Завантаження...
Співпраця: admin.vira@ukr.net
Наші Телеграм-канали:
Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.

• Іс. • Єр. • Плач. • Вар. • Єз. • Дан.

• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.

Порівняти:
⇄

Четве'ртые црsтвъ
ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Δ΄
Глvа, а~”
Κεφάλαιο 1
1
1
И$ эTстђпи` моа'въ эT і^и^л~я по ё^мрътвїи а^ха'вли.
ΚΑΙ ἠθέτησε Μωὰβ ἐν ᾿Ισραὴλ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν ᾿Αχαάβ.
2
2
и^ ѓ^хоѕїя' же впаде` эT ѓ^кна`. и^же в го'рницы е^го въ самарїи. и^ раꙁболњся ѕњ'ло. и^ посла` послы` и^ рече к ниM и^дњте и^ въпроси'те ё^ ваа'ла скве'рнаго бо'га а^ка'рскихъ а^ще жиv бђдђ эT бо'леꙁни мое'я сея” І$ и^до'ша въпраша'ти е^го ради.
καὶ ἔπεσεν ᾿Οχοζίας διὰ τοῦ δικτυωτοῦ τοῦ ἐν τῷ ὑπερῴῳ αὐτοῦ τῷ ἐν Σαμαρείᾳ καὶ ἠρρώστησε. καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· δεῦτε καὶ ἐπιζητήσατε ἐν τῷ Βάαλ μυῖαν θεὸν ᾿Ακκαρών, εἰ ζήσομαι ἐκ τῆς ἀρρωστίας μου ταύτης· καὶ ἐπορεύθησαν ἐπερωτῆσαι δι᾿ αὐτοῦ.
3
3
и^ а^гг~лᲆ гн~ь рече къ и^лїи` џеꙁви'ᲄянинђ гл~я. въста'въ і^ и^ди` на срњте'нїе посло'мъ ѓ^хоѕїя' цр~я самарїиска. и^ гл~еши к нимᲆ и^л^и нњсᲄь б~а вᲆ і^и^л~и ја%ко грядете` въпраша'ти ваа'ла, скве'рнаго бога в# каро'нњ”
καὶ ἄγγελος Κυρίου ἐκάλεσεν ᾿Ηλιοὺ τὸν Θεσβίτην λέγων· ἀναστὰς δεῦρο εἰς συνάντησιν τῶν ἀγγέλων ᾿Οχοζίου βασιλέως Σαμαρείας καὶ λαλήσεις πρὸς αὐτούς· εἰ παρὰ τὸ μὴ εἶναι Θεὸν ἐν ᾿Ισραὴλ ὑμεῖς πορεύεσθε ἐπιζητῆσαι ἐν τῷ Βάαλ μυῖαν θεὸν ᾿Ακκαρών; καὶ οὐχ οὕτως·
4
4
И$ сего ради си'це гл~етъ г~ь, на ѓ'дръ на'ньже воZше'лъ е^си т^ђ не и'маши слњсᲄи с него ја%кот^ђ и%маши см~ртїю ё^мрњти. і^ и^де` и^лїя`, и^ рече к ни'мъ”
ὅτι τάδε λέγει Κύριος· ἡ κλίνη, ἐφ᾿ ἧς ἀνέβης ἐκεῖ, οὐ καταβήσῃ ἀπ᾿ αὐτῆς, ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ. καὶ ἐπορεύθη ᾿Ηλιοὺ καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς.
5
5
И$ ѓ^брати'шася послы` к немђ” ѓ%нже рече иM чт^о ја%ко възврати'сᲄеся”
καὶ ἐπεστράφησαν οἱ ἄγγελοι πρὸς αὐτόν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· τί ὅτι ἐπεστρέψατε;
6
6
И$ рњша к немђ мђжъ възы'иде въ срњте'нїе намъ, и^ рече к на'мъ, възврати'теся и^дњте къ цр~ю посла'вшемђ вы` и^ гл~њте к немђ`, си'це гл~етᲆ г~ь и^л^и нњ'сть б~а въ і^и^л~и да вы` грядете въпраша'ти ваа'ла скве'рнаго бо'га въ каронњ. сего ради на ѓ^дрњ` на немже ты` лежи'ши не и'маши слњсᲄи с не'го, н^отђ` и%маши см~ртїю ё^мрњти”
καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν· ἀνὴρ ἀνέβη εἰς συνάντησιν ἡμῶν καὶ εἶπε πρὸς ἡμᾶς· δεῦτε ἐπιστράφητε πρὸς τὸν βασιλέα τὸν ἀποστείλαντα ὑμᾶς καὶ λαλήσατε πρὸς αὐτόν· τάδε λέγει Κύριος· εἰ παρὰ τὸ μὴ εἶναι Θεὸν ἐν ᾿Ισραὴλ σὺ πορεύῃ ἐπιζητῆσαι ἐν τῷ Βάαλ μυῖαν θεὸν ᾿Ακκαρών; οὐχ οὕτως· ἡ κλίνη, ἐφ᾿ ἧς ἀνέβης ἐκεῖ, οὐ καταβήσῃ ἀπ᾿ αὐτῆς, ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ.
