἀναβαίνεις ἐκεῖ, καὶ προστέθητι πρὸς τὸν λαόν σου, ὃν τρόπον ἀπέθανεν ᾿Ααρὼν ὁ ἀδελφός σου ἐν ῍Ωρ τῷ ὄρει, καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ,
51
51
понeже не покори1стесz словеси2 моемY въ сынёхъ ї}левыхъ ў воды2 пререкaніz кaдисъ въ пустhни сjнъ, понeже не њсвzти1сте менE въ сынёхъ ї}левыхъ: ὅτι ἠπειθήσατε τῷ ρήματί μου ἐν τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραὴλ ἐπὶ τοῦ ὕδατος ἀντιλογίας Κάδης ἐν τῇ ἐρήμῳ Σίν, διότι οὐχ ἡγιάσατέ με ἐν τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ·
52
52
ћкw прsмw ќзриши зeмлю, и3 тaмw не вни1деши, ю4же даю2 сынHмъ ї}лєвымъ. ὅτι ἀπέναντι ὄψῃ τὴν γῆν καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσῃ.
Главa lг
Κεφάλαιο 33
1
1
И# сіE благословeніе, и4мже благослови2 мwmсeй человёкъ б9ій сhны ї}лєвы прeжде скончaніz своегw2, ΚΑΙ αὕτη ἡ εὐλογία ἣν ηὐλόγησε Μωυσῆς ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ πρὸ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ·
2
2
и3 речE: гDь t сінaи пріи1де, и3 kви1сz t сиjра нaмъ, и3 приспЁ t горы2 фарaни, и3 пріи1де со тмaми с™hхъ, њдеснyю є3гw2 ѓгGли съ ни1мъ, καὶ εἶπε· Κύριος ἐκ Σινὰ ἥκει καὶ ἐπέφανεν ἐκ Σηεὶρ ἡμῖν καὶ κατέσπευσεν ἐξ ὄρους Φαρὰν σὺν μυριάσι Κάδης, ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ ἄγγελοι μετ᾿ αὐτοῦ.
3
3
и3 пощадЁ лю1ди сво‰: и3 вси2 њсвzщeнніи под8 рукaми твои1ми, и3 сjи под8 тоб0ю сyть. καὶ ἐφείσατο τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἡγιασμένοι ὑπὸ τὰς χεῖράς σου· καὶ οὗτοι ὑπὸ σέ εἰσι, καὶ ἐδέξατο ἀπὸ τῶν λόγων αὐτοῦ
4
4
И# пріS t словeсъ є3гw2 зак0нъ, є3г0же заповёда нaмъ мwmсeй, наслёдіе с0нму їaкwвлю: νόμον, ὃν ἐνετείλατο ἡμῖν Μωυσῆς, κληρονομίαν συναγωγαῖς ᾿Ιακώβ.
5
5
и3 бyдетъ въ возлю1бленнэмъ кнsзь, собрaвшымсz кнzзє1мъ людски6мъ кyпнw съ племены2 ї}левыми. καὶ ἔσται ἐν τῷ ἠγαπημένῳ ἄρχων, συναχθέντων ἀρχόντων λαῶν ἅμα φυλαῖς ᾿Ισραήλ.
6
6
Да живeтъ руви1мъ, и3 да не ќмретъ, и3 сmмеHнъ да бyдетъ мн0гъ числ0мъ. ζήτω Ρουβὴν καὶ μὴ ἀποθανέτω καὶ ἔστω πολὺς ἐν ἀριθμῷ.
7
7
И# сіE їyдэ: ўслhши, гDи, глaсъ їyдинъ и3 въ лю1ди є3гw2 вни1ди: рyцэ є3гw2 поб0рютъ по нeмъ, и3 пом0щникъ на враги2 є3гw2 да бyдеши. καὶ αὕτη ᾿Ιούδα. εἰσάκουσον, Κύριε, φωνῆς ᾿Ιούδα, καὶ εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ εἰσέλθοισαν· αἱ χεῖρες αὐτοῦ διακρινοῦσιν αὐτῷ, καὶ βοηθὸς ἐκ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἔσῃ.
