|
Глава́ г҃
|
Chapter 3
|
|
1
|
1
|
| Сїѧ̑ оу҆вѣ́давъ нечести́вый въ толи́ко разгнѣ́ванїе прїи́де, ꙗ҆́кѡ не то́кмѡ на сꙋ́щихъ во а҆леѯандрі́и разгнѣ́васѧ, но и҆ сꙋ́щымъ во странѣ̀ тѧ́жцѣ сопроти́висѧ и҆ повелѣ̀ тща́телнѣ всѣ́хъ собра́ти въ кꙋ́пꙋ и҆ лютѣ́йшею сме́ртїю живота̀ лиши́ти. | On discovering this, so incensed was the wicked king, that he no longer confined his rage to the Jews in Alexandria. Laying his hand more heavily upon those who lived in the country, he gave orders that they should be quickly collected into one place, and most cruelly deprived of their lives. |
|
2
|
2
|
| Си̑мъ же оу҆стро́єнымъ бы́вшымъ, вѣ́сть ѕла́ѧ происхожда́ше на ро́дъ (і҆ꙋде́йскїй), человѣ́кѡмъ согласꙋ́ющымъ на ѕлотворе́нїе, є҆гда̀ вина̀ даде́сѧ ко оу҆ставле́нїю, а҆́ки бы и҆̀мъ возбранѧ́ли ѿ зако́нѡвъ. | While this was going on, an invidious rumour was uttered abroad by men who had banded together to injure the Jewish race. The purport of their charge was, that the Jews kept them away from the ordinances of the law. |
|
3
|
3
|
| Но і҆ꙋде́є бѣ́хꙋ сохранѧ́юще ко царє́мъ оу҆́бѡ неразвра́тное послꙋша́нїе и҆ вѣ́рность, чествꙋ́юще же бг҃а и҆ зако́на є҆гѡ̀ держа́шесѧ, ѿлꙋче́нїе творѧ́хꙋ въ нѣ́кїихъ и҆ ѿмѣ̑ны: є҆ѧ́же ра́ди вины̀ нѣ̑кїимъ ненави́дими ꙗ҆влѧ́хꙋсѧ: пра́ведныхъ же благотворе́нїемъ оу҆краша́юще сожи́телство, всѣ̑мъ человѣ́кѡмъ благопрїѧ́тни сотвори́шасѧ. | Now, while the Jews always maintained a feeling of unswerving loyalty towards the kings, |
|
4
|
4
|
| Тѣ́мже оу҆̀бо ѡ҆ ро́дѣ во всѣ́хъ сла́вимое благотворе́нїе и҆ноплемє́нницы ни во что̀ вмѣнѧ́хꙋ, разли́чїе же въ поклоне́нїихъ и҆ бра́шнахъ разглаша́хꙋ, глаго́люще, ꙗ҆́кѡ сі́и человѣ́цы нижѐ царю̀, нижѐ во́ємъ согла́сни сꙋ́ть, но вражде́бни сꙋ́ть и҆ вельмѝ нѣ́какѡ дѣлѡ́мъ проти́вни: и҆ нестерпи́мымъ ѡ҆гласи́ша и҆̀хъ хꙋле́нїемъ. | yet, as they worshipped God, and observed his law, they made certain distinctions, and avoided certain things. Hence some persons held them in odium; |
|
5
|
5
|
| Є҆́ллини же сꙋ́щїи во гра́дѣ ни чи́мъ ѡ҆би́дими ѿ ни́хъ, ви́дѧще смѧте́нїе неча́ѧнное на ни́хъ и҆ собра̑нїѧ внеза́пнѡ быва̑ющаѧ, помощѝ оу҆́бѡ не мого́ша: мꙋчи́телское бо бѧ́ше повелѣ́нїе. | although, as they adorned their conversation with works of righteousness, they had established themselves in the good opinion of the world. |
|
6
|
6
|
| Оу҆тѣша́хꙋ же и҆ негодова́хꙋ и҆ минꙋ́ти си̑мъ вско́рѣ непщева́хꙋ, и҆́бо не бꙋ́детъ та́кѡ презрѣ́но толи́кое мно́жество ничто́же согрѣши́вшее. | What all the rest of mankind said, was, however, made of no account by the foreigners; |
|
7
|
7
|
| И҆ оу҆жѐ нѣ́цыи сосѣ́ди и҆ дрꙋ́зи и҆ сокꙋпе́чствꙋющїи, та́йнѡ нѣ́кїихъ призва́вше, вѣ́рность даѧ́хꙋ помога́ти и҆ всѧ́кое оу҆се́рдїе твори́ти къ защище́нїю. | who said much of the exclusiveness of the Jews with regard to their worship and meats; they alleged that they were men unsociable, hostile to the king's interests, refusing to associate with him or his troops. By this way of speaking, they brought much odium upon them. |
|
8
|
8
|
| Ѻ҆́нъ же оу҆̀бо по настоѧ́щемꙋ благоде́нствїю разгордѣва́ѧсѧ и҆ не зрѧ̀ вели́кагѡ бг҃а держа́вы, непщꙋ́ѧ же вы́нꙋ въ сицево́мъ пребыва́ти ѕлосовѣ́тїи, написа̀ на нѧ̀ посла́нїе сицево́е: | Nor was this unexpected uproar and sudden conflux of people unobserved by the Greeks who lived in the city, concerning men who had never harmed them: yet to aid them was not in their power, since all was oppression around; but they encouraged the Jews by sympathizing with them in their troubles, and expected a favourable turn of affairs: |