7
7
И$ рече к ни'мъ цр~ь гл~я. како'въ бя'ше мђжъ то'и въше'дыи въ срњте'нїе ва'мъ и^ гл~авыи ваM словеса` си`”
καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτοὺς λέγων· τίς ἡ κρίσις τοῦ ἀνδρὸς τοῦ ἀναβάντος εἰς συνάντησιν ὑμῖν καὶ λαλήσαντος πρὸς ὑμᾶς τοὺς λόγους τούτους;
8
8
И$ рњша к немђ` мђжъ косма'тъ, и^ по'ясъ ё^смя'нъ ѓ^ чре'слњхъ е^го. и^ рече цр~ь, и^лїя` џеѕви'тянинᲆ се'и е^сть”
καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν· ἀνὴρ δασὺς καὶ ζώνην δερματίνην περιεζωσμένος τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ. καὶ εἶπεν· ᾿Ηλιοὺ ὁ Θεσβίτης οὗτός ἐστι.
9
9
И$ посла` к немђ старњишинђ пя'тьдеся'тника. и^ н~, мђжъ е^го и^ вшеDше прїидо'ша к не'мђ. и^ с^е и^лїя` бњ` сњдя` връхђ горы`. и^ гл~а пятьдеся'тникъ к немђ. и^ рече зовеT т^я цр~ь чл~че бж~їи сни'ди”
καὶ ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν πεντηκόνταρχον καὶ τοὺς πεντήκοντα αὐτοῦ, καὶ ἀνέβη πρὸς αὐτόν, καὶ ἰδοὺ ᾿Ηλιοὺ ἐκάθητο ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους. καὶ ἐλάλησεν ὁ πεντηκόνταρχος πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν· ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσέ σε, κατάβηθι.
10
10
И$ эTвњща` и^лїя` и^ рече къ пятьдеся'тникђ. а^ще е^смь чл~къ бж~їи. т^о да сни'деT ѓ%гнь с нб~си и^ снњсᲄь т^я, и^ н~ твою` с тобо'ю. и^ сни'де ѓ%гнь с нб~си и^ снњсть и&, и^ н~ мђжъ с ни'мъ”
καὶ ἀπεκρίθη ᾿Ηλιού, καὶ εἶπε πρὸς τὸν πεντηκόνταρχον· καὶ εἰ ἄνθρωπος Θεοῦ ἐγώ, καταβήσεται πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ καταφάγεταί σε καὶ τοὺς πεντήκοντά σου· καὶ κατέβη πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέφαγεν αὐτὸν καὶ τοὺς πεντήκοντα αὐτοῦ.
11
11
И$ приложи` цр~ь посла'ти к немђ дрђга'го пятьдеся'тника, и^ н~ мђжъ с ниM и^ вшеD и^ гл~а пятьдеся'тниk к немђ и^ рече чл~че бж~їи. си'це гл~етъ цр~ь пот#ща'вся сни'ди”
καὶ προσέθετο ὁ βασιλεὺς καὶ ἀπέστειλε πρὸς αὐτὸν ἄλλον πεντηκόνταρχον καὶ τοὺς πεντήκοντα αὐτοῦ, καὶ ἀνέβη καὶ ἐλάλησεν ὁ πεντηκόνταρχος πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν· ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, τάδε λέγει ὁ βασιλεύς· ταχέως κατάβηθι.
12
12
И$ эTвњща'въ и^лїя` гл~а к немђ и^ рече. а^ще чл~къ бж~їи а'ꙁъ е^смь т^о да сни'детᲆ ѓ%гнь с нб~се и^ да снњсть т^я, и^ н~ мђжъ с тобо'ю. и^ сни'де ѓ%гнь с нб~се и^ снњсть и&. и^ н~ мђжъ е^го”
καὶ ἀπεκρίθη ᾿Ηλιοὺ καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν· εἰ ἄνθρωπος Θεοῦ ἐγώ, καταβήσεται πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ καταφάγεταί σε καὶ τοὺς πεντήκοντά σου· καὶ κατέβη πῦρ ἐξ οὐρανοῦ καὶ κατέφαγε αὐτὸν καὶ τοὺς πεντήκοντα αὐτοῦ.
