Завантаження...
Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • Іов. • Пс. • Притч.

• Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир. • Іс. • Єр. • Плач.

• Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан. • Ос. • Іоїл. • Ам.

• Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

• Діян.

• Як. • 1 Пет. • 2 Пет. • 1 Ін. • 2 Ін. • 3 Ін. • Іуд.

• Рим. • 1 Кор. • 2 Кор. • Гал. • Еф. • Флп. • Кол. • 1 Сол. • 2 Сол. • 1 Тим. • 2 Тим. • Тит. • Фил. • Євр.

• Одкр.

Порівняти:

ΙΟΥΔΙΘ*
І҆ꙋді́ѳ*
Κεφάλαιο 1
Глава́ а҃
1
1
ΕΤΟΥΣ δωδεκάτου τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσορ, ὃς ἐβασίλευσεν ᾿Ασσυρίων ἐν Νινευῆ τῇ πόλει τῇ μεγάλῃ, ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Αρφαξάδ, ὃς ἐβασίλευσεν Μήδων ἐν ᾿Εκβατάνοις, Лѣ́та вторагѡна́десѧть ца́рства навꙋходоно́сора, и҆́же ца́рствова над̾ а҆ссѷрі̑аны въ нїнеѵі́и гра́дѣ вели́цѣмъ, во дни̑ а҆рфаѯа́да, и҆́же ца́рствова над̾ ми̑дѧны во є҆квата́нѣхъ
2
2
καὶ ᾠκοδόμησεν ἐπ᾿ ᾿Εκβατάνων κύκλῳ τείχη ἐκ λίθων λελαξευμένων εἰς πλάτος πηχῶν τριῶν καὶ εἰς μῆκος πηχῶν ἓξ καὶ ἐποίησε τὸ ὕψος τοῦ τείχους πηχῶν ἑβδομήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτοῦ πηχῶν πεντήκοντα и҆ созда̀ во є҆квата́нѣхъ ѡ҆́крестъ стѣ́ны ѿ ка́меней те́саныхъ въ широтꙋ̀ ла́ктей трїе́хъ, а҆ въ долготꙋ̀ ла́ктей шестѝ, и҆ сотворѝ высотꙋ̀ стѣны̀ ла́ктей седми́десѧти, а҆ широтꙋ̀ є҆ѧ̀ ла́ктей пѧти́десѧти:
3
3
καὶ τοὺς πύργους αὐτοῦ ἔστησεν ἐπὶ ταῖς πύλαις αὐτῆς πηχῶν ἑκατὸν καὶ τὸ πλάτος αὐτῆς ἐθεμελίωσεν εἰς πήχεις ἑξήκοντα и҆ столпы̀ є҆ѧ̀ поста́ви на вратѣ́хъ є҆гѡ̀ ла́ктей сто̀, и҆ широтꙋ̀ и҆́хъ ѡ҆снова̀ на ла́ктей шетьдесѧ́тъ:
4
4
καὶ ἐποίησε τὰς πύλας αὐτῆς πύλας διεγειρομένας εἰς ὕψος πηχῶν ἑβδομήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτῶν πήχεις τεσσαράκοντα εἰς ἐξόδους δυνάμεων δυνατῶν αὐτοῦ καὶ διατάξεις τῶν πεζῶν αὐτοῦ. и҆ сотворѝ врата̀ є҆гѡ̀ врата̀ воздви́жєна въ высотꙋ̀ ла́ктей седмьдесѧтъ, а҆ широтꙋ̀ и҆́хъ ла́ктей четы́редесѧть ко и҆схо́дꙋ си́лъ си́льныхъ є҆гѡ̀ и҆ оу҆строе́нїємъ пѣшцє́въ є҆гѡ̀:
5
5
καὶ ἐποίησε πόλεμον ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ πρὸς βασιλέα ᾿Αρφαξὰδ ἐν τῷ πεδίῳ τῷ μεγάλῳ, τοῦτό ἐστιν ἐν τοῖς ὁρίοις Ραγαῦ. и҆ сотворѝ бра́нь во дни̑ ѡ҆́ны ца́рь навꙋходоно́соръ на царѧ̀ а҆рфаѯа́да на по́ли вели́цѣмъ, є҆́же є҆́сть въ предѣ́лѣхъ рага́ѵлихъ.
6
6
καὶ συνήντησαν πρὸς αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν ὀρεινὴν καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὸν Εὐφράτην καὶ τὸν Τίγριν καὶ τὸν ῾Υδάσπην καὶ πεδία ᾿Αριὼχ βασιλέως ᾿Ελυμαίων· καὶ συνῆλθον ἔθνη πολλὰ σφόδρα εἰς παράταξιν υἱῶν Χελεούδ. И҆ собра́шасѧ къ немꙋ̀ всѝ живꙋ́щїи въ го́рней и҆ всѝ ѡ҆бита́ющїи при є҆ѵфра́тѣ и҆ ті́грѣ и҆ ѵ҆да́спи и҆ на по́ли а҆рїѡ́ха царѧ̀ є҆лѷмеѡ́нска, и҆ собра́шасѧ ꙗ҆зы́цы мно́зи ѕѣлѡ̀ на ѡ҆полче́нїе сынѡ́въ хелеꙋ́дихъ.
7
7
καὶ ἀπέστειλε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Περσίδα καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας πρὸς δυσμαῖς, τοὺς κατοικοῦντας Κιλικίαν καὶ Δαμασκόν, τὸν Λίβανον καὶ ᾿Αντιλίβανον, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας κατὰ πρόσωπον παραλίας И҆ посла̀ навꙋходоно́соръ ца́рь а҆ссѷрі́йскїй ко всѣ̑мъ ѡ҆бита́ющымъ въ персі́дѣ и҆ ко всѣ̑мъ живꙋ́щымъ къ за́падѡмъ, ѡ҆бита́ющымъ въ кїлїкі́и и҆ дама́сцѣ, и҆ лїва́нѣ и҆ а҆нтїлїва́нѣ, и҆ ко всѣ̑мъ живꙋ́щымъ на лицы̀ примо́рїѧ,
8
8
καὶ τοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσι τοῦ Καρμήλου καὶ Γαλαὰδ καὶ τὴν ἄνω Γαλιλαίαν καὶ τὸ μέγα πεδίον ᾿Εσδρηλὼν и҆ къ сꙋ́щымъ во ꙗ҆зы́цѣхъ карми́ла и҆ въ галаа́дѣ, и҆ въ вы́шней галїле́и и҆ на вели́цѣмъ по́ли є҆сдрилѡ́на,
9
9
καὶ πάντας τοὺς ἐν Σαμαρείᾳ καὶ ταῖς πόλεσιν αὐτῆς καὶ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ἕως ῾Ιερουσαλὴμ καὶ Βετάνη καὶ Χελλοὺς καὶ Κάδης καὶ τοῦ ποταμοῦ Αἰγύπτου καὶ Ταφνὰς καὶ Ραμεσσὴ καὶ πᾶσαν γῆν Γεσὲμ и҆ ко всѣ̑мъ сꙋ́щымъ въ самарі́и и҆ градѣ́хъ є҆ѧ̀, и҆ ѡ҆б̾ ѡ҆́нъ по́лъ і҆ѻрда́на да́же до і҆ерⷭ҇ли́ма и҆ вета́ни, и҆ хе́лла и҆ ка́диса, и҆ рѣкѝ є҆гѵ́пєтскїѧ и҆ тафны̀, и҆ рамессѝ и҆ всеѧ̀ землѝ гесе́мскїѧ,
10
10
ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπάνω Τάνεως καὶ Μέμφεως καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Αἴγυπτον ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὅρια τῆς Αἰθιοπίας. до́ндеже прїитѝ вы́ше та́ниса и҆ ме́мфиса, и҆ ко всѣ̑мъ ѡ҆бита́ющымъ во є҆гѵ́птѣ, до́ндеже прїитѝ на предѣ́лы є҆Ѳїо́пїи.
11
11
καὶ ἐφαύλισαν πάντες οἱ κατοικοῦντες πᾶσαν τὴν γῆν τὸ ρῆμα Ναβουχοδονόσορ τοῦ βασιλέως ᾿Ασσυρίων καὶ οὐ συνῆλθον αὐτῷ εἰς τὸν πόλεμον, ὅτι οὐκ ἐφοβήθησαν αὐτόν, ἀλλ᾿ ἦν ἐναντίον αὐτῶν ὡς ἀνὴρ εἷς, καὶ ἀνέστρεψαν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ κενοὺς ἐν ἀτιμίᾳ προσώπου αὐτῶν. И҆ ни во что̀ вмѣни́ша всѝ ѡ҆бита́ющїи по все́й землѝ сло́во навꙋходоно́сора царѧ̀ а҆ссѷрі́йска, и҆ не снидо́шасѧ къ немꙋ̀ на бра́нь, поне́же не боѧ́шасѧ є҆гѡ̀, но бы́сть пред̾ ни́ми а҆́ки мꙋ́жъ є҆ди́нъ: и҆ возврати́ша посла́нникѡвъ є҆гѡ̀ тщи́хъ со безче́стїемъ ѿ лица̀ своегѡ̀.
12
12
καὶ ἐθυμώθη Ναβουχοδονόσορ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ταύτην σφόδρα καὶ ὤμοσε κατὰ τοῦ θρόνου καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ, εἰ μὴν ἐκδικήσειν πάντα τὰ ὅρια τῆς Κιλικίας καὶ Δαμασκηνῆς καὶ Συρίας, ἀνελεῖν τῇ ρομφαίᾳ αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν γῇ Μωὰβ καὶ τοὺς υἱοὺς ᾿Αμμὼν καὶ πᾶσαν τὴν ᾿Ιουδαίαν καὶ πάντας τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὅρια τῶν δύο θαλασσῶν. И҆ раз̾ѧри́сѧ навꙋходоно́соръ на всѧ́кꙋ зе́млю сїю̀ ѕѣлѡ̀, и҆ клѧ́тсѧ престо́ломъ и҆ ца́рствомъ свои́мъ всѧ́чески ѿмсти́ти всѣ̑мъ предѣ́лѡмъ кїлїкі́и и҆ дама́ска и҆ сѷрі́и, погꙋби́ти мече́мъ свои́мъ и҆ всѧ̑ живꙋ́щыѧ въ землѝ мѡа́вли и҆ сы́ны а҆ммѡ҆ни, и҆ всю̀ і҆ꙋде́ю и҆ всѣ́хъ сꙋ́щихъ во є҆гѵ́птѣ, до́идеже прїитѝ на предѣ́лы двꙋ́хъ мо́рь.
13
13
καὶ παρετάξατο ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ πρὸς ᾿Αρφαξὰδ βασιλέα ἐν τῷ ἔτει τῷ ἑπτακαιδεκάτῳ καὶ ἐκραταιώθη ἐν τῷ πολέμῳ αὐτοῦ καὶ ἀνέστρεψε πᾶσαν τὴν δύναμιν ᾿Αρφαξὰδ καὶ πᾶσαν τὴν ἵππον αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ἅρματα αὐτοῦ И҆ ѡ҆полчи́сѧ въ си́лѣ свое́й на а҆рфаѯа́да царѧ̀ въ лѣ́то седмоена́десѧть, и҆ ѡ҆долѣ̀ на бра́ни свое́й, и҆ побѣдѝ всю̀ си́лꙋ а҆рфаѯа́довꙋ и҆ всю̀ ко́нницꙋ є҆гѡ̀ и҆ всѧ̑ колєсни́цы є҆гѡ̀,
14
14
καὶ ἐκυρίευσε τῶν πόλεων αὐτοῦ καὶ ἀφίκετο ἕως ᾿Εκβατάνων καὶ ἐκράτησε τῶν πύργων καὶ ἐπρονόμευσε τὰς πλατείας αὐτῆς καὶ τὸν κόσμον αὐτῆς ἔθηκεν εἰς ὄνειδος αὐτῆς. и҆ воз̾ѡблада̀ гра́дами є҆гѡ̀: и҆ прїи́де да́же до є҆квата́нъ, и҆ ѡ҆держа̀ столпы̀, и҆ плѣнѝ стѡ́гны є҆гѡ̀, и҆ красотꙋ̀ є҆гѡ̀ положѝ во оу҆ничиже́нїе є҆гѡ̀:
15
15
καὶ ἔλαβε τὸν ᾿Αρφαξὰδ ἐν τοῖς ὄρεσι Ραγαῦ καὶ κατηκόντισεν αὐτὸν ἐν ταῖς ζιβύναις αὐτοῦ καὶ ἐξωλόθρευσεν αὐτὸν ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης. и҆ взѧ̀ а҆рфаѯа́да на гора́хъ рага́влихъ, и҆ и҆збодѐ є҆го̀ сꙋ́лицами свои́ми, и҆ и҆стребѝ є҆го̀ да́же въ де́нь ѻ҆́ный:
16
16
καὶ ἀνέστρεψε μετ᾿ αὐτῶν αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ σύμμικτος αὐτοῦ, πλῆθος ἀνδρῶν πολεμιστῶν πολὺ σφόδρα· καὶ ἦν ἐκεῖ ραθυμῶν καὶ εὐωχούμενος αὐτὸς καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ ἐφ᾿ ἡμέρας ἑκατὸν εἴκοσι. и҆ возврати́сѧ съ ни́ми въ нїнеѵі́ю са́мъ и҆ всѐ присовокꙋпле́нїе є҆гѡ̀, мно́жество мꙋже́й ра́тныхъ мно́гое ѕѣлѡ̀, и҆ бѣ̀ та́мѡ почива́ѧ и҆ пи́ршествꙋѧ са́мъ и҆ си́ла є҆гѡ̀ дні́й сто̀ два́десѧть.
Κεφάλαιο 2
Глава́ в҃
1
1
ΚΑΙ ἐν τῷ ἔτει τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ, δευτέρᾳ καὶ εἰκάδι τοῦ πρώτου μηνός, ἐγένετο λόγος ἐν οἴκῳ Ναβουχοδονόσορ βασιλέως ᾿Ασσυρίων ἐκδικῆσαι πᾶσαν τὴν γῆν καθὼς ἐλάλησε. И҆ въ лѣ́то ѻ҆смоена́десѧть, и҆ въ два́десѧть вторы́й (де́нь) пе́рвагѡ мцⷭ҇а, бы́сть сло́во въ домꙋ̀ навꙋходоно́сора царѧ̀ а҆ссѷрі́йска, ѿмсти́ти всѧ́цѣй землѝ, ꙗ҆́коже глаго́лаше.
2
2
καὶ συνεκάλεσε πάντας τοὺς θεράποντας αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς μεγιστᾶνας αὐτοῦ καὶ ἔθετο μετ᾿ αὐτῶν τὸ μυστήριον τῆς βουλῆς αὐτοῦ καὶ συνετέλεσε πᾶσαν τὴν κακίαν τῆς γῆς ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ. И҆ созва̀ всѧ̑ слꙋжи́тєли своѧ̑ и҆ всѧ̑ вельмо́жы своѧ̑, и҆ соѡбщѝ съ ни́ми та́йнꙋ совѣ́та своегѡ̀, и҆ совершѝ всю̀ ѕло́бꙋ землѝ ѿ ꙗ҆́стъ свои́хъ:
3
3
καὶ αὐτοὶ ἔκριναν ὀλοθρεῦσαι πᾶσαν σάρκα, οἳ οὐκ ἠκολούθησαν τῷ λόγῳ τοῦ στόματος αὐτοῦ. и҆ ті́и сꙋди́ша и҆стреби́ти всѧ́кꙋ пло́ть, и҆̀же не послѣ́доваша словесѝ оу҆́стъ є҆гѡ̀.
4
4
καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσε τὴν βουλὴν αὐτοῦ, ἐκάλεσε Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὸν ᾿Ολοφέρνην ἀρχιστράτηγον τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, δεύτερον ὄντα μετ᾿ αὐτόν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· И҆ бы́сть, є҆гда̀ совершѝ совѣ́тъ сво́й, призва̀ навꙋходоно́соръ ца́рь а҆ссѷрі́йскїй ѻ҆лофе́рна вождонача́лника си́лы своеѧ̀, втора́го сꙋ́ща по не́мъ, и҆ речѐ къ немꙋ̀:
5
5
τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς ὁ μέγας, ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς· ἰδοὺ σὺ ἐξελεύσῃ ἐκ τοῦ προσώπου μου καὶ λήψῃ μετὰ σεαυτοῦ ἄνδρας πεποιθότας ἐν ἰσχύϊ αὐτῶν, πεζῶν εἰς χιλιάδας ἑκατὸν εἴκοσι καὶ πλῆθος ἵππων σὺν ἀναβάταις μυριάδων δεκαδύο, сїѧ̑ глаго́летъ ца́рь вели́кїй, господи́нъ всеѧ̀ землѝ: сѐ, ты̀ и҆зы́деши ѿ лица̀ моегѡ̀ и҆ во́змеши съ собо́ю мꙋже́й оу҆пова́ющихъ въ крѣ́пости свое́й, пѣшцє́въ до ты́сѧщей сто̀ два́десѧть, и҆ мно́жество ко́ней со вса́дниками ты́сѧщей двана́десѧть,
6
6
καὶ ἐξελεύσῃ εἰς συνάντησιν πάσῃ τῇ γῇ ἐπὶ δυσμάς, ὅτι ἠπείθησαν τῷ ρήματι τοῦ στόματός μου. и҆ и҆зы́деши бо срѣ́тенїе все́й землѝ на за́пады, ꙗ҆́кѡ не повинꙋ́шасѧ глаго́лꙋ оу҆́стъ мои́хъ:
7
7
καὶ ἀπαγγελεῖς αὐτοῖς ἑτοιμάζειν γῆν καὶ ὕδωρ. ὅτι ἐξελεύσομαι ἐν θυμῷ μου ἐπ᾿ αὐτοὺς καὶ καλύψω πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς ἐν τοῖς ποσὶ τῆς δυνάμεώς μου καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς διαρπαγὴν αὐτοῖς· и҆ возвѣсти́ши и҆̀мъ оу҆готовлѧ́ти зе́млю и҆ во́дꙋ, ꙗ҆́кѡ и҆зы́дꙋ въ ꙗ҆́рости мое́й на ни́хъ, и҆ покры́ю всѐ лицѐ землѝ нога́ми си́лы моеѧ̀, и҆ да́мъ и҆̀хъ въ расхище́нїе и҆̀мъ:
8
8
καὶ οἱ τραυματίαι αὐτῶν πληρώσουσι τὰς φάραγγας καὶ τοὺς χειμάρρους αὐτῶν, καὶ ποταμὸς ἐπικλύζων τοῖς νεκροῖς αὐτῶν πληρωθήσεται· и҆ ꙗ҆́звеннїи и҆́хъ и҆спо́лнѧтъ дє́бри и҆ пото́ки и҆́хъ, и҆ рѣка̀ наводнѧ́ющаѧсѧ ме́ртвыми и҆́хъ напо́лнитсѧ:
9
9
καὶ ἄξω τὴν αἰχμαλωσίαν αὐτῶν ἐπὶ τὰ ἄκρα πάσης τῆς γῆς. и҆ приведꙋ̀ плѣ́нъ и҆́хъ до конє́цъ всеѧ̀ землѝ:
10
10
σὺ δὲ ἐξελθὼν προκαταλήψῃ μοι πᾶν ὅριον αὐτῶν, καὶ ἐκδώσουσί σοι ἑαυτούς, καὶ διατηρήσεις ἐμοὶ αὐτοὺς εἰς ἡμέραν ἐλεγμοῦ αὐτῶν· ты́ же и҆зше́дъ приѡдержи́ши мнѣ̀ всѧ́къ предѣ́лъ и҆́хъ, и҆ ѿдадꙋ́тъ тебѣ̀ сами́хъ себѐ, и҆ соблюде́ши мѝ и҆̀хъ на де́нь ѡ҆бличе́нїѧ и҆́хъ:
11
11
ἐπὶ δὲ τοὺς ἀπειθοῦντας οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός σου τοῦ δοῦναι αὐτοὺς εἰς φόνον καὶ ἁρπαγὴν ἐν πάσῃ τῇ γῇ σου. непокарѧ́ющихсѧ же не пощади́тъ ѻ҆́ко твоѐ, є҆́же да́ти и҆̀хъ на оу҆бїе́нїе и҆ расхище́нїе во все́й землѝ твое́й:
12
12
ὅτι ζῶν ἐγὼ καὶ τὸ κράτος τῆς βασιλείας μου, λελάληκα καὶ ποιήσω ταῦτα ἐν χειρί μου. ꙗ҆́кѡ жи́въ а҆́зъ, и҆ держа́ва ца́рства моегѡ̀: глаго́лахъ и҆ сотворю̀ сїѧ̑ рꙋко́ю мое́ю:
13
13
καὶ σὺ δὲ οὐ παραβήσῃ ἕν τι τῶν ρημάτων τοῦ κυρίου σου, ἀλλ᾿ ἐπιτελῶν ἐπιτελέσεις καθότι προστέταχά σοι, καὶ οὐ μακρυνεῖς τοῦ ποιῆσαι αὐτά. ты́ же да не престꙋпи́ши є҆ди́нагѡ ко́егѡ ѿ глагѡ́лъ господи́на твоегѡ̀, но соверша́ѧ да соверши́ши, ꙗ҆́коже заповѣ́дахъ тебѣ̀, и҆ да не оу҆косни́ши сотвори́ти сїѧ̑.
14
14
καὶ ἐξῆλθεν ᾿Ολοφέρνης ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς δυνάστας καὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ ἐπιστάτας τῆς δυνάμεως ᾿Ασσοὺρ И҆ и҆зы́де ѻ҆лофе́рнъ ѿ лица̀ господи́на своегѡ̀, и҆ созва̀ всѧ̑ вельмо́жы и҆ воевѡ́ды и҆ нача́лники си́лы а҆ссꙋ́рскїѧ,
15
15
καὶ ἠρίθμησεν ἐκλεκτοὺς ἄνδρας εἰς παράταξιν, καθότι ἐκέλευσεν αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ εἰς μυριάδας δεκαδύο καὶ ἱππεῖς τοξότας μυρίους δισχιλίους, и҆ и҆зчи́сли и҆збра́нныхъ мꙋже́й на ѡ҆полче́нїе, ꙗ҆́коже заповѣ́да є҆мꙋ̀ господи́нъ є҆гѡ̀, до двана́десѧть те́мъ, и҆ ко́нникѡвъ стрѣлцє́въ двана́десѧть ты́сѧщей,
16
16
καὶ διέταξεν αὐτοὺς ὃν τρόπον πολέμου πλῆθος συντάσσεται. и҆ оу҆стро́и и҆̀хъ, и҆́мже ѡ҆́бразомъ бра́ни мно́жество оу҆строева́етсѧ:
17
17
καὶ ἔλαβε καμήλους καὶ ὄνους καὶ ἡμιόνους εἰς τὴν ἀπαρτίαν αὐτῶν, πλῆθος πολὺ σφόδρα, καὶ πρόβατα καὶ βόας καὶ αἶγας εἰς τὴν παρασκευὴν αὐτῶν, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός, и҆ взѧ̀ велблю́ды и҆ ѻ҆слы̀ и҆ мскѝ припа́сѡвъ ра́ди свои́хъ мно́жество мно́го ѕѣлѡ̀, и҆ ѻ҆́вцы и҆ волы̀ и҆ козлы̀ на оу҆гото́ванїе и҆́хъ, и҆̀мже не бѣ̀ числа̀,
18
18
καὶ ἐπισιτισμὸν παντὶ ἀνδρὶ εἰς πλῆθος καὶ χρυσίον καὶ ἀργύριον ἐξ οἴκου βασιλέως πολὺ σφόδρα. и҆ пи́щи всѧ́комꙋ мꙋ́жꙋ во мно́жествѣ, и҆ зла́та и҆ сребра̀ и҆з̾ до́мꙋ царе́ва мно́гѡ ѕѣлѡ̀:
19
19
καὶ ἐξῆλθεν αὐτὸς καὶ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτοῦ εἰς πορείαν τοῦ προελθεῖν βασιλέως Ναβουχοδονόσορ καὶ καλύψαι πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς πρὸς δυσμαῖς ἐν ἅρμασι καὶ ἱππεῦσι καὶ πεζοῖς ἐπιλέκτοις αὐτῶν. и҆ и҆зы́де са́мъ и҆ всѧ̀ си́ла є҆гѡ̀ въ пꙋ́ть, є҆́же пред̾итѝ царю̀ навꙋходоно́сорꙋ и҆ покры́ти всѐ лицѐ землѝ къ за́падѡмъ колесни́цами и҆ ко́нницами и҆ пѣшца́ми и҆збра́нными свои́ми:
20
20
καὶ πολὺς ὁ ἐπίμικτος ὡς ἀκρὶς συνεξῆλθον αὐτοῖς καὶ ὡς ἡ ἄμμος τῆς γῆς· οὐ γὰρ ἦν ἀριθμὸς ἀπὸ πλήθους αὐτῶν. и҆ мно́гое примѣше́нїе ꙗ҆́кѡ прꙋ́зи и҆зыдо́ша съ ни́ми и҆ ꙗ҆́кѡ песо́къ землѝ, не бо̀ бѣ̀ числа̀ ѿ мно́жества и҆́хъ.
21
21
καὶ ἀπῆλθον ἐκ Νινευῆ ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πεδίου Βεκτιλὲθ καὶ ἐστρατοπέδευσαν ἀπὸ Βεκτιλὲθ πλησίον τοῦ ὄρους τοῦ ἐπ᾿ ἀριστερᾷ τῆς ἄνω Κιλικίας. И҆ и҆зыдо́ша и҆з̾ нїнеѵі́и пꙋте́мъ трїе́хъ дні́й на лицѐ по́лѧ вектїле́ѳъ, и҆ ѡ҆полчи́шисѧ ѿ вектїле́ѳа бли́з̾ горы̀ сꙋ́щїѧ ѡ҆шꙋ́юю вы́шнїѧ кїлїкі́и.
22
22
καὶ ἔλαβε πᾶσαν τὴν δύναμιν αὐτοῦ, τοὺς πεζοὺς καὶ τοὺς ἱππεῖς καὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν ὀρεινήν. И҆ поѧ̀ всю̀ си́лꙋ свою̀, пѣшцы̀ и҆ ко́нники и҆ колєсни́цы своѧ̑, и҆ ѿи́де ѿтꙋ́дꙋ въ го́рнюю,
23
23
καὶ διέκοψε τὸ Φοὺδ καὶ Λοὺδ καὶ ἐπρονόμευσαν πάντας υἱοὺς Ρασσὶς καὶ υἱοὺς ᾿Ισμαὴλ τοὺς κατὰ πρόσωπον τῆς ἐρήμου πρὸς νότον τῆς Χελεών. и҆ и҆зсѣчѐ фꙋ́да и҆ лꙋ́да, и҆ поплѣнѝ всѣ́хъ сынѡ́въ рассі́са и҆ сынѡ́въ і҆сма́илевыхъ сꙋ́щихъ по лицꙋ̀ пꙋсты́ни хеллеѡ́нскїѧ къ ю҆́гꙋ.
24
24
καὶ παρῆλθε τὸν Εὐφράτην καὶ διῆλθε τὴν Μεσοποταμίαν καὶ διέσκαψε πάσας τὰς πόλεις τὰς ὑψηλὰς τὰς ἐπὶ τοῦ χειμάρρου ᾿Αβρωνᾶ ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ θάλασσαν. И҆ пре́йде є҆ѵфра́тъ, и҆ про́йде месопота́мїю, и҆ раскопа̀ всѧ̑ гра́ды высѡ́кїѧ сꙋ́щыѧ при пото́цѣ а҆врѡ́нѣ, до́ндеже прїитѝ къ мо́рю:
25
25
καὶ κατελάβετο τὰ ὅρια τῆς Κιλικίας καὶ κατέκοψε πάντας τοὺς ἀντιστάντας αὐτῷ καὶ ἦλθεν ἕως ὁρίων ᾿Ιάφεθ τὰ πρὸς νότον κατὰ πρόσωπον τῆς ᾿Αραβίας. и҆ ѡ҆б̾ѧ́тъ предѣ́лы кїлїкі̑йскїѧ, и҆ посѣчѐ всѣ́хъ противостоѧ́щихъ себѣ̀: и҆ прїи́де да́же до предѣ̑лъ і҆а́феѳовыхъ, сꙋ́щихъ къ ю҆́гꙋ на лицы̀ а҆раві́и,
26
26
καὶ ἐκύκλωσε πάντας τοὺς υἱοὺς Μαδιὰμ καὶ ἐνέπρησε τὰ σκηνώματα αὐτῶν καὶ ἐπρονόμευσε τὰς μάνδρας αὐτῶν. и҆ ѡ҆бы́де всѣ́хъ сынѡ́въ мадїа́млихъ, и҆ пожжѐ селє́нїѧ и҆́хъ и҆ плѣнѝ стада̀ и҆́хъ:
27
27
καὶ κατέβη εἰς πεδίον Δαμασκοῦ ἐν ἡμέραις θερισμοῦ πυρῶν καὶ ἐνέπρησε πάντας τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν καὶ τὰ ποίμνια καὶ τὰ βουκόλια ἔδωκεν εἰς ἀφανισμὸν καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν ἐσκύλευσε καὶ τὰ παιδία αὐτῶν ἐξελίκμησε καὶ ἐπάταξε πάντας τοὺς νεανίσκους αὐτῶν ἐν στόματι ρομφαίας. и҆ сни́де на по́ле дама́сково во дне́хъ жа́твы пшени́цъ, и҆ пожжѐ всѧ̑ ни̑вы и҆́хъ, а҆ ѡ҆́вчїѧ и҆ волѡ́выѧ стада̀ дадѐ въ погꙋбле́нїе, и҆ гра́ды и҆́хъ поплѣнѝ, и҆ полѧ̀ и҆́хъ ѡ҆пꙋстошѝ, и҆ поразѝ всѧ̑ ю҆́ношы и҆́хъ ѻ҆́стрїемъ меча̀.
28
28