|
9
|
9
|
| ца́рь птоломе́й фїлопа́тѡръ сꙋ́щымъ во є҆гѵ́птѣ и҆ по мѣстѡ́мъ страти́гѡмъ и҆ во́инѡмъ ра́доватисѧ и҆ здра́вствовати: здра́встꙋю же и҆ а҆́зъ са́мъ, и҆ ве́щы на́шѧ: | He who knoweth all things, will not, said they, disregard so great a people. |
|
10
|
10
|
| по бы́вшей на́мъ ра́ти во а҆сі́и, ю҆́же вѣ́сте и҆ вы̀, ꙗ҆́же богѡ́въ неча́ѧннымъ споборе́нїемъ и҆ на́шею си́лою разꙋ́мнѡ въ до́брый коне́цъ приведе́сѧ, сꙋди́хомъ не нꙋ́ждею ѻ҆рꙋ́жїѧ, но кро́тостїю и҆ мно́гимъ человѣ́колюбїемъ благоꙋстро́ити живꙋ́щыѧ въ кїлисѷрі́и и҆ фїнїкі́и ꙗ҆зы́ки и҆ благотвори́ти ра́достнѣ: | Some of the neighbours, friends, and fellow dealers of the Jews, even called them secretly to an interview, pledged them their assistance, and promised to do their very utmost for them. |
|
11
|
11
|
| и҆ сꙋ́щымъ во градѣ́хъ ка́пищємъ да́вше дохо́ды премнѡ́ги, прїидо́хомъ и҆ во і҆ерⷭ҇ли́мъ, возше́дше почти́ти хра́мъ сꙋемꙋ́дренныхъ и҆ никогда́же престаю́щихъ ѿ безꙋ́мїѧ: | Now the king, elated with his prosperous fortune, and not regarding the superior power of God, but thinking to persevere in his present purpose, wrote the following letter to the prejudice of the Jews. |
|
12
|
12
|
| ѻ҆ни́ же сло́вомъ оу҆́бѡ прїѧ́ша на́ше прише́ствїе, дѣ́ломъ же ле́стнѣ, возжелѣ́вшымъ на́мъ вни́ти во хра́мъ и҆́хъ и҆ лѣ́потными и҆ добрѣ́йшими да̑ры почти́ти, ті́и по дре́вней (свое́й) го́рдости возбрани́ша на́мъ вни́ти, немощнѣ́йшїи (сꙋ́ще) на́шеѧ си́лы, за человѣколю́бїе, є҆́же и҆́мамы ко всѣ̑мъ человѣ́кѡмъ, | King Ptolemy Philopater, to the commanders and soldiers in Egypt, and in all places, health and happiness! |
|
13
|
13
|
| свое́ же ѕломы́слїе къ на́мъ ꙗ҆вле́нно показа́вше, а҆́ки є҆ди́ни то́чїю ѿ ꙗ҆зы̑къ царє́мъ и҆ и҆́хъ благодѣ́телємъ вы̑и не покарѧ́юще, ничто́же пра́ведно хо́щꙋтъ носи́ти: | I am right well; and so, too, are my affairs. |
|
14
|
14
|
| мы́ же си́хъ безꙋ́мїе оу҆смотри́вше, и҆ съ побѣ́дою возврати́вшесѧ, и҆ во є҆гѵ́птѣ со всѣ́ми ꙗ҆зы̑ки любочеловѣ́чнѣ срѣ́тившесѧ, ꙗ҆́коже подоба́ше, сотвори́хомъ: | Since our Asiatic campaign, the particulars of which ye know, and which by the aid of the gods, not lightly given, and by our own vigour, has been brought to a successful issue according to our expectation, |
|
15
|
15
|
| и҆ въ тѣ́хъ ко є҆диноплеме́нникѡмъ и҆́хъ непамѧтоѕло́бїе всѣ̑мъ сказꙋ́юще, и҆ ра́ди споборе́нїѧ, и҆ ввѣ́рєнныѧ съ простото́ю и҆̀мъ и҆здре́вле безчи́слєнныѧ ве́щы дерзнꙋ́вше премѣни́ти, восхотѣ́хомъ и҆ гражда́нства а҆леѯандрі́йскагѡ сподо́бити и҆̀хъ и҆ прича́стники всегда̀ жерцє́мъ поста́вити: | we resolved, not with strength of spear, but with gentleness and much humanity, as it were to nurse the inhabitants of Cœle-Syria and Phœnicia, and to be their willing benefactors. |
|
16
|
16
|