13
13
И$ приложи` цр~ь е^ще` посла'ти тре'тїја^го старњ'ишинђ. пятьдеся'тника, и^ н~. мђжъ с ниM. и^ прїиде к немђ` пятьдеся'тникъ тре'тїи. и^ поклони'ся на колњнђ свое'ю преD и^лїе'ю, и^ моли` е^го и^ гл~а к немђ, и^ рече чл~че бж~їи с^е гото'ва е^сть дш~а моя` преD тобо'ю. и^ дш~а ра'бъ твои^хъ сихъ н~. преD ѓ^чи'ма твои'ма”
καὶ προσέθετο ὁ βασιλεὺς ἔτι ἀποστεῖλαι ἡγούμενον καὶ τοὺς πεντήκοντα αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν ὁ πεντηκόνταρχος ὁ τρίτος καὶ ἔκαμψεν ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ κατέναντι ᾿Ηλιοὺ καὶ ἐδεήθη αὐτοῦ καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν· ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ, ἐντιμωθήτω δὴ ἡ ψυχή μου καὶ ἡ ψυχὴ τῶν δούλων σου τούτων τῶν πεντήκοντα ἐν ὀφθαλμοῖς σου·
14
14
Се бо сни'де ѓ%гнь с нб~се и^ поја%сть ѓ%ба пятьдеся'тника старњишая, съ н~ е^ю. и^ с^е ё^бо гото'ва е^сть дш~а рабъ твои^хъ преD ѓ^чи'ма твои'ма”
ἰδοὺ κατέβη πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέφαγε τοὺς δύο πεντηκοντάρχους τοὺς πρώτους καὶ τοὺς πεντήκοντα αὐτῶν, καὶ νῦν ἐντιμωθήτω δὴ ἡ ψυχή μου ἐν ὀφθαλμοῖς σου.
15
15
И$ гл~а а^гг~лᲆ бж~їи къ и^лїи` и^ рече. сниди с ни'мъ не ё^бо'ися эT лица` и^хъ, и^ въстаv и^лїя` и^ сни'де с нимъ къ цр~ю
καὶ ἐλάλησεν ἄγγελος Κυρίου πρὸς ᾿Ηλιοὺ καὶ εἶπε· κατάβηθι μετ᾿ αὐτοῦ, μὴ φοβηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν· καὶ ἀνέστη ᾿Ηλιοὺ καὶ κατέβη μετ᾿ αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα.
16
16
и^ гл~а к немђ` и^ рече, си'це гл~етъ г~ь понеже посла` послы` въпраша'ти ваа'ла сквернаго бога в каро'нњ. ја%ко да не бы'ти б~ђ въ і^и^л~и е^гоже словеси` можа'ше въпраша'ти, сего ра'ди на ѓ^дрњ` на не'мже ты` лежи'ши т^ђ нн~њ не и'маши слњсти с него н^о смр~тїю ё'мреши”
καὶ ἐλάλησε πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· τάδε λέγει Κύριος· τί ὅτι ἀπέστειλας ἀγγέλους ἐκζητῆσαι ἐν τῷ Βάαλ μυῖαν θεὸν ᾿Ακκαρών; οὐχ οὕτως· ἡ κλίνη, ἐφ᾿ ἧς ἀνέβης ἐκεῖ, οὐ καταβήσῃ ἀπ᾿ αὐτῆς, ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ.
17
17
И$ ё'мре по гл~ђ гн~ю, е^же гл~а рђкою и^лїиною. и^ про'чая словесъ ѓ^хозі'иn е^ли'ко сътвори`. не се` л^и пи'сана въ кни'гахъ словесъ дн~їи цр~ь. і^и^л~евъ” И црsтвова` и^ѓ^ра'мъ въ мњсто е^го наD і^и^л~емъ, в# самарїи. в лњто, в~ е, и^ѓ^ра'ма сн~а и^ѓ^сафа'това цр~я і^ё'дина поне'же не и^мњ` сн~а ѓ^хозїя”
καὶ ἀπέθανε κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ᾿Ηλιού.