καὶ ἐπέπεσεν ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν παραλίαν, τοὺς ὄντας ἐν Σιδῶνι καὶ Τύρῳ καὶ τοὺς κατοικοῦντας Σοὺρ καὶ ᾿Οκινά, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ῾Ιεμναάν, καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν ᾿Αζώτῳ καὶ ᾿Ασκάλωνι ἐφοβήθησαν αὐτὸν σφόδρα. И҆ нападѐ стра́хъ и҆ тре́петъ є҆гѡ̀ на всѣ́хъ живꙋ́щихъ въ примо́рїи, сꙋ́щихъ въ сїдѡ́нѣ и҆ тѵ́рѣ и҆ ѡ҆бита́ющихъ въ сꙋ́рѣ и҆ ѻ҆кі́нѣ и҆ на всѣ́хъ живꙋ́щихъ во і҆емнаа́нѣ. И҆ живꙋ́щїи во а҆зѡ́тѣ и҆ а҆скалѡ́нѣ оу҆боѧ́шасѧ є҆гѡ̀ ѕѣлѡ̀.
Κεφάλαιο 3
Глава́ г҃
1
1
ΚΑΙ ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν ἀγγέλους λόγοις εἰρηνικοῖς λέγοντες· И҆ посла́ша къ немꙋ̀ посла́нникѡвъ словесы̀ ми́рными, глаго́люще:
2
2
ἰδοὺ ἡμεῖς οἱ παῖδες Ναβουχοδονόσορ βασιλέως μεγάλου παρακείμεθα ἐνώπιόν σου, χρῆσαι ἡμῖν καθὼς ἀρεστόν ἐστι τῷ προσώπῳ σου· сѐ, мы̀ ѻ҆́троцы навꙋходоно́сора царѧ̀ вели́кагѡ поверга́емсѧ пред̾ тобо́ю, оу҆потребѝ на́съ, ꙗ҆́коже оу҆го́дно є҆́сть лицꙋ̀ твоемꙋ̀:
3
3
ἰδοὺ αἱ ἐπαύλεις ἡμῶν καὶ πᾶν πεδίον πυρῶν καὶ τὰ ποίμνια καὶ τὰ βουκόλια καὶ πᾶσαι αἱ μάνδραι τῶν σκηνῶν ἡμῶν παράκεινται πρὸ προσώπου σου, χρῆσαι καθ᾿ ὃν ἂν ἀρέσκῃ σοι. сѐ, се́ла на̑ша, и҆ всѧ́кое мѣ́сто на́ше, и҆ всѐ по́ле пшени́цъ, и҆ ѡ҆́вчїѧ и҆ волѡ́выѧ стада̀, и҆ всѧ̑ ѡ҆гра̑ды селе́нїй на́шихъ, сꙋ́ть пред̾ лице́мъ твои́мъ, оу҆потребѝ, ꙗ҆́коже оу҆го́дно тебѣ̀:
4
4
ἰδοὺ καὶ αἱ πόλεις ἡμῶν καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐταῖς δοῦλοί σού εἰσιν· ἐλθὼν ἀπάντησον αὐταῖς ὡς ἔστιν ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλμοῖς σου. сѐ, и҆ гра́ди на́ши, и҆ живꙋ́щїи въ ни́хъ рабѝ твоѝ сꙋ́ть: ше́дъ срѣ́ти и҆̀хъ, ꙗ҆́коже є҆́сть бла́го пред̾ ѻ҆чи́ма твои́ма.
5
5
καὶ παρεγένοντο οἱ ἄνδρες πρὸς ᾿Ολοφέρνην καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ κατὰ τὰ ρήματα ταῦτα. И҆ прїидо́ша мꙋ́жїе ко ѻ҆лофе́рнꙋ и҆ возвѣсти́ша є҆мꙋ̀ по словесе́мъ си̑мъ.
6
6
καὶ κατέβη ἐπὶ τὴν παραλίαν αὐτὸς καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ καὶ ἐφρούρησε τὰς πόλεις τὰς ὑψηλὰς καὶ ἔλαβεν ἐξ αὐτῶν εἰς συμμαχίαν ἄνδρας ἐπιλέκτους· И҆ сни́де на помо́рїе са́мъ и҆ си́ла є҆гѡ̀, и҆ оу҆твердѝ стра́жею гра́ды высѡ́кїѧ и҆ взѧ̀ и҆з̾ ни́хъ на споборе́нїе мꙋже́й и҆збра́нныхъ.
7
7
καὶ ἐδέξαντο αὐτὸν αὐτοὶ καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος αὐτῶν μετὰ στεφάνων καὶ χορῶν καὶ τυμπάνων. И҆ прїѧ́ша є҆го̀ ті́и и҆ всѧ̑ ѡ҆крє́стнаѧ и҆́хъ съ вѣнца́ми и҆ ли̑ки и҆ тѷмпа̑ны.
8
8
καὶ κατέσκαψε πάντα τὰ ὅρια αὐτῶν καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐξέκοψε, καὶ ἦν δεδομένον αὐτῷ ἐξολοθρεῦσαι πάντας τοὺς θεοὺς τῆς γῆς, ὅπως αὐτῷ μόνῳ τῷ Ναβουχοδονόσορ λατρεύσωσι πάντα τὰ ἔθνη, καὶ πᾶσαι αἱ γλῶσσαι καὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ αὐτῶν ἐπικαλέσωνται αὐτὸν εἰς θεόν. И҆ разорѝ всѧ̑ предѣ́лы и҆́хъ, и҆ дꙋбра̑вы и҆́хъ и҆зсѣчѐ. И҆ бѣ̀ заповѣ́дано є҆мꙋ̀ и҆стреби́ти всѣ́хъ богѡ́въ землѝ, ꙗ҆́кѡ да самомꙋ̀ є҆ди́номꙋ навꙋходоно́сорꙋ послꙋ́жатъ всѝ ро́ди и҆ всѝ ꙗ҆зы́цы, и҆ всѧ̑ племена̀ и҆́хъ да призыва́ютъ є҆го̀ въ бо́га.
9
9
καὶ ἦλθε κατὰ πρόσωπον ᾿Εσδρηλὼν πλησίον τῆς Δωταίας, ἥ ἐστιν ἀπέναντι τοῦ πρίονος τοῦ μεγάλου τῆς ᾿Ιουδαίας, И҆ прїи́де на лицѐ є҆сдрилѡ́на бли́з̾ дѡте́и, ꙗ҆́же є҆́сть проти́вꙋ вели́кїѧ пилы̀ і҆ꙋде́и,
10
10
καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἀνὰ μέσον Γαβαὶ καὶ Σκυθῶν πόλεως, καὶ ἦν ἐκεῖ μῆνα ἡμερῶν εἰς τὸ συλλέξαι πᾶσαν τὴν ἀπαρτίαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. и҆ ѡ҆полчи́сѧ междꙋ̀ гава́емъ и҆ скѵ́ѳскимъ гра́домъ, и҆ бѣ̀ та́мѡ мцⷭ҇ъ дні́й, ко є҆́же собра́ти всѧ́кїй припа́съ си́лы своеѧ̀.
Κεφάλαιο 4
Глава́ д҃
1
1
ΚΑΙ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ ᾿Ιουδαίᾳ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ᾿Ολοφέρνης τοῖς ἔθνεσιν, ὁ ἀρχιστράτηγος Ναβουχοδονόσορ βασιλέως ᾿Ασσυρίων, καὶ ὃν τρόπον ἐσκύλευσε πάντα τὰ ἱερὰ αὐτῶν καὶ ἔδωκεν αὐτὰ εἰς ἀφανισμόν, И҆ оу҆слы́шаша сы́нове і҆и҃лєвы живꙋ́щїи во і҆ꙋде́и всѧ̑, є҆ли̑ка сотворѝ ѻ҆лофе́рнъ ꙗ҆зы́кѡмъ, вождонача́лникъ навꙋходоно́сора царѧ̀ а҆ссѷрі́йскагѡ, и҆ и҆́мже ѡ҆́бразомъ расхи́ти всѧ̑ свѧщє́ннаѧ и҆́хъ и҆ дадѐ сїѧ̑ во и҆стребле́нїе:
2
2
καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα σφόδρα ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ περὶ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ τοῦ ναοῦ Κυρίου Θεοῦ αὐτῶν ἐταράχθησαν. и҆ оу҆боѧ́шасѧ ѕѣлѡ̀ ѿ лица̀ є҆гѡ̀, и҆ ѡ҆ і҆ерли́мѣ и҆ ѡ҆ хра́мѣ гдⷭ҇а бг҃а своегѡ̀ смѧто́шасѧ,
3
3
ὅτι προσφάτως ἦσαν ἀναβεβηκότες ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας, καὶ νεωστὶ πᾶς ὁ λαὸς συνελέλεκτο τῆς ᾿Ιουδαίας, καὶ τὰ σκεύη καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ ὁ οἶκος ἐκ τῆς βεβηλώσεως ἡγιασμένα ἦν. поне́же неда́внѡ и҆зыдо́ша ѿ плѣне́нїѧ и҆ неда́внѡ всѝ лю́дїе совра́шасѧ і҆ꙋде́йстїи, и҆ сосꙋ́ди и҆ ѻ҆лта́рь и҆ до́мъ ѿ ѡ҆скверне́нїѧ ѡ҆свѧщє́на бы́ша.
4
4
καὶ ἀπέστειλαν εἰς πᾶν ὅριον Σαμαρείας καὶ Κωνὰ καὶ Βαιθωρὼν καὶ Βελμαὶν καὶ ῾Ιεριχὼ καὶ εἰς Χωβὰ καὶ Αἰσωρὰ καὶ τὸν αὐλῶνα Σαλὴμ И҆ посла́ша во всѧ́кїй предѣ́лъ самарі́и и҆ кѡні́и, и҆ веѳѡрѡ́на и҆ велме́на и҆ і҆ерїхѡ́на, и҆ въ хѡвꙋ̀ и҆ є҆сѡ́рꙋ и҆ во ю҆до́ль сали́мскꙋю,
5
5
καὶ προκατελάβοντο πάσας τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων τῶν ὑψηλῶν καὶ ἐτειχίσαντο τὰς ἐν αὐτοῖς κώμας καὶ παρέθεντο εἰς ἐπισιτισμὸν εἰς παρασκευὴν πολέμου, ὅτι προσφάτως ἦν τὰ πεδία αὐτῶν τεθερισμένα. и҆ предпрїѧ́ша всѧ̑ верхѝ го́ръ высо́кихъ, и҆ ѡ҆гради́ша стѣна́ми сꙋ́щыѧ въ ни́хъ се́ла, и҆ ѿложи́ша на пи́щꙋ ко приꙋготовле́нїю бра́ни, ꙗ҆́кѡ неда́внѡ бы́ша полѧ̀ и҆́хъ пожа̑та.
6
6
καὶ ἔγραψεν ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας, ὃς ἦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐν ῾Ιερουσαλήμ, τοῖς κατοικοῦσι Βαιτυλούα καὶ Βαιτομεσθαίμ, ἥ ἐστιν ἀπέναντι ᾿Εσδρηλὼν κατὰ πρόσωπον τοῦ πεδίου τοῦ πλησίον Δωθαΐμ, И҆ писа̀ і҆ѡакі́мъ і҆ере́й вели́кїй, и҆́же бѣ̀ во дне́хъ ѻ҆́нѣхъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ, живꙋ́щымъ во ветѷлꙋ́и и҆ ветомесѳе́мѣ, и҆́же є҆́сть проти́вꙋ є҆сдрилѡ́иа, на лицы̀ по́лѧ сꙋ́щагѡ бли́з̾ дѡѳаі́ма,
7
7
λέγων διακατασχεῖν τὰς ἀναβάσεις τῆς ὀρεινῆς, ὅτι δι᾿ αὐτῶν ἦν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν ᾿Ιουδαίαν, καὶ ἦν εὐχερῶς διακωλῦσαι αὐτοὺς προσβαίνοντας, στενῆς τῆς προσβάσεως οὔσης ἐπ᾿ ἄνδρας τοὺς πάντας δύο. глаго́лѧ ѡ҆держа́ти восхо́ды го́рнїѧ, и҆́бо и҆́ми бѣ̀ вхо́дъ во і҆ꙋде́ю, и҆ бѣ̀ оу҆до́бно возбранѧ́ти и҆̀хъ приходѧ́щихъ, тѣ́снꙋ прохо́дꙋ сꙋ́шꙋ, ꙗ҆́кѡ всѣ̑мъ мꙋжє́мъ по два̀ (проитѝ).
8
8
καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ καθὰ συνέταξεν αὐτοῖς ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ ἡ γερουσία παντὸς δήμου ᾿Ισραήλ, οἳ ἐκάθηντο ἐν ῾Ιερουσαλήμ. И҆ сотвори́ша сы́нове і҆и҃лєвы, ꙗ҆́коже повелѣ̀ и҆̀мъ і҆ѡакі́мъ і҆ере́й вели́кїй и҆ старѣ́йшинство всегѡ̀ со́нма і҆и҃лева, и҆̀же сѣдѧ́хꙋ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ.
9
9
καὶ ἀνεβόησαν πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν ἐκτενίᾳ μεγάλῃ καὶ ἐταπεινοῦσαν τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἐν ἐκτενίᾳ μεγάλῃ. И҆ возопи́ша всѧ́кїй мꙋ́жъ і҆и҃левъ къ бг҃ꙋ съ прилѣжа́нїемъ вели́кимъ и҆ смири́ша дꙋ́шы своѧ̑ въ прилѣжа́нїи вели́цѣмъ:
10
10
αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ νήπια αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ πᾶς πάροικος ἢ μισθωτὸς καὶ ἀργυρώνητος αὐτῶν ἐπέθεντο σάκκους ἐπὶ τὰς ὀσφύας αὐτῶν. са́ми и҆ жєны̀ и҆́хъ и҆ младе́нецы и҆́хъ, и҆ ско́ти и҆́хъ, и҆ всѧ́кїй пришле́цъ и҆ нае́мникъ, и҆ сребро́мъ кꙋ́пленый и҆́хъ, возложи́ша вре́тища на чрє́сла своѧ̑.
11
11
καὶ πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ καὶ γυνὴ καὶ τὰ παιδία καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἔπεσον κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ καὶ ἐσποδώσαντο τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καὶ ἐξέτειναν τοὺς σάκκους αὐτῶν κατὰ πρόσωπον Κυρίου· И҆ всѧ́кїй мꙋ́жъ і҆и҃левъ и҆ жена̀, и҆ дѣ́ти, и҆ жнвꙋ́щїи во і̑ерⷭ҇ли́мѣ падо́ша пред̾ лице́мъ хра́ма, и҆ посы́паша пе́рстїю главы̑ своѧ̑, и҆ простро́ша врє́тища своѧ̑ пред̾ лице́мъ гдⷭ҇нимъ,
12
12
καὶ τὸ θυσιαστήριον σάκκῳ περιέβαλον καὶ ἐβόησαν πρὸς τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ ὁμοθυμαδὸν ἐκτενῶς τοῦ μὴ δοῦναι εἰς διαρπαγὴν τὰ νήπια αὐτῶν καὶ τὰς γυναῖκας εἰς προνομὴν καὶ τὰς πόλεις τῆς κληρονομίας αὐτῶν εἰς ἀφανισμὸν καὶ τὰ ἅγια εἰς βεβήλωσιν καὶ ὀνειδισμόν, ἐπίχαρμα τοῖς ἔθνεσι. и҆ ѻ҆лта́рь вре́тищемъ ѡ҆дѣ́ѧша, и҆ возопи́ша къ бг҃ꙋ і҆и҃левꙋ є҆динодꙋ́шнѡ прилѣ́жнѡ, є҆́же не да́ти въ расхище́нїе младе́нцєвъ и҆́хъ, и҆ же́нъ въ плѣне́нїе, и҆ градѡ́въ наслѣ́дїѧ и҆́хъ въ разоре́нїе, и҆ ст҃а̑ѧ во ѡ҆скверне́нїе и҆ поноше́нїе, ѡ҆бра́дованїе ꙗ҆зы́кѡмъ.
13
13
καὶ εἰσήκουσε Κύριος τῆς φωνῆς αὐτῶν καὶ εἰσεῖδε τὴν θλῖψιν αὐτῶν· καὶ ἦν ὁ λαὸς νηστεύων ἡμέρας πλείους ἐν πάσῃ τῇ ᾿Ιουδαίᾳ καὶ ῾Ιερουσαλὴμ κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων Κυρίου παντοκράτορος. И҆ оу҆слы́ша гдⷭ҇ь гла́съ и҆́хъ и҆ призрѣ̀ на ско́рбь и҆́хъ. И҆ бѧ́хꙋ лю́дїе постѧ́щесѧ дни̑ мнѡ́ги во все́й і҆ꙋде́и и҆ і҆ерⷭ҇ли́мѣ, пред̾ лице́мъ ст҃ы́хъ гдⷭ҇а вседержи́телѧ.
14
14
καὶ ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ πάντες οἱ παρεστηκότες ἐνώπιον Κυρίου, ἱερεῖς καὶ οἱ λειτουργοῦντες Κυρίῳ, σάκκους περιεζωσμένοι τὰς ὀσφύας αὐτῶν προσέφερον τὴν ὁλοκαύτωσιν τοῦ ἐνδελεχισμοῦ καὶ τὰς εὐχὰς καὶ τὰ ἑκούσια δόματα τοῦ λαοῦ, И҆ і҆ѡакі́мъ і҆ере́й вели́кїй, и҆ всѝ предстоѧ́щїи пред̾ гдⷭ҇емъ, і҆ере́є и҆ слꙋжа́щїи гдⷭ҇еви, вре́тищами преиоѧ́сани ѡ҆ чре́слѣхъ свои́хъ, приноша́хꙋ всесожже́нїе непреста́нное и҆ ѡ҆бѣ́ты и҆ произвѡ́льнаѧ даѧ̑нїѧ люді́й:
15
15
καὶ ἦν σποδὸς ἐπὶ τὰς κιδάρεις αὐτῶν. καὶ ἐβόων πρὸς Κύριον ἐκ πάσης δυνάμεως εἰς ἀγαθὸν ἐπισκέψασθαι πάντα οἶκον ᾿Ισραήλ. и҆ бѣ̀ пе́пелъ на кїда́рѣхъ и҆́хъ, и҆ вопїѧ́хꙋ ко гдⷭ҇ꙋ ѿ всеѧ̀ си́лы, да посѣти́тъ во бл҃го ве́сь до́мъ і҆и҃левъ.
Κεφάλαιο 5
Глава́ є҃
1
1
ΚΑΙ ἀνηγγέλη ᾿Ολοφέρνῃ ἀρχιστρατήγῳ δυνάμεως ᾿Ασσοὺρ διότι οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ παρεσκευάσαντο εἰς πόλεμον καὶ τὰς διόδους τῆς ὀρεινῆς συνέκλεισαν καὶ ἐτείχισαν πᾶσαν κορυφὴν ὄρους ὑψηλοῦ καὶ ἔθηκαν ἐν τοῖς πεδίοις σκάνδαλα. И҆ возвѣще́ио бы́сть ѻ҆лофе́рнꙋ вождонача́лникꙋ си́лы а҆ссꙋ́рскїѧ, ꙗ҆́кѡ сы́нове і҆и҃лєвы оу҆гото́вашасѧ на бра́нь, и҆ прохо́ды го́рнїѧ заключи́ша, и҆ ѡ҆гради́ша стѣна́ми всѧ́кїй ве́рхъ горы̀ высо́кїѧ, и҆ положи́ша на полѧ́хъ преткновє́нїѧ.
2
2
καὶ ὠργίσθη θυμῷ σφόδρα καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς ἄρχοντας Μωὰβ καὶ τοὺς στρατηγοὺς ᾿Αμμὼν καὶ πάντας σατράπας τῆς παραλίας И҆ разгнѣ́васѧ ꙗ҆́ростїю ѕѣлѡ̀, и҆ созва̀ всѣ́хъ нача́лникѡвъ мѡа́влихъ и҆ воево́дъ сынѡ́въ а҆ммѡ́нихъ и҆ всѣ́хъ вла́стелей помо́рїѧ,
3
3
καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ἀναγγείλατε δή μοι, υἱοὶ Χαναάν, τίς ὁ λαὸς οὗτος ὁ καθήμενος ἐν τῇ ὀρεινῇ, καὶ τίνες ἃς κατοικοῦσι πόλεις, καὶ τὸ πλῆθος τῆς δυνάμεως αὐτῶν, καὶ ἐν τίνι τὸ κράτος αὐτῶν, καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν, καὶ τίς ἀνέστηκεν ἐπ᾿ αὐτῶν βασιλεὺς ἡγούμενος στρατιᾶς αὐτῶν, и҆ рече́ и҆̀мъ: возвѣсти́те оу҆̀бо мѝ, сы́нове ханаа̑ни, кто̀ лю́дїе сі́и живꙋ́щїи въ го́рней, и҆ каковы̀, въ ни́хже живꙋ́тъ, гра́ди, и҆ мно́жество си́лы и҆́хъ, и҆ въ че́мъ держа́ва и҆́хъ и҆ крѣ́пость и҆́хъ, и҆ кто̀ поста́вленъ над̾ ни́ми ца́рь во́ждь во́инства и҆́хъ;
4
4
καὶ διατὶ κατενωτίσαντο τοῦ μὴ ἐλθεῖν εἰς ἀπάντησίν μοι παρὰ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν δυσμαῖς; и҆ чесѡ̀ ра́ди сопроти́вишасѧ, є҆́же не и҆зы́ти во срѣ́тенїе мнѣ̀, па́че всѣ́хъ живꙋ́щихъ на за́падѣхъ;
5
5
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Αχιὼρ ὁ ἡγούμενος πάντων υἱῶν ᾿Αμμών· ἀκουσάτω δὴ ὁ κύριός μου λόγον ἐκ στόματος τοῦ δούλου σου, καὶ ἀναγγελῶ σοι τὴν ἀλήθειαν περὶ τοῦ λαοῦ, ὃς κατοικεῖ τὴν ὀρεινὴν ταύτην, πλησίον σου οἰκοῦντος, καὶ οὐκ ἐξελεύσεται ψεῦδος ἐκ τοῦ στόματος τοῦ δούλου σου. И҆ речѐ къ немꙋ̀ а҆хїѡ́ръ во́ждь всѣ́хъ сынѡ́въ а҆ммѡ́нихъ: послꙋ́шай оу҆бо, господи́не мо́й, сло́ва ѿ оу҆́стъ раба̀ твоегѡ̀, и҆ возвѣщꙋ̀ тебѣ̀ и҆́стинꙋ ѡ҆ лю́дехъ си́хъ, и҆̀же ѡ҆бита́ютъ въ го́рней се́й бли́з̾ тебє̀ живꙋ́ще, и҆ не и҆зы́детъ ло́жь и҆з̾ оу҆́стъ раба̀ твоегѡ̀:
6
6
ὁ λαὸς οὗτός εἰσιν ἀπόγονοι Χαλδαίων, лю́дїе сі́и сꙋ́ть и҆сча̑дїѧ халде́ѡвъ
7
7
καὶ παρῴκησαν τὸ πρότερον ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ, ὅτι οὐκ ἐβουλήθησαν ἀκολουθῆσαι τοῖς θεοῖς τῶν πατέρων αὐτῶν, οἳ ἐγένοντο ἐν γῇ Χαλδαίων· и҆ всели́шасѧ пе́рвѣе въ месопота́мїи, поне́же не восхотѣ́ша послѣ́довати богѡ́мъ ѻ҆тцє́въ свои́хъ, и҆̀же бѣ́ша въ землѝ халде́йстѣй:
8
8
καὶ ἐξέβησαν ἐξ ὁδοῦ τῶν γονέων αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ Θεῷ τοῦ οὐρανοῦ, Θεῷ ᾧ ἐπέγνωσαν, καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῶν θεῶν αὐτῶν, καὶ ἔφυγον εἰς Μεσοποταμίαν καὶ παρῴκησαν ἐκεῖ ἡμέρας πολλάς. и҆ ѿврати́шасѧ ѿ пꙋтѝ ѻ҆тє́цъ свои́хъ и҆ поклони́шасѧ бг҃ꙋ нб҃сѐ, бг҃ꙋ, є҆го́же позна́ша: и҆ и҆згна́ша и҆̀хъ ѿ лица̀ богѡ́въ свои́хъ, и҆ побѣго́ша въ месопота́мїю и҆ ѡ҆бита́ша та́мѡ дни̑ мнѡ́ги:
9
9
καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς αὐτῶν ἐξελθεῖν ἐκ τῆς παροικίας αὐτῶν καὶ πορευθῆναι εἰς γῆν Χαναάν, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ καὶ ἐπληθύνθησαν χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ καὶ ἐν κτήνεσι πολλοῖς σφόδρα. и҆ речѐ бг҃ъ и҆́хъ, да и҆зы́дꙋтъ ѿ прише́лствїѧ своегѡ̀ и҆ да и҆́дꙋтъ въ зе́млю хаиаа́ню: и҆ всели́шасѧ та́мѡ, и҆ оу҆мно́жишасѧ зла́томъ и҆ сребро́мъ и҆ скѡты̀ мно́гими ѕѣлѡ̀:
10
10
καὶ κατέβησαν εἰς Αἴγυπτον, ἐκάλυψε γὰρ τὸ πρόσωπον τῆς γῆς Χαναὰν λιμός, καὶ παρῴκησαν ἐκεῖ μέχρις οὗ διετράφησαν· καὶ ἐγένοντο ἐκεῖ εἰς πλῆθος πολύ, καὶ οὐκ ἦν ἀριθμὸς τοῦ γένους αὐτῶν. и҆ снидо́ша во є҆гѵ́петъ, покры́ бо лицѐ землѝ ханаа́ни гла́дъ, и҆ прише́лствоваша та́мѡ, до́идеже прекорми́шасѧ, и҆ бы́ша та́мѡ во мно́жество мно́го, и҆ не бѣ̀ числа̀ ро́дꙋ и҆́хъ:
11
11
καὶ ἐπανέστη αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ κατεσοφίσαντο αὐτοὺς ἐν πόνῳ καὶ ἐν πλίνθῳ, καὶ ἐταπείνωσαν αὐτοὺς καὶ ἔθεντο αὐτοὺς εἰς δούλους· и҆ воста̀ на ни́хъ ца́рь є҆гѵ́петскїй и҆ прехи́три и҆̀хъ, и҆ въ трꙋдѣ̀ и҆ плі́нѳѣ смирѝ и҆̀хъ, и҆ положѝ и҆̀хъ въ рабы̑:
12
12
καὶ ἀνεβόησαν πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῶν, καὶ ἐπάταξε πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου πληγαῖς, ἐν αἷς οὐκ ἦν ἴασις· καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. и҆ возопи́ша къ бг҃ꙋ своемꙋ̀, и҆ поразѝ всю̀ землю є҆гѵ́петскꙋю ꙗ҆́звами, въ ни́хже не бѣ̀ и҆зцѣле́нїе, и҆ и҆згна́ша и҆̀хъ є҆гѵ́птѧне ѿ лица̀ своегѡ̀:
13
13
καὶ κατεξήρανεν ὁ Θεὸς τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν ἔμπροσθεν αὐτῶν и҆ и҆зсꙋшѝ бг҃ъ чермно́е мо́ре пред̾ ни́ми,
14
14
καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς εἰς ὁδὸν τοῦ Σινὰ καὶ Κάδης Βαρνή· καὶ ἐξέβαλον πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ ἐρήμῳ и҆ ведѐ и҆̀хъ на пꙋ́ть сїны̀ и҆ ка́дисъ-варнѝ, и҆ и҆згна́ша всѣ́хъ живꙋ́щихъ въ пꙋсты́ни,
15
15
καὶ ᾤκησαν ἐν γῇ ᾿Αμορραίων καὶ πάντας τοὺς ᾿Εσεβωνίτας ἐξωλόθρευσαν ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτῶν. καὶ διαβάντες τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκληρονόμησαν πᾶσαν τὴν ὀρεινὴν и҆ всели́шасѧ въ землѝ а҆морре́ѡвъ, и҆ всѣ́хъ є҆севѡні́тѡвъ и҆стреби́ша крѣ́постїю свое́ю, и҆ преше́дше і҆ѻрда́нъ наслѣ́диша всю̀ го́рнюю:
16
16
καὶ ἐξέβαλον ἐκ προσώπου αὐτῶν τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον καὶ τὸν ᾿Ιεβουσαῖον καὶ τὸν Συχὲμ καὶ πάντας τοὺς Γεργεσαίους καὶ κατῴκησαν ἐν αὐτῇ ἡμέρας πολλάς. и҆ и҆згна́ша ѿ лица̀ своегѡ̀ ханане́а и҆ ферезе́а, и҆ і҆евꙋсе́а и҆ сѷхе́ма и҆ всѣ́хъ гергесе́ѡвъ, и҆ ѡ҆бита́ша въ не́й дни̑ мнѡ́ги:
17
17
καὶ ἕως οὐχ ἥμαρτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ αὐτῶν, ἦν τὰ ἀγαθὰ μετ᾿ αὐτῶν, ὅτι Θεὸς μισῶν ἀδικίαν μετ᾿ αὐτῶν ἐστιν. и҆ до́идеже не согрѣши́ша пред̾ бг҃омъ свои́мъ, бѣ́ша блага̑ѧ съ ни́ми, поне́же бг҃ъ ненави́дѧй непра́вды съ ни́ми є҆́сть:
18
18
