Завантаження...
Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.

• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.

• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

• Діян.

• Як. • 1 Пет. • 2 Пет. • 1 Ін. • 2 Ін. • 3 Ін. • Іуд.

• Рим. • 1 Кор. • 2 Кор. • Гал. • Еф. • Флп. • Кол. • 1 Сол. • 2 Сол. • 1 Тим. • 2 Тим. • Тит. • Фил. • Євр.

• Одкр.

Порівняти:

Ца́рствъ 3
ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Γ΄
Глава́ а҃
Κεφάλαιο 1
1
1
И҆ ца́рь даві́дъ бы́сть ста́ръ преше́дъ дни̑, и҆ ѡ҆дѣва́хꙋ є҆го̀ ри́зами (мно́гими), и҆ не согрѣва́шесѧ. ΚΑΙ ὁ βασιλεὺς Δαυὶδ πρεσβύτερος προβεβηκὼς ἡμέραις, καὶ περιέβαλλον αὐτὸν ἱματίοις, καὶ οὐκ ἐθερμαίνετο.
2
2
И҆ рѣ́ша ѻ҆́троцы є҆гѡ̀ є҆мꙋ̀: да пои́щꙋтъ господи́нꙋ на́шемꙋ царю̀ дѣви́цы ю҆́ныѧ, и҆ предстои́тъ царе́ви, и҆ бꙋ́детъ грѣ́ющи є҆го̀, и҆ да лежи́тъ съ ни́мъ, и҆ согрѣ́етсѧ господи́нъ на́шъ ца́рь. καὶ εἶπον οἱ παῖδες αὐτοῦ· ζητησάτωσαν τῷ βασιλεῖ παρθένον νεάνιδα, καὶ παραστήσεται τῷ βασιλεῖ καὶ ἔσται αὐτὸν θάλπουσαν καὶ κοιμηθήσεται μετ᾿ αὐτοῦ καὶ θερμανθήσεται ὁ κύριός μου ὁ βασιλεύς.
3
3
И҆ и҆ска́ша ѻ҆трокови́цы до́брыѧ ѿ всегѡ̀ предѣ́ла і҆и҃лева, и҆ ѡ҆брѣто́ша а҆вїса́гꙋ сꙋмантѧны́ню, и҆ приведо́ша ю҆̀ ко царю̀. καὶ ἐζήτησαν νεάνιδα καλὴν ἐκ παντὸς ὁρίου ᾿Ισραὴλ καὶ εὗρον τὴν ᾿Αβισὰγ τὴν Σωμανῖτιν καὶ ἤνεγκαν αὐτὴν πρὸς τὸν βασιλέα.
4
4
И҆ бѣ̀ ѻ҆трокови́ца добра̀ видѣ́нїемъ ѕѣлѡ̀: и҆ бы́сть грѣ́ющи царѧ̀ и҆ слꙋжа́ше є҆мꙋ̀: ца́рь же не позна̀ є҆ѧ̀. καὶ ἡ νεᾶνις καλὴ ἕως σφόδρα· καὶ ἦν θάλπουσα τὸν βασιλέα καὶ ἐλειτούργει αὐτῷ, καὶ ὁ βασιλεὺς οὐκ ἔγνω αὐτήν.
5
5
И҆ а҆дѡ́нїа сы́нъ а҆ггі́ѳинъ вознесе́сѧ, глаго́лѧ: а҆́зъ и҆́мамъ ца́рствовати. И҆ сотворѝ себѣ̀ колєсни́цы и҆ ко́нники, и҆ пѧтьдесѧ́тъ мꙋже́й є҆́же ходи́ти пред̾ ни́мъ. Καὶ ᾿Αδωνίας υἱὸς ᾿Αγγὶθ ἐπῄρετο λέγων· ἐγὼ βασιλεύσω· καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ ἅρματα καὶ ἱππεῖς καὶ πεντήκοντα ἄνδρας παρατρέχειν ἔμπροσθεν αὐτοῦ.
6
6
И҆ не возбранѝ є҆мꙋ̀ ѻ҆те́цъ є҆гѡ̀ никогда̀, глаго́лѧ: почто̀ сїѐ ты̀ сотвори́лъ є҆сѝ; И҆ бѣ̀ то́й красе́нъ зра́комъ ѕѣлѡ̀, и҆ того̀ родѝ по а҆вессалѡ́мѣ. καὶ οὐκ ἀπεκώλυσεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ οὐδέποτε λέγων· διατὶ σὺ ἐποίησας; καί γε αὐτὸς ὡραῖος τῇ ὄψει σφόδρα, καὶ αὐτὸν ἔτεκεν ὀπίσω ᾿Αβεσσαλώμ.
7
7
И҆ бѣ́ша совѣ́ти є҆гѡ̀ со і҆ѡа́вомъ сы́номъ сарꙋ́инымъ и҆ со а҆вїа́ѳаромъ і҆ере́омъ, и҆ помога́хꙋ в̾слѣ́дъ а҆дѡ́нїи. καὶ ἐγένοντο οἱ λόγοι αὐτοῦ μετὰ ᾿Ιωὰβ τοῦ υἱοῦ Σαρουΐας καὶ μετὰ ᾿Αβιάθαρ τοῦ ἱερέως, καὶ ἐβοήθουν ὀπίσω ᾿Αδωνίου·
8
8
Садѡ́къ же і҆ере́й и҆ ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ, и҆ наѳа́нъ прⷪ҇ро́къ и҆ семе́й, и҆ рисі́й и҆ сы́нове си́льнїи даві́дѡвы не бы́ша по а҆дѡ́нїи. καὶ Σαδὼκ ὁ ἱερεὺς καὶ Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ καὶ Νάθαν ὁ προφήτης καὶ Σεμεΐ καὶ Ρησὶ καὶ υἱοὶ δυνατοὶ τοῦ Δαυὶδ οὐκ ἦσαν ὀπίσω ᾿Αδωνίου.
9
9
И҆ пожрѐ а҆дѡ́нїа ѻ҆́вцы и҆ телцы̀ и҆ а҆́гнцы при ка́мени зѡеле́ѳѣ, и҆́же бѣ̀ бли́з̾ и҆сто́чника рѡги́лѧ: и҆ призва̀ всю̀ бра́тїю свою̀, сы́ны царє́вы, и҆ всѧ̑ мꙋ́жы і҆ꙋ́дѡвы, ѻ҆́троки царє́вы: καὶ ἐθυσίασεν ᾿Αδωνίας πρόβατα καὶ μόσχους καὶ ἄρνας παρὰ τὸν λίθον τοῦ Ζωελεθί, ὃς ἦν ἐχόμενα τῆς Ρωγήλ, καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς ἁδροὺς ᾿Ιούδα παῖδας τοῦ βασιλέως·
10
10
наѳа́на же прⷪ҇ро́ка и҆ ване́а и҆ си́льныхъ и҆ соломѡ́на бра́та своегѡ̀ не зва̀. καὶ Νάθαν τὸν προφήτην καὶ Βαναίαν καὶ τοὺς δυνατούς, καὶ τὸν Σαλωμὼν ἀδελφὸν αὐτοῦ οὐκ ἐκάλεσε.
11
11
И҆ речѐ наѳа́нъ ко вирсаві́и ма́тери соломѡ́ни, глаго́лѧ: не слы́шала ли є҆сѝ, ꙗ҆́кѡ воцари́сѧ а҆дѡ́нїа сы́нъ а҆ггі́ѳинъ, господи́нъ же на́шъ даві́дъ не вѣ́сть: Καὶ εἶπε Νάθαν πρὸς Βηρσαβεὲ μητέρα Σαλωμὼν λέγων· οὐκ ἤκουσας ὅτι ἐβασίλευσεν ᾿Αδωνίας υἱὸς ᾿Αγγίθ; καὶ ὁ κύριος ἡμῶν Δαυὶδ οὐκ ἔγνω.
12
12
нн҃ѣ оу҆̀бо совѣща́ю тѝ совѣ́тъ, и҆ и҆зба́виши дꙋ́шꙋ свою̀ и҆ дꙋ́шꙋ сы́на твоегѡ̀ соломѡ́на: καὶ νῦν δεῦρο συμβουλεύσω σοι δὴ συμβουλίαν, καὶ ἐξελοῦ τὴν ψυχήν σου καὶ τὴν ψυχὴν τοῦ υἱοῦ σου Σαλωμών.
13
13
грѧдѝ, вни́ди къ царю̀ даві́дꙋ и҆ рече́ши къ немꙋ̀, глаго́лющи: не ты́ ли, го́споди мо́й царю̀, клѧ́лсѧ є҆сѝ рабѣ̀ твое́й, глаго́лѧ: ꙗ҆́кѡ соломѡ́нъ сы́нъ тво́й и҆́мать ца́рствовати по мнѣ̀, и҆ то́й сѧ́детъ на престо́лѣ мое́мъ; и҆ что̀ ꙗ҆́кѡ воцари́сѧ а҆дѡ́нїа; δεῦρο εἴσελθε πρὸς τὸν βασιλέα Δαυὶδ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτὸν λέγουσα· οὐχὶ σύ, κύριέ μου βασιλεῦ, ὤμοσας τῇ δούλῃ σου λέγων ὅτι ὁ υἱός σου Σαλωμὼν βασιλεύσει μετ᾿ ἐμὲ καὶ αὐτὸς καθιεῖται ἐπὶ τοῦ θρόνου μου; καὶ τί ὅτι ἐβασίλευσεν ᾿Αδωνίας;
14
14
и҆ сѐ, є҆щѐ глаго́лющей тебѣ̀ та́мѡ со царе́мъ, и҆ а҆́зъ вни́дꙋ в̾слѣ́дъ тебє̀ и҆ допо́лню словеса̀ твоѧ̑. καὶ ἰδοὺ ἔτι λαλούσης σου ἐκεῖ μετὰ τοῦ βασιλέως καὶ ἐγὼ εἰσελεύσομαι ὀπίσω σου καὶ πληρώσω τοὺς λόγους σου.
15
15
И҆ вни́де вирсаві́а ко царю̀ въ ло́жницꙋ. И҆ ца́рь ста́ръ ѕѣлѡ̀, и҆ а҆вїса́гъ сꙋмантѧны́нѧ бѧ́ше слꙋжа́щи царю̀. καὶ εἰσῆλθε Βηρσαβεὲ πρὸς τὸν βασιλέα εἰς τὸ ταμιεῖον, καὶ ὁ βασιλεὺς πρεσβύτης σφόδρα, καὶ ᾿Αβισὰγ ἡ Σωμανῖτις ἦν λειτουργοῦσα τῷ βασιλεῖ.
16
16
И҆ приклони́сѧ вирсаві́а и҆ поклони́сѧ царе́ви. И҆ речѐ ца́рь: что́ ти є҆́сть; καὶ ἔκυψε Βηρσαβεὲ καὶ προσεκύνησε τῷ βασιλεῖ· καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· τί ἔστι σοι;
17
17
Ѻ҆на́ же речѐ: го́споди мо́й царю̀, ты̀ клѧ́лсѧ є҆сѝ пред̾ гдⷭ҇емъ бг҃омъ твои́мъ рабѣ̀ твое́й, глаго́лѧ: ꙗ҆́кѡ сы́нъ тво́й соломѡ́нъ и҆́мать ца́рствовати по мнѣ̀, и҆ то́й сѧ́детъ на престо́лѣ мое́мъ: ἡ δὲ εἶπε· κύριέ μου βασιλεῦ, σὺ ὤμοσας ἐν Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου τῇ δούλῃ σου λέγων· ὅτι ὁ υἱός σου Σαλωμὼν βασιλεύσει μετ᾿ ἐμὲ καὶ αὐτὸς καθήσεται ἐπὶ τοῦ θρόνου μου.
18
18
и҆ сѐ, нн҃ѣ а҆дѡ́нїа ца́рствꙋетъ, ты́ же, го́споди мо́й царю̀, не вѣ́си: καὶ νῦν ἰδοὺ ᾿Αδωνίας ἐβασίλευσε, καὶ σύ, κύριέ μου βασιλεῦ, οὐκ ἔγνως·
19
19
и҆ пожрѐ телцы̀ и҆ а҆́гнцы и҆ ѻ҆́вцы во мно́жествѣ, и҆ созва̀ всѧ̑ сы́ны царє́вы, и҆ а҆вїа́ѳара жерца̀ и҆ і҆ѡа́ва кнѧ́зѧ си́лы, соломѡ́на же раба̀ твоегѡ̀ не призва̀: καὶ ἐθυσίασε μόσχους καὶ ἄρνας καὶ πρόβατα εἰς πλῆθος καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως καὶ ᾿Αβιάθαρ τὸν ἱερέα καὶ ᾿Ιωὰβ τὸν ἄρχοντα τῆς δυνάμεως, καὶ τὸν Σαλωμὼν τὸν δοῦλόν σου οὐκ ἐκάλεσε.
20
20
ты́ же, го́споди мо́й царю̀, ѻ҆́чи всегѡ̀ і҆и҃лѧ къ тебѣ̀: да возвѣсти́ши и҆̀мъ, кто̀ сѧ́детъ на престо́лѣ господи́на моегѡ̀ царѧ̀ по не́мъ: καὶ σύ, κύριέ μου βασιλεῦ, οἱ ὀφθαλμοὶ παντὸς ᾿Ισραὴλ πρός σε. ἀπάγγειλαι αὐτοῖς τίς καθήσεται ἐπὶ τοῦ θρόνου τοῦ κυρίου μου τοῦ βασιλέως μετ᾿ αὐτόν.
21
21
и҆ бꙋ́детъ є҆гда̀ оу҆́снетъ господи́нъ мо́й ца́рь со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ бꙋ́дꙋ а҆́зъ и҆ сы́нъ мо́й соломѡ́нъ грѣ́шни. καὶ ἔσται ὡς ἂν κοιμηθῇ ὁ κύριός μου ὁ βασιλεὺς μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἔσομαι ἐγὼ καὶ Σαλωμὼν ὁ υἱὸς μου ἁμαρτωλοί.
22
22
И҆ сѐ, є҆щѐ є҆́й глаго́лющей съ царе́мъ, и҆ наѳа́нъ прⷪ҇ро́къ прїи́де. καὶ ἰδοὺ ἔτι αὐτῆς λαλούσης μετὰ τοῦ βασιλέως καὶ Νάθαν ὁ προφήτης ἦλθε.
23
23
И҆ возвѣсти́ша царю̀, глаго́люще сѐ, наѳа́нъ прⷪ҇ро́къ. И҆ вни́де пред̾ лицѐ царе́во, и҆ поклони́сѧ царю̀ пред̾ лице́мъ є҆гѡ̀ до землѝ, καὶ ἀνηγγέλη τῷ βασιλεῖ· ἰδοὺ Νάθαν ὁ προφήτης· καὶ εἰσῆλθε κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως καὶ προσεκύνησε τῷ βασιλεῖ κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν.
24
24
и҆ речѐ наѳа́нъ: го́споди мо́й царю̀, ты́ ли ре́клъ є҆сѝ: а҆дѡ́нїа да ца́рствꙋетъ по мнѣ̀, и҆ то́й да сѧ́детъ на престо́лѣ мое́мъ; καὶ εἶπε Νάθαν· κύριέ μου βασιλεῦ, σὺ εἶπας ᾿Αδωνίας βασιλεύσει ὀπίσω μου καὶ αὐτὸς καθήσεται ἐπὶ τοῦ θρόνου μου;
25
25
ꙗ҆́кѡ сни́де дне́сь и҆ закла̀ телцы̀ и҆ а҆́гнцы и҆ ѻ҆́вцы во мно́жествѣ, и҆ созва̀ всѧ̑ сы́ны царє́вы и҆ кнѧ̑зи си́льныхъ, и҆ а҆вїа́ѳара і҆ере́а: и҆ сѐ, сꙋ́ть ꙗ҆дꙋ́ще и҆ пїю́ще пред̾ ни́мъ, и҆ рѣ́ша: да живе́тъ ца́рь а҆дѡ́нїа: ὅτι κατέβη σήμερον καὶ ἐθυσίασε μόσχους καὶ ἄρνας καὶ πρόβατα εἰς πλῆθος καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως καὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς δυνάμεως καὶ ᾿Αβιάθαρ τὸν ἱερέα, καὶ ἰδοὺ εἰσὶν ἐσθίοντες καὶ πίνοντες ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ εἶπαν· ζήτω ὁ βασιλεὺς ᾿Αδωνίας.
26
26
и҆ менѐ самаго̀ раба̀ твоего̀, и҆ садѡ́ка і҆ере́а, и҆ ване́а сы́на і҆ѡда́ева, и҆ соломѡ́на раба̀ твоего̀ не зва̀: καὶ ἐμὲ αὐτὸν τὸν δοῦλόν σου καὶ Σαδὼκ τὸν ἱερέα καὶ Βαναίαν υἱὸν ᾿Ιωδαὲ καὶ Σαλωμὼν τὸν δοῦλόν σου οὐκ ἐκάλεσεν.
27
27
ѿ господи́на ли царѧ̀ моегѡ̀ бы́сть глаго́лъ се́й; и҆ не сказа́лъ є҆сѝ рабꙋ̀ твоемꙋ̀, кто̀ сѧ́детъ на престо́лѣ господи́на моегѡ̀ царѧ̀ по не́мъ; εἰ διὰ τοῦ κυρίου μου τοῦ βασιλέως γέγονε τὸ ρῆμα τοῦτο καὶ οὐκ ἐγνώρισας τῷ δούλῳ σου τίς καθήσεται ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ κυρίου μου τοῦ βασιλέως μετ᾿ αὐτόν;
28
28
И҆ ѿвѣща̀ ца́рь даві́дъ и҆ речѐ: призови́те мѝ вирсаві́ю. И҆ вни́де (вирсаві́а) пред̾ царѧ̀ и҆ ста̀ пред̾ лице́мъ є҆гѡ̀. καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς Δαυὶδ καὶ εἶπε· καλέσατέ μοι τὴν Βηρσαβεέ· καὶ εἰσῆλθεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ.
29
29
И҆ клѧ́тсѧ ца́рь и҆ речѐ: жи́въ гдⷭ҇ь, и҆́же и҆зба́ви дꙋ́шꙋ мою̀ ѿ всеѧ̀ печа́ли: καὶ ὤμοσεν ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπε· ζῇ Κύριος, ὃς ἐλυτρώσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ πάσης θλίψεως,
30
30
ꙗ҆́коже бо клѧ́хтисѧ пред̾ гдⷭ҇емъ бг҃омъ і҆и҃левымъ, глаго́лѧ: ꙗ҆́кѡ соломѡ́нъ сы́нъ тво́й воцари́тсѧ по мнѣ̀, и҆ то́й сѧ́детъ на престо́лѣ мое́мъ вмѣ́стѡ менє̀, ꙗ҆́кѡ та́кѡ сотворю̀ є҆мꙋ̀ въ дне́шнїй де́нь. ὅτι καθὼς ὤμοσά σοι ἐν Κυρίῳ Θεῷ ᾿Ισραὴλ λέγων ὅτι Σαλωμὼν ὁ υἱός σου βασιλεύσει μετ᾿ ἐμὲ καὶ αὐτὸς καθήσεται ἐπὶ τοῦ θρόνου μου ἀντ᾿ ἐμοῦ, ὅτι οὕτω ποιήσω τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ.
31
31
И҆ преклони́сѧ вирсаві́а лице́мъ на зе́млю, и҆ поклони́сѧ царю̀ и҆ речѐ: да живе́тъ господи́нъ мо́й ца́рь даві́дъ во вѣ́ки. καὶ ἔκυψε Βηρσαβεὲ ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τὴν γῆν καὶ προσεκύνησε τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπε· ζήτω ὁ κύριός μου ὁ βασιλεὺς Δαυὶδ εἰς τὸν αἰῶνα.
32
32
И҆ речѐ ца́рь даві́дъ: призови́те мнѣ̀ садѡ́ка жерца̀ и҆ наѳа́на прⷪ҇ро́ка, и҆ ване́а сы́на і҆ѡда́ева. И҆ внидо́ша пред̾ царѧ̀. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς Δαυίδ· καλέσατέ μοι Σαδὼκ τὸν ἱερέα καὶ Νάθαν τὸν προφήτην καὶ Βαναίαν υἱὸν ᾿Ιωδαέ· καὶ εἰσῆλθον ἐνώπιον τοῦ βασιλέως,
33
33
И҆ речѐ и҆̀мъ ца́рь: поими́те съ собо́ю рабы̑ господи́на ва́шегѡ, и҆ всади́те сы́на моего̀ соломѡ́на на мска̀ моего̀, и҆ веди́те є҆го̀ къ гїѡ́нꙋ, καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς αὐτοῖς· λάβετε τοὺς δούλους τοῦ κυρίου ὑμῶν μεθ᾿ ὑμῶν καὶ ἐπιβιβάσατε τὸν υἱόν μου Σαλωμὼν ἐπὶ τὴν ἡμίονον τὴν ἐμὴν καὶ καταγάγετε αὐτὸν εἰς τὴν Γιών,
34
34
и҆ да пома́жетъ є҆го̀ та́мѡ садѡ́къ і҆ере́й и҆ наѳа́нъ прⷪ҇ро́къ въ царѧ̀ над̾ і҆и҃лемъ, и҆ вострꙋби́те трꙋбо́ю ро́жаною и҆ рече́те: да живе́тъ ца́рь соломѡ́нъ: καὶ χρισάτω αὐτὸν ἐκεῖ Σαδὼκ ὁ ἱερεὺς καὶ Νάθαν ὁ προφήτης εἰς βασιλέα ἐπὶ ᾿Ισραήλ, καὶ σαλπίσατε κερατίνῃ καὶ ἐρεῖτε· ζήτω ὁ βασιλεὺς Σαλωμών.
35
35
и҆ и҆зыди́те в̾слѣ́дъ є҆гѡ̀, и҆ вни́детъ, и҆ сѧ́детъ на престо́лѣ мое́мъ, и҆ то́й воцари́тсѧ вмѣ́стѡ менє̀: и҆ а҆́зъ заповѣ́дахъ, да бꙋ́детъ властели́нъ над̾ і҆и҃лемъ и҆ і҆ꙋ́дою. καὶ καθήσεται ἐπὶ τοῦ θρόνου μου καὶ βασιλεύσει ἀντ᾿ ἐμοῦ, καὶ ἐγὼ ἐνετειλάμην τοῦ εἶναι εἰς ἡγούμενον ἐπὶ ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Ιούδαν.
36
36
И҆ ѿвѣща̀ ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ царю̀ и҆ речѐ: бꙋ́ди та́кѡ: да оу҆тверди́тъ гдⷭ҇ь бг҃ъ глаго́лъ се́й господи́на моегѡ̀ царѧ̀: καὶ ἀπεκρίθη Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπε· γένοιτο οὕτως· πιστώσαι Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ κυρίου μου τοῦ βασιλέως.
37
37
ꙗ҆́коже бѣ̀ гдⷭ҇ь со господи́номъ мои́мъ царе́мъ, та́кѡ да бꙋ́детъ и҆ съ соломѡ́номъ, и҆ да возвели́читъ престо́лъ є҆гѡ̀ па́че престо́ла господи́на моегѡ̀ царѧ̀ даві́да. καθὼς ἦν Κύριος μετὰ τοῦ κυρίου μου τοῦ βασιλέως, οὕτως εἴη μετὰ Σαλωμὼν καὶ μεγαλύναι τὸν θρόνον αὐτοῦ ὑπὲρ τὸν θρόνον τοῦ κυρίου μου τοῦ βασιλέως Δαυίδ.
38
38
И҆ сни́де садѡ́къ і҆ере́й и҆ наѳа́нъ прⷪ҇ро́къ, и҆ ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ, и҆ хереѳѳі̀ и҆ фелеѳѳі̀, и҆ всади́ша соломѡ́на на мска̀ царѧ̀ даві́да, и҆ возведо́ша є҆го̀ къ гїѡ́нꙋ: καὶ κατέβη Σαδὼκ ὁ ἱερεὺς καὶ Νάθαν ὁ προφήτης καὶ Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ καὶ ὁ Χερεθὶ καὶ ὁ Φελεθὶ καὶ ἐπεκάθισαν τὸν Σαλωμὼν ἐπὶ τὴν ἡμίονον τοῦ βασιλέως Δαυὶδ καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς τὴν Γιών.
39
39
и҆ взѧ̀ садѡ́къ і҆ере́й ро́гъ съ є҆ле́емъ ѿ ски́нїи, и҆ пома́за соломѡ́на, и҆ вострꙋбѝ трꙋбо́ю ро́жаною, и҆ рѣ́ша всѝ лю́дїе: да живе́тъ ца́рь соломѡ́нъ. καὶ ἔλαβε Σαδὼκ ὁ ἱερεὺς τὸ κέρας τοῦ ἐλαίου ἐκ τῆς σκηνῆς καὶ ἔχρισε τὸν Σαλωμὼν καὶ ἐσάλπισε τῇ κερατίνῃ, καὶ εἶπε πᾶς ὁ λαός· ζήτω ὁ βασιλεὺς Σαλωμών.
40
40
И҆ взыдо́ша всѝ лю́дїе в̾слѣ́дъ є҆гѡ̀ и҆ ликова́ша въ ли́цѣхъ, и҆ веселѧ́хꙋсѧ весе́лїемъ вели́кимъ, и҆ разсѣ́десѧ землѧ̀ ѿ гла́са и҆́хъ. καὶ ἀνέβη πᾶς ὁ λαὸς ὀπίσω αὐτοῦ καὶ ἐχόρευον ἐν χοροῖς καὶ εὐφραινόμενοι εὐφροσύνην μεγάλην, καὶ ἐρράγη ἡ γῆ ἐν τῇ φωνῇ αὐτῶν.
41
41
И҆ слы́ша а҆дѡ́нїа и҆ всѝ зва́ннїи є҆гѡ̀, и҆ ті́и сконча́ша оу҆жѐ ꙗ҆дꙋ́ще. И҆ слы́ша і҆ѡа́въ гла́съ трꙋбы̀ ро́жаны и҆ речѐ: кі́й гла́съ є҆́сть гра́да шꙋмѧ́ща; Καὶ ἤκουσεν ᾿Αδωνίας καὶ πάντες οἱ κλητοὶ αὐτοῦ, καὶ αὐτοὶ συνετέλεσαν φαγεῖν· καὶ ἤκουσεν ᾿Ιωὰβ τὴν φωνὴν τῆς κερατίνης καὶ εἶπε· τίς ἡ φωνὴ τῆς πόλεως ἠχούσης;
42
42
И҆ є҆щѐ є҆мꙋ̀ глаго́лющꙋ, и҆ сѐ, і҆ѡнаѳа́нъ сы́нъ а҆вїа́ѳара і҆ере́а прїи́де. И҆ речѐ а҆дѡ́нїа: вни́ди, ꙗ҆́кѡ мꙋ́жъ си́лы ты̀ є҆сѝ, и҆ блага̑ѧ возвѣстѝ. ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος καὶ ἰδοὺ ᾿Ιωνάθαν υἱὸς ᾿Αβιάθαρ τοῦ ἱερέως εἰσῆλθε, καὶ εἶπεν ᾿Αδωνίας· εἴσελθε, ὅτι ἀνὴρ δυνάμεως εἶ σύ, καὶ ἀγαθὰ εὐαγγέλισαι.
43
43
И҆ ѿвѣща̀ і҆ѡнаѳа́нъ и҆ речѐ: и҆звѣ́стно, господи́нъ на́шъ ца́рь даві́дъ поста́ви соломѡ́на царе́мъ: καὶ ἀπεκρίθη ᾿Ιωνάθαν καὶ εἶπε· καὶ μάλα ὁ κύριος ἡμῶν ὁ βασιλεὺς Δαυὶδ ἐβασίλευσε τὸν Σαλωμών·
44
44
и҆ посла̀ съ ни́мъ ца́рь садѡ́ка і҆ере́а и҆ наѳа́на прⷪ҇ро́ка, и҆ ване́а сы́на і҆ѡда́ева, и҆ хереѳѳі̀ и҆ фелеѳѳі̀, и҆ всади́ша є҆го̀ на мска̀ царе́ва: καὶ ἀπέστειλε μετ᾿ αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς τὸν Σαδὼκ τὸν ἱερέα καὶ Νάθαν τὸν προφήτην καὶ Βαναίαν τὸν υἱὸν ᾿Ιωδαὲ καὶ τὸν Χερεθὶ καὶ τὸν Φελεθὶ καὶ ἐπεκάθισαν αὐτὸν ἐπὶ τὴν ἡμίονον τοῦ βασιλέως·
45
45
и҆ пома́заша є҆го̀ садѡ́къ і҆ере́й и҆ наѳа́нъ прⷪ҇ро́къ на ца́рство въ гїѡ́нѣ, и҆ взыдо́ша ѿтꙋ́дꙋ веселѧ́щесѧ, и҆ возшꙋмѣ̀ гра́дъ: се́й гла́съ, є҆го́же слы́шасте: καὶ ἔχρισαν αὐτὸν Σαδὼκ ὁ ἱερεὺς καὶ Νάθαν ὁ προφήτης ἐν τῇ Γιών, καὶ ἀνέβησαν ἐκεῖθεν εὐφραινόμενοι καὶ ἤχησεν ἡ πόλις· αὕτη ἡ φωνὴ ἣν ἠκούσατε.
46
46
и҆ сѣ́де соломѡ́нъ на престо́лѣ ца́рстѣмъ: καὶ ἐκάθισε Σαλωμὼν ἐπὶ θρόνον βασιλείας,
47
47
и҆ внидо́ша рабѝ царє́вы благослови́ти господи́на на́шего царѧ̀ даві́да, глаго́люще: да оу҆бл҃жи́тъ бг҃ъ и҆́мѧ соломѡ́на сы́на твоегѡ̀ па́че и҆́мене твоегѡ̀, и҆ да возвели́читъ престо́лъ є҆гѡ̀ па́че престо́ла твоегѡ̀: и҆ поклони́сѧ ца́рь на ѻ҆дрѣ̀ свое́мъ, καὶ εἰσῆλθον οἱ δοῦλοι τοῦ βασιλέως εὐλογῆσαι τὸν κύριον ἡμῶν τὸν βασιλέα Δαυὶδ λέγοντες· ἀγαθύναι ὁ Θεὸς τὸ ὄνομα Σαλωμὼν ὑπὲρ τὸ ὄνομά σου καὶ μεγαλύναι τὸν θρόνον αὐτοῦ ὑπὲρ τὸν θρόνον σου· καὶ προσεκύνησεν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν κοίτην,
48
48
и҆ си́це речѐ ца́рь: блгⷭ҇ве́нъ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃левъ, и҆́же дадѐ дне́сь ѿ сѣ́мене моегѡ̀ сѣдѧ́ща на престо́лѣ мое́мъ, и҆ ѻ҆́чи моѝ ви́дѧтъ. καί γε οὕτως εἶπεν ὁ βασιλεύς· εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, ὃς ἔδωκε σήμερον ἐκ τοῦ σπέρματός μου καθήμενον ἐπὶ τοῦ θρόνου μου, καὶ οἱ ὀφθαλμοί μου βλέπουσι.
49
49
И҆ оу҆жасо́шасѧ оу҆́жасомъ, и҆ воста́ша всѝ зва́ннїи а҆дѡ́нїєвы, и҆ ѿи́де кі́йждо пꙋте́мъ свои́мъ. Καὶ ἐξέστησαν πάντες οἱ κλητοὶ τοῦ ᾿Αδωνίου καὶ ἦλθον ἀνὴρ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτοῦ.
50
50
И҆ а҆дѡ́нїа оу҆боѧ́сѧ ѿ лица̀ соломѡ́нѧ, и҆ воста̀ и҆ ѿи́де, и҆ ꙗ҆́тсѧ за ро́гъ ѻ҆лтарѧ̀. καὶ ᾿Αδωνίας ἐφοβήθη ἀπὸ προσώπου Σαλωμὼν καὶ ἀνέστη καὶ ἀπῆλθε καὶ ἐπελάβετο τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου.
51
51
И҆ возвѣсти́ша соломѡ́нꙋ, глаго́люще: сѐ, а҆дѡ́нїа оу҆боѧ́сѧ царѧ̀ соломѡ́на, и҆ держи́тсѧ за ро́гъ ѻ҆лтарѧ̀, глаго́лѧ: да клене́тмисѧ дне́сь ца́рь соломѡ́нъ, ꙗ҆́кѡ не оу҆бїе́тъ раба̀ своего̀ ѻ҆рꙋ́жїемъ. καὶ ἀνηγγέλη τῷ Σαλωμὼν λέγοντες· ἰδοὺ ᾿Αδωνίας ἐφοβήθη τὸν βασιλέα Σαλωμὼν καὶ κατέχει τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου λέγων· ὀμοσάτω μοι σήμερον Σαλωμών, εἰ οὐ θανατώσει τὸν δοῦλον αὐτοῦ ἐν ρομφαίᾳ.
52
52
И҆ речѐ соломѡ́нъ: а҆́ще бꙋ́детъ сы́нъ си́лы, ни вла́съ главы̀ є҆гѡ̀ оу҆паде́тъ на зе́млю: а҆́ще же ѕло́ба ѡ҆брѧ́щетсѧ въ не́мъ, оу҆́мретъ. καὶ εἶπε Σαλωμών· ἐὰν γένηται εἰς υἱὸν δυνάμεων, εἰ πεσεῖται τῶν τριχῶν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ ἐὰν κακία εὑρεθῇ ἐν αὐτῷ, θανατωθήσεται.
53
53
И҆ посла̀ ца́рь соломѡ́нъ, и҆ сведо́ша є҆го̀ со ѻ҆лтарѧ̀. И҆ вни́де, и҆ поклони́сѧ царю̀ соломѡ́нꙋ. И҆ речѐ є҆мꙋ̀ соломѡ́нъ: и҆дѝ въ до́мъ сво́й. καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν καὶ κατήνεγκαν αὐτὸν ἀπάνωθεν τοῦ θυσιαστηρίου· καὶ εἰσῆλθε καὶ προσεκύνησε τῷ βασιλεῖ Σαλωμών, καὶ εἶπεν αὐτῷ Σαλωμών· δεῦρο εἰς τὸν οἶκόν σου.
Глава́ в҃
Κεφάλαιο 2
1
1
И҆ прибли́жишасѧ даві́дꙋ дні́е оу҆мре́ти є҆мꙋ̀, и҆ заповѣ́да соломѡ́нꙋ сы́нꙋ своемꙋ̀, глаго́лѧ: ΚΑΙ ἤγγισαν αἱ ἡμέραι Δαυὶδ ἀποθανεῖν αὐτόν, καὶ ἀπεκρίνατο Σαλωμὼν υἱῷ αὐτοῦ λέγων·
2
2
а҆́зъ ѿхождꙋ̀ въ пꙋ́ть всеѧ̀ землѝ: ты́ же крѣпи́сѧ, и҆ бꙋ́ди мꙋ́жъ соверше́нъ, ἐγώ εἰμι πορεύομαι ἐν ὁδῷ πάσης τῆς γῆς· καὶ ἰσχύσεις καὶ ἔσῃ εἰς ἄνδρα.
3
3
и҆ сохранѝ завѣ́тъ гдⷭ҇а бг҃а твоегѡ̀, є҆́же ходи́ти во всѣ́хъ пꙋте́хъ є҆гѡ̀, храни́ти за́пѡвѣди є҆гѡ̀ и҆ ѡ҆правда̑нїѧ є҆гѡ̀, и҆ сꙋдбы̑ є҆гѡ̀ и҆ свидѣ̑нїѧ є҆гѡ̀, пи̑саннаѧ въ зако́нѣ мѡѷсе́овѣ: да разꙋмѣ́еши ꙗ҆̀же сотвори́ши по всѣ̑мъ, є҆ли̑ка заповѣ́дахъ тебѣ̀: καὶ φυλάξεις φυλακὴν Κυρίου Θεοῦ σου τοῦ πορεύεσθαι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ, φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα τὰ γεγραμμένα ἐν τῶ νόμῳ Μωυσέως· ἵνα συνήσῃς ἃ ποιήσεις κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλωμαί σοι,
4
4
да оу҆тверди́тъ гдⷭ҇ь сло́во своѐ, є҆́же речѐ ѡ҆ мнѣ̀, гл҃ѧ: а҆́ще сохранѧ́тъ сы́нове твоѝ пꙋти̑ своѧ̑, є҆́же ходи́ти предо мно́ю во и҆́стинѣ всѣ́мъ се́рдцемъ свои́мъ и҆ все́ю дꙋше́ю свое́ю, гл҃ѧ: не и҆скорени́тсѧ тебѣ̀ мꙋ́жъ съ престо́ла і҆и҃лева: ἵνα στήσῃ Κύριος τὸν λόγον αὐτοῦ, ὃν ἐλάλησε λέγων· ἐὰν φυλάξωσιν οἱ υἱοί σου τὴν ὁδὸν αὐτῶν πορεύεσθαι ἐνώπιόν μου ἐν ἀληθείᾳ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτῶν λέγων· οὐκ ἐξολοθρευθήσεταί σοι ἀνὴρ ἐπάνωθεν θρόνου ᾿Ισραήλ.
5
5
и҆ ты̀ вѣ́си, є҆ли̑ка сотворѝ мнѣ̀ і҆ѡа́въ сы́нъ сарꙋ́инъ, є҆ли̑ка сотворѝ двѣма̀ воево́дама си́лъ і҆и҃левыхъ, а҆вени́рꙋ сы́нꙋ ни́ровꙋ и҆ а҆месса́ю сы́нꙋ і҆еѳе́ровꙋ, и҆ оу҆бѝ и҆́хъ, и҆ и҆злїѧ̀ крѡ́ви бра́ни въ ми́рѣ, и҆ дадѐ кро́вь непови́нныхъ на по́ѧсѣ свое́мъ, и҆́же на чре́слѣхъ є҆гѡ̀, и҆ на сапозѣ̀ свое́мъ сꙋ́щемъ на нозѣ̀ є҆гѡ̀: καί γε σὺ ἔγνως ὅσα ἐποίησέ μοι ᾿Ιωὰβ υἱὸς Σαρουΐας, ὅσα ἐποίησε τοῖς δυσὶν ἄρχουσι τῶν δυνάμεων ᾿Ισραήλ, τῷ ᾿Αβεννὴρ υἱῷ Νὴρ καὶ τῷ ᾿Αμεσσαΐ υἱῷ ᾿Ιεθέρ, καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς καὶ ἔταξε τὰ αἵματα πολέμου ἐν εἰρήνῃ καὶ ἔδωκεν αἷμα ἀθῷον ἐν τῇ ζώνῃ αὐτοῦ τῇ ἐν τῇ ὀσφύϊ αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ ὑποδήματι αὐτοῦ τῷ ἐν τῶ ποδὶ αὐτοῦ·
6
6
и҆ сотвори́ши по мꙋ́дрости твое́й, и҆ не сведе́ши ста́рости є҆гѡ̀ съ ми́ромъ во а҆́дъ: καὶ ποιήσεις κατὰ τὴν σοφίαν σου καὶ οὐ κατάξεις τὴν πολιὰν αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ εἰς ᾅδου·
7
7
сынѡ́мъ же верзеллі́и галааді́тина сотвори́ши ми́лость, и҆ да бꙋ́дꙋтъ съ ꙗ҆дꙋ́щими трапе́зꙋ твою̀: ꙗ҆́кѡ та́кѡ прибли́жишасѧ мнѣ̀, внегда̀ бѣжа́ти мнѣ̀ ѿ лица̀ а҆вессалѡ́ма бра́та твоегѡ̀: καὶ τοῖς υἱοῖς Βερζελλὶ τοῦ Γαλααδίτου ποιήσεις ἔλεος, καὶ ἔσονται ἐν τοῖς ἐσθίουσι τὴν τράπεζάν σου, ὅτι οὕτως ἤγγισάν μοι ἐν τῷ με ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσώπου ᾿Αβεσσαλὼμ τοῦ ἀδελφοῦ σου.
8
8
и҆ сѐ, съ тобо́ю семе́й сы́нъ гира́нь сы́нъ і҆емені́инъ ѿ ваꙋрі́ма, и҆ то́й проклѧ́ мѧ проклѧ́тїемъ го́рькимъ, въ де́нь въ ѻ҆́ньже и҆схожда́хъ въ полкѝ: и҆ то́й сни́де на срѣ́тенїе мѝ на і҆ѻрда́нъ, и҆ клѧ́хсѧ є҆мꙋ̀ ѡ҆ гдⷭ҇ѣ, глаго́лѧ: не оу҆бїю́ тѧ ѻ҆рꙋ́жїемъ: καὶ ἰδοὺ μετὰ σοῦ Σεμεΐ υἱὸς Γηρὰ υἱὸς τοῦ ᾿Ιεμενὶ ἐκ Βαουρίμ, καὶ αὐτὸς κατηράσατό με κατάραν ὀδυνηρὰν τῇ ἡμέρᾳ, ᾗ ἐπορευόμην εἰς Παρεμβολάς, καὶ αὐτὸς κατέβη εἰς ἀπαντήν μου εἰς τὸν ᾿Ιορδάνην, καὶ ὤμοσα αὐτῷ ἐν Κυρίῳ λέγων· εἰ θανατώσω σε ἐν ρομφαίᾳ·
9
9
и҆ да не ѡ҆безвини́ши є҆го̀, ꙗ҆́кѡ мꙋ́жъ мꙋ́дръ є҆сѝ ты̀, и҆ оу҆вѣ́си что̀ сотвори́ши є҆мꙋ̀, и҆ сведе́ши ста́рость є҆гѡ̀ съ кро́вїю во а҆́дъ. καὶ οὐ μὴ ἀθῳώσῃς αὐτόν, ὅτι ἀνὴρ σοφὸς εἶ σὺ καὶ γνώσῃ ἃ ποιήσεις αὐτῷ, καὶ κατάξεις τὴν πολιὰν αὐτοῦ ἐν αἵματι εἰς ᾅδου.
10
10
И҆ оу҆́спе даві́дъ со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ погребе́нъ бы́сть во гра́дѣ даві́довѣ. καὶ ἐκοιμήθη Δαυὶδ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν πόλει Δαυίδ.
11
11
И҆ бы́сть дні́й, въ нѧ́же ца́рствова даві́дъ во і҆и҃ли, четы́редесѧть лѣ́тъ: въ хеврѡ́нѣ ца́рствова се́дмь лѣ́тъ, во і҆ерⷭ҇ли́мѣ же три́десѧть трѝ лѣ̑та. καὶ αἱ ἡμέραι, ἃς ἐβασίλευσε Δαυὶδ ἐπὶ τὸν ᾿Ισραὴλ τεσσαράκοντα ἔτη· ἐν Χεβρὼν ἐβασίλευσεν ἑπτὰ ἔτη καὶ ἐν ῾Ιερουσαλὴμ τριακοντατρία ἔτη.
12
12
И҆ соломѡ́нъ сѣ́де на престо́лѣ даві́да ѻ҆тца̀ своегѡ̀ сы́нъ двана́десѧти лѣ́тъ, и҆ оу҆гото́васѧ ца́рствїе є҆гѡ̀ ѕѣлѡ̀. Καὶ Σαλωμὼν ἐκάθισεν ἐπὶ θρόνου Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ υἱὸς ἐτῶν δώδεκα καὶ ἡτοιμάσθη ἡ βασιλεία αὐτοῦ σφόδρα.
13
13
И҆ вни́де а҆дѡ́нїа сы́нъ а҆ггі́ѳинъ къ вирсаві́и ма́тери соломѡ́ни, и҆ поклони́сѧ є҆́й. Ѻ҆на́ же речѐ: ми́ръ ли вхо́дъ тво́й; И҆ речѐ: ми́ръ. καὶ εἰσῆλθεν ᾿Αδωνίας υἱὸς ᾿Αγγὶθ πρὸς Βηρσαβεὲ μητέρα Σαλωμὼν καὶ προσεκύνησεν αὐτῇ. ἡ δὲ εἶπεν· εἰρήνη ἡ εἴσοδός σου; καὶ εἶπεν· εἰρήνη·
14
14
И҆ речѐ: сло́во мнѣ̀ къ тебѣ̀. И҆ речѐ є҆мꙋ̀: глаго́ли. λόγος μοι πρός σε· καὶ εἶπεν αὐτῷ· λάλησον.
15
15
И҆ речѐ є҆́й: ты̀ вѣ́си, ꙗ҆́кѡ мнѣ̀ бѣ̀ ца́рство, и҆ на мѧ̀ ве́сь і҆и҃ль положѝ лицѐ своѐ, є҆́же ца́рствовати, и҆ ѡ҆брати́сѧ ца́рство, и҆ бы́сть бра́тꙋ моемꙋ̀, ꙗ҆́кѡ ѿ гдⷭ҇а бы́сть є҆мꙋ̀: καὶ εἶπεν αὐτῇ· σὺ οἶδας, ὅτι ἐμοὶ ἦν βασιλεία καὶ ἐπ᾿ ἐμὲ ἔθετο πᾶς ᾿Ισραὴλ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς βασιλέα, καὶ ἐστράφη ἡ βασιλεία καὶ ἐγένετο τῷ ἀδελφῷ μου, ὅτι παρὰ Κυρίου ἐγενήθη αὐτῷ·
16
16
и҆ нн҃ѣ проше́нїѧ є҆ди́нагѡ а҆́зъ прошꙋ̀ ѿ тебє̀, не ѿвратѝ лица̀ своегѡ̀. И҆ речѐ є҆мꙋ̀ вирсаві́а: глаго́ли. καὶ νῦν αἴτησιν μίαν ἐγὼ αἰτοῦμαι παρὰ σοῦ, μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου. καὶ εἶπεν αὐτῷ Βηρσαβεέ· λάλει.
17
17
И҆ речѐ къ не́й: рцы̀ къ соломѡ́нꙋ царю̀, ꙗ҆́кѡ не и҆́мать ѿврати́ти лица̀ своегѡ̀ ѿ тебє̀, и҆ дабы̀ мѝ да́лъ а҆вїса́гꙋ сꙋмантѧны́ню въ женꙋ̀. καὶ εἶπεν αὐτῇ· εἰπὸν δὴ πρὸς Σαλωμὼν τὸν βασιλέα, ὅτι οὐκ ἀποστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπὸ σοῦ, καὶ δώσει μοι τὴν ᾿Αβισὰγ τὴν Σωμανῖτιν εἰς γυναῖκα.
18
18
И҆ речѐ вирсаві́а: до́брѣ, а҆́зъ и҆́мамъ глаго́лати ѡ҆ тебѣ̀ къ царю̀. καὶ εἶπε Βηρσαβεέ· καλῶς· ἐγὼ λαλήσω περὶ σοῦ τῷ βασιλεῖ.
19
19
И҆ вни́де вирсаві́а пред̾ царѧ̀ соломѡ́на глаго́лати є҆мꙋ̀ ѡ҆ а҆дѡ́нїи. И҆ воста̀ ца́рь на срѣ́тенїе є҆́й, и҆ поклони́сѧ є҆́й, и҆ сѣ́де на престо́лѣ свое́мъ: и҆ поста́виша престо́лъ дрꙋгі́й ма́тери царе́вѣ, и҆ сѣ́де ѡ҆деснꙋ́ю є҆гѡ̀, καὶ εἰσῆλθε Βηρσαβεὲ πρὸς τὸν βασιλέα Σαλωμὼν λαλῆσαι αὐτῷ περὶ ᾿Αδωνίου. καὶ ἐξανέστη ὁ βασιλεὺς εἰς ἀπαντὴν αὐτῇ καὶ κατεφίλησεν αὐτὴν καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ θρόνου, καὶ ἐτέθη θρόνος τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως καὶ ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ.
20
20
и҆ речѐ є҆мꙋ̀: проше́нїѧ ма́ла є҆ди́нагѡ а҆́зъ прошꙋ̀ оу҆ тебє̀, не ѿвратѝ лица̀ моегѡ̀. И҆ речѐ къ не́й ца́рь: просѝ, ма́ти моѧ̀, ꙗ҆́кѡ не ѿвращꙋ́сѧ ѿ тебє̀. καὶ εἶπεν αὐτῷ· αἴτησιν μίαν μικρὰν ἐγὼ αἰτοῦμαι παρὰ σοῦ, μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου. καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς· αἴτησαι, μῆτερ ἐμή, καὶ οὐκ ἀποστρέψω σε.
21
21
И҆ речѐ: да́ждь а҆вїса́гꙋ сꙋмантѧны́ню а҆дѡ́нїи бра́тꙋ твоемꙋ̀ въ женꙋ̀. καὶ εἶπε· δοθήτω δὴ ᾿Αβισὰγ ἡ Σωμανῖτις τῷ ᾿Αδωνίᾳ τῷ ἀδελφῷ σου εἰς γυναῖκα.
22
22
И҆ ѿвѣща̀ ца́рь соломѡ́нъ и҆ речѐ ма́тери свое́й: вскꙋ́ю ты̀ про́сиши а҆вїса́ги сꙋмантѧны́ни а҆дѡ́нїи; є҆щѐ просѝ є҆мꙋ̀ и҆ ца́рства, ꙗ҆́кѡ то́й бра́тъ мо́й бо́лшїй менє̀, и҆ є҆мꙋ̀ а҆вїа́ѳаръ і҆ере́й, и҆ є҆мꙋ̀ і҆ѡа́въ сы́нъ сарꙋ́инъ воево́да дрꙋ́гъ. καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν καὶ εἶπε τῇ μητρὶ αὐτοῦ· καὶ ἱνατί σὺ ᾔτησαι τὴν ᾿Αβισὰγ τῷ ᾿Αδωνίᾳ; καὶ αἴτησαι αὐτῷ τὴν βασιλείαν, ὅτι οὗτος ἀδελφός μου ὁ μέγας ὑπὲρ ἐμέ, καὶ αὐτῷ ᾿Αβιάθαρ ὁ ἱερεὺς καὶ αὐτῷ ᾿Ιωὰβ υἱὸς Σαρουΐας ἀρχιστράτηγος ἑταῖρος.
23
23
И҆ клѧ́тсѧ ца́рь соломѡ́нъ гдⷭ҇емъ, глаго́лѧ: сїѧ̑ да сотвори́тъ мнѣ̀ бг҃ъ и҆ сїѧ̑ да приложи́тъ, ꙗ҆́кѡ на дꙋ́шꙋ свою̀ глаго́ла а҆дѡ́нїа сло́во сїѐ: καὶ ὤμοσεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν κατὰ τοῦ Κυρίου λέγων· τάδε ποιήσαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, ὅτι κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ἐλάλησεν ᾿Αδωνίας τὸν λόγον τοῦτον·
24
24
и҆ нн҃ѣ жи́въ гдⷭ҇ь, и҆́же оу҆гото́ва мѧ̀, и҆ посади́ мѧ на престо́лѣ ѻ҆тца̀ моегѡ̀ даві́да, и҆ то́й сотвори́ ми до́мъ, ꙗ҆́коже гл҃а гдⷭ҇ь, ꙗ҆́кѡ дне́сь оу҆́мретъ а҆дѡ́нїа. καὶ νῦν ζῇ Κύριος, ὃς ἡτοίμασέ με καὶ ἔθετό με ἐπὶ τὸν θρόνον Δαυὶδ τοῦ πατρός μου, καὶ αὐτὸς ἐποίησέ μοι οἶκον, καθὼς ἐλάλησε Κύριος, ὅτι σήμερον θανατωθήσεται ᾿Αδωνίας.
25
25
И҆ посла̀ ца́рь соломѡ́нъ рꙋко́ю ване́а сы́на і҆ѡда́ева, и҆ оу҆бѝ є҆го̀, и҆ оу҆́мре а҆дѡ́нїа въ то́й де́нь. καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν ἐν χειρὶ Βαναίου υἱοῦ ᾿Ιωδαὲ καὶ ἀνεῖλεν αὐτόν, καὶ ἀπέθανεν ᾿Αδωνίας ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.
26
26
И҆ а҆вїа́ѳарꙋ і҆ере́ю речѐ ца́рь: тецы̀ ты̀ во а҆наѳѡ́ѳъ на село̀ твоѐ, ꙗ҆́кѡ мꙋ́жъ сме́рти є҆сѝ ты̀ въ дне́шнїй де́нь, но не оу҆мерщвлю̀ тебѐ, ꙗ҆́кѡ носи́лъ є҆сѝ кївѡ́тъ завѣ́та гдⷭ҇нѧ пред̾ ѻ҆тце́мъ мои́мъ (даві́домъ), и҆ ꙗ҆́кѡ ѡ҆ѕло́бленъ бы́лъ є҆сѝ во всѣ́хъ, и҆́миже ѡ҆ѕло́бленъ бѣ̀ ѻ҆те́цъ мо́й. Καὶ τῷ ᾿Αβιάθαρ τῷ ἱερεῖ εἶπεν ὁ βασιλεύς· ἀπότρεχε σὺ εἰς ᾿Αναθὼθ εἰς ἀγρόν σου, ὅτι ἀνὴρ θανάτου εἶ σὺ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ, καὶ οὐ θανατώσω σε, ὅτι ᾖρας τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης Κυρίου ἐνώπιον τοῦ πατρός μου, καὶ ὅτι ἐκακουχήθης ἐν πᾶσιν, οἷς ἐκακουχήθη ὁ πατήρ μου.
27
27
И҆ и҆згна̀ соломѡ́нъ а҆вїа́ѳара, є҆́же не бы́ти є҆мꙋ̀ і҆ере́емъ гдⷭ҇нимъ, ꙗ҆́коже сбы́тисѧ словесѝ гдⷭ҇ню, є҆́же гл҃а на до́мъ и҆лі́евъ въ силѡ́мѣ. καὶ ἐξέβαλε Σαλωμὼν τὸν ᾿Αβιάθαρ τοῦ μὴ εἶναι ἱερέα τοῦ Κυρίου, πληρωθῆναι τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐπὶ τὸν οἶκον ῾Ηλὶ ἐν Σηλώμ.
28
28
И҆ слꙋ́хъ до́йде до і҆ѡа́ва сы́на сарꙋ́ина, ꙗ҆́кѡ і҆ѡа́въ послѣ́дова а҆дѡ́нїи, и҆ въ слѣ́дъ соломѡ́нь не оу҆клони́сѧ. И҆ бѣжа̀ і҆ѡа́въ въ ски́нїю гдⷭ҇ню, и҆ ꙗ҆́тсѧ рогѡ́въ ѻ҆лтаре́выхъ. καὶ ἡ ἀκοὴ ἦλθεν ἕως ᾿Ιωὰβ υἱοῦ Σαρουΐας (ὅτι ᾿Ιωὰβ ἦν κεκλικὼς ὀπίσω ᾿Αδωνίου, καὶ ὀπίσω Σαλωμὼν οὐκ ἔκλινε), καὶ ἔφυγεν ᾿Ιωὰβ εἰς τὸ σκήνωμα τοῦ Κυρίου καὶ κατέσχε τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου.
29
29
И҆ возвѣсти́ша соломѡ́нꙋ, глаго́люще: ꙗ҆́кѡ бѣжа̀ і҆ѡа́въ въ ски́нїю гдⷭ҇ню, и҆ сѐ, держи́тсѧ рогѡ́въ ѻ҆лтаре́выхъ. И҆ посла̀ ца́рь соломѡ́нъ ко і҆ѡа́вꙋ, глаго́лѧ: что́ ти бы́сть, ꙗ҆́кѡ оу҆бѣжа́лъ є҆сѝ во ѻ҆лта́рь; И҆ речѐ і҆ѡа́въ: ꙗ҆́кѡ оу҆боѧ́хсѧ ѿ лица̀ твоегѡ̀, и҆ бѣжа́хъ ко гдⷭ҇ꙋ. И҆ посла̀ соломѡ́нъ ване́а сы́на і҆ѡда́ева, глаго́лѧ: и҆дѝ, и҆ оу҆бі́й є҆го̀, и҆ погребѝ є҆го̀. καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαλωμὼν λέγοντες ὅτι πέφυγεν ᾿Ιωὰβ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ Κυρίου καὶ ἰδοὺ κατέχει τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου. καὶ ἀπέστειλε Σαλωμὼν ὁ βασιλεὺς πρὸς ᾿Ιωὰβ λέγων· τί γέγονέ σοι, ὅτι πέφυγας εἰς τὸ θυσιαστήριον; καὶ εἶπεν ᾿Ιωάβ· ὅτι ἐφοβήθην ἀπὸ προσώπου σου, καὶ ἔφυγον πρὸς Κύριον. καὶ ἀπέστειλε Σαλωμὼν τὸν Βαναίου υἱὸν ᾿Ιωδαὲ λέγων· πορεύου καὶ ἄνελε αὐτὸν καὶ θάψον αὐτόν.
30
30
И҆ прїи́де ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ ко і҆ѡа́вꙋ въ ски́нїю гдⷭ҇ню, и҆ речѐ є҆мꙋ̀: сїѧ̑ глаго́летъ ца́рь: и҆зы́ди. И҆ речѐ і҆ѡа́въ: не и҆зы́дꙋ, но да здѣ̀ оу҆мрꙋ̀. И҆ возврати́сѧ ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ и҆ речѐ царю̀, глаго́лѧ: сїѧ̑ глаго́ла і҆ѡа́въ и҆ сїѧ̑ ѿвѣща̀ мнѣ̀. καὶ ἦλθε Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ πρὸς ᾿Ιωὰβ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ Κυρίου καὶ εἶπεν αὐτῷ· τάδε λέγει ὁ βασιλεύς· ἔξελθε. καὶ εἶπεν ᾿Ιωάβ· οὐκ ἐκπορεύομαι, ὅτι ὧδε ἀποθανοῦμαι. καὶ ἐπέστρεψε Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ καὶ εἶπε τῷ βασιλεῖ λέγων· τάδε λελάληκεν ᾿Ιωὰβ καὶ τάδε ἀποκέκριταί μοι.
31
31
И҆ речѐ є҆мꙋ̀ ца́рь: и҆дѝ и҆ сотворѝ є҆мꙋ̀, ꙗ҆́коже речѐ, и҆ оу҆бі́й є҆го̀, и҆ погребѝ є҆го̀, и҆ ѿимѝ дне́сь кро́вь, ю҆́же тꙋ́не пролїѧ̀ і҆ѡа́въ, ѿ менє̀ и҆ ѿ до́мꙋ ѻ҆тца̀ моегѡ̀: καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς· πορεύου καὶ ποίησον αὐτῷ καθὼς εἴρηκε, καὶ ἄνελε αὐτὸν καὶ θάψεις αὐτὸν καὶ ἐξαρεῖς σήμερον τὸ αἷμα, ὃ δωρεὰν ἐξέχεεν ἀπ᾿ ἐμοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου·
32
32
и҆ возвратѝ гдⷭ҇ь кро́вь непра́вды є҆гѡ̀ на главꙋ̀ є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже нападѐ на два̀ мꙋ̑жа пра́вєдна и҆ бла̑га па́че є҆гѡ̀, и҆ оу҆бѝ и҆̀хъ ѻ҆рꙋ́жїемъ: и҆ ѻ҆те́цъ мо́й даві́дъ не разꙋмѣ̀ кро́ве и҆́хъ, а҆вени́ра сы́на ни́рова, воево́дꙋ і҆и҃лева, и҆ а҆месса́ѧ сы́на і҆еѳе́рова, воево́дꙋ і҆ꙋ́дина: καὶ ἐπέστεψε Κύριος τὸ αἷμα τῆς ἀδικίας αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ, ὡς ἀπήντησε τοῖς δυσὶν ἀνθρώποις τοῖς δικαίοις καὶ ἀγαθοῖς ὑπὲρ αὐτὸν καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς ἐν ρομφαίᾳ, καὶ ὁ πατήρ μου Δαυὶδ οὐκ ἔγνω τὸ αἷμα αὐτῶν, τὸν ᾿Αβεννὴρ υἱὸν Νὴρ ἀρχιστράτηγον ᾿Ισραὴλ καὶ τὸν ᾿Αμεσσὰ υἱὸν ᾿Ιεθὲρ ἀρχιστράτηγον ᾿Ιούδα·
33
33
и҆ возврати́сѧ кро́вь и҆́хъ на главꙋ̀ є҆гѡ̀ и҆ на главꙋ̀ сѣ́мене є҆гѡ̀ во вѣ́ки: даві́дꙋ же и҆ сѣ́мени є҆гѡ̀, и҆ до́мꙋ є҆гѡ̀, и҆ престо́лꙋ є҆гѡ̀ ми́ръ да бꙋ́детъ до вѣ́ка ѿ гдⷭ҇а. καὶ ἐπεστράφη τὰ αἵματα αὐτῶν εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ εἰς κεφαλὴν τοῦ σπέρματος αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ τῷ Δαυὶδ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ τῷ θρόνῳ αὐτοῦ γένοιτο εἰρήνη ἕως αἰῶνος παρὰ Κυρίου.
34
34
И҆ взы́де ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ и҆ нападѐ на него̀, и҆ оу҆бѝ є҆го̀, и҆ погребѐ є҆го̀ въ домꙋ̀ є҆гѡ̀ въ пꙋсты́ни. καὶ ἀνέβη Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ καὶ ἀπήντησε αὐτῷ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν καὶ ἔθαψεν αὐτὸν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ.
35
35
сѐ, съ тобо́ю семе́й сы́нъ гира́нь, сы́нъ сѣ́мене і҆емені́ина, ѿ хеврѡ́на: се́й клѧ́ше мѧ̀ клѧ́твою оу҆кори́зненною, въ де́нь въ ѻ҆́ньже и҆до́хъ въ полкѝ: и҆ то́й сни́де въ срѣ́тенїе мѝ на і҆ѻрда́нъ, и҆ клѧ́хсѧ є҆мꙋ̀ гдⷭ҇емъ, глаго́лѧ, ꙗ҆́кѡ не оу҆мерщвлю̀ є҆го̀ ѻ҆рꙋ́жїемъ: и҆ нн҃ѣ да не ѡ҆безвини́ши є҆го̀, ꙗ҆́кѡ мꙋ́жъ смы́сленъ є҆сѝ ты̀, и҆ разꙋмѣ́еши ꙗ҆̀же сотвори́ши є҆мꙋ̀, и҆ сведе́ши ста́рость є҆гѡ̀ съ кро́вїю во а҆́дъ. καὶ ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς τὸν Βαναίου υἱὸν ᾿Ιωδαὲ ἀντ᾿ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν στρατηγίαν· καὶ ἡ βασιλεία κατωρθοῦτο ἐν ῾Ιερουσαλήμ· καὶ Σαδὼκ τὸν ἱερέα ἔδωκεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς εἰς ἱερέα πρῶτον ἀντὶ ᾿Αβιάθαρ. 35α Καὶ ἔδωκε Κύριος φρόνησιν τῷ Σαλωμὼν καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα καὶ πλάτος καρδίας, ὡς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν. 35β καὶ ἐπληθύνθη ἡ φρόνησις Σαλωμὼν σφόδρα ὑπὲρ τὴν φρόνησιν πάντων υἱῶν ἀρχαίων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύπτου. 35γ καὶ ἔλαβε τὴν θυγατέρα Φαραὼ καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν εἰς πόλιν Δαυὶδ ἕως συντελέσαι αὐτὸν οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον αὐτοῦ. καὶ τὸν οἶκον Κυρίου ἐν πρώτοις καὶ τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ κυκλόθεν· ἐν ἑπτὰ ἔτεσιν ἐποίησε καὶ συνετέλεσε. 35δ καὶ ἦν τῷ Σαλωμὼν ἑβδομήκοντα χιλιάδας αἴροντες ἄρσιν καὶ ὀγδοήκοντα χιλιάδας λατόμων ἐν τῷ ὄρει. 35ε καὶ ἐποίησε Σαλωμὼν τὴν θάλασσαν καὶ τὰ ὑποστηρίγματα καὶ τοὺς λουτῆρας τοὺς μεγάλους καὶ τοὺς στύλους καὶ τὴν κρήνην τῆς αὐλῆς καὶ τὴν θάλασσαν τὴν χαλκῆν. 35ζ καὶ ᾠκοδόμησε τὴν ἄκραν καὶ τὰς ἐπάλξεις αὐτῆς καὶ διέκοψε τὴν πόλιν Δαυίδ· οὕτως θυγάτηρ Φαραὼ ἀνέβαινεν ἐκ τῆς πόλεως Δαυὶδ εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς, ὃν ᾠκοδόμησεν αὐτῇ· τότε ᾠκοδόμησε τὴν ἄκραν. 35η καὶ Σαλωμὼν ἀνέφερε τρεῖς ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ὁλοκαυτώσεις καὶ εἰρηνικὰς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ὃ ᾠκοδόμησε τῷ Κυρίῳ, καὶ ἐθυμία ἐνώπιον Κυρίου, καὶ συνετέλεσε τὸν οἶκον. 35θ καὶ οὗτοι οἱ ἄρχοντες οἱ καθεσταμένοι ἐπὶ τὰ ἔργα τοῦ Σαλωμών· τρεῖς χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι ἐπιστάται τοῦ λαοῦ τῶν ποιούντων τὰ ἔργα. 35ι καὶ ᾠκοδόμησε τὴν ᾿Ασσοὺρ καὶ τὴν Μαγδὼ καὶ τὴν Γαζὲρ καὶ τὴν Βαιθωρὼν τὴν ἐπάνω καὶ τὰ Βααλάθ· 35κ πλὴν μετὰ τὸ οἰκοδομῆσαι αὐτὸν τὸν οἶκον τοῦ Κυρίου καὶ τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ κύκλῳ, μετὰ ταῦτα ᾠκοδόμησε τὰς πόλεις ταύτας. 35λ καὶ ἐν τῷ ἔτι Δαυὶδ ζῆν ἐνετείλατο τῷ Σαλωμὼν λέγων· ἰδοὺ μετὰ σοῦ Σεμεΐ υἱὸς Γηρὰ υἱὸς τοῦ σπέρματος τοῦ ᾿Ιεμενὶ ἐκ Χεβρών· 35μ οὗτος κατηράσατό με κατάραν ὀδυνηρὰν ἐν ᾗ ἡμέρᾳ ἐπορευόμην εἰς Παρεμβολάς, 35ν καὶ αὐτὸς κατέβαινεν εἰς ἀπαντὴν μοι ἐπὶ τὸν ᾿Ιορδάνην καὶ ὤμοσα αὐτῷ κατὰ τοῦ Κυρίου λέγων· εἰ θανατωθήσεται ἐν ρομφαίᾳ· 35ξ καὶ νῦν μὴ ἀθωώσῃς αὐτόν, ὅτι ἀνὴρ φρόνιμος σὺ καὶ γνώσῃ ἃ ποιήσεις αὐτῷ, καὶ κατάξεις τὴν πολιὰν αὐτοῦ ἐν αἵματι εἰς ᾅδου.
36
36
И҆ посла́въ ца́рь соломѡ́нъ, призва̀ семе́а и҆ речѐ є҆мꙋ̀: сози́жди себѣ̀ до́мъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ и҆ сѣдѝ та́мѡ, и҆ не и҆сходѝ ѿтꙋ́дꙋ ника́може: Καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς τὸν Σεμεΐ καὶ εἶπεν αὐτῷ· οἰκοδόμησον σεαυτῷ οἶκον ἐν ῾Ιερουσαλὴμ καὶ κάθου ἐκεῖ καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ ἐκεῖθεν οὐδαμοῦ·
37
37
и҆ бꙋ́детъ въ де́нь и҆схо́да твоегѡ̀, и҆ пре́йдеши пото́къ ке́дрскїй, разꙋмѣ́ѧ разꙋмѣ́й, ꙗ҆́кѡ сме́ртїю оу҆́мреши: кро́вь твоѧ̀ бꙋ́детъ на главѣ̀ твое́й. И҆ заклѧ́тъ є҆го̀ ца́рь въ де́нь то́й. καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐξόδου σου καὶ διαβήσῃ τὸν χειμάρρουν Κέδρων, γινώσκων γνώσῃ ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ, τὸ αἷμά σου ἔσται ἐπὶ τὴν κεφαλήν σου. καὶ ὥρκισεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.
38
38
И҆ речѐ семе́й къ царю̀: бла́гъ глаго́лъ, є҆го́же глаго́лалъ є҆сѝ, го́споди мо́й царю̀: та́кѡ сотвори́тъ ра́бъ тво́й. И҆ сѣ́де семе́й во і҆ерⷭ҇ли́мѣ трѝ лѣ̑та. καὶ εἶπε Σεμεΐ πρὸς τὸν βασιλέα· ἀγαθὸν τὸ ρῆμα, ὃ ἐλάλησας, κύριέ μου βασιλεῦ· οὕτω ποιήσει ὁ δοῦλός σου. καὶ ἐκάθισε Σεμεΐ ἐν ῾Ιερουσαλὴμ τρία ἔτη.
39
39
И҆ бы́сть по трїе́хъ лѣ́тѣхъ, и҆ бѣжа́ста два̀ раба̑ семє́ина ко а҆гхꙋ́сꙋ сы́нꙋ мааха́инꙋ, царю̀ ге́ѳскꙋ. И҆ возвѣсти́ша семе́ю, глаго́люще: сѐ, рабѝ твоѝ во ге́ѳѣ. καὶ ἐγενήθη μετὰ τὰ τρία ἔτη καὶ ἀπέδρασαν δύο δοῦλοι τοῦ Σεμεΐ πρὸς ᾿Αγχοὺς υἱὸν Μααχὰ βασιλέα Γέθ, καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σεμεΐ λέγοντες· ἰδοὺ οἱ δοῦλοί σου ἐν Γέθ.