18
18
И$ про'чая словесъ ѓ^хозї'инъ е^лико сътвори`, не се` л^и пи'сана въ кн'игахъ дн~їи цр~ь і^и^л~евъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Οχοζίου, ἃ ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐν βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ; 18α Καὶ ᾿Ιωρὰμ υἱὸς ᾿Αχαὰβ βασιλεύει ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ ἔτη δεκαδύο, ἐν ἔτει ὀκτωκαιδεκάτῳ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέως ᾿Ιούδα. 18β καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου, πλὴν οὐχ ὡς οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, οὐδὲ ὡς ἡ μήτηρ αὐτοῦ. 18γ καὶ ἀπέστησε τὰς στήλας τοῦ Βάαλ, ἃς ἐποίησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ, καὶ συνέτριψεν αὐτάς· πλὴν ἐν ταῖς ἁμαρτίαις οἴκου ῾Ιεροβοάμ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, ἐκολλήθη, οὐκ ἀπέστη ἀπ᾿ αὐτῶν. 18δ καὶ ἐθυμώθη ὀργῇ Κύριος εἰς τὸν οἶκον ᾿Αχαάβ.
Глvа, в~”
Κεφάλαιο 2
1
1
И$ бы'сть внегда` взя'ти г~ђ и^лїю` въ ви'хрњ ја%ко на' нб~о. і^ и^дя'ше и^лїя` і^ е^лисе'и эT гаlга'лъ”
ΚΑΙ ἐγένετο ἐν τῷ ἀνάγειν Κύριον ἐν συσσεισμῷ τὸν ᾿Ηλιοὺ ὡς εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐπορεύθη ᾿Ηλιοὺ καὶ ῾Ελισαιὲ ἐκ Γαλγάλων.
2
2
И$ рече и^лїя` къ е^лисе'е^ви сњди ё^бо здњ` ја%ко г~ь посла` м^я до веџи'ля. и^ рече і^е^лисе'и жи'въ г~ь и^ жива` дш~а твоя` а^ще ѓ^ста'влю т^я. и^ прїидо'ста до веџи'ля”
καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς ῾Ελισαιέ· κάθου δὴ ἐνταῦθα, ὅτι Κύριος ἀπέσταλκέ με ἕως Βαιθήλ· καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ζῇ Κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε· καὶ ἦλθον εἰς Βαιθήλ.
3
3
И$ прїидо'ша сн~ы прoрческїя и^же в# веџиле къ е^лисе'ю и^ рњша к немђ раꙁђмњ'еши л^и, ја%ко възима'етъ г~ь господи'на твое^го ве'рхђ главы` твое'я эT тебе`, и^ рече і^е^лисе'и и^ а'ꙁъ разђмњ'хъ молчи'те”
καὶ ἦλθον οἱ υἱοὶ τῶν προφητῶν οἱ ἐν Βαιθὴλ πρὸς ῾Ελισαιὲ καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν· εἰ ἔγνως, ὅτι Κύριος σήμερον λαμβάνει τὸν κύριόν σου ἐπάνωθεν τῆς κεφαλῆς σου; καὶ εἶπε· κἀγὼ ἔγνωκα, σιωπᾶτε.
4
4
И$ рече е^мђ и^лїя`, ся'ди ё^бо здњ` ја%ко г~ь посла` м^я въ е^рихонъ. и^ рече і^е^лисе'и жи'в# г~ь, и^ жива дш~а твоя` ја%ко не ѓ^ста'влю т^я. и^ прїидо'ста до і^е^рихо'на”
καὶ εἶπεν ᾿Ηλιοὺ πρὸς ῾Ελισαιέ· κάθου δὴ ἐνταῦθα, ὅτι Κύριος ἀπέσταλκέ με εἰς ῾Ιεριχώ· καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ζῇ Κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε· καὶ ἦλθον εἰς ῾Ιεριχώ.
5
5
И$ приближи'шася сн~ове прoркъ и^же въ е^рихо'нњ къ і^е^лисе'ю, и^ рњша е^мђ разђмњ'еши л^и ја%ко дне'сь възе'млеT г~ь господи'на твое^го свы'ше главы` твое^я эT тебе`. и^ рече и^б^о и^ а'ꙁъ разђмњ'хъ молчите”
καὶ ἤγγισαν οἱ υἱοὶ τῶν προφητῶν οἱ ἐν ῾Ιεριχὼ πρὸς ῾Ελισαιὲ καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν· εἰ ἔγνως ὅτι σήμερον λαμβάνει Κύριος τὸν κύριόν σου ἐπάνωθεν τῆς κεφαλῆς σου; καὶ εἶπε· καί γε ἐγὼ ἔγνων, σιωπᾶτε.