ὅτε δὲ ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς διέθετο αὐτοῖς, ἐξωλοθρεύθησαν ἐν πολλοῖς πολέμοις ἐπὶ πολὺ σφόδρα καὶ ᾐχμαλωτεύθησαν εἰς γῆν οὐκ ἰδίαν, καὶ ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ αὐτῶν ἐγενήθη εἰς ἔδαφος, καὶ οἱ πόλεις αὐτῶν ἐκρατήθησαν ὑπὸ τῶν ὑπεναντίων. є҆гда́ же ѿстꙋпи́ша ѿ пꙋтѝ, є҆го́же завѣща̀ и҆̀мъ, и҆стреби́шасѧ во мно́зѣхъ бра́нехъ на мно́го ѕѣлѡ̀, и҆ плѣне́ни бы́ша въ зе́млю не свою̀, и҆ хра́мъ бг҃а и҆́хъ бы́сть въ попра́нїе, и҆ гра́ди и҆́хъ ѡ҆держа́ни бы́ша ѿ сꙋпоста̑тъ:
19
19
καὶ νῦν ἐπιστρέψαντες ἐπὶ τὸν Θεὸν αὐτῶν ἀνέβησαν ἐκ τῆς διασπορᾶς, οὗ διεσπάρησαν ἐκεῖ, καὶ κατέσχον τὴν ῾Ιερουσαλήμ, οὗ τὸ ἁγίασμα αὐτῶν, καὶ κατῳκίσθησαν ἐν τῇ ὀρεινῇ, ὅτι ἦν ἔρημος. и҆ нн҃ѣ ѡ҆брати́вшесѧ къ бг҃ꙋ своемꙋ̀, взыдо́ша ѿ разсѣ́ѧнїѧ, и҆дѣ́же разсѣ́ѧни бы́ша та́мѡ, и҆ ѡ҆держа́ша і҆ерⷭ҇ли́мъ, и҆дѣ́же свѧти́лище и҆́хъ, и҆ всели́шасѧ въ го́рней, поне́же бѣ̀ пꙋста̀:
20
20
καὶ νῦν, δέσποτα κύριε, εἰ μέν ἐστιν ἀγνόημα ἐν τῷ λαῷ τούτῳ καὶ ἁμαρτάνουσιν εἰς τὸν Θεὸν αὐτῶν καὶ ἐπισκεψόμεθα ὅτι ἐστὶν ἐν αὐτοῖς σκάνδαλον τοῦτο, καὶ ἀναβησόμεθα καὶ ἐκπολεμήσομεν αὐτούς. и҆ ни҃ѣ, влады́ко господи́не, а҆́ще оу҆бѡ є҆́сть безꙋ́мїе въ лю́дехъ си́хъ, и҆ согрѣша́ютъ къ бг҃ꙋ своемꙋ̀, и҆ разсмо́тримъ сїѐ, ꙗ҆́кѡ є҆́сть въ ни́хъ собла́знъ се́й, и҆ взы́демъ и҆ повою́емъ и҆̀хъ:
21
21
εἰ δὲ οὐκ ἔστιν ἀνομία ἐν τῷ ἔθνει αὐτῶν, παρελθέτω δὴ ὁ κύριός μου, μήποτε ὑπερασπίσῃ ὁ Κύριος αὐτῶν καὶ ὁ Θεὸς αὐτῶν ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ ἐσόμεθα εἰς ὀνειδισμὸν ἐναντίον πάσης τῆς γῆς. а҆́ще же нѣ́сть беззако́нїѧ въ ꙗ҆зы́цѣ и҆́хъ, да пре́йдетъ господи́нъ мо́й, да не когда̀ защи́титъ гдⷭ҇ь и҆́хъ и҆ бг҃ъ и҆́хъ по ни́хъ, и҆ бꙋ́демъ въ поноше́нїе пред̾ все́ю земле́ю.
22
22
καὶ ἐγένετο ὡς ἐπαύσατο ᾿Αχιὼρ λαλῶν τοὺς λόγους τούτους, καὶ ἐγόγγυσε πᾶς ὁ λαὸς ὁ κυκλῶν τὴν σκηνὴν καὶ περιεστώς, καὶ εἶπαν οἱ μεγιστᾶνες ᾿Ολοφέρνου καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν παραλίαν καὶ τὴν Μωὰβ συγκόψαι αὐτόν· И҆ бы́стѣ ꙗ҆́кѡ преста̀ а҆хїѡ́ръ глаго́лѧ словеса̀ сїѧ̑, и҆ возропта́ша всѝ лю́дїе ѡ҆бстоѧ́щїи шате́ръ и҆ предстоѧ́щїи, и҆ рѣ́ша вельмѡ́жи ѻ҆лофе́рнѡвы и҆ вси живꙋ́щїи въ примо́рїи и҆ въ мѡа́вѣ посѣщѝ є҆го̀:
23
23
οὐ γὰρ φοβηθησόμεθα ἀπὸ υἱῶν ᾿Ισραήλ· ἰδοὺ γὰρ λαός, ἐν ᾧ οὐκ ἔστι δύναμις οὐδὲ κράτος εἰς παράταξιν ἰσχυράν· не бо̀ оу҆бои́мсѧ ѿ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ: се́ бо, лю́дїе, въ ни́хже нѣ́сть си́лы, нижѐ могꙋ́тства ко ѡ҆полче́нїю крѣ́пкомꙋ:
24
24
διὸ δὴ ἀναβησόμεθα, καὶ ἔσονται εἰς κατάβρωμα πάσης τῆς στρατιᾶς σου, δέσποτα ᾿Ολοφέρνη. тѣ́мже оу҆̀бо взы́димъ, и҆ бꙋ́дꙋтъ во снѣ́дь всемꙋ̀ во́инствꙋ твоемꙋ̀, влады́ко ѻ҆лофе́рне.
Κεφάλαιο 6
Глава́ ѕ҃
1
1
ΚΑΙ ὡς κατέπαυσεν ὁ θόρυβος τῶν ἀνδρῶν τῶν κύκλῳ τῆς συνεδρίας, καὶ εἶπεν ᾿Ολοφέρνης ὁ ἀρχιστράτηγος δυνάμεως ᾿Ασσοὺρ πρὸς ᾿Αχιὼρ ἐναντίον παντὸς τοῦ δήμου ἀλλοφύλων καὶ πρὸς πάντας υἱοὺς Μωάβ· И҆ є҆гда̀ оу҆тиши́сѧ мѧте́жъ мꙋже́й сꙋ́щихъ ѡ҆́крестъ засѣда́нїѧ и҆ речѐ ѻ҆лофе́рнъ вождонача́лникъ си́лы а҆ссꙋ́рскїѧ ко а҆хїѡ́рꙋ пред̾ всѣ́мъ наро́домъ и҆ноплеме́нникѡвъ и҆ ко всѣ̑мъ сынѡ́мъ мѡа̑влимъ:
2
2
καὶ τίς εἶ σύ, ᾿Αχιὼρ καὶ οἱ μισθωτοὶ τοῦ ᾿Εφραίμ, ὅτι ἐπροφήτευσας ἐν ἡμῖν καθὼς σήμερον καὶ εἶπας τὸ γένος ᾿Ισραὴλ μὴ πολεμῆσαι, ὅτι ὁ Θεὸς αὐτῶν ὑπερασπιεῖ αὐτῶν; καὶ τίς ὁ Θεὸς εἰ μὴ Ναβουχοδονόσορ; οὗτος ἀποστελεῖ τὸ κράτος αὐτοῦ καὶ ἐξολοθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, καὶ οὐ ρύσεται αὐτοὺς ὁ Θεὸς αὐτῶν· и҆ кто́ є҆си ты̀, а҆хїѡ́ре, и҆ нає́мницы є҆фрє́мли, ꙗ҆́кѡ проро́чествовалъ є҆сѝ въ на́съ, ꙗ҆́коже дне́сь, и҆ ре́клъ є҆сѝ ро́дъ і҆и҃левъ не воева́ти, ꙗ҆́кѡ бг҃ъ и҆́хъ защища́етъ и҆̀хъ; и҆ кто̀ бг҃ъ, а҆́ще не навꙋходоно́соръ; се́й по́слетъ держа́вꙋ свою̀ и҆ и҆стреби́тъ и҆̀хъ ѿ лица̀ землѝ, и҆ не и҆зба́витъ и҆́хъ бг҃ъ и҆́хъ:
3
3
ἀλλ᾿ ἡμεῖς οἱ δοῦλοι αὐτοῦ πατάξομεν αὐτοὺς ὡς ἄνθρωπον ἕνα, καὶ οὐχ ὑποστήσονται τὸ κράτος τῶν ἵππων ἡμῶν. но мы̀ рабѝ є҆гѡ̀ порази́мъ и҆́хъ ꙗ҆́ки человѣ́ка є҆ди́наго, и҆ не претерпѧ́тъ крѣ́пости ко́ней на́шихъ,
4
4
κατακαύσομεν γὰρ αὐτοὺς ἐν αὐτοῖς, καὶ τὰ ὄρη αὐτῶν μεθυσθήσεται ἐν τῷ αἵματι αὐτῶν, καὶ τὰ πεδία αὐτῶν πληρωθήσεται νεκρῶν αὐτῶν, καὶ οὐκ ἀντιστήσεται τὸ ἴχνος τῶν ποδῶν αὐτῶν κατὰ πρόσωπον ἡμῶν, ἀλλὰ ἀπωλείᾳ ἀπολοῦνται, λέγει ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς· εἶπε γάρ, οὐ ματαιωθήσεται τὰ ρήματα τῶν λόγων αὐτοῦ. попере́мъ бо и҆̀хъ и҆́ми, и҆ го́ры и҆́хъ оу҆пїю́тсѧ въ кро́ви и҆́хъ, и҆ полѧ̀ и҆́хъ и҆спо́лнѧтсѧ ме́ртвыми и҆́хъ, и҆ не постои́тъ стопа̀ но́гъ и҆́хъ проти́вꙋ лица̀ на́шегѡ, но погꙋбле́нїемъ поги́бнꙋтъ, глаго́летъ ца́рь навꙋходоно́соръ, господи́нъ всеѧ̀ землѝ, рече́ бо: не вотщѐ бꙋ́дꙋтъ глаго́лы слове́съ є҆гѡ̀:
5
5
σὺ δὲ ᾿Αχιὼρ μισθωτὲ τοῦ ᾿Αμμών, ὃς ἐλάλησας τοὺς λόγους τούτους ἐν ἡμέρᾳ ἀδικίας σου, οὐκ ὄψει ἔτι τὸ πρόσωπόν μου ἀπὸ τῆς ἡμέρας ταύτης, ἕως οὗ ἐκδικήσω τὸ γένος τῶν ἐξ Αἰγύπτου· ты́ же, а҆хїѡ́ре, нае́мниче а҆ммѡ́нь, и҆́же глаго́лалъ є҆сѝ словеса̀ сїѧ̑ въ де́нь непра́вды твоеѧ̀, не оу҆́зриши ктомꙋ̀ лица̀ моегѡ̀ ѿ днѐ сегѡ̀, до́ндеже не ѿмшꙋ̀ ро́дꙋ сꙋ́щихъ и҆з̾ є҆гѵ́пта,
6
6
καὶ τότε διελεύσεται ὁ σίδηρος τῆς στρατιᾶς μου καὶ ὁ λαὸς τῶν θεραπόντων μου τὰς πλευράς σου, καὶ πεσῇ ἐν τοῖς τραυματίαις αὐτῶν, ὅταν ἐπιστρέψω. и҆ тогда̀ про́йдетъ ме́чь во́инства моегѡ̀ и҆ наро́да рабѡ́въ мои́хъ ре́бра твоѧ̑, и҆ паде́ши въ ꙗ҆́звенныхъ и҆́хъ, є҆гда̀ возвращꙋ́сѧ:
7
7
καὶ ἀποκαταστήσουσί σε οἱ δοῦλοί μου εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ θήσουσί σε ἐν μιᾷ τῶν πόλεων τῶν ἀναβάσεων, и҆ ѿведꙋ́тъ тѧ̀ рабѝ моѝ въ го́рнюю, и҆ ѡ҆ста́вѧтъ тѧ̀ во є҆ди́нѣмъ ѿ градѡ́въ восхо́дѡвъ,
8
8
καὶ οὐκ ἀπολῇ ἕως οὗ ἐξολοθρευθῇς μετ᾿ αὐτῶν. и҆ не поги́бнеши до́ндеже и҆стребле́нъ бꙋ́деши съ ни́ми:
9
9
καὶ εἴπερ ἐλπίζεις τῇ καρδίᾳ σου ὅτι οὐ ληφθήσονται, μὴ συμπεσέτω σου τὸ πρόσωπον· ἐλάλησα, καὶ οὐδὲν διαπεσεῖται τῶν ρημάτων μου. и҆ а҆́ще оу҆пова́еши се́рдцемъ твои́мъ, ꙗ҆́кѡ не во́змꙋтсѧ да не и҆спада́етъ твоѐ лицѐ: рѣ́хъ, и҆ ничто́же ѿпаде́тъ ѿ глаго́лѡвъ мои́хъ.
10
10
καὶ προσέταξεν ᾿Ολοφέρνης τοῖς δούλοις αὐτοῦ, οἳ ἦσαν παρεστηκότες ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ, συλλαβεῖν τὸν ᾿Αχιὼρ καὶ ἀποκαταστῆσαι αὐτὸν εἰς Βαιτυλούα καὶ παραδοῦναι εἰς χεῖρας υἱῶν ᾿Ισραήλ. И҆ повелѣ̀ ѻ҆лофе́рнъ рабѡ́мъ свои̑мъ, и҆̀же предстоѧ́хꙋ въ шатрѣ̀ є҆гѡ̀, ꙗ҆́ти а҆хїѡ́ра и҆ ѿвстѝ є҆го̀ къ ветѷлꙋ́и и҆ преда́ти въ рꙋ́ки сынѡ́въ і҆и҃левых.
11
11
καὶ συνέλαβον αὐτὸν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἔξω τῆς παρεμβολῆς εἰς τὸ πεδίον καὶ ἀπῇραν ἐκ μέσου τῆς πεδινῆς εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὰς πηγάς, αἳ ἦσαν ὑποκάτω Βαιτυλούα. И҆ ꙗ҆́ша є҆го̀ рабѝ є҆гѡ̀ и҆ и҆зведо́ша є҆го̀ внѣ̀ полка̀ на по́ле, и҆ воздвиго́шасѧ ѿ среды̀ напо́льныѧ въ го́рнюю и҆ прїидо́ша на и҆сто́чники, и҆̀же бы́ша под̾ ветѵ́лꙋ́ею.
12
12
καὶ ὡς εἶδαν αὐτοὺς οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, ἀνέλαβον τὰ ὅπλα αὐτῶν καὶ ἀπῆλθον ἔξω τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, καὶ πᾶς ἀνὴρ σφενδονήτης διεκράτησαν τὴν ἀνάβασιν αὐτῶν καὶ ἔβαλον ἐν λίθοις ἐπ᾿ αὐτούς. И҆ ꙗ҆́кѡ оу҆би́дѣша и҆̀хъ мꙋ́жїе гра́да на верхꙋ̀ горы̀, взѧ́ша ѻ҆рꙋ̑жїѧ своѧ̑ и҆ ѿидо́ша внѣ̀ гра́да на ве́рхъ горы̀: и҆ бсѧ́кїй мꙋ́жъ пра́щникъ ѡ҆держа́ша восхо́дъ сво́й и҆ мета́хꙋ ка́менїемъ на ни́хъ.
13
13
καὶ ὑποδύσαντες ὑποκάτω τοῦ ὄρους ἔδησαν τὸν ᾿Αχιὼρ καὶ ἀφῆκαν ἐρριμμένον ὑπὸ τὴν ρίζαν τοῦ ὄρους καὶ ἀπῴχοντο πρὸς τὸν κύριον αὐτῶν. И҆ подше́дше под̾ го́рꙋ, свѧза́ша а҆хїѡ́ра и҆ ѡ҆ста́виша пове́рженна под̾ ко́ренемъ горы̀, и҆ ѿидо́ша ко господи́нꙋ своемꙋ̀.
14
14
καταβάντες δὲ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἐκ τῆς πόλεως αὐτῶν ἐπέστησαν αὐτῷ καὶ λύσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον εἰς τὴν Βαιτυλούα καὶ κατέστησαν αὐτὸν ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως αὐτῶν, Снизоше́дше же сы́нове і҆и҃лєвы ѿ гра́да своегѡ̀ ста́ша над̾ ни́мъ, и҆ разрѣши́вше є҆го̀ введо́ша въ ветѷлꙋ́ю и҆ поста́виша є҆го̀ пред̾ нача́лниками гра́да своегѡ̀,
15
15
οἳ ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ᾿Οζίας ὁ τοῦ Μιχὰ ἐκ τῆς φυλῆς Συμεὼν καὶ ᾿Αβρὶς ὁ τοῦ Γοθονιὴλ καὶ Χαρμὶς υἱὸς Μελχιήλ. и҆̀же бы́ша во дне́хъ ты́хъ, ѻ҆зі́а сы́нъ мі́хинъ ѿ пле́мене сѷмеѡ́нѧ, и҆ хаврі́й сы́нъ гоѳонїи́левъ, и҆ хармі́й сы́нъ мелхїи́левъ.
16
16
καὶ συνεκάλεσαν πάντας τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως, καὶ συνέδραμον πᾶς νεανίσκος αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔστησαν τὸν ᾿Αχιὼρ ἐν μέσῳ παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτῶν, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ᾿Οζίας τὸ συμβεβηκός. И҆ созва́ша всѣ́хъ старѣ́йшинъ гра́да: и҆ стеко́шасѧ всѧ́кїй ю҆́ноша и҆́хъ и҆ жєны̀ въ собра́нїе, и҆ поста́виша а҆хїѡ́ра посредѣ̀ всегѡ̀ наро́да своегѡ̀. И҆ вопросѝ є҆го̀ ѻ҆зі́а ѡ҆ слꙋчи́вшемсѧ.
17
17
καὶ ἀποκριθεὶς ἀπήγγειλεν αὐτοῖς τὰ ρήματα τῆς συνεδρίας ᾿Ολοφέρνου καὶ πάντα τὰ ρήματα, ὅσα ἐλάλησεν ἐν μέσῳ τῶν ἀρχόντων υἱῶν ᾿Ασσούρ, καὶ ὅσα ἐμεγαλορρημόνησεν ᾿Ολοφέρνης εἰς τὸν οἶκον ᾿Ισραήλ. И҆ ѿвѣща́въ возвѣстѝ и҆̀мъ глаго́лы засѣда́нїѧ ѻ҆лофе́рнова и҆ всѧ̑ глаго́лы, є҆ли̑ка глаго́ла посредѣ̀ кнѧзе́й сынѡ́въ а҆ссꙋ́рскихъ, и҆ є҆ли̑ка велерѣ́чева ѻ҆лофе́рнъ на до́мъ і҆и҃левъ.
18
18
καὶ πεσόντες ὁ λαὸς προσεκύνησαν τῷ Θεῷ καὶ ἐβόησαν λέγοντες· И҆ па́дше лю́дїе поклони́шасѧ бг҃ꙋ и҆ возопи́ша, глаго́люще:
19
19
Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ, κάτιδε ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν καὶ ἐλέησον τὴν ταπείνωσιν τοῦ γένους ἡμῶν καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τῶν ἡγιασμένων σοι ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ. гдⷭ҇и бж҃е нб҃сѐ, при́зри на горды̑ни и҆́хъ, и҆ поми́лꙋй смире́нїе ро́да на́шегѡ, и҆ при́зри на лицѐ ѡ҆свѧще́нныхъ тевѣ̀ въ де́нь се́й.
20
20
καὶ παρεκάλεσαν τὸν ᾿Αχιὼρ καὶ ἐπῄνεσαν αὐτὸν σφόδρα. И҆ оу҆тѣ́шиша а҆хїѡ́ра и҆ похвали́ша є҆го̀ ѕѣлѡ̀.
21
21
καὶ παρέλαβεν αὐτὸν ᾿Οζίας ἐκ τῆς ἐκκλησίας εἰς οἶκον αὐτοῦ καὶ ἐποίησε πότον τοῖς πρεσβυτέροις, καὶ ἐπεκαλέσαντο τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ εἰς βοήθειαν ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην. И҆ взѧ̀ є҆го̀ ѻ҆зі́а и҆з̾ собра́нїѧ въ до́мъ сво́й и҆ сотворѝ пи́ръ старѣ́йшинамъ, и҆ призыва́хꙋ бг҃а і҆и҃лева на по́мощь всю̀ но́щь ѻ҆́нꙋ.
Κεφάλαιο 7
Глава́ з҃
1
1
Τῌ δ᾿ ἐπαύριον παρήγγειλεν ᾿Ολοφέρνης πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ παντὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ, οἳ παρεγένοντο ἐπὶ τὴν συμμαχίαν αὐτοῦ, ἀναζευγνύειν ἐπὶ Βαιτυλούα καὶ τὰς ἀναβάσεις τῆς ὀρεινῆς προκαταλαμβάνεσθαι καὶ ποιεῖν πόλεμον πρὸς τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραήλ. Во оу҆́трїе же ѡ҆б̾ѧвѝ ѻ҆лофе́рнъ всемꙋ̀ во́инствꙋ своемꙋ̀ и҆ всѣ̑мъ лю́демъ свои̑мъ, и҆̀же прїидо́ша на споборе́нїе є҆мꙋ̀, воздви́гнꙋтисѧ къ ветѷлꙋ́и и҆ восхо́ды го́рнїѧ предвоспрїѧ́ти и҆ твори́ти бра́нь проти́вꙋ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ.
2
2
καὶ ἀνέζευξεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ πᾶς ἀνὴρ δυνατὸς αὐτῶν· καὶ ἡ δύναμις αὐτῶν ἀνδρῶν πολεμιστῶν χιλιάδες ἀνδρῶν πεζῶν ἑκατὸν ἑβδομήκοντα καὶ ἱππέων χιλιάδες δεκαδύο, χωρὶς τῆς ἀποσκευῆς καὶ τῶν ἀνδρῶν, οἳ ἦσαν πεζοὶ ἐν αὐτοῖς, πλῆθος πολὺ σφόδρα. И҆ воздви́жесѧ въ де́нь то́й всѧ́къ мꙋ́жъ си́льный и҆́хъ: а҆ си́ла и҆́хъ мꙋже́й ра́тныхъ, мꙋже́й пѣ́шихъ сто̀ се́дмьдесѧть ты́сѧщъ, и҆ ко́иникѡвъ ты́сѧщей двана́десѧть, кромѣ̀ приꙋготовле́нїѧ и҆ мꙋже́й, и҆̀же бы́ша пѣшцы̀ въ ни́хъ, мно́жество мно́го ѕѣлѡ̀.
3
3
καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ αὐλῶνι πλησίον Βαιτυλούα ἐπὶ τῆς πηγῆς καὶ παρέτειναν εἰς εὖρος ἐπὶ Δωθαΐμ καὶ ἕως Βελβαὶμ καὶ εἰς μῆκος ἀπὸ Βαιτυλούα ἕως Κυαμῶνος, ἥ ἐστιν ἀπέναντι ᾿Εσδρηλών. И҆ ѡ҆полчи́шасѧ бо ю҆до́ли бли́ѯ ветѷлꙋ́и при и҆сто́чницѣ, и҆ протѧго́шасѧ въ широтꙋ̀ ѿ дѡѳаі́ма да́же до велѳе́ма, и҆ въ долготꙋ́ ѿ ветѷлꙋ́и да́же до кѷамѡ́на, и҆́же є҆́сть проти́вꙋ є҆сдрилѡ́иа.
4
4
οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, ὡς εἶδον αὐτῶν τὸ πλῆθος, ἐταράχθησαν σφόδρα καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· νῦν ἐκλείξουσιν οὖτοι τὸ πρόσωπον τῆς γῆς πάσης, καὶ οὔτε τὰ ὄρη τὰ ὑψηλὰ οὔτε αἱ φάραγγες οὔτε οἱ βουνοὶ ὑποστήσονται τὸ βάρος αὐτῶν. Сы́нове же і҆и҃лєвы, ꙗ҆́кѡ оу҆ви́дѣша и҆́хъ мно́жество, смꙋти́шасѧ ѕѣлѡ̀, и҆ речѐ кі́йждо ко бли́жнемꙋ своемꙋ̀: нн҃ѣ поли́жꙋтъ сі́и лицѐ землѝ всеѧ̀, и҆ нижѐ го́ры высѡ́кїѧ, нижѐ дє́бри, нижѐ хо́лми снесꙋ́тъ тѧ́жесть и҆́хъ.
5
5
καὶ ἀναλαβόντες ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεμικὰ αὐτῶν καὶ ἀνακαύσαντες πυρὰς ἐπὶ τοὺς πύργους αὐτῶν, ἔμενον φυλάσσοντες ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην. И҆ взе́мше кі́йждо ѻ҆рꙋ̑дїѧ ра̑тнаѧ своѧ̑ и҆ возже́гше ѻ҆гни̑ на ба́шнехъ свои́хъ, пребыва́ша стрегꙋ́ще всю̀ но́щь ѻ҆́нꙋ.
6
6
τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ δευτέρᾳ ἐξήγαγεν ᾿Ολοφέρνης πᾶσαν τὴν ἵππον αὐτοῦ κατὰ πρόσωπον τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ, οἳ ἦσαν ἐν Βαιτυλούᾳ, Во вторы́й же де́нь и҆зведѐ ѻ҆лофе́рнъ всю̀ ко́нницꙋ свою̀ проти́вꙋ лица̀ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ,и҆̀же бы́ша въ ветѷлꙋ́и,
7
7
καὶ ἐπεσκέψατο τὰς ἀναβάσεις τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων αὐτῶν ἐφώδευσε καὶ προκατελάβετο αὐτὰς καὶ ἐπέστησεν αὐταῖς παρεμβολὰς ἀνδρῶν πολεμιστῶν, καὶ αὐτὸς ἀνέζευξεν εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ. и҆ оу҆сма́триваше восхо́дѡвъ гра́да и҆́хъ, и҆ на и҆сто́чники гра́да и҆́хъ на́йде, и҆ предвоспрїѧ̀ и҆̀хъ, и҆ приста́ви къ ни̑мъ ѡ҆полчє́нїѧ мꙋже́й ра́тныхъ, а҆ са́мъ возврати́сѧ къ лю́демъ свои̑мъ.
8
8
καὶ προσελθόντες αὐτῷ οἱ ἄρχοντες τῶν υἱῶν ῾Ησαῦ καὶ πάντες οἱ ἡγούμενοι τοῦ λαοῦ Μωὰβ καὶ οἱ στρατηγοὶ τῆς παραλίας εἶπαν· И҆ прише́дше къ немꙋ̀ всѝ нача̑лницы сыиѡ́въ и҆са́ѵлихъ и҆ всѝ вожде́ве люді́й мѡа́влихъ и҆ воевѡ́ды примо́рїѧ рѣ́ша:
9
9
ἀκουσάτω δὴ λόγον ὁ δεσπότης ἡμῶν, ἵνα μὴ γένηται θραῦσμα ἐν τῇ δυνάμει σου· да послꙋ́шаетъ оу҆́бѡ словесѐ влады́ка на́шъ, да не бꙋ́детъ сокрꙋше́нїѧ въ си́лѣ твое́й:
10
10
ὁ γὰρ λαὸς οὗτος τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ οὐ πέποιθαν ἐπὶ τοῖς δόρασιν αὐτῶν, ἀλλ᾿ ἐπὶ τοῖς ὕψεσι τῶν ὀρέων αὐτῶν, ἐν οἷς αὐτοὶ ἐνοικοῦσιν ἐν αὐτοῖς· οὐ γάρ ἐστιν εὐχερὲς προσβῆναι ταῖς κορυφαῖς τῶν ὀρέων αὐτῶν. наро́дъ бо се́й сынѡ́въ і҆и҃левыхъ не оу҆пова́ютъ на ко́пїѧ своѧ̑, но на высоты̑ го́ръ свои́хъ, въ ни́хже ѻ҆нѝ живꙋ́тъ, не бо̀ є҆́сть оу҆до́бно прїитѝ верха́ми го́ръ и҆́хъ:
11
11
καὶ νῦν, δέσποτα, μὴ πολέμει πρὸς αὐτούς, καθὼς γίνεται πόλεμος παρατάξεως, καὶ οὐ πεσεῖται ἐκ τοῦ λαοῦ σου ἀνὴρ εἷς. и҆ нн҃ѣ, влады́ко, не ра́тꙋй на ни́хъ, ꙗ҆́коже быва́етъ ра́ть ѡ҆полче́нїѧ, и҆ не паде́тъ ѿ люді́й твои́хъ мꙋ́жъ є҆ди́нъ:
12
12
ἀνάμεινον ἐπὶ τῆς παρεμβολῆς σου διαφυλάσσων πάντα ἄνδρα ἐκ τῆς δυνάμεώς σου, καὶ ἐπικρατησάτωσαν οἱ παῖδές σου τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος, ἣ ἐκπορεύεται ἐκ τῆς ρίζης τοῦ ὄρους, пребꙋ́ди въ полцѣ̀ твое́мъ, соблюда́ѧй всѧ́каго мꙋ́жа ѿ си́лы твоеѧ̀, и҆ да ѡ҆бдержа́тъ ѻ҆́троцы твоѝ и҆сто́чникъ водны́й, и҆́же и҆схо́дитъ и҆з̾ ко́рене горы̀,
13
13
διότι ἐκεῖθεν ὑδρεύονται πάντες οἱ κατοικοῦντες Βαιτυλούα, καὶ ἀνελεῖ αὐτοὺς ἡ δίψα, καὶ ἐκδώσουσι τὴν πόλιν ἑαυτῶν· καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ λαὸς ἡμῶν ἀναβησόμεθα ἐπὶ τὰς πλησίον κορυφὰς τῶν ὀρέων καὶ παρεμβαλοῦμεν ἐπ᾿ αὐταῖς εἰς προφυλακὴν τοῦ μὴ ἐξελθεῖν ἐκ τῆς πόλεως ἄνδρα ἕνα. занѐ ѿтꙋ́дꙋ напаѧ́ютсѧ всѝ живꙋ́щїи въ ветѷлꙋ́и: и҆ погꙋби́тъ и҆̀хъ жа́жда, и҆ ѿдадѧ́тъ гра́дъ сво́й, а҆ мы̀ и҆ лю́дїе на́ши взы́демъ на бли̑зкїѧ верхѝ го́ръ и҆ ѡ҆иолчи́мсѧ на ни́хъ въ пред̾ѡхране́нїе, є҆́же не и҆зы́ти и҆з̾ гра́да мꙋ́жꙋ є҆ди́номꙋ:
14
14
καὶ τακήσονται ἐν τῷ λιμῷ αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ πρὶν ἐλθεῖν τὴν ρομφαίαν ἐπ᾿ αὐτούς, καταστρωθήσονται ἐν ταῖς πλατείαις τῆς οἰκήσεως αὐτῶν. и҆ и҆ста́ютъ гла́домъ са́ми и҆ жены̀ и҆́хъ и҆ ча̑да и҆́хъ и҆ пре́жде не́же прїитѝ мечꙋ̀ на ни́хъ, падꙋ́тъ на сто́гнахъ ѡ҆бита́нїѧ своегѡ̀:
15
15
καὶ ἀνταποδώσεις αὐτοῖς ἀνταπόδομα πονηρόν, ἀνθ᾿ ὧν ἐστασίασαν, καὶ οὐκ ἀπήντησαν τῷ προσώπῳ σου ἐν εἰρήνῃ. и҆ возда́си и҆̀мъ воздаѧ́нїе лꙋка́вое, поне́же бозкрамо́лствоваша и҆ не срѣто́ша лица̀ твоегѡ̀ въ ми́рѣ.