40
40
И҆ воста̀ семе́й, и҆ ѡ҆сѣдла̀ ѻ҆слѧ̀ своѐ, и҆ и҆́де во ге́ѳъ ко а҆гхꙋ́сꙋ взыска́ти рабы̑ своѧ̑: и҆ по́йде семе́й, и҆ приведѐ рабы̑ своѧ̑ ѿ ге́ѳа. καὶ ἀνέστη Σεμεΐ καὶ ἐπέσαξε τὴν ὄνον αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη εἰς Γὲθ πρὸς ᾿Αγχοὺς τοῦ ἐκζητῆσαι τοὺ δούλους αὐτοῦ, καὶ ἐπορεύθη Σεμεΐ καὶ ἤγαγε τοὺς δούλους αὐτοῦ ἐκ Γέθ.
41
41
И҆ возвѣсти́ша соломѡ́нꙋ, глаго́люще: ꙗ҆́кѡ семе́й ходѝ и҆з̾ і҆ерⷭ҇ли́ма въ ге́ѳъ и҆ возвратѝ рабы̑ своѧ̑. καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαλωμὼν λέγοντες ὅτι ἐπορεύθη Σεμεΐ ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ εἰς Γέθ, καὶ ἀπέστρεψε τοὺς δούλους αὐτοῦ,
42
42
И҆ посла̀ ца́рь и҆ призва̀ семе́а и҆ речѐ къ немꙋ̀: не заклѧ́хъ ли тѧ̀ гдⷭ҇емъ, и҆ засвидѣ́телствовахъ тебѣ̀, глаго́лѧ: въ ѻ҆́ньже а҆́ще де́нь и҆зы́деши и҆з̾ і҆ерⷭ҇ли́ма и҆ по́йдеши на де́сно и҆лѝ на шꙋ́ее, разꙋмѣ́ѧ разꙋмѣ́й, ꙗ҆́кѡ сме́ртїю оу҆́мреши; и҆ ре́клъ мѝ є҆сѝ: бла́гъ глаго́лъ, є҆го́же слы́шахъ: καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐκάλεσε τὸν Σεμεΐ καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· οὐχὶ ὥρκισά σε κατὰ τοῦ Κυρίου καὶ ἐπεμαρτυράμην σοι λέγων· ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἐξέλθῃς ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ πορευθῇς εἰς δεξιὰ ἢ ἀριστερά, γινώσκων γνώσῃ ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ;
43
43
и҆ что̀ ꙗ҆́кѡ не сохрани́лъ є҆сѝ клѧ́твы гдⷭ҇ни и҆ за́повѣди, ю҆́же заповѣ́дахъ на тѧ̀; καὶ τί ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὸν ὅρκον Κυρίου καὶ τὴν ἐντολήν, ἣν ἐνετειλάμην κατὰ σοῦ;
44
44
И҆ речѐ ца́рь къ семе́ю: ты̀ вѣ́си всю̀ ѕло́бꙋ твою̀, ю҆́же вѣ́сть се́рдце твоѐ, ꙗ҆̀же сотвори́лъ є҆сѝ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀: и҆ возвратѝ гдⷭ҇ь ѕло́бꙋ твою̀ на главꙋ̀ твою̀: καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Σεμεΐ· σὺ οἶδας πᾶσαν τὴν κακίαν σου, ἣν οἶδεν ἡ καρδία σου, ἃ ἐποίησας Δαυὶδ τῷ πατρί μου, καὶ ἀνταπέδωκε Κύριος τὴν κακίαν σου εἰς κεφαλήν σου·
45
45
и҆ ца́рь соломѡ́нъ благослове́нъ, и҆ престо́лъ даві́довъ бꙋ́детъ гото́въ пред̾ гдⷭ҇емъ во вѣ́ки. καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν εὐλογημένος, καὶ ὁ θρόνος Δαυὶδ ἔσται ἕτοιμος ἐνώπιον Κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα.
46
46
И҆ заповѣ́да ца́рь соломѡ́нъ ване́ю сы́нꙋ і҆ѡда́евꙋ: и҆ и҆зы́де, и҆ оу҆бѝ є҆го̀, и҆ оу҆́мре (семе́й). καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν τῷ Βαναίᾳ υἱῷ ᾿Ιωδαέ, καὶ ἐξῆλθε καὶ ἀνεῖλεν αὐτὸν καὶ ἀπέθανε. 46α Καὶ ἦν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν φρόνιμος σφόδρα, καὶ σοφός, καὶ ᾿Ιούδα καὶ ᾿Ισραὴλ πολλοὶ σφόδρα, ὡς ἡ ἄμμος ἡ ἐπὶ τῆς θαλάσσης εἰς πλῆθος, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες καὶ χαίροντες. 46β καὶ Σαλωμὼν ἦν ἄρχων ἐν πάσαις ταῖς βασιλείαις, καὶ ἦσαν προσφέροντες δῶρα καὶ ἐδούλευον τῷ Σαλωμὼν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ. 46γ καὶ Σαλωμὼν ἤρξατο ἀνοίγειν τὰ δυναστεύματα τοῦ Λιβάνου, 46δ καὶ αὐτὸς ᾠκοδόμησε τὴν Θερμαὶ ἐν τῇ ἐρήμω. 46ε καὶ τοῦτο τὸ ἄριστον τῷ Σαλωμών· τριάκοντα κόροι σεμιδάλεως καὶ ἑξήκοντα κόροι ἀλεύρου κεκοπανισμένου, δέκα μόσχοι ἐκλεκτοὶ καὶ εἴκοσι βόες νομάδες καὶ ἑκατὸν πρόβατα, ἐκτὸς ἐλάφων καὶ δορκάδων καὶ ὀρνίθων ἐκλεκτῶν νομάδων· 46ζ ὅτι ἦν ἄρχων ἐν παντὶ πέραν τοῦ ποταμοῦ ἀπὸ Ραφὶ ἕως Γάζης, ἐν πᾶσι τοῖς βασιλεῦσι πέραν τοῦ ποταμοῦ· 46η καὶ ἦν αὐτῷ εἰρήνη ἐκ πάντων τῶν μερῶν αὐτοῦ κυκλόθεν, καὶ κατῴκει ᾿Ιούδα καὶ ᾿Ισραὴλ πεποιθότες ἕκαστος ὑπὸ τὴν ἄμπελον αὐτοῦ καὶ ὑπὸ τὴν συκῆν αὐτοῦ, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες καὶ ἑορτάζοντες ἀπὸ Δὰν καὶ ἕως Βηρσαβεὲ πάσας τὰς ἡμέρας Σαλωμών. 46θ καὶ οὗτοι οἱ ἄρχοντες τοῦ Σαλωμών· ᾿Αζαρίου υἱὸς Σαδὼκ τοῦ ἱερέως καὶ ᾿Ορνίου υἱὸς Νάθαν ἄρχων τῶν ἐφεστηκότων καὶ ᾿Εδρὰμ ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ Σουβὰ γραμματεὺς καὶ Βασὰ υἱὸς ᾿Αχιθαλὰμ ἀναμιμνήσκων καὶ ᾿Αβὶ υἱὸς ᾿Ιωὰβ ἀρχιστράτηγος καὶ ᾿Αχιρὲ υἱὸς ᾿Εδραΐ ἐπὶ τὰς ἄρσεις καὶ Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ ἐπὶ τῆς αὐλαρχίας καὶ ἐπὶ τοῦ πλινθίου καὶ Ζαχοὺρ υἱὸς Νάθαν ὁ σύμβουλος. 46ι καὶ ἦσαν τῷ Σαλωμὼν τεσσαράκοντα χιλιάδες τοκάδες ἵπποι εἰς ἅρματα καὶ δώδεκα χιλιάδες ἵππων. 46κ καὶ ἦν ἄρχων ἐν πᾶσι τοῖς βασιλεῦσιν ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ καὶ ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως ὁρίων Αἰγύπτου. 46λ καὶ Σαλωμὼν υἱὸς Δαυὶδ ἐβασίλευσεν ἐπὶ ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Ιούδα ἐν ῾Ιερουσαλήμ.
Глава́ г҃
Κεφάλαιο 3
1
1
Є҆гда́ же ца́рство оу҆тверди́сѧ въ рꙋцѣ̀ соломѡ́на, сва́товство сотворѝ соломѡ́нъ съ фараѡ́номъ царе́мъ є҆гѵ́петскимъ: и҆ поѧ́тъ дще́рь фараѡ́ню и҆ введѐ ю҆̀ во гра́дъ даві́довъ, до́ндеже сконча̀ зда́ти до́мъ сво́й и҆ до́мъ гдⷭ҇ень и҆ стѣ́нꙋ і҆ерⷭ҇ли́ма ѡ҆́крестъ. Τῆς δὲ βασιλείας ἑδρασθείσης ἐν χειρὶ Σαλωμὼν ἐπιγαμίαν ἐποιήσατο Σαλωμὼν πρὸς Φαραὼ βασιλέα Αἰγύπτου καὶ ἔλαβε τὴν θυγατέρα Φαραὼ καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν εἰς τὴν πόλιν Δαυίδ, ἕως οὗ συνετέλεσεν οἰκοδομῶν τὸν οἶκον ἑαυτοῦ καὶ τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ κύκλῳ.
2
2
Ѻ҆ба́че лю́дїе тогда̀ бѧ́хꙋ жрꙋ́ще на высо́кихъ, ꙗ҆́кѡ не бѣ̀ созда́нъ до́мъ гдⷭ҇еви да́же до днѐ ѻ҆́нагѡ. ΠΛΗΝ ὁ λαὸς ἦσαν θυμιῶντες ἐπὶ τοῖς ὑψηλοῖς, ὅτι οὐκ ᾠκοδομήθη οἶκος τῷ Κυρίῳ ἕως τοῦ νῦν.
3
3
И҆ возлюбѝ соломѡ́нъ гдⷭ҇а, ходи́ти въ заповѣ́данїихъ даві́да ѻ҆тца̀ своегѡ̀, то́кмѡ на холмѣ́хъ жрѧ́ше и҆ кадѧ́ше. καὶ ἠγάπησε Σαλωμὼν τὸν Κύριον πορεύεσθαι ἐν τοῖς προστάγμασι Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, πλὴν ἐν τοῖς ὑψηλοῖς ἔθυε καὶ ἐθυμία.
4
4
И҆ воста̀ соломѡ́нъ, и҆ и҆́де въ гаваѡ́нъ пожре́ти та́мѡ, ꙗ҆́кѡ та́мѡ бѣ̀ высота̀ ве́лїѧ: ты́сѧщꙋ всесожже́нїѧ вознесѐ на же́ртвенницѣ въ гаваѡ́нѣ. καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη εἰς Γαβαὼν θῦσαι ἐκεῖ, ὅτι αὕτη ὑψηλοτάτη καὶ μεγάλη· χιλίαν ὁλοκαύτωσιν ἀνήνεγκε Σαλωμὼν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐν Γαβαών.
5
5
И҆ ꙗ҆ви́сѧ гдⷭ҇ь соломѡ́нꙋ во снѣ̀ но́щїю и҆ речѐ є҆мꙋ̀: просѝ что̀ хо́щеши себѣ̀. καὶ ὤφθη Κύριος τῷ Σαλωμὼν ἐν ὕπνῳ τὴν νύκτα, καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Σαλωμών· αἴτησαί τι αἴτημα σεαυτῷ.
6
6
И҆ речѐ соломѡ́нъ: ты̀ сотвори́лъ є҆сѝ съ рабо́мъ твои́мъ даві́домъ ѻ҆тце́мъ мои́мъ млⷭ҇ть ве́лїю, ꙗ҆́коже ходѝ пред̾ тобо́ю и҆́стиною и҆ пра́вдою и҆ пра́вымъ се́рдцемъ съ тобо́ю, и҆ сохрани́лъ є҆сѝ є҆мꙋ̀ млⷭ҇ть вели́кꙋю сїю̀, є҆́же да́ти сы́нꙋ є҆гѡ̀ сѣдѣ́ти на престо́лѣ є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже дне́сь: καὶ εἶπεν Σαλωμών· σὺ ἐποίησας μετὰ τοῦ δούλου σου Δαυὶδ τοῦ πατρός μου ἔλεος μέγα, καθὼς διῆλθεν ἐνώπιόν σου ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἐν εὐθύτητι καρδίας μετὰ σοῦ, καὶ ἐφύλαξας αὐτῷ τὸ ἔλεος τὸ μέγα τοῦτο δοῦναι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη·
7
7
и҆ нн҃ѣ, гдⷭ҇и бж҃е мо́й, ты̀ да́лъ є҆сѝ раба̀ твоего̀ вмѣ́стѡ даві́да ѻ҆тца̀ моегѡ̀: и҆ а҆́зъ є҆́смь ѻ҆́трочищь ма́лъ, и҆ не вѣ́мъ и҆схо́да моегѡ̀ и҆ вхо́да моегѡ̀: καὶ νῦν, Κύριε ὁ Θεός μου, σὺ ἔδωκας τὸν δοῦλόν σου ἀντὶ Δαυὶδ τοῦ πατρός μου, καὶ ἐγώ εἰμι παιδάριον μικρὸν καὶ οὐκ οἶδα τὴν ἔξοδόν μου καὶ τὴν εἴσοδόν μου,
8
8
ра́бъ же тво́й посредѣ̀ люді́й твои́хъ, и҆̀хже и҆збра́лъ є҆сѝ люді́й мно́гихъ, и҆̀же не и҆зочтꙋ́тсѧ ѿ мно́жества: ὁ δὲ δοῦλός σου ἐν μέσῳ τοῦ λαοῦ σου, ὃν ἐξελέξω λαὸν πολύν, ὃς οὐκ ἀριθμηθήσεται.
9
9
и҆ да́си рабꙋ̀ твоемꙋ̀ се́рдце смы́слено слы́шати и҆ сꙋди́ти лю́ди твоѧ̑ въ пра́вдѣ, є҆́же разꙋмѣва́ти посредѣ̀ добра̀ и҆ ѕла̀: ꙗ҆́кѡ кто̀ мо́жетъ сꙋди́ти лю́демъ твои̑мъ тѧ̑жкимъ си̑мъ; καὶ δώσεις τῷ δούλῳ σου καρδίαν ἀκούειν καὶ διακρίνειν τὸν λαόν σου ἐν δικαιοσύνῃ καὶ τοῦ συνιεῖν ἀνὰ μέσον ἀγαθοῦ καὶ κακοῦ· ὅτι τίς δυνηθήσεται κρίνειν τὸν λαόν σου τὸν βαρὺν τοῦτον;
10
10
И҆ оу҆го́дно бы́сть сло́во сїѐ пред̾ гдⷭ҇емъ, ꙗ҆́кѡ и҆спросѝ соломѡ́нъ глаго́лъ се́й. καὶ ἤρεσεν ἐνώπιον Κυρίου, ὅτι ᾐτήσατο Σαλωμὼν τὸ ρῆμα τοῦτο,
11
11
И҆ речѐ гдⷭ҇ь къ немꙋ̀: зане́же проси́лъ є҆сѝ ѿ менє̀ глаго́ла сегѡ̀, и҆ не проси́лъ є҆сѝ ѿ менє̀ дні́й мно́гихъ, и҆ не проси́лъ є҆сѝ бога́тства, нижѐ проси́лъ є҆сѝ дꙋ́шъ вра̑гъ твои́хъ, но и҆спроси́лъ є҆сѝ себѣ̀ ра́зꙋма, є҆́же слы́шати сꙋ́дъ: καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν· ἀνθ᾿ ὧν ᾐτήσω παρ᾿ ἐμοῦ τὸ ρῆμα τοῦτο καὶ οὐκ ᾐτήσω σεαυτῷ ἡμέρας πολλὰς καὶ οὐκ ᾐτήσω πλοῦτον, οὐδὲ ᾐτήσω ψυχὰς ἐχθρῶν σου, ἀλλ᾿ ᾐτήσω σεαυτῷ τοῦ συνιεῖν τοῦ εἰσακούειν κρίμα,
12
12
сѐ, сотвори́хъ по глаго́лꙋ твоемꙋ̀, сѐ, да́хъ тѝ се́рдце смы́слено и҆ мꙋ́дро: ꙗ҆́коже ты̀, не бы́сть мꙋ́жъ пре́жде тебє̀ и҆ по тебѣ̀ не воста́нетъ подо́бенъ тебѣ̀: ἰδοὺ πεποίηκα κατὰ τὸ ρῆμά σου· ἰδοὺ δέδωκά σοι καρδίαν φρονίμην καὶ σοφήν, ὡς σὺ οὐ γέγονεν ἔμπροσθέν σου καὶ μετὰ σὲ οὐκ ἀναστήσεται ὅμοιός σοι.
13
13
и҆ ꙗ҆̀же не проси́лъ є҆сѝ, да́хъ тебѣ̀, и҆ бога́тство и҆ сла́вꙋ, ꙗ҆́коже ты̀, не бы́сть мꙋ́жъ подо́бенъ тебѣ̀ въ царе́хъ во всѧ̑ дни̑ твоѧ̑: καὶ ἃ οὐκ ᾐτήσω, δέδωκά σοι, καὶ πλοῦτον καὶ δόξαν, ὡς οὐ γέγονεν ἀνὴρ ὅμοιός σοι ἐν βασιλεῦσι·
14
14
и҆ а҆́ще по́йдеши пꙋте́мъ мои́мъ сохрани́ти за́пѡвѣди моѧ̑ и҆ повелѣ̑нїѧ моѧ̑, ꙗ҆́коже хожда́ше даві́дъ ѻ҆те́цъ тво́й, и҆ оу҆мно́жꙋ дни̑ твоѧ̑. καὶ ἐὰν πορευθῇς ἐν τῇ ὁδῷ μου φυλάσσειν τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου, ὡς ἐπορεύθη Δαυὶδ ὁ πατήρ σου, καὶ πληθυνῶ τὰς ἡμέρας σου.
15
15
И҆ возбꙋди́сѧ соломѡ́нъ, и҆ сѐ, сновидѣ́нїе. И҆ воста̀, и҆ и҆́де во і҆ерⷭ҇ли́мъ, и҆ ста̀ пред̾ лице́мъ же́ртвенника, пред̾ лице́мъ кївѡ́та завѣ́та гдⷭ҇нѧ въ сїѡ́нѣ, и҆ вознесѐ всесожжє́нїѧ и҆ сотворѝ ми̑рнаѧ, и҆ сотворѝ пи́ръ ве́лїй себѣ̀ и҆ всѣ̑мъ ѻ҆трокѡ́мъ свои̑мъ. καὶ ἐξυπνίσθη Σαλωμών, καὶ ἰδοὺ ἐνύπνιον· καὶ ἀνέστη καὶ παραγίνεται εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἔστη κατὰ πρόσωπον τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ κατὰ πρόσωπον κιβωτοῦ διαθήκης Κυρίου ἐν Σιὼν καὶ ἀνήγαγεν ὁλοκαυτώσεις καὶ ἐποίησεν εἰρηνικὰς καὶ ἐποίησε πότον μέγα ἑαυτῷ καὶ πᾶσι τοῖς παισὶν αὐτοῦ.
16
16
Тогда̀ ꙗ҆ви́стѣсѧ двѣ̀ жєнѣ̀ блꙋдни̑цѣ пред̾ царе́мъ и҆ ста́стѣ пред̾ ни́мъ. Τότε ὤφθησαν δύο γυναῖκες πόρναι τῷ βασιλεῖ καὶ ἔστησαν ἐνώπιον αὐτοῦ.
17
17
И҆ речѐ жена̀ є҆ди́на: во мнѣ̀, го́споди мо́й: а҆́зъ и҆ жена̀ сїѧ̀ жи́хомѣ въ домꙋ̀ є҆ди́нѣмъ и҆ роди́хомѣ въ домꙋ̀: καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ μία· ἐν ἐμοί, κύριε· ἐγὼ καὶ ἡ γυνὴ αὕτη ᾠκοῦμεν ἐν οἴκῳ ἑνὶ καὶ ἐτέκομεν ἐν τῷ οἴκῳ.
18
18
и҆ бы́сть по тре́тїемъ днѝ рожде́нїѧ моегѡ̀, и҆ родѝ и҆ жена̀ сїѧ̀: и҆ бѣ́хомъ кꙋ́пнѡ, и҆ не бѣ̀ никто́же съ на́ми, кромѣ̀ ѻ҆бои́хъ на́съ въ домꙋ̀: καὶ ἐγενήθη ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ τεκούσης μου, ἔτεκε καὶ ἡ γυνὴ αὕτη· καὶ ἡμεῖς κατὰ τὸ αὐτό, καὶ οὐκ ἔστιν οὐθεὶς μεθ᾿ ἡμῶν πάρεξ ἀμφοτέρων ἡμῶν ἐν τῷ οἴκῳ.
19
19
и҆ оу҆́мре сы́нъ жены̀ сеѧ̀ въ нощѝ, ꙗ҆́кѡ лежа̀ на не́мъ: καὶ ἀπέθανεν ὁ υἱὸς τῆς γυναικὸς ταύτης τὴν νύκτα, ὡς ἐπεκοιμήθη ἐπ᾿ αὐτόν·
20
20
и҆ воста̀ въ полꙋ́нощи, и҆ взѧ̀ ѻ҆троча̀ моѐ ѿ ѡ҆б̾ѧ́тїй мои́хъ, и҆ оу҆спѝ є҆̀ на ло́нѣ свое́мъ, а҆ ѻ҆троча̀ своѐ оу҆ме́ршее положѝ на ло́нѣ мое́мъ: καὶ ἀνέστη μέσης τῆς νυκτὸς καὶ ἔλαβε τὸν υἱόν μου ἐκ τῶν ἀγκαλῶν μου καὶ ἐκοίμισεν αὐτὸν ἐν τῷ κόλπῳ αὐτῆς καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν τεθνηκότα ἐκοίμισεν ἐν τῷ κόλπῳ μου.
21
21
и҆ воста́хъ заꙋ́тра накорми́ти ѻ҆троча̀ моѐ, и҆ ѡ҆брѣто́хъ и҆ ме́ртво: и҆ сѐ, разсмотри́хъ є҆го̀ ра́нѡ, и҆ сѐ, не бѣ̀ сы́нъ мо́й, є҆го́же роди́хъ: καὶ ἀνέστην τὸ πρωΐ θηλάσαι τὸν υἱόν μου, καὶ ἐκεῖνος ἦν τεθνηκώς· καὶ ἰδοὺ κατενόησα αὐτὸν πρωΐ, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ὁ υἱός μου, ὃν ἔτεκον.
22
22
И҆ речѐ дрꙋга́ѧ жена̀: нѝ, но сѐ є҆́сть сы́нъ мо́й живы́й, се́ же є҆́сть сы́нъ тво́й оу҆ме́рый. И҆ прѧ́стѣсѧ пред̾ царе́мъ. καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ ἡ ἑτέρα· οὐχί, ἀλλὰ ὁ υἱός μου ὁ ζῶν, ὁ δὲ υἱός σου ὁ τεθνηκώς. καὶ ἐλάλησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως.
23
23
И҆ речѐ и҆́ма ца́рь: ты̀ глаго́леши, ꙗ҆́кѡ се́й сы́нъ мо́й живы́й, сы́нъ же сеѧ̀ ме́ртвый: и҆ ты̀ глаго́леши: нѝ, но живы́й є҆́сть сы́нъ мо́й, тво́й же сы́нъ оу҆ме́ршїй. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς αὐταῖς· σὺ λέγεις· οὗτος ὁ υἱός μου ὁ ζῶν, καὶ ὁ υἱὸς ταύτης ὁ τεθνηκώς. καὶ σὺ λέγεις· οὐχί, ἀλλὰ ὁ υἱός μου ὁ ζῶν, καὶ ὁ υἱός σου ὁ τεθνηκώς.
24
24
И҆ речѐ ца́рь: принеси́те мѝ ме́чь. И҆ принесо́ша ме́чь пред̾ царѧ̀. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· λάβετέ μοι μάχαιραν· καὶ προσήνεγκαν τὴν μάχαιραν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως.
25
25
И҆ речѐ ца́рь: разсѣцы́те ѻ҆троча̀ ссꙋ́щее живо́е на дво́е, и҆ дади́те полови́нꙋ є҆гѡ̀ се́й, и҆ дрꙋгꙋ́ю полови́нꙋ ѻ҆́нѣй. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς· διέλετε τὸ παιδίον τὸ ζῶν τὸ θηλάζον εἰς δύο καὶ δότε τὸ ἥμισυ αὐτοῦ ταύτῃ καὶ τὸ ἥμισυ αὐτοῦ ταύτῃ.
26
26
И҆ ѿвѣща̀ жена̀, є҆ѧ́же бѣ̀ сы́нъ живы́й, и҆ речѐ ко царю̀, поне́же смѧте́сѧ оу҆тро́ба є҆ѧ̀ ѡ҆ сы́нѣ є҆ѧ̀, и҆ речѐ: во мнѣ̀, го́споди мо́й, дади́те є҆́й ѻ҆троча̀ живо́е, сме́ртїю же не оу҆мертви́те є҆го̀. И҆ та̀ речѐ: да не бꙋ́детъ ни мнѣ̀, нѝ тебѣ̀, но пресѣцы́те є҆̀. καὶ ἀπεκρίθη ἡ γυνή, ἧς ἦν ὁ υἱὸς ὁ ζῶν, καὶ εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα, ὅτι ἐταράχθη ἡ μήτρα αὐτῆς ἐπὶ τῷ υἱῷ αὐτῆς, καὶ εἶπεν· ἐν ἐμοί, κύριε, δότε αὐτῇ τὸ παιδίον καὶ θανάτῳ μὴ θανατώσητε αὐτό· καὶ αὕτη εἶπε· μήτε ἐμοὶ μήτε αὐτῇ ἔστω, διέλετε.
27
27
И҆ ѿвѣща̀ ца́рь и҆ речѐ: дади́те дѣ́тище жи́во женѣ̀ ре́кшей: дади́те се́й є҆̀, сме́ртїю же не оу҆мертви́те є҆гѡ̀: сїѧ̀ ма́ти є҆гѡ̀. καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπε· δότε τὸ παιδίον τῇ εἰπούσῃ· δότε αὐτῇ αὐτὸ καὶ θανάτῳ μὴ θανατώσητε αὐτό· αὕτη ἡ μήτηρ αὐτοῦ.
28
28
И҆ слы́ша ве́сь і҆и҃ль сꙋ́дъ се́й, и҆́мже сꙋдѝ ца́рь, и҆ оу҆боѧ́шасѧ ѿ лица̀ царе́ва, разꙋмѣ́ша бо, ꙗ҆́кѡ ра́зꙋмъ бж҃їй въ не́мъ є҆́же твори́ти ѡ҆правда̑нїѧ. καὶ ἤκουσαν πᾶς ᾿Ισραὴλ τὸ κρίμα τοῦτο, ὃ ἔκρινεν ὁ βασιλεύς, καὶ ἐφοβήθησαν ἀπὸ προσώπου τοῦ βασιλέως, ὅτι εἶδον ὅτι φρόνησις Θεοῦ ἐν αὐτῷ τοῦ ποιεῖν δικαίωμα. —————————————— *
Глава́ д҃
Κεφάλαιο 4
1
1
И҆ бѣ̀ ца́рь соломѡ́нъ ца́рствꙋѧй над̾ і҆и҃лемъ. ΚΑΙ ἦν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν βασιλεύων ἐπὶ ᾿Ισραήλ.
2
2
И҆ сі́и старѣ̑йшины и҆̀же бѣ́ша съ ни́мъ: καὶ οὗτοι ἄρχοντες οἳ ἦσαν αὐτῷ. ᾿Αζαρίας υἱὸς Σαδὼκ
3
3
а҆за́рїа сы́нъ садѡ́ковъ, жре́цъ: є҆лїа́фъ и҆ а҆хі́а сы́нове си̑вины, книгѡ́чїи: и҆ і҆ѡсафа́тъ сы́нъ а҆хїлꙋ́довъ, напомина́тель: καὶ ᾿Ελιαρὲφ καὶ ᾿Αχιὰ υἱὸς Σαβὰ γραμματεῖς. καὶ ᾿Ιωσαφὰτ υἱὸς ᾿Αχιλὶδ ἀναμιμνήσκων
4
4
и҆ ване́а сы́нъ і҆ѡда́евъ над̾ си́лою: и҆ садѡ́къ и҆ а҆вїа́ѳаръ, і҆ере́є: καὶ Βαναίας υἱὸς ᾿Ιωδαὲ ἐπὶ τῆς δυνάμεως καὶ Σαδὼκ καὶ ᾿Αβιάθαρ ἱερεῖς
5
5
и҆ а҆за́рїа сы́нъ наѳа́нь над̾ настоѧ́телми: и҆ завꙋ́ѳъ сы́нъ наѳа́нь дрꙋ́гъ царе́въ: καὶ ᾿Ορνία υἱὸς Νάθαν ἐπὶ τῶν καθεσταμένων καὶ Ζαβούθ υἱὸς Νάθαν ἑταῖρος τοῦ βασιλέως
6
6
и҆ а҆хїса́ръ бѣ̀ строи́тель, и҆ є҆лїа́въ сы́нъ сафа́товъ над̾ ѻ҆те́чествомъ: и҆ а҆дѡнїра́мъ сы́нъ а҆вдѡ́новъ над̾ да́ньми. καὶ ᾿Αχιὴλ ἦν οἰκονόμος καὶ ᾿Ελιὰβ υἱὸς Σὰφ ἐπὶ τῆς πατριᾶς καὶ ᾿Αδωνιρὰμ υἱὸς ᾿Εφρὰ ἐπὶ τῶν φόρων.
7
7
И҆ оу҆ соломѡ́на бѧ́хꙋ двана́десѧть приста̑вникъ над̾ всѣ́мъ і҆и҃лемъ, є҆́же подаѧ́ти царю̀ и҆ до́мꙋ є҆гѡ̀: по мцⷭ҇ꙋ въ лѣ́тѣ быва́ше є҆ди́нъ, є҆́же подаѧ́ти, καὶ τῷ Σαλωμὼν δώδεκα καθεσταμένοι ἐπὶ πάντα ᾿Ισραὴλ χορηγεῖν τῷ βασιλεῖ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ· μῆνα ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐγίνετο ἐπὶ τὸν ἕνα χορηγεῖν.
8
8
и҆ сїѧ̑ и҆мена̀ и҆́хъ: ве́нъ сы́нъ ѡ҆́ровъ на горѣ̀ є҆фре́мли, є҆ди́нъ: καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα αὐτῶν· Βενὼρ ἐν ὄρει ᾿Εφραίμ, εἷς·
9
9
сы́нъ дака́рь во махема́тѣ и҆ во висаламі́нѣ и҆ веѳсамѵ́сѣ и҆ є҆лѡ́нѣ, да́же до веѳана́на, є҆ди́нъ: υἱὸς Δακὰρ ἐν Μαχεμὰς καὶ ἐν Σαλαβὶν καὶ Βαιθσαμὺς καὶ Αἰλὼν ἕως Βηθανάν, εἷς·
10
10
сы́нъ се́довъ во а҆равѡ́ѳѣ, сегѡ̀ сѡхѡ̀ и҆ всѧ̀ землѧ̀ ѻ҆фе́рова: υἱὸς ᾿Εσδὶ ἐν ᾿Αραβώθ, αὐτοῦ Σωχὼ καὶ πᾶσα ἡ γῆ ᾿Οφέρ·
11
11
сы́на а҆мїнада́влѧ всѧ̀ нефѳадѡ́ръ: тефа́ѳъ дщѝ соломѡ́нѧ бѣ̀ є҆мꙋ̀ въ женꙋ̀, є҆ди́нъ: Χαναδὰβ καὶ ᾿Αναφαθέ, ἀνὴρ Ταβλήθ, θυγάτηρ Σαλωμὼν ἦν αὐτῷ εἰς γυναῖκα, εἷς·
12
12
вана̀ сы́нъ а҆хїлꙋ́ѳовъ во і҆ѳаана́хѣ и҆ магеддѡ̀ и҆ ве́сь до́мъ саны́и, и҆́же при сесаѳа́нѣ под̾ є҆зрае́лемъ, и҆ ѿ виѳса́на да́же до савелмаꙋ́ла, да́же до маеве́ръ лꙋка́мъ, є҆ди́нъ: Βαανὰ υἱὸς ᾿Αχιλὶδ Θαανὰχ καὶ Μαγεδδὼ καὶ πᾶς ὁ οἶκος Σὰν ὁ παρὰ Σεσαθὰν ὑποκάτω τοῦ ᾿Εσραὲ καὶ ἐκ Βηθσὰν ἕως Σαβελμαουλᾶ, ἕως Μαεβὲρ Λουκάμ, εἷς·
13
13
сы́нъ наве́ровъ въ равѡ́ѳѣ галаа́дстѣмъ: семꙋ̀ ѻ҆́бласть є҆рга́въ въ васа́нѣ, шестьдесѧ́тъ градѡ́въ вели́кихъ ѡ҆гражде́нныхъ стѣна́ми, и҆ верєѝ мѣ̑дѧны, є҆ди́нъ: υἱὸς Γαβὲρ ἐν Ρεμὰθ Γαλαάδ, τούτῳ σχοίνισμα ᾿Ερεγαβά, ἣ ἐν τῇ Βασάν, ἑξήκοντα πόλεις μεγάλαι τειχήρεις καὶ μοχλοὶ χαλκοῖ, εἷς·
14
14
а҆хїнада́въ сы́нъ са́ддовъ во маанаі́мѣ: ᾿Αχιναδὰβ υἱὸς Σαδδὼ Μααναΐμ, εἷς·
15
15
а҆хїмаа́съ въ нефѳалі́мѣ: и҆ се́й поѧ́тъ васема́ѳꙋ дще́рь соломѡ́ню въ женꙋ̀, є҆ди́нъ: ᾿Αχιμαὰς ἐν Νεφθαλίμ, καὶ οὗτος ἔλαβε τὴν Βασεμμὰθ θυγατέρα Σαλωμὼν εἰς γυναῖκα, εἷς·
16
16
ваана̀ сы́нъ хꙋсі́инъ во а҆си́рѣ и҆ во ваалѡ́ѳѣ, є҆ди́нъ: Βαανᾶ υἱὸς Χουσὶ ἐν ᾿Ασὴρ καὶ ἐν Βααλώθ, εἷς·
17
17
і҆ѡсафа́тъ сы́нъ фарꙋ́евъ во і҆ссаха́рѣ, Σαμαὰ υἱὸς ᾿Ηλὰ ἐν τῷ Βενιαμίν·
18
18
семе́й сы́нъ и҆лы̀ во венїамі́нѣ, Γαβὲρ υἱὸς ᾿Αδαΐ ἐν τῇ γῇ Γάδ, καὶ Σηὼν βασιλέως τοῦ ᾿Εσεβὼν καὶ ῍Ωγ βασιλέως τοῦ Βασάν· καὶ νασὶφ εἷς ἐν γῇ ᾿Ιούδα·
19
19
гаве́ръ сы́нъ а҆да́евъ въ землѝ галаа́дѣ, въ землѝ сиѡ́на царѧ̀ є҆севѡ́нска и҆ ѡ҆́га царѧ̀ васа́нска, и҆ наси́фъ є҆ди́нъ въ землѝ і҆ꙋ́довѣ. ᾿Ιωσαφὰτ υἱὸς Φουασοὺδ ἐν ᾿Ισσάχαρ.* —————————————— *
20
20
І҆ꙋ́да и҆ і҆и҃ль мно́зи а҆́ки песо́къ и҆́же при мо́ри во мно́жествѣ, ꙗ҆дꙋ́ще и҆ пїю́ще и҆ веселѧ́щесѧ. Καὶ ᾿Ιούδα καὶ ᾿Ισραὴλ πολλοὶ ὡς ἡ ἄμμος ἡ ἐπὶ τῆς θαλάσσης εἰς πλῆθος ἔσθοντες καὶ πίνοντες καὶ εὐφραινόμενοι.
21
И҆ соломѡ́нъ бѣ̀ нача́лствꙋѧй во всѣ́хъ ца́рствахъ, ѿ рѣкѝ землѝ фѷлїсті́мскїѧ и҆ да́же до предѣ̑лъ є҆гѵ́петскихъ, (и҆ бѧ́хꙋ) приносѧ́ще да́ры и҆ рабо́тающе соломѡ́нꙋ во всѧ̑ дни̑ живота̀ є҆гѡ̀.
22
И҆ сїѧ̑ потрє́бнаѧ соломѡ́нꙋ въ де́нь є҆ди́нъ: три́десѧть мѣ́ръ мꙋкѝ семїда́лныѧ и҆ шестьдесѧ́тъ мѣ́ръ мꙋкѝ смѣ́шаныѧ,
23
де́сѧть телцє́въ и҆збра́нныхъ и҆ два́десѧть волѡ́въ тꙋ́чныхъ и҆ сто̀ ѻ҆ве́цъ, кромѣ̀ є҆ле́ней и҆ се́рнъ и҆ пти́цъ, и҆збра̑нна ѿ и҆збра́нныхъ тꙋ̑чна.
24
Поне́же бѣ̀ нача́лствꙋѧй во всѣ́хъ ѡ҆б̾ ѡ҆́нъ по́лъ рѣкѝ ѿ ѳа́ѱы и҆ да́же до га́зы, над̾ всѣ́ми цармѝ ѡ҆б̾ ѡ҆́нъ по́лъ рѣкѝ, и҆ ми́ръ бѣ̀ є҆мꙋ̀ ѿ всѣ́хъ стра́нъ ѡ҆́крестъ.
25
И҆ живѧ́хꙋ і҆ꙋ́да и҆ і҆и҃ль безпеча́льнѡ, кі́йждо под̾ вїногра́домъ свои́мъ и҆ под̾ смоко́вницею свое́ю, ꙗ҆дꙋ́ще и҆ пїю́ще, ѿ да́на и҆ да́же до вирсаві́и, во всѧ̑ дни̑ соломѡ́на.
26
И҆ бѧ́ше оу҆ соломѡ́на четы́редесѧть ты́сѧщъ кобыли́цъ въ колєсни́цы и҆ два́десѧть ты́сѧщъ кѡ́нникъ.
27
И҆ та́кѡ подаѧ́хꙋ приста́вники царю̀ соломѡ́нꙋ, и҆ всѧ̑ повелѣ̑ннаѧ на трапе́зꙋ царе́вꙋ, кі́йждо въ мцⷭ҇ъ сво́й, не премѣнѧ́юще словесѐ:
28
и҆ ꙗ҆чме́нь и҆ плє́вы ко́нємъ, и҆ колесни́цами привозѧ́хꙋ на мѣ́сто, и҆дѣ́же бѣ̀ ца́рь, кі́йждо по чи́нꙋ своемꙋ̀.
29
И҆ дадѐ гдⷭ҇ь смы́слъ и҆ мꙋ́дрость соломѡ́нꙋ мно́гꙋ ѕѣлѡ̀, и҆ широтꙋ̀ се́рдца, ꙗ҆́кѡ песо́къ и҆́же при мо́ри:
30
и҆ оу҆мно́жисѧ мꙋ́дрость соломѡ́нова ѕѣлѡ̀, па́че смы́сла всѣ́хъ дре́внихъ человѣ̑къ и҆ па́че всѣ́хъ смы́сленныхъ є҆гѵ́петскихъ:
31
и҆ оу҆мꙋдри́сѧ па́че всѣ́хъ человѣ̑къ, и҆ оу҆мꙋдри́сѧ па́че геѳа́на є҆зраилі́тнна и҆ є҆ма́на, и҆ халка́да и҆ да́рды, сы́на сама́дова, и҆ просла́висѧ и҆́мѧ є҆гѡ̀ во всѣ́хъ страна́хъ ѡ҆́крестъ.
32
И҆ и҆зглаго́ла соломѡ́нъ трѝ ты́сѧщы при́тчей, и҆ бы́ша пѣ̑сни є҆гѡ̀ пѧ́ть ты́сѧщъ:
33
и҆ глаго́ла ѡ҆ дре́вѣхъ, ѿ ке́дра и҆́же въ лїва́нѣ и҆ да́же до ѵ҆ссѡ́па и҆сходѧ́щагѡ и҆з̾ стѣны̀: и҆ глаго́ла ѡ҆ скотѣ́хъ и҆ ѡ҆ пти́цахъ и҆ ѡ҆ га́дѣхъ и҆ ѡ҆ ры́бахъ.
34
И҆ прихожда́хꙋ всѝ лю́дїе слы́шати премꙋ́дрость соломѡ́ню: и҆ прїима́ше да́ры ѿ всѣ́хъ царе́й земны́хъ, є҆ли́цы слы́шахꙋ премꙋ́дрость є҆гѡ̀.
Глава́ є҃
Κεφάλαιο 5
1
1
И҆ посла̀ хїра́мъ ца́рь тѵ́рскїй ѻ҆́троки своѧ̑ къ соломѡ́нꙋ: оу҆слы́ша бо, ꙗ҆́кѡ пома́заша є҆го̀ на ца́рство вмѣ́стѡ даві́да ѻ҆тца̀ є҆гѡ̀, ꙗ҆́кѡ любѧ́ше хїра́мъ даві́да во всѧ̑ дни̑. Καὶ Σαλωμὼν ἦν ἐξουσιάζων ἐν πᾶσι τοῖς βασιλείοις ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως ὁρίου Αἰγύπτου προσεγγίζοντες δῶρα καὶ δουλεύοντες τῷ Σαλωμὼν πάσας ἡμέρας ζωῆς αὐτοῦ.
2
2
И҆ посла̀ соломѡ́нъ къ хїра́мꙋ, глаго́лѧ: καὶ τὰς κριθὰς καὶ τὸ ἄχυρον τοῖς ἵπποις καὶ τοῖς ἅρμασιν ᾖρον εἰς τὸν τόπον, οὗ ἂν ᾖ ὁ βασιλεύς, ἕκαστος κατὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ. καὶ ταῦτα τὰ δέοντα τῷ Σαλωμὼν ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ· τριάκοντα κόροι σεμιδάλεως καὶ ἑξήκοντα κόροι ἀλεύρου κεκοπανισμένου.
3
3
ты̀ вѣ́си ѻ҆тца̀ моего̀ даві́да, ꙗ҆́кѡ не возмо́же созда́ти до́мꙋ и҆́мени гдⷭ҇а бг҃а моегѡ̀, ѿ лица̀ проти́вныхъ, ѡ҆крꙋжи́вшихъ є҆го̀, до́ндеже дадѐ ѧ҆̀ гдⷭ҇ь под̾ стѡпы̀ но́гъ є҆гѡ̀: καὶ δέκα μόσχοι ἐκλεκτοὶ καὶ εἴκοσι βόες νομάδες καὶ ἑκατὸν πρόβατα ἐκτὸς ἐλάφων καὶ δορκάδων ἐκλεκτῶν, σιτευτά·
4
4
и҆ нн҃ѣ оу҆поко́и гдⷭ҇ь бг҃ъ мо́й мнѣ̀ ѡ҆́крестъ, нѣ́сть навѣ́тника, нижѐ сопроти́вника лꙋка́вагѡ: ὅτι ἦν ἄρχων πέραν ποταμοῦ, καὶ ἦν αὐτῷ εἰρήνη ἐκ πάντων τῶν μερῶν κυκλόθεν.
5
5
и҆ сѐ, а҆́зъ глаго́лю созда́ти до́мъ и҆́мени гдⷭ҇а бг҃а моегѡ̀, ꙗ҆́коже гл҃а гдⷭ҇ь бг҃ъ къ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀, гл҃ѧ: сы́нъ тво́й, є҆го́же да́мъ вмѣ́стѡ тебє̀ на престо́лъ тво́й, то́й сози́ждетъ до́мъ и҆́мени моемꙋ̀: Καὶ ἔδωκε Κύριος φρόνησιν τῷ Σαλωμὼν καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα καὶ χύμα καρδίας ὡς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν.
6
и҆ нн҃ѣ заповѣ́ждь, да насѣкꙋ́тъ мѝ дре́въ ѿ лїва́на, и҆ сѐ, рабѝ моѝ съ рабы̑ твои́ми, и҆ мздꙋ̀ трꙋдѡ́въ твои́хъ да́мъ тѝ по всемꙋ̀ є҆ли̑ка рече́ши, поне́же ты̀ вѣ́си, ꙗ҆́кѡ нѣ́сть на́мъ вѣ́дꙋщагѡ древа̀ сѣщѝ, ꙗ҆́коже сїдѡ́нѧне.
7
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша хїра́мъ словеса̀ соломѡ̑нѧ, возра́довасѧ ѕѣлѡ̀ и҆ речѐ: блгⷭ҇ве́нъ бг҃ъ дне́сь, и҆́же дадѐ даві́дꙋ сы́на разꙋ́мна над̾ людьмѝ си́ми мно́гими.
8
И҆ посла̀ хїра́мъ къ соломѡ́нꙋ, глаго́лѧ: слы́шахъ ѡ҆ всѣ́хъ, и҆́хже ра́ди посла́лъ є҆сѝ ко мнѣ̀: а҆́зъ сотворю̀ всѐ хотѣ́нїе твоѐ ѡ҆ древа́хъ ке́дровыхъ и҆ пе́ѵговыхъ:
9
слꙋги̑ моѝ и҆знесꙋ́тъ ѧ҆̀ ѿ лїва́на къ мо́рю, и҆ а҆́зъ положꙋ̀ ѧ҆̀ въ складє́нїѧ на мѣ́сто, и҆дѣ́же возвѣсти́ши мнѣ̀, и҆ довезꙋ̀ ѧ҆̀ та́мѡ: и҆ ты̀ во́змеши, и҆ сотвори́ши хотѣ́нїе моѐ, є҆́же да́ти хлѣ́бы до́мꙋ моемꙋ̀.
10
10
И҆ бѣ̀ хїра́мъ даѧ̀ соломѡ́нꙋ ке́дры и҆ пе́ѵги и҆ всю̀ во́лю є҆гѡ̀. καὶ ἐπληθύνθη Σαλωμὼν σφόδρα ὑπὲρ τὴν φρόνησιν πάντων ἀρχαίων ἀνθρώπων καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίμους Αἰγύπτου
11
11
И҆ дадѐ соломѡ́нъ хїра́мꙋ два́десѧть ты́сѧщъ мѣ́ръ пшени́цы, и҆ пи́щꙋ до́мꙋ є҆гѡ̀, и҆ два́десѧть ты́сѧщъ мѣ́ръ є҆ле́а чи́стагѡ: по семꙋ̀ дава́ше соломѡ́нъ хїра́мꙋ на всѧ́ко лѣ́то. καὶ ἐσοφίσατο ὑπὲρ πάντας τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐσοφίσατο ὑπὲρ Γαιθὰν τὸν Ζαρείτην καὶ τὸν Αἰνὰν καὶ τὸν Χαλκὰλ καὶ Δαρδὰ υἱοὺς Μάλ.
12
12
И҆ гдⷭ҇ь дадѐ соломѡ́нꙋ премꙋ́дрость, ꙗ҆́коже гл҃а є҆мꙋ̀. И҆ бѣ̀ ми́ръ междꙋ̀ хїра́момъ и҆ междꙋ̀ соломѡ́номъ, и҆ положи́ша завѣ́тъ междꙋ̀ собо́ю. καὶ ἐλάλησε Σαλωμὼν τρισχιλίας παραβολάς, καὶ ἦσαν ᾠδαὶ αὐτοῦ πεντακισχίλιαι.
13
13
И҆ взѧ̀ ца́рь да́нь ѿ всегѡ̀ і҆и҃лѧ, и҆ бѣ̀ да́нь три́десѧть ты́сѧщъ мꙋже́й. καὶ ἐλάλησεν ὑπὲρ τῶν ξύλων ἀπὸ τῆς κέδρου τῆς ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ἕως τῆς ὑσσώπου τῆς ἐκπορευομένης διὰ τοῦ τοίχου καὶ ἐλάλησε περὶ τῶν κτηνῶν καὶ περὶ τῶν πετεινῶν καὶ περὶ τῶν ἑρπετῶν καὶ περὶ τῶν ἰχθύων.
14
14
И҆ посла̀ ѧ҆̀ въ лїва́нъ, де́сѧть ты́сѧщъ на мцⷭ҇ъ въ премѣ́нꙋ: мцⷭ҇ъ бы́ша въ лїва́нѣ и҆ два̀ мцⷭ҇а въ домꙋ̀ свое́мъ: и҆ бѧ́ше а҆дѡнїра́мъ над̾ да́нїю. καὶ παρεγίνοντο πάντες οἱ λαοὶ ἀκοῦσαι τῆς σοφίας Σαλωμὼν καὶ ἐλάμβανε δῶρα παρὰ πάντων τῶν βασιλέων τῆς γῆς, ὅσοι ἤκουον τῆς σοφίας αὐτοῦ. 14α Καὶ ἔλαβε Σαλωμὼν τὴν θυγατέρα Φαραὼ αὐτῷ εἰς γυναῖκα καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν εἰς τὴν πόλιν Δαυὶδ ἕως συντελέσαι αὐτὸν τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸν οἶκον ἑαυτοῦ καὶ τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλήμ. 14β τότε ἀνέβη Φαραὼ βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ προκατελάβετο τὴν Γαζὲρ καὶ ἐνεπύρισεν αὐτὴν καὶ τὸν Χανανίτην τὸν κατοικοῦντα ἐν Μεργάβ, καὶ ἔδωκεν αὐτὰς Φαραὼ ἀποστολὰς θυγατρὶ αὐτοῦ γυναικὶ Σαλωμών, καὶ Σαλωμὼν ᾠκοδόμησε τὴν Γαζέρ.
15
15
И҆ бѧ́ше соломѡ́нꙋ се́дмьдесѧтъ ты́сѧщъ носѧ́щихъ бремена̀ и҆ ѻ҆́смьдесѧтъ ты́сѧщъ сѣкꙋ́щихъ ка́менїе въ горѣ̀, Καὶ ἀπέστειλε Χιρὰμ βασιλεὺς Τύρου τοὺς παῖδας αὐτοῦ χρῖσαι τὸν Σαλωμὼν ἀντὶ Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὅτι ἀγαπῶν ἦν Χιρὰμ τὸν Δαυὶδ πάσας τὰς ἡμέρας.
16
16
кромѣ̀ старѣ́йшинъ приста́вленыхъ над̾ дѣла́ми соломѡ́ними, трѝ ты́сѧщы и҆ ше́сть сѡ́тъ приста̑вникъ дѣ́лающихъ дѣла̀. καὶ ἀπέστειλε Σαλωμὼν πρὸς Χιρὰμ λέγων·
17
17
И҆ заповѣ́да ца́рь, и҆ взѧ́ша ка́менїе вели́кое, ка́менїе честно́е на ѡ҆снова́нїе хра́ма, и҆ ка́менїе нете́саное. σὺ οἶδας τὸν πατέρα μου Δαυὶδ ὅτι οὐκ ἠδύνατο οἰκοδομῆσαι οἶκον τῷ ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ μου ἀπὸ προσώπου τῶν πολέμων τῶν κυκλωσάντων αὐτὸν ἕως τοῦ δοῦναι Κύριον αὐτοὺς ὑπὸ τὰ ἴχνη τῶν ποδῶν αὐτοῦ.
18
18
И҆ и҆стеса́ша сы́нове соломѡ̑ни и҆ сы́нове хїра̑мли и҆ каменосѣ́чцы гева́лстїи: и҆ и҆згото́виша ка́мєнїѧ и҆ древа̀ въ трѝ лѣ̑та. καὶ νῦν ἀνέπαυσε Κύριος ὁ Θεός μου ἐμοὶ κυκλόθεν· οὐκ ἔστιν ἐπίβουλος καὶ οὐκ ἔστιν ἁμάρτημα πονηρόν.
Глава́ ѕ҃
Κεφάλαιο 6
1
1
И҆ бы́сть въ четыредесѧ́тное и҆ въ четвертосо́тное лѣ́то и҆схо́да сынѡ́въ і҆и҃левыхъ и҆з̾ є҆гѵ́пта, въ лѣ́то четве́ртое, въ мцⷭ҇ъ вторы́й, ца́рствꙋющꙋ царю̀ соломѡ́нꙋ над̾ і҆и҃лемъ, и҆ созда̀ хра́мъ гдⷭ҇еви. ΚΑΙ ἐγενήθη ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ καὶ τετρακοσιοστῷ ἔτει τῆς ἐξόδου υἱῶν ᾿Ισραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ ἐν μηνὶ τῷ δευτέρῳ βασιλεύοντος τοῦ βασιλέως Σαλωμὼν ἐπὶ τὸν ᾿Ισραήλ, (Κεφ. Ε´
2
2
И҆ хра́мъ, є҆го́же созда̀ соломѡ́нъ ца́рь гдⷭ҇еви, (бѧ́ше) шестьдесѧ́тъ лакѡ́тъ долгота̀ є҆гѡ̀, и҆ два́десѧти лакѡ́тъ широта̀ є҆гѡ̀, и҆ три́десѧти лакѡ́тъ высота̀ є҆гѡ̀: καὶ ὁ οἶκος, ὃν ᾠκοδόμησεν ὁ βασιλεὺς τῷ Κυρίῳ, τεσσαράκοντα ἐν πήχει μῆκος αὐτοῦ καὶ εἴκοσιν ἐν πήχει πλάτος αὐτοῦ καὶ πέντε καὶ εἴκοσιν ἐν πήχει τὸ ὕψος αὐτοῦ.
3
3
и҆ притво́ръ, и҆́же пред̾ лице́мъ хра́ма, два́десѧти лакѡ́тъ долгота̀ є҆гѡ̀ въ широтꙋ̀ до́мꙋ, и҆ десѧтѝ лакѡ́тъ широта̀ є҆гѡ̀ пред̾ лице́мъ до́мꙋ: и҆ созда̀ хра́мъ, и҆ совершѝ є҆го̀. καὶ τὸ αἰλὰμ κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ, εἴκοσιν ἐν πήχει μῆκος αὐτοῦ εἰς τὸ πλάτος τοῦ οἴκου καὶ δέκα ἐν πήχει τὸ πλάτος αὐτοῦ κατὰ πρόσωπον τοῦ οἴκου. καὶ ᾠκοδόμησε τὸν οἶκον καὶ συνετέλεσεν αὐτόν.
4
4
И҆ сотворѝ хра́мꙋ ѻ҆́кна преклонє́ны сокровє́ны. καὶ ἐποίησε τῷ οἴκῳ θυρίδας παρακυπτομένας κρυπτάς.
5
5
И҆ созда̀ на стѣнѣ̀ до́мꙋ притво́ры ѡ҆́колѡ хра́ма и҆ даві́ра. καὶ ἔδωκεν ἐπὶ τὸν τοῖχον τοῦ οἴκου μέλαθρα κυκλόθεν τῷ ναῷ καὶ τῷ δαβὶρ καὶ ἐποίησε πλευρὰς κυκλόθεν.
6
6
И҆ сотворѝ бока̀ ѡ҆́колѡ, бо́къ и҆́же съ ни́зꙋ, пѧтѝ лакѡ́тъ широта̀ є҆гѡ̀, и҆ сре́днїй шестѝ лакѡ́тъ широта̀, и҆ тре́тїй седмѝ лакѡ́тъ широта̀ є҆гѡ̀: поне́же разстоѧ́нїе до́мꙋ сотворѝ ѡ҆́крестъ внѣꙋ́дꙋ хра́ма, ꙗ҆́кѡ да не досѧза́ютъ стѣ́нъ хра́ма. ἡ πλευρὰ ἡ ὑποκάτω πέντε πήχεων ἐν πήχει τὸ πλάτος αὐτῆς, καὶ τὸ μέσον ἕξ, καὶ ἡ τρίτη ἑπτὰ ἐν πήχει τὸ πλάτος αὐτῆς· ὅτι διάστημα ἔδωκε τῷ οἴκῳ κυκλόθεν ἔξωθεν τοῦ οἴκου, ὅπως μὴ ἐπιλαμβάνωνται τῶν τοίχων τοῦ οἴκου.
7
7
И҆ хра́мꙋ зи́ждемꙋ сꙋ́щꙋ, ка́менїемъ краесѣко́мымъ нете́санымъ созда́сѧ: мла́тъ же, и҆ тесли́ца, и҆ всѧ́кое ѻ҆рꙋ́дїе желѣ́зно не слы́шасѧ въ хра́мѣ, є҆гда̀ созида́тисѧ є҆мꙋ̀. καὶ ὁ οἶκος ἐν τῷ οἰκοδομεῖσθαι αὐτὸν λίθοις ἀκροτόμοις ἀργοῖς ᾠκοδομήθη, καὶ σφῦρα καὶ πέλεκυς καὶ πᾶν σκεῦος σιδηροῦν οὐκ ἠκούσθη ἐν τῷ οἴκῳ ἐν τῷ οἰκοδομεῖσθαι αὐτόν.
8
8
И҆ двє́ри бо́ка ни́жнѧгѡ под̾ стѣно́ю хра́ма десно́ю, и҆ и҆звїе́нный восхо́дъ до среди́ны, а҆ ѿ среди́ны до трекро́вныхъ. καὶ ὁ πυλὼν τῆς πλευρᾶς τῆς ὑποκάτωθεν ὑπὸ τὴν ὠμίαν τοῦ οἴκου τὴν δεξιάν, καὶ ἑλικτὴ ἀνάβασις εἰς τὸ μέσον καὶ ἐκ τῆς μέσης ἐπὶ τὰ τριώροφα,
9
9
И҆ созда̀ хра́мъ, и҆ совершѝ є҆го̀: и҆ ѡ҆бста́ви хра́мъ дска́ми ке́дровыми. καὶ ᾠκοδόμησε τὸν οἶκον καὶ συνετέλεσεν αὐτόν· καὶ ἐκοιλοστάθμησε τὸν οἶκον κέδροις.
10
10
И҆ сотворѝ вѧза̑нїѧ ѡ҆́крестъ всегѡ̀ хра́ма, пѧ́ть лакѡ́тъ въ высотꙋ̀ є҆гѡ̀, и҆ свѧза̀ вѧза́нїе дре́вомъ ке́дровымъ. καὶ ᾠκοδόμησε τοὺς ἐνδέσμους δι᾿ ὅλου τοῦ οἴκου πέντε ἐν πήχει τὸ ὕψος αὐτοῦ, καὶ συνέσχε τὸν σύνδεσμον ἐν ξύλοις κεδρίνοις.*
11
11
И҆ бы́сть сло́во гдⷭ҇не къ соломѡ́нꙋ, гл҃ющее: Καὶ ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς Σαλωμὼν λέγων·
12
12
хра́мъ се́й є҆го́же ты̀ созида́еши, а҆́ще по́йдеши по за́повѣдемъ мои̑мъ, и҆ сꙋдбы̑ моѧ̑ сотвори́ши, и҆ сохрани́ши всѧ̑ повелѣ̑нїѧ моѧ̑, є҆́же пребыва́ти въ ни́хъ, оу҆твержꙋ̀ сло́во моѐ съ тобо́ю, є҆́же гл҃ахъ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ твоемꙋ̀, ὁ οἶκος οὗτος, ὃν σὺ οἰκοδομεῖς, ἐὰν ὁδεύῃς τοῖς προστάγμασί μου καὶ τὰ κρίματά μου ποιῇς καὶ φυλάσσῃς πάσας τὰς ἐντολάς μου ἀναστρέφεσθαι ἐν αὐταῖς, στήσω τὸν λόγον μου, ὃν ἐλάλησα πρὸς Δαυὶδ τὸν πατέρα σου
13
13
и҆ вселю́сѧ посредѣ̀ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ, и҆ не ѡ҆ста́влю люді́й мои́хъ і҆и҃лѧ. καὶ κατασκηνώσω ἐν μέσῳ υἱῶν ᾿Ισραὴλ καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω τὸν λαόν μου ᾿Ισραήλ.
14
14
И҆ созда̀ соломѡ́нъ хра́мъ, и҆ сконча̀ є҆го̀. καὶ ᾠκοδόμησε Σαλωμὼν τὸν οἶκον καὶ συνετέλεσε αὐτόν. ** ὁ ἐσώτατος
15
15
И҆ созда̀ стѣ́ны хра́мꙋ внꙋ́трь дре́вомъ ке́дровымъ, ѿ землѝ хра́ма и҆ да́же до стѣ́нъ и҆ да́же до верха̀: ѡ҆́колѡ ѡ҆бста́ви содержа̑щаѧ древа́ми внꙋтрьꙋ́дꙋ и҆ оу҆крѣпѝ внꙋ́трь хра́ма бока́ми пе́ѵговыми. καὶ ᾠκοδόμησε τοὺς τοίχους τοῦ οἴκου ἔσωθεν διὰ ξύλων κεδρίνων ἀπὸ τοῦ ἐδάφους τοῦ οἴκου καὶ ἕως τῶν τοίχων καὶ ἕως τῶν δοκῶν· ἐκοιλοστάθμησε συνεχόμενα ξύλοις ἔσωθεν καὶ περιέσχε τὸ ἔσω τοῦ οἴκου ἐν πλευραῖς πευκίναις.
16
16
И҆ созда̀ два́десѧти лакѡ́тъ ѿ кра́ѧ стѣны̀ бо́къ є҆ди́нъ ѿ землѝ да́же до верха̀: и҆ сотворѝ є҆мꙋ̀ внꙋ́трь ѿ даві́ра стѣ́нꙋ до ст҃а̑ѧ ст҃ы́хъ. καὶ ᾠκοδόμησε τοὺς εἴκοσι πήχεις ἀπ᾿ ἄκρου τοῦ τοίχου τὸ πλευρὸν τὸ ἓν ἀπὸ τοῦ ἐδάφους ἕως τῶν δοκῶν, καὶ ἐποίησε ἐκ τοῦ δαβὶρ εἰς τὸ ἅγιον τῶν ἁγίων.
17
17
И҆ четы́редесѧти лакѡ́тъ бѧ́ше хра́мъ: се́й (є҆́сть) хра́мъ внꙋ́треннѣйшїй. καὶ τεσσαράκοντα πήχεων ἦν ὁ ναὸς**
18
18
И҆ ѿ ке́дра во хра́мѣ внꙋ́трь поста́ви плете́нїе и҆ дщи̑цы и҆ ваѧ̑нїѧ всѧ̑ ке́дрѡва: ка́мень не ꙗ҆влѧ́шесѧ. καὶ διὰ κέδρου πρὸς τὸν οἶκον ἔσω πλοκὴν ἐπαναστήσεις καὶ πέταλον καὶ ἀνάγλυφα πάντα κέδρινα οὐκ ἐφαίνετο λίθος. * κέδρου
19
19
Пред̾ лице́мъ даві́ра, посредѣ̀ хра́ма внꙋ́трь оу҆гото́ва поста́вити та́мѡ кївѡ́тъ завѣ́та гдⷭ҇нѧ. κατὰ πρόσωπον τοῦ δαβὶρ ἐν μέσῳ τοῦ οἴκου ἔσωθεν δοῦναι ἐκεῖ τὴν κιβωτὸν διαθήκης Κυρίου.
20
20
И҆ пред̾ лице́мъ даві́ра два́десѧти лакѡ́тъ долгота̀, и҆ два́десѧти лакѡ́тъ широта̀, и҆ два́десѧти лакѡ́тъ высота̀ є҆гѡ̀, и҆ ѡ҆б̾ѧ́тъ є҆го̀ зла́томъ чи́стымъ: и҆ сотворѝ ѻ҆лта́рь ке́дровый: и҆ повлечѐ соломѡ́нъ хра́мъ внꙋ́трь зла́томъ чи́стымъ, и҆ пригвоздѝ гвоздмѝ златы́ми пред̾ лице́мъ даві́ра, и҆ ѡ҆б̾ѧ́тъ и҆̀ зла́томъ. εἴκοσι πήχεις μῆκος καὶ εἴκοσι πήχεις πλάτος καὶ εἴκοσι πήχεις τὸ ὕψος αὐτοῦ, καὶ παριέσχεν αὐτὸ χρυσίῳ συγκεκλεισμένῳ. καὶ ἐποίησε θυσιαστήριον*
21
21
И҆ ве́сь хра́мъ ѡ҆б̾ѧ́тъ зла́томъ до сконча́нїѧ всегѡ̀ хра́ма. καὶ περιεπύλωσε Σαλωμὼν τὸν οἶκον ἔνδοθεν χρυσίῳ ἀποκλειστῷ καὶ παρήγαγεν ἐν καθηλώμασι χρυσίου. ** καὶ ὅλον τὸ ἔσω τοῦ δαβὶρ ἐπετάλωσε χρυσίῳ.
22
22
И҆ всѐ внꙋ́трь даві́ра покры̀ зла́томъ. καὶ ὅλον τὸν οἶκον περιέσχε χρυσίῳ ἕως συντελείας παντὸς τοῦ οἴκου**
23
23
И҆ сотворѝ въ даві́рѣ два̀ херꙋві̑ма ѿ дре́въ кѷпарі́сныхъ, де́сѧть лакѡ́тъ мѣ́рою вели́чество: καὶ ἐποίησεν ἐν τῷ δαβὶρ δύο Χερουβὶμ δέκα πήχεων μέγεθος ἐσταθμωμένον.
24
24
и҆ пѧтѝ лакѡ́тъ крило̀ херꙋві́ма є҆ди́нагѡ, и҆ пѧтѝ лакѡ́тъ крило̀ є҆гѡ̀ второ́е, десѧтѝ лакѡ́тъ ѿ кра́ѧ крила̀ є҆гѡ̀ до кра́ѧ крила̀ є҆гѡ̀: καὶ πέντε πήχεων πτερύγιον τοῦ Χερουβὶμ τοῦ ἑνὸς καὶ πέντε πήχεων πτερύγιον αὐτοῦ τὸ δεύτερον, ἐν πήχει δέκα ἀπὸ μέρους πτερυγίου αὐτοῦ εἰς μέρος πτερυγίου αὐτοῦ·
25
25
и҆ десѧтѝ лакѡ́тъ та́кожде (мѣ́ра) херꙋві́мꙋ второ́мꙋ, мѣ́ра є҆ди́на соверше́нїе є҆ди́но ѻ҆бои́мъ херꙋві́мѡмъ: οὕτως τῷ Χερουβὶμ τῷ δευτέρῳ, ἐν μέτρῳ ἑνὶ συντέλεια μία ἀμφοτέροις.
26
26
и҆ высота̀ херꙋві́ма є҆ди́нагѡ де́сѧть лакѡ́тъ, та́кожде и҆ второ́мꙋ херꙋві́мꙋ. καὶ τὸ ὕψος τοῦ Χεροὺβ τοῦ ἑνὸς δέκα ἐν πήχει, καὶ οὕτω τῷ Χεροὺβ τῷ δευτέρῳ.
27
27
И҆ поста́ви ѻ҆́ба херꙋві̑ма посредѣ̀ хра́ма внꙋ́треннѧгѡ: и҆ простира́хꙋ кри́ла своѧ̑, и҆ досѧза́ше крило̀ є҆ди́но до стѣны̀ хра́ма, и҆ крило̀ дрꙋга́гѡ херꙋві́ма досѧза́ше до стѣны̀ вторы́ѧ: и҆ кри́ла и҆́хъ ꙗ҆̀же бѧ́хꙋ посредѣ̀ хра́ма, каса́шесѧ крило̀ съ крило́мъ: καὶ ἀμφότερα τὰ Χερουβὶμ ἐν μέσῳ τοῦ οἴκου τοῦ ἐσωτάτου· καὶ διεπέτασε τὰς πτέρυγας αὐτῶν, καὶ ἥπτετο πτέρυξ μία τοῦ τοίχου, καὶ πτέρυξ Χεροὺβ τοῦ δευτέρου ἥπτετο τοῦ τοίχου τοῦ δευτέρου, καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν ἐν μέσῳ τοῦ οἴκου ἥπτοντο πτέρυξ πτέρυγος.
28
28
и҆ ѡ҆б̾ѧ̑ты бы́ша херꙋві́мы зла́томъ. καὶ περιέσχε τὰ Χερουβὶμ χρυσίῳ.
29
29
И҆ на всѣ́хъ стѣна́хъ хра́ма ѡ҆́колѡ ваѧ̑нїѧ написа̀ подо́бїемъ херꙋві́мѡвъ, и҆ фі́нїки, и҆ и҆зва̑ѧнна произница̑ющаѧ внꙋтрьꙋ́дꙋ и҆ внѣꙋ́дꙋ. καὶ πάντας τοὺς τοίχους τοῦ οἴκου κύκλῳ ἐγκολαπτὰ ἔγραψε γραφίδι Χερουβίμ, καὶ φοίνικες τῷ ἐσωτέρῳ καὶ τῷ ἐξωτέρῳ.
30
30
И҆ помо́стъ хра́ма и҆з̾ внꙋтрьꙋ́дꙋ и҆ внѣꙋ́дꙋ ѡ҆б̾ѧ́тъ зла́томъ. καὶ τὸ ἔδαφος τοῦ οἴκου περιέσχε χρυσίῳ, τοῦ ἐσωτάτου καὶ τοῦ ἐξωτάτου.
31
31
И҆ вхо́дꙋ даві́ра сотворѝ двє́ри ѿ дре́въ сме́рчїихъ, и҆ пра́ги пѧтери̑чны, καὶ τῷ θυρώματι τοῦ δαβὶρ ἐποίησε θύρας ξύλων ἀρκευθίνων εἰς φλιὰς πενταπλᾶς
32
32
и҆ дво́и двє́ри ѿ дре́въ пе́ѵговыхъ, и҆ и҆зваѧ̑нїѧ на ни́хъ и҆зва̑ѧна, херꙋві́мы, и҆ фі́нїки, и҆ дщи̑цы простє́ртыѧ, и҆ ѡ҆б̾ѧ́тъ ѧ҆̀ зла́томъ, и҆ бѧ́ше зла́томъ оу҆стро́ено до херꙋві́мѡвъ и҆ до фі́нїкѡвъ. καὶ δύο θύρας ξύλων πευκίνων καὶ ἐγκολαπτὸν ἐπ᾿ αὐτῶν ἐγκεκολαμμένα Χερουβὶμ καὶ φοίνικας καὶ πέταλα διαπεπετασμένα· καὶ περιέσχε χρυσίῳ καὶ κατέβαινεν ἐπὶ τὰ Χερουβὶμ καὶ ἐπὶ τοὺς φοίνικας τὸ χρυσίον.
33
33
И҆ та́кѡ сотворѝ вратѡ́мъ хра́ма: и҆ пра́ги ѿ дре́въ сме́рчїихъ, притво́ры четверогꙋ́бѡ. καὶ οὕτως ἐποίησε τῷ πυλῶνι τοῦ ναοῦ, φλιαὶ ξύλων ἀρκευθίνων, στοαὶ τετραπλῶς.
34
34
И҆ на ѻ҆бои́хъ дверѧ́хъ древа̀ пе́ѵгѡва: два̀ затвѡ́ра две́рь є҆ди́на и҆ верєѝ и҆́хъ, и҆ два̀ затвѡ́ра две́рь втора́ѧ враща́ющаѧсѧ въ себѣ̀, καὶ ἐν ἀμφοτέραις ταῖς θύραις ξύλα πεύκινα· δύο πτυχαὶ ἡ θύρα ἡ μία καὶ στροφεῖς αὐτῶν, καὶ δύο πτυχαὶ ἡ θύρα ἡ δευτέρα, στρεφόμενα·
35
35
(на ни́хже сотворѝ) и҆зва̑ѧнныѧ херꙋві́мы и҆ фі́нїки, и҆ дщи̑цы простє́ртыѧ, и҆ ѡ҆б̾ѧ̑тыѧ зла́томъ свѣ́шенымъ на и҆з̾ѡбраже́нїе. ἐγκεκολαμμένα Χερουβὶμ καὶ φοίνικες καὶ διαπεπετασμένα πέταλα καὶ περιεχόμενα χρυσίῳ καταγομένῳ ἐπὶ τὴν ἐκτύπωσιν.
36
36
И҆ созда̀ дво́ръ внꙋ́треннїй: въ трѝ рѧда̀ нете́саныхъ, и҆ рѧ́дъ те́санагѡ ке́дра ѡ҆́колѡ. καὶ ᾠκοδόμησε τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτάτην τρεῖς στίχους ἀπελεκήτων, καὶ στίχος κατειργασμένης κέδρου κυκλόθεν. 36α καὶ ᾠκοδόμησε τὸ καταπέτασμα τῆς αὐλῆς τοῦ αἰλὰμ τοῦ οἴκου τοῦ κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ. —————————————— *
37
Въ лѣ́то четве́ртое ѡ҆снова̀ хра́мъ гдⷭ҇ень въ мцⷭ҇ѣ зі́и, во вторы́й мцⷭ҇ъ.
38
Во є҆динонадесѧ́тое лѣ́то въ мцⷭ҇ѣ вꙋ́лъ, се́й мцⷭ҇ъ ѻ҆смы́й, соверши́сѧ хра́мъ по всемꙋ̀ словесѝ своемꙋ̀ и҆ по всемꙋ̀ оу҆строе́нїю своемꙋ̀: и҆ созда̀ є҆го̀ въ се́дмь лѣ́тъ.
Глава́ з҃
Κεφάλαιο 7
1
1
И҆ до́мъ сво́й созда̀ соломѡ́нъ тремина́десѧть лѣ́ты, и҆ совершѝ соломѡ́нъ ве́сь до́мъ сво́й. ΚΑΙ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν καὶ ἔλαβε τὸν Χιρὰμ ἐκ Τύρου,