6
6
Рече же и^лїа` къ і^е^лисееви сњди` здњ` ја^ко г~ь посла` м^я до і^ѓ^рда'на. и^ рече і^е^лисе'и живᲆ г~ь и^ жива` дш~а твоя` ја%ко не ѓ^ста'нђ тебе`. и^ поидо'ста ѓ%ба”
καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Ηλιού· κάθου δὴ ὧδε, ὅτι Κύριος ἀπέσταλκέ με ἕως εἰς τὸν ᾿Ιορδάνην· καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ζῇ Κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε· καὶ ἐπορεύθησαν ἀμφότεροι·
7
7
И$ н~ мђж# эT сн~овъ прoрчъ, и^ ста'ша проти'вђ и^здалеча, и^ сїи` ѓ%ба ста'ста при і^ѓ^рда'нњ”
καὶ πεντήκοντα ἄνδρες υἱοὶ τῶν προφητῶν καὶ ἔστησαν ἐξεναντίας μακρόθεν· καὶ ἀμφότεροι ἔστησαν ἐπὶ τοῦ ᾿Ιορδάνου.
8
8
И$ прїја%ть и^лїя` ми'лоть свою сви'тъ ю& и^ ё^да'ри и& въ во'дђ и^ растђпися вода` сюдђ и^ сю'дђ, и^ проидо'ста ѓ%ба по' сђхђ”
καὶ ἔλαβεν ᾿Ηλιοὺ τὴν μηλωτὴν αὐτοῦ καὶ εἵλησε καὶ ἐπάταξε τὸ ὕδωρ, καὶ διῃρέθη τὸ ὕδωρ ἔνθα καὶ ἔνθα, καὶ διέβησαν ἀμφότεροι ἐν ἐρήμῳ.
9
9
И$ бы'сть прешеDшима и%ма, и^ рече и^лїя` къ і^е^лисе'е^ви, проси` чт^о сътворю` т^и. прежде дажде не взяT бђдђ эT тебе`, и^ рече і^е^лисе'и да бђдетъ ё^бо дх~ъ и^же въ тебњ` сђгђ'бъ въ мнњ`”
καὶ ἐγένετο ἐν τῷ διαβῆναι αὐτοὺς καὶ ᾿Ηλιοὺ εἶπε πρὸς ῾Ελισαιέ· αἴτησαι τί ποιήσω σοι πρὶν ἢ ἀναληφθῆναί με ἀπὸ σοῦ. καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· γενηθήτω δὴ διπλᾶ ἐν πνεύματί σου ἐπ᾿ ἐμέ.
10
10
И реq и^лїя` ѓ^жести'лᲆ е^си проси'ти. и^ рече а^ще ё'зриши м^я въспрїе'млема эT тебе` бђдетъ т^и та'ко. а^ще л^и не ё'зриши не и'маᲄь т^и бы'ти”
καὶ εἶπεν ᾿Ηλιού· ἐσκλήρυνας τοῦ αἰτήσασθαι· ἐὰν ἴδῃς με ἀναλαμβανόμενον ἀπὸ σοῦ, καὶ ἔσται σοι οὕτως· καὶ ἐὰν μή, οὐ μὴ γένηται.
11
11
И$ быs и%ма и^дђщема и^дя'ста и^ гл~аста. и^ с^е колесни'ца ѓ%гненая и^ ко'ни ѓ%гненїи. и^ раздњли'ша междђ` ѓ^бњма. и^ взя'тъ бы'сть и^лїя` ви'хромъ ја^ко на' нб~о”
καὶ ἐγένετο αὐτῶν πορευομένων, ἐπορεύοντο καὶ ἐλάλουν· καὶ ἰδοὺ ἅρμα πυρὸς καὶ ἵπποι πυρὸς καὶ διέστειλαν ἀνὰ μέσον ἀμφοτέρων, καὶ ἀνελήφθη ᾿Ηλιοὺ ἐν συσσεισμῷ ὡς εἰς τὸν οὐρανόν.