16
16
καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι αὐτῶν ἐνώπιον ᾿Ολοφέρνου καὶ ἐνώπιον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ συνέταξαν ποιεῖν καθὼς ἐλάλησαν. И҆ оу҆гѡ́дна бы́ша словеса̀ и҆́хъ пред̾ ѻ҆лофе́рномъ и҆ пред̾ всѣ́ми слꙋги̑ є҆гѡ̀, и҆ оу҆ста́виша сотвори́ти, ꙗ҆́коже глаго́лаша.
17
17
καὶ ἀπῇρε παρεμβολὴ υἱῶν ᾿Αμμὼν καὶ μετ᾿ αὐτῶν χιλιάδες πέντε υἱῶν ᾿Ασσοὺρ καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ αὐλῶνι καὶ προκατελάβοντο τὰ ὕδατα καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ. И҆ воздви́жесѧ по́лкъ сынѡ́въ а҆ммѡ́нихъ, и҆ съ ни́ми пѧ́ть ты́сѧщей сынѡ́въ а҆ссꙋ́рскихъ, и҆ ѡ҆иолчи́шасѧ во ю҆до́ли и҆ предвоспрїѧ́ша во́ды и҆ и҆сто́чники во́дъ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ.
18
18
καὶ ἀνέβησαν υἱοὶ ῾Ησαῦ καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Αμμὼν καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ ὀρεινῇ ἀπέναντι Δωθαΐμ. καὶ ἀπέστειλαν ἐξ αὐτῶν πρὸς νότον καὶ ἀπηλιώτην ἀπέναντι ᾿Εγρεβήλ, ἥ ἐστι πλησίον Χούς, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χειμάρρου Μοχμούρ. καὶ ἡ λοιπὴ στρατιὰ τῶν ᾿Ασσυρίων παρενέβαλον ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἐκάλυψαν πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς· καὶ αἱ σκηναὶ καὶ αἱ ἀπαρτίαι αὐτῶν κατεστρατοπέδευσαν ἐν ὄχλῳ πολλῷ καὶ ἦσαν εἰς πλῆθος πολὺ σφόδρα. И҆ взыдо́ша сы́иове и҆са̑ѵли и҆ сы́нове а҆ммѡ̑ни и҆ ѡ҆полчи́шасѧ въ го́рнѣй проти́вꙋ дѡѳі́ма, и҆ посла́ша ѿ себє̀ къ ю҆́гꙋ и҆ восто́кꙋ проти́вꙋ є҆креви́ла, и҆́же є҆́сть бли́з̾ хꙋ́са, и҆́же є҆́сть при пото́цѣ мохмꙋ́ръ: а҆ про́чее во́инство а҆ссѷрі́ѡвъ ѡ҆полчи́шасѧ на по́ли и҆ покры́ша всѐ лицѐ землѝ: и҆ шатры̀ и҆ припа́сы и҆́хъ разста́вишасѧ въ наро́дѣ мно́зѣ, и҆ бы́ша во мно́жество мно́го ѕѣлѡ̀.
19
19
Καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἀνεβόησαν πρὸς Κύριον Θεὸν αὐτῶν, ὅτι ὠλιγοψύχησε τὸ πνεῦμα αὐτῶν, ὅτι ἐκύκλωσαν πάντες οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν καὶ οὐκ ἦν διαφυγεῖν ἐκ μέσου αὐτῶν. Сы́нове же і҆и҃левы возопи́ша ко гдⷭ҇ꙋ бг҃ꙋ своемꙋ̀, занѐ возмалодꙋ́шествова дꙋ́хъ и҆́хъ, ꙗ҆́кѡ ѡ҆быдо́ша всѣ́хъ вразѝ и҆́хъ, и҆ не бѣ̀ возмо́жно и҆збѣжа́ти и҆з̾ среды̀ и҆́хъ.
20
20
καὶ ἔμεινε κύκλῳ αὐτῶν πᾶσα παρεμβολὴ ᾿Ασσούρ, οἱ πεζοὶ καὶ τὰ ἅρματα καὶ οἱ ἱππεῖς αὐτῶν, ἡμέρας τριακοντατέσσαρας. καὶ ἐξέλιπε πάντας τοὺς κατοικοῦντας Βαιτυλούα πάντα τὰ ἀγγεῖα αὐτῶν τῶν ὑδάτων, И҆ пребы́сть ѡ҆́крестъ и҆́хъ всѐ ѡ҆полче́нїе а҆ссꙋ́рское, пѣшцы̀ и҆ колєсни́цы и҆ кѡ́нницы и҆́хъ, дні́й три́десѧть четы́ре: и҆ ѡ҆скꙋдѣ́ша всѣ̑мъ живꙋ́щымъ во ветѷлꙋ́и всѧ̑ прїѧ́тєлища и҆́хъ водна̑ѧ,
21
21
καὶ οἱ λάκκοι ἐξεκενοῦντο, καὶ οὐκ εἶχον πιεῖν εἰς πλησμονὴν ὕδωρ ἡμέραν μίαν, ὅτι ἐν μέτρῳ ἐδίδοσαν αὐτοῖς πιεῖν. и҆ рвы̀ ѡ҆скꙋдѣва́ша, и҆ не и҆мѣ̀ѧхꙋ пи́ти въ сы́тость воды̀ днѐ є҆ди́нагѡ, занѐ мѣ́рою дава́хꙋ и҆̀мъ пи́ти.
22
22
καὶ ἠθύμησαν τὰ νήπια αὐτῶν, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ οἱ νεανίσκοι ἐξέλιπον ἀπὸ τῆς δίψης καὶ ἔπιπτον ἐν ταῖς πλατείαις τῆς πόλεως καὶ ἐν ταῖς διόδοις τῶν πυλῶν, καὶ οὐκ ἦν κραταίωσις ἔτι ἐν αὐτοῖς. И҆ смѧто́шасѧ младе́нцы и҆́хъ и҆ жєны̀ и҆́хъ и҆ ю҆́нѡши, и҆знемога́хꙋ ѿ жа́жды и҆ па́дахꙋ на сто́гнахъ гра́да и҆ въ прохо́дѣхъ вра́тъ, и҆ не бѣ̀ крѣ́пости ктомꙋ̀ въ ни́хъ.
23
23
καὶ ἐπισυνήχθησαν πᾶς ὁ λαὸς ἐπὶ ᾿Οζίαν καὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως, οἱ νεανίσκοι καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία, καὶ ἀνεβόησαν φωνῇ μεγάλῃ καὶ εἶπαν ἐναντίον πάντων τῶν πρεσβυτέρων· И҆ собра́шасѧ всѝ лю́дїе ко ѻ҆зі́и и҆ кнѧзє́мъ гра́да, ю̀нѡши и҆ жєны̀ и҆ ѻ҆́троцы и҆ возопи́ша гла́сомъ вели́кимъ и҆ рѣ́ша пред̾ всѣ́ми старѣ́йшинами:
24
24
κρίναι ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον ἡμῶν καὶ ὑμῶν, ὅτι ἐποιήσατε ἐν ἡμῖν ἀδικίαν μεγάλην οὐ λαλήσαντες εἰρηνικὰ μετὰ τῶν υἱῶν ᾿Ασσούρ. да сꙋ́дитъ бг҃ъ междꙋ̀ на́ми и҆ ва́ми, ꙗ҆́кѡ сотвори́сте въ на́съ непра́вдꙋ ве́лїю, не глаго́люще ми̑рнаѧ съ сынмѝ а҆ссꙋ́рскими:
25
25
καὶ νῦν οὐκ ἔστι βοηθὸς ἡμῶν, ἀλλὰ πέπρακεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν τοῦ καταστρωθῆναι ἐναντίον αὐτῶν ἐν δίψῃ καὶ ἀπωλείᾳ μεγάλῃ. и҆ нн҃ѣ нѣ́сть помо́щника на́мъ, но продадѐ на́съ бг҃ъ въ рꙋ́цѣ и҆́хъ, є҆́же низве́ржєнымъ бы́ти пред̾ ни́ми жа́ждею и҆ погꙋбле́нїемъ вели́кимъ:
26
26
καὶ νῦν ἐπικαλέσασθε αὐτοὺς καὶ ἔκδοσθε τὴν πόλιν πᾶσαν εἰς προνομὴν τῷ λαῷ ᾿Ολοφέρνου καὶ πάσῃ τῇ δυνάμει αὐτοῦ· и҆ нн҃ѣ призови́те и҆̀хъ и҆ ѿдади́те гра́дъ ве́сь въ расхище́нїе лю́демъ ѻ҆лофе́рнѡвымъ и҆ все́й си́лѣ є҆гѡ̀:
27
27
κρεῖσσον γὰρ ἡμῖν γενηθῆναι αὐτοῖς εἰς διαρπαγήν, ἐσόμεθα γὰρ εἰς δούλους, καὶ ζήσεται ἡ ψυχὴ ἡμῶν, καὶ οὐκ ὀψόμεθα τὸν θάνατον τῶν νηπίων ἡμῶν ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα ἡμῶν ἐκλειπούσας τὰς ψυχὰς αὐτῶν. лꙋ́чше бо на́мъ бы́ти и҆̀мъ въ расхище́нїе, бꙋ́демъ бо въ рабы̑, и҆ жива̀ бꙋ́детъ дꙋша̀ на́ша, и҆ не оу҆́зримъ сме́рти младе́нцєвъ на́шихъ во ѻ҆чесѣ́хъ на́шихъ, и҆ же́нъ и҆ ча̑дъ на́шихъ и҆зчеза́щихъ дꙋша́ми свои́ми:
28
28
μαρτυρόμεθα ὑμῖν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ Κύριον τῶν πατέρων ἡμῶν, ὃς ἐκδικεῖ ἡμᾶς κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ κατὰ τὰ ἁμαρτήματα τῶν πατέρων ἡμῶν, ἵνα μὴ ποιήσῃ κατὰ τὰ ρήματα ταῦτα ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον. свидѣ́телствꙋемъ ва́мъ не́бомъ и҆ земле́ю и҆ бг҃омъ на́шимъ и҆ гдⷭ҇емъ ѻ҆тє́цъ на́шихъ, и҆́же ѿмща́етъ на́мъ по грѣхѡ́мъ на́шымъ и҆ по грѣхѡ́мъ ѻ҆тє́цъ на́шихъ, да не сотвори́тъ по глаго́лѡмъ си̑мъ во дне́шнїй де́нь.
29
29
καὶ ἐγένετο κλαυθμὸς μέγας ἐν μέσῳ τῆς ἐκκλησίας πάντων ὁμοθυμαδὸν καὶ ἐβόησαν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν φωνῇ μεγάλῃ. И҆ бы́сть пла́чь ве́лїй посредѣ̀ собра́нїѧ всѣ́хъ є҆динодꙋ́шнѡ, и҆ возопи́ша ко гдⷭ҇ꙋ бг҃ꙋ гла́сомъ вели́кимъ.
30
30
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ᾿Οζίας· θαρσεῖτε, ἀδελφοί, διακαρτερήσωμεν ἔτι πέντε ἡμέρας, ἐν αἷς ἐπιστρέψει Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐφ᾿ ἡμᾶς, οὐ γὰρ ἐγκαταλείψει ἡμᾶς εἰς τέλος· И҆ речѐ къ ни̑мъ ѻ҆зі́а: дерза́йте, бра́тїѧ, претерпи́мъ є҆щѐ пѧ́ть дні́й, въ ни́хже ѡ҆брати́тъ гдⷭ҇ь бг҃ъ на́шъ млⷭ҇ть свою̀ на на́съ, не бо̀ ѡ҆ста́витъ на́съ въ коне́цъ:
31
31
ἐὰν δὲ διέλθωσιν αὗται καὶ μὴ ἔλθῃ ἐφ᾿ ἡμᾶς βοήθεια, ποιήσω κατὰ τὰ ρήματα ὑμῶν. καὶ ἐσκόρπισε τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ παρεμβολήν, καὶ ἐπὶ τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους τῆς πόλεως αὐτῶν ἀπῆλθον, καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν ἐξαπέστειλε· καὶ ἦσαν ἐν ταπεινώσει πολλῇ ἐν τῇ πόλει. а҆́ще же пре́йдꙋтъ сі́и, и҆ не прїи́детъ на на́съ по́мощь, сотворю̀ по словесе́мъ ва́шымъ.
Κεφάλαιο 8
Глава́ и҃
1
1
ΚΑΙ ἤκουσεν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ᾿Ιουδίθ, θυγάτηρ Μεραρί, υἱοῦ ῎Ωξ, υἱοῦ ᾿Ιωσήφ, υἱοῦ ᾿Οζιήλ, υἱοῦ ᾿Ελκία, υἱοῦ ᾿Ηλιού, υἱοῦ Χελκίου, υἱοῦ ᾿Ελιάβ, υἱοῦ Ναθαναήλ, υἱοῦ Σαλαμιήλ, υἱοῦ Σαρασαδαΐ, υἱοῦ ᾿Ισραήλ. И҆ оу҆слы́ша во дне́хъ ѻ҆́нѣхъ і҆ꙋді́ѳъ дще́рь мерарі́и, сы́на ѡ҆́ѯова, сы́на і҆ѡ́сифова, сы́на ѻ҆зїи́лева, сы́на є҆лкі́ева, сы́на а҆нані́ева, сы́на гедеѡ́нова, сы́на рафаі́нова, сы́на а҆кїѳѡ́нова, сы́на и҆лі́ева, сы́на є҆лїа́вова, сы́на наѳанаи́лева, сы́на саламїи́лева, сы́на саласадаі́ева, сы́на і҆еи́лева.
2
2
καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς Μανασσῆς τῆς φυλῆς αὐτῆς καὶ τῆς πατριᾶς αὐτῆς, καὶ ἀπέθανεν ἐν ἡμέραις θερισμοῦ κριθῶν· И҆ мꙋ́жъ є҆ѧ̀ манассі́а, ѿ пле́мене є҆ѧ̀ и҆ ѻ҆те́чества є҆ѧ̀, и҆ оу҆́мре во дне́хъ жа́твы ꙗ҆чме́нѧ:
3
3
ἐπέστη γὰρ ἐπὶ τοῦ δεσμεύοντος τὸ δράγμα τῷ πεδίῳ, καὶ ὁ καύσων ἦλθεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν κλίνην καὶ ἐτελεύτησεν ἐν Βαιτυλούᾳ τῇ πόλει αὐτοῦ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν τῷ ἀγρῷ τῷ ἀνὰ μέσον Δωθαΐμ καὶ Βαλαμών. настоѧ́ше бо над̾ вѧ́жꙋщими снопы̀ на по́ли, и҆ зно́й прїи́де на главꙋ̀ є҆гѡ̀, и҆ падѐ на ѻ҆́дръ и҆ сконча́сѧ во ветѷлꙋ́и гра́дѣ свое́мъ: и҆ погребо́ша є҆го̀ со ѻ҆тцы̑ є҆гѡ̀ на селѣ̀ сꙋ́щемъ посредѣ̀ дѡѳаі́ма и҆ валамѡ́на.
4
4
καὶ ἦν ᾿Ιουδὶθ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς χηρεύουσα ἔτη τρία καὶ μῆνας τέσσαρας. И҆ бѣ̀ і҆ꙋді́ѳъ въ домꙋ̀ свое́мъ вдо́вствꙋющи лѣ̑та трѝ и҆ мцⷭ҇ы четы́ри.
5
5
καὶ ἐποίησεν ἑαυτῇ σκηνὴν ἐπὶ τοῦ δώματος τοῦ οἴκου αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν ὀσφὺν αὐτῆς σάκκον, καὶ ἦν ἐπ᾿ αὐτῆς τὰ ἱμάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς. И҆ сотворѝ себѣ̀ жили́ще на кро́вѣ до́мꙋ своегѡ̀ и҆ возложѝ на чре́сло своѐ вре́тище, и҆ бѧ́хꙋ на не́й ри̑зы вдовства̀ є҆ѧ̀:
6
6
καὶ ἐνήστευε πάσας τὰς ἡμέρας χηρεύσεως αὐτῆς, χωρὶς προσαββάτων καὶ σαββάτων καὶ προνουμηνιῶν καὶ νουμηνιῶν καὶ ἑορτῶν καὶ χαρμοσυνῶν οἴκου ᾿Ισραήλ. и҆ постѧ́шесѧ всѧ̑ дни̑ вдовства̀ своегѡ̀ кромѣ̀ предсꙋббѡ́тїй и҆ сꙋббѡ́тъ, и҆ предновомчⷭ҇їй и҆ новомчⷭ҇їй, и҆ пра́здникѡвъ и҆ ра́дованїй до́мꙋ і҆и҃лева:
7
7
καὶ ἦν καλὴ τῷ εἴδει καὶ ὡραία τῇ ὄψει σφόδρα· καὶ ὑπελίπετο αὐτῇ Μανασσῆς, ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας καὶ κτήνη καὶ ἀγρούς, καὶ ἔμενεν ἐπ᾿ αὐτῶν. и҆ бѣ̀ добра̀ ви́домъ и҆ красна̀ взо́ромъ ѕѣлѡ̀: и҆ ѡ҆ста́ви є҆́й манассі́а мꙋ́жъ є҆ѧ̀ сребро̀ и҆ зла́то, и҆ ѻ҆́троки и҆ ѻ҆трокѡви́цы, и҆ скоты̀ и҆ се́ла, и҆ пребыва́ше над̾ ни́ми:
8
8
καὶ οὐκ ἦν ὃς ἐπήνεγκεν αὐτῇ ρῆμα πονηρόν, ὅτι ἐφοβεῖτο τὸν Θεὸν σφόδρα и҆ не бѣ̀, и҆́же бы нане́слъ є҆́й глаго́лъ ѕлы́й поне́же боѧ́шесѧ бг҃а ѕѣлѡ̀.
9
9
καὶ ἤκουσε τὰ ρήματα τοῦ λαοῦ τὰ πονηρὰ ἐπὶ τὸν ἄρχοντα, ὅτι ὠλιγοψύχησαν ἐπὶ τῇ σπάνει τῶν ὑδάτων, καὶ ἤκουσε πάντας τοὺς λόγους ᾿Ιουδίθ, οὓς ἐλάλησε πρὸς αὐτοὺς ᾿Οζίας, ὡς ὤμοσεν αὐτοῖς παραδώσειν τὴν πόλιν μετὰ ἡμέρας πέντε τοῖς ᾿Ασσυρίοις. И҆ оу҆слы́ша глаго́лы люді́й ѕлы̑ѧ на нача́лника, ꙗ҆́кѡ возмалодꙋ́шествоваша ѡ҆ скꙋ́дости во́дъ: и҆ слы́ша всѧ̑ словеса̀ і҆ꙋді́ѳъ, ꙗ҆̀же глаго́лаше къ ни̑мъ ѻ҆зі́а, ꙗ҆́кѡ клѧ́тсѧ и҆̀мъ преда́ти гра́дъ по пѧтѝ дне́хъ а҆ссѷрі́ѡмъ:
10
10
καὶ ἀποστείλασα τὴν ἅβραν αὐτῆς τὴν ἐφεστῶσαν πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῆς ἐκάλεσεν ᾿Οζίαν καὶ Χαβρὶν καὶ Χαρμὶν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως αὐτῆς, и҆ посла́вши рабы́ню свою̀, приста́вницꙋ всемꙋ̀ и҆мѣ́нїю є҆ѧ̀, призва̀ ѻ҆зі́ю и҆ хаврі́иа и҆ хармі́на, старѣ́йшинъ гра́да своегѡ̀.
11
11
καὶ ἦλθον πρὸς αὐτήν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἀκούσατε δή μου, ἄρχοντες τῶν κατοικούντων ἐν Βαιτυλούᾳ, ὅτι οὐκ εὐθὺς ὁ λόγος ὑμῶν, ὃν ἐλαλήσατε ἐναντίον τοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ καὶ ἐστήσατε τὸν ὅρκον, ὃν ἐλαλήσατε ἀνὰ μέσον τοῦ Θεοῦ καὶ ὑμῶν καὶ εἴπατε ἐκδώσειν τὴν πόλιν τοῖς ἐχθροῖς ἡμῶν, ἐὰν μὴ ἐν αὐταῖς ἐπιστρέψῃ ὁ Κύριος βοηθῆσαι ἡμῖν. И҆ прїидо́ша къ не́й, и҆ речѐ къ ни̑мъ: послꙋ́шайте оу҆̀бо менѐ, нача̑лницы живꙋ́щихъ во ветѷлꙋ́и, ꙗ҆́кѡ непра́во сло́во ва́ше, є҆́же глаго́ласте пред̾ людьмѝ въ де́нь се́й, и҆ оу҆ста́висте клѧ́твꙋ, ю҆́же глаго́ласте междꙋ̀ бг҃омъ и҆ ва́ми, и҆ рѣ́сте преда́ти гра́дъ врагѡ́мъ на́шымъ, а҆́ще не въ ты̑ѧ ѡ҆брати́тсѧ гдⷭ҇ь помощѝ на́мъ:
12
12
καὶ νῦν τίνες ἐστὲ ὑμεῖς, οἳ ἐπειράσατε τὸν Θεὸν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον καὶ ἵστατε ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ ἐν μέσῳ υἱῶν ἀνθρώπων; и҆ ни҃ѣ кто̀ є҆стѐ вы̀, и҆̀же и҆скꙋси́сте бг҃а во дне́шнїй де́нь, и҆ оу҆ста́висте кромѣ̀ бг҃а посредѣ̀ сынѡ́въ человѣ́ческихъ;
13
13
καὶ νῦν Κύριον παντοκράτορα ἐξετάζετε καὶ οὐθὲν ἐπιγνώσεσθε ἕως τοῦ αἰῶνος, и҆ нн҃ѣ гдⷭ҇а вседержи́телѧ и҆спытꙋ́ете, и҆ ничто́же позна́ете да́же до вѣ́ка,
14
14
ὅτι βάθος καρδίας ἀνθρώπου οὐχ εὑρήσετε καὶ λόγους τῆς διανοίας αὐτοῦ οὐ διαλήψεσθε· καὶ πῶς τὸν Θεόν, ὃς ἐποίησε τὰ πάντα ταῦτα, ἐρευνήσετε καὶ τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐπιγνώσεσθε καὶ τὸν λογισμὸν αὐτοῦ κατανοήσετε; μηδαμῶς, ἀδελφοί, μὴ παροργίζετε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν· поне́же глꙋбины̀ се́рдца человѣ́ческагѡ не и҆зслѣ́дите и҆ слове́съ мы́сли є҆гѡ̀ не пости́гнете: и҆ ка́кѡ бг҃а, и҆́же сотворѝ всѧ̑ сїѧ̑, и҆спыта́ете, и҆ оу҆́мъ є҆гѡ̀ оу҆вѣ́даете, и҆ мы́сль є҆гѡ̀ позна́ете; ника́коже, бра́тїѧ, не прогнѣвлѧ́йте гдⷭ҇а бг҃а на́шегѡ:
15
15
ὅτι ἐὰν μὴ βούληται ἐν ταῖς πέντε ἡμέραις βοηθῆσαι ἡμῖν, αὐτὸς ἔχει τὴν ἐξουσίαν ἐν αἷς θέλει σκεπάσαι ἡμέραις ἢ καὶ ὀλοθρεῦσαι ἡμᾶς πρὸ προσώπου τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν. Занѐ а҆́ще не восхо́щетъ въ пѧтѝ днѣ́хъ помощѝ на́мъ, то́и и҆́мать вла́сть въ кі́ихъ хо́щетъ покры́ти дне́хъ, и҆лѝ и҆ и҆стреби́ти на́съ пред̾ лице́мъ врагѡ́въ на́шихъ:
16
16
ὑμεῖς δὲ μὴ ἐνεχυράζετε τὰς βουλὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ὅτι οὐχ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεὸς ἀπειληθῆναι, οὐδὲ ὡς υἱὸς ἀνθρώπου διαιτηθῆναι. вы́ же не ѡ҆должа́йте совѣ́тами гдⷭ҇а бг҃а на́шего, занѐ не ꙗ҆́кѡ человѣ́кꙋ бг҃ꙋ прети́ти, нижѐ ꙗ҆́кѡ сы́на человѣ́ча сꙋди́ти:
17
17
διόπερ ἀναμένοντες τὴν παρ᾿ αὐτοῦ σωτηρίαν ἐπικαλεσώμεθα αὐτὸν εἰς βοήθειαν ἡμῶν, καὶ εἰσακούσεται τῆς φωνῆς ἡμῶν, ἐὰν ᾖ αὐτῷ ἀρεστόν. сегѡ̀ ра́ди ѡ҆жида́юще ѿ негѡ̀ спⷭ҇нїѧ, призове́мъ є҆го̀ на по́мощь на́шꙋ, и҆ послꙋ́шаетъ гла́са на́шегѡ, а҆́ще бꙋ́детъ є҆мꙋ̀ оу҆го́дно:
18
18
ὅτι οὐκ ἀνέστη ἐν ταῖς γενεαῖς ἡμῶν οὐδέ ἐστιν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον οὔτε φυλὴ οὔτε πατριὰ οὔτε δῆμος οὔτε πόλις ἐξ ἡμῶν, οἳ προσκυνοῦσι θεοῖς χειροποιήτοις, καθάπερ ἐγένετο ἐν ταῖς πρότερον ἡμέραις· и҆́бо не воста̀ въ ро́дѣхъ на́шихъ, нижѐ є҆́сть во дне́шнїй де́нь, нижѐ пле́мѧ, нижѐ ѻ҆те́чество, нижѐ со́нмъ, нижѐ гра́дъ ѿ на́съ, и҆̀же покланѧ́ютсѧ богѡ́мъ рꙋкотворє́ннымъ, ꙗ҆́коже бы́сть въ пе́рвыхъ дне́хъ,
19
19
ὧν χάριν ἐδόθησαν εἰς ρομφαίαν καὶ εἰς διαρπαγὴν οἱ πατέρες ἡμῶν καὶ ἔπεσον πτῶμα μέγα ἐνώπιον τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν. и҆́хже ра́ди преда́ни бы́ша под̾ ме́чь и҆ на расхище́нїе ѻ҆тцы̀ на́ши и҆ падо́ша паде́нїемъ вели́кимъ пред̾ врага́ми на́шими:
20
20
ἡμεῖς δὲ ἕτερον θεὸν οὐκ ἐπέγνωμεν πλὴν αὐτοῦ· ὅθεν ἐλπίζομεν ὅτι οὐχ ὑπερόψεται ἡμᾶς, οὐδ᾿ ἀπὸ τοῦ γένους ἡμῶν. мы́ же и҆на́гѡ бг҃а не позна́хомъ ра́звѣ є҆гѡ̀, тѣ́мже оу҆пова́емъ, ꙗ҆́кѡ не пре́зритъ на́съ, нижѐ ѿ ро́да на́шегѡ:
21
21
ὅτι ἐν τῷ ληφθῆναι ἡμᾶς οὕτως καθήσεται πᾶσα ἡ ᾿Ιουδαία, καὶ προνομευθήσεται τὰ ἅγια ἡμῶν, καὶ ζητήσει τὴν βεβήλωσιν αὐτῶν ἐκ τοῦ αἵματος ἡμῶν поне́же, внегда̀ взѧ̑тымъ бы́ти на́мъ, та́кѡ сѧ́детъ всѧ̀ і҆ꙋде́а, и҆ расхищє́на бꙋ́дꙋтъ свѧта̑ѧ на̑ша, и҆ взꙋ́щетъ ѡ҆скверне́нїѧ и҆́хъ ѿ оу҆́стъ на́шихъ,
22
22
καὶ τὸν φόνον τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τῆς γῆς καὶ τὴν ἐρήμωσιν τῆς κληρονομίας ἡμῶν ἐπιστρέψει εἰς κεφαλὴν ἡμῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ ἐὰν δουλεύσωμεν ἐκεῖ, καὶ ἐσόμεθα εἰς πρόσκομμα καὶ εἰς ὄνειδος ἐναντίον τῶν κτωμένων ἡμᾶς. и҆ оу҆бїє́нїѧ бра́тїи на́шеѧ и҆ плѣне́нїе землѝ и҆ ѡ҆пꙋстѣ́нїе наслѣ́дїѧ на́шегѡ ѡ҆брати́тъ на главꙋ̀ на́шꙋ во ꙗ҆зы́цѣхъ, и҆дѣ́же а҆́ще порабо́таемъ та́мѡ, и҆ бꙋ́демъ въ собла́знъ и҆ въ поноше́нїе пред̾ стѧжа́вшими на́съ,
23
23
ὅτι οὐ κατευθυνθήσεται ἡ δουλεία ἡμῶν εἰς χάριν, ἀλλ᾿ εἰς ἀτιμίαν θήσει αὐτὴν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν. и҆́бо не и҆сира́витсѧ слꙋ́жба на́ша въ благода́ть, но въ безче́стїе положи́тъ ю҆̀ гдⷭ҇ь бг҃ъ на́шъ:
24
24
καὶ νῦν, ἀδελφοί, ἐπιδειξώμεθα τοῖς ἀδελφοῖς ἡμῶν, ὅτι ἐξ ἡμῶν κρέμαται ἡ ψυχὴ αὐτῶν, καὶ τὰ ἅγια καὶ ὁ οἶκος καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπιστήρικται ἐφ᾿ ἡμῖν. и҆ ни҃ѣ, бра́тїѧ, пока́жемъ бра́тїи на́шей, ꙗ҆́кѡ ѿ на́съ зави́ситъ дꙋша̀ и҆́хъ, и҆ свѧта̑ѧ и҆ до́мъ и҆ ѻ҆лта́рь оу҆твержда́етсѧ на на́съ:
25
25
παρὰ ταῦτα πάντα εὐχαριστήσωμεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὃς πειράζει ἡμᾶς καθὰ καὶ τοὺς πατέρας ἡμῶν. кромѣ̀ си́хъ всѣ́хъ возблагодари́мъ гдⷭ҇еви бг҃ꙋ на́шемꙋ, и҆́же и҆скꙋша́етъ на́съ, ꙗ҆́коже и҆ ѻ҆тцє́въ на́шихъ:
26
26
μνήσθητε ὅσα ἐποίησε μετὰ ῾Αβραὰμ καὶ ὅσα ἐπείρασε τὸν ᾿Ισαὰκ καὶ ὅσα ἐγένετο τῷ ᾿Ιακὼβ ἐν Μεσοποταμίᾳ τῆς Συρίας ποιμαίνοντι τὰ πρόβατα Λάβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ. помѧни́те, є҆ли̑ка сотворѝ со а҆враа́момъ, и҆ є҆ли́кими и҆скꙋша́ше і҆саа́ка, и҆ є҆ли̑ка бы́ша і҆а́кѡвꙋ въ месопота́мїи сѵ́рстѣй, пасꙋ́щꙋ ѻ҆́вцы лава́на бра́та ма́тере своеѧ̀,