2
2
И҆ созда̀ до́мъ дре́вомъ лїва́нскимъ, сто̀ лакѡ́тъ долгота̀ є҆гѡ̀, и҆ три́десѧть лакѡ́тъ высота̀ є҆гѡ̀, и҆ пѧтьдесѧ́тъ лакѡ́тъ широта̀ є҆гѡ̀, и҆ трѝ рѧ́ды столпѡ́въ ке́дровыхъ, и҆ ра́мена ке́дрѡва столпѡ́мъ. υἱὸν γυναικὸς χήρας, καὶ οὗτος ἀπὸ τῆς φυλῆς τῆς Νεφθαλίμ, καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἀνὴρ Τύριος, τέκτων χαλκοῦ καὶ πεπληρωμένος τῆς τέχνης καὶ συνέσεως καὶ ἐπιγνώσεως τοῦ ποιεῖν πᾶν ἔργον ἐν χαλκῷ· καὶ εἰσηνέχθη πρὸς τὸν βασιλέα Σαλωμὼν καὶ ἐποίησε πάντα τὰ ἔργα.
3
3
И҆ покры̀ дска́ми ке́дровыми до́мъ свы́ше над̾ страна́ми столпѡ́въ: и҆ число̀ столпѡ́въ четы́редесѧть и҆ пѧ́ть, καὶ ἐχώνευσε τοὺς δύο στήλους τῷ αἰλὰμ τοῦ οἴκου, ὀκτωκαίδεκα πήχεις ὕψος τοῦ στύλου, καὶ περίμετρον τεσσαρεσκαίδεκα πήχεις ἐκύκλου αὐτόν, καὶ τὸ πάχος τοῦ στύλου τεσσάρων δακτύλων τὰ κοιλώματα, καὶ οὕτως ὁ στῦλος ὁ δεύτερος.
4
4
по пѧтина́десѧти рѧ́дъ: и҆ ѻ҆́конъ трѝ рѧда̀, и҆ кама́ра над̾ кама́рою трегꙋ́бѡ. καὶ δύο ἐπιθέματα ἐποίησε δοῦναι ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν στύλων, χωνευτὰ χαλκᾶ· πέντε πήχεις τὸ ὕψος τοῦ ἐπιθέματος τοῦ ἑνός, καὶ πέντε πήχεις τὸ ὕψος τοῦ ἐπιθέματος τοῦ δευτέρου.
5
5
И҆ всѧ̑ двє́ри и҆ кама̑ры четвероꙋгѡ́лны притворе́ни: ѿ две́рїй над̾ две́рми трегꙋ́бѡ. καὶ ἐποίησε δύο δίκτυα περικαλύψαι τὸ ἐπίθεμα τῶν στύλων, καὶ δίκτυον τῷ ἐπιθέματι τῷ ἑνί, καὶ δίκτυον τῷ ἐπιθέματι τῷ δευτέρῳ.
6
6
И҆ є҆ла́мъ столпѡ́въ, пѧтьдесѧ́тъ лакѡ́тъ въ долготꙋ̀, и҆ три́десѧть лакѡ́тъ въ широтꙋ̀ привѧ́зани ко є҆ла́мꙋ пред̾ лице́мъ и҆́хъ: и҆ столпѝ и҆ толстота̀ пред̾ лице́мъ тогѡ̀ є҆ла́ма. καὶ ἔργον κρεμαστόν, δύο στίχοι ροῶν χαλκῶν δεδικτυωμένοι, ἔργον κρεμαστόν, στίχος ἐπὶ στίχον· καὶ οὕτως ἐποίησε τῷ ἐπιθέματι τῷ δευτέρῳ.
7
7
И҆ є҆ла́мъ престо́лѡвъ и҆дѣ́же сꙋди́ти, є҆ла́мъ сꙋди́лища, и҆ покры̀ и҆̀ ѿ землѝ да́же до верха̀ дщи́цами ке́дровыми. καὶ ἔστησε τοὺς στύλους τοῦ αἰλὰμ τοῦ ναοῦ· καὶ ἔστησε τὸν στῦλον τὸν ἕνα καὶ ἐπεκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιαχούμ· καὶ ἔστησε τὸν στῦλον τὸν δεύτερον καὶ ἐπεκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Βαάς.
8
8
И҆ до́мъ въ не́мже живѧ́ше, дво́ръ є҆ди́нъ распросте́ртъ си̑мъ по дѣ́лꙋ семꙋ̀: и҆ до́мъ созда̀ дще́ри фараѡ́ни, ю҆́же взѧ̀ соломѡ́нъ, по є҆ла́мꙋ семꙋ̀. καὶ ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν στύλων ἔργον κρίνου κατὰ τὸ αἰλὰμ τεσσάρων πηχῶν.
9
9
Всѧ̑ сїѧ̑ бѧ́хꙋ ѿ ка́меней драгоцѣ́нныхъ и҆зва̑ѧна ѿ разстоѧ́нїѧ внꙋтрьꙋ́дꙋ, и҆ ѿ ѡ҆снова́нїѧ до кро́ва. καὶ μέλαθρον ἐπ᾿ ἀμφοτέρων τῶν στύλων, καὶ ἐπάνωθεν τῶν πλευρῶν ἐπίθεμα τὸ μέλαθρον τῷ πάχει.
10
10
И҆ внѣꙋ́дꙋ ко дворꙋ̀ вели́комꙋ ѡ҆снова́номꙋ ка́менїемъ драги́мъ вели́кимъ, ка́менїемъ десѧтѝ лакѡ́тъ и҆ ѻ҆смѝ лакѡ́тъ, καὶ ἐποίησε τὴν θάλασσαν δέκα ἐν πήχει ἀπὸ τοῦ χείλους αὐτῆς ἕως τοῦ χείλους αὐτῆς, στρογγύλον κύκλῳ τὸ αὐτό· πέντε ἐν πήχει τὸ ὕψος αὐτῆς, καὶ συνηγμένοι τρεῖς καὶ τριάκοντα ἐν πήχει ἐκύκλουν αὐτήν.
11
11
и҆ съ верхꙋ̀ честны́мъ ка́менїемъ, по то́йже мѣ́рѣ несѣ́ченыхъ, и҆ ке́драми. καὶ ὑποστηρίγματα ὑποκάτωθεν τοῦ χείλους αὐτῆς κυκλόθεν ἐκύκλουν αὐτήν, δέκα ἐν πήχει κυκλόθεν
12
12
Ѡ҆́крестъ двора̀ вели́кагѡ трѝ рѧда̀ нете́саныхъ, и҆ рѧ́дъ те́санагѡ ке́дра: и҆ созда̀ дво́ръ хра́ма внꙋ́треннѣйшїй притво́ра до́мꙋ сꙋ́щагѡ пред̾ лице́мъ хра́ма. καὶ τὸ χεῖλος αὐτῆς ὡς ἔργον χείλους ποτηρίου, βλαστὸς κρίνου, καὶ τὸ πάχος αὐτοῦ παλαιστής.
13
13
И҆ посла̀ ца́рь соломѡ́нъ въ тѵ́ръ, и҆ взѧ̀ хїра́ма ѿ тѵ́ра, καὶ δώδεκα βόες ὑποκάτω τῆς θαλάσσης, οἱ τρεῖς ἐπιβλέποντες βορρᾶν καὶ οἱ τρεῖς ἐπιβλέποντες θάλασσαν καὶ οἱ τρεῖς ἐπιβλέποντες νότον καὶ οἱ τρεῖς ἐπιβλέποντες ἀνατολήν, καὶ πάντα τὰ ὀπίσθια εἰς τὸν οἶκον, καὶ ἡ θάλασσα ἐπ᾿ αὐτῶν ἐπάνωθεν.
14
14
сы́на жены̀ вдови́цы, и҆ то́й бѣ̀ ѿ колѣ́на нефѳалі́млѧ: и҆ ѻ҆те́цъ є҆гѡ̀ бѣ̀ мꙋ́жъ тѵ́рїнъ, дѣ́латель мѣ́ди, и҆ и҆спо́лненъ хꙋдо́жества и҆ ра́зꙋма и҆ вѣ́дѣнїѧ, є҆́же дѣ́лати всѧ́ко дѣ́ло мѣ́дѧное. И҆ приведо́ша є҆го̀ ко царю̀ соломѡ́нꙋ: и҆ сотворѝ всѧ̑ дѣла̀: καὶ ἐποίησε δέκα μεχωνὼθ χαλκᾶς· πέντε πήχεις μῆκος τῆς μεχωνὼθ τῆς μιᾶς, καὶ τέσσαρες πήχεις τὸ πλάτος αὐτῆς, καὶ ἓξ ἐν πήχει τὸ ὕψος αὐτῆς.
15
15
и҆ слїѧ̀ два̀ столпа̑ є҆ла́мꙋ хра́ма, ѻ҆смина́десѧти лакѡ́тъ высота̀ столпа̀, и҆ ѡ҆́крестъ мѣ́ра є҆гѡ̀ четырена́десѧтихъ лакѡ́тъ ѡ҆крꙋжа́ше є҆го̀ толстота̀ столпа̀: четы́рехъ пе́рстѡвъ вглꙋблє́нїѧ: та́кожде бѣ̀ и҆ вторы́й сто́лпъ: καὶ τοῦτο τὸ ἔργον τῶν μεχωνὼθ συγκλειστὸν αὐτοῖς, καὶ συγκλειστὸν ἀνὰ μέσον τῶν ἐξεχομένων.
16
16
и҆ два̀ возложє́нїѧ сотворѝ, лежа́ти на глава́хъ столпѡ́въ и҆злїѧ̑ннаѧ ѿ мѣ́ди: пѧтѝ лакѡ́тъ высота̀ возложе́нїѧ є҆ди́нагѡ, и҆ пѧтѝ лакѡ́тъ высота̀ возложе́нїѧ втора́гѡ: καὶ ἐπὶ τὰ συγκλείσματα αὐτῶν ἀνὰ μέσον τῶν ἐξεχομένων λέοντες καὶ βόες καὶ Χερουβίμ, καὶ ἐπὶ τῶν ἐξεχομένων οὕτως· καὶ ἐπάνωθεν καὶ ὑποκάτωθεν τῶν λεόντων καὶ τῶν βοῶν χῶραι, ἔργον καταβάσεως
17
17
и҆ сотворѝ двѣ̀ мрє́жи є҆́же покры́ти возложє́нїѧ столпѡ́въ: и҆ мре́жꙋ возложе́нїю є҆ди́номꙋ, и҆ мре́жꙋ возложе́нїю второ́мꙋ: καὶ τέσσαρες τροχοὶ χαλκοῖ τῇ μεχωνὼθ τῇ μιᾷ, καὶ τὰ προσέχοντα χαλκᾶ καὶ τέσσαρα μέρη αὐτῶν, ὠμίαι ὑποκάτω τῶν λουτήρων.
18
18
и҆ дѣ́ло ви́симо, два̀ рѧда̀ ꙗ҆́блѡкъ мѣ́дѧныхъ сомре́жєны, дѣ́ло ви́симо, рѧ́дъ над̾ рѧ́домъ: та́кожде сотворѝ возложе́нїю второ́мꙋ: καὶ χεῖρες ἐν τοῖς τροχοῖς ἐν τῇ μεχωνώθ, καὶ τὸ ὕψος τοῦ τροχοῦ τοῦ ἑνὸς πήχεος καὶ ἡμίσους.
19
19
и҆ возложє́нїѧ на глава́хъ столпѡ́въ, подѡ́бна крі́нꙋ, ꙗ҆́коже во є҆ла́мѣ, четы́рехъ лакѡ́тъ: καὶ τὸ ἔργον τῶν τροχῶν ἔργον τροχῶν ἅρματος· αἱ χεῖρες αὐτῶν καὶ οἱ νῶτοι αὐτῶν καὶ ἡ πραγματεία αὐτῶν, τὰ πάντα χωνευτά.
20
20
и҆ строе́нїе над̾ ѻ҆бои́ми столпа́ми, и҆ свы́ше стра́нъ возложе́нїе строе́нїѧ, и҆ ꙗ҆́блокѡвъ двѣ́сти рѧдѡ́въ ѡ҆́колѡ на вторѣ́й главѣ̀. αἱ τέσσαρες ὠμίαι ἐπὶ τῶν τεσσάρων γωνιῶν τῆς μεχωνὼθ τῆς μιᾶς, ἐκ τῆς μεχωνὼθ οἱ ὦμοι αὐτῆς.
21
21
И҆ поста́ви столпы̀ во є҆ла́мѣ хра́ма: и҆ поста́ви сто́лпъ є҆ди́нъ и҆ наречѐ и҆́мѧ є҆мꙋ̀ і҆ахꙋ́нъ, и҆ поста́ви сто́лпъ вторы́й и҆ наречѐ и҆́мѧ є҆мꙋ̀ воѡ́съ. καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τῆς μεχωνὼθ ἥμισυ τοῦ πήχεος μέγεθος αὐτῆς στρογγύλον κύκλῳ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τῆς μεχωνώθ, καὶ ἀρχὴ χειρῶν αὐτῆς καὶ τὰ συγκλείσματα αὐτῆς, καὶ ἠνοίγετο ἐπὶ τὰς ἀρχὰς τῶν χειρῶν αὐτῆς.
22
22
И҆ на глава́хъ столпѡ́въ дѣ́ло крі́ново, и҆ сконча̀ дѣ́ло столпѡ́въ. καὶ τὰ συγκλείσματα αὐτῆς Χερουβὶμ καὶ λέοντες καὶ φοίνικες ἑστῶτα, ἐχόμενον ἕκαστον κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ἔσω καὶ τὰ κυκλόθεν.
23
23
И҆ сотворѝ мо́ре лїѧ́но де́сѧть лакѡ́тъ ѿ кра́ѧ до кра́ѧ є҆гѡ̀, крꙋгло̀ ѡ҆́крестъ є҆гѡ̀: пѧ́ть лакѡ́тъ высота̀ є҆гѡ̀, и҆ ѡ҆б̾ѧ́тїе є҆гѡ̀ три́десѧть ла́ктей ѡ҆крꙋжа́ше є҆̀ ѡ҆́крестъ: κατ᾿ αὐτὴν ἐποίησε πάσας τὰς δέκα μεχωνώθ, τάξιν μίαν καὶ μέτρον ἐν πάσαις.
24
24
и҆ подкрѣплє́нїѧ под̾ кра́емъ є҆гѡ̀ ѡ҆́крестъ, ѡ҆крꙋжа́хꙋ є҆̀ де́сѧть лакѡ́тъ ѡ҆́колѡ: два̀ рѧда̀ подкрѣпле́нїй сли̑ты во слїѧ́нїи є҆гѡ̀ стѡѧ́ща. καὶ ἐποίησε δέκα χυτροκαύλους χαλκοῦς, τεσσαράκοντα χοεῖς χωροῦντα τὸν ἕνα χυτρόκαυλον μετρήσει τεσσάρων πηχῶν· ὁ χυτρόκαυλος ὁ εἷς ἐπὶ τῆς μεχωνὼθ τῆς μιᾶς ταῖς δέκα μεχωνώθ.
25
25
И҆ двана́десѧть волѡ́въ под̾ мо́ремъ, трѝ зрѧ́щїи на сѣ́веръ, и҆ трѝ зрѧ́щїи на ю҆́гъ, и҆ трѝ на за́падъ, и҆ трѝ на восто́къ, и҆ всѧ̑ за̑днѧѧ и҆́хъ внꙋтрьꙋ́дꙋ, и҆ мо́ре верхꙋ̀ и҆́хъ. καὶ ἔθετο τὰς πέντε μεχωνὼθ ἀπὸ τῆς ὠμίας τοῦ οἴκου ἐκ δεξιῶν καὶ πέντε ἀπὸ τῆς ὠμίας τοῦ οἴκου ἐξ ἀριστερῶν· καὶ ἡ θάλασσα ἀπὸ τῆς ὠμίας τοῦ οἴκου ἐκ δεξιῶν κατ᾿ ἀνατολὰς ἀπὸ τοῦ κλίτους τοῦ νότου.
26
26
И҆ оу҆́стїе є҆гѡ̀ бѧ́ше ꙗ҆́кѡ оу҆́стїе потирѧ̀ прозѧба́ющагѡ крі́на, и҆ толстота̀ є҆гѡ̀ на дла́нь. καὶ ἐποίησε Χιρὰμ τοὺς λέβητας καὶ τὰς θερμάστρεις καὶ τὰς φιάλας, καὶ συνετέλεσε Χιρὰμ ποιῶν πάντα τὰ ἔργα, ἃ ἐποίησε τῷ βασιλεῖ Σαλωμὼν ἐν οἴκῳ Κυρίου,
27
27
И҆ сотворѝ де́сѧть мехѡнѡ́ѳѡвъ мѣ́дѧныхъ, пѧ́ть лакѡ́тъ долгота̀ мехѡнѡ́ѳа є҆ди́нагѡ, и҆ четы́ри ла̑кти широта̀ є҆гѡ̀, и҆ ше́сть лакѡ́тъ высота̀ є҆гѡ̀: στύλους δύο καὶ τὰ στρεπτὰ τῶν στύλων ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν στύλων δύο καὶ τὰ δίκτυα δύο τοῦ καλύπτειν ἀμφότερα τὰ στρεπτὰ τῶν γλυφῶν τὰ ὄντα ἐπὶ τῶν στύλων,
28
28
и҆ сїѐ дѣ́ло мехѡнѡ́ѳѡвъ, спое́ное ѡ҆ себѣ̀ и҆ спое́ное посредѣ̀ произница́ющихъ: τὰς ροὰς τετρακοσίας ἀμφοτέροις τοῖς δικτύοις, δύο στίχοι ροῶν τῷ δικτύῳ τῷ ἑνὶ περικαλύπτειν ἀμφότερα τὰ ὄντα τὰ στρεπτὰ τῆς μεχωνὼθ ἐπ᾿ ἀμφοτέροις τοῖς στύλοις,
29
29
и҆ на спое́нїихъ и҆́хъ посредѣ̀ произница́ющихъ львы̀ и҆ волы̀ и҆ херꙋві́мы, и҆ над̾ произница́ющими, та́кожде и҆ свы́ше и҆ сни́зꙋ львѡ́въ и҆ волѡ́въ мѣста̀, дѣ́ло низхожде́нїѧ: καὶ τὰ μεχωνὼθ δέκα καὶ τοὺς χυτροκαύλους δέκα ἐπὶ τῶν μεχωνὼθ
30
30
и҆ четы́ри коле́са мѣ̑дна и҆ мехѡнѡ́ѳꙋ коемꙋ́ждо, и҆ придержа̑нїѧ мѣ̑дѧна, и҆ четы́ри ча̑сти и҆́хъ, и҆ ра́мена и҆́хъ под̾ оу҆мыва́лницами, и҆ ра́мена слїѧ̑наѧ ѡ҆б̾ ѻ҆нꙋ̀ странꙋ̀ коегѡ́ждо прилежа́ще. καὶ τὴν θάλασσαν μίαν καὶ τοὺς βόας δώδεκα ὑποκάτω τῆς θαλάσσης
31
31
И҆ оу҆ста̀ є҆гѡ̀ внꙋ́трь главы̀, и҆ вы́ше є҆ди́нагѡ ла́ктѧ, и҆ оу҆ста̀ є҆гѡ̀ крꙋ̑гла: дѣ́ло та́кожде ла́ктѧ є҆ди́нагѡ и҆ по́лъ ла́ктѧ: и҆ на оу҆ста́хъ є҆гѡ̀ и҆зва̑ѧнїѧ, и҆ междꙋстѡ́лпїѧ и҆́хъ четвероꙋгѡ́лна, а҆ не крꙋ̑гла. καὶ τοὺς λέβητας καὶ τὰς θερμάστρεις καὶ τὰς φιάλας καὶ πάντα τὰ σκεύη, ἃ ἐποίησε Χιρὰμ τῷ βασιλεῖ Σαλωμὼν τῷ οἴκῳ Κυρίου· καὶ οἱ στῦλοι τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ οἴκου Κυρίου. πάντα τὰ ἔργα τοῦ βασιλέως, ἃ ἐποίησε Χιράμ, χαλκᾶ ἄρδην·
32
32
И҆ четы́ри коле́са под̾ междꙋсто́лпїѧми, и҆ рꙋ́цѣ въ колесѣ́хъ въ мехѡнѡ́ѳѣ: и҆ высота̀ є҆ди́нагѡ колеса̀ ла́коть и҆ по́лъ. οὐκ ἦν σταθμὸς τοῦ χαλκοῦ, οὗ ἐποίησε πάντα τὰ ἔργα ταῦτα, ἐκ πλήθους σφόδρα· οὐκ ἦν τέρμα τῶν σταθμῶν τοῦ χαλκοῦ.
33
33
И҆ дѣ́ло коле́съ, ꙗ҆́кѡ дѣ́ло коле́съ колесни́цы: рꙋ́цѣ и҆́хъ и҆ вы̑и и҆́хъ, и҆ хребты̀ и҆́хъ и҆ дѣ̑ланїѧ и҆́хъ всѧ̑ лїѧ̑на. ἐν τῷ περιοίκῳ τοῦ ᾿Ιορδάνου ἐχώνευσεν αὐτὰ ἐν τῷ πάχει τῆς γῆς ἀνὰ μέσον Σοκχὼθ καὶ ἀνὰ μέσον Σειρά.
34
34
Четы́ри ра́мена на четы́рехъ оу҆глѣ́хъ мехѡнѡ́ѳа є҆ди́нагѡ, и҆ ѿ мехѡнѡ́ѳа ра́мена є҆гѡ̀. καὶ ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν τὰ σκεύη, ἃ ἐποίησεν, ἐν οἴκῳ Κυρίου, τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν καὶ τὴν τράπεζαν, ἐφ᾿ ἧς οἱ ἄρτοι τῆς προσφορᾶς, χρυσῆν,
35
35
И҆ на главѣ̀ мехѡнѡ́ѳа по́лъ ла́ктѧ вели́чество є҆гѡ̀, крꙋгло̀ ѡ҆́крестъ над̾ главо́ю мехѡнѡ́ѳовою: и҆ нача́ло рꙋ́къ є҆гѡ̀ и҆ спаѧ̑нїѧ є҆гѡ̀ ѿ негѡ̀: и҆ ѿверза́шесѧ въ нача́лѣхъ рꙋ́къ свои́хъ. καὶ τὰς λυχνίας πέντε ἐξ ἀριστερῶν καὶ πέντε ἐκ δεξιῶν κατὰ πρόσωπον τοῦ δαβίρ, χρυσᾶς συγκλειομένας, καὶ τὰ λαμπάδια καὶ τοὺς λύχνους καὶ τὰς ἐπαρυστρίδας χρυσᾶς
36
36
И҆ спаѧ̑нїѧ є҆гѡ̀ подѡ́бїѧ херꙋві́мѡвъ и҆ львѡ́въ и҆ фі́нїкѡвъ стѡѧ́щаѧ, держа́щеесѧ ко́еждо проти́вꙋ лица̀ є҆гѡ̀ внꙋ́трь и҆ ѡ҆́крестъ. καὶ τὰ πρόθυρα καὶ οἱ ἧλοι καὶ αἱ φιάλαι καὶ τὰ τρυβλία καὶ αἱ θυΐσκαι χρυσαῖ, σύγκλειστα, καὶ τὰ θυρώματα τῶν θυρῶν τοῦ οἴκου τοῦ ἐσωτάτου, ἁγίου τῶν ἁγίων, καὶ τὰς θύρας τοῦ ναοῦ χρυσᾶς.
37
37
По томꙋ́жде сотворѝ всѧ̑ де́сѧть мехѡнѡ́ѳы, по чи́нꙋ є҆ди́номꙋ и҆ по мѣ́рѣ є҆ди́нѣй, мѣ́ра є҆ди́на всѣ̑мъ. καὶ ἀνεπληρώθη πᾶν τὸ ἔργον, ὃ ἐποίησε Σαλωμὼν οἴκου Κυρίου, καὶ εἰσήνεγκε Σαλωμὼν τὰ ἅγια Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ἅγια Σαλωμών, τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον καὶ τὰ σκεύη, ἔδωκεν εἰς τοὺς θησαυροὺς οἴκου Κυρίου.
38
38
И҆ сотворѝ де́сѧть коно́бѡвъ мѣ́дѧныхъ вмѣща́ющихъ по четы́редесѧти мѣ́ръ во є҆ди́нъ коно́бъ, мѣ́рою четы́рехъ ла́ктей: коно́бъ є҆ди́нъ на ко́емждо мехѡнѡ́ѳѣ, ѿ десѧтѝ мехѡнѡ́ѳѡвъ. Καὶ τὸν οἶκον ἑαυτῷ ᾠκοδόμησε Σαλωμὼν τρισκαίδεκα ἔτεσι.
39
39
И҆ поста́ви пѧ́ть мехѡнѡ́ѳѡвъ по деснѣ́й странѣ̀ хра́ма на восто́къ, и҆ пѧ́ть по лѣ́вѣй странѣ̀ хра́ма: и҆ мо́ре ѿ страны̀ хра́ма ѡ҆деснꙋ́ю на восто́ки въ оу҆́глѣ полꙋ́деннѣмъ. καὶ ᾠκοδόμησε τὸν οἶκον δρυμῷ τοῦ Λιβάνου· ἑκατὸν πήχεις μῆκος αὐτοῦ, καὶ πεντήκοντα πήχεις πλάτος αὐτοῦ, καὶ τριάκοντα πηχῶν ὕψος αὐτοῦ· καὶ τριῶν στίχων στύλων κεδρίνων, καὶ ὠμίαι κέδριναι τοῖς στύλοις.
40
40
И҆ сотворѝ хїра́мъ коно́бы и҆ тепли̑цы и҆ фїа́лы: и҆ сконча̀ хїра́мъ всѧ̑ дѣла̀ творѧ̀, ꙗ҆̀же творѧ́ше царе́ви соломѡ́нꙋ во хра́мѣ гдⷭ҇ни: καὶ ἐφάτνωσε τὸν οἶκον ἄνωθεν ἐπὶ τῶν πλευρῶν τῶν στύλων, καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν στύλων τεσσαράκοντα καὶ πέντε ὁ στίχος·
41
41
стѡлпа̀ два̀, и҆ ѡ҆бви̑тїѧ столпѡ́въ над̾ глава́ми столпѡ́въ два̀: и҆ мрє́жи двѣ̀, є҆́же покрыва́ти ѻ҆́ба ѡ҆бви̑тїѧ и҆зва́ѧныхъ, ꙗ҆̀же на столпѣ́хъ сꙋ́ть: καὶ μέλαθρα τρία καὶ χώρα ἐπὶ χώραν τρισσῶς·
42
42
ꙗ҆́блокѡвъ мѣ́дѧныхъ четы́реста ѻ҆бѣ́ма мре́жема, два̀ рѧда̀ ꙗ҆́блокѡвъ мре́жи є҆ди́нѣй, покрыва́ти ѻ҆́ба ѡ҆бви̑тїѧ мехѡнѡ́ѳа, ꙗ҆̀же на ѻ҆бои́хъ столпѣ́хъ: καὶ πάντα τὰ θυρώματα καὶ αἱ χῶραι τετράγωνοι μεμελαθρωμέναι καὶ ἀπὸ τοῦ θυρώματος ἐπὶ θύραν τρισσῶς.
43
43
и҆ мехѡнѡ́ѳѡвъ де́сѧть и҆ коно́бѡвъ де́сѧть на мехѡнѡ́ѳѣ: καὶ τὸ αἰλὰμ τῶν στύλων πεντήκοντα μῆκος καὶ πεντήκοντα ἐν πλάτει, ἐζυγωμένα, αἰλὰμ ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ στῦλοι καὶ πάχος ἐπὶ πρόσωπον αὐτῆς τοῖς αἰλαμμίμ.
44
44
и҆ мо́ре є҆ди́но, и҆ волѡ́въ двана́десѧть под̾ мо́ремъ: καὶ τὸ αἰλὰμ τῶν θρόνων, οὗ κρινεῖ ἐκεῖ, αἰλὰμ τοῦ κριτηρίου.
45
45
и҆ коно́бы и҆ тепли̑цы и҆ фїа́лы, и҆ всѧ̑ сосꙋ́ды, ꙗ҆̀же сотворѝ хїра́мъ царю̀ соломѡ́нꙋ во хра́мѣ гдⷭ҇ни: и҆ столпѡ́въ четы́редесѧть и҆ ѻ҆́смь до́мꙋ царе́ва и҆ до́мꙋ гдⷭ҇нѧ: всѧ̑ дѣла̀ царє́ва, ꙗ҆̀же сотворѝ хїра́мъ, бы́ша мѣ̑дѧна всѧ̑. καὶ ὁ οἶκος αὐτῶν, ἐν ᾧ καθήσεται ἐκεῖ, αὐλὴ μία ἐξελισσομένη τούτοις κατὰ τὸ ἔργον τοῦτο· καὶ οἶκον τῇ θυγατρὶ Φαραώ, ἣν ἔλαβε Σαλωμών, κατὰ τὸ αἰλὰμ τοῦτο.
46
46
Бли́з̾ і҆ѻрда́на слїѧ̀ и҆̀хъ ца́рь въ толстотѣ̀ землѝ, междꙋ̀ сокхѡ́ѳомъ и҆ междꙋ̀ сїра́момъ. πάντα ταῦτα ἐκ λίθων τιμίων κεκολαμμένα ἐκ διαστήματος ἔσωθεν καὶ ἐκ τοῦ θεμελίου ἕως τῶν γεισῶν καὶ ἔξωθεν εἰς τὴν αὐλὴν τὴν μεγάλην
47
47
Не бѣ̀ вѣ́са мѣ́ди, ѿ неѧ́же творѧ́ше всѧ̑ дѣла̀ сїѧ̑, ѿ мно́жества ѕѣлѡ̀, не бѣ̀ предѣ́ла вѣ́сꙋ мѣ́ди. τὴν τεθεμελιωμένην ἐν τιμίοις λίθοις μεγάλοις, λίθοις δεκαπήχεσι καὶ τοῖς ὀκταπήχεσι,
48
48
И҆ дадѐ ца́рь соломѡ́нъ всѧ̑ сосꙋ́ды, ꙗ҆̀же сотворѝ во хра́мъ гдⷭ҇ень: ѻ҆лта́рь златы́й и҆ трапе́зꙋ, на не́йже хлѣ́бы приноше́нїѧ, златꙋ́ю, καὶ ἐπάνωθεν τιμίοις κατὰ τὸ μέτρον ἀπελεκήτων καὶ κέδροις.
49
49
и҆ свѣ́щники пѧ́ть ѡ҆деснꙋ́ю и҆ пѧ́ть ѡ҆шꙋ́юю пред̾ лице́мъ даві́ра (ст҃а̑ѧ ст҃ы́хъ) златы̑ѧ спа̑ѧны, и҆ лампа̑ды, и҆ свѣти́лники, и҆ щипцы̀ златы̑ѧ, τῆς αὐλῆς τῆς μεγάλης κύκλῳ τρεῖς στίχοι ἀπελεκήτων καὶ στίχος κεκολαμμένης κέδρου. καὶ συνετέλεσε Σαλωμὼν ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ.
50
и҆ преддве́рїе, и҆ гво́здїе, и҆ фїа́лы и҆ блю̑да и҆ кади̑лницы зла̑ты спа̑ѧны: и҆ верєѝ вра́тъ до́мꙋ внꙋ́треннѧгѡ ст҃а́гѡ ст҃ы́хъ, и҆ двє́ри хра́ма златы̑ѧ.
51
И҆ соверши́сѧ дѣ́ло, є҆́же сотворѝ соломѡ́нъ во хра́мѣ гдⷭ҇ни: и҆ внесѐ соломѡ́нъ ст҃а̑ѧ даві́да ѻ҆тца̀ своегѡ̀ и҆ всѧ̑ ст҃а̑ѧ соломѡ́нѡва, сребро̀ и҆ зла́то, и҆ сосꙋ́ды дадѐ въ сокро́вище хра́ма гдⷭ҇нѧ.
Глава́ и҃
Κεφάλαιο 8
1
1
И҆ собра̀ ца́рь соломѡ́нъ всѧ̑ старѣ̑йшины і҆и҃лєвы, всѧ̑ нача̑ла колѣ́нъ, старѣ̑йшины ѻ҆те́чествъ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ къ себѣ̀ во сїѡ́нъ, є҆́же пренестѝ кївѡ́тъ завѣ́та гдⷭ҇нѧ ѿ гра́да даві́дова: то́й є҆́сть сїѡ́нъ. ΚΑΙ ἐγένετο ὡς συνετέλεσε Σαλωμὼν τοῦ οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ μετὰ εἴκοσιν ἔτη, τότε ἐξεκκλησίασεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν πάντας τοὺς πρεσβυτέρους ᾿Ισραὴλ ἐν Σιὼν τοῦ ἀνενεγκεῖν τὴν κιβωτὸν διαθήκης Κυρίου ἐκ πόλεως Δαυὶδ (αὕτη ἐστὶ Σιὼν)
2
2
И҆ собра́шасѧ ко царю̀ соломѡ́нꙋ всѝ лю́дїе і҆и҃лєвы въ мцⷭ҇ъ а҆ѳані́мъ въ пра́здникъ: се́й є҆́сть мцⷭ҇ъ седмы́й. ἐν μηνὶ ᾿Αθανίν.
3
3
И҆ прїидо́ша всѝ старѣ̑йшины і҆и҃лєвы, и҆ взѧ́ша і҆ере́є кївѡ́тъ, καὶ ᾖραν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν
4
4
и҆ вознесо́ша кївѡ́тъ гдⷭ҇ень, и҆ ски́нїю свидѣ́нїѧ, и҆ всѧ̑ сосꙋ́ды ст҃ы̑ѧ ꙗ҆̀же во ски́нїи свидѣ́нїѧ: и҆ вознесо́ша ѧ҆̀ і҆ере́є и҆ леѵі́ти. καὶ τὸ σκήνωμα τοῦ μαρτυρίου καὶ τὰ σκεύη τὰ ἅγια τὰ ἐν τῷ σκηνώματι τοῦ μαρτυρίου,
5
5
Ца́рь же соломѡ́нъ и҆ ве́сь собо́ръ і҆и҃лскїй, собра́вшесѧ къ немꙋ̀, съ ни́мъ пред̾ кївѡ́томъ жрѧ́хꙋ волы̀ и҆ ѻ҆́вцы несочтє́нны, безчи́слєнны ѿ мно́жества. καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ ἔμπροσθεν τῆς κιβωτοῦ θύοντες πρόβατα καὶ βόας ἀναρίθμητα.
6
6
И҆ внесо́ша і҆ере́є кївѡ́тъ завѣ́та гдⷭ҇нѧ на мѣ́сто є҆гѡ̀ во даві́ръ хра́ма, во ст҃а̑ѧ ст҃ы́хъ, под̾ кри́ла херꙋві́мѡвъ. καὶ εἰσφέρουσιν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν εἰς τὸν τόπον αὐτῆς εἰς τὸ δαβὶρ τοῦ οἴκου, εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων ὑπὸ τὰς πτέρυγας τῶν Χερουβίμ·
7
7
Херꙋві́ми бо бѣ́ша распросте́рше крилѣ̑ над̾ мѣ́стомъ кївѡ́та: и҆ ѡ҆крыва́хꙋ херꙋві́ми над̾ кївѡ́томъ и҆ над̾ ст҃ы́ми є҆гѡ̀ сверхꙋ̀. ὅτι τὰ Χερουβὶμ διαπεπετασμένα ταῖς πτέρυξιν ἐπὶ τὸν τόπον τῆς κιβωτοῦ, καὶ περιεκάλυπτον τὰ Χερουβὶμ ἐπὶ τὴν κιβωτὸν καὶ ἐπὶ τὰ ἅγια αὐτῆς ἐπάνωθεν,
8
8
И҆ ѡ҆бдержа́ста ѡ҆свѧщє́наѧ: и҆ зрѧ́хꙋсѧ главы̑ ѡ҆свѧще́нныхъ ѿ ст҃ы́хъ къ лицꙋ̀ даві́ра, и҆ не ꙗ҆влѧ́хꙋсѧ внѣ̀. καὶ ὑπερεῖχον τὰ ἡγιασμένα, καὶ ἐνεβλέποντο αἱ κεφαλαὶ τῶν ἡγιασμένων ἐκ τῶν ἁγίων εἰς πρόσωπον τοῦ δαβὶρ καὶ οὐκ ὠπτάνοντο ἔξω.
9
9
Не бѣ̀ въ кївѡ́тѣ то́кмѡ двѣ̀ скрижа̑ли ка́мєнны, скрижа̑ли завѣ́та, и҆̀хже положѝ мѡѷсе́й въ хѡри́вѣ, ꙗ҆̀же завѣща̀ гдⷭ҇ь со сына́ми і҆и҃левыми, внегда̀ и҆сходи́ти и҆̀мъ ѿ землѝ є҆гѵ́петскїѧ. οὐκ ἦν ἐν τῇ κιβωτῷ πλὴν δύο πλάκες λίθιναι, πλάκες τῆς διαθήκης, ἃς ἔθηκεν ἐκεῖ Μωυσῆς ἐν Χωρήβ, ἃς διέθετο Κύριος μετὰ τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου.
10
10
И҆ бы́сть є҆гда̀ и҆зыдо́ша і҆ере́є и҆з̾ свѧти́лища, и҆ ѡ҆́блакъ и҆спо́лни хра́мъ гдⷭ҇ень, καὶ ἐγένετο ὡς ἐξῆλθον οἱ ἱερεῖς ἐκ τοῦ ἁγίου, καὶ ἡ νεφέλη ἔπλησε τὸν οἶκον·
11
11
и҆ не можа́хꙋ і҆ере́є ста́ти слꙋжи́ти ѿ лица̀ ѡ҆́блака, ꙗ҆́кѡ и҆спо́лни сла́ва гдⷭ҇нѧ хра́мъ. καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ ἱερεῖς στήκειν λειτουργεῖν ἀπὸ προσώπου τῆς νεφέλης, ὅτι ἔπλησε δόξα Κυρίου τὸν οἶκον.
12
Тогда̀ речѐ соломѡ́нъ: гдⷭ҇ь речѐ є҆́же ѡ҆бита́ти во мглѣ̀,
13
а҆́зъ же созда́хъ до́мъ и҆́мени твоемꙋ̀ ст҃ъ тебѣ̀ и҆ гото́въ, и҆ прⷭ҇то́лꙋ твоемꙋ̀, є҆́же ѡ҆бита́ти тебѣ̀ въ не́мъ во вѣ́ки.
14
14
И҆ ѡ҆братѝ ца́рь лицѐ своѐ и҆ благословѝ ца́рь всего̀ і҆и҃лѧ: ве́сь же собо́ръ і҆и҃левъ стоѧ́ше. Καὶ ἀπέστρεψεν ὁ βασιλεὺς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ εὐλόγησεν ὁ βασιλεὺς πάντα ᾿Ισραήλ, καὶ πᾶσα ἐκκλησία ᾿Ισραὴλ εἱστήκει·
15
15
И҆ речѐ (ца́рь): блгⷭ҇ве́нъ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃левъ дне́сь, и҆́же гл҃а оу҆сты̑ свои́ми ѡ҆ даві́дѣ ѻ҆тцѣ̀ мое́мъ и҆ рꙋка́ма свои́ма и҆спо́лни, гл҃ѧ: καὶ εἶπεν· εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραὴλ σήμερον, ὃς ἐλάλησεν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ περὶ Δαυὶδ τοῦ πατρός μου καὶ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ ἐπλήρωσε λέγων·
16
16
ѿ днѐ въ ѻ҆́ньже и҆зведо́хъ лю́ди моѧ̑ і҆и҃лѧ и҆з̾ є҆гѵ́пта, не и҆збра́хъ гра́да ѿ всѣ́хъ племе́нъ і҆и҃левыхъ на созда́нїе хра́мꙋ, є҆́же бы́ти и҆́мени моемꙋ̀ та́мѡ: но и҆збра́хъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ бы́ти и҆́мени моемꙋ̀ та́мѡ: и҆ и҆збра́хъ даві́да бы́ти є҆мꙋ̀ властели́нꙋ над̾ людьмѝ мои́ми і҆и҃лемъ: ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἐξήγαγον τὸν λαόν μου τὸν ᾿Ισραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, οὐκ ἐξελεξάμην ἐν πόλει ἐν ἑνὶ σκήπτρῳ ᾿Ισραὴλ τοῦ οἰκοδομῆσαι οἶκον τοῦ εἶναι τὸ ὄνομά μου ἐκεῖ. καὶ ἐξελεξάμην ἐν ῾Ιερουσαλὴμ εἶναι τὸ ὄνομά μου ἐκεῖ· καὶ ἐξελεξάμην τὸν Δαυὶδ τοῦ εἶναι ἐπὶ τὸν λαόν μου τὸν ᾿Ισραήλ.
17
17
и҆ бы́сть на се́рдцы ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀ даві́дꙋ, є҆́же созда́ти хра́мъ и҆́мени гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева, καὶ ἐγένετο ἐπὶ τῆς καρδίας τοῦ πατρός μου οἰκοδομῆσαι οἶκον τῷ ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραήλ.
18
18
и҆ речѐ гдⷭ҇ь къ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀: поне́же взы́де на се́рдце твоѐ є҆́же созда́ти хра́мъ и҆́мени моемꙋ̀, до́брѣ сотвори́лъ є҆сѝ, ꙗ҆́кѡ бы́сть на се́рдцы твое́мъ: καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Δαυὶδ τὸν πατέρα μου· ἀνθ᾿ ὧν ἦλθεν ἐπὶ τὴν καρδίαν σου τοῦ οἰκοδομῆσαι οἶκον τῷ ὀνόματί μου, καλῶς ἐποίησας ὅτι ἐγενήθη ἐπὶ τὴν καρδίαν σου·
19
19
ѻ҆ба́че ты̀ не сози́ждеши хра́ма, но ра́звѣ сы́нъ тво́й, и҆́же и҆зы́де и҆з̾ чре́слъ твои́хъ, то́й сози́ждетъ хра́мъ и҆́мени моемꙋ̀: πλὴν σὺ οὐκ οἰκοδομήσεις τὸν οἶκον, ἀλλ᾿ ἢ ὁ υἱός σου ὁ ἐξελθὼν ἐκ τῶν πλευρῶν σου, οὗτος οἰκοδομήσει τὸν οἶκον τῷ ὀνόματί μου.
20
20
и҆ возста́ви гдⷭ҇ь гл҃го́лъ сво́й є҆го́же гл҃а: и҆ воста́хъ вмѣ́стѡ даві́да ѻ҆тца̀ моегѡ̀, и҆ сѣдо́хъ на престо́лѣ і҆и҃левѣ, ꙗ҆́коже гл҃а гдⷭ҇ь, и҆ созда́хъ хра́мъ и҆́мени гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева, καὶ ἀνέστησε Κύριος τὸ ρῆμα αὐτοῦ, ὃ ἐλάλησε, καὶ ἀνέστην ἀντὶ Δαυὶδ τοῦ πατρός μου καὶ ἐκάθισα ἐπὶ τοῦ θρόνου ᾿Ισραήλ, καθὼς ἐλάλησε Κύριος, καὶ ᾠκοδόμησα τὸν οἶκον τῷ ὀνόματι Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραήλ.
21
21
и҆ поста́вихъ та́мѡ мѣ́сто кївѡ́тꙋ, въ не́мже є҆́сть та́мѡ завѣ́тъ гдⷭ҇ень, є҆го́же завѣща̀ гдⷭ҇ь со ѻ҆тцы̑ на́шими во и҆звожде́нїи и҆́хъ и҆з̾ землѝ є҆гѵ́петскїѧ. καὶ ἐθέμην ἐκεῖ τόπον τῇ κιβωτῷ, ἐν ᾗ ἐστιν ἐκεῖ διαθήκη Κυρίου, ἣν διέθετο Κύριος μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν αὐτὸν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου.
22
22
И҆ ста̀ соломѡ́нъ пред̾ лице́мъ ѻ҆лтарѧ̀ гдⷭ҇нѧ пред̾ всѣ́мъ собо́ромъ і҆и҃левымъ и҆ воздви́же рꙋ́цѣ своѝ на не́бо, Καὶ ἀνέστη Σαλωμὼν κατὰ πρόσωπον τοῦ θυσιαστηρίου Κυρίου ἐνώπιον πάσης ἐκκλησίας ᾿Ισραὴλ καὶ διεπέτασε τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανόν,
23
23
и҆ речѐ: гдⷭ҇и бж҃е і҆и҃левъ, нѣ́сть ꙗ҆́коже ты̀ бг҃ъ на нб҃сѝ горѣ̀ и҆ на землѝ ни́зꙋ, хранѧ́й завѣ́тъ и҆ млⷭ҇ть рабꙋ̀ твоемꙋ̀ ходѧ́щемꙋ пред̾ тобо́ю всѣ́мъ се́рдцемъ свои́мъ, καὶ εἶπε· Κύριε ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, οὐκ ἔστιν ὡς σὺ Θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, φυλάσσων διαθήκην καὶ ἔλεος τῷ δούλῳ σου τῷ πορευομένῳ ἐνώπιόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ,
24
24
ꙗ҆̀же сохрани́лъ є҆сѝ рабꙋ̀ твоемꙋ̀ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀: и҆́бо гл҃алъ є҆сѝ оу҆сты̑ твои́ми и҆ рꙋка́ма твои́ма соверши́лъ є҆сѝ, ꙗ҆́коже де́нь се́й: ἃ ἐφύλαξας τῷ δούλῳ σου Δαυὶδ τῷ πατρί μου· καὶ γὰρ ἐλάλησας ἐν τῷ στόματί σου καὶ ἐν χερσί σου ἐπλήρωσας ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη.
25
25
и҆ нн҃ѣ, гдⷭ҇и бж҃е і҆и҃левъ, сохранѝ рабꙋ̀ твоемꙋ̀ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀, ꙗ҆̀же ре́клъ є҆сѝ є҆мꙋ̀, гл҃ѧ: не ѡ҆скꙋдѣ́етъ мꙋ́жъ ѿ лица̀ моегѡ̀ сѣдѧ́й на престо́лѣ і҆и҃левѣ, то́кмѡ а҆́ще сохранѧ́тъ ча̑да твоѧ̑ пꙋти̑ своѧ̑, є҆́же ходи́ти предо мно́ю, ꙗ҆́коже ходи́лъ є҆сѝ предо мно́ю: καὶ νῦν, Κύριε ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, φύλαξον τῷ δούλῳ σου Δαυὶδ τῷ πατρί μου ἃ ἐλάλησας αὐτῷ λέγων· οὐκ ἐξαρθήσεταί σου ἀνὴρ ἐκ προσώπου μου καθήμενος ἐπὶ θρόνου ᾿Ισραήλ, πλὴν ἐὰν φυλάξωνται τὰ τέκνα σου τὰς ὁδοὺς αὐτῶν τοῦ πορεύεσθαι ἐνώπιόν μου, καθὼς ἐπορεύθης ἐνώπιον ἐμοῦ.
26
26
и҆ нн҃ѣ, гдⷭ҇и бж҃е і҆и҃левъ, да оу҆вѣ́ритсѧ гл҃го́лъ тво́й, є҆го́же ре́клъ є҆сѝ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ моемꙋ̀: καὶ νῦν, Κύριε ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, πιστωθήτω δὴ τὸ ρῆμά σου τῷ Δαυὶδ τῷ πατρί μου.
27
27
ꙗ҆́кѡ а҆́ще и҆́стиннѡ всели́тсѧ бг҃ъ съ челѡвѣ́ки на землѝ; а҆́ще нб҃о и҆ нб҃о нб҃сѐ не довлѣ́ютъ тѝ, кольмѝ па́че хра́мъ се́й, є҆го́же созда́хъ и҆́мени твоемꙋ̀; ὅτι εἰ ἀληθῶς κατοικήσει ὁ Θεὸς μετὰ ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς; εἰ ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ οὐκ ἀρκέσουσί σοι, πλὴν καὶ ὁ οἶκος οὗτος, ὃν ᾠκοδόμησα τῷ ὀνόματί σου;
28
28
и҆ да при́зриши на моли́твꙋ мою̀, гдⷭ҇и бж҃е і҆и҃левъ, послꙋ́шати моли́твы, є҆́юже мо́литсѧ ра́бъ тво́й пред̾ тобо́ю къ тебѣ̀ дне́сь, καὶ ἐπιβλέψῃ ἐπὶ τὴν δέησίν μου, Κύριε ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, ἀκούειν τῆς προσευχῆς, ἧς ὁ δοῦλός σου προσεύχεται ἐνώπιόν σου πρός σε σήμερον,
29
29
да бꙋ́дꙋтъ ѻ҆́чи твоѝ ѿвє́рсты на хра́мъ се́й де́нь и҆ но́щь, на мѣ́сто ѡ҆ не́мже ре́клъ є҆сѝ: бꙋ́детъ и҆́мѧ моѐ та́мѡ на оу҆слы́шанїе моли́твы, є҆́юже мо́литсѧ ра́бъ тво́й на мѣ́стѣ се́мъ де́нь и҆ но́щь: τοῦ εἶναι τοὺς ὀφθαλμούς σου ἠνεῳγμένους εἰς τὸν οἶκον τοῦτον ἡμέρας καὶ νυκτός, εἰς τὸν τόπον, ὃν εἶπας· ἔσται τὸ ὄνομά μου ἐκεῖ, τοῦ εἰσακούειν τῆς προσευχῆς, ἧς προσεύχεται ὁ δοῦλός σου εἰς τὸν τόπον τοῦτον ἡμέρας καὶ νυκτός.
30
30
и҆ оу҆слы́шиши моли́твꙋ раба̀ твоегѡ̀ и҆ люді́й твои́хъ і҆и҃лѧ, ѡ҆ ни́хже помо́лѧтсѧ на мѣ́стѣ се́мъ: и҆ ты̀ оу҆слы́шиши на мѣ́стѣ ѡ҆бита́лища твоегѡ̀ на нб҃сѝ, и҆ сотвори́ши и҆ поми́лꙋеши: καὶ εἰσακούσῃ τῆς δεήσεως τοῦ δούλου σου καὶ τοῦ λαοῦ σου ᾿Ισραήλ, ἃ ἂν προσεύξωνται εἰς τὸν τόπον τοῦτον, καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐν τῷ τόπῳ τῆς κατοικήσεώς σου ἐν οὐρανῷ καὶ ποιήσεις καὶ ἵλεως ἔσῃ.
31
31
є҆ли̑ка а҆́ще согрѣши́тъ кі́йждо ко и҆́скреннемꙋ своемꙋ̀, и҆ а҆́ще прїи́метъ на него̀ клѧ́твꙋ є҆́же клѧ́ти є҆го̀, и҆ прїи́детъ, и҆ и҆сповѣ́сть пред̾ лице́мъ ѻ҆лтарѧ̀ твоегѡ̀ въ хра́мѣ се́мъ: ὅσα ἂν ἁμάρτῃ ἕκαστος τῷ πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἐὰν λάβῃ ἐπ᾿ αὐτὸν ἀρὰν τοῦ ἀράσασθαι αὐτόν, καὶ ἔλθῃ καὶ ἐξαγορεύσῃ κατὰ πρόσωπον τοῦ θυσιαστηρίου σου ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ,
32
32
и҆ ты̀ оу҆слы́шиши ѿ нб҃сѐ, и҆ сотвори́ши сꙋ́дъ лю́демъ твои̑мъ і҆и҃лю: ѡ҆сꙋди́ти беззако́ннаго, да́ти пꙋ́ть є҆гѡ̀ на главꙋ̀ є҆гѡ̀, и҆ ѡ҆правди́ти првⷣнаго, да́ти є҆мꙋ̀ по пра́вдѣ є҆гѡ̀: καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ποιήσεις καὶ κρινεῖς τὸν λαόν σου ᾿Ισραὴλ ἀνομηθῆναι ἄνομον, δοῦναι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τοῦ δικαιῶσαι δίκαιον, δοῦναι αὐτῷ κατὰ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ.
33
33
є҆гда̀ падꙋ́тъ лю́дїе твоѝ і҆и҃ль пред̾ враги̑, ꙗ҆́кѡ согрѣша́тъ тѝ, и҆ ѡ҆братѧ́тсѧ къ тебѣ̀, и҆ и҆сповѣ́дѧтсѧ и҆́мени твоемꙋ̀, и҆ помо́лѧтсѧ и҆ возглаго́лютъ моли́твꙋ къ тебѣ̀ въ хра́мѣ се́мъ: ἐν τῷ πταῖσαι τὸν λαόν σου ᾿Ισραὴλ ἐνώπιον ἐχθρῶν, ὅτι ἁμαρτήσονταί σοι, καὶ ἐπιστρέψουσι καὶ ἐξομολογήσονται τῷ ὀνόματί σου καὶ προσεύξονται καὶ δεηθήσονται ἐν τῷ οἴκῳ τούτω,
34
34
и҆ ты̀ оу҆слы́шиши съ нб҃сѐ, и҆ млⷭ҇тивъ бꙋ́деши ѡ҆ согрѣше́нїихъ люді́й свои́хъ і҆и҃лѧ, и҆ возврати́ши ѧ҆̀ въ зе́млю, ю҆́же да́лъ є҆сѝ ѻ҆тцє́мъ и҆́хъ: καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἁμαρτίαις τοῦ λαοῦ σου ᾿Ισραὴλ καὶ ἐπιστρέψεις αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας τοῖς πατράσιν αὐτῶν.
35
35
внегда̀ заключи́тисѧ небесѝ и҆ не бы́ти дождю̀, ꙗ҆́кѡ согрѣша́тъ тѝ, и҆ помо́лѧтсѧ на мѣ́стѣ се́мъ, и҆ и҆сповѣ́дѧтсѧ и҆́мени твоемꙋ̀, и҆ ѿ грѣ̑хъ свои́хъ ѡ҆братѧ́тсѧ, є҆гда̀ смири́ши и҆̀хъ: ἐν τῷ συσχεθῆναι τὸν οὐρανὸν καὶ μὴ γενέσθαι ὑετόν, ὅτι ἁμαρτήσονταί σοι, καὶ προσεύξονται εἰς τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐξομολογήσονται τῷ ὀνόματί σου καὶ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν ἀποστρέψουσιν, ὅταν ταπεινώσῃς αὐτούς,
36
36
и҆ оу҆слы́шиши съ нб҃сѐ, и҆ млⷭ҇тивъ бꙋ́деши ѡ҆ грѣсѣ́хъ раба̀ твоегѡ̀ и҆ люді́й твои́хъ і҆и҃лѧ: ꙗ҆́кѡ ꙗ҆ви́ши и҆̀мъ пꙋ́ть благі́й ходи́ти по немꙋ̀, и҆ да́си до́ждь на зе́млю, ю҆́же да́лъ є҆сѝ лю́демъ твои̑мъ въ достоѧ́нїе: καὶ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἁμαρτίαις τοῦ δούλου σου καὶ τοῦ λαοῦ σου ᾿Ισραήλ· ὅτι δηλώσεις αὐτοῖς τὴν ὁδὸν τὴν ἀγαθὴν πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ καὶ δώσεις ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας τῷ λαῷ σου ἐν κληρονομίᾳ.
37
37
гла́дъ а҆́ще бꙋ́детъ, сме́рть а҆́ще бꙋ́детъ, є҆гда̀ бꙋ́детъ возжже́нїе, гꙋ́сєницы, ржа̀ а҆́ще бꙋ́детъ, и҆ а҆́ще ѡ҆скорбѧ́тъ ѧ҆̀ вразѝ и҆́хъ въ є҆ди́нѣмъ ѿ градѡ́въ и҆́хъ: всѐ проти́вное, всѧ́ка болѣ́знь, λιμὸς ἐὰν γένηται, θάνατος ἐὰν γένηται, ὅτι ἔσται ἐμπυρισμός, βροῦχος, ἐρυσίβη ἐὰν γένηται, καὶ ἐὰν θλίψῃ αὐτὸν ὁ ἐχθρὸς αὐτοῦ ἐν μιᾷ τῷν πόλεων αὐτοῦ, πᾶν συνάντημα, πάντα πόνον,
38
38
всѧ́ка моли́тва, всѧ́ко моле́нїе а҆́ще бꙋ́детъ всѧ́комꙋ человѣ́кꙋ ѿ люді́й і҆и҃левыхъ, є҆гда̀ позна́етъ кі́йждо болѣ́знь се́рдца своегѡ̀, и҆ воздви́гнетъ рꙋ́цѣ своѝ въ хра́мѣ се́мъ: πᾶσαν προσευχήν, πᾶσαν δέησιν, ἐὰν γένηται παντὶ ἀνθρώπῳ ὡς ἂν γνῶσιν ἕκαστος ἁφὴν καρδίας αὐτοῦ καὶ διαπετάσῃ τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οἶκον τοῦτον,
39
39
и҆ ты̀ оу҆слы́шиши ѿ нб҃сѐ, ѿ гото́вагѡ жили́ща твоегѡ̀, и҆ млⷭ҇тивъ бꙋ́деши, и҆ сотвори́ши, и҆ да́си коемꙋ́ждо по пꙋтє́мъ є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже оу҆вѣ́си се́рдце є҆гѡ̀, ꙗ҆́кѡ ты̀ є҆ди́нъ то́кмѡ вѣ́си всѣ́хъ сердца̀ сынѡ́въ человѣ́ческихъ: καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίμου κατοικητηρίου σου καὶ ἵλεως ἔσῃ καὶ ποιήσεις καὶ δώσεις ἀνδρὶ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καθὼς ἂν γνῷς τὴν καρδίαν αὐτοῦ, ὅτι σὺ μονώτατος οἶδας τὴν καρδίαν πάντων υἱῶν ἀνθρώπων,
40
40
да боѧ́тсѧ тебє̀ всѧ̑ дни̑, въ нѧ́же поживꙋ́тъ на землѝ, ю҆́же да́лъ є҆сѝ ѻ҆тцє́мъ на́шымъ: ὅπως φοβῶνταί σε πάσας τὰς ἡμέρας, ὅσας αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκας τοῖς πατράσιν ἡμῶν.
41
41
и҆ чꙋжде́мꙋ, и҆́же нѣ́сть ѿ люді́й твои́хъ і҆и҃лѧ, то́й а҆́ще прїи́детъ ѿ землѝ и҆здале́ча ра́ди и҆́мене твоегѡ̀, занѐ оу҆слы́шатъ и҆́мѧ твоѐ вели́ко, и҆ рꙋ́кꙋ твою̀ крѣ́пкꙋю, и҆ мы́шцꙋ твою̀ высо́кꙋю, καὶ τῷ ἀλλοτρίῳ, ὃς οὐκ ἔστιν ἀπὸ λαοῦ σου οὗτος,
42
42
и҆ прїи́детъ, и҆ помо́литсѧ на мѣ́стѣ се́мъ: καὶ ἥξουσι καὶ προσεύξονται εἰς τὸν τόπον τοῦτον,
43
43
и҆ ты̀ оу҆слы́шиши съ нб҃сѐ ѿ гото́вагѡ жили́ща твоегѡ̀, и҆ сотвори́ши по всѣ́мъ, въ є҆ли́кихъ а҆́ще призове́тъ тѧ̀ чꙋжді́й, ꙗ҆́кѡ да оу҆разꙋмѣ́ютъ всѝ лю́дїе земні́и и҆́мѧ твоѐ и҆ оу҆боѧ́тсѧ тебє̀, ꙗ҆́коже лю́дїе твоѝ і҆и҃ль, и҆ разꙋмѣ́ютъ, ꙗ҆́кѡ и҆́мѧ твоѐ нарече́сѧ на хра́мѣ се́мъ, є҆го́же созда́хъ: καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίμου κατοικητηρίου σου καὶ ποιήσεις κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ἐπικαλέσηταί σε ὁ ἀλλότριος, ὅπως γνῶσι πάντες οἱ λαοὶ τὸ ὄνομά σου, καὶ φοβῶνταί σε, καθὼς ὁ λαός σου ᾿Ισραήλ, καὶ γνῶσιν ὅτι τὸ ὄνομά σου ἐπικέκληται ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ᾠκοδόμησα.
44
44
є҆гда̀ и҆зы́дꙋтъ лю́дїе твоѝ на бра́нь на врагѝ своѧ̑, пꙋте́мъ и҆́мже возврати́ши ѧ҆̀, и҆ помо́лѧтсѧ и҆́менемъ гдⷭ҇нимъ пꙋте́мъ гра́да, є҆го́же и҆збра́лъ є҆сѝ себѣ̀, и҆ ко хра́мꙋ, є҆го́же а҆́зъ созда́хъ и҆́мени твоемꙋ̀: ὅτι ἐξελεύσεται ὁ λαός σου εἰς πόλεμον ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἐν ὁδῷ, ᾗ ἐπιστρέψεις αὐτούς, καὶ προσεύξονται ἐν ὀνόματι Κυρίου ὁδὸν τῆς πόλεως, ἧς ἐξελέξω ἐν αὐτῇ, καὶ τοῦ οἴκου, οὗ ᾠκοδόμησα τῷ ὀνόματί σου,
45
45
и҆ ты̀ оу҆слы́шиши съ нб҃сѐ моли́твꙋ и҆́хъ и҆ молє́нїѧ и҆́хъ, и҆ сотвори́ши ѡ҆правда́нїе и҆̀мъ: καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τῆς δεήσεως αὐτῶν καὶ τῆς προσευχῆς αὐτῶν καὶ ποιήσεις τὸ δικαίωμα αὐτοῖς.
46
46
ꙗ҆́кѡ согрѣша́тъ тѝ, ꙗ҆́кѡ нѣ́сть человѣ́къ, и҆́же не согрѣши́тъ, и҆ разгнѣ́ваешисѧ на нѧ̀, и҆ преда́си ѧ҆̀ пред̾ врагѝ, и҆ поплѣнѧ́тъ и҆̀хъ плѣнѧ́щїи въ зе́млю дале́че, и҆лѝ бли́з̾, ὅτι ἁμαρτήσονταί σοι ὅτι οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος, ὃς οὐχ ἁμαρτήσεται καὶ ἐπάξεις αὐτοὺς καὶ παραδώσεις αὐτοὺς ἐνώπιον ἐχθρῶν καὶ αἰχμαλωτιοῦσιν οἱ αἰχμαλωτίζοντες εἰς γῆν μακρὰν καὶ ἐγγύς,
47
47
и҆ ѡ҆братѧ́тъ сердца̀ своѧ̑ въ землѝ, а҆́може пресели́шасѧ, и҆ ѡ҆братѧ́тсѧ, и҆ помо́лѧтсѧ тебѣ̀ въ землѝ преселе́нїѧ своегѡ̀, глаго́люще: согрѣши́хомъ, беззако́нновахомъ, непра́вдовахомъ: καὶ ἐπιστρέψουσι καρδίας αὐτῶν ἐν τῇ γῇ, οὗ μετήχθησαν ἐκεῖ, καὶ ἐπιστρέψουσιν ἐν γῇ μετοικίας αὐτῶν καὶ δεηθῶσί σου λέγοντες· ἡμάρτομεν, ἠδικήσαμεν, ἠνομήσαμεν,
48
48
и҆ ѡ҆братѧ́тсѧ ко тебѣ̀ всѣ́мъ се́рдцемъ свои́мъ и҆ все́ю дꙋше́ю свое́ю въ землѝ вра̑гъ свои́хъ, а҆́може преве́лъ є҆сѝ и҆̀хъ, и҆ помо́лѧтсѧ къ тебѣ̀ по пꙋтѝ землѝ своеѧ̀, ю҆́же да́лъ є҆сѝ ѻ҆тцє́мъ и҆́хъ, и҆ ко гра́дꙋ, є҆го́же и҆збра́лъ є҆сѝ, и҆ ко хра́мꙋ, є҆го́же созда́хъ и҆́мени твоемꙋ̀: καὶ ἐπιστρέψωσι πρός σε ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτῶν καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτῶν ἐν τῇ γῇ ἐχθρῶν αὐτῶν, οὗ μετήγαγες αὐτούς, καὶ προσεύξονται πρός σε, ὁδὸν γῆς αὐτῶν, ἧς ἔδωκας τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ τῆς πόλεως, ἧς ἐξελέξω, καὶ τοῦ οἴκου, οὗ ᾠκοδόμηκα τῷ ὀνόματί σου,
49
49
и҆ оу҆слы́шиши ѿ нб҃сѐ, ѿ гото́вагѡ жили́ща твоегѡ̀ моли́твꙋ и҆́хъ и҆ моле́нїе и҆́хъ, и҆ сотвори́ши ѡ҆правда́нїе и҆̀мъ, καὶ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίμου κατοικητηρίου σου
50
50
и҆ млⷭ҇тивъ бꙋ́деши непра́вдамъ и҆́хъ, и҆́миже согрѣши́ша тѝ, и҆ по всѣ̑мъ ѿмета́нїємъ и҆́хъ, и҆́миже ѿверго́шасѧ тебє̀, да да́си и҆̀хъ въ щедрѡ́ты пред̾ плѣни́вшими и҆́хъ, и҆ оу҆ще́дрѧтъ ѧ҆̀: καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν, αἷς ἥμαρτόν σοι, καὶ κατὰ πάντα τὰ ἀθετήματα αὐτῶν, ἃ ἠθέτησάν σοι, καὶ δώσεις αὐτοὺς εἰς οἰκτιρμοὺς ἐνώπιον αἰχμαλωτευόντων αὐτούς, καὶ οἰκτειρήσουσιν αὐτούς·
51
51
ꙗ҆́кѡ лю́дїе твоѝ и҆ наслѣ́дїе твоѐ сꙋ́ть, и҆̀хже и҆зве́лъ є҆сѝ и҆з̾ землѝ є҆гѵ́петскїѧ ѿ среды̀ пе́щи желѣ́зныѧ: ὅτι λαός σου καὶ κληρονομία σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐκ μέσου χωνευτηρίου σιδήρου.
52
52
и҆ да бꙋ́дꙋтъ оу҆́ши твоѝ и҆ ѻ҆́чи твоѝ ѿвє́рсты на моли́твꙋ раба̀ твоегѡ̀ и҆ къ моле́нїю люді́й твои́хъ і҆и҃лѧ, послꙋ́шати и҆̀хъ ѡ҆ всѣ́хъ, ѡ҆ ни́хже призовꙋ́тъ тѧ̀, καὶ ἔστρωσαν οἱ ὀφθαλμοί σου καὶ τὰ ὦτά σου ᾐνεῳγμένα εἰς τὴν δέησιν τοῦ δούλου σου καὶ εἰς τὴν δέησιν τοῦ λαοῦ σου ᾿Ισραὴλ εἰσακούειν αὐτῶν ἐν πᾶσιν, οἷς ἂν ἐπικαλέσωνταί σε,
53
53
ꙗ҆́кѡ ты̀ и҆збра́лъ є҆сѝ ѧ҆̀ себѣ̀ въ наслѣ́дїе ѿ всѣ́хъ люді́й землѝ, ꙗ҆́коже гл҃алъ є҆сѝ рꙋко́ю раба̀ твоегѡ̀ мѡѷсе́а, внегда̀ и҆звестѝ тебѣ̀ ѻ҆тцы̀ на́шѧ и҆з̾ землѝ є҆гѵ́петскїѧ, гдⷭ҇и гдⷭ҇и. Тогда̀ глаго́ла соломѡ́нъ ѡ҆ хра́мѣ, є҆гда̀ совершѝ созида́ти є҆го̀: со́лнце позна́но сотворѝ на нб҃сѝ: гдⷭ҇ь речѐ пребыва́ти во мглѣ̀: сози́жди хра́мъ мо́й, хра́мъ благолѣ́пный себѣ̀, є҆́же пребыва́ти въ но́вости: не сїе́ ли пи́сано въ кни́гахъ пѣ́сни; ὅτι σὺ διέστειλας αὐτοὺς σεαυτῷ εἰς κληρονομίαν ἐκ πάντων τῶν λαῶν τῆς γῆς, καθὼς ἐλάλησας ἐν χειρὶ δούλου σου Μωυσῆ ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν σε τοὺς πατέρας ἡμῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου, Κύριε Κύριε. 53α Τότε ἐλάλησε Σαλωμὼν ὑπὲρ τοῦ οἴκου, ὡς συνετέλεσε τοῦ οἰκοδομῆσαι αὐτόν, ῞Ηλιον ἐγνώρισεν ἐν οὐρανῷ Κύριος, εἶπε τοῦ κατοικεῖν ἐν γνόφῳ· οἰκοδόμησον οἶκόν μου, οἶκον εὐπρεπῆ σεαυτῷ, τοῦ κατοικεῖν ἐπὶ καινότητος. οὐκ ἰδοὺ αὕτη γέγραπται ἐν βιβλίῳ τῆς ᾠδῆς;
54
54
И҆ бы́сть є҆гда̀ сконча̀ соломѡ́нъ молѧ́сѧ ко гдⷭ҇ꙋ все́ю моли́твою и҆ моле́нїемъ си́мъ, и҆ воста̀ ѿ лица̀ ѻ҆лтарѧ̀ гдⷭ҇нѧ припа́дъ на кѡлѣ́на своѧ̑, и҆ рꙋ́цѣ своѝ воздѣ̀ на не́бо, Καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσε Σαλωμὼν προσευχόμενος πρὸς Κύριον ὅλην τὴν προσευχὴν καὶ τὴν δέησιν ταύτην, καὶ ἀνέστη ἀπὸ προσώπου τοῦ θυσιαστηρίου Κυρίου ὀκλακὼς ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ διαπεπετασμέναι εἰς τὸν οὐρανόν.
55
55
и҆ ста̀, и҆ благословѝ ве́сь собо́ръ і҆и҃левъ, гла́сомъ ве́лїимъ глаго́лѧ: καὶ ἔστη καὶ εὐλόγησε πᾶσαν ἐκκλησίαν ᾿Ισραὴλ φωνῇ μεγάλῃ λέγων·
56
56
блгⷭ҇ве́нъ гдⷭ҇ь (бг҃ъ) дне́сь, и҆́же дадѐ поко́й лю́демъ свои̑мъ і҆и҃лю, по всѣ̑мъ є҆ли̑ка гл҃а: не премѣни́сѧ сло́во ни є҆ди́но во всѣ́хъ словесѣ́хъ є҆гѡ̀ бл҃ги́хъ, и҆́миже гл҃а рꙋко́ю мѡѷсе́а раба̀ своегѡ̀: εὐλογητὸς Κύριος σήμερον, ὃς ἔδωκε κατάπαυσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ ᾿Ισραὴλ κατὰ πάντα, ὅσα ἐλάλησεν· οὐ διεφώνησε λόγος εἷς ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ Μωυσῆ.
57
57