12
12
І$ е^лисе'и зря'ше и^ въпїя'ше эTч~е эTч~е колесни'ца і^и^л~ева и^ ко'н#ницы е^я`, и^ не ви'дњ е^го ктомђ`. и^ ја%тся і^е^лисе'и ꙁа ри'зы своя` и^ растерꙁа` я&, въ дв^њ растерза'нїи”
καὶ ῾Ελισαιὲ ἑώρα καὶ ἐβόα· πάτερ, πάτερ, ἅρμα ᾿Ισραὴλ καὶ ἱππεὺς αὐτοῦ· καὶ οὐκ εἶδεν αὐτὸν ἔτι καὶ ἐπελάβετο τῶν ἱματίων αὐτοῦ καὶ διέρρηξεν αὐτὰ εἰς δύο ρήγματα.
13
13
И$ вꙁя'тъ ми'лоть и^лїи^нђ і^е^лисе'и паDшђю на неM и^ въꙁвраᲄи'ся і^е^лисе'и и^ ста` на' бреꙁᲇ і^ѓ^рдановњ”
καὶ ὕψωσε τὴν μηλωτὴν ᾿Ηλιού, ἣ ἔπεσεν ἐπάνωθεν ῾Ελισαιέ, καὶ ἐπέστρεψεν ῾Ελισαιὲ καὶ ἔστη ἐπὶ τοῦ χείλους τοῦ ᾿Ιορδάνου·
14
14
И$ прїја%ть і^е^лисе'и ми'лоть и^лїи'нђ ја%же паде` на верхђ е^го и^ ё^да'ри въ во'дђ и^ не растђпи'ся вода` и^ рече где` б~ъ и^лїи'нъ. и^ ё^да'ри і^е^лисе'и втори'цею и^ расᲄђпи'ся вода` сю'дђ и^ сю'дђ. і^ е^лисе'и про'иде по' сђхђ”
καὶ ἔλαβε τὴν μηλωτὴν ᾿Ηλιού, ἣ ἔπεσεν ἐπάνωθεν αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξε τὸ ὕδωρ καὶ οὐ διέστη· καὶ εἶπε· ποῦ ὁ Θεὸς ᾿Ηλιοὺ ἀφφώ; καὶ ἐπάταξε τὰ ὕδατα, καὶ διερράγησαν ἔνθα καὶ ἔνθα, καὶ διέβη ῾Ελισαιέ.
15
15
И$ ви'дњша и& сн~ове прoрчи и^же и^ въ е^рихо'нᲇ проти'вђ. и^ рњша с^е почива'ет# дх~ъ и^лїи'нъ на і^е^лисе'ю. и^ прїидо'ша на срњте'нїе е^мђ. и^ поклони'шася е^мђ до ꙁемля`”
καὶ εἶδον αὐτὸν οἱ υἱοὶ τῶν προφητῶν οἱ ἐν ῾Ιεριχὼ ἐξεναντίας καὶ εἶπον· ἐπαναπέπαυται τὸ πνεῦμα ᾿Ηλιοὺ ἐπὶ ῾Ελισαιέ· καὶ ἦλθον εἰς συναντὴν αὐτοῦ καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν.
16
16
И$ рњша к нем'ђ с^е нн~њ съ ѓ%троки твои'ми, н~, мђжи сн~овъ си'лныхъ. и^ да шеDше взы'щђтъ господина твое^го, е^да ка'ко дх~ъ гн~ь въꙁе'мъ положи'лъ и& на и^ѓ^рда'нњ на ве'рхђ горы`. и^л^и на ве'рхђ хо'лма. и^ рече і^е^лисе'и не посылаите”
καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν· ἰδοὺ δὴ μετὰ τῶν παίδων σου πεντήκοντα ἄνδρες υἱοὶ δυνάμεως· πορευθέντες δὴ ζητησάτωσαν τὸν κύριόν σου, μή ποτε ᾖρεν αὐτὸν πνεῦμα Κυρίου καὶ ἔρριψεν αὐτὸν ἐν τῷ ᾿Ιορδάνῃ ἢ ἐφ᾿ ἓν τῶν ὀρέων ἢ ἐφ᾿ ἕνα τῶν βουνῶν. καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· οὐκ ἀποστελεῖτε.
17
17
И$ принђ'диша и& до'ндеже ё^крњпи'шася. и^ рече пошлњте и^ посла'ша, н~. мђжъ і^ и^ска'ша г~ дн~и и^ не ѓ^брњто'ша е^го”
καὶ παρεβιάσαντο αὐτὸν ἕως οὗ ᾐσχύνετο. καὶ εἶπεν· ἀποστείλατε. καὶ ἀπέστειλαν πεντήκοντα ἄνδρας, καὶ ἐζήτησαν τρεῖς ἡμέρας καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν.