27
27
ὅτι οὐ καθὼς ἐκείνους ἐπύρωσεν εἰς ἐτασμὸν τῆς καρδίας αὐτῶν, καὶ ἡμᾶς οὐκ ἐξεδίκησεν, ἀλλ᾿ εἰς νουθέτησιν μαστιγοῖ Κύριος τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῷ. Зане не ꙗ҆́коже ѻ҆́ныхъ и҆скꙋсѝ во и҆стѧза́нїи се́рдца и҆́хъ, и҆ на́съ не ѡ҆би́дѣ, но въ наꙋче́нїе наказꙋ́етъ гдь приближа́ющихсѧ є҆мꙋ̀.
28
28
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Οζίας· πάντα, ὅσα εἶπας, ἀγαθῇ καρδίᾳ ἐλάλησας, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τοῖς λόγοις σου· И҆ речѐ къ не́й ѻ҆зі́а: всѧ̑, є҆ли̑ка рекла̀ є҆сѝ, благи́мъ сре́дцемъ глагола́ла є҆сѝ, и҆ нѣ́сть, и҆́же бы противоста́лъ словесе́мъ твои̑мъ,
29
29
ὅτι οὐκ ἐν τῇ σήμερον ἡ σοφία σου πρόδηλός ἐστιν, ἀλλὰ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἡμερῶν σου ἔγνω πᾶς ὁ λαὸς τὴν σύνεσίν σου, καθότι ἀγαθόν ἐστι τὸ πλάσμα τῆς καρδίας σου. поне́же не ни҃ѣ мꙋ́дрость твоѧ̀ ꙗ҆́вна є҆́сть, но ѿ нача́ла дні́й твои́хъ вѣ́даютъ всѝ лю́дїе ра́зꙋмъ тво́й, ка́кѡ бла́го є҆́сть смышле́нїе се́рдца твоегѡ̀:
30
30
ἀλλ᾿ ὁ λαὸς ἐδίψησε σφόδρα καὶ ἠνάγκασαν ποιῆσαι ἡμᾶς καθὰ ἐλαλήσαμεν αὐτοῖς καὶ ἐπαγαγεῖν ὅρκον ἐφ᾿ ἡμᾶς, ὃν οὐ παραβησόμεθα. но лю́дїе жажда́хꙋ ѕѣлѡ̀ и҆ принꙋ́диша сотвори́ти на́съ, ꙗ҆́коже глаго́лахомъ и҆̀мъ, и҆ навестѝ клѧ́твꙋ на на́съ, є҆ѧ́же не престꙋ́пимъ:
31
31
καὶ νῦν δεήθητι περὶ ἡμῶν, ὅτι γυνὴ εὐσεβὴς εἶ, καὶ ἀποστελεῖ Κύριος τὸν ὑετὸν εἰς πλήρωσιν τῶν λάκκων ἡμῶν, καὶ οὐκ ἐκλείψωμεν ἔτι. и҆ ни҃ѣ моли́сѧ ѡ҆ на́съ, и҆́бо жена̀ благочести́ва є҆сѝ, и҆ по́слетъ гдⷭ҇ь до́ждь во и҆сполне́нїе рвѡ́въ на́шихъ, и҆ ѡ҆скꙋдѣва́ти не бꙋ́демъ ктомꙋ̀.
32
32
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ᾿Ιουδίθ· ἀκούσατέ μου, καὶ ποιήσω πρᾶγμα, ὃ ἀφίξεται εἰς γενεὰς γενεῶν υἱοῖς τοῦ γένους ἡμῶν. И҆ речѐ къ ни̑мъ і҆ꙋді́ѳъ: послꙋ́шайте менѐ, и҆ сотворю̀ дѣ́ло, є҆́же простре́тсѧ въ ро́ды родѡ́въ сынѡ́мъ ро́да на́шегѡ:
33
33
ὑμεῖς στήσεσθε ἐπὶ τῆς πύλης τὴν νύκτα ταύτην, καὶ ἐξελεύσομαι ἐγὼ μετὰ τῆς ἅβρας μου, καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις, μεθ᾿ ἃς εἴπατε παραδώσειν τὴν πόλιν τοῖς ἐχθροῖς ἡμῶν, ἐπισκέψεται Κύριος τὸν ᾿Ισραὴλ ἐν χειρί μου· вы̀ ста́нете при вратѣ́хъ въ но́щь сїю̀, и҆ и҆зы́дꙋ а҆́зъ съ рабы́нею мое́ю, и҆ во дне́хъ, по ни́хже рѣ́сте преда́ти гра́дъ врагѡ́мъ на́шымъ, посѣти́тъ гдⷭ҇ь і҆и҃лѧ рꙋко́ю мое́ю:
34
34
ὑμεῖς δὲ οὐκ ἐξερευνήσετε τὴν πρᾶξίν μου, οὐ γὰρ ἐρῶ ὑμῖν, ἕως τοῦ τελεσθῆναι ἃ ἐγὼ ποιῶ. вы́ же не и҆сиытꙋ́йте дѣ́ла моегѡ̀, не бо̀ рекꙋ̀ ва́мъ, до́ндеже соверша́тсѧ, ꙗ҆̀же а҆́зъ творю̀.
35
35
καὶ εἶπεν ᾿Οζίας καὶ οἱ ἄρχοντες πρὸς αὐτήν· πορεύου εἰς εἰρήνην, καὶ Κύριος ὁ Θεὸς ἔμπροσθέν σου εἰς ἐκδίκησιν τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν. И҆ речѐ ѻ҆зі́а и҆ нача̑лницы къ не́й: и҆дѝ съ ми́ромъ, и҆ гдⷭ҇ь бг҃ъ пред̾ тобо́ю на ѿмще́нїе врагѡ́въ на́шихъ.
36
36
καὶ ἀποστρέψαντες ἐκ τῆς σκηνῆς ἐπορεύθησαν ἐπὶ τὰς διατάξεις αὐτῶν. И҆ возвра́щьшесѧ ѿ жили́ща, и҆до́ща ко ѡ҆полче́нїємъ свои̑мъ.
Κεφάλαιο 9
Глава́ ѳ҃
1
1
ΙΟΥΔΙΘ δὲ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον καὶ ἐπέθετο σποδὸν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ ἐγύμνωσεν ὃν ἐνεδιδύσκετο σάκκον, καὶ ἦν ἄρτι προσφερόμενον ἐν ῾Ιερουσαλὴμ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ τὸ θυμίαμα τῆς ἑσπέρας ἐκείνης, καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ ᾿Ιουδὶθ πρὸς Κύριον καὶ εἶπε· І҆ꙋді́ѳъ же падѐ на лицѐ, и҆ возложѝ пе́рсть на главꙋ̀ свою̀, и҆ сложѝ, и҆́мже ѡ҆дѣвашесѧ, вре́тище. И҆ бѧ́ше неда́внѡ приноси́мо во і҆ерⷭ҇ли́мѣ въ домꙋ̀ гдⷭ҇ни кади́ло въ ве́черъ то́й, и҆ возопѝ глсомъ вели́кимъ і҆ꙋді́ѳъ ко гдⷭ҇ꙋ и҆ речѐ:
2
2
Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου Συμεών, ᾧ ἔδωκας ἐν χειρὶ ρομφαίαν εἰς ἐκδίκησιν ἀλλογενῶν, οἳ ἔλυσαν μήτραν παρθένου εἰς μίασμα καὶ ἐγύμνωσαν μηρὸν εἰς αἰσχύνην καὶ ἐβεβήλωσαν μήτραν εἰς ὄνειδος· εἶπας γάρ, οὐχ οὕτως ἔσται· καὶ ἐποίησαν гдⷭ҇и, бж҃е ѻ҆тца̀ моегѡ̀ сѷмеѡ́на, є҆мꙋ́же да́лъ є҆сѝ въ рꙋ́кꙋ ме́чь во ѿмще́нїе и҆норо́дныхъ, и҆̀же растли́ша ложесна̀ дѣви̑ча во ѡ҆скверне́нїе и҆ ѡ҆бнажи́ша нѣ́дро въ срамотꙋ̀ и҆ ѡ҆скверни́ша ложесна̀ въ поноше́нїе,
3
3
ἀνθ᾿ ὧν ἔδωκας ἄρχοντας αὐτῶν εἰς φόνον καὶ τὴν στρωμνὴν αὐτῶν, ἣ ᾐδέσατο τὴν ἀπάτην αὐτῶν, εἰς αἷμα, καὶ ἐπάταξας δούλους ἐπὶ δυνάσταις καὶ δυνάστας ἐπὶ θρόνους αὐτῶν. ре́клъ бо є҆сѝ: да не бꙋ́детъ та́кѡ: и҆ сотвори́ша, за ꙗ҆̀же да́лъ є҆сѝ кнѧ̑зи и҆́хъ на оу҆бїе́нїе, и҆ посте́лю и҆́хъ, ꙗ҆́же вѣ́дѧше прельще́нїе и҆́хъ, въ кро́вь, и҆ порази́лъ є҆сѝ рабѡ́въ ѡ҆ влады́цѣхъ и҆ влады́ки на престо́лѣхъ и҆́хъ,
4
4
καὶ ἔδωκας γυναῖκας αὐτῶν εἰς προνομὴν καὶ θυγατέρας εἰς αἰχμαλωσίαν καὶ πάντα τὰ σκῦλα εἰς διαίρεσιν υἱῶν ἠγαπημένων ὑπὸ σοῦ, οἳ καὶ ἐζήλωσαν τὸν ζῆλόν σου καὶ ἐβδελύξαντο μίασμα αἵματος αὐτῶν καὶ ἐπεκαλέσαντό σε εἰς βοηθόν. ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς ὁ ἐμός, καὶ εἰσάκουσον ἐμοῦ τῆς χήρας· и҆ да́лъ є҆сѝ жєны̀ и҆́хъ въ расхище́нїе и҆ дщє́ри и҆́хъ въ плѣне́нїе и҆ всѧ̑ кѡры́сти и҆́хъ въ раздѣле́нїе сынѡ́мъ возлю́блєннымъ ѿ тебє̀, и҆̀же и҆ возревнова́ша ре́вностїю твое́ю и҆ мерзи́шасѧ ѡ҆скверне́нїемъ кро́ве своеѧ̀ и҆ призва́ша тѧ̀ въ помо́щника: бж҃е, бж҃е мо́й, и҆ мене́ оу҆слы́ши вдовꙋ̀:
5
5
σὺ γὰρ ἐποίησας τὰ πρότερα ἐκείνων καὶ ἐκεῖνα καὶ τὰ μετέπειτα καὶ τὰ νῦν καὶ τὰ ἐπερχόμενα διενοήθης, καὶ ἐγενήθησαν ἃ ἐνενοήθης, ты́ бо сотвори́лъ є҆сѝ, ꙗ҆̀же пре́жде ѻ҆́ныхъ и҆ ѡ҆́наѧ, и҆ ꙗ҆̀же по си́хъ и҆ ꙗ҆̀же нн҃ѣ, и҆ грѧдꙋ́щаѧ проразꙋмѣ́лъ є҆сѝ, и҆ собы́шасѧ, ꙗ҆̀же мы́слилъ є҆сѝ,
6
6
καὶ παρέστησαν ἃ ἐβουλεύσω καὶ εἶπαν· ἰδοὺ πάρεσμεν· πᾶσαι γὰρ αἱ ὁδοί σου ἕτοιμοι, καὶ ἡ κρίσις σου ἐν προγνώσει· и҆ предста́ша, ꙗ҆̀же оу҆ста́вилъ є҆сѝ, и҆ рѣ́ша: сѐ, є҆смы̀: вси́ бо пꙋтїѐ твоѝ гото́ви, и҆ сꙋ́дъ тво́й во проразꙋмѣ́нїи:
7
7
ἰδοὺ γὰρ ᾿Ασσύριοι ἐπληθύνθησαν ἐν δυνάμει αὐτῶν, ὑψώθησαν ἐφ᾿ ἵππῳ καὶ ἀναβάτῃ ἐγαυρίασαν ἐν βραχίονι πεζῶν, ἤλπισαν ἐν ἀσπίδι καὶ ἐν γαισῷ καὶ τόξῳ καὶ σφενδόνῃ καὶ οὐκ ἔγνωσαν ὅτι σὺ εἶ Κύριος συντρίβων πολέμους. се́ бо, а҆ссѷрі́ане оу҆мно́жишасѧ въ си́лѣ своей, вознесо́шасѧ ѡ҆ конѝ и҆ ѡ҆ вса́дницѣ, возвелича́шасѧ въ мы́шцѣ пѣшє́въ, оу҆пова́ша на щи́тъ и҆ копїѐ и҆ лꙋ́къ и҆ пра́щꙋ, и҆ не позна́ша, ꙗ҆́кѡ ты̀ є҆сѝ гдⷭ҇ь сокрꙋша́ѧй бра̑ни:
8
8
Κύριος ὄνομά σοι· σὺ ράξον αὐτῶν τὴν ἰσχὺν ἐν δυνάμει σου καὶ κάταξον τὸ κράτος αὐτῶν ἐν τῷ θυμῷ σου· ἐβουλεύσαντο γὰρ βεβηλῶσαι τὰ ἅγιά σου, μιᾶναι τὸ σκήνωμα τῆς καταπαύσεως τοῦ ὀνόματος τῆς δόξης σου καὶ καταβαλεῖν σιδήρῳ κέρας θυσιαστηρίου σου. гдⷭ҇ь и҆́мѧ тебѣ̀, ты̀ сокрꙋшѝ и҆́хъ крѣ́пость си́лою твое́ю и҆ низложѝ держа́вꙋ и҆́хъ ꙗ҆́ростїю твое́ю: оу҆совѣ́товаша бо ѡ҆мерзи́ти ст҃а̑ѧ твоѧ̑, ѡ҆скверни́ти селе́нїе оу҆покое́нїѧ и҆́мене сла́вы твоеѧ̀ и҆ ѡ҆прове́ргнꙋти желѣ́зомъ ро́гъ ѻлтарѧ̀ твоегѡ̀:
9
9
βλέψον εἰς ὑπερηφανίαν αὐτῶν, ἀπόστειλον τὴν ὀργήν σου εἰς κεφαλὰς αὐτῶν, δὸς ἐν χειρί μου τῆς χήρας ὃ διενοήθην κράτος. воззрѝ на го́рдость и҆́хъ, послѝ гнѣ́въ тво́й на главы̑ и҆́хъ, да́ждь въ рꙋ́кꙋ мою̀ вдо́вїю, ю҆́же оу҆мы́слихъ, крѣ́пость,
10
10
πάταξον δοῦλον ἐκ χειλέων ἀπάτης μου ἐπ᾿ ἄρχοντι καὶ ἄρχοντα ἐπὶ θεράποντι αὐτοῦ, θραῦσον αὐτῶν τὸ ἀνάστημα ἐν χειρὶ θηλείας· поразѝ раба́ ѿ оу҆сте́нъ хи́трости моеѧ̀ ѡ҆ кнѧ́зи и҆ кнѧ́зѧ ѡ҆ рабѣ̀ є҆гѡ̀, сокрꙋшѝ горды́ню и҆́хъ рꙋко́ю же́нскою:
11
11
οὐ γὰρ ἐν πλήθει τὸ κράτος σου, οὐδὲ ἡ δυναστεία σου ἐν ἰσχύουσιν, ἀλλὰ ταπεινῶν εἶ Θεός, ἐλαττόνων εἶ βοηθός, ἀντιλήπτωρ ἀσθενούντων, ἀπεγνωσμένων σκεπαστής, ἀπηλπισμένων σωτήρ. не бо̀ во мно́жествѣ крѣ́пость твоѧ̀, нижѐ могꙋ́тство твоѐ въ си́льныхъ, но смире́нныхъ є҆сѝ бг҃ъ, малѣ́йшихъ є҆сѝ помо́щникъ, застꙋ́пникъ немощны́хъ, ѿча́ѧнныхъ покрови́тель, ненаде́жныхъ си҃си́тель:
12
12
ναὶ ναὶ ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου καὶ Θεὸς κληρονομίας ᾿Ισραήλ, δέσποτα τῶν οὐρανῶν καὶ τῆς γῆς, κτίστα τῶν ὑδάτων, βασιλεῦ πάσης κτίσεώς σου, σὺ εἰσάκουσον τῆς δεήσεώς μου є҆́й, є҆́й, бж҃е ѻ҆тца̀ моегѡ̀ и҆ бж҃е насле́дїѧ і҆и҃лева, влⷣко небе́съ и҆ землѝ, созда́телю во́дъ, цр҃ю̀ всеѧ̀ⷱ҇҃ори твоеѧ̀, ты̀ оу҆слы́ши моле́нїе моѐ
13
13
καὶ δὸς λόγον μου καὶ ἀπάτην εἰς τραῦμα καὶ μώλωπα αὐτῶν, οἳ κατὰ τῆς διαθήκης σου καὶ οἴκου ἡγιασμένου σου καὶ κορυφῆς Σιὼν καὶ οἴκου κατασχέσεως υἱῶν σου ἐβουλεύσαντο σκληρά. и҆ да́ждь сло́во моѐ и҆ хи́трость въ ꙗ҆́звꙋ и҆ ра́нꙋ и҆́хъ и҆̀же проти́вꙋ завѣ́та твоегѡ̀ и҆ до́мꙋ ѡ҆сщ҃е́ннагѡ твоегѡ̀, и҆ въ верха̀ сїѡ́нѧ и҆ до́мꙋ ѡ҆держа́нїѧ сынѡ́въ твои́хъ оу҆совѣтова́ша же́стѡкаѧ,
14
14
καὶ ποίησον ἐπὶ πᾶν τὸ ἔθνος σου, καὶ πάσης φυλῆς ἐπίγνωσιν τοῦ εἰδῆσαι ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς πάσης δυνάμεως καὶ κράτους, καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος ὑπερασπίζων τοῦ γένους ᾿Ισραήλ, εἰ μὴ σύ. и҆ сотворѝ во все́мъ ꙗ҆зы́цѣ твое́мъ и҆ во все́мъ пле́мени позна́нїе, є҆́же вѣ́дати, ꙗ҆́кѡ ты є҆си, бж҃е бг҃ъ всеѧ̀ си́лы и҆ держа́вы, и҆ нѣ́сть и҆на́гѡ защи́тника ро́да і҆и҃лева кромѣ̀ тебє̀.
Κεφάλαιο 10
Глава́ і҃
1
1
ΚΑΙ ἐγένετο ὡς ἐπαύσατο βοῶσα πρὸς τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ καὶ συνετέλεσε πάντα τὰ ρήματα ταῦτα, И҆ бꙋ́сть ꙗ҆́кѡ преста̀ вопїю́щи ко бг҃ꙋ і҆и҃левꙋ и҆ сконча̀ всѧ̑ глаго́лы сїѧ̑,
2
2
καὶ ἀνέστη ἀπὸ τῆς πτώσεως καὶ ἐκάλεσε τὴν ἅβραν αὐτῆς καὶ κατέβη εἰς τὸν οἶκον, ἐν ᾧ διέτριβεν ἐν αὐτῷ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν σαββάτων καὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῆς· и҆ воста̀ ѿ поверже́нїѧ и҆ призва̀ рабы́ню свою̀ и҆ сни́де въ до́мъ, въ не́мже пребыва́ше во дни̑ сꙋббѡ̑тнїѧ и҆ въ пра́здники своѧ̑,
3
3
καὶ περιείλατο τὸν σάκκον, ὃν ἐνεδεδύκει, καὶ ἐξεδύσατο τὰ ἱμάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς καὶ περιεκλύσατο τὸ σῶμα ὕδατι καὶ ἐχρίσατο μύρῳ παχεῖ καὶ διέταξε τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς αὐτῆς καὶ ἐπέθετο μίτραν ἐπ᾿ αὐτῆς καὶ ἐνεδύσατο τὰ ἱμάτια τῆς εὐφροσύνης αὐτῆς, ἐν οἷς ἐστολίζετο ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ζωῆς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Μανασσῆ, и҆ сложѝ вре́тище, и҆́мже ѡ҆дѣва́шесѧ, и҆ совлечѐ ри̑зы вдовства̀ своегѡ̀, и҆ ѡ҆бмы̀ тѣ́ло водо́ю и҆ пома́засѧ мѵ́ромъ бога́тымъ, и҆ разчеса̀ власы̀ главы̀ своеѧ̀ и҆ возложѝ оу҆вѧ́сло на ню̀ и҆ ѡ҆блече́сѧ въ ри̑зы весе́лїѧ своегѡ̀, и҆́миже ѡ҆дѣва́шесѧ во дни̑ живота̀ мꙋ́жа своегѡ̀ манассі́и:
4
4
καὶ ἔλαβε σανδάλια εἰς τοὺς πόδας αὐτῆς καὶ περιέθετο τοὺς χλιδῶνας καὶ τὰ ψέλλια καὶ τοὺς δακτυλίους καὶ τὰ ἐνώτια καὶ πάντα τὸν κόσμον αὐτῆς καὶ ἐκαλλωπίσατο σφόδρα εἰς ἀπάτησιν ὀφθαλμῶν ἀνδρῶν, ὅσοι ἂν ἴδωσιν αὐτήν. и҆ взѧ̀ санда̑лїѧ на но́ги своѧ̑, и҆ ѡ҆бложѝ мони̑ста и҆ цѣ̑пки, и҆ пє́рстни и҆ оу҆серѧ̑зи и҆ всѐ оу҆краше́нме своѐ, и҆ оу҆краси́сѧ ѕѣлѡ̀ на прельще́нме ѻ҆че́съ мꙋ́жескихъ, є҆ли́цы а҆́ще оу҆ви́дѧтъ ю҆̀:
5
5
καὶ ἔδωκε τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς ἀσκοπυτίνην οἴνου καὶ καψάκην ἐλαίου καὶ πήραν ἐπλήρωσεν ἀλφίτων καὶ παλάθης καὶ ἄρτων καθαρῶν καὶ περιεδίπλωσε πάντα τὰ ἀγγεῖα αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν ἐπ᾿ αὐτῇ. и҆ дадѐ рабы́ни свое́й ѡ҆плете́нъ сосꙋ́дъ вїна̀ и҆ чва́нецъ є҆ле́а, и҆ мѣше́цъ напо́лни мꙋко́ю и҆ плетени̑цы смо́квами и҆ хлѣ̑бы чи́стыми, и҆ ѡ҆бвѝ всѧ̑ сосꙋ́ды своѧ̑, и҆ возложѝ на ню̀.
6
6
καὶ ἐξήλθοσαν ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως Βαιτυλούα καὶ εὕροσαν ἐφεστῶτας ἐπ᾿ αὐτῆς ᾿Οζίαν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως Χαβρὶν καὶ Χαρμίν. И҆ и҆зыдо́стѣ ко вратѡ́мъ гра́да ветѷлꙋ́и и҆ ѡ҆брѣто́стѣ стоѧ́щихъ при ни́хъ ѻ҆зі́ю и҆ ста́рцєвъ гра́да хаврі́на и҆ хармі́на.
7
7
ὡς δὲ εἶδον αὐτὴν καὶ ἦν ἠλλοιωμένον τὸ πρόσωπον αὐτῆς καὶ τὴν στολὴν μεταβεβληκυῖαν αὐτῆς, καὶ ἐθαύμασαν ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτῆς ἐπὶ πολὺ σφόδρα καὶ εἶπαν αὐτῇ· Ꙗ҆́коже оу҆ви́дѣша ю҆̀, и҆ бѣ̀ и҆змѣне́но лицѐ є҆ѧ̀, и҆ ри́зꙋ премѣне́ннꙋ є҆ѧ̀, и҆ оу҆диви́шасѧ ѡ҆ красотѣ̀ є҆ѧ̀ попремно́гꙋ ѕѣлѡ̀ и҆ рѣ́ша є҆́й:
8
8
ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν δῴη σε εἰς χάριν καὶ τελειώσαι τὰ ἐπιτηδεύματά σου εἰς γαυρίαμα υἱῶν ᾿Ισραὴλ καὶ ὕψωμα ῾Ιερουσαλήμ. καὶ προσεκύνησε τῷ Θεῷ бг҃ъ, бг҃ъ ѻ҆тє́цъ на́шихъ да да́стъ тѧ̀ въ благода́ть и҆ соверши́тъ начина̑нїѧ твоѧ̑ въ вели́чїе сынѡ́въ і҆и҃левыхъ и҆ возвыше́нїе і҆ерⷭ҇ли́ма. И҆ поклони́сѧ бг҃ꙋ
9
9
καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἐπιτάξατε ἀνοῖξαί μοι τὴν πύλην τῆς πόλεως, καὶ ἐξελεύσομαι εἰς τελείωσιν τῶν λόγων, ὧν ἐλαλήσατε μετ᾿ ἐμοῦ· καὶ συνέταξαν τοῖς νεανίσκοις ἀνοῖξαι αὐτῇ καθότι ἐλάλησε. и҆ речѐ къ ни̑мъ: повели́те ѿве́рсти мѝ врата̀ гра́да, и҆ и҆зы́дꙋ ко соверше́нїю слове́съ, и҆̀хже глаго́ласте со мно́ю. И҆ повелѣ́ша ю҆́ношамъ ѿве́рсти є҆й, ꙗ҆́коже глаго́лаше.
10
10
καὶ ἐποίησαν οὕτως. καὶ ἐξῆλθεν ᾿Ιουδίθ, αὐτὴ καὶ ἡ παιδίσκη αὐτῆς μετ᾿ αὐτῆς· ἀπεσκόπευον δὲ αὐτὴν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἕως οὗ κατέβη τὸ ὄρος, ἕως διῆλθε τὸν αὐλῶνα καὶ οὐκέτι ἐθεώρουν αὐτήν. И҆ сотвори́ша та́кѡ. И҆ и҆зы́де і҆ꙋді́ѳъ сама̀ и҆ рабы́нѧ є҆ѧ̀ съ не́ю: назира́хꙋ же ю҆̀ мꙋ́жїе гра́да, до́ндеже сни́де съ горы̀, до́ндеже пре́йде ю҆до́ль, и҆ ктомꙋ̀ не оу҆ви́дѣша є҆ѧ̀.
11
11
καὶ ἐπορεύοντο ἐν τῷ αὐλῶνι εἰς εὐθεῖαν, καὶ συνήντησεν αὐτῇ προφυλακὴ τῶν ᾿Ασσυρίων. И҆ и҆дѧ́стѣ ю҆до́лїю прѧ́мѡ. И҆ срѣ́те ю҆̀ пе́рваѧ стра́жа а҆ссѷрі́йскаѧ,
12
12
καὶ συνέλαβον αὐτὴν καὶ ἐπηρώτησαν· τίνων εἶ καὶ πόθεν ἔρχῃ καὶ ποῦ πορεύῃ; καὶ εἶπε· θυγάτηρ εἰμὶ τῶν ῾Εβραίων καὶ ἀποδιδράσκω ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι μέλλουσι δίδοσθαι ὑμῖν εἰς κατάβρωμα· и҆ взѧ́ша ю҆̀ и҆ вопроси́ша: ѿ ко́ихъ є҆сѝ; и҆ ѿкꙋ́дꙋ грѧде́ши; и҆ ка́мѡ и҆́деши; И҆ речѐ: дщѝ є҆́смь є҆вре́ѡвъ и҆ оу҆бѣга́ю ѿ лица̀ и҆́хъ, ꙗ҆́кѡ и҆́мꙋтъ пре́дани бы́ти ва́мъ на поглоще́нїе:
13
13
κἀγὼ ἔρχομαι εἰς τὸ πρόσωπον ᾿Ολοφέρνου ἀρχιστρατήγου δυνάμεως ὑμῶν τοῦ ἀναγγεῖλαι ρήματα ἀληθείας καὶ δείξω πρὸ προσώπου αὐτοῦ ὁδόν, καθ᾿ ἣν πορεύσεται καὶ κυριεύσει πάσης τῆς ὀρεινῆς, καὶ οὐ διαφωνήσει τῶν ἀνδρῶν αὐτοῦ σάρξ μία οὐδὲ πνεῦμα ζωῆς. и҆ а҆́зъ грѧдꙋ̀ пред̾ лицѐ ѻ҆лофе́рна вождонача́лника си́лы ва́шеѧ, є҆́же возвѣсти́ти глаго́лы и҆́стины, и҆ покажꙋ̀ пред̾ лице́мъ є҆гѡ̀ пꙋ́ть, по немꙋ́же по́йдетъ и҆ воз̾ѡблада́етъ все́ю го́рнею, и҆ не поги́бнетъ ѿ мꙋже́й є҆гѡ̀ пло́ть є҆ди́на,нижѐ дꙋ́хъ жи́зни.
14
14
ὡς δὲ ἤκουσαν οἱ ἄνδρες τὰ ρήματα αὐτῆς καὶ κατενόησαν τὸ πρόσωπον αὐτῆς —καὶ ἦν ἐναντίον αὐτῶν θαυμάσιον τῷ κάλλει σφόδρα— καὶ εἶπαν πρὸς αὐτήν· Ꙗ҆́коже оу҆слы́шаша мꙋ́жїе глаго́лы є҆ѧ̀ и҆ оу҆смотри́ша лицѐ є҆ѧ̀, и҆ бѧ́ше пред̾ ни́ми чꙋдна̀ красото́ю ѕѣлѡ̀, и҆ рѣ́ша къ не́й:
15
15
σέσωκας τὴν ψυχήν σου σπεύσασα καταβῆναι εἰς πρόσωπον τοῦ κυρίου ἡμῶν· καὶ νῦν πρόσελθε ἐπὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, καὶ ἀφ᾿ ἡμῶν προπέμψουσί σε, ἕως παραδώσουσί σε εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ· спасла̀ є҆сѝ дꙋ́шꙋ твою̀, потща́вшисѧ сни́ти пред̾ лицѐ господи́на на́шегѡ: и҆ нн҃ѣ пристꙋпѝ ко шатрꙋ̀ є҆гѡ̀, и҆ ѿ на́съ прово́дѧтъ тѧ̀, до́ндеже предадꙋ́тъ тѧ̀ въ рꙋ́цѣ є҆гѡ̀:
16
16
ἐὰν δὲ στῇς ἐναντίον αὐτοῦ, μὴ φοβηθῇς τῇ καρδίᾳ σου, ἀλλὰ ἀνάγγειλον κατὰ τὰ ρήματά σου, καὶ εὖ σε ποιήσει. а҆́ще же ста́неши пред̾ ни́мъ, да не оу҆бои́шисѧ се́рдцемъ твои́мъ, но возвѣстѝ по глаго́лѡмъ твои̑мъ, и҆ бла́го тебѣ̀ сотвори́тъ.
17
17
καὶ ἐπέλεξαν ἐξ αὐτῶν ἄνδρας ἑκατὸν καὶ παρέζευξαν αὐτῇ καὶ τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς, καὶ ἤγαγον αὐτὰς ἐπὶ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου. И҆ и҆збра́ша ѿ себє̀ мꙋже́й сто̀ и҆ присовокꙋпи́ша є҆́й и҆ рабы́ни є҆ѧ̀, и҆ ведо́ша ѧ҆̀ ко шатрꙋ̀ ѻ҆лофе́рновꙋ.
18
18
καὶ ἐγένετο συνδρομὴ πάσῃ τῇ παρεμβολῇ, διεβοήθη γὰρ εἰς τὰ σκηνώματα ἡ παρουσία αὐτῆς· καὶ ἐλθόντες ἐκύκλουν αὐτὴν ὡς εἱστήκει ἔξω τῆς σκηνῆς ᾿Ολοφέρνου, ἕως προσήγγειλαν αὐτῷ περὶ αὐτῆς. И҆ бы́сть стече́нїе во все́мъ ѡ҆полче́нїи, разгласи́сѧ бо по шатрѡ́мъ прише́ствїе є҆ѧ̀: и҆ прише́дше ѡ҆крꙋжа́хꙋ ю҆̀, ꙗ҆́кѡ стоѧ́ше внѣ̀ шатра̀ ѻ҆лофе́рнова, до́ндеже возвѣсти́ша є҆мꙋ̀ ѡ҆ ней.
19
19