8
8
И# леvjю речE: дади1те леvjю kвлє1ннаz є3гw2, и3 и4стину є3гw2 мyжу препод0бну, є3г0же и3скуси1ша и3скушeніемъ, ўкори1ша є3го2 ў воды2 пререкaніz: καὶ τῷ Λευὶ εἶπε· δότε Λευὶ δήλους αὐτοῦ καὶ ἀλήθειαν αὐτοῦ, τῷ ἀνδρὶ τῷ ὁσίῳ, ὃν ἐπείρασαν αὐτὸν ἐν πείρᾳ, ἐλοιδόρησαν αὐτὸν ἐπὶ ὕδατος ἀντιλογίας·
9
9
глаг0лzй nтцY своемY и3 мaтери своeй: не ви1дэхъ тебE: и3 брaтіи своеS не познA, и3 сынHвъ свои1хъ не ўвёдэ: сохрани2 словесA тво‰ и3 завётъ тв0й соблюдE: ὁ λέγων τῷ πατρὶ καὶ τῇ μητρί· οὐχ ἑώρακά σε, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ οὐκ ἐπέγνω καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἀπέγνω· ἐφύλαξε τὰ λόγιά σου καὶ τὴν διαθήκην σου διετήρησε.
10
10
kвsтъ њправд†ніz тво‰ їaкwву и3 зак0нъ тв0й ї}лю: возложaтъ fmміaмъ во гнёвэ твоeмъ всегдA на nлтaрь тв0й: δηλώσουσι τὰ δικαιώματά σου τῷ ᾿Ιακὼβ καὶ τὸν νόμον σου τῷ ᾿Ισραήλ· ἐπιθήσουσι θυμίαμα ἐν ὀργῇ σου διὰ παντὸς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου.
11
11
блгcви2, гDи, крёпость є3гw2 и3 дэлA рукY є3гw2 пріими2: порази2 чреслA востaвшихъ на него2 врагHвъ є3гw2, и3 ненави1дzщіи є3го2 да не востaнутъ. εὐλόγησον, Κύριε, τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ καὶ τά ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ δέξαι· κάταξον ὀσφὺν ἐχθρῶν ἐπανεστηκότων αὐτῷ, καὶ οἱ μισοῦντες αὐτὸν μὴ ἀναστήτωσαν.
12
12
И# веніамjну речE: возлю1бленный гDемъ ўповazй всели1тсz (въ нeмъ), и3 бGъ њсэнsетъ є3го2 во вс‰ дни6, и3 посредЁ рaменъ є3гw2 почи2. καὶ τῷ Βενιαμὶν εἶπεν· ἠγαπημένος ὑπὸ Κυρίου κατασκηνώσει πεποιθώς, καὶ ὁ Θεὸς σκιάζει ἐπ᾿ αὐτῷ πάσας τὰς ἡμέρας, καὶ ἀνὰ μέσον τῶν ὤμων αὐτοῦ κατέπαυσε.
13
13
И# їHсифови речE: t блгcвeніz гDнz землS є3гw2, t крас0тъ небeсныхъ и3 росы2, и3 t бeзднъ и3ст0чникwвъ ни1зу, καὶ τῷ ᾿Ιωσὴφ εἶπεν· ἀπ᾿ εὐλογίας Κυρίου ἡ γῆ αὐτοῦ, ἀπὸ ὡρῶν οὐρανοῦ καὶ δρόσου καὶ ἀπὸ ἀβύσσων πηγῶν κάτωθεν
14
14
и3 во врeмz плодHвъ с0лнечныхъ њбращeній, и3 t схождeній мчcныхъ, καὶ καθ᾿ ὥραν γενημάτων ἡλίου τροπῶν καὶ ἀπὸ συνόδων μηνῶν,
15
15
и3 t верхA г0ръ начaла, и3 t верхA холмHвъ вёчныхъ, ἀπὸ κορυφῆς ὀρέων ἀρχῆς καὶ ἀπὸ κορυφῆς βουνῶν ἀενάων
16
16
и3 по врeмени земли2 и3сполнeніz: и3 прі‰тнаz kви1вшемусz въ купинЁ, да пріи1дутъ на главY їHсифу, и3 на версЁ прослaвивыйсz въ брaтіи. καὶ καθ᾿ ὥραν γῆς πληρώσεως. καὶ τὰ δεκτὰ τῷ ὀφθέντι ἐν τῇ βάτῳ ἔλθοισαν ἐπὶ κεφαλὴν ᾿Ιωσήφ, καὶ ἐπὶ κορυφῆς δοξασθεὶς ἐπ᾿ ἀδελφοῖς.