18
18
И$ въꙁврати'шася к немђ. и^ то'и бњ` сњдя'и въ е^рихо'нњ. и^ рече і^е^лисе'и к ни'мъ не гл~ахъ л^и к ваM не посыла'иᲄе,
καὶ ἀνέστρεψαν πρὸς αὐτόν, καὶ αὐτὸς ἐκάθητο ἐν ῾Ιεριχώ, καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· οὐκ εἶπον πρὸς ὑμᾶς, μὴ πορευθῆτε;
19
19
и^ рњша мђжїе гра'да къ і^е^лисе'ю” Се жи'тїе гра'да бл~го ја%коже ты` господи'не ви'диши н^о во'ды ѕлы`, и^ ꙁемля` непло'дна”
καὶ εἶπον οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως πρὸς ῾Ελισαιέ· ἰδοὺ ἡ κατοίκησις τῆς πόλεως ἀγαθή, καθὼς ὁ κύριος βλέπει, καὶ τὰ ὕδατα πονηρὰ καὶ ἡ γῆ ἀτεκνουμένη.
20
20
И$ рече і^е^лисе'и принесњте м^и водоно'съ но'въ и^ всы'плете во'нь со'ль. и^ взе'мше и^ принесо'ша к немђ.
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· λάβετέ μοι ὑδρίσκην καινὴν καὶ θέτε ἐκεῖ ἅλα· καὶ ἔλαβον καὶ ἤνεγκαν πρὸς αὐτόν.
21
21
І$ и^ꙁы'иде і^е^лисе'и на и^схо'дища во'дная и^ всы'па т^ђ со'ль, и^ рече си'це гл~етъ г~ь и^сцњли'хъ во'ды сїя. и^ ё^же` не бђдетъ эT нея ктомђ` смр~ти и^ неплоDства”
καὶ ἐξῆλθεν ῾Ελισαιὲ εἰς τὴν διέξοδον τῶν ὑδάτων καὶ ἔρριψεν ἐκεῖ ἅλα καὶ εἶπε· τάδε λέγει Κύριος· ἴαμαι τὰ ὕδατα, οὐκ ἔσται ἔτι ἐκεῖθεν θάνατος καὶ ἀτεκνουμένη.
22
22
І$ и^сцњли'шася во'ды до дн~е сего, по гл~ђ і^е^лисе'е^вђ и^же гл~а”
καὶ ἰάθησαν τὰ ὕδατα ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης κατὰ τὸ ρῆμα ῾Ελισαιέ, ὃ ἐλάλησε.
23
23
И$ въꙁы'иде эTтђдђ въ веџи'ль. и^ в#ходя'щђ е^мђ пђте'мᲆ и^ с^е дњти ма'лы і^ и^ꙁыидо'ша и^ꙁ гра'да и^ рђга'хђся е^мђ и^ рњша е^мђ гряди` пляши'ве гряди`
καὶ ἀνέβη ἐκεῖθεν εἰς Βαιθήλ· καὶ ἀναβαίνοντος αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ παιδάρια μικρὰ ἐξῆλθον ἐκ τῆς πόλεως καὶ κατέπαιζον αὐτοῦ καὶ εἶπον αὐτῷ· ἀνάβαινε, φαλακρέ, ἀνάβαινε.
24
24
И$ ѓ^зрњвся въ слњдъ себе` и^ ви'дњ я&, и^ прокля'тъ я& и%менемъ гн~имъ. и^ с^е и^зыдо'стњ дв^њ медвњ'дицы эT лђга и^ растерго'ша и& эT нихъ, м~в, ѓ^тро'чища”
καὶ ἐξένευσεν ὀπίσω αὐτῶν καὶ εἶδεν αὐτά, καὶ κατηράσατο αὐτοῖς ἐν ὀνόματι Κυρίου· καὶ ἰδοὺ ἐξῆλθον δύο ἄρκοι ἐκ τοῦ δρυμοῦ καὶ ἀνέρρηξαν ἀπ᾿ αὐτῶν τεσσαράκοντα καὶ δύο παῖδας.
25
25
І$ и^де` эTтђдђ въ горђ` карми'льскђю, и^ эTтђдђ възврати'ся в# самарїю”
καὶ ἐπορεύθη ἐκεῖθεν εἰς τὸ ὄρος τὸ Καρμήλιον κἀκεῖθεν ἐπέστρεψεν εἰς Σαμάρειαν.