καὶ ἐθαύμαζον ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτῆς καὶ ἐθαύμαζον τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ ἀπ᾿ αὐτῆς, καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· τίς καταφρονήσει τοῦ λαοῦ τούτου, ὃς ἔχει ἐν ἑαυτῷ γυναῖκας τοιαύτας; ὅτι οὐ καλόν ἐστιν ὑπολείπεσθαι ἐξ αὐτῶν ἄνδρα ἕνα, οἳ ἀφεθέντες δυνήσονται κατασοφίσασθαι πᾶσαν τὴν γῆν. И҆ чꙋдѧ́хꙋсѧ ѡ҆ красотѣ̀ є҆ѧ̀ и҆ оу҆дивлѧ́хꙋсѧ сынѡ́мъ і҆и҃лєвымъ ѡ҆ не́й, и҆ рѣ́ша кі́йждо ко бли́жнемꙋ ссвемꙋ̀: кто̀ пре́зритъ люді́й си́хъ, и҆̀же и҆́мꙋтъ оу҆ себє̀ же́нъ таковы́хъ; ꙗ҆́кѡ не добро̀ є҆́сть ѡ҆ста́вити и҆з̾ ни́хъ мꙋ́жа є҆ди́наго, и҆̀же ѡ҆ста́влени бы́вше возмо́гꙋтъ прехи́трити всю̀ зе́млю.
20
20
καὶ ἐξῆλθον οἱ παρακαθεύδοντες ᾿Ολοφέρνῃ καὶ πάντες οἱ θεράποντες αὐτοῦ καὶ εἰσήγαγον αὐτὴν εἰς τὴν σκηνήν. И҆ и҆зыдо́ша спѧ́щїи при ѻ҆лофе́рнѣ и҆ всѝ слꙋжи́телїе є҆гѡ̀ и҆ введо́ша ю҆̀ въ шате́ръ.
21
21
καὶ ἦν ᾿Ολοφέρνης ἀναπαυόμενος ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ ἐν τῷ κωνωπείῳ, ὃ ἦν ἐκ πορφύρας καὶ χρυσίου καὶ σμαράγδου καὶ λίθων πολυτελῶν καθυφασμένων. И҆ бѣ̀ ѻ҆лофе́рнъ ѡ҆почива́ѧ на ѻ҆дрѣ̀ свое́мъ под̾ завѣ́сою, ꙗ҆́же бѣ̀ ѿ порфѵ́ры и҆ зла́та и҆ смара́гда и҆ ка́менїй многоцѣ́нныхъ втка́нныхъ.
22
22
καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ περὶ αὐτῆς, καὶ ἐξῆλθεν εἰς τὸ προσκήνιον, καὶ λαμπάδες ἀργυραῖ προάγουσαι αὐτοῦ. И҆ возвѣсти́ша є҆мꙋ̀ ѡ҆ не́й, и҆ и҆зы́де въ предсѣ́нїе, и҆ лампа̑ды срє́брѧныѧ пред̾идѧ́хꙋ є҆мꙋ̀.
23
23
ὡς δὲ ἦλθε κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ᾿Ιουδὶθ καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, ἐθαύμασαν πάντες ἐπὶ τῷ κάλλει τοῦ προσώπου αὐτῆς· καὶ πεσοῦσα ἐπὶ πρόσωπον προσεκύνησεν αὐτῷ, καὶ ἤγειραν αὐτὴν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ. Є҆гда́ же прїи́де пред̾ лицѐ є҆гѡ̀ і҆ꙋді́ѳъ и҆ слꙋ́гъ є҆гѡ̀, диви́шасѧ всѝ ѡ҆ красотѣ̀ лица̀ є҆ѧ̀. И҆ па́дши на лицѐ поклони́сѧ є҆мꙋ̀: и҆ воздвиго́ша ю҆̀ рабѝ є҆гѡ̀.
Κεφάλαιο 11
Глава́ а҃і
1
1
ΚΑΙ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· θάρσησον, γύναι, μὴ φοβηθῇς τῇ καρδίᾳ σου, ὅτι ἐγὼ οὐκ ἐκάκωσα ἄνθρωπον, ὅστις ᾑρέτικε δουλεύειν βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ πάσης τῆς γῆς. И҆ речѐ къ не́й ѻ҆лофе́рнъ: дерза́й, же́но, да не оу҆страша́ешисѧ се́рдцемъ твои́мъ, занѐ а҆́зъ не ѡ҆ѕло́бихъ человѣ́ка, и҆́же и҆зво́ли слꙋжи́ти царю̀ навꙋходоно́сорꙋ всеѧ̀ землѝ:
2
2
καὶ νῦν ὁ λαός σου ὁ κατοικῶν τὴν ὀρεινήν, εἰ μὴ ἐφαύλισάν με, οὐκ ἂν ᾖρα τὸ δόρυ μου ἐπ᾿ αὐτούς, ἀλλ᾿ αὐτοὶ ἑαυτοῖς ἐποίησαν ταῦτα. и҆ нн҃ѣ лю́дїе твоѝ живꙋ́щїи въ го́рней, а҆́ще бы не оу҆ничто́жили мѧ̀, не воздви́глъ бы́хъ копїѧ̀ моегѡ̀ на ни́хъ, но ѻ҆нѝ са́ми себѣ̀ сотвори́ша сїѧ̑:
3
3
καὶ νῦν λέγε μοι τίνος ἕνεκεν ἀπέδρας ἀπ᾿ αὐτῶν καὶ ἦλθες πρὸς ἡμᾶς; ἥκεις γὰρ εἰς σωτηρίαν· θάρσει, ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ ζήσῃ καὶ εἰς τὸ λοιπόν· и҆ нн҃ѣ глаго́ли мѝ, чесѡ̀ ра́ди ѿшла̀ є҆сѝ ѿ ни́хъ и҆ пришла̀ є҆сѝ къ на́мъ; прихо́диши бо ко спасе́нїю: дерза́й, въ но́щь сїю̀ жива̀ бꙋ́деши, и҆ въ про́чее:
4
4
οὐ γάρ ἐστιν ὃς ἀδικήσει σε, ἀλλ᾿ εὖ σε ποιήσει καθὰ γίνεται τοῖς δούλοις τοῦ κυρίου μου βασιλέως Ναβουχοδονόσορ. нѣ́сть бо, и҆́же ѡ҆би́дитъ тѧ̀, но бла́го тебѣ̀ сотвори́тъ, ꙗ҆́коже быва́етъ рабѡ́мъ господи́на моегѡ̀ царѧ̀ навꙋходоно́сора.
5
5
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Ιουδίθ· δέξαι τὰ ρήματα τῆς δούλης σου, καὶ λαλησάτω ἡ παιδίσκη σου κατὰ πρόσωπόν σου, καὶ οὐκ ἀναγγελῶ ψεῦδος τῷ κυρίῳ μου ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ. И҆ речѐ къ немꙋ̀ і҆ꙋді́ѳъ: прїимѝ глаго́лы рабы̀ твоеѧ̀, и҆ да проглаго́летъ рабы́нѧ твоѧ̀ пред̾ лице́мъ твои́мъ, и҆ не возвѣщꙋ̀ лжѝ госиоди́нꙋ моемꙋ̀ въ но́щь сїю̀:
6
6
καὶ ἐὰν κατακολουθήσῃς τοῖς λόγοις τῆς παιδίσκης σου, τελείως πρᾶγμα ποιήσει μετὰ σοῦ ὁ Θεός, καὶ οὐκ ἀποπεσεῖται ὁ κύριός μου τῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτοῦ· и҆ а҆́ще и҆́маши послѣ́довати словесе́мъ рабы́ни твоеѧ̀, соверше́нно дѣ́ло сотвори́тъ съ тобо́ю бг҃ъ, и҆ не ѿпаде́тъ господи́нъ мо́и ѿ начина́нїй свои́хъ:
7
7
ζῇ γὰρ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ πάσης τῆς γῆς καὶ ζῇ τὸ κράτος αὐτοῦ, ὃς ἀπέστειλέ σε εἰς κατόρθωσιν πάσης ψυχῆς, ὅτι οὐ μόνον ἄνθρωποι διὰ σὲ δουλεύουσιν αὐτῷ, ἀλλὰ καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ διὰ τῆς ἰσχύος σου ζήσονται ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ καὶ πάντα τὸν οἶκον αὐτοῦ· жїве́тъ бо ца́рь навꙋходоно́соръ всеѧ̀ землѝ, и҆ живе́тъ держа́ва є҆гѡ̀, и҆́же посла́ тѧ во и҆справле́нїе всѧ́кїѧ дꙋшѝ, ꙗ҆́кѡ не то́кмѡ человѣ́цы тебє̀ ра́ди послꙋ́жатъ є҆мꙋ̀, но и҆ ѕвѣ́рїе по́льнїи и҆ ско́ти и҆ пти̑цы небє́сныѧ крѣ́постїю твое́ю жи́ви бꙋ́дꙋтъ ѡ҆ навꙋходоно́сорѣ и҆ все́мъ до́мѣ є҆гѡ̀:
8
8
ἠκούσαμεν γὰρ τὴν σοφίαν σου καὶ τὰ πανουργεύματα τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἀνηγγέλη πάσῃ τῇ γῇ ὅτι σὺ μόνος ἀγαθὸς ἐν πάσῃ βασιλείᾳ καὶ δυνατὸς ἐν ἐπιστήμῃ καὶ θαυμαστὸς ἐν στρατεύμασι πολέμου. слы́шахомъ бо премꙋ́дрость твою̀ и҆ хи́трѡсти дꙋшѝ твоеѧ̀, и҆ возвѣсти́сѧ все́й землѝ, ꙗ҆́кѡ ты̀ є҆ди́нъ бла́гъ во все́мъ ца́рствѣ и҆ си́ленъ въ ра́зꙋмѣ и҆ чꙋ́денъ во ѡ҆полче́нїихъ бра́ни:
9
9
καὶ νῦν ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησεν ᾿Αχιὼρ ἐν τῇ συνεδρίᾳ σου, ἠκούσαμεν τὰ ρήματα αὐτοῦ, ὅτι περιεποιήσαντο αὐτὸν οἱ ἄνδρες Βαιτυλούα, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτοῖς πάντα, ὅσα ἐξελάλησε παρὰ σοί. и҆ нн҃ѣ̀ сло́во, є҆́же и҆зречѐ а҆хїѡ́ръ въ засѣда́нїи твое́мъ, слышахомъ глаго́лы є҆гѡ̀, ꙗ҆́кѡ снабдѣ́ша є҆го̀ мꙋ́жїе гра́да ветѷлꙋ́и, и҆ возвѣстѝ и҆̀мъ всѧ̑, є҆ли̑ка и҆зглаго́ла ѻ҆́нъ оу҆ тебє́:
10
10
διό, δέσποτα κύριε, μὴ παρέλθῃς τὸν λόγον αὐτοῦ, ἀλλὰ κατάθου αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου, ὅτι ἀληθής ἐστιν· οὐ γὰρ ἐκδικᾶται τὸ γένος ἡμῶν, οὐ κατισχύει ρομφαία ἐπ᾿ αὐτούς, ἐὰν μὴ ἁμάρτωσιν εἰς τὸν Θεὸν αὐτῶν. сегѡ̀ ра́ди, влады́ко господи́не, да не престꙋпа́еши словесѐ є҆гѡ̀, но положѝ є҆го̀ въ твое́мъ се́рдцы, ꙗ҆́кѡ и҆́стинно є҆́сть: не бо̀ ѿмща́етсѧ ро́дъ на́шъ, не превозмога́етъ ме́чь на ни́хъ, а҆́ще не согрѣша́тъ къ бг҃ꙋ своемꙋ̀:
11
11
καὶ νῦν, ἵνα μὴ γένηται ὁ κύριός μου ἔκβολος καὶ ἄπρακτος καὶ ἐπιπεσεῖται θάνατος ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ κατελάβετο αὐτοὺς ἁμάρτημα, ἐν ᾧ παροργιοῦσι τὸν Θεὸν αὐτῶν, ὁπηνίκα ἂν ποιήσωσιν ἀτοπίαν· и҆ нн҃ѣ да не бꙋ́детъ господи́нъ мо́й ѿве́рженъ и҆ недѣйстви́теленъ, и҆ нападе́тъ сме́рть на лицѐ и҆́хъ, и҆ пости́гнетъ и҆̀хъ согрѣше́нїе, и҆́мже раздража́тъ бг҃а своего̀, когда́ либо а҆́ще сотворѧ́тъ безмѣ́стїе:
12
12
ἐπεὶ γὰρ ἐξέλιπεν αὐτοὺς τὰ βρώματα καὶ ἐσπανίσθη πᾶν ὕδωρ, ἐβουλεύσαντο ἐπιβαλεῖν τοῖς κτήνεσιν αὐτῶν καὶ πάντα, ὅσα διεστείλατο αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς νόμοις αὐτοῦ μὴ φαγεῖν, διέγνωσαν δαπανῆσαι. поне́же бо ѡ҆скꙋдѣ́ша и҆̀мъ бра̑шна, и҆ оу҆ма́лисѧ всѧ̀ вода̀, восхотѣ́ша оу҆стреми́тисѧ на скоты̀ своѧ̑, и҆ всѧ̑, є҆ли̑ка ѡ҆предѣлѝ и҆̀мъ бг҃ъ въ зако́нѣхъ свои́хъ не ꙗ҆́сти, оу҆мысли́ша оу҆потреблѧ́ти:
13
13
καὶ τὰς ἀπαρχὰς τοῦ σίτου καὶ τὰς δεκάτας τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ἐλαίου, ἃ διεφύλαξαν ἁγιάσαντες τοῖς ἱερεῦσι τοῖς παρεστηκόσιν ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἀπέναντι τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, κεκρίκασιν ἐξαναλῶσαι, ὧν οὐδὲ ταῖς χερσὶν καθῆκεν ἅψασθαι οὐδένα τῶν ἐκ τοῦ λαοῦ. и҆ нача́тки пшени́цы, и҆ десѧти̑ны вїиа̀ и҆ є҆ле́а, ꙗ҆̀же соблюда́хꙋ ѡ҆свѧти́вше і҆ереѡ́мъ предстоѧ́щымъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ пред̾ лице́мъ бг҃а на́шегѡ, сꙋди́ша и҆ждива́ти, и҆̀мже нижѐ рꙋка́ми подоба́ше прикаса́тисѧ комꙋ̀ ѿ люді́й:
14
14
καὶ ἀπεστάλκασιν εἰς ῾Ιερουσαλήμ, ὅτι καὶ οἱ ἐκεῖ κατοικοῦντες ἐποίησαν ταῦτα, τοὺς μετακομίσαντας αὐτοῖς τὴν ἄφεσιν παρὰ τῆς γερουσίας. и҆ посла́ша во і҆ерⷭ҇ли́мъ, ꙗ҆́кѡ и҆ та́мѡ живꙋ́щїи сотвори́ша сїѧ̑, да принесꙋ́тъ и҆̀мъ разрѣше́нїе ѿ старѣ́йшинъ:
15
15
καὶ ἔσται ὡς ἂν ἀναγγείλῃ αὐτοῖς καὶ ποιήσωσι, δοθήσονταί σοι εἰς ὄλεθρον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. и҆ бꙋ́детъ, є҆гда̀ возвѣсти́тсѧ и҆̀мъ, и҆ сотворѧ́тъ, дадꙋ̀тсѧ тебѣ̀ въ погꙋбле́нїе въ де́нь то́й:
16
16
ὅθεν ἐγὼ ἡ δούλη σου ἐπιγνοῦσα ταῦτα πάντα ἀπέδρων ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ ἐπέστειλέ με ὁ Θεὸς ποιῆσαι μετὰ σοῦ πράγματα, ἐφ᾿ οἷς ἐκστήσεται πᾶσα ἡ γῆ, ὅσοι ἐὰν ἀκούσωσιν αὐτά. тѣ́мже а҆́зъ раба̀ твоѧ̀, позна́вши сїѧ̑ всѧ̑, ѿбѣго́хъ ѿ лица̀ и҆́хъ: и҆ посла̀ мѧ̀ бг҃ъ твори́ти съ тобо́ю дѣла̀, ѡ҆ ни́хже оу҆жа́снетсѧ всѧ̀ землѧ̀, є҆ли̑цы а҆́ще оу҆слы́шатъ сїѧ̑,
17
17
ὅτι ἡ δούλη σου θεοσεβής ἐστι καὶ θεραπεύουσα νυκτὸς καὶ ἡμέρας τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ· καὶ νῦν μενῶ παρὰ σοί, κύριέ μου, καὶ ἐξελεύσεται ἡ δούλη σου κατὰ τὴν νύκτα εἰς τὴν φάραγγα καὶ προσεύξομαι πρὸς τὸν Θεόν, καὶ ἐρεῖ μοι πότε ἐποίησαν τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν. занѐ раба̀ твоѧ̀ благочести́ва є҆́сть и҆ слꙋжа́щи но́щїю и҆ дне́мъ бг҃ꙋ нб҃сѐ: и҆ нн҃ѣ пребꙋ́дꙋ оу҆ тебє̀, господи́не мо́й, и҆ да и҆схо́дитъ раба̀ твоѧ̀ въ нощѝ въ де́брь и҆ мо́литсѧ къ бг҃ꙋ: и҆ возвѣсти́тъ мѝ, є҆гда̀ сотворѧ́тъ согрѣшє́нїѧ своѧ̑:
18
18
καὶ ἐλθοῦσα προσανοίσω σοι, καὶ ἐξελεύσῃ σὺν πάσῃ τῇ δυνάμει σου, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεταί σοι ἐξ αὐτῶν. и҆ прише́дши возвѣщꙋ̀ тебѣ̀, и҆ и҆зы́деши со все́ю си́лою твое́ю, и҆ нѣ́сть, и҆́же воспроти́витсѧ тебѣ̀ ѿ ни́хъ:
19
19
καὶ ἄξω σε διὰ μέσου τῆς ᾿Ιουδαίας ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἀπέναντι ῾Ιερουσαλὴμ καὶ θήσω τὸν δίφρον σου ἐν μέσῳ αὐτῆς, καὶ ἄξεις αὐτοὺς ὡς πρόβατα, οἷς οὐκ ἔστι ποιμήν, καὶ οὐ γρύξει κύων τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ ἀπέναντί σου, ὅτι ταῦτα ἐλαλήθη μοι κατὰ πρόγνωσίν μου καὶ ἀπηγγέλη μοι, καὶ ἀπεστάλην ἀναγγεῖλαί σοι. и҆ поведꙋ́ тѧ сквозѣ̀ і҆ꙋдею, до́идеже прїитѝ прѧ́мѡ і҆ерⷭ҇ли́ма, и҆ положꙋ̀ сѣда́лище твоѐ посредѣ̀ є҆гѡ̀, и҆ пожене́ши и҆̀хъ а҆́ки ѻ҆́вцы, и҆̀мже нѣ́сть па́стырѧ, и҆ не возско́млетъ пе́съ ѧ҆зы́комъ свои́мъ проти́вꙋ тебє̀: занѐ мнѣ̀ сїѧ̑ речє́на сꙋ́ть по предвѣ́дѣнїю моемꙋ̀ и҆ возвѣщє́иа мѝ, и҆ послана̀ є҆́смь возвѣсти́ти тебѣ̀.
20
20
καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι αὐτῆς ἐναντίον ᾿Ολοφέρνου καὶ ἐναντίον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ ἐθαύμασαν ἐπὶ τῇ σοφίᾳ αὐτῆς καὶ εἶπαν· И҆ оу҆гѡ́дна бы́ша словеса̀ є҆ѧ̀ пред̾ ѻ҆лофе́рномъ и҆ пред̾ всѣ́ми слꙋги̑ є҆гѡ̀, и҆ диви́шасѧ ѡ҆ премꙋ́дрости є҆ѧ̀ и҆ рѣ́ша:
21
21
οὐκ ἔστι τοιαύτη γυνὴ ἀπ᾿ ἄκρου ἕως ἄκρου τῆς γῆς καλῷ προσώπῳ καὶ συνέσει λόγων. нѣ́сть таковы́ѧ жены̀ ѿ конца̀ да́же до конца̀ землѝ въ красотѣ̀ лица̀ и҆ въ ра́зꙋмѣ слове́съ.
22
22
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· εὖ ἐποίησεν ὁ Θεὸς ἀποστείλας σε ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ τοῦ γενηθῆναι ἐν χερσὶν ἡμῶν κράτος, ἐν δὲ τοῖς φαυλίσασι τὸν κύριόν μου ἀπώλειαν. И҆ речѐ къ не́й ѻ҆лофе́рнъ: бла́го сотворѝ бг҃ъ посла́вый тѧ̀ пред̾ людьмѝ, є҆́же бы́ти въ рꙋка́хъ на́шихъ держа́вѣ, на оу҆ничижи́вшихъ же господи́на моего̀ поги́бели:
23
23
καὶ νῦν ἀστεία εἶ σὺ ἐν τῷ εἴδει σου καὶ ἀγαθὴ ἐν τοῖς λόγοις σου· ὅτι ἐὰν ποιήσῃς καθὰ ἐλάλησας, ὁ Θεός σου ἔσται μου Θεός, καὶ σὺ ἐν οἴκῳ βασιλέως Ναβουχοδονόσορ καθήσῃ καὶ ἔσῃ ὀνομαστὴ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν. и҆ нн҃ѣ̀ красна̀ є҆сѝ ты̀ взо́ромъ твои́мъ и҆ блага̀ во словесѣ́хъ твои́хъ: занѐ а҆́ще сотвори́ши, ꙗ҆́коже глаго́лала є҆сѝ, бг҃ъ тво́й бꙋ́детъ мо́й бг҃ъ, и҆ ты̀ въ домꙋ̀ царѧ̀ навꙋходоно́сора сѧ́деши и҆ бꙋ́деши и҆мени́та по все́й землѝ.
Κεφάλαιο 12
Глава́ в҃і
1
1
ΚΑΙ ἐκέλευσεν εἰσαγαγεῖν αὐτὴν οὗ ἐτίθετο τὰ ἀργυρώματα αὐτοῦ καὶ συνέταξε καταστρῶσαι αὐτῇ ἀπὸ τῶν ὀψοποιημάτων αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴνου αὐτοῦ πίνειν. И҆ повелѣ̀ ввестѝ ю҆̀, и҆дѣ́же положе́ни бы́ша сосꙋ́ди сре́брѧнїи є҆гѡ̀, и҆ повелѣ̀ оу҆гото́вити є҆́й ѿ пи́щей оу҆строева́емыхъ себѣ̀ и҆ ѿ вїна̀ своегѡ̀ пи́ти.
2
2
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδίθ· οὐ φάγομαι ἐξ αὐτῶν, ἵνα μὴ γένηται σκάνδαλον, ἀλλ᾿ ἐκ τῶν ἠκολουθηκότων μοι χορηγηθήσεται. И҆ речѐ і҆ꙋді́ѳъ: не снѣ́мъ ѿ ни́хъ, да не бꙋ́детъ собла́знъ, но ѿ принесе́нныхъ со мно́ю мнѣ̀ подава́емо да бꙋ́детъ.
3
3
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· ἐὰν δὲ ἐκλίπῃ τὰ ὄντα μετὰ σοῦ, πόθεν ἐξοίσομέν σοι δοῦναι ὅμοια αὐτοῖς; οὐ γάρ ἐστι μεθ᾿ ἡμῶν ἐκ τοῦ ἔθνους σου. И҆ речѐ къ ней ѻ҆лофе́рнъ: а҆́ще же ѡ҆скꙋдѣ́ютъ сꙋ̑щаѧ съ тобо́ю, ѿкꙋ́дꙋ принесе́мъ тебѣ̀ дава́ти подѡ́бнаѧ си̑мъ; нѣ́сть бо съ на́ми ѿ ро́да твоегѡ̀.
4
4
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδὶθ πρὸς αὐτόν· ζῇ ἡ ψυχή σου, κύριέ μου, ὅτι οὐ δαπανήσει ἡ δούλη σου τὰ ὄντα μετ᾿ ἐμοῦ, ἕως ἂν ποιήσῃ Κύριος ἐν χειρί μου ἃ ἐβουλεύσατο. И҆ речѐ і҆ꙋді́ѳъ къ немꙋ̀: жива̀ є҆́сть дꙋша̀ твоѧ̀, господи́не мо́й, ꙗ҆́кѡ не и҆ждиве́тъ раба̀ твоѧ̀ сꙋ́щихъ со мно́ю, до́ндеже сотвори́тъ гдⷭ҇ь рꙋко́ю мое́ю, ꙗ҆̀же оу҆ста́ви.
5
5
καὶ ἠγάγοσαν αὐτὴν οἱ θεράποντες ᾿Ολοφέρνου εἰς τὴν σκηνήν, καὶ ὕπνωσε μέχρι μεσούσης τῆς νυκτός· καὶ ἀνέστη πρὸς τὴν ἑωθινὴν φυλακήν, И҆ ведо́ша ю҆̀ ѻ҆́троцы ѻ҆лофе́рнѡвы въ шате́ръ, и҆ спа̀ да́же до полꙋ́нощи: и҆ воста̀ ѡ҆ оу҆́тренней стра́жи
6
6
καὶ ἀπέστειλε πρὸς ᾿Ολοφέρνην λέγουσα· ἐπιταξάτω δὴ ὁ κύριός μου ἐᾶσαι τὴν δούλην σου ἐπὶ προσευχὴν ἐξελθεῖν. и҆ посла̀ ко ѻ҆лофе́рнꙋ, глаго́лющи: да повели́тъ оу҆̀бо господи́нъ мо́й пꙋща́ти рабꙋ̀ твою̀ на моли́твꙋ и҆сходи́ти.
7
7
καὶ προσέταξεν ᾿Ολοφέρνης τοῖς σωματοφύλαξι μὴ διακωλύειν αὐτήν. καὶ παρέμεινεν ἐν τῇ παρεμβολῇ ἡμέρας τρεῖς, καὶ ἐξεπορεύετο κατὰ νύκτα εἰς τὴν φάραγγα Βαιτυλούα καὶ ἐβαπτίζετο ἐν τῇ παρεμβολῇ ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος· И҆ повелѣ̀ ѻ҆лофе́рнъ тѣлохрани́телємъ не возбранѧ́ти є҆́й. И҆ пребы́сть въ полкꙋ̀ дни̑ трѝ: и҆ и҆схожда́ше въ нощѝ въ де́брь ветѷлꙋ́и и҆ оу҆мыва́шесѧ во ѡ҆полче́нїи во и҆сто́чницѣ воды̀,
8
8
καὶ ὡς ἀνέβη, ἐδέετο τοῦ Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραὴλ κατευθῦναι τὴν ὁδὸν αὐτῆς εἰς ἀνάστημα τῶν υἱῶν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. и҆ ꙗ҆́кѡ взы́де, молѧ́шесѧ гдⷪ҇ꙋ бг҃ꙋ і҆и҃левꙋ, да оу҆пра́витъ пꙋ́ть є҆ѧ̀ ко возставле́нїю сынѡ́въ люді́й свои́хъ:
9
9
καὶ εἰσπορευομένη καθαρὰ παρέμενε τῇ σκηνῇ, μέχρις οὗ προσηνέγκατο τὴν τροφὴν αὐτῆς πρὸς ἑσπέραν. и҆ входѧ́щи чиста̀ пребыва́ше въ шатрѣ̀, доне́лиже приноша́ше пи́щꙋ свою̀ ко ве́черꙋ.
10
10
καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τετάρτῃ, ἐποίησεν ᾿Ολοφέρνης πότον τοῖς δούλοις αὐτοῦ μόνοις καὶ οὐκ ἐκάλεσεν εἰς τὴν χρῆσιν οὐδένα τῶν πρὸς ταῖς χρείαις. И҆ бы́сть въ де́нь четве́ртый, сотворѝ ѻ҆лофе́рнъ пи́ръ рабѡ́мъ свои̑мъ є҆ди̑нымъ, и҆ не призва̀ въ послꙋже́нїе ни є҆ди́нагѡ ѿ сꙋ́щихъ при слꙋ́жбахъ,
11
11
καὶ εἶπε Βαγώᾳ τῷ εὐνούχῳ, ὃς ἦν ἐφεστηκὼς ἐπὶ πάντων τῶν αὐτοῦ· πεῖσον δὴ πορευθεὶς τὴν γυναῖκα τὴν ῾Εβραίαν ἥ ἐστι παρὰ σοί, τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ἡμᾶς καὶ φαγεῖν καὶ πιεῖν μεθ᾿ ἡμῶν· и҆ речѐ вагѡ́ю є҆ѵнꙋ́хꙋ, и҆́же бѧ́ше приста́вникъ над̾ всѣ́ми сꙋ́щими є҆гѡ̀: ше́дъ оу҆̀бо оу҆вѣща́й женꙋ̀ є҆вре́иню, ꙗ҆́же є҆́сть оу҆ тебє̀, є҆́же прїитѝ къ на́мъ и҆ ꙗ҆́сти и҆ пи́ти съ на́ми:
12
12
ἰδοὺ γὰρ αἰσχρὸν τῷ προσώπῳ ἡμῶν, εἰ γυναῖκα τοιαύτην παρήσομεν οὐχ ὁμιλήσαντες αὐτῇ, ὅτι ἐὰν ταύτην μὴ ἐπισπασώμεθα, καταγελάσεται ἡμῶν. се́ бо, стꙋ́дно лицꙋ̀ на́шемꙋ, а҆́ще женꙋ̀ сицевꙋ́ю ѡ҆ста́вимъ не бесѣ́довавше съ не́ю, занѐ а҆́ще сеѧ̀ не призове́мъ, посмѣе́тсѧ на́мъ.
13
13
καὶ ἐξῆλθε Βαγώας ἀπὸ προσώπου ᾿Ολοφέρνου καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτὴν καὶ εἶπε· μὴ ὀκνησάτω δὴ ἡ παιδίσκη ἡ καλὴ αὕτη ἐλθοῦσα πρὸς τὸν κύριόν μου δοξασθῆναι κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ πιεῖν μεθ᾿ ἡμῶν εἰς εὐφροσύνην οἶνον καὶ γενηθῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ ὡς θυγάτηρ μία τῶν υἱῶν ᾿Ασσούρ, αἳ παρεστήκασιν ἐν οἴκῳ Ναβουχοδονόσορ. И҆ и҆зы́де вагѡ́а ѿ лица̀ ѻ҆лофе́рнова и҆ вни́де къ не́й и҆ речѐ: да не ѡ҆блѣни́тсѧ оу҆̀бо ѻ҆трокови́ца до́браѧ сїѧ̀, прише́дши ко господи́нꙋ моемꙋ̀, просла́витисѧ пред̾ лице́мъ є҆гѡ̀ и҆ пи́ти съ на́ми въ весе́лїе вїно̀ и҆ бы́ти въ де́нь сей, ꙗ҆́кѡ дщѝ є҆ди́на ѿ сынѡ́въ а҆ссꙋ́ровыхъ, ꙗ҆́же предстоѧ́тъ въ домꙋ̀ навꙋходоно́соровѣ.