да бꙋ́детъ гдⷭ҇ь бг҃ъ на́шъ съ на́ми, ꙗ҆́коже бѣ̀ со ѻ҆тцы̑ на́шими: да не ѡ҆ста́витъ на́съ, нижѐ да ѿврати́тъ на́съ, γένοιτο Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν μεθ᾿ ἡμῶν, καθὼς ἦν μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν· μὴ ἐγκαταλίποιτο ἡμᾶς μηδὲ ἀποστρέψοιτο ἡμᾶς,
58
58
преклони́ти сердца̀ на̑ша къ немꙋ̀, є҆́же ходи́ти во всѣ́хъ пꙋте́хъ є҆гѡ̀ и҆ храни́ти всѧ̑ за́пѡвѣди є҆гѡ̀ и҆ повелѣ̑нїѧ є҆гѡ̀ и҆ ѡ҆правда̑нїѧ є҆гѡ̀, ꙗ҆̀же заповѣ́да ѻ҆тцє́мъ на́шымъ: ἐπικλῖναι καρδίας ἡμῶν ἐπ᾿ αὐτὸν τοῦ πορεύεσθαι ἐν πάσαις ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φυλάσσειν πάσας ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ προστάγματα αὐτοῦ, ἃ ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν ἡμῶν.
59
59
и҆ да бꙋ́дꙋтъ словеса̀ сїѧ̑, и҆́миже моли́хсѧ пред̾ гдⷭ҇емъ бг҃омъ на́шимъ дне́сь, приближа́ющесѧ гдⷭ҇ꙋ бг҃ꙋ на́шемꙋ де́нь и҆ но́щь, є҆́же твори́ти ѡ҆правда̑нїѧ рабꙋ̀ твоемꙋ̀ и҆ ѡ҆правда̑нїѧ лю́демъ твои̑мъ і҆и҃лю во всѧ̑ дни̑: καὶ ἔστρωσαν οἱ λόγοι οὗτοι, ὡς δεδέημαι ἐνώπιον Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν, ἐγγίζοντες πρὸς Κύριον Θεὸν ἡμῶν ἡμέρας καὶ νυκτός, τοῦ ποιεῖν τὸ δικαίωμα τοῦ δούλου σου καὶ τὸ δικαίωμα λαοῦ ᾿Ισραὴλ ρῆμα ἡμέρας ἐν ἡμέρᾳ ἐνιαυτοῦ,
60
60
ꙗ҆́кѡ да разꙋмѣ́ютъ всѝ лю́дїе землѝ, ꙗ҆́кѡ гдⷭ҇ь бг҃ъ то́й са́мъ бг҃ъ, и҆ нѣ́сть и҆на́гѡ, ὅπως γνῶσιν πάντες οἱ λαοὶ τῆς γῆς, ὅτι Κύριος ὁ Θεός, αὐτὸς Θεὸς καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι.
61
61
и҆ да бꙋ́дꙋтъ сердца̀ на̑ша совершє́нна ко гдⷭ҇ꙋ бг҃ꙋ на́шемꙋ преподо́бнѡ ходи́ти въ повелѣ́нїихъ є҆гѡ̀ и҆ храни́ти за́пѡвѣди є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже де́нь се́й. καὶ ἔστρωσαν οἱ καρδίαι ἡμῶν τέλειαι πρὸς Κύριον Θεὸν ἡμῶν καὶ ὁσίως πορεύεσθαι ἐν τοῖς προστάγμασιν αὐτοῦ καὶ φυλάσσειν ἐντολὰς αὐτοῦ ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη.
62
62
И҆ ца́рь и҆ всѝ сы́нове і҆и҃лєвы пожро́ша же́ртвꙋ пред̾ гдⷭ҇емъ. Καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἔθυσαν θυσίαν ἐνώπιον Κυρίου.
63
63
И҆ пожрѐ ца́рь соломѡ́нъ жє́ртвы ми̑рныѧ, ꙗ҆̀же пожрѐ гдⷭ҇ꙋ, волѡ́въ два́десѧть двѣ̀ ты́сѧщы и҆ ѻ҆ве́цъ сто̀ и҆ два́десѧть ты́сѧщъ. И҆ ѡ҆бновѝ ца́рь хра́мъ гдⷭ҇ень и҆ всѝ сы́нове і҆и҃лєвы. καὶ ἔθυσεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν τὰς θυσίας τῶν εἰρηνικῶν, ἃς ἔθυσε τῷ Κυρίῳ, βοῶν δύο καὶ εἴκοσι χιλιάδας καὶ προβάτων ἑκατὸν καὶ εἴκοσι χιλιάδας· καὶ ἐνεκαίνισε τὸν οἶκον Κυρίου ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ.
64
64
Въ то́й де́нь ѡ҆свѧтѝ ца́рь (соломѡ́нъ) среди́нꙋ двора̀, ꙗ҆́же пред̾ лице́мъ хра́ма гдⷭ҇нѧ: ꙗ҆́кѡ сотворѝ та́мѡ всесожже́нїе и҆ да́ры, и҆ жє́ртвы и҆ тꙋ̑чнаѧ ми́рныхъ, ꙗ҆́кѡ ѻ҆лта́рь мѣ́дѧный, и҆́же пред̾ гдⷭ҇емъ, ма́лъ бѣ̀, є҆́же не возмощѝ вмѣсти́ти всесожжє́нїѧ дарѡ́въ и҆ жє́ртвы ми́рныхъ. τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἡγίασεν ὁ βασιλεὺς τὸ μέσον τῆς αὐλῆς τὸ κατὰ πρόσωπον τοῦ οἴκου Κυρίου· ὅτι ἐποίησεν ἐκεῖ τὴν ὁλοκαύτωσιν καὶ τὰς θυσίας καὶ τὰ στέατα τῶν εἰρηνικῶν, ὅτι τὸ θυσιαστήριον τὸ χαλκοῦν τὸ ἐνώπιον Κυρίου μικρόν· τοῦ μὴ δύνασθαι τὴν ὁλοκαύτωσιν καὶ τὰς θυσίας τῶν εἰρηνικῶν ὑπενεγκεῖν.
65
65
И҆ сотворѝ соломѡ́нъ пра́здникъ въ то́й де́нь, и҆ ве́сь і҆и҃ль съ ни́мъ, собо́ръ ве́лїй, ѿ вхо́да є҆ма́ѳа да́же до рѣкѝ є҆гѵ́пта, пред̾ гдⷭ҇емъ бг҃омъ на́шимъ, оу҆ хра́ма, є҆го́же созда̀, ꙗ҆ды́й и҆ пїѧ̀ и҆ веселѧ́сѧ пред̾ гдⷭ҇емъ бг҃омъ на́шимъ се́дмь дні́й, καὶ ἐποίησε Σαλωμὼν τὴν ἑορτὴν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ μετ᾿ αὐτοῦ, ἐκκλησία μεγάλη ἀπὸ τῆς εἰσόδου ῾Ημὰθ ἕως ποταμοῦ Αἰγύπτου, ἐνώπιον Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν ἐν τῷ οἴκῳ, ᾧ ᾠκοδόμησεν, ἐσθίων καὶ πίνων καὶ εὐφραινόμενος ἐνώπιον Κυρίου Θεοῦ ἡμῶν ἑπτὰ ἡμέρας.
66
66
и҆ во ѻ҆смы́й де́нь распꙋстѝ лю́ди. И҆ благослови́ша царѧ̀, и҆ и҆до́ша кі́йждо въ до́мы своѧ̑, ра́дꙋющесѧ весе́лымъ се́рдцемъ ѡ҆ благи́хъ, ꙗ҆̀же сотворѝ гдⷭ҇ь даві́дꙋ рабꙋ̀ своемꙋ̀ и҆ і҆и҃лю лю́демъ свои̑мъ. καὶ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἐξαπέστειλε τὸν λαὸν καὶ εὐλόγησαν τὸν βασιλέα, καὶ ἀπῆλθεν ἕκαστος εἰς τὰ σκηνώματα αὐτοῦ χαίροντες καὶ ἀγαθῇ καρδίᾳ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἐποίησε Κύριος τῷ Δαυὶδ δούλῳ αὐτοῦ καὶ τῷ ᾿Ισραὴλ λαῷ αὐτοῦ.
Глава́ ѳ҃
Κεφάλαιο 9
1
1
И҆ бы́сть є҆гда̀ сконча̀ соломѡ́нъ зи́ждѧй хра́мъ гдⷭ҇ень и҆ до́мъ царе́въ и҆ всѧ́кое дѣ́ло своѐ соломѡ́нъ, є҆ли̑ка восхотѣ̀ сотвори́ти, ΚΑΙ ἐγενήθη ὡς συνετέλεσε Σαλωμὼν οἰκοδομεῖν τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ πᾶσαν τὴν πραγματείαν Σαλωμών, ὅσα ἠθέλησε ποιῆσαι,
2
2
и҆ ꙗ҆ви́сѧ гдⷭ҇ь соломѡ́нꙋ втори́цею, ꙗ҆́коже ꙗ҆ви́сѧ є҆мꙋ̀ въ гаваѡ́нѣ, καὶ ὤφθη Κύριος τῷ Σαλωμὼν δεύτερον, καθὼς ὤφθη ἐν Γαβαών,
3
3
и҆ речѐ къ немꙋ̀ гдⷭ҇ь: оу҆слы́шахъ гла́съ моли́твы твоеѧ̀ и҆ моле́нїѧ твоегѡ̀, и҆́мже моли́лсѧ є҆сѝ предо мно́ю: сотвори́хъ тѝ по все́й моли́твѣ твое́й, и҆ ѡ҆ст҃и́хъ хра́мъ се́й, є҆го́же созда́лъ є҆сѝ, є҆́же положи́ти и҆́мѧ моѐ та́мѡ во вѣ́ки, и҆ бꙋ́дꙋтъ ѻ҆́чи моѝ тꙋ̀ и҆ се́рдце моѐ во всѧ̑ дни̑: καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν Κύριος· ἤκουσα τῆς φωνῆς τῆς προσευχῆς σου καὶ τῆς δεήσεώς σου, ἧς ἐδεήθης ἐνώπιόν μου· πεποίηκά σοι κατὰ πᾶσαν τὴν προσευχήν σου, ἡγίακα τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ᾠκοδόμησας τοῦ θέσθαι τὸ ὄνομά μου ἐκεῖ εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἔσονται οἱ ὀφθαλμοί μου ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία μου πάσας τὰς ἡμέρας.
4
4
и҆ ты̀ а҆́ще по́йдеши предо мно́ю, ꙗ҆́коже ходѝ даві́дъ ѻ҆те́цъ тво́й въ преподо́бїи се́рдца и҆ въ правотѣ̀, и҆ є҆́же твори́ти по всѣ̑мъ, ꙗ҆̀же заповѣ́дахъ є҆мꙋ̀, и҆ повелѣ̑нїѧ моѧ̑ и҆ за́пѡвѣди моѧ̑ сохрани́ши: καὶ σὺ ἐὰν πορευθῇς ἐνώπιον ἐμοῦ, καθὼς ἐπορεύθη Δαυὶδ ὁ πατήρ σου, ἐν ὁσιότητι καρδίας καὶ ἐν εὐθύτητι καὶ τοῦ ποιεῖν κατὰ πάντα, ἃ ἐνετειλάμην αὐτῷ, καὶ τὰ προστάγματά μου καὶ τὰς ἐντολάς μου φυλάξῃς,
5
5
и҆ возста́влю престо́лъ ца́рствїѧ твоегѡ̀ во і҆и҃ли во вѣ́ки, ꙗ҆́коже гл҃ахъ къ даві́дꙋ ѻ҆тцꙋ̀ твоемꙋ̀, гл҃ѧ: не ѡ҆скꙋдѣ́етъ тѝ мꙋ́жъ властели́нъ во і҆и҃ли: καὶ ἀναστήσω τὸν θρόνον τῆς βασιλείας σου ἐν ᾿Ισραὴλ εἰς τὸν αἰῶνα, καθὼς ἐλάλησα Δαυὶδ πατρί σου λέγων· οὐκ ἐξαρθήσεταί σοι ἀνὴρ ἡγούμενος ἐν ᾿Ισραήλ.
6
6
а҆́ще же ѿвраща́ющесѧ ѿвратите́сѧ вы̀ и҆ ча̑да ва̑ша ѿ менє̀ и҆ не сохранитѐ за́повѣдїй мои́хъ и҆ повелѣ́нїй мои́хъ, ꙗ҆̀же дадѐ мѡѷсе́й пред̾ ва́ми, и҆ по́йдете и҆ порабо́таете богѡ́мъ и҆ны̑мъ и҆ поклоните́сѧ и҆̀мъ: ἐὰν δὲ ἀποστραφέντες ἀποστραφῆτε ὑμεῖς καὶ τὰ τέκνα ὑμῶν ἀπ᾿ ἐμοῦ, καὶ μὴ φυλάξητε τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου, ἃ ἔδωκε Μωυσῆς ἐνώπιον ὑμῶν, καὶ πορευθῆτε καὶ δουλεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσητε αὐτοῖς,
7
7
и҆ и҆зри́нꙋ і҆и҃лѧ и҆з̾ землѝ, ю҆́же да́хъ и҆̀мъ, и҆ хра́мъ се́й, є҆го́же ѡ҆ст҃и́хъ и҆́мени моемꙋ̀, ѿве́ргꙋ ѿ лица̀ моегѡ̀: и҆ бꙋ́детъ і҆и҃ль въ погꙋбле́нїе и҆ во глаго́ланїе всѣ̑мъ лю́демъ: καὶ ἐξαρῶ τὸν ᾿Ισραὴλ ἀπὸ τῆς γῆς ἣν ἔδωκα αὐτοῖς, καὶ τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ἡγίασα τῷ ὀνόματί μου, ἀπορρίψω ἐκ προσώπου μου, καὶ ἔσται ᾿Ισραὴλ εἰς ἀφανισμὸν καὶ εἰς λάλημα εἰς πάντας τοὺς λαούς.
8
8
и҆ до́мъ се́й бꙋ́детъ высо́кїй, всѧ́къ преходѧ́й сквозѣ̀ є҆го̀ оу҆жа́снетсѧ, и҆ возсви́щетъ и҆ рече́тъ: чесѡ̀ ра́ди сотворѝ гдⷭ҇ь та́кѡ землѝ се́й и҆ хра́мꙋ семꙋ̀; καὶ ὁ οἶκος οὗτος ἔσται ὁ ὑψηλός, πᾶς ὁ διαπορευόμενος δι᾿ αὐτοῦ ἐκστήσεται καὶ συριεῖ καὶ ἐροῦσιν· ἕνεκεν τίνος ἐποίησε Κύριος οὕτως τῇ γῇ ταύτῃ καὶ τῷ οἴκῳ τούτῳ;
9
9
и҆ рекꙋ́тъ: поне́же ѡ҆ста́виша гдⷭ҇а бг҃а своего̀, и҆́же и҆зведѐ ѻ҆тцы̀ и҆́хъ и҆з̾ є҆гѵ́пта, и҆з̾ до́мꙋ рабо́ты, и҆ прїѧ́ша бо́ги чꙋжды̑ѧ, и҆ поклони́шасѧ и҆̀мъ, и҆ порабо́таша и҆̀мъ, сегѡ̀ ра́ди наведѐ на нѧ̀ гдⷭ҇ь ѕло̀ сїѐ. καὶ ἐροῦσιν· ἀνθ᾿ ὧν ἐγκατέλιπον Κύριον Θεὸν αὐτῶν, ὃς ἐξήγαγε τοὺς πατέρας αὐτῶν ἐξ Αἰγύπτου, ἐξ οἴκου δουλείας, καὶ ἀντελάβοντο θεῶν ἀλλοτρίων καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς καὶ ἐδούλευσαν αὐτοῖς, διὰ τοῦτο ἐπήγαγε Κύριος ἐπ᾿ αὐτοὺς τὴν κακίαν ταύτην. 9α Τότε ἀνήγαγε Σαλωμὼν τὴν θυγατέρα Φαραὼ ἐκ πόλεως Δαυὶδ εἰς οἶκον αὐτοῦ, ὃν ᾠκοδόμησεν ἑαυτῷ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις.
10
10
И҆ бы́сть по два́десѧти лѣ́тѣхъ, въ нѧ́же созда̀ соломѡ́нъ два̀ до́мы, хра́мъ гдⷭ҇ень и҆ до́мъ царе́въ, Εἴκοσιν ἔτη ἐν οἷς ᾠκοδόμησε Σαλωμὼν τοὺς δύο οἴκους, τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως,
11
11
хїра́мъ ца́рь тѵ́рскїй помога́ше соломѡ́нꙋ дре́вы ке́дрскими и҆ дре́вы пе́ѵговыми и҆ зла́томъ и҆ всѣ́мъ хотѣ́нїемъ є҆гѡ̀: тогда̀ дадѐ соломѡ́нъ хїра́мꙋ два́десѧть градѡ́въ въ землѝ галїле́йстѣй. Χιρὰμ ὁ βασιλεὺς Τύρου ἀντελάβετο τοῦ Σαλωμὼν ἐν ξύλοις κεδρίνοις καὶ ἐν ξύλοις πευκίνοις καὶ ἐν χρυσίῳ καὶ ἐν παντὶ θελήματι αὐτοῦ. τότε ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς τῷ Χιρὰμ εἴκοσι πόλεις ἐν τῇ γῇ τῇ Γαλιλαίᾳ.
12
12
И҆ и҆зы́де хїра́мъ и҆з̾ тѵ́ра и҆ по́йде въ галїле́ю ви́дѣти гра́ды, ꙗ҆̀же дадѐ є҆мꙋ̀ соломѡ́нъ: и҆ не бы́ша є҆мꙋ̀ оу҆го́дни, καὶ ἐξῆλθε Χιρὰμ ἐκ Τύρου καὶ ἐπορεύθη εἰς τὴν Γαλιλαίαν τοῦ ἰδεῖν τὰς πόλεις, ἃς ἔδωκεν αὐτῷ Σαλωμών, καὶ οὐκ ἤρεσαν αὐτῷ·
13
13
и҆ речѐ: что̀ гра́ди сі́и, ꙗ҆̀же да́лъ мѝ є҆сѝ, бра́те; И҆ наречѐ ѧ҆̀ предѣ́лъ (хавꙋ́ль), до дне́шнѧгѡ днѐ. καὶ εἶπε· τί αἱ πόλεις αὗται, ἃς ἔδωκάς μοι, ἀδελφέ; καὶ ἐκάλεσεν αὐτὰς ῞Οριον ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
14
14
И҆ принесѐ хїра́мъ соломѡ́нꙋ сто̀ и҆ два́десѧть тала̑нтъ зла́та. καὶ ἤνεγκε Χιρὰμ τῷ Σαλωμὼν ἑκατὸν καὶ εἴκοσι τάλαντα χρυσίου
15
Сїе́ же є҆́сть число̀ даѧ́нїѧ є҆́же принесѐ ца́рь соломѡ́нъ, да сози́ждетъ хра́мъ гдⷭ҇ень и҆ до́мъ царе́въ, и҆ мелѡ́нъ и҆ стѣ́нꙋ і҆ерⷭ҇ли́мскꙋ и҆ краегра́дїе є҆́же ѡ҆гради́ти стѣ́нꙋ гра́да даві́дова, и҆ а҆сꙋ́ръ и҆ магедѡ̀ и҆ газе́ръ.
16
Фараѡ́нъ ца́рь є҆гѵ́петскїй взы́де и҆ взѧ̀ газе́ръ и҆ сожжѐ и҆̀ ѻ҆гне́мъ, и҆ ханаа́на живꙋ́щаго во гра́дѣ то́мъ погꙋбѝ: и҆ дадѐ є҆го̀ въ да́ръ дще́ри свое́й, женѣ̀ соломѡ́ни.
17
И҆ соградѝ соломѡ́нъ газе́ръ и҆ веѳѡрѡ́нъ ни́жнїй,
18
и҆ валаа́ѳъ и҆ ѳамѡ́ръ въ пꙋсты́ни.
19
И҆ всѧ̑ гра́ды крѣ̑пкїѧ, и҆̀же бы́ша соломѡ́нꙋ, и҆ всѧ̑ гра́ды, и҆дѣ́же бѧ́хꙋ колєсни́цы, и҆ всѧ̑ гра́ды, и҆дѣ́же бѧ́хꙋ кѡ́нницы є҆гѡ̀, и҆ всѐ є҆́же бы́сть оу҆го́дно царю̀ соломѡ́нꙋ, созда̀ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ, и҆ въ лїва́нѣ и҆ во все́й землѝ ца́рства своегѡ̀.
20
Всѣ́хъ люді́й ѡ҆ста́вшихсѧ ѿ а҆морре́а и҆ хетте́а, и҆ ферезе́а и҆ ханане́а, и҆ є҆ѵе́а и҆ і҆евꙋсе́а и҆ гергесе́а, не сꙋ́щихъ ѿ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ,
21
сынѡ́въ и҆́хъ ѡ҆ста́вшихсѧ по ни́хъ на землѝ, и҆́хже не возмого́ша сы́нове і҆и҃лєвы потреби́ти и҆̀хъ, ца́рь соломѡ́нъ порабо́ти и҆̀хъ даѧ́ти да́нь да́же до днѐ сегѡ̀:
22
ѿ сынѡ́въ же і҆и҃левыхъ не дадѐ въ рабо́тꙋ соломѡ́нъ, ꙗ҆́кѡ ті́и бѧ́хꙋ мꙋ́жїе хра́брїи, и҆ ѻ҆́троцы є҆гѡ̀, и҆ кнѧ̑зи є҆гѡ̀, и҆ трїста́ты є҆гѡ̀, и҆ воевѡ́ды колесни́цъ є҆гѡ̀, и҆ кѡ́нницы є҆гѡ̀.
23
И҆ бѧ́хꙋ старѣ̑йшины приста́влєннымъ над̾ дѣ́лы царѧ̀ соломѡ́на, пѧ́ть сѡ́тъ пѧтьдесѧ́тъ повелѣва́ющїи лю́демъ дѣ́лающымъ дѣ́ло.
24
Дще́рь же фараѡ́на пре́йде и҆з̾ гра́да даві́дова въ до́мъ сво́й, є҆го́же созда̀ є҆́й соломѡ́нъ, тогда̀ созда̀ мелѡ́нъ.
25
И҆ приноша́ше соломѡ́нъ три́жды въ го́дъ всесожжє́нїѧ и҆ ми̑рныѧ жє́ртвы на ѻ҆лта́рь, є҆го́же сози́жде гдⷭ҇ꙋ, и҆ кадѧ́ше ѳѷмїа́мъ пред̾ гдⷭ҇емъ: и҆ совершѝ хра́мъ.
26
26
И҆ сотворѝ ца́рь соломѡ́нъ кора́бль въ гасїѡ́нѣ гаве́рстѣмъ, и҆́же при є҆ла́ѳѣ, при оу҆́стїи мо́рѧ послѣ́днѧгѡ, въ землѝ є҆дѡ́мстѣй. καὶ ναῦν ὑπὲρ οὗ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν ἐν Γασιὼν Γαβὲρ τὴν οὖσαν ἐχομένην Αἰλὰθ ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς ἐσχάτης θαλάσσης ἐν γῇ ᾿Εδώμ.
27
27
И҆ посла̀ хїра́мъ на кораблѝ ѿ ѻ҆́трѡкъ свои́хъ мꙋ́жы корабе́лники оу҆правлѧ́ти вѣ́дꙋщихъ мо́ре со ѻ҆́трѡки соломѡ̑ни: καὶ ἀπέστειλε Χιρὰμ ἐν τῇ νειὶ τῶν παίδων αὐτοῦ ἄνδρας ναυτικοὺς ἐλαύνειν εἰδότας θάλασσαν μετὰ τῶν παίδων Σαλωμών.
28
28
и҆ прїидо́ша въ сѡфі́ръ, и҆ взѧ́ша ѿтꙋ́дꙋ зла́та четы́ре ста̑ и҆ два́десѧть тала̑нтъ и҆ принесо́ша царю̀ соломѡ́нꙋ. καὶ ἦλθον εἰς Σωφηρὰ καὶ ἔλαβον ἐκεῖθεν χρυσίου ἑκατὸν εἴκοσι τάλαντα καὶ ἤνεγκαν τῷ βασιλεῖ Σαλωμών.
Глава́ і҃
Κεφάλαιο 10
1
1
И҆ цари́ца са́вска оу҆слы́ша и҆́мѧ соломѡ́не и҆ и҆́мѧ гдⷭ҇не, и҆ прїи́де и҆скꙋси́ти є҆го̀ при́тчами: ΚΑΙ βασίλισσα Σαβὰ ἤκουσε τὸ ὄνομα Σαλωμὼν καὶ τὸ ὄνομα Κυρίου καὶ ἦλθε πειράσαι αὐτὸν ἐν αἰνίγμασι·
2
2
и҆ прїи́де во і҆ерⷭ҇ли́мъ съ си́лою тѧ́жкою ѕѣлѡ̀: и҆ на велблю́дѣхъ привезо́ша а҆рѡма́ты и҆ зла́та мно́гѡ ѕѣлѡ̀, и҆ ка́менїе драго́е: и҆ вни́де къ соломѡ́нꙋ и҆ глаго́ла є҆мꙋ̀ всѧ̑, є҆ли̑ка и҆мѣ̀ на се́рдцы свое́мъ. καὶ ἦλθεν εἰς ῾Ιερουσαλὴμ ἐν δυνάμει βαρείᾳ σφόδρα, καὶ κάμηλοι αἴρουσαι ἡδύσματα καὶ χρυσὸν πολὺν σφόδρα καὶ λίθον τίμιον, καὶ εἰσῆλθε πρὸς Σαλωμὼν καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ πάντα ὅσα ἦν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς.
3
3
И҆ возвѣстѝ є҆́й соломѡ́нъ всѧ̑ глаго́лы є҆ѧ̀: и҆ не бѣ̀ сло́во презрѣ́но ѿ царѧ̀, є҆го́же не возвѣстѝ є҆́й. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῇ Σαλωμὼν πάντας τοὺς λόγους αὐτῆς· οὐκ ἦν λόγος παρεωραμένος παρὰ τοῦ βασιλέως, ὃν οὐκ ἀπήγγειλεν αὐτῇ.
4
4
И҆ ви́дѣ цари́ца са́вска ве́сь смы́слъ соломѡ́нь и҆ до́мъ є҆го́же созда̀, καὶ εἶδε βασίλισσα Σαβὰ πᾶσαν τὴν φρόνησιν Σαλωμὼν καὶ τὸν οἶκον, ὃν ᾠκοδόμησε,
5
5
и҆ снѣ̑ди соломѡ̑ни, и҆ жили̑ща ѻ҆трокѡ́въ є҆гѡ̀, и҆ предстоѧ́нїе слꙋжа́щихъ є҆мꙋ̀, и҆ ѡ҆блаче́нїе є҆гѡ̀, и҆ вїноче́рпцы є҆гѡ̀, и҆ всесожжє́нїѧ є҆гѡ̀, ꙗ҆̀же приноша́ше во хра́мѣ гдⷭ҇ни, и҆ внѣ̀ себє̀ бы́сть, καὶ τὰ βρώματα Σαλωμὼν καὶ τὴν καθέδραν παίδων αὐτοῦ καὶ τὴν στάσιν λειτουργῶν αὐτοῦ καὶ τὸν ἱματισμὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς οἰνοχόους αὐτοῦ, καὶ τὴν ὁλοκαύτωσιν αὐτοῦ, ἣν ἀνέφερεν ἐν οἴκῳ Κυρίου, καὶ ἐξ ἑαυτῆς ἐγένετο.
6
6
и҆ речѐ къ соломѡ́нꙋ царю̀: и҆́стинна сꙋ́ть словеса̀, ꙗ҆̀же слы́шахъ въ землѝ мое́й, καὶ εἶπε πρὸς τὸν βασιλέα Σαλωμών· ἀληθινὸς ὁ λόγος, ὃν ἤκουσα ἐν τῇ γῇ μου περὶ τοῦ λόγου σου καὶ περὶ τῆς φρονήσεώς σου,
7
7
ѡ҆ словесѣ́хъ твои́хъ и҆ ѡ҆ смы́слѣ твое́мъ: и҆ не ꙗ҆́хъ вѣ́ры глаго́лющымъ мѝ, до́ндеже прїидо́хъ сѣ́мѡ, и҆ ви́дѣста ѻ҆́чи моѝ: и҆ сѐ, нѣ́сть ни по́лъ тогѡ̀, ꙗ҆́коже мѝ повѣ́даша: приложи́лъ є҆сѝ премꙋ́дрость и҆ блага̑ѧ къ си̑мъ па́че всѧ́кагѡ слꙋ́ха, є҆го́же слы́шахъ въ землѝ мое́й: καὶ οὐκ ἐπίστευσα τοῖς λαλοῦσί μοι, ἕως ὅτου παρεγενόμην καὶ ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλμοί μου, καὶ ἰδοὺ οὐκ εἰσὶ τὸ ἥμισυ καθὼς ἀπήγγειλάν μοι· προστέθεικας ἀγαθὰ πρὸς αὐτὰ ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἀκοήν, ἣν ἤκουσα ἐν τῇ γῇ μου·
8
8
блажє́нны жєны̀ твоѧ̑, блаже́ни ѻ҆́троцы твоѝ сі́и, и҆̀же предстоѧ́тъ пред̾ тобо́ю всегда̀, слы́шаще всѧ́кїй смы́слъ тво́й: μακάριαι αἱ γυναῖκές σου, μακάριοι οἱ παῖδές σου οὗτοι οἱ παρεστηκότες ἐνώπιόν σου διόλου, οἱ ἀκούοντες πᾶσαν τὴν φρόνησίν σου·
9
9
бꙋ́ди гдⷭ҇ь бг҃ъ тво́й блгⷭ҇ве́нъ, и҆́же восхотѣ̀ тѧ̀ да́ти на престо́лъ і҆и҃левъ, поне́же возлюбѝ гдⷭ҇ь і҆и҃лѧ оу҆тверди́ти во вѣ́ки и҆ поста́ви тѧ̀ царѧ̀ над̾ ни́ми твори́ти сꙋ́дъ въ пра́вдѣ и҆ въ сꙋдба́хъ и҆́хъ. γένοιτο Κύριος ὁ Θεός σου εὐλογημένος, ὃς ἠθέλησεν ἐν σοὶ δοῦναί σε ἐπὶ θρόνον ᾿Ισραήλ· διὰ τὸ ἀγαπᾶν Κύριον τὸν ᾿Ισραὴλ στῆσαι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ ἔθετό σε βασιλέα ἐπ᾿ αὐτοὺς τοῦ ποιεῖν κρίμα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἐν κρίμασιν αὐτῶν.
10
10
И҆ дадѐ соломѡ́нꙋ сто̀ и҆ два́десѧть тала̑нтъ зла́та, и҆ а҆рѡма́ты мнѡ́ги ѕѣлѡ̀, и҆ ка́менїе драго́е: не прїидо́ша є҆щѐ таковы̑ѧ а҆рѡма́ты во мно́жествѣ, ꙗ҆̀же дадѐ цари́ца са́вска царю̀ соломѡ́нꙋ. καὶ ἔδωκε τῷ Σαλωμὼν ἑκατὸν εἴκοσι τάλαντα χρυσίου καὶ ἡδύσματα πολλὰ σφόδρα καὶ λίθον τίμιον· οὐκ ἐληλύθει κατὰ τὰ ἡδύσματα ἐκεῖνα ἔτι εἰς πλῆθος, ἃ ἔδωκε βασίλισσα Σαβὰ τῷ βασιλεῖ Σαλωμών. (
11
11
И҆ кора́бль хїра́мль приносѧ́щь зла́то и҆з̾ сѡфі́ра, (и҆) принесѐ древа̀ нетє́сана мнѡ́га ѕѣлѡ̀, и҆ ка́менїе драго́е. καὶ ἡ ναῦς Χιρὰμ ἡ αἴρουσα τὸ χρυσίον ἐκ Σουφὶρ ἤνεγκε ξύλα πελεκητὰ πολλὰ σφόδρα καὶ λίθον τίμιον·
12
12
И҆ сотворѝ ца́рь дре́вомъ нете́санымъ подпѡ́ры хра́мꙋ гдⷭ҇ню и҆ до́мꙋ царе́вꙋ, и҆ сопѣ̑ли и҆ гꙋ́сли пѣвцє́мъ: не прїидо́ша по се́мъ такѡва́ѧ древеса̀ нетє́санаѧ на землѝ, нижѐ ви̑дѣна бы́ша гдѣ̀ да́же до днѐ сегѡ̀. καὶ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς τὰ ξύλα τὰ πελεκητὰ ὑποστηρίγματα τοῦ οἴκου Κυρίου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ νάβλας καὶ κινύρας τοῖς ᾠδοῖς· οὐκ ἐληλύθει τοιαῦτα ξύλα ἀπελέκητα ἐπὶ τῆς γῆς, οὐδὲ ὤφθησάν που ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης).
13
13
И҆ ца́рь соломѡ́нъ дадѐ цари́цѣ са́встѣй всѧ̑, є҆ли̑ка восхотѣ̀ и҆ є҆ли̑ки просѝ оу҆ негѡ̀, кромѣ̀ всѣ́хъ, ꙗ҆̀же дадѐ є҆́й рꙋка́ма свои́ма соломѡ́нъ ца́рь, И҆ возврати́сѧ, и҆ ѿи́де въ зе́млю свою̀, сама̀ и҆ всѝ ѻ҆́троцы є҆ѧ̀. καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν ἔδωκε τῇ βασιλίσσῃ Σαβὰ πάντα, ὅσα ἠθέλησεν, ὅσα ᾐτήσατο, ἐκτὸς πάντων ὧν ἐδεδόκει αὐτῇ διὰ χειρὸς τοῦ βασιλέως Σαλωμών· καὶ ἀπεστράφη καὶ ἦλθεν εἰς τὴν γῆν αὐτῆς, αὐτὴ καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτῆς.
14
14
И҆ бѣ̀ вѣ́съ принесе́ннагѡ зла́та соломѡ́нꙋ во є҆ди́но лѣ́то ше́сть сѡ́тъ и҆ шестьдесѧ́тъ и҆ ше́сть тала̑нтъ зла́та, Καὶ ἦν ὁ σταθμὸς τοῦ χρυσίου τοῦ ἐληλυθότος τῷ Σαλωμὼν ἐν ἐνιαυτῷ ἑνὶ ἑξακόσια καὶ ἐξηκονταὲξ τάλαντα χρυσίου,
15
15
кромѣ̀ да́ней ѿ по́дданныхъ и҆ ѿ кꙋпцѡ́въ и҆ ѿ всѣ́хъ царе́й стра́нныхъ и҆ ѿ воево́дъ земны́хъ. χωρὶς τῶν φόρων τῶν ὑποτεταγμένων καὶ τῶν ἐμπόρων καὶ πάντων τῶν βασιλέων τοῦ πέραν καὶ τῶν σατραπῶν τῆς γῆς.
16
16
И҆ сотворѝ ца́рь соломѡ́нъ три́ста ко́пїй златы́хъ ко́ванныхъ, по три́ста златы́хъ во є҆ди́но копїѐ вдѣ́ла: καὶ ἐποίησε Σαλωμὼν τριακόσια δόρατα χρυσᾶ ἐλατά. —τριακόσιοι χρυσοῖ ἐπῆσαν ἐπὶ τὸ δόρυ τὸ ἓν—
17
17
и҆ три́ста щитѡ́въ ко́ванныхъ златы́хъ, по трѝ ли̑тры зла́та бѧ́ше на ко́емждо щитѣ̀: и҆ дадѐ ѧ҆̀ ца́рь во хра́мъ дꙋбра́вы лїва́нскїѧ. καὶ τριακόσια ὅπλα χρυσᾶ ἐλατὰ —καὶ τρεῖς μναῖ ἐνῆσαν χρυσοῦ εἰς τὸ ὅπλον τὸ ἓν— καὶ ἔδωκεν αὐτὰ ὁ βασιλεὺς εἰς οἶκον δρυμοῦ τοῦ Λιβάνου.
18
18
И҆ сотворѝ ца́рь престо́лъ ѿ косте́й слоно́выхъ ве́лїй и҆ позлатѝ є҆го̀ зла́томъ и҆скꙋше́нымъ: καὶ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς θρόνον ἐλεφάντινον μέγαν καὶ περιεχρύσωσεν αὐτὸν χρυσίῳ δοκίμῳ·
19
19
ше́сть степе́ней престо́лꙋ, и҆ ѻ҆́бразы телцѡ́въ престо́лꙋ созадѝ, и҆ ве́рхъ престо́ла крꙋ́глъ бѣ̀ созадѝ є҆гѡ̀, и҆ рꙋ́цѣ сю́дꙋ и҆ сю́дꙋ на престо́лѣ сѣда́лища, и҆ два̀ льва̑ стѡѧ́ща при рꙋка́хъ, ἓξ ἀναβαθμοὶ ἐν θρόνῳ καὶ προτομαὶ μόσχων τῷ θρόνῳ ἐκ τῶν ὀπίσω αὐτοῦ καὶ χεῖρες ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἐπὶ τοῦ τόπου τῆς καθέδρας, καὶ δύο λέοντες ἑστηκότες παρὰ τὰς χεῖρας,
20
20
и҆ двана́десѧть львы̀ стоѧ́ще тꙋ̀ на шестѝ степе́нехъ сю́дꙋ и҆ сю́дꙋ: не бѧ́ше та́кѡ во всѧ́комъ ца́рствѣ. καὶ δώδεκα λέοντες ἑστῶτες ἐκεῖ ἐπὶ τῶν ἓξ ἀναβαθμῶν ἔνθεν καὶ ἔνθεν· οὐ γέγονεν οὕτως πάσῃ βασιλείᾳ.
21
21
И҆ всѝ сосꙋ́ди, и҆̀же бѧ́хꙋ при царѣ̀ соломѡ́нѣ, зла́ти бѣ́ша, и҆ оу҆мыва̑лницы зла̑ты и҆ всѝ сосꙋ́ди въ хра́мѣ дꙋбра́вы лїва́нскїѧ златокова̑нны: не бѧ́ше сребра̀, поне́же за ничто̀ бѣ̀ сребро̀ во дни̑ соломѡ̑ни: καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ὑπὸ τοῦ Σαλωμὼν γεγονότα χρυσᾶ καὶ λουτῆρες χρυσοῖ, καὶ πάντα τὰ σκεύη οἴκου δρυμοῦ τοῦ Λιβάνου χρυσίῳ συγκεκλεισμένα, οὐκ ἦν ἀργύριον, ὅτι οὐκ ἦν λογιζόμενον ἐν ταῖς ἡμέραις Σαλωμών·
22
22
кора́бль бо ѳарсі́йскїй царю̀ соломѡ́нꙋ на мо́ри съ корабли̑ хїра́млими, є҆ди́ною во трїе́хъ лѣ́тѣхъ прихожда́ше царе́ви кора́бль и҆з̾ ѳарсі́са и҆ приноша́ше зла́то и҆ сребро̀, и҆ зꙋ́бы слонѡ́вы, и҆ пі́ѳики и҆ па̑вы, и҆ ка́менїе то́ченое и҆ те́саное. ὅτι ναῦς Θαρσὶς τῷ βασιλεῖ Σαλωμὼν ἐν τῇ θαλάσσῃ μετὰ τῶν νηῶν Χιράμ, μία διὰ τριῶν ἐτῶν ἤρχετο τῷ βασιλεῖ ναῦς ἐκ θαρσὶς χρυσίου καὶ ἀργυρίου καὶ λίθων τορευτῶν καὶ πελεκητῶν. 22α Αὕτη ἦν ἡ πραγματεία τῆς προνομῆς, ἧς ἀνήνεγκεν ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν οἰκοδομῆσαι τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ καὶ τὴν ἄκραν, τοῦ περιφράξαι τὸν φραγμὸν τῆς πόλεως Δαυὶδ καὶ τὴν ᾿Ασσοὺρ καὶ τὴν Μαγδὰλ καὶ τὴν Γαζὲρ καὶ τὴν Βαιθωρὼν τὴν ἀνωτέρω καὶ τὴν ᾿Ιεθαρμὰθ καὶ πάσας τὰς πόλεις τῶν ἁρμάτων καὶ πάσας τὰς πόλεις τῶν ἱππέων καὶ τὴν πραγματείαν Σαλωμών, ἣν ἐπραγματεύσατο οἰκοδομῆσαι ἐν ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ, τοῦ μὴ κατάρξαι αὐτοῦ. 22β πάντα τὸν λαὸν τὸν ὑπολελειμμένον ὑπὸ τοῦ Χετταίου καὶ τοῦ ᾿Αμορραίου καὶ τοῦ Φερεζαίου καὶ τοῦ Χαναναίου καὶ τοῦ Εὐαίου καὶ τοῦ ᾿Ιεβουσαίου καὶ τοῦ Γεργεσαίου, τῶν μὴ ἐκ τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ ὄντων, τὰ τέκνα αὐτῶν τὰ ὑπολελειμμένα μετ᾿ αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ, οὓς οὐκ ἐδύναντο οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς, καὶ ἀνήγαγεν αὐτοὺς Σαλωμὼν εἰς φόρον ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. 22γ καὶ ἐκ τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ οὐκ ἔδωκε Σαλωμὼν πρᾶγμα, ὅτι αὐτοὶ ἦσαν ἄνδρες οἱ πολεμισταὶ καὶ παῖδες αὐτοῦ καὶ ἄρχοντες καὶ τρισσοὶ αὐτοῦ καὶ ἄρχοντες τῶν ἁρμάτων αὐτοῦ καὶ ἱππεῖς αὐτοῦ.
23
23
И҆ возвели́чисѧ соломѡ́нъ па́че всѣ́хъ царе́й земны́хъ и҆ бога́тствомъ и҆ смы́сломъ. Καὶ ἐμεγαλύνθη Σαλωμὼν ὑπὲρ πάντας τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς πλούτῳ καὶ φρονήσει.
24
24
И҆ всѝ ца́рїе зе́мстїи и҆ска́хꙋ ви́дѣти лицѐ соломѡ́на, є҆́же бы оу҆слы́шати смы́сла є҆гѡ̀, є҆го́же дадѐ є҆мꙋ̀ гдⷭ҇ь въ се́рдцы є҆гѡ̀: καὶ πάντες βασιλεῖς τῆς γῆς ἐζήτουν τὸ πρόσωπον Σαλωμὼν τοῦ ἀκοῦσαι τῆς φρονήσεως αὐτοῦ, ἧς ἔδωκε Κύριος τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.
25
25
и҆ ті́и приноша́хꙋ кі́йждо да́ры своѧ̑, и҆ сосꙋ́ды зла̑ты и҆ срє́брѧны, и҆ ри̑зы, ста̑кти и҆ сла́дкѡсти, и҆ ко́ни и҆ мскѝ на всѧ́кое лѣ́то. καὶ αὐτοὶ ἔφερον ἕκαστος τὰ δῶρα, σκεύη χρυσᾶ καὶ ἱματισμόν, στακτὴν καὶ ἡδύσματα καὶ ἵππους καὶ ἡμιόνους τὸ κατ᾿ ἐνιαυτὸν ἐνιαυτῷ.
26
26
И҆ собра̀ соломѡ́нъ колесни̑цы и҆ ко́ни, и҆ бѧ́хꙋ соломѡ́нꙋ четы́редесѧть ты́сѧщъ кобыли́цъ въ колєсни́цы, и҆ двана́десѧть ты́сѧщъ ко́нныхъ: и҆ поста́ви ѧ҆̀ во градѣ́хъ колесни́цъ, а҆ (дрꙋзі́и бѧ́хꙋ) оу҆ царѧ̀ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ: и҆ бѣ̀ властели́нъ всѣ̑мъ царє́мъ ѿ рѣкѝ и҆ до землѝ и҆ноплемє́нникъ и҆ до предѣ̑лъ є҆гѵ́пта. καὶ ἦσαν τῷ Σαλωμὼν τέσσαρες χιλιάδες θήλειαι ἵπποι εἰς ἅρματα καὶ δώδεκα χιλιάδες ἱππέων, καὶ ἔθετο αὐτὰς ἐν ταῖς πόλεσι τῶν ἁρμάτων καὶ μετὰ τοῦ βασιλέως ἐν ῾Ιερουσαλήμ. 26α καὶ ἦν ἡγούμενος πάντων τῶν βασιλέων ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ καὶ ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως ὁρίων Αἰγύπτου. 27καὶ ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ὡς λίθους, καὶ τὰς κέδρους ἔδωκεν ὡς συκαμίνους τὰς ἐν τῇ πεδινῇ εἰς πλῆθος,
27
И҆ сложѝ ца́рь зла́то и҆ сребро̀ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ ꙗ҆́коже ка́менїе, и҆ ке́дры сложѝ ꙗ҆́коже черни́чїе, є҆́же на по́ли во мно́жествѣ.
28
28
И҆ привожда́хꙋ соломѡ́нꙋ ко́ни ѿ є҆гѵ́пта и҆ ѿ ѳекꙋ́ѧ кꙋпцы̀ ца́рстїи и҆ кꙋпова́хꙋ ѿ ѳекꙋ́ѧ промѣ́ною. καὶ ἡ ἔξοδος Σαλωμὼν τῶν ἱππέων καὶ ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἐκ Θεκουέ, ἔμποροι τοῦ βασιλέως ἐλάμβανον ἐκ Θεκουὲ ἐν ἀλλάγματι·
29
29
И҆ прихожда́хꙋ колєсни́цы и҆з̾ є҆гѵ́пта за ше́сть сѡ́тъ сре́брєникъ, и҆ ко́нь за сто̀ пѧтьдесѧ́тъ сре́брєникъ: та́кожде и҆ ко всѣ̑мъ царє́мъ хетті̑мскимъ и҆ сѷрі̑йскимъ по мо́рю и҆схожда́хꙋ. καὶ ἀνέβαινεν ἡ ἔξοδος ἐξ Αἰγύπτου, ἅρμα ἀντὶ ἑκατὸν ἀργυρίου καὶ ἵππος ἀντὶ πεντήκοντα ἀργυρίου· καὶ οὕτως πᾶσι τοῖς βασιλεῦσι Χεττιΐν καὶ βασιλεῦσι Συρίας κατὰ θάλασσαν ἐξεπορεύοντο.
Глава́ а҃і
Κεφάλαιο 11
1
1
И҆ ца́рь соломѡ́нъ бѣ̀ женолюби́въ, и҆ поѧ̀ жєны̀ чꙋжды̑ѧ, и҆ дще́рь фараѡ́ню, мѡаві̑тѧныни, а҆ммані̑тѧныни, и҆ а҆моррє́аныни, ΚΑΙ ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν ἦν φιλογύνης. καὶ ἦσαν αὐτῷ γυναῖκες ἄρχουσαι ἑπτακόσιαι καὶ παλλακαὶ τριακόσιαι. καὶ ἔλαβε γυναῖκας ἀλλοτρίας καὶ τὴν θυγατέρα Φαραώ, Μωαβίτιδας, ᾿Αμμανίτιδας, Σύρας καὶ ᾿Ιδουμαίας, Χετταίας καὶ ᾿Αμορραίας,
2
2
ѿ ꙗ҆зы̑къ, и҆̀хже ѿречѐ гдⷭ҇ь сынѡ́мъ і҆и҃лєвымъ: не входи́те въ нѧ̀, и҆ ті́и да не вхо́дѧтъ въ ва́съ, да не ѿвратѧ́тъ дꙋ́шъ ва́шихъ в̾слѣ́дъ і҆́дѡлъ свои́хъ: къ тѣ̑мъ прилѣпи́сѧ соломѡ́нъ люби́ти, ἐκ τῶν ἐθνῶν, ὧν ἀπεῖπε Κύριος τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ· οὐκ εἰσελεύσεσθε εἰς αὐτούς, καὶ αὐτοὶ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς ὑμᾶς, μὴ ἐκκλίνωσι τὰς καρδίας ὑμῶν ὀπίσω εἰδώλων αὐτῶν· εἰς αὐτοὺς ἐκολλήθη Σαλωμὼν τοῦ ἀγαπῆσαι*.
3
3
и҆ бы́ша є҆мꙋ̀ же́нъ нача́лныхъ се́дмь сѡ́тъ, и҆ подло́жницъ три́ста. Καὶ ἦσαν αὐτῷ γυναῖκες ἄρχουσαι ἑπτακόσιαι καὶ παλλακαὶ τριακόσιαι καὶ ἐξέκλιναν γυναῖκες αὐτοῦ τὴν καρδίαν αὐτοῦ. *
4
4
И҆ бы́сть въ вре́мѧ ста́рости соломѡ́ни, и҆ соврати́ша жєны̀ чꙋжді̑ѧ се́рдце є҆гѡ̀ в̾слѣ́дъ богѡ́въ и҆ны́хъ, и҆ не бѣ̀ се́рдце є҆гѡ̀ соверше́нно съ гдⷭ҇емъ бг҃омъ є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже се́рдце даві́да ѻ҆тца̀ є҆гѡ̀, καὶ ἐγενήθη ἐν καιρῷ γήρους Σαλωμὼν καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τελεία μετὰ Κυρίου Θεοῦ αὐτοῦ, καθὼς ἡ καρδία Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ ἐξέκλιναν γυναῖκες αἱ ἀλλότριαι τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὀπίσω θεῶν αὐτῶν.
5
5
и҆ хожда́ше соломѡ́нъ в̾слѣ́дъ а҆ста́рта ме́рзости сїдѡ́нскїѧ и҆ в̾слѣ́дъ царѧ̀ и҆́хъ, і҆́дѡла сынѡ́въ а҆ммѡ́нихъ. τότε ᾠκοδόμησε Σαλωμὼν ὑψηλὸν τῷ Χαμώς, εἰδώλῳ Μωὰβ καὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν εἰδώλῳ υἱῶν ᾿Αμμὼν
6
6
И҆ сотворѝ соломѡ́нъ лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ: и҆ не хожда́ше в̾слѣ́дъ гдⷭ҇а, ꙗ҆́коже даві́дъ ѻ҆те́цъ є҆гѡ̀. καὶ τῇ ᾿Αστάρτῃ βδελύγματι Σιδωνίων,
7
7
Тогда̀ созда̀ соломѡ́нъ высо́ко (ка́пище) хамѡ́сꙋ, і҆́дѡлꙋ мѡа́влю, и҆ царю̀ и҆́хъ, і҆́дѡлꙋ сынѡ́въ а҆ммѡ́нихъ, и҆ а҆ста́ртѣ, ме́рзости сїдѡ́нстѣй, на горѣ̀ ꙗ҆́же пред̾ і҆ерⷭ҇ли́момъ: καὶ οὕτως ἐποίησε πάσαις ταῖς γυναιξὶν αὐτοῦ ταῖς ἀλλοτρίαις, αἳ ἐθυμίων καὶ ἔθυον τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν.
8
8
и҆ та́кѡ сотворѝ всѣ̑мъ жена́мъ свои̑мъ чꙋжди̑мъ, ꙗ҆̀же кадѧ́хꙋ и҆ жрѧ́хꙋ і҆́дѡлѡмъ свои̑мъ. καὶ ἐποίησε Σαλωμὼν τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· οὐκ ἐπορεύθη ὀπίσω Κυρίου ὡς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ.
9
9
И҆ разгнѣ́васѧ гдⷭ҇ь на соломѡ́на, ꙗ҆́кѡ оу҆клонѝ се́рдце своѐ ѿ гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева, и҆ ꙗ҆́вльшагѡсѧ є҆мꙋ̀ два́жды καὶ ὠργίσθη Κύριος ἐπὶ Σαλωμών, ὅτι ἐξέκλινε καρδίαν αὐτοῦ ἀπὸ Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραὴλ τοῦ ὀφθέντος αὐτῷ δὶς
10
10
и҆ заповѣ́давшагѡ є҆мꙋ̀ два́жды ѡ҆ словесѝ се́мъ, весма̀ не ходи́ти є҆мꙋ̀ в̾слѣ́дъ богѡ́въ и҆нѣ́хъ, но храни́ти и҆ твори́ти ꙗ҆̀же заповѣ́да є҆мꙋ̀ гдⷭ҇ь бг҃ъ, καὶ ἐντειλαμένου αὐτῷ ὑπὲρ τοῦ λόγου τούτου, τὸ παράπαν μὴ πορευθῆναι ὀπίσω θεῶν ἑτέρων καὶ φυλάξασθαι ποιῆσαι, ἃ ἐνετείλατο αὐτῷ Κύριος ὁ Θεός, οὐδ᾿ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τελεία μετὰ Κυρίου κατὰ τὴν καρδίαν Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
11
11
и҆ речѐ гдⷭ҇ь къ соломѡ́нꙋ: поне́же бы́ша сїѧ̑ съ тобо́ю, и҆ не сохрани́лъ є҆сѝ за́повѣдїй мои́хъ и҆ повелѣ́нїй мои́хъ, ꙗ҆̀же заповѣ́дахъ тебѣ̀, раздира́ѧ раздерꙋ̀ ца́рство твоѐ и҆з̾ рꙋкꙋ̀ твоє́ю и҆ да́мъ є҆̀ рабꙋ̀ твоемꙋ̀: καὶ εἶπε Κύριος πρὸς Σαλωμών· ἀνθ᾿ ὧν ἐγένετο ταῦτα μετὰ σοῦ καὶ οὐκ ἐφύλαξας τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ προστάγματά μου, ἃ ἐνετειλάμην σοι, διαρρήσσων διαρρήξω τὴν βασιλείαν σου ἐκ χειρός σου καὶ δώσω αὐτὴν τῷ δούλῳ σου.
12
12
ѻ҆ба́че во дни̑ твоѧ̑ не сотворю̀ си́хъ даві́да ра́ди ѻ҆тца̀ твоегѡ̀: ѿ рꙋки́ же сы́на твоегѡ̀ ѿимꙋ̀ є҆̀: πλὴν ἐν ταῖς ἡμέραις σου οὐ ποιήσω αὐτὰ διὰ Δαυὶδ τὸν πατέρα σου· ἐκ χειρὸς υἱοῦ σου λήψομαι αὐτήν.
13
13
то́кмѡ всегѡ̀ ца́рства не возмꙋ̀, ски́петръ є҆ди́нъ да́мъ сы́нꙋ твоемꙋ̀ даві́да ра́ди раба̀ моегѡ̀ и҆ і҆ерⷭ҇ли́ма ра́ди гра́да, є҆го́же и҆збра́хъ. πλὴν ὅλην τὴν βασιλείαν οὐ μὴ λάβω· σκῆπτρον ἓν δώσω τῷ υἱῷ σου διὰ Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου καὶ διὰ ῾Ιερουσαλὴμ τὴν πόλιν, ἣν ἐξελεξάμην.
14
14
И҆ воздви́же гдⷭ҇ь проти́вника на соломѡ́на а҆де́ра і҆дꙋме́анина ѿ сѣ́мене ца́рска во і҆дꙋме́и. Καὶ ἤγειρε Κύριος σατὰν τῷ Σαλωμὼν τὸν ῎Αδερ τὸν ᾿Ιδουμαῖον καὶ τὸν ᾿Εσρὼμ υἱὸν ᾿Ελιαδαέ, τὸν ἐν Ραεμμὰθ ᾿Αδραζὰρ βασιλέα Σουβὰ κύριον αὐτοῦ· καὶ συνηθροίσθησαν ἐπ᾿ αὐτὸν ἄνδρες, καὶ ἦν ἄρχων συστρέμματος καὶ προκατελάβετο τὴν Δαμασέκ· καὶ ἦσαν σατὰν τῷ ᾿Ισραὴλ πάσας τὰς ἡμέρας Σαλωμών. καὶ ῎Αδερ ὁ ᾿Ιδουμαῖος ἐκ τοῦ σπέρματος τῆς βασιλείας ἐν ᾿Ιδουμαίᾳ·
15
15
И҆ бы́сть є҆гда̀ и҆скоренѝ даві́дъ є҆дѡ́ма, є҆гда̀ и҆́де і҆ѡа́въ воево́да вѡ́й погреба́ти побїє́нныѧ, и҆зсѣчѐ всѧ́къ мꙋ́жескъ по́лъ во і҆дꙋме́и: καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐξολοθρεῦσαι Δαυὶδ τὸν ᾿Εδὼμ ἐν τῷ πορευθῆναι ᾿Ιωὰβ ἄρχοντα τῆς στρατιᾶς θάπτειν τοὺς τραυματίας, καὶ ἔκοψαν πᾶν ἀρσενικὸν ἐν τῇ ᾿Ιδουμαίᾳ —
16
16
ꙗ҆́кѡ ше́сть мцⷭ҇ъ сѣдѧ́ше та́мѡ і҆ѡа́въ и҆ ве́сь і҆и҃ль во і҆дꙋме́и, до́ндеже и҆збѝ всѧ́къ мꙋ́жескъ по́лъ въ і҆дꙋме́и: ὅτι ἓξ μῆνας ἐνεκάθητο ἐκεῖ ᾿Ιωὰβ καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ ἐν τῇ ᾿Ιδουμαίᾳ, ἕως ὅτου ἐξωλόθρευσε πᾶν ἀρσενικὸν ἐν τῇ ᾿Ιδουμαίᾳ—
17
17
и҆ и҆збѣжѐ а҆де́ръ са́мъ и҆ всѝ мꙋ́жїе і҆дꙋме́йстїи ѿ ѻ҆трокѡ́въ ѻ҆тца̀ є҆гѡ̀ съ ни́мъ, и҆ внидо́ша во є҆гѵ́петъ: а҆де́ръ же бѧ́ше ѻ҆́трочищь ма́лъ. καὶ ἀπέδρα ῎Αδερ, αὐτὸς καὶ πάντες ἄνδρες ᾿Ιδουμαῖοι τῶν παίδων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ εἰσῆλθον εἰς Αἴγυπτον· καὶ ῎Αδερ παιδάριον μικρόν.
18
18
И҆ воста́ша мꙋ́жїе и҆з̾ гра́да мадїа́мска, и҆ прїидо́ша въ фара́нъ, и҆ взѧ́ша мꙋже́й съ собо́ю и҆ прїидо́ша къ фараѡ́нꙋ царю̀ є҆гѵ́петскомꙋ. И҆ вни́де а҆де́ръ къ фараѡ́нꙋ, и҆ дадѐ є҆мꙋ̀ (ца́рь) до́мъ, и҆ пи́щꙋ ѡ҆предѣлѝ є҆мꙋ̀, и҆ зе́млю дадѐ є҆мꙋ̀. καὶ ἀνίστανται ἄνδρες ἐκ τῆς πόλεως Μαδιὰμ καὶ ἔρχονται εἰς Φαρὰν καὶ λαμβάνουσιν ἄνδρας μεθ᾿ ἑαυτῶν καὶ ἔρχονται πρὸς Φαραὼ βασιλέα Αἰγύπτου, καὶ εἰσῆλθεν ῎Αδερ πρὸς Φαραώ, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ οἶκον καὶ ἄρτους διέταξεν αὐτῷ.
19
19
И҆ ѡ҆брѣ́те а҆де́ръ благода́ть пред̾ ѻ҆чи́ма фараѡ́нима ѕѣлѡ̀, и҆ дадѐ є҆мꙋ̀ въ женꙋ̀ сестрꙋ̀ жены̀ своеѧ̀, сестрꙋ̀ ѳекемі́ны бо́лшꙋю. καὶ εὗρεν ῎Αδερ χάριν ἐναντίον Φαραὼ σφόδρα, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ γυναῖκα ἀδελφὴν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, ἀδελφὴν Θεκεμίνας τὴν μείζω.
20
20
И҆ родѝ є҆мꙋ̀ сестра̀ ѳекемі́ны а҆де́рꙋ ганива́ѳа сы́на своего̀, и҆ воскормѝ є҆го̀ ѳекемі́на посредѣ̀ сынѡ́въ фараѡ́нихъ, и҆ бѣ̀ ганива́ѳъ посредѣ̀ сынѡ́въ фараѡ́нихъ. καὶ ἔτεκεν αὐτῷ ἡ ἀδελφὴ Θεκεμίνας τῷ ῎Αδερ τὸν Γανηβὰθ υἱὸν αὐτῆς, καὶ ἐξέθρεψεν αὐτὸν Θεκεμίνα ἐν μέσῳ υἱῶν Φαραώ, καὶ ἦν Γανηβὰθ ἐν μέσῳ υἱῶν Φαραώ.
21
21
И҆ а҆де́ръ оу҆слы́ша бо є҆гѵ́птѣ, ꙗ҆́кѡ оу҆́спе даві́дъ со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ ꙗ҆́кѡ оу҆́мре і҆ѡа́въ воево́да во́инствꙋ, и҆ речѐ а҆де́ръ къ фараѡ́нꙋ: ѿпꙋсти́ мѧ, да возвращꙋ́сѧ въ зе́млю мою̀. καὶ ῎Αδερ ἤκουσεν ἐν Αἰγύπτῳ ὅτι κεκοίμηται Δαυὶδ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ὅτι τέθνηκεν ᾿Ιωὰβ ὁ ἄρχων τῆς στρατιᾶς· καὶ εἶπεν ῎Αδερ πρὸς Φαραώ· ἐξαπόστειλόν με καὶ ἀποστρέψω εἰς τὴν γῆν μου.
22
22
И҆ речѐ фараѡ́нъ а҆де́рꙋ: чи́мъ ты̀ не дово́ленъ є҆сѝ оу҆ менє̀; и҆ сѐ, ты̀ про́сишисѧ ѿитѝ въ зе́млю свою̀; И҆ речѐ є҆мꙋ̀ а҆де́ръ: ꙗ҆́кѡ ѿпꙋща́ѧ да ѿпꙋ́стиши мѧ̀. И҆ возврати́сѧ а҆де́ръ въ зе́млю свою̀. καὶ εἶπε Φαραὼ τῷ ῎Αδερ· τίνι σὺ ἐλαττονῇ μετ᾿ ἐμοῦ; καὶ ἰδοὺ σὺ ζητεῖς ἀπελθεῖν εἰς τὴν γῆν σου. καὶ εἶπεν αὐτῷ ῎Αδερ, ὅτι ἐξαποστέλλων ἐξαποστελεῖς με· καὶ ἀνέστρεψεν ῎Αδερ εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ. αὕτη ἡ κακία, ἣν ἐποίησεν ῎Αδερ· καὶ ἐβαρυθύμησεν ἐν ᾿Ισραὴλ καὶ ἐβασίλευσεν ἐν γῇ ᾿Εδώμ*.
23
23
И҆ воздви́же гдⷭ҇ь проти́вника соломѡ́нꙋ разѡ́на, сы́на є҆лїада́ева, и҆́же оу҆бѣжѐ ѿ а҆дадезе́ра царѧ̀ сꙋ́вска, господи́на своегѡ̀. Καὶ ἤγειρε Κύριος σατὰν τῷ Σαλωμὼν τὸν Ραζὼν υἱὸν ᾿Ελιαδαὲ τὸν Βαραμεὲθ ᾿Αδαδεζὲρ βασιλέα Σουβὰ κύριον αὐτοῦ.
24
24
И҆ собра́шасѧ къ немꙋ̀ мꙋ́жїе, и҆ бѣ̀ воево́да полка̀ мѧте́жнагѡ, є҆гда̀ оу҆бива́ше ѧ҆̀ даві́дъ: и҆ и҆до́ша въ дама́скъ, и҆ сѣдо́ша въ не́мъ, и҆ воцари́шасѧ въ дама́сцѣ. καὶ συνηθροίσθησαν ἐπ᾿ αὐτὸν ἄνδρες καὶ ἦν ἄρχων συστρέμματος ἐν τῷ ἀποκτείνειν Δαυὶδ αὐτούς, καὶ ἐπορεύθησαν εἰς Δαμασκὸν καὶ ἐκάθισαν ἐν αὐτῷ καὶ ἐβασίλευσεν ἐν Δαμασκῷ
25
25
И҆ бѣ̀ стꙋжа́ѧ і҆и҃леви во всѧ̑ дни̑ соломѡ̑ни: сїѧ̑ ѕло́ба а҆де́ра: и҆ ѡ҆тѧгчѝ і҆и҃лѧ и҆ воцари́сѧ въ землѝ є҆дѡ́мстѣй. καὶ ἐγένετο ἀντικείμενος τῷ ᾿Ισραὴλ πάσας τὰς ἡμέρας Σαλωμών.
26
26
И҆ і҆еровоа́мъ сы́нъ нава́товъ, є҆фра́ѳѧнинъ ѿ сарі́ры, сы́нъ жены̀ вдови́цы, ра́бъ соломѡ́новъ, и҆ воздви́же рꙋ́цѣ на царѧ̀ соломѡ́на. Καὶ ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς Ναβὰτ ὁ ᾿Εφραθὶ ἐκ τῆς Σαριρὰ υἱὸς γυναικὸς χήρας δοῦλος Σαλωμών.
27
27
И҆ сїѧ̀ вина̀, ꙗ҆́кѡ воздви́же рꙋ́цѣ на царѧ̀ соломѡ́на: ца́рь соломѡ́нъ созида́ше краегра́дїе и҆ ѡ҆гражда́ше стѣно́ю гра́дъ даві́да ѻ҆тца̀ своегѡ̀: καὶ τοῦτο τὸ πρᾶγμα ὡς ἐπῄρατο χεῖρας ἐπὶ βασιλέα Σαλωμών. καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν ᾠκοδόμησε τὴν ἄκραν, συνέκλεισε τὸν φραγμὸν τῆς πόλεως Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
28
28
і҆еровоа́мъ же человѣ́къ крѣ́покъ си́лою. И҆ ви́дѣ соломѡ́нъ ѻ҆́трока, ꙗ҆́кѡ мꙋ́жъ дѣ́лъ є҆́сть, и҆ поста́ви є҆го̀ над̾ бремена́ми до́мꙋ і҆ѡ́сифова. καὶ ὁ ἄνθρωπος ῾Ιεροβοὰμ ἰσχυρὸς δυνάμει, καὶ εἶδε Σαλωμὼν τὸ παιδάριον ὅτι ἀνὴρ ἔργων ἐστί, καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐπὶ τὰς ἄρσεις οἴκου ᾿Ιωσήφ.
29
29
И҆ бы́сть во вре́мѧ ѻ҆́но, и҆ і҆еровоа́мъ и҆зы́де и҆з̾ і҆ерⷭ҇ли́ма, и҆ ѡ҆брѣ́те є҆го̀ а҆хі́а силѡні́тѧнинъ прⷪ҇ро́къ на пꙋтѝ, и҆ совратѝ є҆го̀ съ пꙋтѝ: и҆ бѣ̀ а҆хі́а ѡ҆блече́нъ въ ри́зꙋ но́вꙋ: и҆ (бѣ́ста) ѻ҆́ба є҆ди̑ны на по́ли. καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ ῾Ιεροβοὰμ ἐξῆλθεν ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ εὗρεν αὐτὸν ᾿Αχιὰ ὁ Σηλωνίτης ὁ προφήτης ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ἀπέστησεν αὐτὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ· καὶ ᾿Αχιὰ περιβεβλημένος ἱματίῳ καινῷ, καὶ ἀμφότεροι μόνοι ἐν τῷ πεδίῳ.
30
30
И҆ взѧ̀ а҆хі́а за ри́зꙋ свою̀ но́вꙋю, ꙗ҆́же бѣ̀ на не́мъ, и҆ раздра̀ ю҆̀ на двана́десѧть жрє́бїй, καὶ ἐπελάβετο ᾿Αχιὰ τοῦ ἱματίου αὐτοῦ τοῦ καινοῦ τοῦ ἐπ᾿ αὐτῷ καὶ διέρρηξεν αὐτὸν δώδεκα ρήγματα
31
31
и҆ речѐ і҆еровоа́мꙋ: прїимѝ себѣ̀ де́сѧть жрє́бїй, ꙗ҆́кѡ та́кѡ гл҃етъ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃левъ: сѐ, а҆́зъ ѿторга́ю ца́рство и҆з̾ рꙋкѝ соломѡ́ни, и҆ да́мъ тѝ хорꙋ́гвїй де́сѧть: καὶ εἶπε τῷ ῾Ιεροβοάμ· λάβε σεαυτῷ δέκα ρήγματα, ὅτι τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ· ἰδοὺ ἐγὼ ρήσσω τὴν βασιλείαν ἐκ χειρὸς Σαλωμὼν καὶ δώσω σοι δέκα σκῆπτρα.
32
32
и҆ двѣ̀ хорꙋ̑гви бꙋ́дꙋтъ є҆мꙋ̀, раба̀ ра́ди моегѡ̀ даві́да и҆ і҆ерⷭ҇ли́ма ра́ди гра́да, є҆го́же и҆збра́хъ себѣ̀ ѿ всѣ́хъ колѣ́нъ і҆и҃левыхъ, καὶ δύο σκῆπτρα ἔσονται αὐτῷ διὰ τὸν δοῦλόν μου Δαυὶδ καὶ διὰ ῾Ιερουσαλὴμ τὴν πόλιν, ἣν ἐξελεξάμην ἐν αὐτῇ ἐκ πασῶν φυλῶν ᾿Ισραήλ,
33
33
зане́же ѡ҆ста́ви мѧ̀ и҆ поклони́сѧ а҆ста́ртѣ ме́рзости сїдѡ́нстѣй и҆ хамѡ́сꙋ и҆ кꙋмі́рѡмъ мѡа̑влимъ и҆ царю̀ и҆́хъ претыка́нїю сынѡ́въ а҆ммѡ́нихъ, и҆ не по́йде по пꙋтє́мъ мои̑мъ, є҆́же твори́ти оу҆гѡ́днаѧ предо мно́ю, ꙗ҆́коже даві́дъ ѻ҆те́цъ є҆гѡ̀: καὶ ἀνθ᾿ ὧν ἐγκατέλιπέ με καὶ ἐποίησε τῇ ᾿Αστάρτῃ βδελύγματι Σιδωνίων καὶ τῷ Χαμὼς καὶ τοῖς εἰδώλοις Μωὰβ καὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν προσοχθίσματι υἱῶν ᾿Αμμὼν καὶ οὐκ ἐπορεύθη ἐν ταῖς ὁδοῖς μου τοῦ ποιῆσαι τὸ εὐθὲς ἐνώπιον ἐμοῦ, ὡς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ.
34
34
и҆ не ѿимꙋ̀ ца́рства всегѡ̀ ѿ рꙋкꙋ̀ є҆гѡ̀, поне́же защища́ѧ защищꙋ̀ є҆го̀ во всѧ̑ дни̑ живота̀ є҆гѡ̀, даві́да ра́ди раба̀ моегѡ̀, є҆го́же и҆збра́хъ, и҆́же сохранѝ за́пѡвѣди моѧ̑ и҆ ѡ҆правда̑нїѧ: καὶ οὐ μὴ λάβω τὴν βασιλείαν ὅλην ἐκ χειρὸς αὐτοῦ, διότι ἀντιτασσόμενος ἀντιτάξομαι αὐτῷ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ, διὰ τὸν Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου, ὃν ἐξελεξάμην αὐτόν.