| ѻ҆ни́ же въ проти́вность прїе́млюще, и҆ приро́днымъ ѕлонра́вїемъ до́брое ѿри́нꙋвше, и҆ прⷭ҇нѡ въ ѕло́е оу҆клонѧ́ющесѧ, не то́кмѡ ѿри́нꙋша честно́е гражда́нство, но и҆ гнꙋша́ютсѧ сло́вомъ и҆ дѣ́ломъ, молча́нїемъ тѣ́хъ, и҆̀же немно́гїи ѿ ни́хъ къ на́мъ неле́стнѣ доброжела́тельни сꙋ́ть, по всѧ́къ ча́съ ча́юще, ꙗ҆́кѡ мы̀ вско́рѣ нестро́йнымъ житїе́мъ низврати́мъ и҆справлє́нїѧ. | So, having bestowed considerable sums of money upon the temples of the several cities, we proceeded even as far as Jerusalem; and went up to honour the temple of these wretched beings who never cease from their folly. |
|
17
|
17
|
| Тѣ́мже и҆ показа́ньми до́брѣ оу҆вѣща́вшесѧ, ꙗ҆́кѡ сі́и по всѧ́комꙋ ѡ҆́бразꙋ ѕломы́слѧтъ на́мъ, и҆ мы̀ проразꙋмѣва́юще, да не когда̀ внеза́пнꙋ пото́мъ мѧте́жꙋ наше́дшꙋ на ны̀, си́хъ нечести́выхъ созадѝ преда́телей и҆ ва́рварѡвъ воз̾имѣ́емъ сꙋпоста́тѡвъ, | To outward appearance they received us willingly; but belied that appearance by their deeds. When we were eager to enter their temple, and to honour it with the most beautiful and exquisite gifts, |
|
18
|
18
|
| повелѣ́хомъ оу҆̀бо, є҆гда̀ прїи́детъ къ ва́мъ посла́нїе сїѐ, вско́рѣ во є҆ди́нъ ча́съ вышепи́санныхъ собра́вше съ жена́ми и҆ ча̑ды, съ доса́дою и҆ ѡ҆ѕлобле́нїемъ посла́ти къ на́мъ оу҆́зами желѣ́зными ѿвсю́дꙋ ѡ҆кова́нныхъ, на лю́тое и҆ ѕлосла́вное подоба́ющее ѕломы́слѧщымъ оу҆бїе́нїе: | they were so carried away by their old arrogance, as to forbid us the entrance; while we, out of our forbearance toward all men, refrained from exercising our power upon them. |
|
19
|
19
|
| по оу҆мꙋче́нїи бо си́хъ оу҆пова́емъ, ꙗ҆́кѡ въ про́чее вре́мѧ соверше́ннѡ на́мъ ве́щы во благостоѧ́нїи и҆ въ предо́брѣмъ состоѧ́нїи оу҆стро́ѧтсѧ. | And thus, exhibiting their enmity against us, they alone among the nations lift up their heads against kings and benefactors, as men unwilling to submit to any thing reasonable. |
|
20
|
20
|
| А҆́ще же кто̀ скры́етъ коего́ либо і҆ꙋде́анина, ѿ ста́ра да́же до младе́нца и҆ да́же до ссꙋ́щихъ, прелютѣ́йшими мꙋ́ками оу҆мꙋ́ченъ бꙋ́детъ со всѣ́мъ до́момъ: | We then, having endeavoured to make allowance for the madness of these persons, and on our victorious return treating all people in Egypt courteously, acted in a manner which was befitting. |
|
21
|
21
|
| а҆́ще же кто̀ возвѣсти́тъ, се́й прїи́метъ и҆мѣ́нїе подпа́дшагѡ ка́зни, є҆ще́ же и҆ ѿ ца́рскагѡ сребра̀ дра́хмъ двѣ̀ ты́сѧщы, и҆ свобо́дꙋ полꙋчи́тъ, и҆ оу҆вѣнча́етсѧ: | Accordingly, bearing no ill-will against their kinsmen at Jerusalem, but rather remembering our connection with them, and the numerous matters with sincere heart from a remote period entrusted to them, we wished to venture a total alteration of their state, by bestowing upon them the rights of citizens of Alexandria, and to admit them to the everlasting rites of our solemnities. |
|
22
|
22
|
| всѧ́ко же мѣ́сто, и҆дѣ́же а҆́ще ꙗ҆́тъ бꙋ́детъ весьма̀ кры́ющьсѧ і҆ꙋде́анинъ, пꙋ́сто и҆ ѻ҆гне́мъ сожже́но да бꙋ́детъ, и҆ всѧ́комꙋ сме́ртномꙋ є҆стествꙋ̀ по всемꙋ̀ неключи́мо да бꙋ́детъ въ вѣ́чное вре́мѧ. И҆ оу҆́бѡ посла́нїѧ ѡ҆́бразъ си́це напи́санъ бы́сть. | All this, however, they have taken in a very different spirit. With their innate malignity, they have spurned the fair offer; and constantly inclining to evil, |
Паперове видання
Старий Заповіт
• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.
• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.
• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.
• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.
• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.