14
14
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Ιουδίθ· καὶ τίς εἰμι ἐγὼ ἀντεροῦσα τῷ κυρίῳ μου; ὅτι πᾶν, ὃ ἔσται ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ἀρεστόν, σπεύσασα ποιήσω, καὶ ἔσται τοῦτο ἀγαλλίαμα ἕως ἡμέρας θανάτου μου. И҆ речѐ къ немꙋ̀ і҆ꙋді́ѳъ: и҆ кто̀ є҆́смь а҆́зъ противоглаго́лющи господи́нꙋ моемꙋ̀; занѐ всѐ, є҆́же бꙋ́детъ пред̾ ѻ҆чесы̀ є҆гѡ̀ оу҆го́дно, потща́вшисѧ сотворю̀, и҆ бꙋ́детъ сїѐ мѝ ра́дованїе да́же до днѐ сме́рти моеѧ̀.
15
15
καὶ διαναστᾶσα ἐκοσμήθη τῷ ἱματισμῷ καὶ παντὶ τῷ κόσμῳ τῷ γυναικείῳ, καὶ προσῆλθεν ἡ δούλη αὐτῆς καὶ ἔστρωσεν αὐτῇ κατέναντι ᾿Ολοφέρνου χαμαὶ τὰ κώδια, ἃ ἔλαβε παρὰ Βαγώου εἰς τὴν καθημερινὴν δίαιταν αὐτῆς, εἰς τὸ ἐσθίειν κατακλινομένην ἐπ᾿ αὐτῶν. И҆ воста́вши оу҆краси́сѧ ѡ҆дѣѧ́нїемъ и҆ всѧ́кимъ оу҆краше́нїемъ же́нскимъ: и҆ прїи́де раба̀ є҆ѧ̀ и҆ постла̀ є҆́й пред̾ ѻ҆лофе́рномъ до́лꙋ ковры̀, и҆̀хже взѧ̀ ѿ вагѡ́и ко повседне́вномꙋ оу҆потребле́нїю своемꙋ̀, во є҆́же ꙗ҆́сти возле́гшей на ни́хъ:
16
16
καὶ εἰσελθοῦσα ἀνέπεσεν ᾿Ιουδίθ, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία ᾿Ολοφέρνου ἐπ᾿ αὐτήν, καὶ ἐσαλεύθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἦν κατεπίθυμος σφόδρα τοῦ συγγενέσθαι μετ᾿ αὐτῆς· καὶ ἐτήρει καιρὸν τοῦ ἀπατῆσαι αὐτὴν ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας εἶδεν αὐτήν. и҆ вше́дши возлежѐ і҆ꙋді́ѳъ. И҆ и҆зстꙋпѝ се́рдце ѻ҆лофе́рново ѡ҆ ней, и҆ подви́жесѧ дꙋша̀ є҆гѡ̀: и҆ бѧ́ше жела́теленъ ѕѣлѡ̀, є҆́же сни́тисѧ съ не́ю, и҆ оу҆смотрева́ше вре́меие, є҆́же ѡ҆больсти́ти ю҆̀, ѿ негѡ́же днѐ ви́дѣ ю҆̀:
17
17
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· πίε δὴ καὶ γενήθητι μεθ᾿ ἡμῶν εἰς εὐφροσύνην. и҆ речѐ къ не́й ѻ҆лофе́рнъ: пі́й оу҆̀бо и҆ бꙋ́ди съ на́ми въ весе́лїи.
18
18
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδίθ· πίομαι δή, κύριε, ὅτι ἐμεγαλύνθη τὸ ζῆν μου ἐν ἐμοὶ σήμερον παρὰ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς γενέσεώς μου. И҆ речѐ і҆ꙋді́ѳъ: бꙋ́дꙋ оу҆̀бо пи́ти, господи́не, ꙗ҆́кѡ возвели́чисѧ живо́тъ мо́й во мнѣ̀ дне́сь па́че всѣ́хъ дні́й рожде́нїѧ моегѡ̀.
19
19
καὶ λαβοῦσα ἔφαγε καὶ ἔπιε κατέναντι αὐτοῦ ἃ ἡτοίμασεν ἡ δούλη αὐτῆς. И҆ взе́мши ꙗ҆дѐ и҆ пѝ пред̾ ни́мъ, ꙗ҆̀же оу҆гото́ва раба̀ є҆ѧ̀.
20
20
καὶ ηὐφράνθη ᾿Ολοφέρνης ἀπ᾿ αὐτῆς καὶ ἔπιεν οἶνον πολὺν σφόδρα, ὅσον οὐκ ἔπιε πώποτε ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ ἀφ᾿ οὗ ἐγεννήθη. И҆ возвесели́сѧ ѻ҆лофе́рнъ ѡ҆ не́й и҆ пѝ вїна̀ мно́гѡ ѕѣлѡ̀, є҆ли́кѡ не пѝ никогда́же въ де́нь є҆ди́нъ, ѿне́лиже роди́сѧ.
Κεφάλαιο 13
Глава́ г҃і
1
1
ΩΣ δὲ ὀψία ἐγένετο, ἐσπούδασαν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ ἀναλύειν. καὶ Βαγώας συνέκλεισε τὴν σκηνὴν ἔξωθεν καὶ ἀπέκλεισε τοὺς παρεστῶτας ἐκ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ ἀπῴχοντο εἰς τὰς κοίτας αὐτῶν· ἦσαν γὰρ πάντες κεκοπωμένοι, διὰ τὸ ἐπὶ πλεῖον γεγονέναι τὸν πότον. Є҆гда́ же по́здѣ бы́сть, потща́шасѧ рабѝ є҆гѡ̀ ѿитѝ, и҆ вагѡ́а заключѝ шате́ръ ѿвнѣ̀ и҆ ѿпꙋстѝ предстоѧ́щихъ ѿ лица̀ господи́на своегѡ̀, и҆ ѿидо́ша къ ло́жамъ свои̑мъ, бѧ́хꙋ бо всѝ оу҆трꙋжде́ни, занѐ на мно́зѣ пребы́сть пи́ръ.
2
2
ὑπελείφθη δὲ ᾿Ιουδὶθ μόνη ἐν τῇ σκηνῇ, καὶ ᾿Ολοφέρνης προπεπτωκὼς ἐπὶ τὴν κλίνην αὐτοῦ· ἦν γὰρ περικεχυμένος αὐτῷ ὁ οἶνος. Ѡ҆ста́сѧ же і҆ꙋді́ѳъ є҆ди́на въ шатрѣ̀, и҆ ѻ҆лофе́рнъ пове́рженъ на ло́жи свое́мъ: бѧ́ше бо преиспо́лненъ вїно́мъ.
3
3
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδὶθ τῇ δούλῃ αὐτῆς στῆναι ἔξω τοῦ κοιτῶνος αὐτῆς καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον αὐτῆς· καθάπερ καθ᾿ ἡμέραν, ἐξελεύσεσθαι γὰρ ἔφη ἐπὶ τὴν προσευχὴν αὐτῆς· καὶ τῷ Βαγώᾳ ἐλάλησε κατὰ τὰ ρήματα ταῦτα. И҆ речѐ і҆ꙋді́ѳъ рабѣ̀ свое́й, да стои́тъ внѣ̀ ло́жницы є҆ѧ̀ и҆ да смо́тритъ и҆схо́да є҆ѧ̀ ꙗ҆́коже по всѧ́къ де́нь: рече́ бо, ꙗ҆́кѡ и҆зы́ти и҆́мать на моли́твꙋ свою̀: и҆ вагѡ́ю глаго́ла по словесе́мъ си̑мъ.
4
4
καὶ ἀπήλθοσαν πάντες ἐκ προσώπου, καὶ οὐδεὶς κατελείφθη ἐν τῷ κοιτῶνι ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου καὶ στᾶσα ᾿Ιουδὶθ παρὰ τὴν κλίνην αὐτοῦ εἶπεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς· Κύριε ὁ Θεὸς πάσης δυνάμεως, ἐπίβλεψον ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν μου εἰς ὕψωμα ῾Ιερουσαλήμ· И҆ ѿидо́ша всѝ ѿ лица̀ є҆ѧ̀, и҆ ни є҆ди́нъ ѡ҆ста́сѧ въ ло́жницѣ ѿ ма́ла да́же до вели́ка. И҆ ста́вши і҆ꙋді́ѳъ при ѻ҆дрѣ̀ є҆гѡ̀, речѐ въ се́рдцы свое́мъ: гдⷭ҇и, бж҃е всеѧ̀ си́лы, при́зри въ ча́съ се́й на дѣла̀ рꙋ́къ мои́хъ ко возвыше́нїю і҆ерⷭ҇ли́ма,
5
5
ὅτι νῦν καιρὸς ἀντιλαβέσθαι τῆς κληρονομίας σου καὶ ποιῆσαι τὸ ἐπιτήδευμά μου εἰς θραῦμα ἐχθρῶν, οἵ ἐπανέστησαν ἡμῖν. ꙗ҆́кѡ нн҃ѣ̀ вре́мѧ помоществова́ти наслѣ́дїю твоемꙋ̀ и҆ соверши́ти начина́нїе моѐ ко сокрꙋше́нїю врагѡ́въ, и҆̀же воста́ша на на́съ.
6
6
καὶ προσελθοῦσα τῷ κανόνι τῆς κλίνης, ὃς ἦν πρὸς κεφαλῆς ᾿Ολοφέρνου, καθεῖλε τὸν ἀκινάκην αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ И҆ пристꙋпи́вши къ сто́лпникꙋ ѻ҆дра̀, и҆́же бѧ́ше оу҆ главы̀ ѻ҆лофе́рновы, снѧ́тъ ме́чь є҆гѡ̀ съ негѡ̀,
7
7
καὶ ἐγγίσασα τῆς κλίνης ἐδράξατο τῆς κόμης τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ εἶπε· κραταίωσόν με, ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ. и҆ прибли́жившисѧ ко ѻ҆дрꙋ̀, взѧ̀ въ го́рсть власы̀ главы̀ є҆гѡ̀ и҆ речѐ: оу҆крѣпи́ мѧ, гдⷭ҇и бж҃е і҆и҃левъ, въ де́нь се́й.
8
8
καὶ ἐπάταξεν εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ δὶς ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτῆς καὶ ἀφεῖλε τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ, И҆ оу҆да́ри въ вы́ю є҆гѡ̀ два́жды си́лою сво́ею, и҆ ѿѧ̀ главꙋ̀ є҆гѡ̀ ѿ негѡ̀,
9
9
καὶ ἀπεκύλισε τὸ σῶμα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς στρωμνῆς καὶ ἀφεῖλε τὸ κωνωπεῖον ἀπὸ τῶν στύλων. καὶ μετ᾿ ὀλίγον ἐξῆλθε, καὶ παρέδωκε τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς τὴν κεφαλὴν ᾿Ολοφέρνου, и҆ ѿвалѝ тѣ́ло є҆гѡ̀ ѿ посте́лн, и҆ ѿѧ̀ завѣ́сꙋ ѿ столпѡ́въ: и҆ по ма́лѣ и҆зы́де и҆ предадѐ рабы́ни свое́й главꙋ̀ ѻ҆лофе́рновꙋ:
10
10
καὶ ἐνέβαλεν αὐτὴν εἰς τὴν πήραν τῶν βρωμάτων αὐτῆς. καὶ ἐξῆλθον αἱ δύο ἅμα κατὰ τὸν ἐθισμὸν αὐτῶν ἐπὶ τὴν προσευχήν· καὶ διελθοῦσαι τὴν παρεμβολὴν ἐκύκλωσαν τὴν φάλαγγα ἐκείνην καὶ προσανέβησαν τὸ ὄρος Βαιτυλούα καὶ ἤλθοσαν πρὸς τὰς πύλας αὐτῆς. и҆ вложѝ ю҆̀ въ мѣше́цъ снѣ́дей свои́хъ. И҆ и҆зыдо́стѣ ѻ҆́бѣ кꙋ́пнѡ по ѡ҆бы́чаю своемꙋ̀ на моли́твꙋ: и҆ прошедшѣ по́лкъ, ѡ҆быдо́стѣ де́брь ѻ҆́нꙋю, и҆ взыдо́стѣ на го́рꙋ ветѷлꙋ́и, и҆ прїидостѣ ко вратѡ́мъ є҆ѧ̀.
11
11
Καὶ εἶπεν ᾿Ιουδὶθ μακρόθεν τοῖς φυλάσσουσιν ἐπὶ τῶν πυλῶν· ἀνοίξατε, ἀνοίξατε δὴ τὴν πύλην, μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν ποιῆσαι ἔτι ἰσχὺν ἐν ᾿Ισραὴλ κατὰ κράτος κατὰ τῶν ἐχθρῶν, καθὰ καὶ σήμερον ἐποίησε. И҆ речѐ і҆ꙋді́ѳъ и҆здале́ча стрегꙋ́щымъ на вратѣ́хъ: ѿве́рзите нн҃ѣ, ѿве́рзите врата̀, съ на́ми бг҃ъ, бг҃ъ на́шъ, сотвори́ти є҆щѐ крѣ́пость во і҆и҃ли и҆ си́лꙋ на врагѝ, ꙗ҆́коже и҆ дне́сь сотворѝ.
12
12
καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσαν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτῆς τὴν φωνὴν αὐτῆς, ἐσπούδασαν τοῦ καταβῆναι εἰς τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ συνεκάλεσαν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως. И҆ бы́сть ꙗ҆́кѡ оу҆слы́шаша мꙋ́жїе гра́да тогѡ̀ гла́съ є҆ѧ̀, потща́шасѧ сни́ти ко вратѡ́мъ гра́да своегѡ̀ и҆ созва́ша ста́рцєвъ гра́да.
13
13
καὶ συνέδραμον πάντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου, ὅτι παράδοξον ἦν αὐτοῖς τὸ ἐλθεῖν αὐτήν, καὶ ἤνοιξαν τὴν πύλην καὶ ὑπεδέξαντο αὐτὰς καὶ ἅψαντες πῦρ εἰς φαῦσιν περιεκύκλωσαν αὐτάς. И҆ стеко́шасѧ всѝ ѿ ма́ла да́же до вели́ка, ꙗ҆́кѡ па́че ча́ѧнїѧ бѣ̀ и҆мъ, є҆́же прїитѝ є҆́й, и҆ ѿверзо́ша врата̀ и҆ воспрїѧ́ша и҆̀хъ: и҆ вже́гше ѻ҆́гнь во свѣще́нїе, ѡ҆крꙋжи́ша и҆̀хъ.
14
14
ἡ δὲ εἶπε πρὸς αὐτοὺς φωνῇ μεγάλῃ· αἰνεῖτε τὸν Θεόν, αἰνεῖτε· αἰνεῖτε τὸν Θεόν, ὃς οὐκ ἀπέστησε τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ οἴκου ᾿Ισραήλ, ἀλλ᾿ ἔθραυσε τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν διὰ χειρός μου ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ. Ѻ҆на́ же речѐ къ ни̑мъ гла́сомъ вели́кимъ: хвали́те бг҃а, хвали́те: хвали́те бг҃а, и҆́же не ѿста́ви млⷭ҇ти своеѧ̀ ѿ до́мꙋ і҆и҃лева, но сокрꙋшѝ врагѝ на́шѧ рꙋко́ю мое́ю въ но́щь сїю̀.
15
15
καὶ προελοῦσα τὴν κεφαλὴν ἐκ τῆς πήρας ἔδειξε καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ἰδοὺ ἡ κεφαλὴ ᾿Ολοφέρνου ἀρχιστρατήγου δυνάμεως ᾿Ασσούρ, καὶ ἰδοὺ τὸ κωνωπεῖον, ἐν ᾧ κατέκειτο ἐν ταῖς μέθαις αὐτοῦ· καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ὁ Κύριος ἐν χειρὶ θηλείας· И҆ и҆зе́мши главꙋ̀ и҆з̾ мѣшца̀ показа̀ и҆ речѐ и҆̀мъ: сѐ, глава̀ ѻ҆лофе́рна вождонача́лника си́лы а҆ссꙋ́рскїѧ, и҆ сѐ, завѣ́са, за не́юже лежа́ше во пїѧ́нствахъ свои́хъ, и҆ поразѝ є҆го̀ гдⷭ҇ь рꙋко́ю же́нскою:
16
16
καὶ ζῇ Κύριος, ὃς διεφύλαξέ με ἐν τῇ ὁδῷ μου, ᾗ ἐπορεύθην, ὅτι ἠπάτησεν αὐτὸν τὸ πρόσωπόν μου εἰς ἀπώλειαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐποίησεν ἁμάρτημα μετ᾿ ἐμοῦ εἰς μίασμα καὶ αἰσχύνην. и҆ жи́въ є҆́сть гдⷭ҇ь, и҆́же сохрани́ мѧ въ пꙋтѝ мое́мъ, и҆́мже ходи́хъ, ꙗ҆́кѡ прельстѝ є҆го̀ лицѐ моѐ въ па́гꙋбꙋ є҆гѡ̀, и҆ не сотворѝ грѣха̀ со мно́ю во ѡ҆скверне́нїе и҆ срамотꙋ̀.
17
17
καὶ ἐξέστη πᾶς ὁ λαὸς σφόδρα καὶ κύψαντες προσεκύνησαν τῷ Θεῷ καὶ εἶπαν ὁμοθυμαδόν· εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐξουδενώσας ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον τοὺς ἐχθροὺς τοῦ λαοῦ σου. И҆ оу҆жасо́шасѧ всѝ лю́дїе ѕѣлѡ̀, и҆ па́дше поклони́шасѧ бг҃ꙋ, и҆ рѣ́ша є҆динодꙋ́шнѡ: блгⷭ҇ве́нъ є҆сѝ, бж҃е на́шъ, оу҆ничто́живый въ день се́й врагѝ люді́й твои́хъ.
18
18
καὶ εἶπεν αὐτῇ ᾿Οζίας· εὐλογητὴ σύ, θύγατερ, τῷ Θεῷ τῷ ῾Υψίστῳ παρὰ πάσας τὰς γυναῖκας τὰς ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ εὐλογημένος Κύριος ὁ Θεός, ὃς ἔκτισε τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὴν γῆν, ὃς κατεύθυνέ σε εἰς τραῦμα κεφαλῆς ἄρχοντος ἐχθρῶν ἡμῶν· И҆ речѐ є҆́й ѻ҆зі́а: блгⷭ҇ве́на ты̀ є҆сѝ, дщѝ, бг҃омъ вы́шнимъ па́че всѣ́хъ же́нъ ꙗ҆̀же на землѝ, и҆ блгⷭ҇ве́нъ гдⷭ҇ь бг҃ъ, и҆́же созда̀ небеса̀ и҆ зе́млю, и҆́же оу҆пра́ви тѧ̀ на сокрꙋше́нїе главы̀ кнѧ́зѧ врагѡ́въ на́шихъ:
19
19
ὅτι οὐκ ἀποστήσεται ἡ ἐλπίς σου ἀπὸ καρδίας ἀνθρώπων μνημονευόντων ἰσχὺν Θεοῦ ἕως αἰῶνος. ꙗ҆́кѡ не ѿста́нетъ наде́жда твоѧ̀ ѿ се́рдца человѣ̑къ, помина́ющихъ крѣ́пость бж҃їю, да́же до вѣ́ка:
20
20
καὶ ποιήσαι σοι αὐτὰ ὁ Θεὸς εἰς ὕψος αἰώνιον τοῦ ἐπισκέψασθαί σε ἐν ἀγαθοῖς, ἀνθ᾿ ὧν οὐκ ἐφείσω τῆς ψυχῆς σου διὰ τὴν ταπείνωσιν τοῦ γένους ἡμῶν, ἀλλ᾿ ἐπεξῆλθες πτώματι ἡμῶν ἐπ᾿ εὐθεῖαν πορευθεῖσα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. καὶ εἶπαν πᾶς ὁ λαός· γένοιτο, γένοιτο. и҆ да сотвори́тъ тебѣ̀ сїѧ̑ бг҃ъ въ возноше́нїе вѣ́чное, є҆́же посѣща́ти тѧ̀ во благи́хъ, за є҆́же не пощадѣ́ла є҆сѝ дꙋшѝ твоеѧ̀ смире́нїѧ ра́ди ро́да на́шегѡ, но посо́бствовала є҆сѝ паде́нїю на́шемꙋ, въ правотѣ̀ ходи́вши пред̾ бг҃омъ на́шимъ. И҆ рѣ̀ша всѝ лю́дїе: бꙋ́ди, бꙋ́ди.
Κεφάλαιο 14
Глава́ д҃і
1
1
ΚΑΙ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ᾿Ιουδίθ· ἀκούσατε δή μου, ἀδελφοί, καὶ λαβόντες τὴν κεφαλὴν ταύτην κρεμάσατε αὐτὴν ἐπὶ τῆς ἐπάλξεως τοῦ τείχους ὑμῶν. И҆ речѐ къ ни̑мъ і҆ꙋді́ѳъ: послꙋ́шайте оу҆̀бо менѐ, бра́тїѧ, и҆ взе́мше главꙋ̀ сїю̀ повѣ́сите ю҆̀ на забра́лѣ стѣны̀ ва́шеѧ:
2
2
καὶ ἔσται ἡνίκα ἂν διαφαύσῃ ὁ ὄρθρος καὶ ἐξέλθῃ ὁ ἥλιος ἐπὶ τὴν γῆν, ἀναλήψεσθε ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεμικὰ ὑμῶν καὶ ἐξελεύσεσθε πᾶς ἀνὴρ ἰσχύων ἔξω τῆς πόλεως καὶ δώσετε ἀρχηγὸν εἰς αὐτοὺς ὡς καταβαίνοντες ἐπὶ τὸ πεδίον εἰς τὴν προφυλακὴν υἱῶν ᾿Ασσούρ, καὶ οὐ καταβήσεσθε. и҆ бꙋ́детъ є҆гда̀ возсїѧ́етъ оу҆тро, и҆ взы́детъ со́лнце на зе́млю, прїимете ко́ждо ѻ҆рꙋ̑дїѧ бра̑ннаѧ ва̑ша, и҆ и҆зы́дете всѧ́къ мꙋ́жъ си́льный внѣ̀ гра́да, и҆ дади́те воево́дꙋ над̾ ними, а҆́ки сходѧ́ще на по́ле ко пе́рвѣй стра́жи сынѡ́въ а҆ссꙋ́ровыхъ, и҆ не сни́дете:
3
3
καὶ ἀναλαβόντες οὗτοι τὰς πανοπλίας αὐτῶν πορεύσονται εἰς τὴν παρεμβολὴν αὐτῶν καὶ ἐγεροῦσι τοὺς στρατηγοὺς τῆς δυνάμεως ᾿Ασσούρ· καὶ συνδραμοῦνται ἐπὶ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου καὶ οὐχ εὑρήσουσιν αὐτόν, καὶ ἐπιπεσεῖται ἐπ᾿ αὐτου’ς φόβος, καὶ φεύξονται ἀπὸ προσώπου ὑμῶν. и҆ взе́мше сі́и всеѻрꙋ̑жїѧ своѧ̑, по́йдꙋтъ ко ѡ҆полче́нїю своемꙋ̀, и҆ возбꙋ́дѧтъ воевѡ́ды си́лы а҆ссꙋ́ровы, и҆ стекꙋ́тсѧ ко шатрꙋ̀ ѻ҆лофе́рновꙋ, и҆ не ѡ҆крѧ́щꙋтъ є҆гѡ̀, и҆ нападе́тъ на ни́хъ стра́хъ, и҆ побѣ́гнꙋтъ ѿ лица̀ ва́шегѡ:
4
4
καὶ ἐπακολουθήσαντες ὑμεῖς καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες πᾶν ὅριον ᾿Ισραήλ, καταστρώσατε αὐτοὺς ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν. и҆ возслѣ́довавшїи ва́мъ, и҆ всѝ живꙋ́щїи во все́мъ предѣ́лѣ і҆и҃лстѣмъ, постила́йте ѧ҆̀ по пꙋтє́мъ и҆́хъ:
5
5
πρὸ δὲ τοῦ ποιῆσαι ταῦτα, καλέσατέ μοι ᾿Αχιὼρ τὸν ᾿Αμανίτην, ἵνα ἰδὼν ἐπιγνῷ τὸν ἐκφαυλίσαντα τὸν οἶκον τοῦ ᾿Ισραὴλ καὶ αὐτὸν ὡς εἰς θάνατον ἀποστείλαντα εἰς ἡμᾶς. пре́жде же є҆́же сотвори́ти сїѧ̑, призови́те мнѣ̀ а҆хїѡ́ра а҆ммані́тина, да ви́дѣвъ позна́етъ оу҆ничтожа́ющаго до́мъ і҆и҃левъ, и҆ сего̀ ꙗ҆́кѡ на сме́рть по́сланнаго къ на́мъ.
6
6
καὶ ἐκάλεσαν τὸν ᾿Αχιὼρ ἐκ τοῦ οἴκου ᾿Οζία· ὡς δὲ ἦλθε καὶ εἶδε τὴν κεφαλὴν ᾿Ολοφέρνου ἐν χειρὶ ἀνδρὸς ἑνὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ λαοῦ, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ ἐξελύθη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. И҆ призва́ша а҆хїѡ́ра и҆з̾ до́мꙋ ѻ҆зі́ина. Є҆гда́ же прїи́де и҆ ви́дѣ главꙋ̀ ѻ҆лофе́рновꙋ въ рꙋцѣ̀ мꙋ́жа є҆ди́нагѡ въ собра́нїи люді́й, падѐ на лицѐ, и҆ разсла́бисѧ дꙋ́хъ є҆гѡ̀.
7
7
ὡς δὲ ἀνέλαβον αὐτόν, προσέπεσε τοῖς ποσὶν ᾿Ιουδὶθ καὶ προσεκύνησε τῷ προσώπῳ αὐτῆς καὶ εἶπεν· εὐλογημένη σὺ ἐν παντὶ σκηνώματι ᾿Ιούδα καὶ ἐν παντὶ ἔθνει, οἵτινες ἀκούσαντες τὸ ὄνομά σου ταραχθήσονται· Є҆гда́ же под̾ѧ́ша є҆го̀, припадѐ къ нога́ма і҆ꙋді́ѳы, и҆ поклони́сѧ лицꙋ̀ є҆ѧ̀, и҆ речѐ: благослове́на ты̀ во всѧ́цѣмъ селе́нїи і҆ꙋ́динѣ и҆ во всѧ́цѣмъ ꙗ҆зы́цѣ, и҆̀же оу҆слы́шавше и҆́мѧ твоѐ смѧтꙋ́тсѧ:
8
8
καὶ νῦν ἀνάγγειλόν μοι ὅσα ἐποίσας ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ ᾿Ιουδὶθ ἐν μέσῳ τοῦ λαοῦ πάντα, ὅσα ἦν πεποιηκυῖα, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἐξῆλθεν ἕως οὗ ἐλάλει αὐτοῖς. и҆ нн҃ѣ̀ возвѣсти́ ми, є҆ли̑ка сотвори́ла є҆сѝ во дне́хъ си́хъ. И҆ возвѣстѝ є҆мꙋ̀ і҆ꙋді́ѳъ посредѣ̀ люді́и всѧ̑, є҆ли̑ка сотворѝ, ѿ негѡ́же днѐ и҆зы́де, до́ндеже глаго́лаше и҆̀мъ.
9
9
ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλοῦσα, ἠλάλαξεν ὁ λαὸς φωνῇ μεγάλῃ καὶ ἔδωκε φωνὴν εὐφρόσυνον ἐν τῇ πόλει αὐτῶν. Є҆гда́ же преста̀ глаго́лющи, воскли́кнꙋша лю́дїе гла́сомъ вели́кимъ и҆ дадо́ша гла́съ весе́лый во гра́дѣ свое́мъ.
10
10
ἰδὼν δὲ ᾿Αχιὼρ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὁ Θεὸς τοῦ ᾿Ισραήλ, ἐπίστευσε τῷ Θεῷ σφόδρα καὶ περιετέμετο τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ καὶ προσετέθη πρὸς τὸν οἶκον ᾿Ισραὴλ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. Ви́дѣвъ же а҆хїѡ́ръ всѧ̑, є҆ли̑ка сотворѝ бг҃ъ і҆и҃левъ, вѣ́рова бг҃ꙋ ѕѣлѡ̀, и҆ ѡ҆брѣ́за пло́ть кра́йнюю свою̀, и҆ приложи́сѧ къ до́мꙋ і҆и҃левꙋ да́же до днѐ сегѡ̀.
11
11
῾Ηνίκα δὲ ὁ ὄρθρος ἀνέβη, καὶ ἐκρέμασαν τὴν κεφαλὴν ᾿Ολοφέρνου ἐκ τοῦ τείχους, καὶ ἀνέλαβε πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ τὰ ὅπλα αὐτοῦ καὶ ἐξήλθοσαν κατὰ σπείρας ἐπὶ τὰς ἀναβάσεις τοῦ ὄρους. Є҆гда́ же денни́ца взы́де, свѣ̀сиша главꙋ̀ ѻ҆лофе́рновꙋ со стѣны̀: и҆ воспрїѧ́тъ всѧ́къ мꙋ́жъ і҆и҃левъ ѻ҆рꙋ̑жїѧ своѧ̑, и҆ и҆зыдо́ша полка́ми на восхо́ды горы̀.
12
12
οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ασσοὺρ ὡς εἶδον αὐτούς, διέπεμψαν ἐπὶ τοὺς ἡγουμένους αὐτῶν· οἱ δὲ ἦλθον ἐπὶ στρατηγοὺς καὶ χιλιάρχους καὶ ἐπὶ πάντα ἄρχοντα αὐτῶν. Сы́нове же а҆ссꙋ́рѡвы, ꙗ҆́кѡ оу҆ви́дѣша и҆̀хъ, разосла́ша къ вождє́мъ свои̑мъ: ѻ҆ни́ же прїидо́ша къ воево́дамъ и҆ ты́сѧщникѡмъ и҆ ко всѧ́комꙋ киѧ́зю своемꙋ̀,
13
13
καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου καὶ εἶπαν τῷ ὄντι ἐπὶ πάντων τῶν αὐτοῦ· ἔγειρον δὴ τὸν κύριον ἡμῶν, ὅτι ἐτόλμησαν οἱ δοῦλοι καταβαίνειν ἐφ᾿ ἡμᾶς εἰς πόλεμον, ἵνα ἐξολοθρευθῶσιν εἰς τέλος. и҆ прїидо́ша къ шатрꙋ̀ ѻ҆лофе́рновꙋ, и҆ рѣ́ша сꙋ́щемꙋ над̾ всѣми є҆гѡ̀: возбꙋдѝ оу҆̀бо господи́на на́шего, занѐ дерзнꙋ́ша рабѝ сходи́ти къ на́мъ на бра́нь, да и҆стребѧ́тсѧ въ коне́цъ.