35
35
и҆ ѿимꙋ̀ ца́рство ѿ рꙋкѝ сы́на є҆гѡ̀, и҆ да́мъ тѝ де́сѧть хорꙋ́гвїй, καὶ λήψομαι τὴν βασιλείαν ἐκ χειρὸς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ δώσω σοι τὰ δέκα σκῆπτρα,
36
36
сы́нꙋ же є҆гѡ̀ да́мъ двѣ̀ хорꙋ̑гви, ꙗ҆́кѡ да бꙋ́детъ престо́лъ рабꙋ̀ моемꙋ̀ даві́дꙋ во всѧ̑ дни̑ предо мно́ю во і҆ерⷭ҇ли́мѣ гра́дѣ, є҆го́же и҆збра́хъ себѣ̀ на положе́нїе и҆́мени моемꙋ̀ та́мѡ: τῷ δὲ υἱῷ αὐτοῦ δώσω τὰ δύο σκῆπτρα, ὅπως ᾖ θέσις τῷ δούλῳ μου Δαυὶδ πάσας τὰς ἡμέρας ἐνώπιον ἐμοῦ ἐν ῾Ιερουσαλὴμ τῇ πόλει, ἣν ἐξελεξάμην ἐμαυτῷ τοῦ θέσθαι τὸ ὄνομά μου ἐκεῖ.
37
37
и҆ прїимꙋ̀ тѧ̀, и҆ воцари́шисѧ, въ ни́хже жела́етъ дꙋша̀ твоѧ̀, и҆ ты̀ бꙋ́деши ца́рь над̾ і҆и҃лемъ: καὶ σὲ λήψομαι καὶ βασιλεύσεις ἐν οἷς ἐπιθυμεῖ ἡ ψυχή σου, καὶ σὺ ἔσῃ βασιλεὺς ἐπὶ τὸν ᾿Ισραήλ.
38
38
и҆ бꙋ́детъ а҆́ще сохрани́ши всѧ̑, є҆ли̑ка заповѣ́даю тѝ, и҆ по́йдеши по пꙋтє́мъ мои̑мъ, и҆ сотвори́ши оу҆гѡ́днаѧ предо мно́ю, храни́ти за́пѡвѣди моѧ̑ и҆ повелѣ̑нїѧ моѧ̑, ꙗ҆́коже сотворѝ даві́дъ ра́бъ мо́й, и҆ бꙋ́дꙋ съ тобо́ю, и҆ сози́ждꙋ тѝ до́мъ вѣ́ренъ, ꙗ҆́коже созда́хъ даві́дꙋ, и҆ да́мъ тѝ і҆и҃лѧ: καὶ ἔσται ἐὰν φυλάξῃς πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλωμαί σοι, καὶ πορευθῇς ἐν ταῖς ὁδοῖς μου καὶ ποιήσῃς τὸ εὐθὲς ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ φυλάξασθαι τὰ προστάγματά μου καὶ τὰς ἐντολάς μου, καθὼς ἐποίησε Δαυὶδ ὁ δοῦλός μου, καὶ ἔσομαι μετὰ σοῦ καὶ οἰκοδομήσω σοι οἶκον πιστόν, καθὼς ᾠκοδόμησα τῷ Δαυὶδ.
39
и҆ ѡ҆ѕло́блю ро́дъ даві́довъ за сїѧ̑, но не во всѧ̑ дни̑.
40
40
И҆ и҆ска́ше соломѡ́нъ оу҆би́ти і҆еровоа́ма. И҆ воста̀ і҆еровоа́мъ, и҆ оу҆бѣжа̀ во є҆гѵ́петъ къ сꙋсакі́мꙋ царю̀ є҆гѵ́петскꙋ, и҆ бѣ̀ во є҆гѵ́птѣ, до́ндеже соломѡ́нъ оу҆́мре. καὶ ἐζήτησε Σαλωμὼν θανατῶσαι τὸν ῾Ιεροβοάμ, καὶ ἀνέστη καὶ ἀπέδρα εἰς Αἴγυπτον πρὸς Σουσακὶμ βασιλέα Αἰγύπτου καὶ ἦν ἐν Αἰγύπτῳ, ἕως οὗ ἀπέθανε Σαλωμών.
41
41
И҆ прѡ́чаѧ слове́съ соломѡ́нихъ, и҆ всѧ̑ є҆ли̑ка сотворѝ, и҆ ве́сь смы́слъ є҆гѡ̀, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана бы́ша въ кни́зѣ слове́съ соломѡ́нихъ; Καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Σαλωμὼν καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ πᾶσαν τὴν φρόνησιν αὐτοῦ, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γέγραπται ἐν βιβλίῳ ρημάτων Σαλωμών;
42
42
И҆ дні́е, въ нѧ́же ца́рствова соломѡ́нъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ над̾ всѣ́мъ і҆и҃лемъ, четы́редесѧть лѣ́тъ. καὶ αἱ ἡμέραι, ἅς ἐβασίλευε Σαλωμὼν ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἐπὶ πάντα ᾿Ισραὴλ τεσσαράκοντα ἔτη.
43
43
И҆ оу҆́спе соломѡ́нъ со ѻ҆тцы̑ свои́ми: и҆ погребо́ша є҆го̀ во гра́дѣ даві́да ѻ҆тца̀ є҆гѡ̀, и҆ воцари́сѧ ровоа́мъ сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη Σαλωμὼν μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν πόλει Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. καὶ ἐγενήθη ὡς ἤκουσεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς Ναβάτ, —καὶ αὐτοῦ ἔτι ὄντος ἐν Αἰγύπτῳ ὡς ἔφυγεν ἐκ προσώπου Σαλωμὼν καὶ ἐκάθητο ἐν Αἰγύπτῳ— κατευθύνει καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πόλιν αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν Σαριρὰ τὴν ἐν ὄρει ᾿Εφραίμ.
Глава́ в҃і
Κεφάλαιο 12
1
1
И҆ и҆́де ца́рь ровоа́мъ въ сїкі́мꙋ, ꙗ҆́кѡ въ сїкі́мꙋ прїи́де ве́сь і҆и҃ль воцари́ти є҆го̀. ΚΑΙ πορεύεται βασιλεὺς Ροβοὰμ εἰς Σίκιμα, ὅτι εἰς Σίκιμα ἤρχοντο πᾶς ᾿Ισραὴλ βασιλεῦσαι αὐτόν.*
2
2
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша і҆еровоа́мъ сы́нъ нава́товъ, сꙋ́щꙋ є҆мꙋ̀ є҆щѐ во є҆гѵ́птѣ, ꙗ҆́кѡ оу҆бѣ́глъ бѣ̀ ѿ лица̀ соломѡ́на, и҆ возврати́сѧ і҆еровоа́мъ и҆з̾ є҆гѵ́пта: Καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς Ναβὰτ καὶ αὐτοῦ ἔτι ὄντος ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ ἔφυγεν ἐκ προσώπου τοῦ βασιλέως Σαλωμὼν καὶ ἐπέστρεψεν ῾Ιεροβοὰμ ἐξ Αἰγύπτου,
3
3
и҆ посла́ша, и҆ призва́ша є҆го̀. И҆ прїи́де і҆еровоа́мъ и҆ ве́сь со́нмъ і҆и҃левъ, и҆ реко́ша лю́дїе къ царю̀ ровоа́мꙋ глаго́люще: καὶ ἀπέστειλαν καὶ ἐκάλεσαν αὐτὸν καὶ ἦλθεν ῾Ιεροβοὰμ καὶ πᾶσα ἡ ἐκκλησία ᾿Ισραήλ.
4
4
ѻ҆те́цъ тво́й ѡ҆тѧгчѝ ꙗ҆ре́мъ на́шъ, ты́ же нн҃ѣ ѡ҆блегчѝ ѿ рабо́ты ѻ҆тца̀ твоегѡ̀ же́стокїѧ и҆ ѿ ꙗ҆рма̀ є҆гѡ̀ тѧ́жкагѡ, є҆го́же возложѝ на ны̀, и҆ порабо́таемъ тѝ. ὁ πατήρ σου ἐβάρυνε τὸν κλοιὸν ἡμῶν, καὶ σὺ νῦν κούφισον ἀπὸ τῆς δουλείας τοῦ πατρός σου τῆς σκληρᾶς καὶ ἀπὸ τοῦ κλοιοῦ αὐτοῦ τοῦ βαρέως, οὗ ἔδωκεν ἐφ᾿ ἡμᾶς, καὶ δουλεύσομέν σοι.
5
5
И҆ речѐ къ ни̑мъ: ѿиди́те (и҆ пребꙋ́дите) до тре́тїѧгѡ днѐ, и҆ возврати́тесѧ ко мнѣ̀. И҆ и҆до́ша. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· ἀπέλθετε ἕως ἡμερῶν τριῶν καὶ ἀναστρέψατε πρός με· καὶ ἀπῆλθον.
6
6
И҆ возвѣстѝ ровоа́мъ ца́рь старѣ́йшинамъ, и҆̀же бы́ша предстоѧ́ще пред̾ соломѡ́номъ ѻ҆тце́мъ є҆гѡ̀, є҆щѐ жи́вꙋ є҆мꙋ̀ сꙋ́щꙋ, глаго́лѧ: ка́кѡ вы̀ мы́слите, да ѿвѣща́ю лю́демъ си̑мъ сло́во; καὶ ἀπήγγειλεν ὁ βασιλεὺς τοῖς πρεσβυτέροις, οἳ ἦσαν παρεστῶτες ἐνώπιον Σαλωμὼν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἔτι ζῶντος αὐτοῦ λέγων· πῶς ὑμεῖς βουλεύεσθε καὶ ἀποκριθῶ τῷ λαῷ τούτῳ λόγον;
7
7
И҆ рѣ́ша є҆мꙋ̀, глаго́люще: а҆́ще въ дне́шнїй де́нь бꙋ́деши ра́бъ лю́демъ си̑мъ и҆ порабо́таеши и҆̀мъ, и҆ рече́ши и҆̀мъ словеса̀ бла̑га, и҆ бꙋ́дꙋтъ тѝ рабѝ во всѧ̑ дни̑. καὶ ἐλάλησαν πρὸς αὐτὸν λέγοντες· εἰ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ ἔσῃ δοῦλος τῷ λαῷ τούτῳ καὶ δουλεύσεις αὐτοῖς καὶ λαλήσεις πρὸς αὐτοὺς λόγους ἀγαθούς, καὶ ἔσονταί σοι δοῦλοι πάσας τὰς ἡμέρας.
8
8
И҆ пренебрежѐ совѣ́тъ старѣ́йшинъ, ꙗ҆̀же совѣща́ша є҆мꙋ̀, и҆ совѣ́това со ѻ҆́трѡки воспита́нными съ ни́мъ предстоѧ́вшими пред̾ лице́мъ є҆гѡ̀, καὶ ἐγκατέλιπε τὴν βουλὴν τῶν πρεσβυτέρων, ἃ συνεβουλεύσαντο αὐτῷ, καὶ συνεβουλεύσατο μετὰ τῶν παιδαρίων τῶν ἐκτραφέντων μετ᾿ αὐτοῦ τῶν παρεστηκότων πρὸς προσώπου αὐτοῦ
9
9
и҆ речѐ и҆̀мъ: что̀ вы̀ совѣщава́ете; и҆ что̀ ѿвѣща́ю лю́демъ си̑мъ, и҆̀же рѣ́ша ко мнѣ̀, глаго́люще: ѡ҆блегчѝ на́шъ ꙗ҆ре́мъ, є҆го́же возложѝ ѻ҆те́цъ тво́й на ны̀; καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τί ὑμεῖς συμβουλεύετε, καὶ τί ἀποκριθῶ τῷ λαῷ τούτῳ τοῖς λέγουσι πρός με λεγόντων· κούφισον ἀπὸ τοῦ κλοιοῦ, οὗ ἔδωκεν ὁ πατήρ σου ἐφ᾿ ἡμᾶς;
10
10
И҆ глаго́лаша къ немꙋ̀ ѻ҆́троцы воспита́ннїи съ ни́мъ и҆ рѣ́ша є҆мꙋ̀: си́це да глаго́леши лю́демъ си̑мъ, и҆̀же рѣ́ша къ тебѣ̀, глаго́люще: ѻ҆те́цъ тво́й ѡ҆тѧгчѝ ꙗ҆ре́мъ на́шъ: ты́ же нн҃ѣ ѡ҆блегчѝ ѿ на́съ: сїѧ̑ рече́ши къ ни̑мъ: ю҆́ность моѧ̀ толстѣ́е чре́слъ ѻ҆тца̀ моегѡ̀: καὶ ἐλάλησαν πρὸς αὐτὸν τὰ παιδάρια τὰ ἐκτραφέντα μετ᾿ αὐτοῦ, οἱ παρεστηκότες πρὸ προσώπου αὐτοῦ λέγοντες· τάδε λαλήσεις τῷ λαῷ τούτῳ τοῖς λαλήσασι πρός σε λέγοντες· ὁ πατήρ σου ἐβάρυνε τὸν κλοιὸν ἡμῶν καὶ σὺ νῦν κούφισον ἀφ᾿ ἡμῶν, τάδε λαλήσεις πρὸς αὐτούς· ἡ μικρότης μου παχυτέρα τῆς ὀσφύος τοῦ πατρός μου·
11
11
и҆ нн҃ѣ ѻ҆те́цъ мо́й наложѝ на вы̀ ꙗ҆ре́мъ тѧ́жекъ, а҆́зъ же приложꙋ̀ къ ꙗ҆рмꙋ̀ ва́шемꙋ: ѻ҆те́цъ мо́й наказа̀ вы̀ ра́нами, а҆́зъ же накажꙋ̀ вы̀ скорпїо́нами. καὶ νῦν ὁ πατήρ μου ἐπεσάσσετο ὑμᾶς κλοιῷ βαρεῖ, κἀγὼ προσθήσω ἐπὶ τὸν κλοιὸν ὑμῶν· ὁ πατήρ μου ἐπαίδευσεν ὑμᾶς ἐν μάστιξιν, ἐγὼ δὲ παιδεύσω ὑμᾶς ἐν σκορπίοις.
12
12
И҆ прїи́де ве́сь і҆и҃ль къ царю̀ ровоа́мꙋ въ де́нь тре́тїй, ꙗ҆́коже речѐ и҆̀мъ ца́рь, глаго́лѧ: возврати́тесѧ ко мнѣ̀ въ де́нь тре́тїй. καὶ παρεγένοντο πᾶς ᾿Ισραὴλ πρὸς τὸν βασιλέα Ροβοὰμ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ, καθότι ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς λέγων· ἀναστράφητε πρός με τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ.
13
13
И҆ ѿвѣща̀ ца́рь къ лю́демъ же́стокѡ: и҆ ѡ҆ста́ви ца́рь ровоа́мъ совѣ́тъ старѣ́йшинъ, ꙗ҆̀же совѣща́ша є҆мꙋ̀, καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν λαὸν σκληρά, καὶ ἐγκατέλιπε Ροβοὰμ τὴν βουλὴν τῶν πρεσβυτέρων, ἃ συνεβουλεύσαντο αὐτῷ,
14
14
и҆ речѐ къ ни̑мъ по совѣ́тꙋ ѻ҆трокѡ́въ, глаго́лѧ: ѻ҆те́цъ мо́й ѡ҆тѧгчѝ ꙗ҆ре́мъ ва́шъ, а҆́зъ же приложꙋ̀ къ ꙗ҆рмꙋ̀ ва́шемꙋ: ѻ҆те́цъ мо́й наказа̀ вы̀ ра́нами, а҆́зъ же накажꙋ̀ вы̀ скорпїо́нами. καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτοὺς κατὰ τὴν βουλὴν τῶν παιδαρίων λέγων· ὁ πατήρ μου ἐβάρυνε τὸν κλοιὸν ὑμῶν, κἀγὼ προσθήσω ἐπὶ τὸν κλοιὸν ὑμῶν· ὁ πατήρ μου ἐπαίδευσεν ὑμᾶς ἐν μάστιξι, κἀγὼ παιδεύσω ὑμᾶς ἐν σκορπίοις.
15
15
И҆ не послꙋ́ша ца́рь люді́й, ꙗ҆́кѡ бѣ̀ превраще́нїе ѿ гдⷭ҇а, ꙗ҆́кѡ да оу҆тверди́тъ гл҃го́лъ сво́й, є҆го́же гл҃а рꙋко́ю а҆хі́и силѡні́тѧнина ѡ҆ і҆еровоа́мѣ сы́нѣ нава́товѣ. καὶ οὐκ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς τοῦ λαοῦ, ὅτι ἦν μεταστροφὴ παρὰ Κυρίου, ὅπως στήσῃ τὸ ρῆμα αὐτοῦ, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ ᾿Αχιὰ τοῦ Σηλωνίτου περὶ ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ.
16
16
И҆ ви́дѣ ве́сь і҆и҃ль, ꙗ҆́кѡ не послꙋ́ша ца́рь гла́са и҆́хъ, и҆ ѿвѣща́ша лю́дїе царю̀, глаго́люще: ка́ѧ на́мъ ча́сть въ даві́дѣ; и҆ нѣ́сть на́мъ наслѣ́дїѧ въ сы́нѣ і҆ессе́овѣ: бѣжѝ, і҆и҃лю, въ кро́вы своѧ̑: нн҃ѣ пасѝ до́мъ тво́й, даві́де. И҆ ѿи́де і҆и҃ль въ кро́вы своѧ̑. καὶ εἶδον πᾶς ᾿Ισραήλ, ὅτι οὐκ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς αὐτῶν, καὶ ἀπεκρίθη ὁ λαὸς τῷ βασιλεῖ λέγων· τίς ἡμῖν μερὶς ἐν Δαυίδ; καὶ οὐκ ἔστιν ἡμῖν κληρονομία ἐν υἱῷ ᾿Ιεσσαί· ἀπότρεχε, ᾿Ισραήλ, εἰς τὰ σκηνώματά σου· νῦν βόσκε τὸν οἶκόν σου, Δαυίδ. καὶ ἀπῆλθεν ᾿Ισραὴλ εἰς τὰ σκηνώματα αὐτοῦ.
17
Над̾ сынми́ же і҆и҃левыми, и҆̀же живѧ́хꙋ во градѣ́хъ і҆ꙋ́диныхъ, воцари́сѧ ровоа́мъ над̾ ни́ми.
18
18
И҆ посла̀ ца́рь ровоа́мъ а҆дѡнїра́ма, и҆́же над̾ да́нїю, и҆ побѝ є҆го̀ ка́менїемъ ве́сь і҆и҃ль, и҆ оу҆́мре. Ца́рь же ровоа́мъ потща́сѧ взы́ти на колесни́цꙋ оу҆бѣжа́ти во і҆ерⷭ҇ли́мъ. καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς τὸν ᾿Αδωνιρὰμ τὸν ἐπὶ τοῦ φόρου, καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν ἐν λίθοις καὶ ἀπέθανε· καὶ ὁ βασιλεὺς Ροβοὰμ ἔφθασεν ἀναβῆναι τοῦ φυγεῖν εἰς ῾Ιερουσαλήμ.
19
19
И҆ ѿложи́сѧ і҆и҃ль ѿ до́мꙋ даві́дова да́же до дне́сь. καὶ ἠθέτησεν ᾿Ισραὴλ εἰς τὸν οἶκον Δαυὶδ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
20
20
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша ве́сь і҆и҃ль, ꙗ҆́кѡ возврати́сѧ і҆еровоа́мъ ѿ є҆гѵ́пта, и҆ посла́ша, и҆ призва́ша є҆го̀ на собо́ръ, и҆ воцари́ша є҆го̀ над̾ і҆и҃лемъ: и҆ не бѣ̀ в̾слѣ́дъ до́мꙋ даві́дова, то́кмѡ хорꙋ́гвь і҆ꙋ́дина и҆ венїамі́нова. καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσε πᾶς ᾿Ισραὴλ ὅτι ἀνέκαμψεν ῾Ιεροβοὰμ ἐξ Αἰγύπτου, καὶ ἀπέστειλαν καὶ ἐκάλεσαν αὐτὸν εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ ἐβασίλευσαν αὐτὸν ἐπὶ ᾿Ισραήλ· καὶ οὐκ ἦν ὀπίσω οἴκου Δαυὶδ πάρεξ σκήπτρου ᾿Ιούδα καὶ Βενιαμὶν μόνοι.
21
21
И҆ ровоа́мъ вни́де во і҆ерⷭ҇ли́мъ и҆ собра̀ ве́сь со́нмъ і҆ꙋ́динъ и҆ хорꙋ́гвь венїамі́ню, сто̀ и҆ два́десѧть ты́сѧщъ ю҆́ношей, творѧ́щихъ бра́нь, ра́товати на до́мъ і҆и҃левъ, є҆́же возврати́ти ца́рство ровоа́мꙋ сы́нꙋ соломѡ́ню. καὶ Ροβοὰμ εἰσῆλθεν εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἐξεκκλησίασε τὴν συναγωγὴν ᾿Ιούδα καὶ σκῆπτρον Βενιαμὶν ἑκατὸν καὶ εἴκοσι χιλιάδας νεανιῶν ποιούντων πόλεμον, τοῦ πολεμεῖν πρὸς οἶκον ᾿Ισραήλ, ἐπιστρέψαι τὴν βασιλείαν Ροβοὰμ υἱῷ Σαλωμών.
22
22
И҆ бы́сть сло́во гдⷭ҇не ко саме́ю человѣ́кꙋ бж҃їю, гл҃ѧ: καὶ ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς Σαμαίαν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ λέγων·
23
23
рцы̀ къ ровоа́мꙋ сы́нꙋ соломѡ́ню царю̀ і҆ꙋ́динꙋ и҆ ко всемꙋ̀ до́мꙋ і҆ꙋ́динꙋ и҆ венїамі́новꙋ и҆ ко ѡ҆ста́вшымсѧ лю́демъ, глаго́лѧ: εἰπὸν τῷ Ροβοὰμ υἱῷ Σαλωμὼν βασιλεῖ ᾿Ιούδα καὶ πρὸς πάντα οἶκον ᾿Ιούδα καὶ Βενιαμὶν καὶ τῷ καταλοίπῳ τοῦ λαοῦ λέγων·
24
24
та́кѡ гл҃етъ гдⷭ҇ь: не восходи́те, нижѐ ра́тꙋйте на бра́тїю ва́шꙋ, на сы́ны і҆и҃лєвы: но возврати́тесѧ кі́йждо въ до́мы своѧ̑, ꙗ҆́кѡ ѿ менє̀ бы́сть гл҃го́лъ се́й. И҆ послꙋ́шаша словесѐ гдⷭ҇нѧ, и҆ преста́ша и҆тѝ по гл҃го́лꙋ гдⷭ҇ню. τάδε λέγει Κύριος· οὐκ ἀναβήσεσθε οὐδὲ πολεμήσετε μετὰ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ· ἀποστρεφέτω ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον ἑαυτοῦ, ὅτι παρ᾿ ἐμοῦ γέγονε τὸ ρῆμα τοῦτο. καὶ ἤκουσαν τοῦ λόγου Κυρίου καὶ κατέπαυσαν τοῦ πορευθῆναι κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου. 24α Καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωμὼν κοιμᾶται μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ θάπτεται μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ. καὶ ἐβασίλευσε Ροβοὰμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ ἐν ῾Ιερουσαλὴμ υἱὸς ὢν ἑκκαίδεκα ἐτῶν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτόν, καὶ δώδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ. καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ Ναανάν, θυγάτηρ ᾿Ανὰν υἱοῦ Ναὰς βασιλέως υἱῶν ᾿Αμμών· καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, καὶ οὐκ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. 24β καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐξ ὄρους ᾿Εφραὶμ δοῦλος τῷ Σαλωμών, καὶ ὄνομα αὐτῷ ῾Ιεροβοάμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ Σαριρά, γυνὴ πόρνη· καὶ ἔδωκεν αὐτὸν Σαλωμὼν εἰς ἄρχοντα σκυτάλης ἐπὶ ἄρσεις οἴκου ᾿Ιωσήφ, καὶ ᾠκοδόμησε τῷ Σαλωμὼν τὴν Σαριρὰ τὴν ἐν ὄρει ᾿Εφραίμ, καὶ ἦσαν αὐτῶ τριακόσια ἅρματα ἵππων· οὗτος ᾠκοδόμησε τὴν ἄκραν ἐν ταῖς ἄρσεσιν οἴκου ᾿Εφραὶμ, οὗτος συνέκλεισε τὴν πόλιν Δαυὶδ καὶ ἦν ἐπαιρόμενος ἐπὶ τὴν βασιλείαν. 24γ καὶ ἐζήτει Σαλωμὼν θανατῶσαι αὐτόν, καὶ ἐφοβήθη καὶ ἀπέδρα αὐτὸς πρὸς Σουσακὶμ βασιλέα Αἰγύπτου καὶ ἦν μετ᾿ αὐτοῦ ἕως ἀπέθανε Σαλωμών. 24δ καὶ ἤκουσεν ῾Ιεροβοὰμ ἐν Αἰγύπτῳ ὅτι τέθνηκε Σαλωμών, καὶ ἐλάλησεν εἰς τὰ ὦτα Σουσακὶμ βασιλέως Αἰγύπτου λέγων· ἐξαπόστειλόν με καὶ ἀπελεύσομαι ἐγὼ εἰς τὴν γῆν μου· καὶ εἶπεν αὐτῷ Σουσακίμ· αἴτησαί τι αἴτημα καὶ δώσω σοι. 24ε καὶ Σουσακὶμ ἔδωκε τῷ ῾Ιεροβοὰμ τὴν ᾿Ανώ, ἀδελφὴν Θεκεμίνας τὴν πρεσβυτέραν τῆς γυναικὸς αὐτοῦ αὐτῷ εἰς γυναῖκα· αὕτη ἦν μεγάλη ἐν μέσῳ τῶν θυγατέρων τοῦ βασιλέως καὶ ἔτεκε τῷ ῾Ιεροβοὰμ τὸν ᾿Αβιὰ υἱὸν αὐτοῦ. 24ζ καὶ εἶπεν ῾Ιεροβοὰμ πρὸς Σουσακίμ· ὄντως ἐξαπόστειλόν με καὶ ἀπελεύσομαι. καὶ ἐξῆλθεν ῾Ιεροβοὰμ ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἦλθεν εἰς γῆν Σαριρὰ τὴν ἐν ὄρει ᾿Εφραίμ· καὶ συνάγεται ἐκεῖ πᾶν σκῆπτρον ᾿Εφραίμ· καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ ῾Ιεροβοὰμ χάρακα. 24η Καὶ ἠρώστησε τὸ παιδάριον αὐτοῦ ἀρρωστίαν κραταιὰν σφόδρα, καὶ ἐπορεύθη ῾Ιεροβοὰμ ἐρωτῆσαι περὶ τοῦ παιδαρίου· καὶ εἶπε πρὸς ᾿Ανὼ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· ἀνάστηθι καὶ πορεύου, ἐπερώτησον τὸν Θεὸν περὶ τοῦ παιδαρίου, εἰ ζήσεται ἐκ τῆς ἀρρωστίας αὐτοῦ. 24θ καὶ ἄνθρωπος ἦν ἐν Σηλὼμ καὶ ὄνομα αὐτῷ ᾿Αχιά, καὶ οὗτος ἦν υἱὸς ἑξήκοντα ἐτῶν, καὶ ρῆμα Κυρίου μετ᾿ αὐτοῦ. καὶ εἶπεν ῾Ιεροβοὰμ πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· ἀνάστηθι καὶ λαβὲ εἰς τὴν χεῖρά σου τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ ἄρτους καὶ κολλύρια τοῖς τέκνοις αὐτοῦ καὶ σταφυλὴν καὶ στάμνον μέλιτος. καὶ ἀνέστη ἡ γυνὴ 24ι καὶ ἔλαβεν εἰς τὴν χεῖρα αὐτῆς ἄρτους καὶ δύο κολλύρια καὶ σταφυλὴν καὶ στάμνον μέλιτος τῷ ᾿Αχιά· καὶ ὁ ἄνθρωπος πρεσβύτερος, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἠμβλυώπουν τοῦ ἰδεῖν, 24κ καὶ ἀνέστη ἐκ Σαριρὰ καὶ πορεύεται, καὶ ἐγένετο ἐλθούσης αὐτῆς εἰς τὴν πόλιν πρὸς ᾿Αχιὰ τὸν Σηλωνίτην καὶ εἶπεν ᾿Αχιὰ τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ· ἔξελθε δὴ εἰς ἀπαντὴν ᾿Ανὼ τῇ γυναικὶ ῾Ιεροβοὰμ καὶ ἐρεῖς αὐτῇ· εἴσελθε καὶ μὴ στῇς, ὅτι τάδε λέγει Κύριος· σκληρὰ ἐγὼ ἐπαποστέλλω ἐπὶ σέ. 24λ καὶ εἰσῆλθεν ᾿Ανὼ πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ, καὶ εἶπεν αὐτῇ ᾿Αχιά· ἱνατί ἐνήνοχάς μοι ἄρτους καὶ σταφυλὴν καὶ κολλύρια καὶ στάμνον μέλιτος; τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ σὺ ἀπελεύσῃ ἀπ᾿ ἐμοῦ, καὶ ἔσται εἰσελθούσης σου τὴν πόλιν εἰς Σαριρὰ καὶ τὰ κοράσιά σου ἐξελεύσονταί σοι εἰς συνάντησιν καὶ ἐροῦσί σοι· τὸ παιδάριον τέθνηκεν. 24μ ὅτι τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ ἐγὼ ἐξολοθρεύσω τοῦ ῾Ιεροβοὰμ οὐροῦντα πρὸς τοῖχον, καὶ ἔσονται οἱ τεθνηκότες τοῦ ῾Ιεροβοὰμ ἐν τῇ πόλει καταφάγονται οἱ κύνες, καὶ τὸν τεθνηκότα ἐν τῷ ἀγρῷ καταφάγεται τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τὸ παιδάριον κόψονται· οὐαὶ Κύριε, ὅτι εὑρέθη ἐν αὐτῷ ρῆμα καλὸν περὶ τοῦ Κυρίου. 24ν καὶ ἀπῆλθεν ἡ γυνή, ὡς ἤκουσε, καὶ ἐγένετο ὡς εἰσῆλθεν εἰς τὴν Σαριρά, καὶ τὸ παιδάριον ἀπέθανε, καὶ ἐξῆλθεν ἡ κραυγὴ εἰς ἀπαντήν. 24ξ Καὶ ἐπορεύθη ῾Ιεροβοὰμ εἰς Σίκιμα τὴν ἐν ὄρει ᾿Εφραὶμ καὶ συνήθροισεν ἐκεῖ τὰς φυλὰς τοῦ ᾿Ισραήλ, καὶ ἀνέβη ἐκεῖ Ροβοὰμ υἱὸς Σαλωμών. καὶ λόγος Κυρίου ἐγένετο πρὸς Σαμαίαν τὸν ᾿Ελαμὶ λέγων· λαβὲ σεαυτῷ ἱμάτιον καινὸν τὸ οὐκ εἰσεληλυθὸς εἰς ὕδωρ καὶ ρῆξον αὐτὸ δώδεκα ρήγματα καὶ δώσεις τῷ ῾Ιεροβοὰμ καὶ ἐρεῖς αὐτῷ· τάδε λέγει Κύριος· λάβε σεαυτῷ δέκα ρήγματα τοῦ περιβαλέσθαι σε. καὶ ἔλαβεν ῾Ιεροβοάμ· καὶ εἶπε Σαμαίας· τάδε λέγει Κύριος ἐπὶ τὰς δέκα φυλὰς τοῦ ᾿Ισραήλ. 24ο Καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Ροβοὰμ υἱὸν Σαλωμών· ὁ πατήρ σου ἐβάρυνε τὸν κλοιὸν αὐτοῦ ἐφ᾿ ἡμᾶς καὶ ἐβάρυνε τὰ βρώματα τῆς τραπέζης αὐτοῦ· καὶ νῦν εἰ κουφιεῖς ἐφ᾿ ἡμᾶς καὶ δουλεύσομέν σοι. καὶ εἶπε Ροβοὰμ πρὸς τὸν λαόν· ἔτι τριῶν ἡμερῶν καὶ ἀποκριθήσομαι ὑμῖν ρῆμα. 24π καὶ εἶπε Ροβοάμ· εἰσαγάγετέ μοι τοὺς πρεσβυτέρους καὶ συμβουλεύσομαι μετ᾿ αὐτῶν τί ἀποκριθῶ τῷ λαῷ ρῆμα ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ. καὶ ἐλάλησε Ροβοὰμ εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν καθὼς ἀπέστειλεν ὁ λαὸς πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπον οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ· οὕτως ἐλάλησε πρός σε ὁ λαός. 24ρ καὶ διεσκέδασε Ροβοὰμ τὴν βουλὴν αὐτῶν, καὶ οὐκ ἤρεσεν ἐνώπιον αὐτοῦ· καὶ ἀπέστειλε καὶ εἰσήγαγε τοὺς συντρόφους αὐτοῦ καὶ ἐλάλησεν αὐτοῖς· ταῦτα καὶ ταῦτα ἀπέσταλκεν ὁ λαὸς πρός με λέγων. καὶ εἶπαν οἱ σύντροφοι αὐτοῦ· οὕτως λαλήσεις πρὸς τὸν λαὸν λέγων· ἡ μικρότης μου παχυτέρα ὑπὲρ τὴν ὀσφὺν τοῦ πατρός μου· ὁ πατήρ μου ἐμαστίγου ὑμᾶς μάστιξιν, ἐγὼ δὲ κατάρξω ὑμᾶς ἐν σκορπίοις. 24σ καὶ ἤρεσε τὸ ρῆμα ἐνώπιον Ροβοάμ, καὶ ἀπεκρίθη τῷ λαῷ καθὼς συνεβούλευσαν αὐτῷ οἱ σύντροφοι αὐτοῦ τά παιδάρια. 24τ καὶ εἶπε πᾶς ὁ λαὸς ὡς ἀνὴρ εἷς, ἕκαστος τῷ πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἀνέκραξαν ἅπαντες λέγοντες· οὐ μερὶς ἡμῖν ἐν Δαυὶδ οὐδὲ κληρονομία ἐν υἱῷ ᾿Ιεσσαί· ἕκαστος εἰς τὰ σκηνώματά σου ᾿Ισραήλ, ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος οὐκ εἰς ἄρχοντα οὐδὲ εἰς ἡγούμενον. 24υ καὶ διεσπάρη πᾶς ὁ λαὸς ἐκ Σικίμων, καὶ ἀπῆλθον ἕκαστος εἰς τὸ σκήνωμα αὐτοῦ. καὶ κατεκράτησε Ροβοὰμ καὶ ἀπῆλθε καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ ἅρμα αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς ῾Ιερουσαλήμ, καὶ πορεύονται ὀπίσω αὐτοῦ πᾶν σκῆπτρον ᾿Ιούδα καὶ πᾶν σκῆπτρον Βενιαμίν. 24φ καὶ ἐγένετο ἐνισταμένου τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ συνήθροισε Ροβοὰμ πάντα ἄνδρα ᾿Ιούδα καὶ Βενιαμὶν καὶ ἀνέβη τοῦ πολεμεῖν πρὸς ῾Ιεροβοὰμ εἰς Σίκιμα. 24χ καὶ ἐγένετο ρῆμα Κυρίου πρὸς Σαμαίαν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ λέγων· εἰπὸν τῷ Ροβοὰμ βασιλεῖ ᾿Ιούδα καὶ πρὸς πάντα οἶκον ᾿Ιούδα καὶ Βενιαμὶν καὶ πρὸς τὸ κατάλειμμα τοῦ λαοῦ λέγων· τάδε λέγει Κύριος· οὐκ ἀναβήσεσθε οὐδὲ πολεμήσετε πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶν υἱοὺς ᾿Ισραήλ· ἀναστρέφετε ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, ὅτι παρ᾿ ἐμοῦ γέγονε τὸ ρῆμα τοῦτο. 24ψ καὶ ἤκουσαν τοῦ λόγου Κυρίου καὶ ἀνέσχον μὴ πορευθῆναι κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου.
25
25
И҆ созда̀ і҆еровоа́мъ сїкі́мꙋ въ горѣ̀ є҆фре́мли, и҆ всели́сѧ въ не́й, и҆ и҆зы́де ѿтꙋ́дꙋ, и҆ созда̀ фанꙋи́ла. Καὶ ᾠκοδόμησεν ῾Ιεροβοὰμ τὴν Σίκιμα τὴν ἐν ὄρει ᾿Εφραὶμ καὶ κατῴκει ἐν αὐτῇ· καὶ ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν καὶ ᾠκοδόμησε τὴν Φανουήλ.
26
26
И҆ речѐ і҆еровоа́мъ въ се́рдцы свое́мъ: сѐ, нн҃ѣ возврати́тсѧ ца́рство въ до́мъ даві́довъ, καὶ εἶπεν ῾Ιεροβοὰμ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· ἰδοὺ νῦν ἐπιστρέψει ἡ βασιλεία εἰς οἶκον Δαυίδ·
27
27
а҆́ще взы́дꙋтъ лю́дїе сі́и вознестѝ же́ртвꙋ въ хра́мѣ гдⷭ҇ни во і҆ерⷭ҇ли́мъ, и҆ ѡ҆брати́тсѧ се́рдце люді́й ко гдⷭ҇ꙋ и҆ господи́нꙋ своемꙋ̀, къ ровоа́мꙋ царю̀ і҆ꙋ́динꙋ, и҆ оу҆бїю́тъ мѧ̀, и҆ возвратѧ́тсѧ къ ровоа́мꙋ царю̀ і҆ꙋ́динꙋ. ἐὰν ἀναβῇ ὁ λαὸς οὗτος ἀναφέρειν θυσίαν ἐν οἴκῳ Κυρίου εἰς ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ἐπιστραφήσεται καρδία τοῦ λαοῦ πρὸς Κύριον καὶ κύριον αὐτῶν, πρὸς Ροβοὰμ βασιλέα ᾿Ιούδα, καὶ ἀποκτενοῦσί με.
28
28
И҆ оу҆совѣ́това ца́рь, и҆ сотворѝ двѣ̀ ю҆́ницы зла̑ты, и҆ речѐ къ лю́демъ: довлѣ́етъ ва́мъ восходи́ти во і҆ерⷭ҇ли́мъ: сѐ, бо́зи твоѝ, і҆и҃лю, и҆зве́дшїи тѧ̀ и҆з̾ землѝ є҆гѵ́петскїѧ. καὶ ἐβουλεύσατο ὁ βασιλεὺς καὶ ἐπορεύθη καὶ ἐποίησε δύο δαμάλεις χρυσᾶς· καὶ εἶπε πρὸς τὸν λαόν· ἱκανούσθω ὑμῖν ἀναβαίνειν εἰς ῾Ιερουσαλήμ· ἰδοὺ θεοί σου, ᾿Ισραήλ, οἱ ἀναγαγόντες σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου.
29
29
И҆ поста́ви є҆ди́нꙋ въ веѳи́ли, а҆ дрꙋгꙋ́ю въ да́нѣ. καὶ ἔθετο τὴν μίαν ἐν Βαιθὴλ καὶ τὴν μίαν ἔδωκεν ἐν Δάν.
30
30
И҆ бы́сть сло́во сїѐ на согрѣше́нїе, и҆ и҆дѧ́хꙋ лю́дїе пред̾ лице́мъ ю҆́ницы є҆ди́ныѧ да́же до да́на, и҆ ѡ҆ста́виша хра́мъ гдⷭ҇ень. καὶ ἐγένετο ὁ λόγος οὗτος εἰς ἁμαρτίαν· καὶ ἐπορεύετο ὁ λαὸς πρὸ προσώπου τῆς μιᾶς ἕως Δάν. καὶ εἴασαν τὸν οἶκον Κυρίου.
31
31
И҆ сотворѝ ка̑пища на высо́кихъ, и҆ сотворѝ жерцѡ́въ ча́сть ѿ люді́й, и҆̀же не бѣ́ша ѿ сынѡ́въ леѵі́иныхъ. καὶ ἐποίησεν οἴκους ἐφ᾿ ὑψηλῶν καὶ ἐποίησεν ἱερεῖς μέρος τι ἐκ τοῦ λαοῦ, οἳ οὐκ ἦσαν ἐκ τῶν υἱῶν Λευί.
32
32
И҆ сотворѝ і҆еровоа́мъ пра́здникъ въ ѻ҆смы́й мцⷭ҇ъ въ пѧтыйна́десѧть де́нь мцⷭ҇а, по пра́здникꙋ, и҆́же въ землѝ бѣ̀ і҆ꙋ́динѣ, и҆ взы́де на ѻ҆лта́рь, є҆го́же сотворѝ въ веѳи́ли, жре́ти ю҆́ницамъ, ꙗ҆̀же сотворѝ, и҆ поста́ви въ веѳи́ли жерцы̀ на высо́кихъ, ꙗ҆̀же сотворѝ. καὶ ἐποίησεν ῾Ιεροβοὰμ ἑορτὴν ἐν τῷ μηνὶ τῷ ὀγδόῳ ἐν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ μηνὸς κατὰ τὴν ἑορτὴν τὴν ἐν γῇ ᾿Ιούδα καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ὃ ἐποίησεν ἐν Βαιθήλ, τοῦ θύειν ταῖς δαμάλεσιν, αἷς ἐποίησε, καὶ παρέστησεν ἐν Βαιθὴλ τοὺς ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν, ὧν ἐποίησε.
33
33
И҆ взы́де на ѻ҆лта́рь, є҆го́же сотворѝ въ веѳи́ли, въ ѻ҆смы́й мцⷭ҇ъ, въ пѧтыйна́десѧть де́нь въ пра́здникъ, є҆го́же соста́ви по се́рдцꙋ своемꙋ̀: и҆ сотворѝ пра́здникъ сынѡ́мъ і҆и҃лєвымъ, и҆ взы́де на ѻ҆лта́рь є҆́же пожре́ти. καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ὃ ἐποίησε, τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡμέρᾳ ἐν τῷ μηνὶ τῷ ὀγδόῳ ἐν τῇ ἑορτῇ, ᾗ ἐπλάσατο ἀπὸ καρδίας αὐτοῦ, καὶ ἐποίησεν ἑορτὴν τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραὴλ καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τοῦ ἐπιθῦσαι. -------------------------------- *
Глава́ г҃і
Κεφάλαιο 13
1
1
И҆ сѐ, человѣ́къ бж҃їй прїи́де ѿ і҆ꙋ́ды по словесѝ гдⷭ҇ню въ веѳи́ль, и҆ і҆еровоа́мъ стоѧ́ше на ѻ҆лтарѝ свое́мъ жре́ти хотѧ̀: ΚΑΙ ἰδοὺ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐξ ᾿Ιούδα παρεγένετο ἐν λόγῳ Κυρίου εἰς Βαιθήλ, καὶ ῾Ιεροβοὰμ εἱστήκει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπιθῦσαι.
2
2
и҆ воззва̀ ко ѻ҆лтарю̀ сло́вомъ гдⷭ҇нимъ и҆ речѐ: ѻ҆лтарю̀, ѻ҆лтарю̀, си́це гл҃етъ гдⷭ҇ь: сѐ, сы́нъ ражда́етсѧ до́мꙋ даві́довꙋ, і҆ѡсі́а и҆́мѧ є҆мꙋ̀, и҆ пожре́тъ на тебѣ̀ жерцы̀, и҆̀же на высо́кихъ жрꙋ́щыѧ на тебѣ̀, и҆ кѡ́сти человѣ́чєскїѧ сожже́тъ на тебѣ̀. καὶ ἐπεκάλεσε πρὸς τὸ θυσιαστήριον ἐν λόγῳ Κυρίου καὶ εἶπε· θυσιαστήριον θυσιαστήριον, τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ υἱὸς τίκτεται τῷ οἴκῳ Δαυίδ, ᾿Ιωσίας ὄνομα αὐτῷ, καὶ θύσει ἐπὶ σὲ τοὺς ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν τοὺς ἐπιθύοντας ἐπὶ σὲ καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων καύσει ἐπὶ σέ.
3
3
И҆ да́стъ въ де́нь то́й чꙋ́до, глаго́лѧ: се́й гл҃го́лъ, є҆го́же речѐ гдⷭ҇ь, гл҃ѧ: сѐ, ѻ҆лта́рь разсѧ́детсѧ, и҆ и҆злїе́тсѧ тꙋ́къ и҆́же на не́мъ. καὶ δώσει ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τέρας λέγων· τοῦτο τὸ ρῆμα ὃ ἐλάλησε Κύριος λέγων· ἰδοὺ τὸ θυσιαστήριον ρήγνυται, καὶ ἐκχυθήσεται ἡ πιότης ἡ ἐπ᾿ αὐτῷ.
4
4
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша ца́рь і҆еровоа́мъ словеса̀ человѣ́ка бж҃їѧ воззва́вшагѡ ко ѻ҆лтарю̀ и҆́же въ веѳи́ли, и҆ прострѐ ца́рь рꙋ́кꙋ свою̀ ѿ ѻ҆лтарѧ̀, глаго́лѧ: и҆ми́те є҆го̀. И҆ сѐ, оу҆́сше рꙋка̀ є҆гѡ̀, ю҆́же прострѐ на́нь, и҆ не можа́ше возврати́ти ю҆̀ къ себѣ̀: καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς ῾Ιεροβοὰμ τῶν λόγων τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ τοῦ ἐπικαλεσαμένου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἐν Βαιθήλ, καὶ ἐξέτεινεν ὁ βασιλεὺς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου λέγων· συλλάβετε αὐτόν· καὶ ἰδοὺ ἐξηράνθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ, ἣν ἐξέτεινεν ἐπ᾿ αὐτόν, καὶ οὐκ ἐδυνήθη ἐπιστρέψαι αὐτὴν πρὸς αὐτόν,
5
5
и҆ ѻ҆лта́рь разсѣ́десѧ, и҆ и҆злїѧ́сѧ тꙋ́къ ѿ ѻ҆лтарѧ̀, по чꙋдесѝ, є҆́же дадѐ человѣ́къ бж҃їй сло́вомъ гдⷭ҇нимъ. καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐρράγη, καὶ ἐξεχύθη ἡ πιότης ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου κατὰ τὸ τέρας, ὃ ἔδωκεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐν λόγῳ Κυρίου.
6
6
И҆ речѐ ца́рь і҆еровоа́мъ человѣ́кꙋ бж҃їю: помоли́сѧ нн҃ѣ пред̾ лице́мъ гдⷭ҇а бг҃а твоегѡ̀, дабы̀ возврати́ласѧ рꙋка̀ моѧ̀ ко мнѣ̀. И҆ помоли́сѧ человѣ́къ бж҃їй пред̾ лице́мъ гдⷭ҇нимъ, и҆ возврати́сѧ рꙋка̀ царѧ̀ къ немꙋ̀, и҆ бы́сть ꙗ҆́коже пре́жде. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς ῾Ιεροβοὰμ τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ· δεήθητι τοῦ προσώπου Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου, καὶ ἐπιστρεψάτω ἡ χείρ μου πρὸς ἐμέ. καὶ ἐδεήθη ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ τοῦ προσώπου Κυρίου, καὶ ἐπέστρεψε τὴν χεῖρα τοῦ βασιλέως πρὸς αὐτόν, καὶ ἐγένετο καθὼς τὸ πρότερον.
7
7
И҆ глаго́ла ца́рь къ человѣ́кꙋ бж҃їю: вни́ди со мно́ю въ до́мъ, и҆ ѡ҆бѣ́дай, и҆ да́мъ тѝ да́ръ. καὶ ἐλάλησεν ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ· εἴσελθε μετ᾿ ἐμοῦ εἰς οἶκον καὶ ἀρίστησον, καὶ δώσω σοι δόμα.
8
8
И҆ речѐ человѣ́къ бж҃їй къ царе́ви: а҆́ще да́си мѝ по́лъ до́мꙋ твоегѡ̀, не вни́дꙋ съ тобо́ю, нижѐ ꙗ҆́мъ хлѣ́ба, нижѐ пїю̀ воды̀ на мѣ́стѣ се́мъ, καὶ εἶπεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν βασιλέα· ἐὰν δῷς μοι τὸ ἥμισυ τοῦ οἴκου σου, οὐκ εἰσελεύσομαι μετὰ σοῦ οὐδὲ μὴ φάγω ἄρτον οὐδὲ μὴ πίω ὕδωρ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ·
9
9
ꙗ҆́кѡ та́кѡ заповѣ́да мѝ гдⷭ҇ь сло́вомъ, гл҃ѧ: ни ꙗ҆́ждь хлѣ́ба, ни пі́й воды̀, нижѐ возврати́сѧ пꙋте́мъ, и҆́мже ше́лъ є҆сѝ. ὅτι οὕτως ἐνετείλατό μοι Κύριος ἐν λόγῳ λέγων· μὴ φάγῃς ἄρτον καὶ μὴ πίῃς ὕδωρ καὶ μὴ ἐπιστρέψῃς ἐν τῇ ὁδῶ, ᾗ ἐπορεύθης ἐν αὐτῇ.
10
10
И҆ ѿи́де пꙋте́мъ и҆ны́мъ, и҆ не возврати́сѧ пꙋте́мъ, и҆́мже прїи́де во веѳи́ль. καὶ ἀπῆλθεν ἐν ὁδῷ ἄλλῃ καὶ οὐκ ἀνέστρεψεν ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ ἦλθεν ἐν αὐτῇ εἰς Βαιθήλ.
11
11
И҆ проро́къ є҆ди́нъ ста́ръ живѧ́ше въ веѳи́ли, и҆ прїидо́ша сы́нове є҆гѡ̀ и҆ повѣ́даша є҆мꙋ̀ всѧ̑ дѣла̀, ꙗ҆̀же сотворѝ человѣ́къ бж҃їй въ де́нь то́й въ веѳи́ли, и҆ словеса̀, ꙗ҆̀же глаго́ла царе́ви, повѣ́даша ѻ҆тцꙋ̀ своемꙋ̀. Καὶ προφήτης εἷς πρεσβύτης κατῴκει ἐν Βαιθήλ, καὶ ἔρχονται οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ διηγήσαντο αὐτῷ πάντα τὰ ἔργα, ἃ ἐποίησεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐν Βαιθήλ, καὶ τοὺς λόγους, οὓς ἐλάλησε τῷ βασιλεῖ· καὶ ἐπέστρεψαν τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς αὐτῶν.
12
12
И҆ речѐ къ ни̑мъ ѻ҆те́цъ и҆́хъ, глаго́лѧ: кі́имъ пꙋте́мъ и҆́де; И҆ показа́ша є҆мꙋ̀ сы́нове є҆гѡ̀ пꙋ́ть, и҆́мже и҆́де человѣ́къ бж҃їй и҆зше́дый ѿ і҆ꙋ́ды. καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτοὺς ὁ πατὴρ αὐτῶν λέγων· ποίᾳ ὁδῷ πεπόρευται; καὶ δεικνύουσιν αὐτῷ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὴν ὁδόν, ἐν ᾗ ἀνῆλθεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ὁ ἐλθὼν ἐξ ᾿Ιούδα.
13
13
И҆ речѐ сынѡ́мъ свои̑мъ: ѡ҆сѣдла́йте мѝ ѻ҆слѧ̀. И҆ ѡ҆сѣдла́ша є҆мꙋ̀ ѻ҆слѧ̀, и҆ всѣ́де на нѐ, καὶ εἶπε τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ· ἐπισάξατέ μοι τὸν ὄνον· καὶ ἐπέσαξαν αὐτῷ τὸν ὄνον, καὶ ἐπέβη ἐπ᾿ αὐτόν.
14
14
и҆ и҆́де в̾слѣ́дъ человѣ́ка бж҃їѧ, и҆ ѡ҆брѣ́те є҆го̀ под̾ дꙋ́бомъ сѣдѧ́ща, и҆ речѐ є҆мꙋ̀: ты́ ли є҆сѝ человѣ́къ бж҃їй прише́дый ѿ і҆ꙋ́ды; И҆ речѐ є҆мꙋ̀: а҆́зъ. καὶ ἐπορεύθη κατόπισθεν τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ εὗρεν αὐτὸν καθήμενον ὑπὸ δρῦν καὶ εἶπεν αὐτῷ· εἰ σὺ εἶ ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ὁ ἐληλυθὼς ἐξ ᾿Ιούδα; καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἐγώ.
15
15
И҆ речѐ є҆мꙋ̀: грѧдѝ со мно́ю, и҆ ꙗ҆́ждь хлѣ́бъ. καὶ εἶπεν αὐτῷ· δεῦρο μετ᾿ ἐμοῦ καὶ φάγε ἄρτον.
16
16
И҆ речѐ є҆мꙋ̀: не могꙋ̀ возврати́тисѧ съ тобо́ю, нижѐ ꙗ҆́мъ хлѣ́ба, ни пїю̀ воды̀ на мѣ́стѣ се́мъ, καὶ εἶπεν· οὐ μὴ δύνωμαι τοῦ ἐπιστρέψαι μετὰ σοῦ οὐδὲ μὴ φάγομαι ἄρτον οὐδὲ πίομαι ὕδωρ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ·
17
17
ꙗ҆́кѡ та́кѡ заповѣ́да мѝ гдⷭ҇ь сло́вомъ, гл҃ѧ: не ꙗ҆́ждь хлѣ́ба та́мѡ, нижѐ пі́й воды̀ та́мѡ, и҆ да не возврати́шисѧ пꙋте́мъ тѣ́мъ, и҆́мже ше́лъ є҆сѝ. ὅτι οὕτως ἐντέταλταί μοι ἐν λόγῳ Κύριος λέγων· μὴ φάγῃς ἄρτον ἐκεῖ καὶ μὴ πίῃς ὕδωρ καὶ μὴ ἐπιστρέψῃς ἐκεῖ ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ ἐπορεύθης ἐν αὐτῇ.
18
18
И҆ речѐ къ немꙋ̀: и҆ а҆́зъ проро́къ є҆́смь ꙗ҆́коже ты̀, и҆ а҆́гг҃лъ глаго́ла ко мнѣ̀ сло́вомъ гдⷭ҇нимъ, глаго́лѧ: возвратѝ є҆го̀ къ себѣ̀ въ до́мъ тво́й, да снѣ́стъ хлѣ́ба и҆ пїе́тъ во́дꙋ. И҆ солга̀ є҆мꙋ̀, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· κἀγὼ προφήτης εἰμὶ καθὼς σύ, καὶ ἄγγελος λελάληκε πρός με ἐν ρήματι Κυρίου λέγων· ἐπίστρεψον αὐτὸν πρὸς σεαυτὸν εἰς τὸν οἶκόν σου, καὶ φαγέτω ἄρτον, καὶ πιέτω ὕδωρ· καὶ ἐψεύσατο αὐτῷ.
19
19
и҆ возвратѝ є҆го̀: и҆ ꙗ҆дѐ хлѣ́бъ, и҆ пѝ во́дꙋ въ домꙋ̀ є҆гѡ̀. καὶ ἐπέστρεψεν αὐτὸν καὶ ἔφαγεν ἄρτον καὶ ἔπιεν ὕδωρ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ.
20
20
И҆ бы́сть и҆̀мъ сѣдѧ́щымъ на трапе́зѣ, и҆ бы́сть сло́во гдⷭ҇не ко проро́кꙋ возвра́щшемꙋ є҆го̀. καὶ ἐγένετο αὐτῶν καθημένων ἐπὶ τῆς τραπέζης, καὶ ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς τὸν προφήτην τὸν ἐπιστρέψαντα αὐτὸν
21
21
И҆ речѐ къ человѣ́кꙋ бж҃їю прише́дшемꙋ ѿ і҆ꙋ́ды, глаго́лѧ: си́це гл҃етъ гдⷭ҇ь: поне́же преѡгорчи́лъ є҆сѝ гл҃го́лъ гдⷭ҇ень и҆ не сохрани́лъ є҆сѝ за́повѣди, ю҆́же заповѣ́да тебѣ̀ гдⷭ҇ь бг҃ъ тво́й, καὶ εἶπε πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ τὸν ἥκοντα ἐξ ᾿Ιούδα λέγων· τάδε λέγει Κύριος· ἀνθ᾿ ὧν παρεπίκρανας τὸ ρῆμα Κυρίου καὶ οὐκ ἐφύλαξας τὴν ἐντολήν, ἣν ἐνετείλατό σοι Κύριος ὁ Θεός σου,
22
22
и҆ возврати́всѧ ꙗ҆́лъ є҆сѝ хлѣ́бъ и҆ пи́лъ є҆сѝ во́дꙋ на мѣ́стѣ се́мъ, ѡ҆ не́мже речѐ къ тебѣ̀, гл҃ѧ: да не ꙗ҆́си хлѣ́ба и҆ не пїе́ши воды̀: сегѡ̀ ра́ди не вни́детъ во гро́бъ тѣ́ло твоѐ со ѻ҆тцы̑ твои́ми. καὶ ἐπέστρεψας καὶ ἔφαγες ἄρτον καὶ ἔπιες ὕδωρ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ᾧ ἐλάλησε πρός σε λέγων· οὐ μὴ φάγῃς ἄρτον καὶ μὴ πίῃς ὕδωρ, οὐ μὴ εἰσέλθῃ τὸ σῶμά σου εἰς τὸν τάφον τῶν πατέρων σου.
23
23
И҆ бы́сть по ꙗ҆де́нїи хлѣ́ба и҆ по питїѝ воды̀, и҆ ѡ҆сѣдла̀ ѻ҆слѧ̀ томꙋ̀ проро́кꙋ, и҆ возврати́сѧ, и҆ ѿи́де: καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ φαγεῖν αὐτὸν ἄρτον καὶ πιεῖν ὕδωρ, καὶ ἐπέσαξεν αὐτῷ τὸν ὄνον, καὶ ἐπέστρεψε.
24
24
и҆ ѡ҆брѣ́те є҆го̀ ле́въ на пꙋтѝ, и҆ оу҆мертвѝ є҆го̀: и҆ бѣ̀ тѣ́ло є҆гѡ̀ пове́ржено на пꙋтѝ, и҆ ѻ҆се́лъ стоѧ́ше над̾ ни́мъ, и҆ ле́въ стоѧ́ше бли́з̾ тѣлесѐ (є҆гѡ̀): καὶ ἀπῆλθε, καὶ εὗρεν αὐτὸν λέγων ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν, καὶ ἦν τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐρριμμένον ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὁ ὄνος εἱστήκει παρ᾿ αὐτό, καὶ ὁ λέων εἱστήκει παρὰ τὸ σῶμα.
25
25
и҆ сѐ, мꙋ́жїе мимоидꙋ́ще, и҆ ви́дѣша ме́ртва пове́ржена на пꙋтѝ и҆ льва̀ стоѧ́ща бли́з̾ ме́ртвагѡ: и҆ прїидо́ша, и҆ повѣ́даша во гра́дѣ, въ не́мже живѧ́ше проро́къ ста́рый. καὶ ἰδοὺ ἄνδρες παραπορευόμενοι καὶ εἶδον τὸ θνησιμαῖον ἐρριμμένον ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ὁ λέων εἱστήκει ἐχόμενα τοῦ θνησιμαίου· καὶ εἰσῆλθον καὶ ἐλάλησαν ἐν τῇ πόλει, οὗ ὁ προφήτης ὁ πρεσβύτης κατῴκει ἐν αὐτῇ.
26
26
И҆ оу҆слы́ша (сїѐ проро́къ) возврати́вый є҆го̀ съ пꙋтѝ и҆ речѐ: человѣ́къ бж҃їи се́й є҆́сть, и҆́же престꙋпѝ гл҃го́лъ бж҃їй, и҆ предадѐ є҆го̀ гдⷭ҇ь львꙋ̀, и҆ сокрꙋшѝ є҆го̀, и҆ оу҆мертвѝ є҆го̀ по гл҃го́лꙋ гдⷭ҇ню, є҆го́же речѐ є҆мꙋ̀. καὶ ἤκουσεν ὁ ἐπιστρέψας αὐτὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ καὶ εἶπεν· ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ οὗτός ἐστίν, ὃς παρεπίκρανε τὸ ρῆμα Κυρίου.
27
И҆ повелѣ̀ сынѡ́мъ свои̑мъ, глаго́лѧ: ѡ҆сѣдла́йте мѝ ѻ҆слѧ̀. И҆ ѡ҆сѣдла́ша.
28
28
И҆ по́йде, и҆ ѡ҆брѣ́те тѣ́ло є҆гѡ̀ пове́ржено на пꙋтѝ, и҆ ѻ҆се́лъ и҆ ле́въ стоѧ́ста над̾ тѣ́ломъ, и҆ не снѣдѐ ле́въ тѣлесѐ человѣ́ка бж҃їѧ и҆ не сокрꙋшѝ ѻ҆сла̀. καὶ ἐπορεύθη καὶ εὗρε τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐρριμμένον ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὁ ὄνος καὶ ὁ λέων εἱστήκεισαν παρὰ τὸ σῶμα, καὶ οὐκ ἔφαγεν ὁ λέων τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ οὐ συνέτριψε τὸν ὄνον.
29
29
И҆ взѧ̀ проро́къ тѣ́ло человѣ́ка бж҃їѧ, и҆ возложѝ є҆̀ на ѻ҆слѧ̀, и҆ возвратѝ є҆̀ проро́къ, и҆ вни́де во гра́дъ погребстѝ є҆го̀, καὶ ᾖρεν ὁ προφήτης τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπέθηκεν αὐτὸ ἐπὶ τὸν ὄνον, καὶ ἐπέστρεψεν αὐτὸν εἰς τὴν πόλιν ὁ προφήτης τοῦ θάψαι αὐτὸν
30
30
и҆ положѝ тѣ́ло є҆гѡ̀ во гро́бѣ свое́мъ, и҆ рыда́ше по не́мъ: оу҆вы̀, бра́те. ἐν τῷ τάφῳ ἑαυτοῦ, καὶ ἐκόψαντο αὐτόν· οὐαὶ ἀδελφέ.
31
31
И҆ бы́сть по рыда́нїи ѡ҆ не́мъ, и҆ речѐ къ сынѡ́мъ свои̑мъ, глаго́лѧ: а҆́ще оу҆мрꙋ̀, погреби́те мѧ̀ во гро́бѣ се́мъ, и҆дѣ́же человѣ́къ бж҃їй погребе́нъ є҆́сть, при косте́хъ є҆гѡ̀ положи́те мѧ̀, да спасꙋ́тсѧ кѡ́сти моѧ̑ съ костьмѝ є҆гѡ̀, καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ κόψασθαι αὐτὸν καὶ εἶπε τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ λέγων· ἐὰν ἀποθάνω, θάψατέ με ἐν τῷ τάφῳ τούτῳ οὗ ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ τέθαπται ἐν αὐτῷ· παρὰ τὰ ὀστᾶ αὐτοῦ θέτε με, ἵνα σωθῶσι τὰ ὀστᾶ μου μετὰ τῶν ὀστῶν αὐτοῦ·
32
32
ꙗ҆́кѡ сбꙋ́детсѧ глаго́лъ, є҆го́же глаго́ла сло́вомъ гдⷭ҇нимъ ѡ҆ ѻ҆лтарѝ, и҆́же во веѳи́ли, и҆ ѡ҆ домѣ́хъ высо́кихъ, и҆̀же въ самарі́и. ὅτι γινόμενον ἔσται τὸ ρῆμα, ὃ ἐλάλησεν ἐν λόγῳ Κυρίου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐν Βαιθὴλ καὶ ἐπὶ τοὺς οἴκους τοὺς ὑψηλοὺς τοὺς ἐν Σαμαρείᾳ.
33
33
И҆ по глаго́лѣ се́мъ не ѡ҆брати́сѧ і҆еровоа́мъ ѿ ѕло́бы своеѧ̀, и҆ возврати́сѧ, и҆ сотворѝ ѿ ча́сти є҆ди́ныѧ люді́й жерцы̀ высо́кихъ: и҆́же хотѧ́ше, и҆сполнѧ́ше рꙋ́кꙋ свою̀, и҆ быва́ше жре́цъ на высо́кихъ. καὶ μετὰ τὸ ρῆμα τοῦτο οὐκ ἐπέστρεψεν ῾Ιεροβοὰμ ἀπὸ τῆς κακίας αὐτοῦ, καὶ ἐπέστρεψε καὶ ἐποίησεν ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ ἱερεῖς ὑψηλῶν· ὁ βουλόμενος ἐπλήρου τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ἐγίνετο ἱερεὺς εἰς τὰ ὑψηλά.
34
34
И҆ бы́сть глаго́лъ се́й въ прегрѣше́нїе до́мꙋ і҆еровоа́млю, и҆ на и҆спроверже́нїе, и҆ на и҆зчезнове́нїе ѿ лица̀ землѝ. καὶ ἐγένετο τὸ ρῆμα τοῦτο εἰς ἁμαρτίαν τῷ οἴκῳ ῾Ιεροβοὰμ καὶ εἰς ὄλεθρον καὶ εἰς ἀφανισμὸν ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς.
Глава́ д҃і
Κεφάλαιο 14
1
1
Во вре́мѧ ѻ҆́но разболѣ́сѧ а҆ві́а сы́нъ і҆еровоа́мль. ᾿Εν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἠρρώστησεν ᾿Αβιὰ υἱὸς ῾Ιεροβοὰμ
2
2
И҆ речѐ і҆еровоа́мъ къ женѣ̀ свое́й: воста́ни и҆ и҆змѣнѝ ри̑зы своѧ̑, да не позна́ютъ, ꙗ҆́кѡ ты̀ жена̀ і҆еровоа́мова, и҆ и҆дѝ въ силѡ́мъ: се́ бо, та́мѡ а҆хі́а прⷪ҇ро́къ: то́й глаго́ла мнѣ̀ є҆́же ца́рствовати над̾ людьмѝ си́ми: καὶ εἶπεν ὁ ῾Ιεροβοὰμ πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· ἀνάστηθι καὶ ἀλλοιωθήσῃ, καὶ οὐ γνώσονται ὅτι σὺ γυνὴ ῾Ιεροβοάμ, καὶ πορευθήσῃ εἰς Σηλώ· καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ ᾿Αχιὰ ὁ προφήτης, αὐτὸς ἐλάλησεν ἐμὲ τοῦ βασιλεῦσαι ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον.