17
17
Первор0дный ю3нцA добр0та є3гw2, р0зи є3динор0га р0зи є3гw2: и4ми kзhки и3збодeтъ вкyпэ дaже до крaz земли2: сі‰ тмы6 є3фрeмwвы, и3 сі‰ тhсzщи манасс‡ины. πρωτότοκος ταύρου τὸ κάλλος αὐτοῦ, κέρατα μονοκέρωτος τὰ κέρατα αὐτοῦ· ἐν αὐτοῖς ἔθνη κερατιεῖ ἅμα ἕως ἀπ᾿ ἄκρου γῆς. αὗται μυριάδες ᾿Εφραΐμ, καὶ αὗται χιλιάδες Μανασσῆ.
18
18
И# завулHну речE: возвесели1сz, завулHне, во и3сх0дэ твоeмъ, и3 їссахaре, въ селeніихъ твои1хъ: καὶ τῷ Ζαβουλὼν εἶπεν· εὐφράνθητι, Ζαβουλών, ἐν ἐξοδίᾳ σου καὶ ᾿Ισσάχαρ ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτοῦ.
19
19
kзhки потребsтъ: и3 призовeте тaмw, и3 пожрeте тaмw жeртву прaвды: ћкw богaтство морск0е воздои1тъ тS, и3 к{пли t kзы6къ при м0ри живyщихъ. ἔθνη ἐξολοθρεύσουσι, καὶ ἐπικαλέσεσθε ἐκεῖ καὶ θύσετε ἐκεῖ θυσίαν δικαιοσύνης, ὅτι πλοῦτος θαλάσσης θηλάσει σε καὶ ἐμπόρια παράλιον κατοικούντων.
20
20
И# гaду речE: блгcвeнъ разширszй гaда: ћкw лeвъ почи2, сокруши1вый мhшцу и3 кнsзz: καὶ τῷ Γὰδ εἶπεν· εὐλογημένος ἐμπλατύνων Γάδ· ὡς λέων ἐνεπαύσατο, συντρίψας βραχίονα καὶ ἄρχοντα.
21
21
и3 ви1дэ начaтки сво‰, ћкw тaмw раздэли1сz землS, кнzзeй с0бранныхъ вкyпэ съ нач†лники людски1ми: прaвду гDь сотвори2 и3 сyдъ св0й со ї}лемъ. καὶ εἶδεν ἀπαρχὴν αὐτοῦ, ὅτι ἐκεῖ ἐμερίσθη γῆ ἀρχόντων συνηγμένων ἅμα ἀρχηγοῖς λαῶν· δικαιοσύνην Κύριος ἐποίησε καὶ κρίσιν αὐτοῦ μετὰ ᾿Ισραήλ.
22
22
И# дaну речE: дaнъ, скЂменъ льв0въ, и3 и3зск0читъ t васaна. καὶ τῷ Δὰν εἶπε· Δὰν σκύμνος λέοντος καὶ ἐκπηδήσεται ἐκ τοῦ Βασάν.
23
23
И# нефfалjму речE: нефfалjмъ насыщeніе пріsтныхъ, и3 да насhтитсz блгcвeніемъ t гDа: м0ре и3 ю4гъ наслёдитъ. καὶ τῷ Νεφθαλὶ εἶπε· Νεφθαλὶ πλησμονὴ δεκτῶν καὶ ἐμπλησθήτω εὐλογίας παρὰ Κυρίου· θάλασσαν καὶ λίβα κληρονομήσει.
24
24
И# ґси1ру речE: блгcвeнъ t [пaче] ч†дъ ґси1ръ, и3 бyдетъ пріsтенъ брaтіи своeй: њм0читъ въ є3лeй н0гу свою2: καὶ τῷ ᾿Ασὴρ εἶπεν· εὐλογημένος ἀπὸ τέκνων ᾿Ασὴρ καὶ ἔσται δεκτὸς τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. βάψει ἐν ἐλαίῳ τὸν πόδα αὐτοῦ·
25
25
желёзо и3 мёдь сап0гъ є3гw2 бyдетъ, и3 ѓки дни6 тво‰ крёпость твоS. σίδηρος καὶ χαλκὸς τὸ ὑπόδημα αὐτοῦ ἔσται, ὡς αἱ ἡμέραι σου ἡ ἰσχύς σου.