14
14
καὶ εἰσῆλθε Βαγώας καὶ ἔκρουσε τὴν αὐλαίαν τῆς σκηνῆς· ὑπενοεῖτο γὰρ καθεύδειν αὐτὸν μετὰ ᾿Ιουδίθ· И҆ вни́де вагѡ́а и҆ толкнꙋ̀ во дворъ шатра̀, мнѧ́ше бо спа́ти є҆го̀ со і҆ꙋді́ѳою.
15
15
ὡς δὲ οὐδεὶς ἐπήκουσε, διαστείλας εἰσῆλθεν εἰς τὸν κοιτῶνα καὶ εὗρεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς χελωνίδος ἐρριμμένον νεκρόν, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀφῄρετο ἀπ᾿ αὐτοῦ. Є҆гда́ же никто́же послꙋ́шаше, раствори́въ вни́де въ ло́жницꙋ и҆ ѡ҆брѣ́те є҆го̀ при пра́зѣ пове́ржена ме́ртва, и҆ глава̀ є҆гѡ̀ ѿѧ́та бы́сть ѿ негѡ̀:
16
16
καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ μετὰ κλαυθμοῦ καὶ στεναγμοῦ καὶ βοῆς ἰσχυρᾶς καὶ διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ. и҆ возопѝ гла́сомъ вели́кимъ съ пла́чемъ и҆ стена́нїемъ и҆ во́племъ крѣ́пкимъ, и҆ раздра̀ ри̑зы своѧ̑:
17
17
καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν σκηνήν, οὗ ἦν ᾿Ιουδὶθ καταλύουσα, καὶ οὐχ εὗρεν αὐτήν· καὶ ἐξεπήδησεν εἰς τὸν λαὸν κράζων· и҆ вни́де въ шате́ръ, и҆дѣ́же бѣ̀ і҆ꙋді́ѳъ ѡ҆бита́ющи, и҆ не ѡ҆брѣ́те є҆ѧ̀, и҆ и҆зскочѝ къ лю́демъ и҆ возопѝ:
18
18
ἠθέτησαν οἱ δοῦλοι, ἐποίησεν αἰσχύνην μία γυνὴ τῶν ῾Εβραίων εἰς τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως Ναβουχοδονόσορ· ὅτι ἰδοὺ ᾿Ολοφέρνης χαμαί, καὶ ἡ κεφαλὴ οὐκ ἔστιν ἐπ᾿ αὐτῷ. ѿверго́шасѧ рабѝ, сотворѝ стꙋ́дъ є҆ди́на жена̀ є҆вре́йскаѧ на до́мъ царѧ̀ навꙋходоно́сора: занѐ сѐ, ѻ҆лофе́рнъ до́лꙋ, и҆ главы̀ нѣ́сть на не́мъ.
19
19
ὡς δὲ ἤκουσαν ταῦτα τὰ ρήματα οἱ ἄρχοντες τῆς δυνάμεως ᾿Ασσούρ, τοὺς χιτῶνας αὐτῶν διέρρηξαν, καὶ ἐταράχθη ἡ ψυχὴ αὐτῶν σφόδρα, καὶ ἐγένετο αὐτῶν κραυγὴ καὶ βοὴ μεγάλη σφόδρα ἐν μέσῳ τῆς παρεμβολῆς. Є҆гда́ же оу҆слы́шаша сїѧ̑ глаго́лы кнѧ́зїе си́лы а҆ссꙋ́ровы, раздра́ша ри̑зы своѧ̑, и҆ смѧте́сѧ дꙋша̀ и҆́хъ ѕѣлѡ̀, и҆ бы̀сть и҆́хъ кри́къ и҆ во́пль ѕѣлѡ̀ посредѣ̀ полка̀.
Κεφάλαιο 15
Глава́ є҃і
1
1
ΚΑΙ ὡς ἤκουσαν οἱ ἐν τοῖς σκηνώμασιν ὄντες, ἐξέστησαν ἐπὶ τὸ γεγονός, И҆ є҆гда̀ оу҆слы́шаша въ шатрѣ́хъ сꙋ́щїи, оу҆жасо́шасѧ ѡ҆ бы́вшемъ,
2
2
καὶ ἐπέπεσεν ἐπ᾿ αὐτοὺς φόβος καὶ τρόμος, καὶ οὐκ ἦν ἄνθρωπος μένων κατὰ πρόσωπον τοῦ πλησίον ἔτι, ἀλλ᾿ ἐκχυθέντες ὁμοθυμαδὸν ἔφευγον ἐπὶ πᾶσαν ὁδὸν τοῦ πεδίου καὶ τῆς ὀρεινῆς· и҆ нападѐ на нѧ̀ стра́хъ и҆ тре́петъ, и҆ не бѣ̀ человѣ́ка пребыва́юща пред̾ лице́мъ бли́жнѧгѡ ктомꙋ̀, но и҆сте́кше є҆динодꙋ́шнѡ бѣжа́хꙋ по всѧ́комꙋ пꙋтѝ по́лѧ и҆ наго́рныѧ:
3
3
καὶ οἱ παρεμβεβληκότες ἐν τῇ ὀρεινῇ κύκλῳ Βαιτυλούα καὶ ἐτράπησαν εἰς φυγήν. καὶ τότε οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, πᾶς ἀνὴρ πολεμιστὴς ἐξ αὐτῶν, ἐξεχύθησαν ἐπ᾿ αὐτούς. и҆ и҆̀же ѡ҆полчи́вшїисѧ въ го́рней ѡ҆́крестъ ветѷлꙋ́и ѡ҆брати́шасѧ въ бѣ́гство: и҆ тогда̀ сы́нове і҆и҃лєвы всѧ́къ мꙋ́жъ ра́тникъ ѿ ни́хъ оу҆стреми́шасѧ на ни́хъ.
4
4
καὶ ἀπέστειλεν ᾿Οζίας εἰς Βαιτομασθαὶμ καὶ Βηβαΐ καὶ Κωλὰ καὶ εἰς πᾶν ὅριον ᾿Ισραὴλ τοὺς ἀπαγγέλλοντας ὑπὲρ τῶν συντετελεσμένων καὶ ἵνα πάντες ἐπεκχυθῶσι τοῖς πολεμίοις εἰς τὴν ἀναίρεσιν αὐτῶν. И҆ посла̀ ѻ҆зі́а въ ветомасѳе́мъ и҆ виваю̀, и҆ хѡваю̀ и҆ хѡлꙋ̀, и҆ во всѧ́къ предѣ̀лъ і҆и҃левъ, вѣ́стники ѡ҆ соверши́вшихсѧ, и҆ да всѝ потекꙋ́тъ в̾слѣ́дъ врагѡ́въ на погꙋбленїе и҆́хъ.
5
5
ὡς δὲ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, πάντες ὁμοθυμαδὸν ἐπέπεσον ἐπ᾿ αὐτοὺς καὶ ἔκοπτον αὐτοὺς ἕως Χωβά, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ παρεγενήθησαν καὶ ἐκ πάσης τῆς ὀρεινῆς, ἀνήγγειλαν γὰρ αὐτοῖς τὰ γεγονότα τῇ παρεμβολῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν· καὶ οἱ ἐν Γαλαὰδ καὶ οἱ ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ὑπερεκέρασαν αὐτοὺς πληγῇ μεγάλῃ, ἕως οὗ παρῆλθον Δαμασκὸν καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς. Є҆гда́ же оу҆слы́шаша сы́нове і҆и҃лєвы, всѝ є҆динодꙋ́шнѡ нападо́ша на ни́хъ и҆ сѣко́ша и҆̀хъ да́же до хѡвы̀. Та́кожде же и҆ и҆̀же и҆з̾ і҆ерⷭ҇ли́ма прїидо́ша и҆ и҆з̾ всеѧ̀ наго́рныѧ: возвѣсти́ша бо и҆̀мъ бы̑вшаѧ ѡ҆полче́нїю врагѡ́въ и҆́хъ: и҆ и҆̀же въ галаа́дѣ и҆ въ галїле́и бодо́ша и҆̀хъ ꙗ҆́звою вели́кою, до́ндеже минꙋ́ша дама́скъ и҆ предѣ́лы є҆гѡ̀.
6
6
οἱ δὲ λοιποὶ οἱ κατοικοῦντες Βαιτυλούα ἐπέπεσαν τῇ παρεμβολῇ ᾿Ασσοὺρ καὶ ἐπρονόμευσαν αὐτοὺς καὶ ἐπλούτησαν σφόδρα. Про́чїи же живꙋ́щїи во ветѷлꙋ́и, нападо́ша на по́лкъ а҆ссꙋ́ровъ и҆ плѣни́ша и҆̀хъ и҆ ѡ҆богати́шасѧ ѕѣлѡ̀.
7
7
οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἀναστρέψαντες ἀπὸ τῆς κοπῆς ἐκυρίευσαν τῶν λοιπῶν, καὶ αἱ κῶμαι καὶ αἱ ἐπαύλεις ἐν τῇ ὀρεινῇ καὶ πεδινῇ ἐκράτησαν πολλῶν λαφύρων, ἦν γὰρ πλῆθος πολὺ σφόδρα. Сы́нове же і҆и҃лєвы возврати́вшесѧ ѿ сѣ́чи, воз̾ѡблада́ша про́чими, и҆ вє́си и҆ се́ла, ꙗ҆̀же въ го́рней и҆ напо́льнѣй, воз̾ѡблада́ша мно́гими коры́стьми: бѣ̀ бо мно́жество мно́го ѕѣлѡ̀.
8
8
καὶ ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ ἡ γερουσία τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ οἱ κατοικοῦντες ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἦλθον τοῦ θεάσασθαι τὰ ἀγαθά, ἃ ἐποίησε Κύριος τῷ ᾿Ισραήλ, καὶ τοῦ ἰδεῖν τὴν ᾿Ιουδὶθ καὶ λαλῆσαι μετ᾿ αὐτῆς εἰρήνην. І҆ѡакі́мъ же і҆ере́й вели́кїй и҆ старѣ̑йшины сынѡ́въ і҆и҃левыхъ живꙋ́щїи во і҆ерⷭ҇ли́мѣ прїидо́ша є҆́же зрѣ́ти бл҃га̑ѧ, ꙗ҆̀же сотворѝ гдⷭ҇ь і҆и҃лю, и҆ є҆́же ви́дѣти і҆ꙋді́ѳъ и҆ глаго́лати съ не́ю ми́ръ.
9
9
ὡς δὲ εἰσῆλθον πρὸς αὐτήν, εὐλόγησαν αὐτὴν πάντες ὁμοθυμαδὸν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτήν· σὺ ὕψωμα ᾿Ισραήλ, σὺ γαυρίαμα μέγα τοῦ ᾿Ισραήλ, σὺ καύχημα μέγα τοῦ γένους ἡμῶν· Є҆гда́ же прїидо́ша къ не́й, благослови́ша ю҆̀ всѝ є҆динодꙋ́шнѡ и҆ рѣ́ша къ не́й: ты̀ возвыше́нїе і҆и҃лево! ты̀ ра́дованїе вели́ко і҆и҃лево! ты̀ сла́ва велїѧ ро́да на́шегѡ!
10
10
ἐποίησας πάντα ταῦτα ἐν χειρί σου, ἐποίησας τὰ ἀγαθὰ μετὰ ᾿Ισραήλ, καὶ εὐδόκησεν ἐπ᾿ αὐτοῖς ὁ Θεός· εὐλογημένη γίνου παρὰ τῷ παντοκράτορι Κυρίῳ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον. καὶ εἶπε ὁ λαός· γένοιτο сотвори́ла є҆сѝ всѧ̑ сїѧ̑ рꙋко́ю твое́ю, сотвори́ла є҆сѝ блага̑ѧ со і҆и҃лемъ, и҆ да бл҃говоли́тъ ѡ҆ ни́хъ бг҃ъ: благослове́на бꙋ́ди оу҆ вседержи́телѧ гдⷭ҇а въ вѣ́чное вре́мѧ. И҆ рѣ́ша всѝ лю́дїе: бꙋ́ди.
11
11
καὶ ἐλαφύρευσε πᾶς ὁ λαὸς τὴν παρεμβολὴν ἐφ᾿ ἡμέρας τριάκοντα· καὶ ἔδωκαν τῇ ᾿Ιουδὶθ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου καὶ πάντα τὰ ἀργυρώματα καὶ τὰς κλίνας καὶ τὰ ὅλκια καὶ πάντα τὰ σκευάσματα αὐτοῦ. καὶ λαβοῦσα αὕτη ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν ἡμίονον αὐτῆς καὶ ἔζευξε τὰς ἁμάξας αὐτῆς καὶ ἐσώρευσεν αὐτὰ ἐπ᾿ αὐτῶν. И҆ плѣнѧ́хꙋ всѝ лю́дїе по́лкъ чрез̾ дні́й три́десѧть, и҆ да́ша і҆ꙋді́ѳѣ шате́ръ ѻ҆лофе́рновъ и҆ всѧ̑ срє́брѧныѧ сосꙋ́ды, и҆ ѻ҆дры̀ и҆ оу҆мыва̑лницы, и҆ всѧ̑ оу҆строє́нїѧ є҆гѡ̀. И҆ прїе́мши ѻ҆на̀ возложѝ на мска̀ своего̀, и҆ впрѧжѐ колєсни́цы, и҆ сложѝ ѧ҆̀ на нѧ̀.
12
12
καὶ συνέδραμε πᾶσα γυνὴ ᾿Ισραὴλ τοῦ ἰδεῖν αὐτὴν καὶ εὐλόγησαν αὐτὴν καὶ ἐποίησαν αὐτῇ χορὸν ἐξ αὐτῶν, καὶ ἔλαβε θύρσους ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῆς καὶ ἔδωκε ταῖς γυναιξὶ ταῖς μετ᾿ αὐτῆς. И҆ притечѐ всѧ́каѧ жена̀ і҆и҃лска є҆́же ви́дѣти ю҆̀, и҆ благослови́ша ю҆̀ и҆ сотвори́ша є҆́й ли́къ ѿ себє̀. И҆ взѧ̀ ко́пїѧ цвѣта́ми оу҆кра́шєннаѧ въ рꙋ́цѣ своѝ и҆ дадѐ жена́мъ сꙋ́щымъ съ не́ю:
13
13
καὶ ἐστεφανώσαντο τὴν ἐλαίαν, αὐτὴ καὶ αἱ μετ᾿ αὐτῆς, καὶ προῆλθε παντὸς τοῦ λαοῦ ἐν χορείᾳ ἡγουμένη πασῶν τῶν γυναικῶν, καὶ ἠκολούθει πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ ἐνωπλισμένοι μετὰ στεφάνων καὶ ὕμνων ἐν τῷ στόματι αὐτῶν. и҆ оу҆вѣнча́сѧ ма́слиною сама̀ и҆ ꙗ҆̀же съ не́ю, и҆ и҆дѧ́ше пред̾ всѣ́ми людьмѝ въ ли́цѣ, ведꙋ́щи всѣ́хъ же́нъ. И҆ послѣ́доваше всѧ́къ мꙋ́жъ і҆и҃левъ воѻрꙋже́ни съ вѣнцы̑ и҆ пѣ̀сньми во оу҆ста́хъ свои́хъ.
14
14
καὶ ἐξῆρχεν ᾿Ιουδὶθ τὴν ἐξομολόγησιν ταύτην ἐν παντὶ ᾿Ισραήλ, καὶ ὑπεφώνει πᾶς ὁ λαὸς τὴν αἴνεσιν ταύτην. И҆ нача̀ і҆ꙋді́ѳъ и҆сповѣ́данїе сїѐ во все́мъ і҆и҃ли, и҆ возглаша́хꙋ всѝ лю́дїе хвале́нїе сїѐ.
Κεφάλαιο 16
Глава́ ѕ҃і
1
1
ΚΑΙ εἶπεν ᾿Ιουδίθ· ᾿Εξάρχετε τῷ Θεῷ μου ἐν τυμπάνοις, ᾄσατε τῷ Κυρίῳ μου ἐν κυμβάλοις, ἐναρμόσασθε αὐτῷ ψαλμὸν καινόν, ὑψοῦτε καὶ ἐπικαλέσασθε τὸ ὄνομα αὐτοῦ, И҆ речѐ і҆ꙋді́ѳъ: начни́те бг҃ꙋ моемꙋ̀ въ тѷмпа́нѣхъ, пойте гдⷭ҇еви моемꙋ̀ въ кѷмва́лѣхъ, кра́снѡ воспо́йте є҆мꙋ̀ пѣ́снь но́вꙋ, возноси́те и҆ призыва́йте и҆́мѧ є҆гѡ̀:
2
2
ὅτι Θεὸς συντρίβων πολέμους Κύριος, ὅτι εἰς παρεμβολὰς αὐτοῦ μέσῳ λαοῦ ἐξείλατό με ἐκ χειρὸς τῶν καταδιωκόντων με. ꙗ҆́кѡ бг҃ъ сокрꙋша́ѧй бра̑ни гдⷭ҇ь, ꙗ҆́кѡ во ѡ҆полченїихъ є҆гѡ̀ посредѣ̀ люді́й и҆з̾ѧ́тъ мѧ̀ и҆з̾ рꙋкѝ гонѧ́щихъ мѧ̀:
3
3
ἦλθεν ᾿Ασσοὺρ ἐξ ὀρέων ἀπὸ βορρᾶ, ἦλθεν ἐν μυριάσι δυνάμεως αὐτοῦ, ὧν τὸ πλῆθος αὐτῶν ἐνέφραξε χειμάρρους, καὶ ἡ ἵππος αὐτῶν ἐκάλυψε βουνούς. прїи́де а҆ссꙋ́ръ и҆з̾ го́ръ ѿ сѣ́вера, прїи́де во тма́хъ си́лы своеѧ̀, и҆́хже мно́жество заградѝ и҆сто́чники, и҆ ко́нница и҆́хъ покры̀ хо́лмы:
4
4
εἶπεν ἐμπρήσειν τὰ ὅριά μου καὶ τοὺς νεανίσκους μου ἀνελεῖν ἐν ρομφαίᾳ καὶ τὰ θηλάζοντά μου θήσειν εἰς ἔδαφος καὶ τὰ νήπιά μου δώσειν εἰς προνομὴν καὶ τὰς παρθένους μου σκυλεῦσαι. речѐ пожещѝ предѣ́лы моѧ̑, и҆ ю҆́ношы моѧ̑ оу҆би́ти мече́мъ, и҆ ссꙋ́щыѧ моѧ̑ положи́ти въ помо́стъ, и҆ младе́нцы моѧ̑ да́ти въ расхище́нїе, и҆ дѣ̑вы моѧ̑ плѣни́ти:
5
5
Κύριος παντοκράτωρ ἠθέτησεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ θηλείας. гдⷭ҇ь вседержи́тель ѡ҆прове́рже и҆̀хъ рꙋко́ю жены̀,
6
6
οὐ γὰρ ὑπέπεσεν ὁ δυνατὸς αὐτῶν ὑπὸ νεανίσκων, οὐδὲ υἱοὶ τιτάνων ἐπάταξαν αὐτόν, οὐδὲ ὑψηλοὶ γίγαντες ἐπέθεντο αὐτῷ, ἀλλὰ ᾿Ιουδὶθ θυγάτηρ Μεραρὶ ἐν κάλλει προσώπου αὐτῆς παρέλυσεν αὐτόν· не бо̀ падѐ си́льный и҆́хъ ѿ ю҆́ношъ, нижѐ сы́нове тїта́нѡвы порази́ша є҆го̀, нижѐ высо́цы и҆споли́ни нападо́ша на него̀, но і҆ꙋді́ѳъ дщѝ мера́рїна доброто́ю лица̀ своегѡ̀ разсла́би є҆го̀:
7
7
ἐξεδύσατο γὰρ στολὴν χηρεύσεως αὐτῆς εἰς ὕψος τῶν πονούντων ἐν ᾿Ισραήλ, ἠλείψατο τὸ πρόσωπον αὐτῆς ἐν μυρισμῷ совлече́сѧ бо ѡ҆дѣѧ́нїѧ вдовства̀ своегѡ̀ на возвыше́нїе бѣ́дствꙋющихъ во і҆и҃ли, пома́за лицѐ своѐ оу҆маще́нїемъ
8
8
καὶ ἐδήσατο τὰς τρίχας αὐτῆς ἐν μίτρᾳ καὶ ἔλαβε στολὴν λινῆν εἰς ἀπάτην αὐτοῦ· и҆ оу҆вѣнча̀ власы̀ своѧ̑ оу҆вѧ́сломъ и҆ прїѧ́тъ ѻ҆де́ждꙋ льнѧ́нꙋ въ прельще́нїе є҆гѡ̀:
9
9
τὸ σανδάλιον αὐτῆς ἥρπασεν ὀφθαλμὸν αὐτοῦ, καὶ τὸ κάλλος αὐτῆς ᾐχμαλώτισε ψυχὴν αὐτοῦ, διῆλθεν ὁ ἀκινάκης τὸν τράχηλον αὐτοῦ. санда́лїѧ є҆ѧ̀ похи́ти ѻ҆́ко є҆гѡ̀, и҆ добро́та є҆ѧ̀ плѣнѝ дꙋ́шꙋ є҆гѡ̀, про́йде ме́чь вы́ю є҆гѡ̀:
10
10
ἔφριξαν Πέρσαι τὴν τόλμαν αὐτῆς, καὶ Μῆδοι τὸ θράσος αὐτῆς ἐρράχθησαν. оу҆страши́шасѧ пе́рсы держа́вы є҆ѧ̀, и҆ ми́ды дерзнове́нїемъ є҆ѧ̀ разсѣдо́шасѧ:
11
11
τότε ἠλάλαξαν οἱ ταπεινοί μου, καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ἀσθενοῦντές μου καὶ ἐπτοήθησαν, ὕψωσαν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἀνετράπησαν. тогда̀ воскли́кнꙋша смире́ннїи моѝ и҆ возопи́ша немощні́и моѝ, и҆ оу҆страши́шасѧ: вознесо́ша гла́съ сво́й, и҆ побѣжде́ни бы́ша:
12
12
υἱοὶ κορασίων κατεκέντησαν αὐτοὺς καὶ ὡς παῖδας αὐτομολούντων ἐτίτρωσκον αὐτούς, ἀπώλοντο ἐκ παρατάξεως Κυρίου μου. сы́нове ѻ҆трокови́цъ бодо́ша и҆̀хъ и҆ ꙗ҆́кѡ рабѡ́въ бѣглецѡ́въ оу҆ѧзвлѧ́хꙋ и҆̀хъ, погибо́ша ѿ ѡ҆полче́нїѧ гдⷭ҇а моегѡ̀:
13
13
ὑμνήσω τῷ Θεῷ μου ὕμνον καινόν· Κύριε, μέγας εἶ καὶ ἔνδοξος, θαυμαστὸς ἐν ἰσχύϊ, ἀνυπέρβλητος. воспою̀ гдⷭ҇еви моемꙋ̀ пѣ́снь но́вꙋ: гдⷭ҇и, ве́лїй є҆сѝ и҆ сла́венъ, ди́венъ въ крѣ́пости, непребори́мый,
14
14
σοὶ δουλευσάτω πᾶσα ἡ κτίσις σου· ὅτι εἶπας, καὶ ἐγενήθησαν, ἀπέστειλας τὸ πνεῦμά σου, καὶ ᾠκοδόμησε· καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τῇ φωνῇ σου. тебѣ̀ да рабо́таетъ всѧ́ка тва́рь твоѧ̀: ꙗ҆́кѡ ре́клъ є҆сѝ, и҆ бы́ша: посла́лъ є҆сѝ дх҃а твоего̀, и҆ созда̀: и҆ нѣ́сть, и҆́же противоста́нетъ гла́сꙋ твоемꙋ̀:
15
15
ὄρη γὰρ ἐκ θεμελίων σὺν ὕδασι σαλευθήσεται, πέτραι δὲ ἀπὸ προσώπου σου ὡς κηρὸς τακήσονται, ἔτι δὲ τοῖς φοβουμένοις σε, σὺ εὐιλατεύεις αὐτοῖς. го́ры бо ѿ ѡ҆снова́нїи съ вода́ми подви́гнꙋтсѧ, ка́менїе же ѿ лица̀ твоегѡ̀ ꙗ҆́кѡ во́скъ рата́етъ: над̾ боѧ́щимисѧ же тебє̀ ты̀ оу҆млⷭ҇тивлѧ́ешисѧ,
16
16
ὅτι μικρὸν πᾶσα θυσία εἰς ὀσμὴν εὐωδίας, καὶ ἐλάχιστον πᾶν στέαρ εἰς ὁλοκαύτωμά σοι· ὁ δὲ φοβούμενος τὸν Κύριον μέγας διαπαντός. ꙗ҆́кѡ ма́лѡ всѧ́ка же́ртва въ воню̀ благоꙋха́нїѧ, и҆ малѣ́йшїй всѧ́къ тꙋ́къ во всесожже́нїе тебѣ̀: боѧ́йсѧ же гдⷭ҇а вели́къ вы́нꙋ:
17
17
οὐαὶ ἔθνεσιν ἐπανισταμένοις τῷ γένει μου· Κύριος παντοκράτωρ ἐκδικήσει αὐτοὺς ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως δοῦναι πῦρ καὶ σκώληκας εἰς σάρκας αὐτῶν, καὶ κλαύσονται ἐν αἰσθήσει ἕως αἰῶνος. го́ре ꙗ҆зы́кѡмъ востаю́щымъ на ро́дъ мо́й: гдⷭ҇ь вседержи́тель ѿмститъ и҆̀мъ въ де́нь сꙋ́дный, да́ти ѻ҆́гнь и҆ че́рвїе на плѡ́ти и҆́хъ, и҆ воспла́чꙋтсѧ въ чꙋ́вствѣ да́же до вѣ́ка.
18
18
῾Ως δὲ ἤλθοσαν εἰς ῾Ιερουσαλήμ, προσεκύνησαν τῷ Θεῷ. καὶ ἡνίκα ἐκαθαρίσθη ὁ λαός, ἀνήνεγκαν τὰ ὁλοκαυτώματα αὐτῶν καὶ τὰ ἑκούσια αὐτῶν καὶ τὰ δόματα. Є҆гда́ же внидо́ша во і҆ерⷭ҇ли́мъ, поклони́шасѧ бг҃ꙋ: и҆ є҆гда̀ ѡ҆чи́стишасѧ лю́дїе, принесо́ша всесожега́ємаѧ своѧ̑ и҆ произвѡ́льнаѧ своѧ̑ и҆ да́ры своѧ̑.
19
19
καὶ ἀνέθηκεν ᾿Ιουδὶθ πάντα τὰ σκεύη ᾿Ολοφέρνου, ὅσα ἔδωκεν ὁ λαὸς αὐτῇ, καὶ τὸ κωνωπεῖον, ὃ ἔλαβεν αὕτη ἐκ τοῦ κοιτῶνος αὐτοῦ, ὡς ἀνάθημα τῷ Θεῷ ἔδωκε. И҆ возложѝ і҆ꙋді́ѳъ всѧ̑ сосꙋ́ды ѻ҆лофе́рнѡвы, є҆ли̑ки дадо́ша лю́дїе є҆́й, и҆ завѣ́сꙋ, ю҆̀же взѧ̀ ѻ҆иа̀ ѿ ло́жницы є҆гѡ̀, въ да́ръ гдⷭ҇ꙋ дадѐ.
20
20
καὶ ἦν ὁ λαὸς εὐφραινόμενος ἐν ῾Ιερουσαλὴμ κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων ἐπὶ μῆνας τρεῖς, καὶ ᾿Ιουδὶθ μετ᾿ αὐτῶν κατέμεινε. И҆ бѧ́хꙋ лю́дїе веселѧ́щесѧ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ пред̾ лице́мъ ст҃ы́хъ мцⷭ҇ы трѝ, и҆ і҆ꙋді́ѳъ съ ни́ми пребы́сть.
21
21
Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας ταύτας ἀνέζευξεν ἕκαστος εἰς τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, καὶ ᾿Ιουδὶθ ἀπῆλθεν εἰς Βαιτυλούα καὶ κατέμεινεν ἐπὶ τῆς ὑπάρξεως αὐτῆς· καὶ ἐγένετο κατὰ τὸν καιρὸν αὐτῆς ἔνδοξος ἐν πάσῃ τῇ γῇ. По дне́хъ же си́хъ возврати́сѧ кі́йждо во наслѣ́дїе своѐ: и҆ і҆ꙋді́ѳъ ѿи́де во ветѵлꙋ́ю, и҆ пребыва́ше над̾ стѧжа́нїемъ свои́мъ, и҆ бы́сть во вре́мѧ своѐ сла́вна во все́й землѝ.
22
22
καὶ πολλοὶ ἐπεθύμησαν αὐτήν, καὶ οὐκ ἔγνω ἀνὴρ αὐτὴν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἀπέθανε Μανασσῆς ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. И҆ мно́зи жела́ша є҆ѧ̀, и҆ не позна̀ мꙋ́жъ є҆ѧ̀ всѧ̑ дни̑ живота̀ є҆ѧ̀, ѿ негѡ́же днѐ оу҆́мре манассі́а мꙋ́жъ є҆ѧ̀ и҆ приложи́сѧ къ лю́демъ свои̑мъ.
23
23
καὶ ἦν προβαίνουσα μεγάλη σφόδρα καὶ ἐγήρασεν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἔτη ἑκατὸν πέντε· καὶ ἀφῆκε τὴν ἅβραν αὐτῆς ἐλευθέραν. καὶ ἀπέθανεν εἰς Βαιτυλούα, καὶ ἔθαψαν αὐτὴν ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Μανασσῆ, И҆ произы́де вели́ка ѕѣ́лѡ̀, и҆ состарѣ́сѧ въ домꙋ̀ мꙋ́жа своегѡ̀ лѣ́тъ ста̀ пѧтѝ, и҆ ѿпꙋстѝ рабы́ню свою̀ свобо́днꙋ, и҆ оу҆́мре во ветѷлꙋ́и, и҆ погребо́ша ю҆̀ въ пеще́рѣ мꙋ́жа є҆ѧ̀ манассі́и.
24
24
καὶ ἐπένθησεν αὐτὴν οἶκος ᾿Ισραὴλ ἡμέρας ἑπτά. καὶ διεῖλε τὰ ὑπάρχοντα αὐτῆς πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν αὐτὴν πᾶσι τοῖς ἔγγιστα Μανασσῆ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τοῖς ἔγγιστα τοῦ γένους αὐτῆς. И҆ пла́касѧ є҆ѧ̀ до́мъ і҆и҃левъ дні́й се́дмь. И҆ раздѣлѝ и҆мѣ̑нїѧ своѧ̑ пре́жде сме́рти своеѧ̀ всѣ̑мъ бли̑жнимъ манассі́и мꙋ́жа своегѡ̀ и҆ бли̑жнимъ ро́да своегѡ̀.
25
25
καὶ οὐκ ἦν ἔτι ὁ ἐκφοβῶν τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Ιουδὶθ καὶ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν αὐτὴν ἡμέρας πολλάς. И҆ не бѧ́ше ктомꙋ̀ оу҆страша́ѧй сынѡ́въ і҆и҃левыхъ во дни̑ і҆ꙋді́ѳы и҆ по сме́рти є҆ѧ̀ дни̑ мнѡ́ги.

Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • Іов. • Пс. • Притч.

• Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир. • Іс. • Єр. • Плач.

• Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан. • Ос. • Іоїл. • Ам.

• Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

• Діян.

• Як. • 1 Пет. • 2 Пет. • 1 Ін. • 2 Ін. • 3 Ін. • Іуд.

• Рим. • 1 Кор. • 2 Кор. • Гал. • Еф. • Флп. • Кол. • 1 Сол. • 2 Сол. • 1 Тим. • 2 Тим. • Тит. • Фил. • Євр.

• Одкр.