3
3
и҆ возмѝ въ рꙋ́цѣ твоѝ человѣ́кꙋ бж҃їю де́сѧть хлѣ́бѡвъ, и҆ ѡ҆прѣсно́ки ча́дѡмъ є҆гѡ̀, и҆ гро́здїе и҆ сосꙋ́дъ ме́да, и҆ и҆дѝ къ немꙋ̀: то́й возвѣсти́тъ тѝ, что̀ бꙋ́детъ ѻ҆троча́ти. καὶ λαβὲ εἰς τὴν χεῖρά σου τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ ἄρτους καὶ κολλυρίδα τοῖς τέκνοις αὐτοῦ καὶ σταφίδας καὶ στάμνον μέλιτος, καὶ ἐλεύσῃ πρὸς αὐτόν. αὐτὸς ἀναγγείλῃ σοι τί ἔσται τῷ παιδί.
4
4
И҆ сотворѝ та́кѡ жена̀ і҆еровоа́млѧ: и҆ воста̀ и҆ и҆́де въ силѡ́мъ, и҆ вни́де въ до́мъ а҆хі́инъ: человѣ́къ же ста́ръ бѧ́ше є҆́же ви́дѣти, и҆ притꙋпи́стасѧ ѻ҆́чи є҆гѡ̀ ѿ ста́рости є҆гѡ̀. καὶ ἐποίησεν οὕτως γυνὴ ῾Ιεροβοάμ· καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη εἰς Σηλώ, καὶ εἰσῆλθεν ἐν οἴκῳ ᾿Αχιά· καὶ ὁ ἄνθρωπος πρεσβύτερος τοῦ ἰδεῖν, καὶ ἠμβλυώπουν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἀπὸ γήρους αὐτοῦ.
5
5
И҆ речѐ гдⷭ҇ь ко а҆хі́и: сѐ, жена̀ і҆еровоа́мова вхо́дитъ вопроша́ти тѧ̀ ѡ҆ сы́нѣ свое́мъ, ꙗ҆́кѡ болѣ́знꙋетъ: по семꙋ̀ и҆ по семꙋ̀ да глаго́леши къ не́й. И҆ бы́сть внегда̀ вни́ти є҆́й, и҆ ѻ҆на̀ странноѧвлѧ́шесѧ. καὶ Κύριος εἶπε πρὸς ᾿Αχιά· ἰδοὺ γυνὴ τοῦ ῾Ιεροβοὰμ εἰσέρχεται τοῦ ἐκζητῆσαι ρῆμα παρὰ σοῦ περὶ υἱοῦ αὐτῆς, ὅτι ἄρρωστός ἐστι· κατὰ τοῦτο καὶ κατὰ τοῦτο λαλήσεις πρὸς αὐτήν. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἰσέρχεσθαι αὐτὴν καὶ αὐτὴ ἀπεξενοῦτο.
6
6
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша а҆хі́а шꙋ́мъ но́гъ є҆ѧ̀, входѧ́щей є҆́й во врата̀, и҆ речѐ: вни́ди, же́но і҆еровоа́мова, почто̀ ты̀ та́кѡ странноѧвлѧ́ешисѧ; а҆́зъ бо є҆́смь посла́нникъ къ тебѣ̀ же́стокъ: καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ᾿Αχιὰ τὴν φωνὴν ποδῶν αὐτῆς, εἰσερχομένης αὐτῆς ἐν τῷ ἀνοίγματι, καὶ εἶπεν· εἴσελθε, γυνὴ ῾Ιεροβοάμ· ἱνατί σὺ τοῦτο ἀποξενοῦσαι; καὶ ἐγώ εἰμι ἀπόστολος πρός σε σκληρός.
7
7
ше́дши рцы̀ і҆еровоа́мꙋ: сїѧ̑ гл҃етъ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃левъ: поне́же толи́кѡ вознесо́хъ тѧ̀ ѿ среды̀ люді́й, и҆ да́хъ тѧ̀ вожда̀ над̾ людьмѝ мои́ми і҆и҃лемъ, πορευθεῖσα εἰπὸν τῷ ῾Ιεροβοάμ· τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ· ἀνθ᾿ οὗ ὅσον ὕψωσά σε ἀπὸ μέσου λαοῦ καὶ ἔδωκά σε ἡγούμενον ἐπὶ τὸν λαόν μου ᾿Ισραήλ,
8
8
и҆ раздра́хъ ца́рство ѿ до́мꙋ даві́дова, и҆ да́хъ є҆̀ тебѣ̀, ты́ же не бы́лъ є҆сѝ ꙗ҆́коже ра́бъ мо́й даві́дъ, и҆́же сохранѝ за́пѡвѣди моѧ̑, и҆ и҆́же хожда́ше в̾слѣ́дъ менє̀ всѣ́мъ се́рдцемъ свои́мъ, є҆́же твори́ти всѧ́кꙋю правотꙋ̀ пред̾ ѻ҆чи́ма мои́ма, καὶ ἔρρηξα σὺν τὸ βασίλειον ἀπὸ τοῦ οἶκου Δαυὶδ καὶ ἔδωκα αὐτό σοι καὶ οὐκ ἐγένου ὡς ὁ δοῦλός μου Δαυίδ, ὃς ἐφύλαξε τὰς ἐντολάς μου καὶ ὃς ἐπορεύθη ὀπίσω μου ἐν πάσῃ καρδίᾳ αὐτοῦ ποιῆσαι ἕκαστος τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς μου
9
9
и҆ и҆злꙋка́вствовалъ є҆сѝ, є҆́же твори́ти па́че всѣ́хъ є҆ли́цы бы́ша пред̾ лице́мъ твои́мъ, и҆ поше́лъ є҆сѝ и҆ сотвори́лъ є҆сѝ себѣ̀ бо́ги чꙋ̑жды и҆ слїѧ̑ны, є҆́же раздражи́ти мѧ̀, и҆ ѿве́рглъ мѧ̀ є҆сѝ наза́дъ себє̀: καὶ ἐπονηρεύσω τοῦ ποιῆσαι παρὰ παντός, ὅσοι ἐγένοντο εἰς πρόσωπόν σου καὶ ἐπορεύθης καὶ ἐποίησας σεαυτῷ θεοὺς ἑτέρους χωνευτὰ τοῦ παροργίσαι με καὶ ἐμὲ ἔρριψας ὀπίσω σώματός σου·
10
10
сегѡ̀ ра́ди сѐ, а҆́зъ навождꙋ̀ ѕла̑ѧ на до́мъ і҆еровоа́мовъ, и҆ потреблю̀ і҆еровоа́млѧ моча́щаго къ стѣнѣ̀, держа́щагосѧ и҆ ѡ҆ста́вленаго во і҆и҃ли, и҆ и҆стреблю̀ до́мъ і҆еровоа́мовъ, ꙗ҆́коже и҆стреблѧ́етсѧ гно́й, до́ндеже сконча́тисѧ є҆мꙋ̀: διὰ τοῦτο ἐγὼ ἄγω κακίαν πρός σε εἰς οἶκον ῾Ιεροβοάμ· ἐξολοθρεύσω τοῦ ῾Ιεροβοὰμ οὐροῦντα πρὸς τοῖχον ἐχόμενον καὶ ἐγκαταλελειμμένον ἐν ᾿Ισραὴλ καὶ ἐπιλέξω οἴκου ῾Ιεροβοάμ, καθὼς ἐπιλέγεται ἡ κόπρος, ὡς τελειωθῆναι αὐτόν·
11
11
оу҆ме́ршихъ і҆еровоа́млихъ во гра́дѣ снѣдѧ́тъ псѝ, и҆ оу҆ме́ршаго на селѣ̀ снѣдѧ́тъ пти̑цы небє́сныѧ, ꙗ҆́кѡ гдⷭ҇ь гл҃а: οἱ τεθνηκότες τοῦ ῾Ιεροβοὰμ ἐν τῇ πόλει, καταφάγονται οἱ κύνες, καὶ τὸν τεθνηκότα ἐν τῷ ἀγρῷ καταφάγονται τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι Κύριος ἐλάλησε.
12
12
ты́ же воста́вши и҆дѝ въ до́мъ тво́й: внегда̀ входи́ти нога́ма твои́ма во гра́дъ, оу҆́мретъ дѣ́тищь, καὶ σὺ ἀναστᾶσα πορεύθητι εἰς τὸν οἶκόν σου· ἐν τῷ εἰσέρχεσθαι πόδα σου τὴν πόλιν, ἀποθανεῖται τὸ παιδάριον·
13
13
и҆ воспла́четсѧ по не́мъ ве́сь і҆и҃ль, и҆ погребꙋ́тъ є҆го̀, ꙗ҆́кѡ то́й є҆ди́нъ вни́детъ і҆еровоа́мꙋ во гро́бъ, ꙗ҆́кѡ ѡ҆брѣ́тесѧ въ не́мъ глаго́лъ бла́гъ ѡ҆ гдⷭ҇ѣ бз҃ѣ і҆и҃левѣ въ домꙋ̀ і҆еровоа́мли: καὶ κόψονται αὐτὸν πᾶς ᾿Ισραὴλ καὶ θάψουσιν αὐτόν, ὅτι οὗτος μόνος εἰσελεύσεται τῷ ῾Ιεροβοὰμ πρὸς τάφον, ὅτι εὑρέθη ἐν αὐτῷ ρῆμα καλὸν περὶ τοῦ Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραὴλ ἐν οἴκῳ ῾Ιεροβοάμ·
14
14
и҆ возста́витъ гдⷭ҇ь себѣ̀ царѧ̀ над̾ і҆и҃лемъ, и҆́же порази́тъ до́мъ і҆еровоа́мовъ въ се́й де́нь: а҆ что̀, и҆ нн҃ѣ; καὶ ἀναστήσει Κύριος ἑαυτῷ βασιλέα ἐπὶ ᾿Ισραήλ, ὃς πλήξει τὸν οἶκον ῾Ιεροβοάμ ταύτῃ τῇ ἡμέρᾳ· καὶ τί καὶ νῦν;
15
15
и҆ порази́тъ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃лѧ, ꙗ҆́коже коле́блетсѧ тро́сть на водѣ̀: и҆ и҆стреби́тъ і҆и҃лѧ свы́ше землѝ благі́ѧ сеѧ̀, ю҆́же дадѐ ѻ҆тцє́мъ и҆́хъ, и҆ завѣ́етъ и҆̀хъ за ѻ҆́нꙋ странꙋ̀ рѣкѝ, поне́же сотвори́ша дꙋбра̑вы своѧ̑, прогнѣвлѧ́юще гдⷭ҇а, Κύριος πλήξει τὸν ᾿Ισραήλ, καθὰ κινεῖται ὁ ἄνεμος ἐν τῷ ὕδατι, καὶ ἐκτελεῖ τὸν ᾿Ισραὴλ ἀπὸ ἄνω τῆς χθονὸς τῆς ἀγαθῆς ταύτης, ἧς ἔδωκε τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ λικμήσει αὐτοὺς ἀπὸ πέραν τοῦ ποταμοῦ· ἀνθ᾿ οὗ ὅσον ἐποίησαν τὰ ἄλση αὐτῶν παροργίζοντες τὸν Κύριον·
16
16
и҆ преда́стъ гдⷭ҇ь і҆и҃лѧ за грѣхѝ і҆еровоа̑мли, и҆́же согрѣшѝ и҆ и҆́же во грѣ́хъ введѐ і҆и҃лѧ. καὶ παραδώσει Κύριος τὸν ᾿Ισραὴλ χάριν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοάμ, ὃς ἥμαρτε καὶ ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
17
17
И҆ воста̀ жена̀ і҆еровоа́млѧ и҆ прїи́де во сарі́рꙋ. И҆ бы́сть є҆гда̀ вни́де въ преддве́рїе до́мꙋ, и҆ дѣ́тищь оу҆́мре. καὶ ἀνέστη ἡ γυνὴ ῾Ιεροβοὰμ καὶ ἐπορεύθη εἰς γῆν Σαριρά· καὶ ἐγένετο ὡς εἰσῆλθεν ἐν τῷ προθύρῳ τοῦ οἴκου καὶ τὸ παιδάριον ἀπέθανε.
18
18
И҆ погребо́ша є҆го̀, и҆ пла́кашасѧ є҆гѡ̀ ве́сь і҆и҃ль по словесѝ гдⷭ҇ню, є҆́же гл҃а рꙋко́ю раба̀ своегѡ̀ а҆хі́и прⷪ҇ро́ка. καὶ ἔθαψαν αὐτὸν καὶ ἐκόψαντο αὐτὸν πᾶς ᾿Ισραήλ, κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ ᾿Αχιὰ τοῦ προφήτου.
19
19
И҆ ѡ҆ста́нокъ слове́съ і҆еровоа́мовыхъ, є҆ли̑ка ра́товаше и҆ є҆ли̑ка ца́рствоваше, сѐ, сїѧ̑ напи̑сана въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ. καὶ περισσὸν ρημάτων ῾Ιεροβοάμ, ὅσα ἐπολέμησε καὶ ὅσα ἐβασίλευσεν, ἰδοὺ αὐτὰ γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίου ρημάτων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ισραὴλ.
20
20
И҆ дні́е, въ ни́хже ца́рствова і҆еровоа́мъ, два́десѧть два̀ лѣ̑та: и҆ оу҆́спе со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ воцари́сѧ нава́тъ сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ αἱ ἡμέραι, ἃς ἐβασίλευσεν ῾Ιεροβοὰμ εἴκοσι δύο ἔτη· καὶ ἐκοιμήθη μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐβασίλευσε Ναβὰτ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
21
Ровоа́мъ же сы́нъ соломѡ́новъ ца́рствова над̾ і҆ꙋ́дою: бѣ̀ четы́редесѧти и҆ є҆ди́нагѡ лѣ́та, є҆гда̀ нача̀ ца́рствовати, и҆ седмьна́десѧть лѣ́тъ ца́рствова во і҆ерⷭ҇ли́мѣ гра́дѣ, є҆го́же и҆збра̀ гдⷭ҇ь положи́ти и҆́мѧ своѐ та́мѡ ѿ всѣ́хъ племе́нъ і҆и҃левыхъ. И҆ и҆́мѧ ма́тере є҆гѡ̀ наама̀ а҆ммані́тѧнынѧ.
22
22
И҆ сотворѝ ровоа́мъ лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ: и҆ раздражѝ є҆го̀ ѡ҆ всѣ́хъ, ꙗ҆̀же сотвори́ша ѻ҆тцы̀ и҆́хъ, ѡ҆ грѣсѣ́хъ и҆́хъ, и҆́миже согрѣши́ша: καὶ ἐποίησε Ροβοὰμ τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου καὶ παρεζήλωσεν αὐτὸν ἐν πᾶσιν, οἷς ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτῶν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῶν, αἷς ἥμαρτον,
23
23
и҆ созда́ша сі́и себѣ̀ высѡ́каѧ, и҆ столпы̀, и҆ ка̑пища на всѧ́цѣмъ холмѣ̀ высо́цѣмъ и҆ под̾ всѧ́цѣмъ дре́вомъ сѣно́внымъ: καὶ ᾠκοδόμησαν ἑαυτοῖς ὑψηλὰ καὶ στήλας καὶ ἄλση ἐπὶ πάντα βουνὸν ὑψηλὸν καὶ ὑποκάτω παντὸς ξύλου συσκίου.
24
24
и҆ смѣше́нїе бѣ̀ въ землѝ и҆́хъ, и҆ сотвори́ша ѿ всѣ́хъ ме́рзостей ꙗ҆зы́ческихъ, ꙗ҆̀же ѿѧ̀ гдⷭ҇ь ѿ лица̀ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ. καὶ σύνδεσμος ἐγενήθη ἐν τῇ γῇ, καὶ ἐποίησαν ἀπὸ πάντων τῶν βδελυγμάτων τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξῇρε Κύριος ἀπὸ προσώπου υἱῶν ᾿Ισραήλ.
25
25
И҆ бы́сть въ лѣ́то пѧ́тое ца́рствꙋющагѡ ровоа́ма, взы́де сꙋсакі́мъ ца́рь є҆гѵ́петскїй на і҆ерⷭ҇ли́мъ καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ πέμπτῳ βασιλεύοντος Ροβοάμ, ἀνέβη Σουσακὶμ βασιλεὺς Αἰγύπτου ἐπὶ ῾Ιερουσαλὴμ
26
26
и҆ взѧ̀ всѧ̑ сокрѡ́вища до́мꙋ гдⷭ҇нѧ и҆ сокрѡ́вища до́мꙋ царе́ва, и҆ кѡ́пїѧ злата̑ѧ, ꙗ҆̀же взѧ̀ даві́дъ и҆з̾ рꙋкѝ ѻ҆трокѡ́въ а҆драаза́ра царѧ̀ сꙋ́вскагѡ и҆ внесѐ ѧ҆̀ во і҆ерⷭ҇ли́мъ: всѧ̑ сїѧ̑ взѧ̀, и҆ щиты̀ златы̑ѧ, ꙗ҆̀же сотворѝ соломѡ́нъ, и҆ внесѐ ѧ҆̀ во є҆гѵ́петъ. καὶ ἔλαβε πάντας τοὺς θησαυροὺς οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ τὰ δόρατα τὰ χρυσᾶ, ἃ ἔλαβε Δαυὶδ ἐκ χειρὸς τῶν παίδων ᾿Αδραζὰρ βασιλέως Σουβά, καὶ εἰσήνεγκεν αὐτὰ εἰς ῾Ιερουσαλὴμ τὰ πάντα, ἃ ἔλαβεν, ὅπλα τὰ χρυσᾶ, ὅσα ἐποίησε Σαλωμών, καὶ ἐπήνεγκεν αὐτὰ εἰς Αἴγυπτον.
27
27
И҆ сотворѝ ца́рь ровоа́мъ щиты̀ мѣ̑дѧныѧ вмѣ́стѡ тѣ́хъ, и҆ поста́ви над̾ ни́ми вла́стєли ѿ предходѧ́щихъ пред̾ ни́мъ, и҆̀же хранѧ́хꙋ врата̀ до́мꙋ царе́ва: καὶ ἐποίησε Ροβοὰμ ὁ βασιλεὺς ὅπλα χαλκᾶ ἀντ᾿ αὐτῶν. καὶ ἐπέθεντο ἐπ᾿ αὐτὸν οἱ ἡγούμενοι τῶν παρατρεχόντων οἱ φυλάσσοντες τὸν πυλῶνα οἴκου βασιλέως.
28
28
и҆ бы́сть є҆гда̀ вхожда́ше ца́рь въ до́мъ гдⷭ҇ень, и҆ ноша́хꙋ ѡ҆́ныѧ предходѧ́щїи, и҆ па́ки возвраща́хꙋ ты̑ѧ во ѻ҆рꙋжехрани́лище предходѧ́щихъ. καὶ ἐγένετο ὅτε εἰσεπορεύετο ὁ βασιλεὺς εἰς οἶκον Κυρίου, καὶ ᾖρον αὐτὰ οἱ παρατρέχοντες καὶ ἀπηρείδοντο αὐτὰ εἰς τὸ θεὲ τῶν παρατρεχόντων.
29
29
Прѡ́чаѧ же слове́съ ровоа́млихъ, и҆ всѧ̑ ꙗ҆̀же сотворѝ, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана сꙋ́ть въ кни́зѣ слове́съ дні́й ца́рства і҆ꙋ́дина; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Ροβοὰμ καὶ πάντα, ἃ ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
30
30
И҆ бра́нь бѣ̀ междꙋ̀ ровоа́момъ и҆ междꙋ̀ і҆еровоа́момъ во всѧ̑ дни̑. καὶ πόλεμος ἦν ἀνὰ μέσον Ροβοὰμ καὶ ἀνὰ μέσον ῾Ιεροβοὰμ πάσας τὰς ἡμέρας.
31
31
И҆ оу҆́спе ровоа́мъ со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ погребе́нъ бы́сть со ѻ҆тцы̑ свои́ми во гра́дѣ даві́довѣ. И҆ воцари́сѧ а҆ві́а сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη Ροβοὰμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ θάπτεται μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Αβιοὺ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ. —————————————— *
Глава́ є҃і
Κεφάλαιο 15
1
1
И҆ во ѻ҆смоена́десѧть лѣ́то ца́рства і҆еровоа́ма сы́на нава́това, воцари́сѧ а҆ві́а сы́нъ ровоа́мль над̾ і҆ꙋ́дою, ΚΑΙ ἐν τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ ἔτει βασιλεύοντος ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, βασιλεύει ᾿Αβιοὺ υἱὸς Ροβοὰμ ἐπὶ ᾿Ιούδαν.
2
2
и҆ трѝ лѣ̑та ца́рствова во і҆ерⷭ҇ли́мѣ. И҆́мѧ же ма́тере є҆гѡ̀ мааха̀, дщѝ а҆вессалѡ́млѧ. καὶ τρία ἔτη ἐβασίλευσεν ἐπὶ ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μααχά, θυγάτηρ ᾿Αβεσσαλώμ,
3
3
И҆ хожда́ше во всѣ́хъ грѣсѣ́хъ ѻ҆тца̀ своегѡ̀, ꙗ҆̀же сотворѝ пред̾ ни́мъ, и҆ не бѣ̀ се́рдце є҆гѡ̀ соверше́но съ гдⷭ҇емъ бг҃омъ є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже се́рдце даві́да ѻ҆тца̀ є҆гѡ̀: καὶ ἐπορεύθη ἐν ταῖς ἁμαρτίαις τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, αἷς ἐποίησεν ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ τελεία μετὰ Κυρίου Θεοῦ αὐτοῦ ὡς ἡ καρδία τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
4
4
ꙗ҆́кѡ даві́да ра́ди ѡ҆ста́ви є҆мꙋ̀ гдⷭ҇ь бг҃ъ є҆гѡ̀ ѡ҆ста́нокъ во і҆ерⷭ҇ли́мѣ, да возста́витъ по не́мъ ча̑да є҆гѡ̀ и҆ оу҆тверди́тъ і҆ерⷭ҇ли́мъ, ὅτι διὰ Δαυὶδ ἔδωκεν αὐτῷ Κύριος κατάλειμμα, ἵνα στήσῃ τὰ τέκνα αὐτοῦ μετ᾿ αὐτὸν καὶ στήσῃ τὴν ῾Ιερουσαλήμ,
5
5
поне́же сотворѝ даві́дъ пра́вое пред̾ гдⷭ҇емъ и҆ не оу҆клони́сѧ ѿ всѣ́хъ, ꙗ҆̀же заповѣ́да є҆мꙋ̀ всѧ̑ дни̑ живота̀ є҆гѡ̀, кромѣ̀ сло́ва оу҆рі́и хетте́анина. ὡς ἐποίησε Δαυὶδ τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου, οὐκ ἐξέκλινεν ἀπὸ πάντων, ὧν ἐνετείλατο αὐτῷ, πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ.
6
И҆ бра́нь бѣ̀ междꙋ̀ ровоа́момъ и҆ междꙋ̀ і҆еровоа́момъ во всѧ̑ дни̑ живота̀ и҆́хъ.
7
7
И҆ прѡ́чаѧ слове́съ а҆ві́иныхъ, и҆ всѧ̑ ꙗ҆̀же сотворѝ, не се́ ли, сїѧ̑ напи̑сана въ кни́зѣ сло́въ дні́й царе́й і҆ꙋ́диныхъ; И҆ бра́нь бѣ̀ междꙋ̀ а҆ві́ею и҆ междꙋ̀ і҆еровоа́момъ. καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αβιοὺ τὰ πάντα, ἃ ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα; καὶ πόλεμος ἦν ἀνὰ μέσον ᾿Αβιοὺ καὶ ἀνὰ μέσον ῾Ιεροβοάμ.
8
8
И҆ оу҆́спе а҆ві́а со ѻ҆тцы̑ свои́ми въ двадесѧ́тое лѣ́то і҆еровоа́ма, и҆ погребо́ша є҆го̀ со ѻ҆тцы̑ є҆гѡ̀ во гра́дѣ даві́довѣ. И҆ воцари́сѧ а҆́са сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη ᾿Αβιοὺ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν τῷ εἰκοστῷ καὶ τετάρτῳ ἔτει τοῦ ῾Ιεροβοὰμ καὶ θάπτεται μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ, καὶ βασιλεύει ᾿Ασὰ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
9
9
И҆ въ лѣ́то двадесѧ́тое і҆еровоа́ма царѧ̀ і҆и҃лева, ца́рствоваше а҆́са над̾ і҆ꙋ́дою, ᾿Εν τῷ ἐνιαυτῷ τετάρτῳ καὶ εἰκοστῷ τοῦ ῾Ιεροβοὰμ βασιλέως ᾿Ισραὴλ βασιλεύει ᾿Ασὰ ἐπὶ ᾿Ιούδαν
10
10
и҆ четы́редесѧть и҆ є҆ди́но лѣ́то ца́рствова во і҆ерⷭ҇ли́мѣ. И҆́мѧ же ма́тере є҆гѡ̀ а҆на̀, дщѝ а҆вессалѡ́млѧ. καὶ τεσσαράκοντα καὶ ἓν ἔτος ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ ᾿Ανὰ θυγάτηρ ᾿Αβεσσαλώμ.
11
11
И҆ сотворѝ а҆́са пра́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, ꙗ҆́коже даві́дъ ѻ҆те́цъ є҆гѡ̀, καὶ ἐποίησεν ᾿Ασὰ τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου ὡς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ.
12
12
и҆ ѿѧ̀ сквє́рнаѧ ѿ землѝ, и҆ и҆скоренѝ всѧ̑ и҆зва̑ѧннаѧ, ꙗ҆̀же сотвори́ша ѻ҆тцы̀ є҆гѡ̀, καὶ ἀφεῖλε τὰς τελετὰς ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐξαπέστειλε πάντα τὰ ἐπιτηδεύματα, ἃ ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ.
13
13
и҆ а҆нꙋ̀ ма́терь свою̀ ѿста́ви є҆́же не владѣ́ти є҆́й, поне́же сотворѝ со́нмище въ дꙋбра́вѣ свое́й: и҆ и҆зсѣчѐ а҆́са га́й є҆ѧ̀ и҆ сожжѐ ѻ҆гне́мъ въ пото́цѣ ке́дрстѣмъ: καὶ τὴν ᾿Ανὰ τὴν μητέρα ἑαυτοῦ μετέστησε τοῦ μὴ εἶναι ἡγουμένην, καθὼς ἐποίησε σύνοδον ἐν τῷ ἄλσει αὐτῆς, καὶ ἐξέκοψεν ᾿Ασὰ τὰς καταδύσεις αὐτῆς καὶ ἐνέπρησε πυρὶ ἐν τῷ χειμάρρῳ Κέδρων.
14
14
высо́кихъ же не и҆скоренѝ, ѻ҆ба́че се́рдце а҆́сы бѣ̀ соверше́нно пред̾ гдⷭ҇емъ во всѧ̑ дни̑ є҆гѡ̀: τὰ δὲ ὑψηλὰ οὐκ ἐξῇρε· πλὴν ἡ καρδία ᾿Ασὰ ἦν τελεία μετὰ Κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας αὐτοῦ.
15
15
и҆ внесѐ столпы̀ ѻ҆тца̀ своегѡ̀, и҆ столпы̀ своѧ̑ внесѐ во хра́мъ гдⷭ҇ень срє́брѧны и҆ зла̑ты, и҆ сосꙋ́ды. καὶ εἰσήνεγκε τοὺς κίονας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ τοὺς κίονας αὐτοῦ εἰσήνεγκεν εἰς τὸν οἶκον Κυρίου, ἀργυροῦς καὶ χρυσοῦς καὶ σκεύη.
16
16
И҆ бра́нь бѣ̀ междꙋ̀ а҆́сою и҆ междꙋ̀ ваа́сомъ царе́мъ і҆и҃левымъ во всѧ̑ дни̑ и҆́хъ. καὶ πόλεμος ἦν ἀνὰ μέσον ᾿Ασὰ καὶ ἀνὰ μέσον Βαασὰ βασιλέως ᾿Ισραὴλ πάσας τὰς ἡμέρας αὐτῶν.
17
17
И҆ взы́де ваа́са ца́рь і҆и҃левъ на і҆ꙋ́дꙋ и҆ созда̀ ра́мꙋ, ꙗ҆́кѡ не бы́ти на и҆схожде́нїе и҆ вхожде́нїе а҆́сѣ царю̀ і҆ꙋ́динꙋ. καὶ ἀνέβη Βαασὰ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ ἐπὶ ᾿Ιούδαν καὶ ᾠκοδόμησε τὴν Ραμὰ τοῦ μὴ εἶναι ἐκπορευόμενον καὶ εἰσπορευόμενον τῷ ᾿Ασὰ βασιλεῖ ᾿Ιούδα.
18
18
И҆ взѧ̀ а҆́са всѐ сребро̀ и҆ зла́то ѡ҆брѣ́тшеесѧ въ сокро́вищахъ до́мꙋ гдⷭ҇нѧ и҆ въ сокро́вищахъ до́мꙋ царе́ва и҆ дадѐ ѧ҆̀ въ рꙋ́цѣ ѻ҆́трѡкъ свои́хъ: и҆ посла̀ и҆̀хъ ца́рь а҆́са ко сы́нꙋ а҆де́ровꙋ сы́нꙋ тавере́ма во рамма́нъ, ко сы́нꙋ а҆заи́ла, царѧ̀ сѵ́рскагѡ, живꙋ́щагѡ въ дама́сцѣ, глаго́лѧ: καὶ ἔλαβεν ᾿Ασὰ σύμπαν τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον τὸ εὑρεθὲν ἐν τοῖς θησαυροῖς οἴκου Κυρίου καὶ ἐν τοῖς θησαυροῖς τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ ἔδωκεν αὐτὰ εἰς χεῖρας παίδων αὐτοῦ, καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς ᾿Ασὰ πρὸς υἱὸν ῎Αδερ υἱὸν Ταβερεμμὰν υἱοῦ ᾿Αζὶν βασιλέως Συρίας τοῦ κατοικοῦντος ἐν Δαμασκῷ λέγων·
19
19
положѝ завѣ́тъ междꙋ̀ мно́ю и҆ тобо́ю, и҆ междꙋ̀ ѻ҆тце́мъ мои́мъ и҆ ѻ҆тце́мъ твои́мъ: сѐ, посла́хъ тѝ да́ры, сребро̀ и҆ зла́то: прїидѝ, разрꙋшѝ завѣ́тъ тво́й, и҆́же со ваа́сою царе́мъ і҆и҃левымъ, да ѿи́детъ ѿ менє̀. διάθου διαθήκην ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ πατρός μου καὶ τοῦ πατρός σου· ἰδοὺ ἐξαπέσταλκά σοι δῶρα ἀργύριον καὶ χρυσίον, δεῦρο διασκέδασον τὴν διαθήκην σου τὴν πρὸς Βαασὰ βασιλέα ᾿Ισραήλ, καὶ ἀναβήσεται ἀπ᾿ ἐμοῦ.
20
20
И҆ послꙋ́ша сы́нъ а҆де́ровъ царѧ̀ а҆́сы, и҆ посла̀ воевѡ́ды си́лъ свои́хъ на гра́ды і҆и҃лєвы, и҆ порази́ша а҆і́на и҆ да́на, и҆ а҆ве́лѧ, до́мꙋ маахі́ина, и҆ ве́сь хеннере́ѳъ, да́же до всеѧ̀ землѝ нефѳалі́мли. καὶ ἤκουσεν υἱὸς ῎Αδερ τοῦ βασιλέως ᾿Ασὰ καὶ ἀπέστειλε τοὺς ἄρχοντας τῶν δυνάμεων αὐτοῦ ταῖς πόλεσι τοῦ ᾿Ισραὴλ καὶ ἐπάταξαν τὴν ᾿Αΐν, τὴν Δὰν καὶ τὴν ᾿Αβελμαὰ καὶ πᾶσαν τὴν Χεννερὲθ ἕως πάσης τῆς γῆς Νεφθαλί.
21
21
И҆ бы́сть ꙗ҆́кѡ оу҆слы́ша ваа́са, и҆ ѡ҆ста́ви созида́ти ра́мꙋ, и҆ возврати́сѧ во ѳе́рсꙋ. καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσε Βαασά, καὶ διέλιπε τοῦ οἰκοδομεῖν τὴν Ραμὰ καὶ ἀνέστρεψεν εἰς Θερσά.
22
22
Ца́рь же а҆́са заповѣ́да всемꙋ̀ і҆ꙋ́дѣ во є҆накі́мѣ, и҆ взѧ́ша ка́менїе и҆з̾ ра́мы и҆ древа̀ є҆ѧ̀, и҆́миже ѡ҆снова̀ ваа́са, и҆ созда̀ въ ни́хъ ца́рь а҆́са всѧ́къ хо́лмъ венїамі́нь и҆ стра̑жбища. καὶ ὁ βασιλεὺς ᾿Ασὰ παρήγγειλε παντὶ ᾿Ιούδα εἰς Αἰνακίμ, καὶ αἴρουσι τοὺς λίθους τῆς Ραμὰ καὶ τὰ ξύλα αὐτῆς, ἃ ᾠκοδόμησε Βαασά, καὶ ᾠκοδόμησεν ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς ᾿Ασὰ πᾶν βουνὸν Βενιαμὶν καὶ τὴν σκοπιάν.
23
23
Прѡ́чаѧ же слове́съ а҆́синыхъ, и҆ всѧ̑ си́ла є҆гѡ̀, и҆ всѧ̑ ꙗ҆̀же сотворѝ, и҆ гра́ды ꙗ҆̀же созда̀, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана сꙋ́ть въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆ꙋ́диныхъ; Ѻ҆ба́че во вре́мѧ ста́рости своеѧ̀ нача́тъ болѣ́ти нога́ма свои́ма: καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ασὰ καὶ πᾶσα ἡ δυναστεία αὐτοῦ, ἣν ἐποίησε, καὶ τὰς πόλεις, ἃς ᾠκοδόμησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐστὶν ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα; πλὴν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ γήρως αὐτοῦ ἐπόνεσε τοὺς πόδας αὐτοῦ.
24
24
и҆ оу҆́спе а҆́са со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ погребе́нъ бы́сть во гра́дѣ даві́да ѻ҆тца̀ своегѡ̀. И҆ воцари́сѧ і҆ѡсафа́тъ сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ασὰ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ θάπτεται μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυὶδ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ βασιλεύει ᾿Ιωσαφὰτ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
25
25
Нава́тъ же сы́нъ і҆еровоа́мль нача̀ ца́рствовати над̾ і҆и҃лемъ во второ́е лѣ́то а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина, и҆ ца́рствова над̾ і҆и҃лемъ два̀ лѣ̑та, Καὶ Ναδὰβ υἱὸς ῾Ιεροβοὰμ βασιλεύει ἐπὶ ᾿Ισραήλ ἐν ἔτει δευτέρῳ τοῦ ᾿Ασὰ βασιλέως ᾿Ιούδα καὶ ἐβασίλευσεν ἐν ᾿Ισραὴλ ἔτη δύο.
26
26
и҆ сотворѝ лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, и҆ хожда́ше пꙋте́мъ ѻ҆тца̀ своегѡ̀ и҆ во грѣсѣ́хъ є҆гѡ̀, и҆́миже согрѣши́ти сотворѝ і҆и҃лю. καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, αἷς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραὴλ.
27
27
И҆ ѡ҆бсѣ́де є҆го̀ ваа́са сы́нъ а҆хі́инъ въ домꙋ̀ велаа́на сы́на а҆хі́ина, и҆ оу҆бѝ є҆го̀ во гаваѳѡ́нѣ и҆ноплеме́нничи: нава́тъ же и҆ ве́сь і҆и҃ль ѡ҆бсѣдо́ша гаваѳѡ́нъ. καὶ περιεκάθισεν αὐτὸν Βαασὰ υἱὸς ᾿Αχιὰ ἐπὶ τὸν οἶκον Βελαὰν καὶ ἐχάραξεν αὐτὸν ἐν Γαβαθὼν τῇ τῶν ἀλλοφύλων, καὶ Ναδὰβ καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ περιεκάθητο ἐπὶ Γαβαθών.
28
28
И҆ оу҆мертвѝ є҆го̀ ваа́са въ лѣ́то тре́тїе а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина, и҆ воцари́сѧ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν Βαασὰ ἐν ἔτει τρίτῳ τοῦ ᾿Ασὰ υἱοῦ ᾿Αβιοὺ βασιλέως ᾿Ιούδα καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾿ αὐτοῦ.
29
29
И҆ бы́сть є҆гда̀ воцари́сѧ, и҆збѝ ве́сь до́мъ і҆еровоа́мль и҆ не ѡ҆ста́ви ничто́же ѿ всегѡ̀ дыха́нїѧ і҆еровоа́млѧ, до́ндеже и҆скоренѝ и҆̀хъ по гл҃ꙋ гдⷭ҇ню, є҆го́же гл҃а рꙋко́ю раба̀ своегѡ̀ а҆хі́и силѡні́тскагѡ, καὶ ἐγένετο ὡς ἐβασίλευσε, καὶ ἐπάταξεν ὅλον τὸν οἶκον ῾Ιεροβοὰμ καὶ οὐχ ὑπελίπετο πᾶσαν πνοὴν τοῦ ῾Ιεροβοὰμ ἕως τοῦ ἐξολοθρεῦσαι αὐτὸν κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ ᾿Αχιὰ τοῦ Σηλωνίτου
30
30
грѣ̑хъ ра́ди і҆еровоа́млихъ, и҆́же согрѣшѝ, и҆́же введѐ во грѣ́хъ і҆и҃лѧ, и҆ въ прогнѣ́ванїи є҆гѡ̀, и҆́мже прогнѣ́ва гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева. περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοάμ, ὡς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, καὶ ἐν τῷ παροργισμῷ αὐτοῦ, ᾧ παρώργισε τὸν Κύριον Θεὸν τοῦ ᾿Ισραήλ.
31
31
И҆ прѡ́чаѧ словеса̀ нава́та, и҆ всѧ̑ ꙗ҆̀же сотворѝ, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана сꙋ́ть въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Ναδὰβ καὶ πάντα, ἃ ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐστὶν ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
32
И҆ бѧ́ше бра́нь междꙋ̀ а҆́сою (царе́мъ і҆ꙋ́динымъ) и҆ ваа́сою царе́мъ і҆и҃левымъ во всѧ̑ дни̑ и҆́хъ.
33
33
И҆ въ тре́тїе лѣ́то а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина ца́рствова ваа́са сы́нъ а҆хі́инъ над̾ всѣ́мъ і҆и҃лемъ во ѳе́рсѣ два́десѧть и҆ четы́ре лѣ̑та, Καὶ ἐν τῷ ἔτει τῷ τρίτῳ τοῦ ᾿Ασὰ βασιλέως ᾿Ιούδα βασιλεύει Βαασὰ υἱὸς ᾿Αχιὰ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Θερσὰ εἴκοσι καὶ τέσσαρα ἔτη.
34
34
и҆ сотворѝ лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, и҆ и҆́де пꙋте́мъ і҆еровоа́ма сы́на нава́това, и҆ во грѣсѣ́хъ є҆гѡ̀, и҆́миже въ согрѣше́нїе приведѐ і҆и҃лѧ. καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβὰτ καὶ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, ὡς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
Глава́ ѕ҃і
Κεφάλαιο 16
1
1
И҆ бы́сть сло́во гдⷭ҇не рꙋко́ю і҆ꙋ́а сы́на а҆нані́ева ко ваа́сѣ, гл҃ѧ: ΚΑΙ ἐγένετο λόγος Κυρίου ἐν χειρὶ ᾿Ιοὺ υἱοῦ ᾿Ανανὶ πρὸς Βαασά·
2
2
поне́же вознесо́хъ тѧ̀ ѿ землѝ и҆ да́хъ тѧ̀ вла́стелѧ над̾ людьмѝ мои́ми і҆и҃лемъ, и҆ поше́лъ є҆сѝ пꙋте́мъ і҆еровоа́млимъ и҆ вве́лъ є҆сѝ въ грѣ́хъ лю́ди моѧ̑ і҆и҃лѧ, є҆́же прогнѣ́вати мѧ̀ сꙋ́етными и҆́хъ: ἀνθ᾿ ὧν ὕψωσά σε ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἔδωκά σε ἡγούμενον ἐπὶ τὸν λαόν μου ᾿Ισραὴλ καὶ ἐπορεύθης ἐν τῇ ὁδῷ ῾Ιεροβοὰμ καὶ ἐξήμαρτες τὸν λαόν μου τὸν ᾿Ισραήλ, τοῦ παροργίσαι με ἐν τοῖς ματαίοις αὐτῶν,
3
3
сѐ, а҆́зъ ѿве́ргꙋ наслѣ́дїе ваа́сы и҆ наслѣ́дїе до́мꙋ є҆гѡ̀, и҆ сотворю̀ до́мъ тво́й ꙗ҆́кѡ до́мъ і҆еровоа́ма сы́на нава́това: ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω ὀπίσω Βαασὰ καὶ ὄπισθεν τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ δώσω τὸν οἶκόν σου ὡς τὸν οἶκον ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ·
4
4
оу҆ме́ршаго ваа́сова во гра́дѣ снѣдѧ́тъ є҆го̀ псѝ, и҆ оу҆ме́ршаго на по́ли снѣдѧ́тъ є҆го̀ пти̑цы небє́сныѧ. τὸν τεθνηκότα τοῦ Βαασὰ ἐν τῇ πόλει καταφάγονται αὐτὸν οἱ κύνες, καὶ τὸν τεθνηκότα αὐτοῦ ἐν τῷ πεδίῳ καταφάγονται αὐτὸν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ.
5
5
И҆ прѡ́чаѧ слове́съ ваа́совыхъ, и҆ всѧ̑ ꙗ҆̀же сотворѝ, и҆ си̑льнаѧ є҆гѡ̀, не се́ ли, сꙋ́ть пи̑сана въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Βαασὰ καὶ πάντα ἃ ἐποίησε, καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ;
6
6
И҆ оу҆́спе ваа́са со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ погребе́нъ бы́сть во ѳе́рсѣ, и҆ воцари́сѧ и҆ла̀ сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη Βαασὰ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ θάπτεται ἐν Θερσά, καὶ βασιλεύει ᾿Ηλὰ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ ἐν τῷ εἰκοστῷ ἔτει βασιλέως ᾿Ασά.
7
7
И҆ рꙋко́ю і҆ꙋ́а сы́на а҆нані́и прⷪ҇ро́ка гл҃а гдⷭ҇ь на ваа́сꙋ и҆ на до́мъ є҆гѡ̀ всю̀ ѕло́бꙋ, ю҆́же сотворѝ пред̾ гдⷭ҇емъ, є҆́же прогнѣ́вати є҆го̀ дѣла́ми рꙋ́къ свои́хъ, бы́ти є҆мꙋ̀ ꙗ҆́коже и҆ до́мꙋ і҆еровоа́млю, и҆ ѡ҆ є҆́же є҆мꙋ̀ пораже́нꙋ бы́ти. καὶ ἐν χειρὶ ᾿Ιοὺ υἱοῦ ᾿Ανανὶ ἐλάλησε Κύριος ἐπὶ Βαασὰ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ πᾶσαν τὴν κακίαν, ἣν ἐποίησεν ἐνώπιον Κυρίου τοῦ παροργίσαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτοῦ, τοῦ εἶναι κατὰ τὸν οἶκον ῾Ιεροβοάμ, καὶ ὑπὲρ τοῦ πατάξαι αὐτόν.
8
8
Въ лѣ́то два́десѧть шесто́е а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина, ца́рствова и҆ла̀ сы́нъ ваа́синъ над̾ і҆и҃лемъ во ѳе́рсѣ два̀ лѣ̑та. Καὶ ᾿Ηλὰ υἱὸς Βαασὰ ἐβασίλευσεν ἐπὶ ᾿Ισραὴλ δύο ἔτη ἐν Θερσά.
9
9
И҆ воздви́же (гдⷭ҇ь) на него̀ ѻ҆́троки є҆гѡ̀, и҆ замврі́а воево́дꙋ полови́ны ко́нникѡвъ: и҆ и҆ла̀ бѣ̀ во ѳе́рсѣ оу҆пива́ѧсѧ, и҆ пїѧ́нъ сы́й въ домꙋ̀ а҆́рсы домострои́телѧ во ѳе́рсѣ: καὶ συνέστρεψεν ἐπ᾿ αὐτὸν Ζαμβρὶ ὁ ἄρχων τῆς ἡμίσους τῆς ἵππου, καὶ αὐτὸς ἦν ἐν Θερσὰ πίνων μεθύων ἐν τῷ οἴκῳ ῾Ωσὰ τοῦ οἰκονόμου ἐν Θερσά.
10
10
и҆ вни́де замврі́й, и҆ поразѝ є҆го̀, и҆ оу҆мертвѝ є҆го̀, въ лѣ́то два́десѧть седмо́е а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина, и҆ воцари́сѧ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ εἰσῆλθε Ζαμβρὶ καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾿ αὐτοῦ.
11
11
И҆ бы́сть ца́рствꙋющꙋ є҆мꙋ̀, внегда̀ сѣ́сти є҆мꙋ̀ на престо́лѣ є҆гѡ̀, и҆ и҆збѝ ве́сь до́мъ ваа́совъ: не ѡ҆ста́ви є҆мꙋ̀ моча́щагѡ къ стѣнѣ̀, и҆ оу҆́жикѡвъ є҆гѡ̀, и҆ дрꙋ́га є҆гѡ̀. καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ βασιλεῦσαι αὐτὸν ἐν τῷ καθίσαι αὐτὸν ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ καὶ ἐπάταξεν ὅλον τὸν οἶκον Βαασὰ
12
12
И҆ и҆збѝ замврі́й ве́сь до́мъ ваа́совъ по гл҃ꙋ гдⷭ҇ню, є҆го́же гл҃а на до́мъ ваа́совъ и҆ ко і҆ꙋ́ю прⷪ҇ро́кꙋ, κατὰ τὸ ρῆμα, ὃ ἐλάλησε Κύριος ἐπὶ τὸν οἶκον Βαασά, πρὸς ᾿Ιοὺ τὸν προφήτην
13
13
ѡ҆ всѣ́хъ грѣсѣ́хъ ваа́совыхъ и҆ и҆лы̀ сы́на є҆гѡ̀, ꙗ҆́кѡ сотворѝ согрѣши́ти і҆и҃лю, є҆́же разгнѣ́вати гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева сꙋ́етными и҆́хъ. περὶ πασῶν τῶν ἁμαρτιῶν Βαασὰ καὶ ᾿Ηλὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραὴλ τοῦ παροργίσαι Κύριον τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ ἐν τοῖς ματαίοις αὐτῶν.
14
14
Прѡ́чаѧ же слове́съ и҆лы̀, ꙗ҆̀же сотворѝ, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ηλά, ἃ ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ;
15
15
Въ лѣ́то два́десѧть седмо́е а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина ца́рствова замврі́й се́дмь дні́й во ѳе́рсѣ: и҆ бѣ̀ по́лкъ і҆и҃левъ на гаваѳѡ́нъ и҆ноплеме́нническїй. Καὶ Ζαμβρὶ ἐβασίλευεν ἐν Θερσὰ ἡμέρας ἑπτά. καὶ ἡ παρεμβολὴ ᾿Ισραὴλ ἐπὶ Γαβαθὼν τὴν τῶν ἀλλοφύλων,
16
16
И҆ слы́шаша лю́дїе сꙋ́щїи въ полцѣ̀, глаго́лющихъ: преврати́сѧ замврі́й и҆ поразѝ царѧ̀. И҆ поста́виша царе́мъ во і҆и҃ли а҆мврі́а воево́дꙋ, и҆́же над̾ во́ѧми во і҆и҃ли въ де́нь ѻ҆́нъ въ полцѣ̀. καὶ ἤκουσεν ὁ λαὸς ἐν τῇ παρεμβολῇ λεγόντων· συνεστράφη Ζαμβρὶ καὶ ἔπαισε τὸν βασιλέα· καὶ ἐβασίλευσαν ἐν ᾿Ισραὴλ τὸν ᾿Αμβρὶ τὸν ἡγούμενον τῆς στρατιᾶς ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐν τῇ παρεμβολῇ.
17
17
И҆ взы́де а҆мврі́й и҆ ве́сь і҆и҃ль съ ни́мъ ѿ гаваѳѡ́на и҆ ѡ҆бсѣ́де ѳе́рсꙋ. καὶ ἀνέβη ᾿Αμβρὶ καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ μετ᾿ αὐτοῦ ἐκ Γαβαθὼν καὶ περιεκάθισαν ἐπὶ Θερσά.
18
18
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆ви́дѣ замврі́й, ꙗ҆́кѡ предвзѧ́тъ бы́сть гра́дъ є҆гѡ̀, и҆ вни́де во внꙋ́треннїй до́мъ ца́рскїй, и҆ зажжѐ над̾ собо́ю до́мъ царе́въ ѻ҆гне́мъ, и҆ оу҆́мре καὶ ἐγενήθη ὡς εἶδε Ζαμβρὶ ὅτι προκατείληπται αὐτοῦ ἡ πόλις, καὶ πορεύεται εἰς ἄντρον τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ ἐνεπύρισεν ἐπ᾿ αὐτὸν τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ ἀπέθανεν
19
19
за грѣхѝ своѧ̑, ꙗ҆̀же сотворѝ, сотворе́нїѧ ра́ди лꙋка́вагѡ пред̾ гдⷭ҇емъ, є҆́же ходи́ти пꙋте́мъ і҆еровоа́ма сы́на нава́това, и҆ во грѣсѣ́хъ є҆гѡ̀, ꙗ҆́же сотворѝ, ꙗ҆́кѡ введѐ во грѣ́хъ і҆и҃лѧ. ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ ὧν ἐποίησε, τοῦ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου πορευθῆναι ἐν ὁδῷ ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβὰτ καὶ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, ὡς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
20
20
И҆ прѡ́чаѧ слове́съ замврі́иныхъ, и҆ навѣ́ты є҆гѡ̀, ꙗ҆̀же совѣща̀, не се́ ли, сїѧ̑ сꙋ́ть пи̑сана въ кни́гахъ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Ζαμβρὶ καὶ τὰς συνάψεις αὐτοῦ, ἃς συνῆψεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ;
21
21
Тогда̀ раздѣли́шасѧ лю́дїе і҆и҃лстїи, по́лъ люді́й бы́сть за ѳамні́емъ сы́номъ гѡна́ѳовымъ, ꙗ҆́кѡ да ца́рствꙋетъ ѻ҆́нъ, и҆ по́лъ люді́й бы́сть со а҆мврі́емъ. Τότε μερίζεται ὁ λαὸς ᾿Ισραήλ· ἥμισυ τοῦ λαοῦ γίνεται ὀπίσω Θαμνὶ υἱοῦ Γωνὰθ τοῦ βασιλεῦσαι αὐτόν, καὶ τὸ ἥμισυ τοῦ λαοῦ γίνεται ὀπίσω ᾿Αμβρί.
22
22
Лю́дїе же сꙋ́щїи по а҆мврі́и превозмого́ша люді́й бы́вшихъ со ѳамні́емъ сы́номъ гѡна́ѳовымъ И҆ оу҆́мре ѳамні́й и҆ і҆ѡра́мъ бра́тъ є҆гѡ̀ во вре́мѧ ѻ҆́но, и҆ воцари́сѧ а҆мврі́й по ѳамні́и. ὁ λαὸς ὁ ὢν ὀπίσω ᾿Αμβρὶ ὑπερεκράτησε τὸν λαὸν τὸν ὀπίσω Θαμνὶ υἱοῦ Γωνάθ, καὶ ἀπέθανε Θαμνὶ καὶ ᾿Ιωρὰμ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Αμβρὶ μετὰ Θαμνί.
23
23
Въ лѣ́то три́десѧть пе́рвое а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина ца́рствова а҆мврі́й во і҆и҃ли двана́десѧть лѣ́тъ, во ѳе́рсѣ же ше́сть лѣ́тъ ца́рствова. ἐν τῷ ἔτει τῷ τριακοστῷ καὶ πρώτῳ τοῦ βασιλέως ᾿Ασὰ βασιλεύει ᾿Αμβρὶ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ δώδεκα ἔτη. ἐν Θερσὰ βασιλεύει ἓξ ἔτη·
24
24
И҆ кꙋпѝ а҆мврі́й го́рꙋ семерѡ́нъ оу҆ семи́ра господи́на горы̀ двѣма̀ тала̑нты сребра̀, и҆ созда̀ го́рꙋ, и҆ наречѐ и҆́мѧ горѣ̀, ю҆́же созда̀, во и҆́мѧ семи́ра господи́на горы̀ ѻ҆́ныѧ, гора̀ семирѡ́нъ. καὶ ἐκτήσατο ᾿Αμβρὶ τὸ ὄρος τὸ Σεμερὼν παρὰ Σεμὴρ τοῦ κυρίου τοῦ ὄρους δύο ταλάντων ἀργυρίου καὶ ᾠκοδόμησε τὸ ὄρος καὶ ἐπεκάλεσε τὸ ὄνομα τοῦ ὄρους, οὗ ᾠκοδόμησεν, ἐπὶ τῷ ὀνόματι Σεμὴρ τοῦ κυρίου τοῦ ὄρους Σαεμηρών.
25
25
И҆ сотворѝ а҆мврі́й лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, и҆ прелꙋка́внова па́че всѣ́хъ бы́вшихъ пред̾ ни́мъ: καὶ ἐποίησεν ᾿Αμβρὶ τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἐπονηρεύσατο ὑπὲρ πάντας τοὺς γενομένους ἔμπροσθεν αὐτοῦ·
26
26
и҆ хожда́ше по всѣ̑мъ пꙋтє́мъ і҆еровоа́ма сы́на нава́това и҆ во грѣсѣ́хъ є҆гѡ̀, и҆́миже введѐ во грѣ́хъ і҆и҃лѧ, є҆́же разгнѣ́вати гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева въ сꙋ́етныхъ и҆́хъ. καὶ ἐπορεύθη ἐν πάσῃ ὁδῷ ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβὰτ καὶ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, αἷς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραὴλ τοῦ παροργίσαι τὸν Κύριον Θεὸν ᾿Ισραὴλ ἐν τοῖς ματαίοις αὐτῶν.
27
27
И҆ прѡ́чаѧ слове́съ а҆мврі́евыхъ, и҆ всѧ̑ ꙗ҆́же сотворѝ, и҆ всѧ̑ си́ла є҆гѡ̀, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αμβρὶ καὶ πάντα, ἃ ἐποίησε, καὶ πᾶσα ἡ δυναστεία αὐτοῦ, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ;
28
28
И҆ оу҆́спе а҆мврі́й со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ погребе́нъ бы́сть въ самарі́и. И҆ воцари́сѧ а҆хаа́въ сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη ᾿Αμβρὶ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ θάπτεται ἐν Σαμαρείᾳ, καὶ βασιλεύει ᾿Αχαὰβ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ. 28α Καὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ ἑνδεκάτῳ ἔτει τοῦ ᾿Αμβρὶ βασιλεύει ᾿Ιωσαφὰτ υἱὸς ᾿Ασὰ ἐτῶν τριάκοντα καὶ πέντε ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ, καὶ εἴκοσι πέντε ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ Γαζουβὰ θυγάτηρ Σελί. 28β καὶ ἐπορεύθη ἐν τῇ ὁδῷ ᾿Ασὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐξέκλινεν ἀπ᾿ αὐτῆς τοῦ ποιεῖν τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου· πλὴν τῶν ὑψηλῶν οὐκ ἐξῇραν, ἔθυον ἐν τοῖς ὑψηλοῖς, καὶ ἐθυμίων. 28γ καὶ ἃ συνέθετο ᾿Ιωσαφὰτ μετὰ βασιλέως ᾿Ισραὴλ καὶ πᾶσα ἡ δυναστεία, ἣν ἐποίησε, καὶ οὓς ἐπολέμησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ιούδα; 28δ καὶ τὰ λοιπὰ τῶν συμπλοκῶν, ἃς ἐπέθεντο ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Ασὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐξῇρεν ἀπὸ τῆς γῆς. 28ε καὶ βασιλεὺς οὐκ ἦν ἐν Συρίᾳ Νασίβ. 28ζ καὶ ὁ βασιλεὺς ᾿Ιωσαφὰτ ἐποίησε ναῦν εἰς Θαρσὶς πορεύεσθαι εἰς Σωφὶρ ἐπὶ τὸ χρυσίον· καὶ οὐκ ἐπορεύθη, ὅτι συνετρίβη ἡ ναῦς ἐν Γασιὼν Γαβέρ. 28η τότε εἶπεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Ιωσαφάτ· ἐξαποστελῶ τοὺς παῖδάς σου καὶ τὰ παιδάριά μου ἐν τῇ νηῖ· καὶ οὐκ ἐβούλετο ᾿Ιωσαφάτ. 28θ καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωσαφὰτ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ θάπτεται μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωρὰμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
29
29
А҆хаа́въ же сы́нъ а҆мврі́евъ воцари́сѧ над̾ і҆и҃лемъ въ лѣ́то три́десѧть ѻ҆смо́е а҆́сы царѧ̀ і҆ꙋ́дина: ца́рствова же а҆хаа́въ сы́нъ а҆мврі́евъ над̾ і҆и҃лемъ въ самарі́и два́десѧть два̀ лѣ̑та: ᾿Εν ἔτει δευτέρῳ τοῦ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέως ᾿Ιούδα βασιλεύει ᾿Αχαὰβ υἱὸς ᾿Αμβρί· ἐβασίλευσεν ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ εἴκοσι καὶ δύο ἔτη.
30
30
и҆ сотворѝ а҆хаа́въ лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, и҆ прелꙋка́внова па́че всѣ́хъ бы́вшихъ пре́жде є҆гѡ̀: καὶ ἐποίησεν ᾿Αχαὰβ τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἐπονηρεύσατο ὑπὲρ πάντας τοὺς ἔμπροσθεν αὐτοῦ.
31
31
и҆ не бѣ̀ є҆мꙋ̀ дово́лно, є҆́же ходи́ти во грѣсѣ́хъ і҆еровоа́ма сы́на нава́това, и҆ взѧ̀ женꙋ̀ і҆езаве́ль дще́рь і҆еѳеваа́ла царѧ̀ сїдѡ́нскагѡ: и҆ и҆́де, и҆ нача̀ слꙋжи́ти ваа́лꙋ, и҆ поклони́сѧ є҆мꙋ̀, καὶ οὐκ ἦν αὐτῷ ἱκανὸν τοῦ πορεύεσθαι ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, καὶ ἔλαβε γυναῖκα τὴν ᾿Ιεζάβελ θυγατέρα ᾿Ιεθεβαὰλ βασιλέως Σιδωνίων καὶ ἐπορεύθη καὶ ἐδούλευσε τῷ Βάαλ καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ,
32
32
и҆ поста́ви тре́бище ваа́лꙋ въ домꙋ̀ ме́рзостей є҆гѡ̀, є҆го́же созда̀ въ самарі́и: καὶ ἔστησε θυσιαστήριον τῷ Βάαλ ἐν οἴκῳ τῶν προσοχθισμάτων αὐτοῦ, ὃν ᾠκοδόμησεν ἐν Σαμαρείᾳ,
33
33
и҆ сотворѝ а҆хаа́въ дꙋбра́вꙋ: и҆ приложѝ а҆хаа́въ твори́ти прогнѣ̑ванїѧ, є҆́же разгнѣ́вати гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева и҆ дꙋ́шꙋ свою̀ погꙋби́ти: ѕлодѣ́йствова па́че всѣ́хъ царе́й і҆и҃левыхъ бы́вшихъ пре́жде є҆гѡ̀. καὶ ἐποίησεν ᾿Αχαὰβ ἄλσος, καὶ προσέθεκεν ᾿Αχαὰβ τοῦ ποιῆσαι παροργίσματα τοῦ παροργίσαι τὸν Κύριον Θεὸν τοῦ ᾿Ισραὴλ καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τοῦ ἐξολοθρευθῆναι· ἐκακοποίησεν ὑπὲρ πάντας τοὺς βασιλεῖς ᾿Ισραὴλ τοὺς γενομένους ἔμπροσθεν αὐτοῦ.
34
34
Во дни̑ же є҆гѡ̀ созда̀ а҆хїи́лъ веѳи́лѧнинъ і҆ерїхѡ́нъ: на а҆вїрѡ́нѣ перворо́днѣмъ свое́мъ ѡ҆снова̀ є҆го̀, и҆ на сегꙋ́вѣ ю҆нѣ́йшемъ свое́мъ поста́ви двє́ри є҆гѡ̀, по гл҃ꙋ гдⷭ҇ню, є҆го́же гл҃а рꙋко́ю і҆исꙋ́са сы́на наѵи́на. καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ᾠκοδόμησεν ᾿Αχιὴλ ὁ Βαιθηλίτης τὴν ῾Ιεριχώ· ἐν τῷ ᾿Αβιρὼν προτοτόκῳ αὐτοῦ ἐθεμελίωσεν αὐτὴν καὶ τῷ Σεγοὺβ τῷ νεωτέρῳ αὐτοῦ ἐπέστησε θύρας αὐτῆς κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ ᾿Ιησοῦ υἱοῦ Ναυῆ.
Глава́ з҃і
Κεφάλαιο 17
1
1