26
26
Нёсть ћкоже бGъ возлю1бленнагw: восходsй на нб7о пом0щникъ тв0й, и3 великолёпый въ твeрди: οὔκ ἐστιν ὥσπερ ὁ Θεὸς τοῦ ἠγαπημένου· ὁ ἐπιβαίνων ἐπὶ τὸν οὐρανὸν βοηθός σου καὶ ὁ μεγαλοπρεπὴς τοῦ στερεώματος.
27
27
и3 покрhетъ тS б9іе начaло, и3 под8 крёпостію мhшцей вёчныхъ: и3 tженeтъ t лицA твоегw2 врагA, гlz: да поги1бнеши: καὶ σκεπάσει σε Θεοῦ ἀρχὴ καὶ ὑπὸ ἰσχὺ βραχιόνων ἀενάων καὶ ἐκβαλεῖ ἀπὸ προσώπου σου ἐχθρὸν λέγων· ἀπόλοιο.
28
28
и3 всели1тсz ї}ль ўповaz є3ди1нъ на земли2 їaкwвли въ вінЁ и3 пшени1цэ: и3 нeбо є3мY w4блачно рос0ю. καὶ κατασκηνώσει ᾿Ισραὴλ πεποιθὼς μόνος ἐπὶ γῆς ᾿Ιακώβ, ἐπὶ σίτῳ καὶ οἴνῳ, καὶ ὁ οὐρανὸς αὐτῷ συνεφφὴς δρόσῳ.
29
29
Блажeнъ є3си2, ї}лю: кто2 под0бенъ тебЁ, лю1діе спасaеміи t гDа; защи1титъ пом0щникъ тв0й, и3 мeчь хвалA твоS: и3 солжyтъ тебЁ врази2 твои2, и3 ты2 на вhю и4хъ настyпиши. μακάριος σύ, ᾿Ισραήλ· τίς ὅμοιός σοι λαὸς σωζόμενος ὑπὸ Κυρίου; ὑπερασπιεῖ ὁ βοηθός σου, καὶ ἡ μάχαιρα καύχημά σου· καὶ ψεύσονταί σε οἱ ἐχθροί σου, καὶ σὺ ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτῶν ἐπιβήσῃ.
Главa lд
Κεφάλαιο 34
1
1
И# взhде мwmсeй t ґравHfа мwaвлz на г0ру навavъ, на вeрхъ фазгA, ћже є4сть прsмw їеріхHну: и3 показA є3мY гDь всю2 зeмлю галаaдску дaже до дaна, ΚΑΙ ἀνέβη Μωυσῆς ἀπὸ ᾿Αραβὼθ Μωὰβ ἐπὶ τὸ ὄρος Ναβαῦ, ἐπὶ κορυφὴν Φασγά, ἥ ἐστιν ἐπὶ προσώπου ᾿Ιεριχώ. καὶ ἔδειξεν αὐτῷ Κύριος πᾶσαν τὴν γῆν Γαλαὰδ ἕως Δὰν
2
2
и3 всю2 зeмлю нефfалjмлю, и3 всю2 зeмлю є3фрeмову и3 манассjину, и3 всю2 зeмлю їyдину дaже до м0рz послёднzгw, καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Νεφθαλὶ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν ᾿Εφραΐμ καὶ Μανασσῆ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν ᾿Ιούδα ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ἐσχάτης
3
3
и3 пустhню и3 њкрє1стнаz (сeла) їеріхHна, грaдъ фjнікwвъ дaже до сигHра, καὶ τὴν ἔρημον καὶ τὰ περίχωρα ῾Ιεριχώ, πόλιν φοινίκων ἕως Σηγώρ.
4
4
и3 речE гDь къ мwmсeю: сіS землS, є4юже клsхсz ґвраaму и3 їсаaку и3 їaкwву, гlz: сёмени вaшему дaмъ ю5: и3 показaхъ ю5 nчесeмъ твои6мъ, и3 тaмw не вни1деши. καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Μωυσῆν· αὕτη ἡ γῆ, ἣν ὤμοσα τῷ ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακὼβ λέγων· τῷ σπέρματι ὑμῶν δώσω αὐτήν· καὶ ἔδειξα τοῖς ὀφθαλμοῖς σου, καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσῃ.