И҆ речѐ и҆лїа̀ прⷪ҇ро́къ ѳесві́тѧнинъ, и҆́же ѿ ѳесві́и галаа́дскїѧ, ко а҆хаа́вꙋ: жи́въ гдⷭ҇ь бг҃ъ си́лъ, бг҃ъ і҆и҃левъ, є҆мꙋ́же предстою̀ пред̾ ни́мъ, а҆́ще бꙋ́детъ въ лѣ̑та сїѧ̑ роса̀ и҆ до́ждь, то́чїю ѿ оу҆́стъ словесѐ моегѡ̀. ΚΑΙ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ ὁ προφήτης Θεσβίτης ὁ ἐκ Θεσβῶν τῆς Γαλαὰδ πρὸς ᾿Αχαάβ· ζῇ Κύριος ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ, εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος καὶ ὑετός, ὅτι εἰ μὴ διὰ στόματος λόγου μου.
2
2
И҆ бы́сть гл҃ъ гдⷭ҇ень ко и҆лїѝ: καὶ ἐγένετο ρῆμα Κυρίου πρὸς ᾿Ηλιού·
3
3
и҆дѝ ѿсю́дꙋ на восто́къ и҆ скры́йсѧ въ пото́цѣ хора́ѳа прѧ́мѡ лицꙋ̀ і҆ѻрда́новꙋ: πορεύου ἐντεῦθεν κατὰ ἀνατολὰς καὶ κρύβηθι ἐν τῷ χειμάρρῳ Χορρὰθ τοῦ ἐπὶ προσώπου τοῦ ᾿Ιορδάνου·
4
4
и҆ бꙋ́деши пи́ти ѿ пото́ка во́дꙋ, и҆ вра́нѡмъ заповѣ́дахъ препита́ти тѧ̀ та́мѡ. καὶ ἔσται ἐκ τοῦ χειμάρρου πίεσαι ὕδωρ, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦμαι διατρέφειν σε ἐκεῖ.
5
5
И҆ сотворѝ и҆лїа̀ по гл҃ꙋ гдⷭ҇ню, и҆ сѣ́де при пото́цѣ хора́ѳовѣ прѧ́мѡ лицꙋ̀ і҆ѻрда́новꙋ: καὶ ἐποίησεν ᾿Ηλιοὺ κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, καὶ ἐκάθισεν ἐν τῷ χειμάρρῳ Χορρὰθ ἐπὶ προσώπου τοῦ ᾿Ιορδάνου.
6
6
и҆ вра́нове приноша́хꙋ є҆мꙋ̀ хлѣ́бы и҆ мѧса̀ заꙋ́тра, и҆ хлѣ́бы и҆ мѧса̀ къ ве́черꙋ, и҆ ѿ пото́ка пїѧ́ше во́дꙋ. καὶ οἱ κόρακες ἔφερον αὐτῷ ἄρτους τὸ πρωΐ καὶ κρέα τὸ δείλης, καὶ ἐκ τοῦ χειμάρρου ἔπινεν ὕδωρ.
7
7
И҆ бы́сть по дне́хъ, и҆ и҆́зсше и҆сто́чникъ, ꙗ҆́кѡ не бѣ̀ дождѧ̀ на зе́млю, καὶ ἐγένετο μεθ᾿ ἡμέρας καὶ ἐξηράνθη ὁ χειμάρρους, ὅτι οὐκ ἐγένετο ὑετὸς ἐπὶ τῆς γῆς.
8
8
и҆ бы́сть гл҃ъ гдⷭ҇ень ко и҆лїѝ гл҃ѧ: καὶ ἐγένετο ρῆμα Κυρίου πρὸς ᾿Ηλιού·
9
9
воста́ни и҆ и҆дѝ въ саре́птꙋ сїдѡ́нскꙋю, и҆ пребꙋ́ди та́мѡ: се́ бо, заповѣ́дахъ та́мѡ женѣ̀ вдови́цѣ препита́ти тѧ̀. ἀνάστηθι καὶ πορεύου εἰς Σαρεπτὰ τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντέταλμαι ἐκεῖ γυναικὶ χήρᾳ τοῦ διατρέφειν σε.
10
10
И҆ воста̀ и҆ и҆́де въ саре́птꙋ сїдѡ́нскꙋю, и҆ прїи́де ко вратѡ́мъ гра́да: и҆ сѐ, та́мѡ жена̀ вдова̀ собира́ше дрова̀. И҆ возопѝ и҆лїа̀ в̾слѣ́дъ є҆ѧ̀ и҆ речѐ є҆́й: принесѝ нн҃ѣ мѝ ма́лѡ воды̀ въ сосꙋ́дѣ, и҆ и҆спїю̀. καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη εἰς Σαρεπτὰ καὶ ἧλθεν εἰς τὸν πυλῶνα τῆς πόλεως, καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ γυνὴ χήρα συνέλεγε ξύλα· καὶ ἐβόησεν ὀπίσω αὐτῆς ᾿Ηλιοὺ καὶ εἶπεν αὐτῇ· λαβὲ δή μοι ὀλίγον ὕδωρ εἰς ἄγγος καὶ πίομαι.
11
11
И҆ и҆́де взѧ́ти. И҆ возопѝ в̾слѣ́дъ є҆ѧ̀ и҆лїа̀ и҆ речѐ є҆́й: прїимѝ оу҆̀бо мнѣ̀ и҆ оу҆крꙋ́хъ хлѣ́ба въ рꙋцѣ̀ свое́й, да ꙗ҆́мъ. καὶ ἐπορεύθη λαβεῖν, καὶ ἐβόησεν ὀπίσω αὐτῆς ᾿Ηλιοὺ καὶ εἶπε· λήψῃ δή μοι ψωμὸν ἄρτου τοῦ ἐν τῇ χειρί σου.
12
12
И҆ речѐ жена̀: жи́въ гдⷭ҇ь бг҃ъ тво́й, а҆́ще є҆́сть оу҆ менє̀ ѡ҆прѣсно́къ, но то́кмѡ го́рсть мꙋкѝ въ водоно́сѣ и҆ ма́лѡ є҆ле́а въ чва́нцѣ: и҆ сѐ, а҆́зъ соберꙋ̀ два̀ пѡлѣ́нца, и҆ вни́дꙋ, и҆ сотворю̀ є҆̀ себѣ̀ и҆ дѣ́темъ мои̑мъ, и҆ снѣ́мы є҆̀, и҆ оу҆́мремъ. καὶ εἶπεν ἡ γυνή· ζῇ Κύριος ὁ Θεός σου, εἰ ἔστι μοι ἐγκρυφίας ἀλλ᾿ ἢ ὅσον δρὰξ ἀλεύρου ἐν τῇ ὑδρίᾳ καὶ ὀλίγον ἔλαιον ἐν τῷ καψάκῃ· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ συλλέξω δύο ξυλάρια καὶ εἰσελεύσομαι καὶ ποιήσω αὐτὸ ἐμαυτῇ καὶ τοῖς τέκνοις μου, καὶ φαγόμεθα καὶ ἀποθανούμεθα.
13
13
И҆ речѐ къ не́й и҆лїа̀: дерза́й, вни́ди и҆ сотворѝ но глаго́лꙋ твоемꙋ̀: но сотвори́ ми ѿтꙋ́дꙋ ѡ҆прѣсно́къ ма́лъ пре́жде, и҆ принеси́ ми, себѣ́ же и҆ ча́дѡмъ свои̑мъ да сотвори́ши по́слѣжде, καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ηλιού· θάρσει, εἴσελθε καὶ ποίησον κατὰ τὸ ρῆμά σου· ἀλλὰ ποίησόν μοι ἐκεῖθεν ἐγκρυφίαν μικρὸν καὶ ἐξοίσεις μοι ἐν πρώτοις, σαυτῇ δὲ καὶ τοῖς τέκνοις σου ποιήσεις ἐπ᾿ ἐσχάτῳ·
14
14
ꙗ҆́кѡ та́кѡ гл҃етъ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃левъ: водоно́съ мꙋкѝ не ѡ҆скꙋдѣ́етъ, и҆ чва́нецъ є҆ле́а не оу҆ма́литсѧ до днѐ, до́ндеже да́стъ гдⷭ҇ь до́ждь на зе́млю. ὅτι τάδε λέγει Κύριος· ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει καὶ ὁ καψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει ἕως ἡμέρας τοῦ δοῦναι Κύριον τὸν ὑετὸν ἐπὶ τῆς γῆς.
15
15
И҆ и҆́де жена̀, и҆ сотворѝ по глаго́лꙋ и҆лїинꙋ̀, и҆ дадѐ є҆мꙋ̀, и҆ ꙗ҆дѐ то́й, и҆ та̀, и҆ ча̑да є҆ѧ̀. καὶ ἐπορεύθη ἡ γυνή, καὶ ἐποίησε· καὶ ἤσθιεν αὐτὴ καὶ αὐτὸς καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς.
16
16
И҆ ѿ тогѡ̀ днѐ водоно́съ мꙋкѝ не ѡ҆скꙋдѣ̀, и҆ чва́нецъ є҆ле́а не оу҆ма́лисѧ, по гл҃ꙋ гдⷭ҇ню, є҆го́же гл҃а рꙋко́ю и҆лїино́ю. καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐξέλιπε καὶ ὁ καψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἠλαττονήθη κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ ᾿Ηλιού.
17
17
И҆ бы́сть по си́хъ, и҆ разболѣ́сѧ сы́нъ жены̀ госпожѝ до́мꙋ, и҆ бѣ̀ болѣ́знь є҆гѡ̀ крѣпка̀ ѕѣлѡ̀, до́ндеже не ѡ҆ста́сѧ въ не́мъ дꙋ́хъ є҆гѡ̀. καὶ ἐγένετο μετὰ ταῦτα καὶ ἠρρώστησεν ὁ υἱὸς τῆς γυναικὸς τῆς κυρίας τοῦ οἴκου, καὶ ἦν ἡ ἀρρωστία αὐτοῦ κραταιὰ σφόδρα, ἕως οὐχ ὑπελείφθη ἐν αὐτῷ πνεῦμα.
18
18
И҆ речѐ ко и҆лїѝ: что̀ мнѣ̀ и҆ тебѣ̀, человѣ́че бж҃їй; вше́лъ є҆сѝ ко мнѣ̀ воспомѧнꙋ́ти непра̑вды моѧ̑ и҆ оу҆мори́ти сы́на моего̀. καὶ εἶπε πρὸς ᾿Ηλιού· τί ἐμοὶ καὶ σοί, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ; εἰσῆλθες πρός με τοῦ ἀναμνῆσαι ἀδικίας μου καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν μου;
19
19
И҆ речѐ и҆лїа̀ къ женѣ̀: да́ждь мѝ сы́на твоего̀. И҆ взѧ́тъ є҆го̀ ѿ нѣ́дра є҆ѧ̀, и҆ вознесѐ є҆го̀ въ го́рницꙋ, и҆дѣ́же са́мъ почива́ше, и҆ положѝ є҆го̀ на ѻ҆дрѣ̀ свое́мъ. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς τὴν γυναῖκα· δός μοι τὸν υἱόν σου. καὶ ἔλαβεν αὐτὸν ἐκ τοῦ κόλπου αὐτῆς καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν εἰς τὸ ὑπερῷον, ἐν ᾧ αὐτὸς ἐκάθητο ἐκεῖ, καὶ ἐκοίμισεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς κλίνης.
20
20
И҆ возопѝ и҆лїа̀ ко гдⷭ҇ꙋ и҆ речѐ: оу҆вы̀ мнѣ̀, гдⷭ҇и, свидѣ́телю вдовы̀, оу҆ неѧ́же а҆́зъ нн҃ѣ пребыва́ю, ты̀ ѡ҆ѕло́билъ є҆сѝ є҆́же оу҆мори́ти сы́на є҆ѧ̀. καὶ ἀνεβόησεν ᾿Ηλιού, καὶ εἶπεν· οἴμοι, Κύριε, ὁ μάρτυς τῆς χήρας, μεθ᾿ ἧς ἐγὼ κατοικῶ μετ᾿ αὐτῆς, σὺ κεκάκωκας τοῦ θανατῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς.
21
21
И҆ дꙋ́нꙋ на ѻ҆́трочища три́жды, и҆ призва̀ гдⷭ҇а и҆ речѐ: гдⷭ҇и бж҃е мо́й, да возврати́тсѧ оу҆̀бо дꙋша̀ ѻ҆́трочища сегѡ̀ въ ѻ҆́нь. καὶ ἐνεφύσησε τῷ παιδαρίῳ τρὶς καὶ ἐπεκαλέσατο τὸν Κύριον καὶ εἶπε· Κύριε ὁ Θεός μου, ἐπιστραφήτω δὴ ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου τούτου εἰς αὐτόν.
22
22
И҆ бы́сть та́кѡ: и҆ возопѝ ѻ҆́трочищь, и҆ сведѐ є҆го̀ съ го́рницы въ до́мъ, и҆ дадѐ є҆го̀ ма́тери є҆гѡ̀. И҆ речѐ и҆лїа̀: ви́ждь, жи́въ є҆́сть сы́нъ тво́й. καὶ ἐγένετο οὕτως, καὶ ἀνεβόησε τὸ παιδάριον.
23
23
И҆ речѐ жена̀ ко и҆лїѝ: сѐ, оу҆разꙋмѣ́хъ, ꙗ҆́кѡ человѣ́къ бж҃їй є҆сѝ ты̀, и҆ гл҃ъ гдⷭ҇ень во оу҆стѣ́хъ твои́хъ и҆́стиненъ. καὶ κατήγαγεν αὐτὸ ἀπὸ τοῦ ὑπερῴου εἰς τὸν οἶκον καὶ ἔδωκεν αὐτὸ τῇ μητρὶ αὐτοῦ· καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· βλέπε, ζῇ ὁ υἱός σου.
Глава́ и҃і
Κεφάλαιο 18
1
1
И҆ бы́сть по дне́хъ мно́зѣхъ, и҆ гл҃ъ гдⷭ҇ень бы́сть ко и҆лїѝ въ лѣ́то тре́тїе гл҃ѧ: и҆дѝ и҆ ꙗ҆ви́сѧ а҆хаа́вꙋ, и҆ да́мъ до́ждь на лицѐ землѝ. ΚΑΙ ἐγένετο μεθ᾿ ἡμέρας πολλὰς καὶ ρῆμα Κυρίου ἐγένετο πρὸς ᾿Ηλιοὺ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ τρίτῳ λέγων· πορεύθητι καὶ ὄφθητι τῷ ᾿Αχαάβ, καὶ δώσω ὑετὸν ἐπὶ πρόσωπον τῆς γῆς.
2
2
И҆ и҆́де и҆лїа̀ ко а҆хаа́вꙋ ꙗ҆ви́тисѧ, и҆ бѣ̀ гла́дъ крѣ́покъ въ самарі́и. καὶ ἐπορεύθη ᾿Ηλιοὺ τοῦ ὀφθῆναι τῷ ᾿Αχαάβ, καὶ ἡ λιμὸς κραταιὰ ἐν Σαμαρείᾳ.
3
3
И҆ призва̀ а҆хаа́въ а҆вді́а строи́телѧ до́мꙋ: и҆ а҆вді́й бѣ̀ боѧ́сѧ гдⷭ҇а ѕѣлѡ̀. καὶ ἐκάλεσεν ᾿Αχαὰβ τὸν ᾿Αβδιοὺ τὸν οἰκονόμον· (καὶ ᾿Αβδιοὺ ἦν φοβούμενος τὸν Κύριον σφόδρα,
4
4
И҆ бы́сть є҆гда̀ нача̀ и҆збива́ти і҆езаве́ль прⷪ҇ро́ки гдⷭ҇ни, и҆ взѧ̀ а҆вді́й сто̀ мꙋже́й прⷪ҇ро́ки и҆ скры̀ ѧ҆̀ по пѧти́десѧти во двои́хъ верте́пѣхъ и҆ кормѧ́ше и҆̀хъ хлѣ́бомъ и҆ водо́ю. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τύπτειν τὴν ᾿Ιεζάβελ τοὺς προφήτας Κυρίου καὶ ἔλαβεν ᾿Αβδιοὺ ἑκατὸν ἄνδρας προφήτας καὶ κατέκρυψεν αὐτοὺς κατὰ πεντήκοντα ἐν σπηλαίῳ καὶ διέτρεφεν αὐτοὺς ἐν ἄρτῳ καὶ ὕδατι·)
5
5
И҆ речѐ а҆хаа́въ ко а҆вді́ю: грѧдѝ, и҆ пре́йдемъ на зе́млю, и҆ на и҆сто́чники водны̑ѧ, и҆ на всѧ̑ пото́ки, да не́гли ка́кѡ ѡ҆брѧ́щемъ бы́лїе и҆ преко́рмимъ ко́ни и҆ мскѝ, да не и҆зги́бнꙋтъ ѿ скѡ́тъ. καὶ εἶπεν ᾿Αχαὰβ πρὸς ᾿Αβδιού· δεῦρο καὶ διέλθωμεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἐπὶ πηγὰς τῶν ὑδάτων καὶ ἐπὶ χειμάρρους, ἐάν πως εὕρωμεν βοτάνην καὶ περιποιησώμεθα ἵππους καὶ ἡμιόνους, καὶ οὐκ ἐξολοθρευθήσονται ἀπὸ τῶν σκηνῶν.
6
6
И҆ раздѣли́ша себѣ̀ пꙋ́ть и҆тѝ по немꙋ̀: а҆хаа́въ и҆́де пꙋте́мъ є҆ди́нымъ є҆ди́нъ, и҆ а҆вді́й и҆́де пꙋте́мъ дрꙋги́мъ є҆ди́нъ. καὶ ἐμέρισαν ἑαυτοῖς τὴν ὁδὸν τοῦ διελθεῖν αὐτήν· ᾿Αχαὰβ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ μιᾷ καὶ ᾿Αβδιοὺ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ ἄλλῃ μόνος.
7
7
И҆ бѣ̀ а҆вді́й є҆ди́нъ на пꙋтѝ: и҆ прїи́де и҆лїа̀ на срѣ́тенїе є҆мꙋ̀ є҆ди́нъ. И҆ а҆вді́й потща́сѧ, и҆ падѐ на лицѐ своѐ и҆ речѐ: ты́ ли є҆сѝ са́мъ, го́споди мо́й и҆лїѐ; καὶ ἦν ᾿Αβδιοὺ ἐν τῇ ὁδῷ μόνος, καὶ ἦλθεν ᾿Ηλιοὺ εἰς συνάντησιν αὐτοῦ μόνος· καὶ ᾿Αβδιοὺ ἔσπευσεν καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ εἶπεν· εἰ σὺ εἶ αὐτός, κύριέ μου ᾿Ηλιού;
8
8
И҆ речѐ и҆лїа̀ ко а҆вді́ю: а҆́зъ є҆́смь: и҆дѝ и҆ повѣ́ждь господи́нꙋ твоемꙋ̀, глаго́лѧ: сѐ, и҆лїа̀. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ αὐτῷ· ἐγώ. πορεύου, λέγε τῷ κυρίῳ σου· ἰδοὺ ᾿Ηλιού.
9
9
И҆ речѐ а҆вді́й: что̀ согрѣши́хъ а҆́зъ, ꙗ҆́кѡ предае́ши раба̀ твоего̀ въ рꙋ́цѣ а҆хаа̑вли є҆́же оу҆мертви́ти мѧ̀; καὶ εἶπεν ᾿Αβδιού· τί ἡμάρτηκα, ὅτι δίδως τὸν δοῦλόν σου εἰς χεῖρα ᾿Αχαὰβ τοῦ θανατῶσαί με;
10
10
жи́въ гдⷭ҇ь бг҃ъ тво́й, а҆́ще є҆́сть ꙗ҆зы́къ и҆лѝ ца́рство, а҆́може не посла̀ господи́нъ мо́й и҆ска́ти тебѐ: и҆ рѣ́ша, нѣ́сть: и҆ заклѧ̀ ца́рство и҆ страны̑ є҆гѡ̀, ꙗ҆́кѡ не ѡ҆брѣ́те тебѐ: ζῇ Κύριος ὁ Θεός σου, εἰ ἔστιν ἔθνος ἢ βασιλεία, οὗ οὐκ ἀπέστειλεν ὁ κύριός μου ζητεῖν σε, καὶ εἰ εἶπον· οὐκ ἔστι, καὶ ἐνέπρησε τὴν βασιλείαν καὶ τὰς χώρας αὐτῆς, ὅτι οὐχ εὕρηκέ σε.
11
11
и҆ нн҃ѣ ты̀ глаго́леши мѝ: и҆дѝ, возвѣстѝ господи́нꙋ твоемꙋ̀: сѐ, и҆лїа̀: καὶ νῦν σὺ λέγεις· πορεύου, ἀνάγγελλε τῷ κυρίῳ σου· ἰδοὺ ᾿Ηλιού.
12
12
и҆ бꙋ́детъ є҆гда̀ а҆́зъ ѿидꙋ̀ ѿ тебє̀, и҆ дх҃ъ гдⷭ҇ень во́зметъ тѧ̀ въ зе́млю, є҆ѧ́же не вѣ́мъ, и҆ вни́дꙋ возвѣсти́ти а҆хаа́вꙋ, и҆ не ѡ҆брѧ́щетъ тебѐ, и҆ оу҆бїе́тъ мѧ̀: ра́бъ же тво́й є҆́сть боѧ́йсѧ гдⷭ҇а ѿ ю҆́ности своеѧ̀: καὶ ἔσται ἐὰν ἐγὼ ἀπέλθω ἀπὸ σοῦ, καὶ πνεῦμα Κυρίου ἀρεῖ σε εἰς τὴν γῆν, ἣν οὐκ οἶδα, καὶ εἰσελεύσομαι ἀπαγγεῖλαι τῷ ᾿Αχαάβ, καὶ οὐχ εὑρήσει σε, καὶ ἀποκτενεῖ με· καὶ ὁ δοῦλός σού ἐστι φοβούμενος τὸν Κύριον ἐκ νεότητος αὐτοῦ.
13
13
и҆лѝ не возвѣсти́сѧ тебѣ̀ господи́нꙋ моемꙋ̀, ꙗ҆̀же сотвори́хъ, є҆гда̀ оу҆бива́ше і҆езаве́ль прⷪ҇ро́ки гдⷭ҇ни, и҆ сокры́хъ прⷪ҇ро́ки гдⷭ҇ни сто̀ мꙋже́й, по пѧти́десѧти въ верте́пѣ, и҆ корми́хъ и҆̀хъ хлѣ́бомъ и҆ водо́ю; ᾖ οὐκ ἀπηγγέλη σοι τῷ κυρίῳ μου, οἷα πεποίηκα ἐν τῷ ἀποκτείνειν τὴν ᾿Ιεζάβελ τοὺς προφήτας Κυρίου, καὶ ἔκρυψα ἀπὸ τῶν προφητῶν Κυρίου ἑκατὸν ἄνδρας, ἀνὰ πεντήκοντα ἐν σπηλαίῳ, καὶ ἔθρεψα ἐν ἄρτοις καὶ ὕδατι;
14
14
и҆ нн҃ѣ ты̀ глаго́леши мѝ: и҆дѝ, повѣ́ждь господи́нꙋ твоемꙋ̀: сѐ, и҆лїа̀: и҆ оу҆бїе́тъ мѧ̀. καὶ νῦν σὺ λέγεις μοι· πορεύου, λέγε τῷ κυρίῳ σου· ἰδοὺ ᾿Ηλιού· καὶ ἀποκτενεῖ με;
15
15
И҆ речѐ и҆лїа̀: жи́въ гдⷭ҇ь си́лъ, є҆мꙋ́же предстою̀ пред̾ ни́мъ, ꙗ҆́кѡ дне́сь покажꙋ́сѧ є҆мꙋ̀. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· ζῇ Κύριος τῶν δυνάμεων, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ, ὅτι σήμερον ὀφθήσομαι αὐτῷ.
16
16
И҆ и҆́де а҆вді́й во срѣ́тенїе а҆хаа́вꙋ и҆ возвѣстѝ є҆мꙋ̀. И҆ оу҆скорѝ а҆хаа́въ и҆ и҆́де во срѣ́тенїе и҆лїѝ. καὶ ἐπορεύθη ᾿Αβδιοὺ εἰς συναντὴν τῷ ᾿Αχαὰβ καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ· καὶ ἐξέδραμεν ᾿Αχαὰβ καὶ ἐπορεύθη εἰς συνάντησιν ᾿Ηλιού.
17
17
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆зрѣ̀ а҆хаа́въ и҆лїю̀, и҆ речѐ а҆хаа́въ ко и҆лїѝ: ты́ ли є҆сѝ развраща́ѧй і҆и҃лѧ; Καὶ ἐγένετο ὡς εἶδεν ᾿Αχαὰβ τὸν ᾿Ηλιού, καὶ εἶπεν ᾿Αχαὰβ πρὸς ᾿Ηλιού· εἰ σὺ εἶ αὐτὸς ὁ διαστρέφων τὸν ᾿Ισραήλ;
18
18
И҆ речѐ и҆лїа̀: не развраща́ю а҆́зъ і҆и҃лѧ, но ра́звѣ ты̀ и҆ до́мъ ѻ҆тца̀ твоегѡ̀, є҆гда̀ ѡ҆ста́висте вы̀ гдⷭ҇а бг҃а ва́шего и҆ и҆до́сте в̾слѣ́дъ ваа́ла: καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· οὐ διαστρέφω τὸν ᾿Ισραήλ, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ σὺ καὶ οἶκος τοῦ πατρός σου ἐν τῷ καταλιμπάνειν ὑμᾶς τὸν Κύριον Θεὸν ὑμῶν καὶ ἐπορεύθης ὀπίσω τῶν Βααλίμ.
19
19
и҆ нн҃ѣ послѝ и҆ соберѝ ко мнѣ̀ всего̀ і҆и҃лѧ на го́рꙋ карми́лскꙋю, и҆ проро́ки стꙋ̑дныѧ ваа́лѡвы четы́реста и҆ пѧтьдесѧ́тъ, и҆ проро́кѡвъ дꙋбра́вныхъ четы́реста, ꙗ҆дꙋ́щихъ трапе́зꙋ і҆езаве́линꙋ. καὶ νῦν ἀπόστειλον, συνάθροισον πρός με πάντα ᾿Ισραὴλ εἰς ὄρος τὸ Καρμήλιον καὶ τοὺς προφήτας τῆς αἰσχύνης τετρακοσίους καὶ πεντήκοντα καὶ τοὺς προφήτας τῶν ἀλσῶν τετρακοσίου ἐσθίοντας τράπεζαν ᾿Ιεζάβελ.
20
20
И҆ посла̀ а҆хаа́въ во ве́сь і҆и҃ль, и҆ приведѐ всѧ̑ проро́ки на го́рꙋ карми́лскꙋю. καὶ ἀπέστειλεν ᾿Αχαὰβ εἰς πάντα ᾿Ισραὴλ καὶ ἐπισυνήγαγε πάντας τοὺς προφήτας εἰς ὄρος τὸ Καρμήλιον.
21
21
И҆ приведѐ ко всѣ̑мъ и҆̀мъ и҆лїю̀, и҆ речѐ и҆̀мъ и҆лїа̀: доко́лѣ вы̀ хра́млете на ѻ҆́бѣ плєснѣ̀ ва́шы; а҆́ще є҆́сть гдⷭ҇ь бг҃ъ, и҆ди́те в̾слѣ́дъ є҆гѡ̀: а҆́ще же ваа́лъ є҆́сть, то̀ и҆ди́те за ни́мъ. И҆ не ѿвѣща́ша лю́дїе словесѐ. καὶ προσήγαγεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς πάντας, καὶ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Ηλιού· ἕως πότε ὑμεῖς χωλανεῖτε ἐπ᾿ ἀμφοτέραις ταῖς ἰγνύαις; εἰ ἔστι Κύριος ὁ Θεός, πορεύεσθε ὀπίσω αὐτοῦ· εἰ δὲ ὁ Βάαλ, πορεύεσθε ὀπίσω αὐτοῦ. καὶ οὐκ ἀπεκρίθη ὁ λαὸς λόγον.
22
22
И҆ речѐ и҆лїа̀ къ лю́демъ: а҆́зъ ѡ҆ста́хъ прⷪ҇ро́къ гдⷭ҇ень є҆ди́нъ: и҆ проро́цы ваа́лѡвы четы́реста и҆ пѧтьдесѧ́тъ мꙋже́й, и҆ проро́кѡвъ дꙋбра́вныхъ четы́реста. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς τὸν λαόν· ἐγὼ ὑπολέλειμμαι προφήτης τοῦ Κυρίου μονώτατος, καὶ οἱ προφῆται τοῦ Βάαλ τετρακόσιοι καὶ πεντήκοντα ἄνδρες, καὶ οἱ προφῆται τοῦ ἄλσους τετρακόσιοι·
23
23
(И҆ речѐ и҆лїа̀:) да дадѧ́тъ на́мъ два̀ вѡла̀, и҆ да и҆зберꙋ́тъ себѣ̀ є҆ди́наго, и҆ да расте́шꙋтъ и҆̀ (на оу҆́ды), и҆ возложа́тъ на дрова̀, и҆ да не возгнѣтѧ́тъ ѻ҆гнѧ̀: и҆ а҆́зъ растешꙋ̀ вола̀ дрꙋга́го, и҆ возложꙋ̀ на дрова̀, и҆ ѻ҆гнѧ̀ не возгнѣщꙋ̀: δότωσαν ἡμῖν δύο βόας, καὶ ἐκλεξάσθωσαν ἑαυτοῖς τὸν ἕνα καὶ μελισάτωσαν καὶ ἐπιθέτωσαν ἐπὶ τῶν ξύλων καὶ πῦρ μὴ ἐπιθέτωσαν, καὶ ἐγὼ ποιήσω τὸν βοῦν τὸν ἄλλον, καὶ πῦρ οὐ μὴ ἐπιθῶ.
24
24
и҆ да призоветѐ и҆мена̀ богѡ́въ ва́шихъ, и҆ а҆́зъ призовꙋ̀ и҆́мѧ гдⷭ҇а бг҃а моегѡ̀: и҆ бꙋ́детъ бг҃ъ, и҆́же а҆́ще послꙋ́шаетъ ѻ҆гне́мъ, то́й є҆́сть бг҃ъ. И҆ ѿвѣща́ша всѝ лю́дїе и҆ рѣ́ша: до́бръ глаго́лъ (и҆лїи́нъ), є҆го́же глаго́ла (да бꙋ́детъ та́кѡ). καὶ βοᾶτε ἐν ὀνόματι θεῶν ὑμῶν, καὶ ἐγὼ ἐπικαλέσομαι ἐν τῷ ὀνόματι Κυρίου τοῦ Θεοῦ μου, καὶ ἔσται ὁ θεὸς ὃς ἐὰν ἐπακούσῃ ἐν πυρί, οὗτος Θεός. καὶ ἀπεκρίθησαν πᾶς ὁ λαὸς καὶ εἶπον· καλὸν τὸ ρῆμα, ὃ ἐλάλησας.
25
25
И҆ речѐ и҆лїа̀ проро́кѡмъ стꙋ̑днымъ: и҆збери́те себѣ̀ ю҆нца̀ є҆ди́наго, и҆ сотвори́те вы̀ пре́жде, ꙗ҆́кѡ ва́съ є҆́сть мно́жество: и҆ призови́те и҆мена̀ богѡ́въ ва́шихъ, и҆ ѻ҆гнѧ̀ не возгнѣща́йте. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ τοῖς προφήταις τῆς αἰσχύνης· ἐκλέξασθε ἑαυτοῖς τὸν μόσχον τὸν ἕνα καὶ ποιήσατε πρῶτοι, ὅτι πολλοὶ ὑμεῖς, καὶ ἐπικαλέσασθε ἐν ὀνόματι θεοῦ ὑμῶν καὶ πῦρ μὴ ἐπιθῆτε.
26
26
И҆ поѧ́ша ю҆нца̀, и҆ сотвори́ша (та́кѡ), и҆ призыва́хꙋ и҆́мѧ ваа́лово ѿ оу҆́тра до полꙋ́дне, и҆ рѣ́ша: послꙋ́шай на́съ, ваа́ле, послꙋ́шай на́съ. И҆ не бѣ̀ гла́са, ни послꙋша́нїѧ. И҆ риста́хꙋ ѡ҆́колѡ же́ртвенника, є҆го́же сотвори́ша. καὶ ἔλαβον τὸν μόσχον καὶ ἐποίησαν καὶ ἐπεκαλοῦντο ἐν ὀνόματι τοῦ Βάαλ ἐκ πρωΐθεν ἕως μεσημβρίας καὶ εἶπον· ἐπάκουσον ἡμῶν, ὁ Βάαλ, ἐπάκουσον ἡμῶν· καὶ οὐκ ἦν φωνὴ καὶ οὐκ ἦν ἀκρόασις· καὶ διέτρεχον ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου, οὗ ἐποίησαν.
27
27
И҆ бы́сть въ полꙋ́дне, и҆ порꙋга́сѧ и҆̀мъ и҆лїа̀ ѳесві́тѧнинъ и҆ речѐ: зови́те гла́сомъ вели́кимъ, ꙗ҆́кѡ бо́гъ є҆́сть, ꙗ҆́кѡ непра́здность є҆мꙋ̀ є҆́сть, и҆ не́гли что̀ и҆́но стро́итъ, и҆лѝ спи́тъ са́мъ, и҆ воста́нетъ. καὶ ἐγένετο μεσημβρία καὶ ἐμυκτήρισεν αὐτοὺς ᾿Ηλιοὺ ὁ Θεσβίτης καὶ εἶπεν· ἐπικαλεῖσθε ἐν φωνῇ μεγάλῃ, ὅτι θεός ἐστιν, ὅτι ἀδολεσχία αὐτῷ ἐστι, καὶ ἅμα μή ποτε χρηματίζει αὐτός, ἢ μή ποτε καθεύδει αὐτός, καὶ ἐξαναστήσεται.
28
28
И҆ зовѧ́хꙋ гла́сомъ вели́кимъ, и҆ кроѧ́хꙋсѧ по ѡ҆бы́чаю своемꙋ̀ ножа́ми, и҆ мно́зи би́шасѧ бичмѝ, до проли́тїѧ кро́ве своеѧ̀, καὶ ἐπεκαλοῦντο ἐν φωνῇ μεγάλῃ καὶ κατετέμνοντο κατὰ τὸν ἐθισμὸν αὐτῶν ἐν μαχαίραις καὶ σειρομάσταις ἕως ἐκχύσεως αἵματος ἐπ᾿ αὐτούς·
29
29
и҆ прорица́хꙋ, до́ндеже пре́йде ве́черъ: и҆ бы́сть є҆гда̀ прїи́де вре́мѧ взы́ти же́ртвѣ, и҆ не бѣ̀ гла́са, нижѐ послꙋша́нїѧ. И҆ речѐ и҆лїа̀ ѳесві́тѧнинъ проро́кѡмъ стꙋ̑днымъ, глаго́лѧ: ѿстꙋпи́те нн҃ѣ, да и҆ а҆́зъ сотворю̀ же́ртвꙋ мою̀. И҆ ѿстꙋпи́ша ті́и, и҆ оу҆мо́лкнꙋша. καὶ ἐπροφήτευον ἕως οὗ παρῆλθε τὸ δειλινόν. καὶ ἐγένετο ὡς ὁ καιρὸς τοῦ ἀναβῆναι τὴν θυσίαν καὶ οὐκ ἦν φωνή. καὶ ἐλάλησεν ᾿Ηλιοὺ ὁ Θεσβίτης πρὸς τοὺς προφήτας τῶν προσοχθισμάτων λέγων· μετάστητε ἀπὸ τοῦ νῦν, καὶ ἐγὼ ποιήσω τὸ ὁλοκαύτωμά μου. καὶ μετέστησαν, καὶ ἀπῆλθον.
30
30
И҆ речѐ и҆лїа̀ къ лю́демъ: пристꙋпи́те ко мнѣ̀. И҆ пристꙋпи́ша всѝ лю́дїе къ немꙋ̀. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς τὸν λαόν· προσαγάγετε πρός με· καὶ προσήγαγε πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτόν.
31
31
И҆ взѧ̀ и҆лїа̀ двана́десѧть ка́менїй по числꙋ̀ колѣ́нъ і҆и҃левыхъ, ꙗ҆́коже гл҃а къ немꙋ̀ гдⷭ҇ь, гл҃ѧ: і҆и҃ль бꙋ́детъ и҆́мѧ твоѐ. καὶ ἔλαβεν ᾿Ηλιοὺ δώδεκα λίθους κατὰ ἀριθμὸν φυλῶν τοῦ ᾿Ισραήλ, ὡς ἐλάλησε Κύριος πρὸς αὐτὸν λέγων· ᾿Ισραὴλ ἔσται τὸ ὄνομά σου.
32
32
И҆ созда̀ ка́менїе во и҆́мѧ гдⷭ҇не, и҆ и҆зцѣлѝ ѻ҆лта́рь раско́панный, и҆ сотворѝ мо́ре вмѣща́ющее двѣ̀ мѣ̑ры сѣ́мене ѡ҆́крестъ ѻ҆лтарѧ̀. καὶ ᾠκοδόμησε τοὺς λίθους ἐν ὀνόματι Κυρίου καὶ ἰάσατο τὸ θυσιαστήριον τὸ κατεσκαμμένον, καὶ ἐποίησε θάλασσαν χωροῦσαν δύο μετρητὰς σπέρματος κυκλόθεν τοῦ θυσιαστηρίου.
33
33
И҆ воскладѐ дрова̀ на ѻ҆лта́рь, є҆го́же сотворѝ, и҆ растеса̀ на оу҆́ды всесожега́ємаѧ, и҆ возложѝ на дрова̀, и҆ воскладѐ на ѻ҆лта́рь. καὶ ἐστοίβασε τὰς σχίδακας ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ὃ ἐποίησε, καὶ ἐμέλισε τὸ ὁλοκαύτωμα καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὰς σχίδακας καὶ ἐστοίβασεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ εἶπε· λάβετέ μοι τέσσαρας ὑδρίας ὕδατος καὶ ἐπιχέετε ἐπὶ τὸ ὁλοκαύτωμα καὶ ἐπὶ τὰς σχίδακας· καὶ ἐποίησαν οὕτως.
34
34
И҆ речѐ и҆лїа̀: принеси́те мѝ четы́ри водоно́сы воды̀, и҆ возлива́йте на всесожже́нїе и҆ на пѡлѣ́на. И҆ сотвори́ша та́кѡ. И҆ речѐ: оу҆дво́йте. И҆ оу҆дво́иша. И҆ речѐ: оу҆тро́йте. И҆ оу҆тро́иша. καὶ εἶπε· δευτερώσατε· καὶ ἐδευτέρωσαν. καὶ εἶπε· τρισσώσατε· καὶ ἐτρίσσευσαν.
35
35
И҆ прохожда́ше вода̀ ѡ҆́крестъ ѻ҆лтарѧ̀, и҆ мо́ре и҆спо́лнисѧ воды̀. καὶ διεπορεύετο τὸ ὕδωρ κύκλῳ τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ τὴν θάλασσαν ἔπλησαν ὕδατος.
36
36
И҆ возопѝ и҆лїа̀ на нб҃о и҆ речѐ: гдⷭ҇и бж҃е а҆враа́мовъ и҆ і҆саа́ковъ и҆ і҆а́кѡвль, послꙋ́шай менѐ, гдⷭ҇и, послꙋ́шай менѐ дне́сь ѻ҆гне́мъ, и҆ да оу҆разꙋмѣ́ютъ всѝ лю́дїе сі́и, ꙗ҆́кѡ ты̀ є҆сѝ гдⷭ҇ь є҆ди́нъ і҆и҃левъ, и҆ а҆́зъ ра́бъ тво́й, и҆ тебє̀ ра́ди сотвори́хъ дѣла̀ сїѧ̑: καὶ ἀνεβόησεν ᾿Ηλιοὺ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ εἶπε· Κύριε ὁ Θεὸς ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ισραήλ, ἐπάκουσόν μου, Κύριε, ἐπάκουσόν μου σήμερον ἐν πυρί, καὶ γνώτωσαν πᾶς ὁ λαὸς οὗτος ὅτι σὺ εἶ Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραὴλ καὶ ἐγὼ δοῦλός σου καὶ διὰ σὲ πεποίηκα τὰ ἔργα ταῦτα.
37
37
послꙋ́шай менѐ, гдⷭ҇и, послꙋ́шай менѐ ѻ҆гне́мъ, и҆ да разꙋмѣ́ютъ всѝ лю́дїе сі́и, ꙗ҆́кѡ ты̀ є҆сѝ (є҆ди́нъ) гдⷭ҇ь бг҃ъ, и҆ ты̀ ѡ҆брати́лъ є҆сѝ сердца̀ люді́й си́хъ в̾слѣ́дъ тебє̀. ἐπάκουσόν μου, Κύριε, ἐπάκουσόν μου ἐν πυρί, καὶ γνώτω ὁ λαὸς οὗτος, ὅτι σὺ εἶ Κύριος ὁ Θεὸς καὶ σὺ ἔστρεψας τὴν καρδίαν τοῦ λαοῦ τούτου ὀπίσω.
38
38
И҆ спадѐ ѻ҆́гнь ѿ гдⷭ҇а съ небесѐ, и҆ поѧдѐ всесожега́ємаѧ, и҆ дрова̀, и҆ во́дꙋ, ꙗ҆́же въ мо́ри, и҆ ка́менїе и҆ пе́рсть полиза̀ ѻ҆́гнь. καὶ ἔπεσε πῦρ παρὰ Κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέφαγε τὰ ὁλοκαυτώματα καὶ τὰς σχίδακας καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ τοὺς λίθους καὶ τὸν χοῦν ἐξέλειξε τὸ πῦρ.
39
39
И҆ падо́ша всѝ лю́дїе на лицѐ своѐ и҆ рѣ́ша: вои́стиннꙋ гдⷭ҇ь бг҃ъ то́й є҆́сть бг҃ъ. καὶ ἔπεσε πᾶς ὁ λαὸς ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ εἶπον· ἀληθῶς Κύριος ὁ Θεός, αὐτὸς ὁ Θεός.
40
40
И҆ речѐ и҆лїа̀ къ лю́демъ: поима́йте проро́ки ваа́лѡвы, да ни є҆ди́нъ скры́етсѧ ѿ ни́хъ. И҆ ꙗ҆́ша и҆̀хъ, и҆ ведѐ ѧ҆̀ и҆лїа̀ на пото́къ кі́ссовъ, и҆ закла̀ и҆̀хъ та́мѡ. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς τὸν λαόν· συλλάβετε τοὺς προφήτας τοῦ Βάαλ, μηδεὶς σωθήτω ἐξ αὐτῶν· καὶ συνέλαβον αὐτούς, καὶ κατάγει αὐτοὺς ᾿Ηλιοὺ εἰς τὸν χειμάρρουν Κισσῶν καὶ ἔσφαξεν αὐτοὺς ἐκεῖ.
41
41
И҆ речѐ и҆лїа̀ ко а҆хаа́вꙋ: взы́ди, и҆ ꙗ҆́ждь и҆ пі́й, ꙗ҆́кѡ гла́съ є҆́сть дожде́внагѡ хожде́нїѧ. Καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ τῷ ᾿Αχαάβ· ἀνάβηθι καὶ φάγε καὶ πίε, ὅτι φωνὴ τῶν ποδῶν τοῦ ὑετοῦ.
42
42
И҆ взы́де а҆хаа́въ ꙗ҆́сти и҆ пи́ти. И҆лїа́ же взы́де на карми́лъ, и҆ преклони́сѧ на зе́млю, и҆ положѝ лицѐ своѐ междꙋ̀ колѣ́нома свои́ма, καὶ ἀνέβη ᾿Αχαὰβ τοῦ φαγεῖν καὶ πιεῖν, καὶ ᾿Ηλιοὺ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Κάρμηλον καὶ ἔκυψεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἔθηκε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀνὰ μέσον τῶν γονάτων αὐτοῦ.
43
43
и҆ речѐ ѻ҆́трочищꙋ своемꙋ̀: взы́ди и҆ воззрѝ на пꙋ́ть морскі́й. И҆ взы́де, и҆ воззрѣ̀ ѻ҆́трочищь, и҆ речѐ: нѣ́сть ничто́же. И҆ речѐ и҆лїа̀: и҆ ты̀ ѡ҆брати́сѧ седми́жды. καὶ εἶπε τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ· ἀνάβηθι καὶ ἐπίβλεψον ὁδὸν τῆς θαλάσσης. καὶ ἐπέβλεψεν τὸ παιδάριον καὶ εἶπεν· οὐκ ἔστιν οὐθέν. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· καὶ σὺ ἐπίστρεψον ἑπτάκις·
44
44
И҆ ѡ҆брати́сѧ ѻ҆́трочищь седми́жды: и҆ бы́сть въ седмо́е, и҆ сѐ, ѡ҆́блакъ ма́лъ, а҆́ки слѣ́дъ ногѝ мꙋ́жескїѧ, возносѧ́щь во́дꙋ и҆з̾ мо́рѧ. И҆ речѐ: взы́ди и҆ рцы̀ а҆хаа́вꙋ: впрѧзѝ колесни́цꙋ твою̀ и҆ сни́ди, да не пости́гнетъ тебѐ до́ждь. καὶ ἐπέστρεψε τὸ παιδάριον ἑπτάκις. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑβδόμῳ καὶ ἰδοὺ νεφέλη μικρὰ ὡς ἴχνος ἀνδρὸς ἀνάγουσα ὕδωρ· καὶ εἶπεν· ἀνάβηθι καὶ εἶπον τῷ ᾿Αχαάβ· ζεῦξον τὸ ἅρμα σου καὶ κατάβηθι, μὴ καταλάβῃ σε ὁ ὑετός.
45
45
И҆ бы́сть до здѣ̀ и҆ до здѣ̀, и҆ не́бо примрачи́сѧ ѡ҆́блаки и҆ дꙋ́хомъ, и҆ бы́сть до́ждь ве́лїй. И҆ пла́касѧ, и҆ и҆́де а҆хаа́въ до і҆езрае́лѧ. καὶ ἐγένετο ἕως ὧδε καὶ ὧδε καὶ ὁ οὐρανὸς συνεσκότασε νεφέλαις καὶ πνεύματι, καὶ ἐγένετο ὑετὸς μέγας· καὶ ἔκλαιε καὶ ἐπορεύετο ᾿Αχαὰβ ἕως ᾿Ιεζράελ.
46
46
И҆ рꙋка̀ гдⷭ҇нѧ бы́сть на и҆лїѝ, и҆ стѧгнѐ чре́сла своѧ̑, и҆ течѐ пред̾ а҆хаа́вомъ во і҆езрае́ль. καὶ χεὶρ Κυρίου ἐπὶ τὸν ᾿Ηλιού, καὶ συνέσφιξε τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ καὶ ἔτρεχεν ἔμπροσθεν ᾿Αχαὰβ ἕως ᾿Ιεζράελ.
Глава́ ѳ҃і
Κεφάλαιο 19
1
1
И҆ возвѣстѝ а҆хаа́въ і҆езаве́ли женѣ̀ свое́й всѧ̑, є҆ли̑ка сотворѝ и҆лїа̀, и҆ ꙗ҆́кѡ и҆збѝ проро́ки ѻ҆рꙋ́жїемъ. ΚΑΙ ἀνήγγειλεν ᾿Αχαὰβ τῇ ᾿Ιεζάβελ γυναικὶ αὐτοῦ πάντα, ἃ ἐποίησεν ᾿Ηλιού, καὶ ὡς ἀπέκτεινε τοὺς προφήτας ἐν ρομφαίᾳ.
2
2
И҆ посла̀ і҆езаве́ль ко и҆лїѝ и҆ речѐ: а҆́ще ты̀ є҆сѝ и҆лїа̀, а҆́зъ же і҆езаве́ль: сїѧ̑ да сотворѧ́тъ мѝ бо́зи и҆ сїѧ̑ да приложа́тъ мѝ, ꙗ҆́кѡ въ се́й же ча́съ оу҆́трѡ положꙋ̀ дꙋ́шꙋ твою̀, ꙗ҆́коже дꙋ́шꙋ є҆ди́нагѡ ѿ ни́хъ. καὶ ἀπέστειλεν ᾿Ιεζάβελ πρὸς ᾿Ηλιοὺ καὶ εἶπεν· εἰ σὺ εἶ ᾿Ηλιοὺ καὶ ἐγὼ ᾿Ιεζάβελ, τάδε ποιήσαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, ὅτι ταύτην τὴν ὥραν αὔριον θήσομαι τὴν ψυχήν σου καθὼς ψυχὴν ἑνὸς ἐξ αὐτῶν.
3
3
И҆ оу҆боѧ́сѧ и҆лїа̀, и҆ воста̀, и҆ ѿи́де дꙋшѝ ра́ди своеѧ̀, и҆ прїи́де въ вирсаві́ю зе́млю і҆ꙋ́динꙋ, и҆ ѡ҆ста́ви ѻ҆́трочище своѐ та́мѡ, καὶ ἐφοβήθη ᾿Ηλιοὺ καὶ ἀνέστη καὶ ἀπῆλθε κατὰ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καὶ ἔρχεται εἰς Βηρσαβεὲ γῆν ᾿Ιούδα καὶ ἀφῆκε τὸ παιδάριον αὐτοῦ ἐκεῖ·
4
4
са́мъ же и҆́де въ пꙋсты́ню днѐ пꙋ́ть, и҆ прїи́де, и҆ сѣ́де под̾ сме́рчїемъ, и҆ просѝ дꙋшѝ свое́й сме́рти, и҆ речѐ: довлѣ́етъ нн҃ѣ (мѝ), возмѝ оу҆́бѡ ѿ менє̀ дꙋ́шꙋ мою̀, гдⷭ҇и, ꙗ҆́кѡ нѣ́смь а҆́зъ лꙋ́чшїй ѻ҆тє́цъ мои́хъ. καὶ αὐτὸς ἐπορεύθη ἐν τῇ ἐρήμῳ ὁδὸν ἡμέρας καὶ ἦλθε καὶ ἐκάθισεν ὑποκάτω Ραθμὲν καὶ ᾐτήσατο τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀποθανεῖν καὶ εἶπεν· ἱκανούσθω νῦν, λαβὲ δὴ τὴν ψυχή μου ἀπ᾿ ἐμοῦ, Κύριε, ὅτι οὐ κρείσσων ἐγώ εἰμι ὑπὲρ τοὺς πατέρας μου.
5
5
И҆ лѧ́же, и҆ оу҆́спе под̾ са́домъ: и҆ сѐ, а҆́гг҃лъ гдⷭ҇ень коснꙋ́сѧ є҆мꙋ̀ и҆ речѐ є҆мꙋ̀: воста́ни, ꙗ҆́ждь и҆ пі́й. καὶ ἐκοιμήθη καὶ ὕπνωσεν ἐκεῖ ὑπὸ φυτόν, καὶ ἰδού τις ἥψατο αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀνάστηθι καὶ φάγε·
6
6
И҆ воззрѣ̀ и҆лїа̀: и҆ сѐ, оу҆ возгла́вїѧ є҆гѡ̀ ѡ҆прѣсно́къ ꙗ҆чме́нный и҆ чва́нецъ воды̀. И҆ воста̀, и҆ ꙗ҆дѐ и҆ пѝ, и҆ возврати́всѧ оу҆́спе. καὶ ἐπέβλεψεν ᾿Ηλιού, καὶ ἰδοὺ πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ ἐγκρυφίας ὀλυρίτης καὶ καψάκης ὕδατος· καὶ ἀνέστη καὶ ἔφαγε καὶ ἔπιε. καὶ ἐπιστρέψας ἐκοιμήθη.
7
7
И҆ ѡ҆брати́сѧ а҆́гг҃лъ гдⷭ҇ень втори́цею, и҆ коснꙋ́сѧ є҆мꙋ̀, и҆ речѐ є҆мꙋ̀: воста́ни, ꙗ҆́ждь и҆ пі́й, ꙗ҆́кѡ мно́гъ ѿ тебє̀ пꙋ́ть. καὶ ἐπέστρεψεν ὁ ἄγγελος Κυρίου ἐκ δευτέρου καὶ ἥψατο αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ· ἀνάστα φάγε, ὅτι πολλὴ ἀπὸ σοῦ ἡ ὁδός.
8
8
И҆ воста̀, и҆ ꙗ҆дѐ и҆ пѝ: и҆ и҆́де въ крѣ́пости ꙗ҆́ди тоѧ̀ четы́редесѧть дні́й и҆ четы́редесѧть ноще́й до горы̀ бж҃їѧ хѡри́въ. καὶ ἀνέστη καὶ ἔφαγε καὶ ἔπιε· καὶ ἐπορεύθη ἐν ἰσχύϊ τῆς βρώσεως ἐκείνης τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας ἕως ὄρους Χωρήβ.
9
9
И҆ вни́де та́мѡ въ пеще́рꙋ, и҆ всели́сѧ въ не́й. И҆ сѐ, гл҃ъ гдⷭ҇ень къ немꙋ̀ и҆ речѐ: что̀ ты̀ здѣ̀, и҆лїѐ; καὶ εἰσῆλθεν ἐκεῖ εἰς τὸ σπήλαιον καὶ κατέλυσεν ἐκεῖ· καὶ ἰδοὺ ρῆμα Κυρίου πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπε· τί σὺ ἐνταῦθα, ᾿Ηλιού;
10
10
И҆ речѐ и҆лїа̀: ревнꙋ́ѧ поревнова́хъ по гдⷭ҇ѣ (бз҃ѣ) вседержи́тели, ꙗ҆́кѡ ѡ҆ста́виша тѧ̀ сы́нове і҆и҃лєвы: ѻ҆лтари̑ твоѧ̑ раскопа́ша, и҆ прⷪ҇ро́ки твоѧ̑ и҆зби́ша ѻ҆рꙋ́жїемъ, и҆ ѡ҆ста́хъ а҆́зъ є҆ди́нъ, и҆ и҆́щꙋтъ дꙋшѝ моеѧ̀ и҆з̾ѧ́ти ю҆̀. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· ζηλῶν ἐζήλωκα τῷ Κυρίῳ παντοκράτορι, ὅτι ἐγκατέλιπόν σε οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ· τὰ θυσιαστήριά σου κατέσκαψαν καὶ τοὺς προφήτας σου ἀπέκτειναν ἐν ρομφαίᾳ, καὶ ὑπολέλειμμαι ἐγὼ μονώτατος, καὶ ζητοῦσι τὴν ψυχήν μου λαβεῖν αὐτήν.
11
11
И҆ речѐ: и҆зы́ди оу҆́трѡ и҆ ста́ни пред̾ гдⷭ҇емъ въ горѣ̀: и҆ сѐ, ми́мѡ по́йдетъ гдⷭ҇ь, и҆ дꙋ́хъ вели́къ и҆ крѣ́покъ разорѧ́ѧ го́ры и҆ сокрꙋша́ѧ ка́менїе въ горѣ̀ пред̾ гдⷭ҇емъ, (но) не въ дꙋ́сѣ гдⷭ҇ь: и҆ по дꙋ́сѣ трꙋ́съ, и҆ не въ трꙋ́сѣ гдⷭ҇ь: καὶ εἶπεν· ἐξελεύσῃ αὔριον καὶ στήσῃ ἐνώπιον Κυρίου ἐν τῷ ὄρει· ἰδοὺ παρελεύσεται Κύριος, καὶ ἰδοὺ πνεῦμα μέγα κραταιὸν διαλῦον ὄρη καὶ συντρίβον πέτρας ἐνώπιον Κυρίου, οὐκ ἐν τῷ πνεύματι Κύριος· καὶ μετὰ τὸ πνεῦμα συσσεισμός, οὐκ ἐν τῷ συσσεισμῷ Κύριος·
12
12
и҆ по трꙋ́сѣ ѻ҆́гнь, и҆ не во ѻ҆гнѝ гдⷭ҇ь: и҆ по ѻ҆гнѝ гла́съ хла́да то́нка, и҆ та́мѡ гдⷭ҇ь. καὶ μετὰ τὸν συσσειμὸν πῦρ, οὐκ ἐν τῷ πυρὶ Κύριος· καὶ μετὰ τὸ πῦρ φωνὴ αὔρας λεπτῆς, κἀκεῖ Κύριος.
13
13
И҆ бы́сть ꙗ҆́кѡ оу҆слы́ша и҆лїа̀, покры̀ лицѐ своѐ ми́лѡтїю свое́ю, и҆ и҆зы́де и҆ ста̀ пред̾ верте́помъ. И҆ сѐ, къ немꙋ̀ бы́сть гла́съ и҆ речѐ: что̀ ты̀ здѣ̀, и҆лїѐ; καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ᾿Ηλιού, καὶ ἐπεκάλυψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν τῇ μηλωτῇ αὐτοῦ καὶ ἐξῆλθε καὶ ἔστη ὑπὸ σπήλαιον· καὶ ἰδοὺ πρὸς αὐτὸν φωνὴ καὶ εἶπε· τί σὺ ἐνταῦθα ᾿Ηλιού;
14
14
И҆ речѐ и҆лїа̀: ревнꙋ́ѧ поревнова́хъ по гдⷭ҇ѣ бз҃ѣ вседержи́тели, ꙗ҆́кѡ ѡ҆ста́виша завѣ́тъ тво́й сы́нове і҆и҃лєвы, и҆ ѻ҆лтари̑ твоѧ̑ раскопа́ша, и҆ прⷪ҇ро́ки твоѧ̑ и҆зби́ша ѻ҆рꙋ́жїемъ, и҆ ѡ҆ста́хъ а҆́зъ є҆ди́нъ, и҆ и҆́щꙋтъ дꙋшѝ моеѧ̀ и҆з̾ѧ́ти ю҆̀. καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· ζηλῶν ἐζήλωκα τῷ Κυρίῳ παντοκράτορι, ὅτι ἐγκατέλιπον τὴν διαθήκην σου οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ· καὶ τὰ θυσιαστήριά σου καθεῖλαν καὶ τοὺς προφήτας σου ἀπέκτειναν ἐν ρομφαίᾳ, καὶ ὑπολέλειμμαι ἐγὼ μονώτατος, καὶ ζητοῦσι τὴν ψυχήν μου λαβεῖν αὐτήν.
15
15
И҆ речѐ гдⷭ҇ь къ немꙋ̀: и҆дѝ, возврати́сѧ пꙋте́мъ свои́мъ, и҆ и҆зы́деши на пꙋ́ть пꙋсты́ни дама́сковы, и҆ пома́жеши а҆заи́ла на ца́рство сѷрі́йское, καὶ εἶπε Κύριος πρὸς αὐτόν· πορεύου, ἀνάστρεφε εἰς τὴν ὁδόν σου καὶ ἥξεις εἰς τὴν ὁδὸν ἐρήμου Δαμασκοῦ καὶ ἥξεις καὶ χρίσεις τὸν ᾿Αζαὴλ εἰς βασιλέα τῆς Συρίας·
16
16
и҆ і҆иꙋ́а сы́на намессі́ина пома́жеши на ца́рство над̾ і҆и҃лемъ, и҆ є҆лїссе́а сы́на сафа́това ѿ а҆велмаꙋ́ла пома́жеши вмѣ́стѡ себє̀ прⷪ҇ро́ка: καὶ τὸν ᾿Ιοὺ υἱὸν Ναμεσσὶ χρίσεις εἰς βασιλέα ἐπὶ ᾿Ισραήλ· καὶ τὸν ῾Ελισαιὲ υἱὸν Σαφὰτ χρίσεις εἰς προφήτην ἀντὶ σοῦ.
17
17
и҆ бꙋ́детъ спаса́емаго ѿ ѻ҆рꙋ́жїѧ а҆заи́лева оу҆бїе́тъ і҆иꙋ́й, и҆ спаса́емаго ѿ ѻ҆рꙋ́жїѧ і҆иꙋ́ина оу҆бїе́тъ є҆лїссе́й: καὶ ἔσται τὸν σῳζόμενον ἐκ ρομφαίας ᾿Αζαήλ, θανατώσει ᾿Ιού, καὶ τὸν σῳζόμενον ἐκ ρομφαίας ᾿Ιοὺ θανατώσει ῾Ελισαιέ.
18
18
и҆ ѡ҆ста́виши во і҆и҃ли се́дмь ты́сѧщъ мꙋже́й, всѧ̑ кѡлѣ́на, ꙗ҆̀же не преклони́ша колѣ́на ваа́лꙋ, и҆ всѧ̑ка оу҆ста̀, ꙗ҆̀же не моли́шасѧ є҆мꙋ̀. καὶ καταλείψεις ἐν ᾿Ισραὴλ ἑπτὰ χιλιάδας ἀνδρῶν, πάντα γόνατα, ἃ οὐκ ὤκλασαν γόνυ τῷ Βάαλ, καὶ πᾶν στόμα, ὃ οὐ προσεκύνησεν αὐτῷ.
19
19
И҆ и҆́де ѿтꙋ́дꙋ, и҆ ѡ҆брѣ́те є҆лїссе́а сы́на сафа́това, и҆ се́й ѡ҆рѧ́ше двѣмана́десѧтьма сꙋпрꙋ́гома волѡ́въ пред̾ ни́мъ, и҆ то́й са́мъ по двоюна́десѧти сꙋпрꙋ̑гъ. И҆ прїи́де и҆лїа̀ къ немꙋ̀, и҆ пове́рже ми́лѡть свою̀ на него̀. Καὶ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν καὶ εὑρίσκει τὸν ῾Ελισαιὲ υἱὸν Σαφάτ, καὶ αὐτὸς ἠροτρία ἐν βουσὶ —δώδεκα ζεύγη ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς ἐν τοῖς δώδεκα— καὶ ἀπῆλθεν ἐπ᾿ αὐτὸν καὶ ἐπέρριψε τὴν μηλωτὴν αὐτοῦ ἐπ᾿ αὐτόν.
20
20
И҆ ѡ҆ста́ви є҆лїссе́й волы̀, и҆ течѐ в̾слѣ́дъ и҆лїѝ, и҆ речѐ: (молю̀ тѧ̀,) да ѡ҆блобыжꙋ̀ ѻ҆тца̀ моего̀ и҆ ма́терь мою̀, и҆ и҆дꙋ̀ в̾слѣ́дъ тебє̀. И҆ речѐ є҆мꙋ̀ и҆лїа̀: и҆дѝ, возврати́сѧ, ꙗ҆́кѡ сотвори́хъ тебѣ̀. καὶ κατέλιπεν ῾Ελισαιὲ τὰς βόας καὶ κατέδραμεν ὀπίσω ᾿Ηλιοὺ καὶ εἶπε· καταφιλήσω τὸν πατέρα μου καὶ ἀκολουθήσω ὀπίσω σου· καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· ἀνάστρεφε, ὅτι πεποίηκά σοι.
21
21
И҆ возврати́сѧ ѿ негѡ̀: и҆ взѧ̀ сꙋпрꙋ́ги волѡ́въ, и҆ закла̀, и҆ и҆спечѐ ѧ҆̀ въ сосꙋ́дѣхъ воло́вныхъ, и҆ дадѐ лю́демъ, и҆ ꙗ҆до́ша. И҆ воста̀, и҆ и҆́де в̾слѣ́дъ и҆лїѝ, и҆ слꙋжа́ше є҆мꙋ̀. καὶ ἀνέστρεψεν ἐξόπισθεν αὐτοῦ καὶ ἔλαβε τὰ ζεύγη τῶν βοῶν καὶ ἔθυσε καὶ ἥψησεν αὐτὰ ἐν τοῖς σκεύεσι τῶν βοῶν καὶ ἔδωκε τῷ λαῷ, καὶ ἔφαγον· καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω ᾿Ηλιοὺ καὶ ἐλειτούργει αὐτῷ.
Глава́ к҃
Κεφάλαιο 20
1
1
И҆ сы́нъ а҆де́ровъ ца́рь сѵ́рскїй собра̀ всю̀ си́лꙋ свою̀, и҆ возше́дъ ѡ҆бсѣ́де самарі́ю, и҆ съ ни́мъ три́десѧть два̀ царѧ̑ и҆ всѝ кѡ́нницы и҆ колєсни́цы: и҆ взыдо́ша, и҆ ѡ҆бсѣдо́ша самарі́ю, и҆ ра́товаша на ню̀: ΚΑΙ ἀμπελὼν εἷς ἦν τῷ Ναβουθαὶ τῷ ᾿Ιεζραηλίτῃ παρὰ τῇ ἅλῳ ᾿Αχαὰβ βασιλέως Σαμαρείας.
2
2
и҆ посла̀ ко а҆хаа́вꙋ царю̀ і҆и҃левꙋ во гра́дъ и҆ речѐ къ немꙋ̀: си́це глаго́летъ сы́нъ а҆де́ровъ: καὶ ἐλάλησεν ᾿Αχαὰβ πρὸς Ναβουθαὶ λέγων· δός μοι τὸν ἀμπελῶνά σου καὶ ἔσται μοι εἰς κῆπον λαχάνων, ὅτι ἐγγίζων οὗτος τῷ οἴκῳ μου, καὶ δώσω σοι ἀμπελῶνα ἄλλον ἀγαθὸν ὑπὲρ αὐτόν· εἰ δὲ ἀρέσκει ἐνώπιόν σου, δώσω σοι ἀργύριον ἄλλαγμα ἀμπελῶνός σου τούτου, καὶ ἔσται μοι εἰς κῆπον λαχάνων.
3
3
сребро̀ твоѐ и҆ зла́то твоѐ моѐ є҆́сть, и҆ жєны̀ твоѧ̑ и҆ ча̑да твоѧ̑ дѡ́браѧ моѧ̑ сꙋ́ть. καὶ εἶπε Ναβουθαὶ πρὸς ᾿Αχαάβ· μὴ γένοιτό μοι παρὰ Θεοῦ μου δοῦναι κληρονομίαν πατέρων μου σοί.
4
4
И҆ ѿвѣща̀ ца́рь і҆и҃левъ и҆ речѐ: ꙗ҆́коже глаго́лалъ є҆сѝ, го́споди мо́й царю̀, тво́й є҆́смь а҆́зъ и҆ всѧ̑ моѧ̑. καὶ ἐγένετο τὸ πνεῦμα ᾿Αχαὰβ τεταραγμένον, καὶ ἐκοιμήθη ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ καὶ συνεκάλυψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔφαγεν ἄρτον.
5
5
И҆ возврати́шасѧ послы̀ и҆ рѣ́ша: си́це глаго́летъ сы́нъ а҆де́ровъ: а҆́зъ посыла́хъ къ тебѣ̀, глаго́лѧ: сребро̀ и҆ зла́то твоѐ и҆ жєны̀ твоѧ̑ и҆ ча́да твоѧ̑ да́ждь мнѣ̀: καὶ εἰσῆλθεν ᾿Ιεζάβελ ἡ γυνὴ αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτόν· τί τὸ πνεῦμά σου τεταραγμένον καὶ οὐκ εἶ σὺ ἐσθίων ἄρτον;
6
6
ꙗ҆́кѡ въ се́й ча́съ оу҆́трѡ послю̀ рабы̑ моѧ̑ къ тебѣ̀, и҆ и҆зы́щꙋтъ до́мъ тво́й и҆ до́мы ѻ҆́трѡкъ твои́хъ, и҆ бꙋ́дꙋтъ всѧ̑ жела́ємаѧ ѻ҆че́съ и҆́хъ, на ни́хже а҆́ще возложа́тъ рꙋ́ки своѧ̑, и҆ во́змꙋтъ. καὶ εἶπε πρὸς αὐτήν, ὅτι ἐλάλησα πρὸς Ναβουθαὶ τὸν ᾿Ιεζραηλίτην λέγων· δός μοι τὸν ἀμπελῶνά σου ἀργυρίου· εἰ δὲ βούλῃ, δώσω σοι ἀμπελῶνα ἄλλον ἀντ᾿ αὐτοῦ· καὶ εἶπεν· οὐ δώσω σοι κληρονομίαν πατέρων μου.
7
7
И҆ призва̀ ца́рь і҆и҃левъ всѧ̑ старѣ̑йшины землѝ и҆ речѐ: зна́йте нн҃ѣ и҆ ви́дите, ꙗ҆́кѡ то́й ѕлѣ̀ про́ситъ, ꙗ҆́кѡ присла̀ ко мнѣ̀ (глаго́лѧ) ѡ҆ жена́хъ мои́хъ и҆ ѡ҆ сынѣ́хъ мои́хъ и҆ ѡ҆ дще́рехъ мои́хъ: сребра̀ моегѡ̀ и҆ зла́та моегѡ̀ не возбрани́хъ є҆мꙋ̀. καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Ιεζάβελ ἡ γυνὴ αὐτοῦ· σὺ νῦν οὕτω ποιεῖς βασιλέα ἐπὶ ᾿Ισραήλ; ἀνάστηθι καὶ φάγε ἄρτον καὶ σαυτοῦ γενοῦ, ἐγὼ δὲ δώσω σοι τὸν ἀμπελῶνα Ναβουθαὶ τοῦ ᾿Ιεζραηλίτου.
8
8
И҆ рѣ́ша є҆мꙋ̀ старѣ̑йшины и҆ всѝ лю́дїе: не послꙋ́шай, ни восхощѝ (да́ти). καὶ ἔγραψε βιβλίον ἐπὶ τῷ ὀνόματι ᾿Αχαὰβ καὶ ἐσφραγίσατο τῇ σφραγίδι αὐτοῦ καὶ ἀπέστειλε τὸ βιβλίον πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς ἐλευθέρους τοὺς κατοικοῦντας μετὰ Ναβουθαί.
9
9
И҆ речѐ послѡ́мъ сы́на а҆де́рова: рцы́те господи́нꙋ ва́шемꙋ: всѧ̑, и҆́хже ра́ди посыла́лъ є҆сѝ къ рабꙋ̀ твоемꙋ̀ пре́жде, сотворю̀, сегѡ́ же глаго́ла не могꙋ̀ сотвори́ти. И҆ ѿидо́ша мꙋ́жїе (а҆де́рѡвы) и҆ возвѣсти́ша є҆мꙋ̀ сло́во. καὶ ἐγέγραπτο ἐν τοῖς βιβλίοις λέγων· νηστεύσατε νηστείαν καὶ καθίσατε τὸν Ναβουθαὶ ἐν ἀρχῇ τοῦ λαοῦ·
10
10
И҆ па́ки посла̀ къ немꙋ̀ сы́нъ а҆де́ровъ, глаго́лѧ: сїѧ̑ да сотворѧ́тъ мѝ бо́зи и҆ сїѧ̑ да приложа́тъ, а҆́ще дово́лна бꙋ́детъ пе́рсть самарі́и горсте́мъ всѣ́хъ люді́й пѣшцє́въ мои́хъ. καὶ ἐγκαθίσατε δύο ἄνδρας υἱοὺς παρανόμων ἐξεναντίας αὐτοῦ, καὶ καταμαρτυρησάτωσαν αὐτοῦ λέγοντες· ηὐλόγησε Θεὸν καὶ βασιλέα· καὶ ἐξαγαγέτωσαν αὐτὸν καὶ λιθοβολησάτωσαν αὐτόν, καὶ ἀποθανέτω.
11
11
И҆ ѿвѣща̀ ца́рь і҆и҃левъ и҆ речѐ: дово́лно: да не хва́литсѧ слѧ́ченъ, ꙗ҆́коже прѧмы́й. καὶ ἐποίησαν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτοῦ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ ἐλεύθεροι οἱ κατοικοῆντες ἐν τῇ πόλει αὐτοῦ, καθὼς ἀπέστειλε πρὸς αὐτοὺς ᾿Ιεζάβελ καὶ καθὰ ἐγέγραπτο ἐν τοῖς βιβλίοις, οἷς ἀπέστειλε πρὸς αὐτούς.
12
12
И҆ бы́сть є҆гда̀ ѿвѣща̀ є҆мꙋ̀ сло́во сїѐ, бѣ̀ пїю́щь са́мъ и҆ всѝ ца́рїе, и҆̀же бѧ́хꙋ съ ни́мъ въ кꙋ́щахъ: и҆ речѐ ѻ҆трокѡ́мъ свои̑мъ: сотвори́те ва́лъ. И҆ сотвори́ша ва́лъ над̾ гра́домъ. καὶ ἐκάλεσαν νηστείαν καὶ ἐκάθισαν τὸν Ναβουθαὶ ἐν ἀρχῇ τοῦ λαοῦ,
13
13
И҆ сѐ, прⷪ҇ро́къ є҆ди́нъ прїи́де къ а҆хаа́вꙋ царю̀ і҆и҃левꙋ и҆ речѐ: сїѧ̑ гл҃етъ гдⷭ҇ь: ви́диши ли ве́сь наро́дъ се́й вели́кїй; сѐ, а҆́зъ да́мъ є҆го̀ дне́сь въ рꙋ́цѣ твоѝ, и҆ оу҆разꙋмѣ́еши, ꙗ҆́кѡ а҆́зъ (є҆́смь) гдⷭ҇ь. καὶ εἰσῆλθον δύο ἄνδρες υἱοὶ παρανόμων καὶ ἐκάθισαν ἐξεναντίας αὐτοῦ καὶ κατεμαρτύρησαν αὐτοῦ λέγοντες· ηὐλόγηκας Θεὸν καὶ βασιλέα· καὶ ἐξήγαγον αὐτὸν ἔξω τῆς πόλεως καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν ἐν λίθοις, καὶ ἀπέθανε.
14
14
И҆ речѐ а҆хаа́въ: въ че́мъ; И҆ речѐ: си́це гл҃етъ гдⷭ҇ь: во ѻ҆́троцѣхъ кнѧзе́й гра́дских. И҆ речѐ а҆хаа́въ: кто̀ на́чнетъ бра́нь; И҆ речѐ: ты̀. καὶ ἀπέστειλαν πρὸς ᾿Ιεζάβελ λέγοντες· λελιθοβόληται Ναβουθαὶ καὶ τέθνηκε.
15
15
И҆ сочтѐ а҆хаа́въ ѻ҆́троки кнѧзе́й гра́дских, и҆ бы́сть и҆́хъ двѣ́сти три́десѧть и҆ два̀: и҆ по си́хъ сочтѐ лю́ди всѧ̑ сы́ны си́лы, се́дмь ты́сѧщъ. καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ᾿Ιεζάβελ, καὶ εἶπε πρὸς ᾿Αχαάβ· ἀνάστα, κληρονόμει τὸν ἀμπελῶνα Ναβουθαὶ τοῦ ᾿Ιεζραηλίτου, ὃς οὐκ ἔδωκέ σοι ἀργυρίου, ὅτι οὐκ ἔστι Ναβουθαὶ ζῶν, ὅτι τέθνηκε.