5
5
И# скончaсz тaмw мwmсeй рaбъ гDень въ земли2 мwaвли сл0вомъ гDнимъ. καὶ ἐτελεύτησε Μωυσῆς ὁ οἰκέτης Κυρίου ἐν γῇ Μωὰβ διὰ ρήματος Κυρίου.
6
6
И# погреб0ша є3го2 въ земли2 мwaвли бли1з8 д0му фогHрова. И# не ўвёда никт0же погребeніz є3гw2 дaже до днE сегw2. καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν Γαῖ ἐγγὺς οἴκου Φογώρ· καὶ οὐκ εἶδεν οὐδεὶς τὴν ταφὴν αὐτοῦ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
7
7
Мwmсeю же бЁ сто2 и3 двaдесzть лётъ, є3гдA скончaсz: не њтемнёстэ џчи є3гw2, ни и3стлёста ўстнЁ є3гw2. Μωυσῆς δὲ ἦν ἑκατὸν καὶ εἴκοσιν ἐτῶν ἐν τῷ τελευτᾶν αὐτόν· οὐκ ἠμαυρώθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ, οὐδὲ ἐφθάρησαν τὰ χελώνια αὐτοῦ.
8
8
И# плaкашасz сhнове ї}лєвы мwmсeа во ґравHfэ мwaвли ў їoрдaна бли1з8 їеріхHна три1десzть днjй. И# скончaшасz днjе плaча сётованіz њ мwmсeи. καὶ ἔκλαυσαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ Μωυσῆν ἐν ᾿Αραβὼθ Μωὰβ ἐπὶ τοῦ ᾿Ιορδάνου κατὰ ῾Ιεριχὼ τριάκοντα ἡμέρας· καὶ συνετελέσθησαν αἱ ἡμέραι πένθους κλαυθμοῦ Μωυσῆ.
9
9
И# їисyсъ сhнъ наvи1нъ нап0лнисz д¦а рaзума: возложи1 бо мwmсeй рyцэ свои2 на него2. И# послyшаша є3гw2 сhнове ї}лєвы, и3 сотвори1ша ћкоже заповёда гDь мwmсeю. καὶ ᾿Ιησοῦς υἱὸς Ναυὴ ἐνεπλήσθη πνεύματος συνέσεως, ἐπέθηκε γὰρ Μωυσῆς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπ᾿ αὐτόν· καὶ εἰσήκουσαν αὐτοῦ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ καὶ ἐποίησαν καθότι ἐνετείλατο Κύριος τῷ Μωυσῇ.
10
10
И# не востA ктомY прbр0къ во ї}ли ћкоже мwmсeй, є3г0же познA гDь лицeмъ къ лицY, καὶ οὐκ ἀνέστη ἔτι προφήτης ἐν ᾿Ισραὴλ ὡς Μωυσῆς, ὃν ἔγνω Κύριος αὐτὸν πρόσωπον κατὰ πρόσωπον,
11
11
во всёхъ знaменіихъ и3 чудесёхъ, є3г0же послA гDь сотвори1ти | въ земли2 є3гЂпетстэй фараHну и3 рабHмъ є3гw2 и3 всeй земли2 є3гw2, ἐν πᾶσι τοῖς σημείοις καὶ τέρασιν, ὃν ἀπέστειλεν αὐτὸν Κύριος ποιῆσαι αὐτὰ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ Φαραὼ καὶ τοῖς θεράπουσιν αὐτοῦ καὶ πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ,
12
12
ди6внаz вели6каz, и3 рyку крёпкую (и3 мhшцу выс0кую), ±же сотвори2 мwmсeй пред8 всёмъ ї}лемъ. τὰ θαυμάσια τὰ μεγάλα καὶ τὴν χεῖρα τὴν κραταιάν, ἃ ἐποίησε Μωυσῆς ἔναντι παντὸς ᾿Ισραήλ.

Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.

• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.

• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

• Діян.

• Як. • 1 Пет. • 2 Пет. • 1 Ін. • 2 Ін. • 3 Ін. • Іуд.

• Рим. • 1 Кор. • 2 Кор. • Гал. • Еф. • Флп. • Кол. • 1 Сол. • 2 Сол. • 1 Тим. • 2 Тим. • Тит. • Фил. • Євр.

• Одкр.