16
16
И҆ и҆зы́де въ полꙋ́дне: и҆ сы́нъ а҆де́ровъ пїѧ́нъ бѣ̀ ѕѣлѡ̀ въ сокхѡ́ѳѣ са́мъ и҆ ца́рїе (и҆̀же съ ни́мъ), три́десѧть два̀ царѧ̑ помѡ́щника є҆мꙋ̀. καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ᾿Αχαὰβ ὅτι τέθνηκε Ναβουθαὶ ὁ ᾿Ιεζραηλίτης, καὶ διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ περιεβάλετο σάκκον· καὶ ἐγένετο μετὰ ταῦτα καὶ ἀνέστη καὶ κατέβη ᾿Αχαὰβ εἰς τὸν ἀμπελῶνα Ναβουθαὶ τοῦ ᾿Ιεζραηλίτου κληρονομῆσαι αὐτόν.
17
17
И҆ и҆зыдо́ша ѻ҆́троцы воево́дъ гра́дскихъ въ пе́рвыхъ. И҆ посла̀ сы́нъ а҆де́ровъ, и҆ возвѣсти́ша царю̀ сѵ́рскомꙋ, глаго́люще: мꙋ́жїе и҆зыдо́ша и҆з̾ самарі́и. Καὶ εἶπεν Κύριος πρὸς ᾿Ηλιοὺ τὸν Θεσβίτην λέγων·
18
18
И҆ речѐ и҆̀мъ: а҆́ще на ми́ръ и҆зыдо́ша, поими́те и҆̀хъ живы́хъ: и҆ а҆́ще на бра́нь и҆зыдо́ша, живы́хъ поими́те и҆̀хъ, да не и҆схо́дѧтъ и҆з̾ гра́да. ἀνάστηθι καὶ κατάβηθι εἰς ἀπαντὴν ᾿Αχαὰβ βασιλέως ᾿Ισραὴλ τοῦ ἐν Σαμαρείᾳ, ὅτι οὗτος ἐν ἀμπελῶνι Ναβουθαί, ὅτι καταβέβηκεν ἐκεῖ κληρονομῆσαι αὐτόν.
19
19
И҆ ті́и и҆зыдо́ша и҆з̾ гра́да ѻ҆́троцы воево́дъ гра́дских, и҆ си́ла в̾слѣ́дъ и҆́хъ. καὶ λαλήσεις πρὸς αὐτὸν λέγων· τάδε λέγει Κύριος· ὡς σὺ ἐφόνευσας καὶ ἐκληρονόμησας, διὰ τοῦτο τάδε λέγει Κύριος· ἐν παντὶ τόπῳ, ᾧ ἔλειξαν αἱ ὕες καὶ οἱ κύνες τὸ αἷμα Ναβουθαί, ἐκεῖ λείξουσιν οἱ κύνες τὸ αἷμα σου, καὶ αἱ πόρναι λούσονται ἐν τῷ αἵματί σου.
20
20
И҆ поразѝ кі́йждо проти́внаго себѣ̀, и҆ оу҆дво́и кі́йждо проти́внаго себѣ̀. И҆ бѣжа̀ сѷрі́а: и҆ погна̀ и҆̀хъ і҆и҃ль, и҆ гонзѐ то́кмѡ сы́нъ а҆де́ровъ ца́рь сѵ́рскїй на конѝ ко́нника. καὶ εἶπεν ᾿Αχαὰβ πρὸς ᾿Ηλιού· εἰ εὕρηκάς με, ὁ ἐχθρός μου; καὶ εἶπεν· εὕρηκα, διότι μάτην πέπρασαι ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου παροργίσαι αὐτόν.
21
21
И҆ и҆зы́де ца́рь і҆и҃левъ, и҆ взѧ̀ всѧ̑ ко́ни и҆ колєсни́цы, и҆ поразѝ ꙗ҆́звою вели́кою въ сѷрі́и. ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ σὲ κακὰ καὶ ἐκκαύσω ὀπίσω σου καὶ ἐξολοθρεύσω τοῦ ᾿Αχαὰβ οὐροῦντα πρὸς τοῖχον καὶ συνεχόμενον καὶ ἐγκαταλελειμμένον ἐν ᾿Ισραήλ·
22
22
И҆ прїи́де прⷪ҇ро́къ къ царю̀ і҆и҃левꙋ и҆ речѐ: оу҆крѣпи́сѧ и҆ разꙋмѣ́й, и҆ ви́ждь, что̀ сотвори́ши, ꙗ҆́кѡ преходѧ́щꙋ лѣ́тꙋ семꙋ̀, сы́нъ а҆де́ровъ, ца́рь сѷрі́йскїй, прїи́детъ на тѧ̀. καὶ δώσω τὸν οἶκόν σου ὡς τὸν οἶκον ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβὰτ καὶ ὡς τὸν οἶκον Βαασὰ υἱοῦ ᾿Αχιὰ περὶ τῶν παροργισμάτων, ὧν παρώργισας καὶ ἐξήμαρτες τὸν ᾿Ισραήλ.
23
23
И҆ ѻ҆́троцы царѧ̀ сѷрі́йска рѣ́ша є҆мꙋ̀: бг҃ъ го́ръ бг҃ъ і҆и҃левъ, а҆ не бг҃ъ ю҆до́лїй, сегѡ̀ ра́ди оу҆крѣпи́сѧ па́че на́съ: а҆́ще же срази́мсѧ съ ни́ми на равни́нѣ, и҆́стиннѡ оу҆крѣпи́мсѧ па́че и҆́хъ: καὶ τῇ ᾿Ιεζάβελ ἐλάλησε Κύριος λέγων· οἱ κύνες καταφάγονται αὐτὴν ἐν τῷ προτειχίσματι ᾿Ιεζράελ.
24
24
по глаго́лꙋ же семꙋ̀ сотворѝ: распꙋстѝ цари̑ коего́ждо на мѣ́сто своѐ, и҆ поста́ви вмѣ́стѡ и҆́хъ воевѡ́ды, τὸν τεθνηκότα τοῦ ᾿Αχαὰβ ἐν τῇ πόλει φάγονται οἱ κύνες καὶ τὸν τεθνηκότα αὐτοῦ ἐν τῷ πεδίῳ φάγονται τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ.
25
25
и҆ премѣни́мъ тебѣ̀ си́лꙋ вмѣ́стѡ си́лы па́дшїѧ оу҆ тебє̀, и҆ ко́ни вмѣ́стѡ ко́ней, и҆ колєсни́цы вмѣ́стѡ колесни́цъ, и҆ срази́мсѧ съ ни́ми на равни́нѣ, и҆ оу҆крѣпи́мсѧ па́че и҆́хъ. И҆ послꙋ́ша гла́са и҆́хъ и҆ сотворѝ та́кѡ. πλὴν ματαίως ᾿Αχαάβ, ὃς ἐπράθη ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, ὡς μετέθηκεν αὐτὸν ᾿Ιεζάβελ ἡ γυνὴ αὐτοῦ·
26
26
И҆ бы́сть минꙋ́вшꙋ лѣ́тꙋ томꙋ̀, и҆ сочтѐ сы́нъ а҆де́ровъ сѷрі́ю, и҆ взы́де во а҆фе́кꙋ на бра́нь на і҆и҃лѧ. καὶ ἐβδελύχθη σφόδρα πορεύεσθαι ὀπίσω τῶν βδελυγμάτων κατὰ πάντα, ἃ ἐποίησεν ὁ ᾿Αμορραῖος, ὃν ἐξωλόθρευσε Κύριος ἀπὸ προσώπου υἱῶν ᾿Ισραήλ.
27
27
И҆ сы́нове і҆и҃лєвы сочи́слишасѧ и҆ и҆зыдо́ша во срѣ́тенїе и҆̀мъ. И҆ ѡ҆полчи́шасѧ і҆и҃лтѧне проти́вꙋ и҆̀мъ, а҆́ки два̀ ста̑да ко́зъ: сѷрі́ане же напо́лниша зе́млю. καὶ ὑπὲρ τοῦ λόγου, ὡς κατενύγη ᾿Αχαὰβ ἀπὸ προσώπου τοῦ Κυρίου καὶ ἐπορεύετο κλαίων καὶ διέρρηξε τὸν χιτῶνα αὐτοῦ καὶ ἐζώσατο σάκκον ἐπὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ καὶ ἐνήστευσε καὶ περιεβάλετο σάκκον ἐν τῇ ἡμέρᾳ, ᾗ ἐπάταξε Ναβουθαὶ τὸν ᾿Ιεζραηλίτην, καὶ ἐπορεύθη,
28
28
И҆ прїи́де человѣ́къ бж҃їй и҆ речѐ къ царю̀ і҆и҃левꙋ: си́це гл҃етъ гдⷭ҇ь: поне́же речѐ сѷрі́а: бг҃ъ го́ръ гдⷭ҇ь бг҃ъ і҆и҃левъ, и҆ не бг҃ъ ю҆до́лїй то́й, и҆ да́мъ си́лꙋ вели́кꙋю сїю̀ въ рꙋ́кꙋ твою̀, и҆ оу҆разꙋмѣ́еши, ꙗ҆́кѡ а҆́зъ гдⷭ҇ь. καὶ ἐγένετο ρῆμα Κυρίου ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ ᾿Ηλιοὺ περὶ ᾿Αχαάβ, καὶ εἶπε Κύριος·
29
29
И҆ ѡ҆полчи́шасѧ ті́и проти́вꙋ и҆̀мъ се́дмь дні́й. И҆ бы́сть въ де́нь седмы́й, и҆ прибли́жисѧ бра́нь, и҆ поразѝ і҆и҃ль сѷрі́анъ, сто̀ и҆ два́десѧть ты́сѧщъ пѣшцє́въ во є҆ди́нъ де́нь. ἑώρακας ὡς κατενύγη ᾿Αχαὰβ ἀπὸ προσώπου μου; οὐκ ἐπάξω τὴν κακίαν ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ, ἀλλ᾿ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἐπάξω τὴν κακίαν.
30
И҆ бѣжа́ша ѡ҆ста́вшїисѧ во а҆фе́кꙋ гра́дъ, и҆ падѐ стѣна̀ на два́десѧть се́дмь ты́сѧщъ мꙋже́й ѡ҆ста́вшихсѧ: сы́нъ же а҆де́ровъ бѣжа̀ и҆ вни́де въ до́мъ ло́жа, въ черто́гъ.
31
И҆ рѣ́ша къ немꙋ̀ ѻ҆́троцы є҆гѡ̀: сѐ, нн҃ѣ вѣ́мы, ꙗ҆́кѡ ца́рїе до́мꙋ і҆и҃лева ми́лостиви сꙋ́ть: да возло́жимъ нн҃ѣ врє́тища на чре́сла на̑ша и҆ оу҆́жа на вы̑и на́шѧ, и҆ и҆зы́демъ ко царю̀ і҆и҃левꙋ, да не́гли ѡ҆живи́тъ дꙋ́шы на́шѧ.
32
И҆ препоѧ́сашасѧ во врє́тища по чре́слѡмъ свои̑мъ, и҆ возложи́ша оу҆́жѧ на вы̑и своѧ̑, и҆ прїидо́ша къ царю̀ і҆и҃левꙋ и҆ рѣ́ша: ра́бъ тво́й сы́нъ а҆де́ровъ глаго́летъ: да живе́тъ дꙋша̀ моѧ̀. И҆ речѐ: а҆́ще є҆́сть є҆щѐ жи́въ, бра́тъ мѝ є҆́сть.
33
И҆ мꙋ́жїе за зна́къ и҆ въ зало́гъ прїѧ́ша сло́во ѿ оу҆́стъ є҆гѡ̀, и҆ рѣ́ша: бра́тъ тво́й сы́нъ а҆де́ровъ. И҆ речѐ: и҆ди́те и҆ приведи́те є҆го̀. И҆ и҆зы́де къ немꙋ̀ сы́нъ а҆де́ровъ. И҆ возведо́ша є҆го̀ къ немꙋ̀ на колесни́цꙋ.
34
И҆ речѐ къ немꙋ̀: гра́ды, ꙗ҆̀же взѧ̀ ѻ҆те́цъ мо́й ѿ ѻ҆тца̀ твоегѡ̀, ѿда́мъ тебѣ̀: и҆ на и҆схо́дъ сотвори́ши ѧ҆̀ себѣ̀ въ дама́сцѣ, ꙗ҆́коже положѝ ѻ҆те́цъ мо́й въ самарі́и, и҆ а҆́зъ въ завѣ́тѣ пꙋщꙋ̀ тѧ̀. И҆ положѝ є҆мꙋ̀ завѣ́тъ и҆ ѿпꙋстѝ є҆го̀.
35
И҆ человѣ́къ є҆ди́нъ ѿ сынѡ́въ прⷪ҇ро́чихъ речѐ ко бли́жнемꙋ своемꙋ̀ по словесѝ гдⷭ҇ню: бі́й мѧ̀ нн҃ѣ. И҆ не восхотѣ̀ человѣ́къ би́ти є҆го̀.
36
И҆ речѐ къ немꙋ̀: поне́же не послꙋ́шалъ є҆сѝ гла́са гдⷭ҇нѧ, сѐ, ты̀ ѿи́деши ѿ менє̀, и҆ порази́тъ тѧ̀ ле́въ. И҆ ѿи́де ѿ негѡ̀, и҆ ѡ҆брѣ́те є҆го̀ ле́въ и҆ поразѝ є҆го̀.
37
И҆ ѡ҆брѣ́те человѣ́ка и҆на́го и҆ речѐ: бі́й мѧ̀ нн҃ѣ. И҆ бѝ є҆го̀ человѣ́къ, и҆ порази́въ сокрꙋшѝ є҆го̀.
38
И҆ и҆́де прⷪ҇ро́къ и҆ предста̀ царю̀ і҆и҃левꙋ на пꙋтѝ и҆ покры̀ покрыва́ломъ ѻ҆́чи своѝ.
39
И҆ бы́сть є҆гда̀ мимоидѧ́ше ца́рь, и҆ се́й возопѝ ко царю̀ и҆ речѐ: ра́бъ тво́й и҆зы́де на войнꙋ̀ бра́ни, и҆ сѐ, мꙋ́жъ приведѐ ко мнѣ̀ мꙋ́жа и҆ речѐ ко мнѣ̀: сохранѝ мꙋ́жа сего̀: а҆́ще же ѿрѣши́всѧ ѿско́читъ, и҆ бꙋ́детъ дꙋша̀ твоѧ̀ вмѣ́стѡ дꙋшѝ є҆гѡ̀, и҆лѝ тала́нтъ ѿда́си сребра̀:
40
и҆ бы́сть ꙗ҆́кѡ ѡ҆зрѣ́сѧ ра́бъ тво́й сѣ́мѡ и҆ ѻ҆ва́мѡ, и҆ сегѡ̀ не бы́сть. И҆ речѐ къ немꙋ̀ ца́рь і҆и҃левъ: сѐ, сꙋ́дъ тво́й при мнѣ̀, са́мъ себѐ оу҆би́лъ є҆сѝ.
41
И҆ оу҆скорѝ и҆ ѿѧ̀ покрыва́ло ѿ ѻ҆че́съ свои́хъ. И҆ позна̀ є҆го̀ ца́рь і҆и҃левъ, ꙗ҆́кѡ ѿ прⷪ҇рѡ́къ се́й є҆́сть.
42
И҆ речѐ къ немꙋ̀: та́кѡ гл҃етъ гдⷭ҇ь: поне́же и҆спꙋсти́лъ є҆сѝ ты̀ мꙋ́жа па́гꙋбнаго и҆з̾ рꙋкѝ твоеѧ̀, и҆ бꙋ́детъ дꙋша̀ твоѧ̀ вмѣ́стѡ дꙋшѝ є҆гѡ̀, и҆ лю́дїе твоѝ вмѣ́стѡ люді́й є҆гѡ̀.
43
И҆ ѿи́де ца́рь і҆и҃левъ къ до́мꙋ своемꙋ̀ смꙋще́нъ и҆ разсла́бленъ, и҆ прїи́де въ самарі́ю.
Глава́ к҃а
Κεφάλαιο 21
1
1
И҆ бы́сть по глаго́лѣхъ си́хъ, и҆ вїногра́дъ є҆ди́нъ бѣ̀ оу҆ навꙋѳе́а і҆езраилі́тѧнина при гꙋмнѣ̀ а҆хаа́ва царѧ̀ самарі́йска. ΚΑΙ συνήθροισεν υἱὸς ῎Αδερ πᾶσαν τὴν δύναμιν αὐτοῦ καὶ ἀνέβη καὶ περιεκάθισεν ἐπὶ Σαμάρειαν καὶ τριακονταδύο βασιλεῖς μετ᾿ αὐτοῦ καὶ πᾶς ἵππος καὶ ἅρμα· καὶ ἀνέβησαν καὶ περιεκάθισαν ἐπὶ Σαμάρειαν καὶ ἐπολέμησαν ἐπ᾿ αὐτήν.
2
2
И҆ речѐ а҆хаа́въ къ навꙋѳе́ю, глаго́лѧ: да́ждь мѝ вїногра́дъ тво́й, и҆ бꙋ́детъ мѝ во вертогра́дъ ѕе́лїй, ꙗ҆́кѡ бли́з̾ є҆́сть се́й до́мꙋ моегѡ̀, и҆ да́мъ тѝ вмѣ́стѡ сегѡ̀ вїногра́дъ и҆́нъ до́бръ па́че сегѡ̀: а҆́ще же оу҆го́дно пред̾ тобо́ю, да́мъ тѝ сребро̀ и҆змѣ́нꙋ вїногра́да сегѡ̀, и҆ бꙋ́детъ мѝ во вертогра́дъ ѕе́лїй. καὶ ἀπέστειλε πρὸς ᾿Αχαὰβ βασιλέα ᾿Ισραὴλ εἰς τὴν πόλιν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· τάδε λέγει υἱὸς ῎Αδερ·
3
3
И҆ речѐ навꙋѳе́й ко а҆хаа́вꙋ: да не бꙋ́детъ мнѣ̀ ѿ гдⷭ҇а бг҃а моегѡ̀ да́ти наслѣ́дїе ѻ҆тє́цъ мои́хъ тебѣ̀. τὸ ἀργύριόν σου καὶ τὸ χρυσίον σου ἐμόν ἐστι καὶ αἱ γυναῖκές σου καὶ τὰ τέκνα σου ἐμά ἐστι.
4
4
И҆ прїи́де а҆хаа́въ въ до́мъ сво́й смꙋще́нъ и҆ ѡ҆скорбле́нъ ѡ҆ словесѝ, є҆́же глаго́ла къ немꙋ̀ навꙋѳе́й і҆езраилі́тѧнинъ, и҆ речѐ: не да́мъ тебѣ̀ наслѣ́дїѧ ѻ҆тє́цъ мои́хъ. И҆ бы́сть дꙋ́хъ а҆хаа́вль смꙋще́нъ, и҆ оу҆́спе на ѻ҆дрѣ̀ свое́мъ и҆ покры̀ лицѐ своѐ и҆ не ꙗ҆дѐ хлѣ́ба. καὶ ἀπεκρίθη βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ εἶπε· καθὼς ἐλάλησας, κύριέ μου βασιλεῦ, σὸς ἐγώ εἰμι καὶ πάντα τὰ ἐμά.
5
5
И҆ вни́де і҆езаве́ль жена̀ є҆гѡ̀ къ немꙋ̀ и҆ речѐ къ немꙋ̀: что̀ дꙋ́хъ тво́й є҆́сть смꙋще́нъ, и҆ не ꙗ҆́си ты̀ хлѣ́ба; καὶ ἀνέστρεψαν οἱ ἄγγελοι, καὶ εἶπαν· τάδε λέγει ὁ υἱὸς ῎Αδερ· ἐγὼ ἀπέστειλα πρός σε λέγων· τὸ ἀργύριόν σου καὶ τὸ χρυσίον σου καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα σου δώσεις ἐμοί·
6
6
И҆ речѐ къ не́й (а҆хаа́въ): ꙗ҆́кѡ глаго́лахъ навꙋѳе́ю і҆езраилі́тѧнинꙋ глаго́лѧ: да́ждь мѝ вїногра́дъ тво́й за сребро̀: и҆ а҆́ще хо́щеши, да́мъ тѝ вїногра́дъ и҆́нъ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀: и҆ речѐ: не да́мъ тѝ наслѣ́дїѧ ѻ҆тє́цъ мои́хъ. ὅτι ταύτην τὴν ὥραν αὔριον ἀποστελῶ τοὺς παῖδάς μου πρός σε, καὶ ἐρευνήσουσι τὸν οἶκόν σου καὶ τοὺς οἴκους τῶν παίδων σου καὶ ἔσται πάντα τὰ ἐπιθυμήματα τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν, ἐφ᾿ ἃ ἂν ἐπιβάλωσι τὰς χεῖρας αὐτῶν, καὶ λήψονται.
7
7
И҆ речѐ къ немꙋ̀ і҆езаве́ль жена̀ є҆гѡ̀: ты́ ли нн҃ѣ твори́ши та́кѡ, царю̀ і҆и҃левъ; воста́ни и҆ ꙗ҆́ждь хлѣ́бъ и҆ молча̀ бꙋ́ди, а҆́зъ же да́мъ тѝ вїногра́дъ навꙋѳе́а і҆езраилі́тѧнина. καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πάντας τοὺς πρεσβυτέρους τῆς γῆς καὶ εἶπε· γνῶτε δὴ καὶ ἴδετε ὅτι κακίαν οὗτος ζητεῖ, ὅτι ἀπέσταλκε πρός με περὶ τῶν γυναικῶν μου καὶ περὶ τῶν υἱῶν μου καὶ περὶ τῶν θυγατέρων μου· τὸ ἀργύριόν μου καὶ τὸ χρυσίον μου οὐκ ἀπεκώλυσα ἀπ᾿ αὐτοῦ.
8
8
И҆ написа̀ кни́гꙋ на и҆́мѧ а҆хаа́вле, и҆ запеча́та ю҆̀ печа́тїю є҆гѡ̀, и҆ посла̀ кни́гꙋ къ старѣ́йшинамъ и҆ свобѡ́днымъ живꙋ́щымъ съ навꙋѳе́емъ. καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ πρεσβύτεροι καὶ πᾶς ὁ λαός· μὴ ἀκούσῃς καὶ μὴ θελήσῃς.
9
9
И҆ пи́сано бѧ́ше въ кни́зѣ та́кѡ: пости́тесѧ посто́мъ и҆ посади́те навꙋѳе́а и҆ въ нача́лѣ люді́й: καὶ εἶπε τοῖς ἀγγέλοις υἱοῦ ῎Αδερ· λέγετε τῷ κυρίῳ ὑμῶν· πάντα ὅσα ἀπέσταλκας πρὸς τὸν δοῦλόν σου ἐν πρώτοις ποιήσω, τὸ δὲ ρῆμα τοῦτο οὐ δυνήσομαι ποιῆσαι. καὶ ἀπῇραν οἱ ἄνδρες καὶ ἐπέστρεψαν αὐτῷ λόγον.
10
10
и҆ посади́те два̀ мꙋ̑жа сы́ны законопрестꙋ́пныхъ проти́вꙋ є҆мꙋ̀, и҆ да засвидѣ́телствꙋютъ ѡ҆ не́мъ, глаго́люще, ꙗ҆́кѡ (не) благословѝ бг҃а и҆ царѧ̀: и҆ да и҆зведꙋ́тъ є҆го̀ и҆ побїю́тъ ка́менїемъ, и҆ да оу҆́мретъ. καὶ ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν υἱὸς ῎Αδερ λέγων· τάδε ποιήσαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, εἰ ἐκποιήσει ὁ χοῦς Σαμαρείας ταῖς ἀλώπεξι παντὶ τῷ λαῷ τοῖς πεζοῖς μου.
11
11
И҆ сотвори́ша та́кѡ мꙋ́жїе гра́да є҆гѡ̀ старѣ́йшїи и҆ свобо́днїи живꙋ́щїи во гра́дѣ є҆гѡ̀, ꙗ҆́коже посла̀ къ ни̑мъ і҆езаве́ль, и҆ ꙗ҆́коже пи́сано бѧ́ше въ кни́гахъ, ꙗ҆̀же посла̀ къ ни̑мъ: καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ εἶπεν· ἱκανούσθω· μὴ καυχάσθω ὁ κυρτὸς ὡς ὁ ὀρθός.
12
12
и҆ нареко́ша по́стъ, и҆ посади́ша навꙋѳе́а въ нача́лѣ люді́й, καὶ ἐγένετο ὅτε ἀπεκρίθη αὐτῷ τὸν λόγον τοῦτον, πίνων ἦν αὐτὸς καὶ πάντες οἱ βασιλεῖς οἱ μετ᾿ αὐτοῦ ἐν σκηναῖς καὶ εἶπε τοῖς παισὶν αὐτοῦ· οἰκοδομήσατε χάρακα· καὶ ἔθεντο χάρακα ἐπὶ τὴν πόλιν.
13
13
и҆ прїидо́ста два̀ мꙋ̑жа сы́нове законопрестꙋ́пныхъ и҆ сѣдо́ста проти́вꙋ є҆гѡ̀, и҆ засвидѣ́телствоваша на него̀ мꙋ́жїе ѿстꙋ̑пницы навꙋѳе́ѡвы пред̾ людьмѝ, глаго́люще: се́й (не) благословѝ бг҃а и҆ царѧ̀. И҆ и҆зведо́ша є҆го̀ во́нъ и҆з̾ гра́да и҆ поби́ша є҆го̀ ка́менїемъ, и҆ оу҆́мре. καὶ ἰδοὺ προφήτης εἷς προσῆλθε τῷ ᾿Αχαὰβ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ καὶ εἶπε· τάδε λέγει Κύριος· εἰ ἑώρακας τὸν ὄχλον τὸν μέγαν τοῦτον; ἰδοὺ ἐγὼ δίδωμι αὐτὸν σήμερον εἰς χεῖράς σας, καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγὼ Κύριος.
14
14
И҆ посла́ша ко і҆езаве́ли, глаго́люще: ка́менїемъ побїе́нъ бы́сть навꙋѳе́й и҆ оу҆́мре. καὶ εἶπεν ᾿Αχαάβ· ἐν τίνι; καὶ εἶπε· τάδε λέγει Κύριος· ἐν τοῖς παιδαρίοις τῶν ἀρχόντων τῶν χωρῶν. καὶ εἶπεν ᾿Αχαάβ· τίς συνάξει τὸν πόλεμον; καὶ εἶπε· σύ.
15
15
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша і҆езаве́ль глаго́лющихъ, ꙗ҆́кѡ побїе́нъ навꙋѳе́й и҆ оу҆́мре, и҆ речѐ і҆езаве́ль ко а҆хаа́вꙋ: воста́ни, наслѣ́дꙋй вїногра́дъ навꙋѳе́а і҆езраилі́тѧнина, и҆́же не взѧ̀ оу҆ тебє̀ сребра̀, и҆ оу҆жѐ нѣ́сть навꙋѳе́й жи́въ, но оу҆́мре. καὶ ἐπεσκέψατο ᾿Αχαὰβ τὰ παιδάρια τῶν ἀρχόντων τῶν χωρῶν, καὶ ἐγένοντο διακόσια τριάκοντα· καὶ μετὰ ταῦτα ἐπεσκέψατο τὸν λαόν, πάντα υἱὸν δυνάμεως, ἑπτὰ χιλιάδας.
16
16
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша а҆хаа́въ, ꙗ҆́кѡ оу҆бїе́нъ бы́сть навꙋѳе́й і҆езраилі́тѧнинъ, и҆ раздра̀ ри̑зы своѧ̑ и҆ ѡ҆блече́сѧ во вре́тище. И҆ бы́сть по си́хъ, и҆ воста̀ и҆ сни́де а҆хаа́въ въ вїногра́дъ навꙋѳе́а і҆езраилі́тѧнина наслѣ́дити є҆го̀. καὶ ἐξῆλθε μεσημβρίας· καὶ υἱὸς ῎Αδερ πίνων μεθύων ἐν Σοκχὼθ αὐτὸς καὶ οἱ βασιλεῖς, τριάκοντα καὶ δύο βασιλεῖς συμβοηθοὶ μετ᾿ αὐτοῦ.
17
17
И҆ речѐ гдⷭ҇ь ко и҆лїѝ ѳесві́тѧнинꙋ, гл҃ѧ: καὶ ἐξῆλθον ἄρχοντες παιδάρια τῶν χωρῶν ἐν πρώτοις. καὶ ἀποστέλλουσι καὶ ἀπαγγέλλουσι τῷ βασιλεῖ Συρίας λέγοντες· ἄνδρες ἐξεληλύθασιν ἐκ Σαμαρείας.
18
18
воста́ни и҆ сни́ди на срѣ́тенїе а҆хаа́вꙋ царю̀ і҆и҃левꙋ, и҆́же въ самарі́и, се́ бо, се́й въ вїногра́дѣ навꙋѳе́евѣ, ꙗ҆́кѡ сни́де та́мѡ наслѣ́дити є҆го̀: καὶ εἶπεν αὐτοῖς· εἰ εἰς εἰρήνην ἐκπορεύονται, συλλαβεῖν αὐτοὺς ζῶντας· καὶ εἰ εἰς πόλεμον, ζῶντας συλλαβεῖν αὐτούς·
19
19
и҆ рече́ши є҆мꙋ̀, глаго́лѧ: си́це гл҃етъ гдⷭ҇ь: поне́же ты̀ оу҆би́лъ є҆сѝ (навꙋѳе́а) и҆ прїѧ́лъ є҆сѝ въ наслѣ́дїе (вїногра́дъ є҆гѡ̀), сегѡ̀ ра́ди та́кѡ гл҃етъ гдⷭ҇ь: на мѣ́стѣ, и҆дѣ́же полиза́ша свинїи̑ и҆ псѝ кро́вь є҆гѡ̀, та́мѡ поли́жꙋтъ и҆ кро́вь твою̀, и҆ блꙋдни̑цы и҆змы́ютсѧ въ кро́ви твое́й. καὶ μὴ ἐξελθάτωσαν ἐκ τῆς πόλεως τὰ παιδάρια ἀρχόντων τῶν χωρῶν. καὶ ἡ δύναμις ὀπίσω αὐτῶν
20
20
И҆ речѐ а҆хаа́въ ко и҆лїѝ: ѡ҆брѣ́лъ ли є҆сѝ мѧ̀, вра́же мо́й; И҆ речѐ и҆лїа̀: ѡ҆брѣто́хъ: поне́же ты̀ всꙋ́е про́данъ є҆сѝ сотвори́ти лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, во є҆́же разгнѣ́вати є҆го̀: ἐπάταξεν ἕκαστος τὸν παρ᾿ αὐτοῦ καὶ ἐδευτέρωσεν ἕκαστος τὸν παρ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἔφυγε Συρία, καὶ κατεδίωξεν αὐτοὺς ᾿Ισραήλ· καὶ σῴζεται υἱὸς ῎Αδερ βασιλεὺς Συρίας ἐφ᾿ ἵππου ἱππέως.
21
21
си́це гл҃етъ гдⷭ҇ь: сѐ, а҆́зъ наведꙋ̀ на тѧ̀ ѕла̑ѧ и҆ попалю̀ за̑днѧѧ твоѧ̑, и҆ и҆скореню̀ а҆хаа́влѧ моча́щагосѧ къ стѣнѣ̀, и҆ содєржи́мыѧ и҆ ѡ҆ста́вшихсѧ во і҆и҃ли: καὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ἔλαβε πάντας τοὺς ἵππους καὶ τὰ ἅρματα καὶ ἐπάταξε πληγὴν μεγάλην ἐν Συρίᾳ.
22
22
и҆ преда́мъ до́мъ тво́й ꙗ҆́коже до́мъ і҆еровоа́ма сы́на нава́това, и҆ ꙗ҆́коже до́мъ ваа́сы сы́на а҆хі́ина, ѡ҆ прогнѣ́ванїихъ, и҆́миже прогнѣ́валъ мѧ̀ є҆сѝ, и҆ грѣ́шити сотвори́лъ є҆сѝ і҆и҃лѧ. καὶ προσῆλθεν ὁ προφήτης πρὸς βασιλέα ᾿Ισραὴλ καὶ εἶπε· κραταιοῦ καὶ γνῶθι καὶ ἴδε τί ποιήσεις, ὅτι ἐπιστρέφοντος τοῦ ἐνιαυτοῦ υἱὸς ῎Αδερ βασιλεὺς Συρίας ἀναβαίνει ἐπὶ σέ.
23
23
И҆ ко і҆езаве́ли речѐ гдⷭ҇ь, гл҃ѧ: псѝ снѣдѧ́тъ ю҆̀ въ предгра́дїи і҆езрае́лѧ: καὶ οἱ παῖδες βασιλέως Συρίας εἶπον· Θεὸς ὀρέων Θεὸς ᾿Ισραὴλ καὶ οὐ Θεὸς κοιλάδων, διὰ τοῦτο ἐκραταίωσεν ὑπὲρ ἡμᾶς· ἐὰν δὲ πολεμήσωμεν αὐτοὺς κατ᾿ εὐθύ, εἰ μὴν κραταιώσωμεν ὑπὲρ αὐτούς.
24
24
оу҆ме́ршаго а҆хаа́влѧ во гра́дѣ снѣдѧ́тъ псѝ, и҆ оу҆ме́ршаго є҆гѡ̀ на по́ли снѣдѧ́тъ пти̑цы небє́сныѧ: καὶ τὸ ρῆμα τοῦτο ποίησον· ἀπόστησον τοὺς βασιλεῖς ἕκαστον εἰς τὸν τόπον αὐτῶν καὶ θοῦ ἀντ᾿ αὐτῶν σατράπας,
25
25
и҆ въ сꙋетѣ̀ ты̀ є҆сѝ, а҆хаа́ве, и҆́же про́данъ бы́сть сотвори́ти лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, ꙗ҆́кѡ превратѝ є҆го̀ і҆езаве́ль жена̀ є҆гѡ̀. καὶ ἀλλάξομέν σοι δύναμιν κατὰ τὴν δύναμιν τὴν πεσοῦσαν καὶ ἵππον κατὰ τὴν ἵππον καὶ ἅρματα κατὰ τὰ ἅρματα καὶ πολεμήσομεν πρὸς αὐτοὺς κατ᾿ εὐθὺ καὶ κραταιώσομεν ὑπὲρ αὐτούς. καὶ ἤκουσε τῆς φωνῆς αὐτῶν καὶ ἐποίησεν οὕτως.
26
26
И҆ ѡ҆мерзи́сѧ ѕѣлѡ̀, є҆́же ходи́ти в̾слѣ́дъ ме́рзостей, ꙗ҆̀же сотворѝ а҆морре́й, є҆го́же и҆стребѝ гдⷭ҇ь ѿ лица̀ сынѡ́въ і҆и҃левыхъ. καὶ ἐγένετο ἐπιστρέψαντος τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ ἐπεσκέψατο υἱὸς ῎Αδερ τὴν Συρίαν καὶ ἀνέβη εἰς ᾿Αφεκὰ εἰς πόλεμον ἐπὶ ᾿Ισραήλ.
27
27
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆слы́ша а҆хаа́въ словеса̀ сїѧ̑, оу҆мили́сѧ ѿ лица̀ гдⷭ҇нѧ, и҆ и҆дѧ́ше пла́часѧ, и҆ раздра̀ ри̑зы своѧ̑, и҆ препоѧ́сасѧ вре́тищемъ по тѣ́лꙋ своемꙋ̀ и҆ пости́сѧ: и҆ бѣ̀ ѡ҆блече́нъ во вре́тище ѿ днѐ, въ ѻ҆́ньже оу҆бѝ навꙋѳе́а і҆езраилі́тѧнина, и҆ хожда́ше ско́рбенъ. καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἐπεσκέπησαν καὶ παρεγένοντο εἰς ἀπαντὴν αὐτῶν, καὶ παρενέβαλεν ᾿Ισραὴλ ἐξεναντίας αὐτῶν ὡσεὶ δύο ποίμνια αἰγῶν, καὶ Συρία ἔπλησε τὴν γῆν.
28
28
И҆ бы́сть гл҃ъ гдⷭ҇ень рꙋко́ю раба̀ є҆гѡ̀ и҆лїѝ ѡ҆ а҆хаа́вѣ, καὶ προσῆλθεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ καὶ εἶπε τῷ βασιλεῖ ᾿Ισραήλ· τάδε λέγει Κύριος· ἀνθ᾿ ὧν εἶπε Συρία· Θεὸς ὀρέων Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραὴλ καὶ οὐ Θεὸς κοιλάδων αὐτός, καὶ δώσω τὴν δύναμιν τὴν μεγάλην ταύτην εἰς χεῖρα σήν, καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγὼ Κύριος.
29
29
и҆ речѐ гдⷭ҇ь: ви́дѣлъ ли є҆сѝ, ꙗ҆́кѡ оу҆мили́сѧ а҆хаа́въ ѿ лица̀ моегѡ̀; сегѡ̀ ра́ди не наведꙋ̀ ѕла̀ во дне́хъ є҆гѡ̀: но во дне́хъ сы́на є҆гѡ̀ наведꙋ̀ ѕло̀ на до́мъ є҆гѡ̀. καὶ παρεμβάλλουσιν οὗτοι ἀπέναντι τούτων ἑπτὰ ἡμέρας, καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ καὶ προσήγαγεν ὁ πόλεμος, καὶ ἐπάταξεν ᾿Ισραὴλ τὴν Συρίαν ἑκατὸν χιλιάδας πεζῶν μιᾷ ἡμέρᾳ.
Глава́ к҃в
Κεφάλαιο 22
1
1
И҆ сѣ́де трѝ лѣ̑та, и҆ не бѣ̀ бра́ни междꙋ̀ сѷрі́ею и҆ междꙋ̀ і҆и҃лемъ. ΚΑΙ ἐκάθισε τὰ τρία ἔτη, καὶ οὐκ ἦν πόλεμος ἀνὰ μέσον Συρίας καὶ ἀνὰ μέσον ᾿Ισραήλ.
2
2
И҆ бы́сть въ лѣ́то тре́тїе, и҆ сни́де і҆ѡсафа́тъ ца́рь і҆ꙋ́динъ къ царю̀ і҆и҃левꙋ. καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ τρίτῳ καὶ κατέβη ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα πρὸς βασιλέα ᾿Ισραήλ.
3
3
И҆ речѐ ца́рь і҆и҃левъ ко ѻ҆трокѡ́мъ свои̑мъ: вѣ́сте ли, ꙗ҆́кѡ моѧ̀ є҆́сть ремма́ѳа галаа́дскаѧ, и҆ мы̀ молчи́мъ взѧ́ти ю҆̀ ѿ рꙋкѝ царѧ̀ сѷрі́йска; καὶ εἶπε βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ· εἰ οἴδατε ὅτι ἡμῖν Ρεμμὰθ Γαλαάδ, καὶ ἡμεῖς σιωπῶμεν λαβεῖν αὐτὴν ἐκ χειρὸς βασιλέως Συρίας;
4
4
И҆ речѐ ца́рь і҆и҃левъ ко і҆ѡсафа́тꙋ: взы́деши ли съ на́ми въ ремма́ѳꙋ галаа́дскꙋю на бра́нь; И҆ речѐ і҆ѡсафа́тъ: ꙗ҆́коже а҆́зъ, та́кожде и҆ ты̀: ꙗ҆́коже лю́дїе моѝ, лю́дїе твоѝ: ꙗ҆́коже ко́ни моѝ, ко́ни твоѝ. καὶ εἶπε βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Ιωσαφάτ· ἀναβήσῃ μεθ᾿ ἡμῶν εἰς Ρεμμὰθ Γαλαὰδ εἰς πόλεμον;
5
5
И҆ речѐ і҆ѡсафа́тъ ца́рь і҆ꙋ́динъ къ царю̀ і҆и҃левꙋ: вопроси́те оу҆̀бо дне́сь гдⷭ҇а. καὶ εἶπεν ᾿Ιωσαφάτ· καθὼς ἐγὼ καὶ σὺ οὕτως, καθὼς ὁ λαός μου ὁ λαός σου, καθὼς οἱ ἵπποι μου οἱ ἵπποι σου. καὶ εἶπεν ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα πρὸς βασιλέα ᾿Ισραήλ· ἐπερωτήσατε δὴ σήμερον τὸν Κύριον.
6
6
И҆ собра̀ ца́рь і҆и҃левъ всѧ̑ проро́ки ꙗ҆́кѡ четы́реста мꙋже́й, и҆ речѐ ца́рь и҆̀мъ: взы́дꙋ ли въ ремма́ѳꙋ галаа́дскꙋю на бра́нь, и҆лѝ ѡ҆ста́влю; И҆ рѣ́ша: взы́ди, ꙗ҆́кѡ даѧ̀ преда́стъ гдⷭ҇ь въ рꙋ́ки царє́вы. καὶ συνήθροισεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πάντας τοὺς προφήτας, ὡς τετρακοσίους ἄνδρας, καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς· εἰ πορευθῶ εἰς Ρεμμὰθ Γαλαὰδ εἰς πόλεμον ἢ ἐπίσχω; καὶ εἶπον· ἀνάβαινε, καὶ διδοὺς δώσει Κύριος εἰς χεῖρας τοῦ βασιλέως.
7
7
И҆ речѐ і҆ѡсафа́тъ къ царю̀ і҆и҃левꙋ: нѣ́сть ли здѣ̀ прⷪ҇ро́ка гдⷭ҇нѧ, и҆ вопроси́ли бы́хомъ гдⷭ҇а и҆́мъ; καὶ εἶπεν ᾿Ιωσαφὰτ πρὸς βασιλέα ᾿Ισραήλ· οὐκ ἔστιν ὧδε προφήτης τοῦ Κυρίου καὶ ἐπερωτήσομεν τὸν Κύριον δι᾿ αὐτοῦ;
8
8
И҆ речѐ ца́рь і҆и҃левъ ко і҆ѡсафа́тꙋ: є҆щѐ є҆́сть є҆ди́нъ мꙋ́жъ на вопроше́нїе и҆́мъ гдⷭ҇а, и҆ а҆́зъ возненави́дѣхъ є҆го̀, ꙗ҆́кѡ не глаго́летъ ѡ҆ мнѣ̀ до́брѣ, но ѕла̑ѧ, мїхе́а сы́нъ і҆емвлаа́нь. И҆ речѐ ца́рь і҆ѡсафа́тъ і҆ꙋ́динъ: не глаго́ли, царю̀, та́кѡ. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Ιωσαφάτ· εἷς ἐστιν ἀνὴρ εἰς τὸ ἐπερωτῆσαι δι᾿ αὐτοῦ τὸν Κύριον, καὶ ἐγὼ μεμίσηκα αὐτόν, ὅτι οὐ λαλεῖ περὶ ἐμοῦ καλά, ἀλλ᾿ ἢ κακά, Μιχαίας υἱὸς ᾿Ιεμβλαά. καὶ εἶπεν ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα· μὴ λεγέτω ὁ βασιλεὺς οὕτως.
9
9
И҆ призва̀ ца́рь і҆и҃левъ скопца̀ є҆ди́наго и҆ речѐ: ско́рѡ и҆дѝ по мїхе́ю сы́на і҆емвлаа́нѧ. καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ εὐνοῦχον ἕνα καὶ εἶπε· τὸ τάχος Μιχαίαν υἱὸν ᾿Ιεμβλαά.
10
10
Ца́рь же і҆и҃левъ и҆ і҆ѡсафа́тъ ца́рь і҆ꙋ́динъ сѣдѧ́ста кі́йждо на престо́лѣ свое́мъ воѡрꙋже́ни во вратѣ́хъ самарі́йскихъ, и҆ всѝ проро́цы прорица́хꙋ пред̾ ни́ми. καὶ ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα ἐκάθηντο ἀνὴρ ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ ἔνοπλοι ἐν ταῖς πύλαις Σαμαρείας, καὶ πάντες οἱ προφῆται ἐπροφήτευον ἐνώπιον αὐτῶν.
11
11
И҆ сотворѝ себѣ̀ седекі́а сы́нъ ханаа́нь рога̀ жєлѣ́зна и҆ речѐ: та́кѡ гл҃етъ гдⷭ҇ь: си́ми рога́ми и҆збоде́ши сѷрі́ю, до́ндеже сконча́етсѧ. καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ Σεδεκίας υἱὸς Χανανὰ κέρατα σιδηρᾶ καὶ εἶπε· τάδε λέγει Κύριος· ἐν τούτοις κερατιεῖς τὴν Συρίαν, ἕως συντελεσθῇ.
12
12
И҆ всѝ проро́цы прорица́хꙋ та́кѡ, глаго́люще: взы́ди въ ремма́ѳꙋ галаа́дскꙋю, и҆ наста́витъ тѧ̀, и҆ преда́стъ гдⷭ҇ь въ рꙋ́цѣ твоѝ царѧ̀ сѷрі́йскаго. καὶ πάντες οἱ προφῆται ἐπροφήτευον οὕτως λέγοντες· ἀνάβαινε εἰς Ρεμμὰθ Γαλαάδ, καὶ εὐοδώσει καὶ δώσει Κύριος εἰς χεῖράς σου καὶ τὸν βασιλέα Συρίας.
13
13
И҆ посо́лъ ше́дъ призва́ти мїхе́ю, речѐ є҆мꙋ̀, глаго́лѧ: сѐ, нн҃ѣ всѝ проро́цы оу҆сты̑ є҆ди́ными глаго́лютъ дѡ́браѧ ѡ҆ царѝ, бꙋ́ди оу҆̀бо и҆ ты̀ въ словесѣ́хъ твои́хъ по словесе́мъ є҆ди́нагѡ ѿ си́хъ и҆ глаго́ли дѡ́браѧ. καὶ ὁ ἄγγελος ὁ πορευθεὶς καλέσαι τὸν Μιχαίαν ἐλάλησεν αὐτῷ λέγων· ἰδοὺ δὴ λαλοῦσι πάντες οἱ προφῆται ἐν στόματι ἑνὶ καλὰ περὶ τοῦ βασιλέως· γίνου δὴ καὶ σὺ εἰς τοὺς λόγους σου κατὰ τοὺς λόγους ἑνὸς τούτων καὶ λάλησον καλά.
14
14
И҆ речѐ мїхе́а: жи́въ гдⷭ҇ь, ꙗ҆́кѡ ꙗ҆̀же рече́тъ гдⷭ҇ь ко мнѣ̀, сїѧ̑ возглаго́лю. καὶ εἶπε Μιχαίας· ζῇ Κύριος, ὅτι ἃ ἐὰν εἴπῃ Κύριος πρός με, ταῦτα λαλήσω.
15
15
И҆ прїи́де ко царю̀. И҆ речѐ є҆мꙋ̀ ца́рь: мїхе́е, взы́дꙋ ли въ ремма́ѳꙋ галаа́дскꙋю на бра́нь, и҆лѝ ѡ҆ста́влю; И҆ речѐ є҆мꙋ̀: взы́ди, и҆ бл҃гопоспѣши́тъ гдⷭ҇ь въ рꙋ́ки царє́вы. καὶ ἦλθε πρὸς τὸν βασιλέα καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς· Μιχαία, εἰ ἀναβῶ εἰς Ρεμμὰθ Γαλαὰδ εἰς πόλεμον, ἢ ἐπίσχω; καὶ εἶπεν· ἀνάβαινε, καὶ εὐοδώσει Κύριος εἰς χεῖρας τοῦ βασιλέως.
16
16
И҆ речѐ є҆мꙋ̀ ца́рь: є҆щѐ а҆́зъ два́жды заклина́ю тѧ̀, да рече́ши и҆́стинꙋ пред̾ гдⷭ҇емъ. καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς· ποσάκις ἐγὼ ὁρκίζω σε ὅπως λαλήσῃς πρός με ἀλήθειαν ἐν ὀνόματι Κυρίου;
17
17
И҆ речѐ мїхе́а: не та́кѡ: ви́дѣхъ всего̀ і҆и҃лѧ разсѣ́ѧна по гора́мъ ꙗ҆́коже стада̀, и҆̀мже нѣ́сть па́стырѧ: и҆ речѐ гдⷭ҇ь: не гдⷭ҇ь ли си̑мъ въ бг҃а; да возврати́тсѧ кі́йждо въ до́мъ сво́й съ ми́ромъ. καὶ εἶπε Μιχαίας· οὐχ οὕτως. ἑώρακα πάντα τὸν ᾿Ισραὴλ διεσπαρμένον ἐν τοῖς ὄρεσιν ὡς ποίμνιον, ᾧ οὐκ ἔστι ποιμήν, καὶ εἶπε Κύριος· οὐ κύριος τούτοις Θεός; ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ ἀναστρεφέτω.
18
18
И҆ речѐ ца́рь і҆и҃левъ ко і҆ѡсафа́тꙋ царю̀ і҆ꙋ́динꙋ: не рѣ́хъ ли тебѣ̀, ꙗ҆́кѡ не прори́четъ се́й мѝ дѡ́браѧ, но то́кмѡ ѕла̑ѧ; καὶ εἶπε βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέα ᾿Ιούδα· οὐκ εἶπα πρός σε ὅτι οὐ προφητεύει οὗτός μοι καλά, διότι ἀλλ᾿ ἢ κακά;
19
19
И҆ речѐ мїхе́а: не та́кѡ: не а҆́зъ: слы́ши гл҃ъ гдⷭ҇ень: не та́кѡ: ви́дѣхъ гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева сѣдѧ́щаго на прⷭ҇то́лѣ свое́мъ, и҆ всѐ во́инство нбⷭ҇ное стоѧ́ше ѡ҆́крестъ є҆гѡ̀ ѡ҆деснꙋ́ю є҆гѡ̀ и҆ ѡ҆шꙋ́юю є҆гѡ̀: καὶ εἶπε Μιχαίας· οὐχ οὕτως, οὐκ ἐγώ, ἄκουε ρῆμα Κυρίου, οὐχ οὕτως· εἶδον Θεὸν ᾿Ισραὴλ καθήμενον ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ, καὶ πᾶσα ἡ στρατιὰ τοῦ οὐρανοῦ εἱστήκει περὶ αὐτὸν ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ καὶ ἐξ εὐωνύμων.
20
20
и҆ речѐ гдⷭ҇ь: кто̀ прельсти́тъ а҆хаа́ва царѧ̀ і҆и҃лева, и҆ взы́детъ и҆ паде́тъ въ ремма́ѳѣ галаа́дстѣй; и҆ речѐ се́й та́кѡ, и҆ се́й та́кѡ: καὶ εἶπε Κύριος· τίς ἀπατήσει τὸν ᾿Αχαὰβ βασιλέα ᾿Ισραὴλ καὶ ἀναβήσεται καὶ πεσεῖται ἐν Ρεμμὰθ Γαλαάδ; καὶ εἶπεν οὗτος οὕτως καὶ οὗτος οὕτως.
21
21
и҆ и҆зы́де дꙋ́хъ, и҆ ста̀ пред̾ гдⷭ҇емъ, и҆ речѐ: а҆́зъ прельщꙋ̀ и҆̀: καὶ ἐξῆλθε πνεῦμα καὶ ἔστη ἐνώπιον Κυρίου καὶ εἶπεν· ἐγὼ ἀπατήσω αὐτόν.
22
22
и҆ речѐ къ немꙋ̀ гдⷭ҇ь: въ че́мъ; и҆ речѐ: и҆зы́дꙋ и҆ бꙋ́дꙋ дꙋ́хъ лжи́въ во оу҆стѣ́хъ всѣ́хъ прорѡ́къ є҆гѡ̀: и҆ речѐ: прельсти́ши и҆ возмо́жеши: и҆зы́ди и҆ сотворѝ та́кѡ: καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν Κύριος· ἐν τίνι; καὶ εἶπεν· ἐξελεύσομαι καὶ ἔσομαι πνεῦμα ψευδὲς εἰς τὸ στόμα πάντων τῶν προφητῶν αὐτοῦ. καὶ εἶπεν· ἀπατήσεις καί γε δυνήσῃ, ἔξελθε καὶ ποίησον οὕτως.
23
23
и҆ сѐ, нн҃ѣ дадѐ гдⷭ҇ь дꙋ́хъ лжи́въ во оу҆ста̀ всѣ́хъ прорѡ́къ твои́хъ си́хъ, и҆ гдⷭ҇ь гл҃а на тѧ̀ ѕла̑ѧ. καὶ νῦν ἰδοὺ ἔδωκε Κύριος πνεῦμα ψευδὲς ἐν στόματι πάντων τῶν προφητῶν σου τούτων, καὶ Κύριος ἐλάλησεν ἐπὶ σὲ κακά.
24
24
И҆ пристꙋпѝ седекі́а сы́нъ ханаа́нь, и҆ поразѝ мїхе́ю въ лицѐ и҆ речѐ: каковы́й се́й пре́йде дх҃ъ гдⷭ҇ень ѿ менє̀, є҆́же глаго́лати въ тебѣ̀; καὶ προσῆλθε Σεδεκίας υἱὸς Χανανὰ καὶ ἐπάταξε τὸν Μιχαίαν ἐπὶ τὴν σιαγόνα καὶ εἶπε· ποῖον πνεῦμα Κυρίου τὸ λαλῆσαν ἐν σοί;
25
25
И҆ речѐ мїхе́а: сѐ, ты̀ оу҆́зриши въ де́нь ѡ҆́нъ, є҆гда̀ вни́деши въ ло́жницꙋ сокро́вища твоегѡ̀, є҆́же скры́тисѧ тꙋ̀. καὶ εἶπε Μιχαίας· ἰδοὺ σὺ ὄψῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, ὅταν εἰσέλθῃς ταμιεῖον τοῦ ταμιείου τοῦ κρυβῆναι ἐκεῖ.
26
26
И҆ речѐ ца́рь і҆и҃левъ: поими́те мїхе́ю, и҆ возврати́те є҆го̀ ко а҆ммѡ́нꙋ кнѧ́зю гра́да и҆ ко і҆ѡа́сꙋ сы́нꙋ царе́вꙋ, καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραήλ· λάβετε τὸν Μιχαίαν καὶ ἀποστρέψατε αὐτὸν πρὸς Σεμὴρ τὸν βασιλέα τῆς πόλεως· καὶ τῷ ᾿Ιωὰς υἱῷ τοῦ βασιλέως
27
27
и҆ рцы́те, да поса́дѧтъ є҆го̀ въ темни́цꙋ, и҆ да ко́рмѧтъ є҆го̀ хлѣ́бомъ печа́льнымъ и҆ водо́ю печа́льною, до́ндеже возвращꙋ́сѧ въ ми́рѣ. εἰπὸν θέσθαι τοῦτον ἐν φυλακῇ καὶ ἐσθίειν αὐτὸν ἄρτον θλίψεως καὶ ὕδωρ θλίψεως ἕως τοῦ ἐπιστρέψαι με ἐν εἰρήνῃ.
28
28
И҆ речѐ мїхе́а: а҆́ще возвраща́ѧсѧ возврати́шисѧ въ ми́рѣ, то̀ не гл҃а гдⷭ҇ь мно́ю. И҆ речѐ: слы́шите, лю́дїе всѝ. καὶ εἶπε Μιχαίας· ἐὰν ἐπιστρέφων ἐπιστρέψῃς ἐν εἰρήνῃ, οὐ λελάληκε Κύριος ἐν ἐμοί.
29
29
И҆ взы́де ца́рь і҆и҃левъ и҆ і҆ѡсафа́тъ ца́рь і҆ꙋ́динъ съ ни́мъ въ ремма́ѳꙋ галаа́дскꙋю. καὶ ἀνέβη βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα μετ᾿ αὐτοῦ εἰς Ρεμμὰθ Γαλαάδ.
30
30
И҆ речѐ ца́рь і҆и҃левъ ко і҆ѡсафа́тꙋ царю̀ і҆ꙋ́динꙋ: прикры́й мѧ̀, и҆ вни́дꙋ въ сѣ́чь, и҆ ты̀ ѡ҆блецы́сѧ въ ри́зꙋ мою̀. И҆ прикры́сѧ ца́рь і҆и҃левъ и҆ вни́де въ сѣ́чь. καὶ εἶπε βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέα ᾿Ιούδα· συγκαλύψομαι καὶ εἰσελεύσομαι εἰς τὸν πόλεμον, καὶ σὺ ἔνδυσαι τὸν ἱματισμόν μου· καὶ συνεκαλύψατο βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν πόλεμον.
31
31
Ца́рь же сѵ́рскїй заповѣ́да кнѧзє́мъ колесни́цъ свои́хъ три́десѧтимъ и҆ двꙋ́мъ, глаго́лѧ: не бі́йтесѧ ни съ вели́кимъ ни съ ма́лымъ, но то́кмѡ съ царе́мъ і҆и҃левымъ є҆ди́нымъ. καὶ βασιλεὺς Συρίας ἐνετείλατο τοῖς ἄρχουσι τῶν ἁρμάτων αὐτοῦ τριάκοντα καὶ δυσὶ λέγων· μὴ πολεμεῖτε μικρὸν καὶ μέγαν, ἀλλ᾿ ἢ τὸν βασιλέα ᾿Ισραὴλ μονώτατον.
32
32
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆зрѣ́ша воевѡ́ды колесни́цъ і҆ѡсафа́та царѧ̀ і҆ꙋ́дина, и҆ рѣ́ша: ви́дитсѧ ца́рь і҆и҃левъ се́й. И҆ ѡ҆бстꙋпи́ша є҆го̀ є҆́же срази́тисѧ съ ни́мъ: и҆ возопѝ і҆ѡсафа́тъ. καὶ ἐγένετο ὡς εἶδον οἱ ἄρχοντες τῶν ἁρμάτων τὸν ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέα ᾿Ιούδα, καὶ αὐτοὶ εἶπαν· φαίνεται βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ οὗτος· καὶ ἐκύκλωσαν αὐτὸν πολεμῆσαι, καὶ ἀνέκραξεν ᾿Ιωσαφάτ.
33
33
И҆ бы́сть є҆гда̀ оу҆зрѣ́ша воевѡ́ды колесни́цъ, ꙗ҆́кѡ нѣ́сть ца́рь і҆и҃левъ то́й, и҆ возврати́шасѧ ѿ негѡ̀: καὶ ἐγένετο ὡς εἶδον οἱ ἄρχοντες τῶν ἁρμάτων ὅτι οὐκ ἔστι βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ οὗτος, καὶ ἀνέστρεψαν ἀπ᾿ αὐτοῦ.
34
34
и҆ налѧчѐ лꙋ́къ є҆ди́нъ мꙋ́жъ примѣ́тнѡ, и҆ поразѝ царѧ̀ і҆и҃лева междꙋ̀ ле́гкимъ и҆ щито́мъ. И҆ речѐ (ца́рь) вса́дникꙋ своемꙋ̀: ѡ҆братѝ рꙋ́ки твоѧ̑, и҆ и҆зведи́ мѧ ѿ бра́ни, ꙗ҆́кѡ ꙗ҆́звенъ є҆́смь. καὶ ἐπέτεινεν εἷς τὸ τόξον εὐστόχως καὶ ἐπάταξε τὸν βασιλέα ᾿Ισραὴλ ἀνὰ μέσον τοῦ πνεύμονος καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ θώρακος. καὶ εἶπε τῷ ἡνιόχῳ αὐτοῦ· ἐπίστρεψον τὰς χεῖράς σου καὶ ἐξάγαγέ με ἐκ τοῦ πολέμου, ὅτι τέτρωμαι.
35
35
И҆ оу҆мно́жисѧ бра́нь въ то́й де́нь, и҆ ца́рь бѣ̀ стоѧ̀ на колесни́цѣ проти́вꙋ сѷрі́анъ ѿ оу҆́тра да́же до ве́чера, и҆ лїѧ́шесѧ кро́вь и҆з̾ ꙗ҆́звы въ нѣ́дра колесни́цы, и҆ оу҆́мре въ ве́черъ, и҆ и҆злива́шесѧ кро́вь ѿ ꙗ҆́звы да́же до нѣ́дръ колесни́цы. καὶ ἐτροπώθη ὁ πόλεμος ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ ὁ βασιλεὺς ἦν ἑστηκὼς ἐπὶ τοῦ ἅρματος ἐξεναντίας Συρίας ἀπὸ πρωΐ ἕως ἑσπέρας καὶ ἐπέχυνε τὸ αἷμα ἀπὸ τῆς πληγῆς εἰς τὸν κόλπον τοῦ ἅρματος· καὶ ἀπέθανεν ἑσπέρας, καὶ ἐξεπορεύετο τὸ αἷμα τῆς τροπῆς ἕως τοῦ κόλπου τοῦ ἅρματος.
36
36
И҆ ста̀ проповѣ́дникъ ѡ҆ за́падѣ со́лнца, глаго́лѧ: кі́йждо ва́съ да и҆́детъ во сво́й гра́дъ и҆ во свою̀ зе́млю, ꙗ҆́кѡ оу҆́мре ца́рь. καὶ ἔστη ὁ στρατοκήρυξ δύοντος τοῦ ἡλίου λέγων· ἕκαστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ πόλιν καὶ εἰς τὴν ἑαυτοῦ γῆν,
37
37
И҆ прїидо́ша въ самарі́ю, и҆ погребо́ша въ самарі́и царѧ̀. ὅτι τέθνηκεν ὁ βασιλεύς. καὶ ἦλθον εἰς Σαμάρειαν καὶ ἔθαψαν τὸν βασιλέα ἐν Σαμαρείᾳ.
38
38
И҆ ѡ҆мы́ша кро́вь съ колесни́цы на и҆сто́чницѣ самарі́йстѣмъ, и҆ полиза́ша свинїи̑ и҆ псѝ кро́вь є҆гѡ̀, и҆ блꙋдни̑цы и҆змы́шасѧ въ кро́ви є҆гѡ̀, по гл҃ꙋ гдⷭ҇ню, є҆го́же гл҃а. καὶ ἀπένιψαν τὸ αἷμα ἐπὶ τὴν κρήνην Σαμαρείας, καὶ ἐξέλειξαν αἱ ὕες καὶ οἱ κύνες τὸ αἷμα, καὶ αἱ πόρναι ἐλούσαντο ἐν τῷ αἵματι κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησε.
39
39
Прѡ́чаѧ же слове́съ а҆хаа́влихъ, и҆ всѧ̑ ꙗ҆̀же сотворѝ, и҆ хра́мъ слоно́вый, є҆го́же созда̀, и҆ всѧ̑ гра́ды, ꙗ҆̀же сотворѝ, не се́ ли, сїѧ̑ пи̑сана бы́ша въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆и҃левыхъ; καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αχαὰβ καὶ πάντα, ἃ ἐποίησε, καὶ οἶκον ἐλεφάντινον, ὃν ᾠκοδόμησε, καὶ πάσας τὰς πόλεις, ἃς ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γέγραπται ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ;
40
40
И҆ оу҆́спе а҆хаа́въ со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ воцари́сѧ ѻ҆хозі́а сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. καὶ ἐκοιμήθη ᾿Αχαὰβ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Οχοζίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
41
41
И҆ і҆ѡсафа́тъ сы́нъ а҆́сы воцари́сѧ над̾ і҆ꙋ́дою въ четве́ртое лѣ́то а҆хаа́ва царѧ̀ і҆и҃лева. Καὶ ᾿Ιωσαφὰτ υἱὸς ᾿Ασὰ ἐβασίλευσεν ἐπὶ ᾿Ιούδαν· ἐν ἔτει τετάρτῳ τοῦ ᾿Αχαὰβ βασιλέως ᾿Ισραὴλ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωσαφάτ.
42
42
І҆ѡсафа́тъ сы́нъ три́десѧти пѧтѝ лѣ́тъ (бѣ̀), є҆гда̀ нача̀ ца́рствовати, и҆ два́десѧть пѧ́ть лѣ́тъ ца́рствова во і҆ерⷭ҇ли́мѣ. И҆́мѧ же ма́тери є҆гѡ̀ а҆зꙋва̀, дщѝ салаі́лѧ. υἱὸς τριάκοντα καὶ πέντε ἐτῶν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτόν, καὶ εἴκοσι καὶ πέντε ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ᾿Αζουβὰ θυγάτηρ Σαλαΐ.
43
43
И҆ хожда́ше по всѣ̑мъ пꙋтє́мъ а҆́сы ѻ҆тца̀ своегѡ̀, не оу҆клони́сѧ ѿ негѡ̀, творѧ̀ пра́вое пред̾ ѻ҆чи́ма гдⷭ҇нима, то́кмѡ высо́кихъ не разорѝ: є҆щѐ лю́дїе жрѧ́хꙋ и҆ кадѧ́хꙋ на высо́кихъ. καὶ ἐπορεύθη ἐν πάσῃ ὁδῷ ᾿Ασὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· οὐκ ἐξέκλινεν ἀπ᾿ αὐτῆς τοῦ ποιῆσαι τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου·
44
44
И҆ оу҆мири́сѧ і҆ѡсафа́тъ съ царе́мъ і҆и҃левымъ. πλὴν τῶν ὑψηλῶν οὐκ ἐξῇρεν, ἔτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς.
45
45
Прѡ́чаѧ же слове́съ і҆ѡсафа́товыхъ, и҆ си̑лы є҆гѡ̀, є҆ли̑ка сотворѝ, не се́ ли, пи̑сана сꙋ́ть въ кни́зѣ слове́съ дні́й царе́й і҆ꙋ́диныхъ; καὶ εἰρήνευσεν ᾿Ιωσαφὰτ μετὰ βασιλέως ᾿Ισραήλ.
46
46
И҆ про́чее ме́рзости, є҆́же ѡ҆ста́сѧ во дни̑ а҆́сы ѻ҆тца̀ є҆гѡ̀, ѿѧ̀ ѿ землѝ. καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωσαφὰτ καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ, ὅσα ἐποίησεν οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν βασιλέων ᾿Ιούδα;*
47
47
И҆ царѧ̀ не бѣ̀ во є҆дѡ́мѣ поста́вленнагѡ. Καὶ περισσὸν τοῦ ἐνδιηλλαγμένου, ὃ ὑπελείφθη ἐν ἡμέραις ᾿Ασὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐπέλεξεν ἀπὸ τῆς γῆς.
48
48
Ца́рь же і҆ѡсафа́тъ сотворѝ корабли̑ ѳарсі̑йскїѧ, є҆́же и҆тѝ во ѡ҆фи́ръ по зла́то, но не поидо́ша, занѐ сокрꙋши́шасѧ корабли̑ во а҆сеѡ́нъ-гаве́рѣ. καὶ βασιλεὺς οὐκ ἦν ἐν ᾿Εδὲμ ἐστηλωμένος. καὶ ὁ βασιλεὺς
49
49
Тогда̀ речѐ ѻ҆хозі́а сы́нъ а҆хаа́вль ко і҆ѡсафа́тꙋ: да и҆́дꙋтъ рабѝ моѝ съ рабы̑ твои́ми въ корабле́хъ. И҆ не восхотѣ̀ і҆ѡсафа́тъ. ᾿Ιωσαφὰτ ἐποίησε νῆας εἰς Θαρσὶς τοῦ πορευθῆναι ᾿Ωφέρδε εἰς χρυσίον, καὶ οὐκ ἐπορεύθησαν, ὅτι συνετρίβησαν νῆες ἐν ᾿Ασεὼν Γαβέρ.
50
50
И҆ оу҆́мре і҆ѡсафа́тъ со ѻ҆тцы̑ свои́ми, и҆ погребе́нъ бы́сть оу҆ ѻ҆тє́цъ свои́хъ во гра́дѣ даві́да ѻ҆тца̀ своегѡ̀. И҆ воцари́сѧ і҆ѡра́мъ сы́нъ є҆гѡ̀ вмѣ́стѡ є҆гѡ̀. τότε εἶπε ᾿Οχοζίας υἱὸς ᾿Αχαὰβ πρὸς ᾿Ιωσαφάτ· πορευθήτωσαν δοῦλοί μου μετὰ τῶν δούλων σου ταῖς ναυσί· καὶ οὐκ ἠθέλησεν ᾿Ιωσαφάτ.
51
51
И҆ ѻ҆хозі́а сы́нъ а҆хаа́вовъ воцари́сѧ над̾ і҆и҃лемъ въ самарі́и, въ лѣ́то седмоена́десѧть і҆ѡсафа́та царѧ̀ і҆ꙋ́дина, и҆ ца́рствова над̾ і҆и҃лемъ въ самарі́и лѣ̑та два̀, καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωσαφὰτ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη παρὰ τοῖς πατράσιν αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωρὰμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
52
52
и҆ сотворѝ лꙋка́вое пред̾ гдⷭ҇емъ, и҆ нача̀ ходи́ти по пꙋтє́мъ ѻ҆тца̀ своегѡ̀ а҆хаа́ва и҆ по пꙋтѝ і҆езаве́ли ма́тере своеѧ̀, и҆ во грѣсѣ́хъ до́мꙋ і҆еровоа́ма сы́на нава́това, и҆́же введѐ во грѣ́хъ і҆и҃лѧ: Καὶ ᾿Οχοζίας υἱὸς ᾿Αχαὰβ ἐβασίλευεν ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ ἐν ἔτει ἑπτακαιδεκάτῳ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέως ᾿Ιούδα· καὶ ἐβασίλευσεν ἐν ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ δύο ἔτη.
53
53
и҆ порабо́та ваа́лꙋ, и҆ поклони́сѧ є҆мꙋ̀, и҆ разгнѣ́ва гдⷭ҇а бг҃а і҆и҃лева, по всѣ̑мъ бы́вшымъ пре́жде є҆гѡ̀. καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐναντίον Κυρίου καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ ᾿Αχαὰβ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐν ὁδῷ ᾿Ιεζάβελ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις οἴκου ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.

Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.

• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.

• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

• Діян.

• Як. • 1 Пет. • 2 Пет. • 1 Ін. • 2 Ін. • 3 Ін. • Іуд.

• Рим. • 1 Кор. • 2 Кор. • Гал. • Еф. • Флп. • Кол. • 1 Сол. • 2 Сол. • 1 Тим. • 2 Тим. • Тит. • Фил. • Євр.

• Одкр.