Глvа, г~”
Κεφάλαιο 3
1
1
И$ ѓ^ра'мъ сн~ъ а^хавоv црsтвова` надъ і^и^л~емъ въ самарїи`. в лњто и~і и^ѓ^сафа'та цр~я і^ё'дина. и^ црsтвова` лњтᲆ в~і”
ΚΑΙ ᾿Ιωρὰμ υἱὸς ᾿Αχαὰβ ἐβασίλευσεν ἐν ᾿Ισραὴλ ἐν ἔτει ὀκτωκαιδεκάτῳ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέως ᾿Ιούδα καὶ ἐβασίλευσε δώδεκα ἔτη.
2
2
И$ сътвори` лђка'вное преD ѓ^чи'ма гн~има. н^о не ја%ко эTц~ъ и^ мт~и е^го и^ разрђши ка'пища ваалова ја%же бњ` сътворилъ эTц~ъ е^го.
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, πλὴν οὐχ ὡς ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ οὐχ ὡς ἡ μήτηρ αὐτοῦ. καὶ μετέστησε τὰς στήλας τοῦ Βάαλ, ἃς ἐποίησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ·
3
3
н^ото'кмо въ грњсњхъ і^е^ровоа'ма сн~а нава'това и^же съгрњши` въ і^и^л~и. прилњпи'ся и^ не эTстђпи` эT него”
πλὴν ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, ἐκολλήθη, οὐκ ἀπέστη ἀπ᾿ αὐτῆς.
4
4
И$ мо'са цр~ь моа'вль б^њ пригоня'я на и^схо'дьбђ цр~еви і^и^л~евђ, р~, ты'сяu а%гнятъ, р~, ты'сящъ ѓ%вновъ и^ съ рђнесы` и^хъ”
καὶ Μωσὰ βασιλεὺς Μωὰβ ἦν νωκήδ, καὶ ἐπέστρεφε τῷ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ ἐν τῇ ἐπαναστάσει ἑκατὸν χιλιάδας ἀρνῶν καὶ ἑκατὸν χιλιάδας κριῶν ἐπὶ πόκων.
5
5
И$ бы'сть по ё^мрᲆтвїи а^ха'вли. и^ эTвръжеся цр~ь моа%вль цр~я і^и^л~ева”
καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ ἀποθανεῖν ᾿Αχαὰβ καὶ ἠθέτησε βασιλεὺς Μωὰβ ἐν βασιλεῖ ᾿Ισραήλ.
6
6
И$ꙁы'иде цр~ь и^ѓ^ра'мъ въ дн~и ѓ%ны эT самарїя и^ съгляда` і^и^л~я”
καὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ιωρὰμ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ Σαμαρείας καὶ ἐπεσκέψατο τὸν ᾿Ισραήλ·
7
7
І$ и^де` и^ посла къ и^ѓ^сафатђ цр~ю і^ё^динђ гл~я. цр~ь моа'вль эTврьжеся мене` а%ще и%деши со мно'ю на' брань на моа'ва. и^ рече взы'идђ си'це мнњ` ја%коже и^ тебњ`. и^ ја%коже лю'дїе мои`, та'ко лю'дїе твои`. ја^коy ко'ни мои`, та'ко ко'ни твои`”
καὶ ἐπορεύθη καὶ ἐξαπέστειλε πρὸς ᾿Ιωσαφὰτ βασιλέα ᾿Ιούδα λέγων· βασιλεὺς Μωὰβ ἠθέτησεν ἐν ἐμοί· εἰ πορεύσῃ μετ᾿ ἐμοῦ εἰς Μωὰβ εἰς πόλεμον; καὶ εἶπεν· ἀναβήσομαι· ὅμοιός μοι ὅμοιός σοι, ὡς ὁ λαός μου ὁ λαός σου, ὡς οἱ ἵπποι μου οἱ ἵπποι σου.
8
8
И$ реq кои'мъ пђте'мъ в#зы'идемъ, и^ рече пђте'мъ пђсты'ня е^до'мъскїя”
καὶ εἶπε· ποία ὁδῷ ἀναβῶ; καὶ εἶπεν· ὁδὸν ἔρημον ᾿Εδώμ.
9
9
И$де` цр~ь і^и^л~евъ, и^ цр~ь і^ё'динъ, и цр~ь е^до'мль, і^ и^до'ша пђтеM се'дмь дн~їи, и^ не бњ` по'лкђ воды`, и^ скотђ е^го пи'ти”
καὶ ἐπορεύθη ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ὁ βασιλεὺς ᾿Ιούδα καὶ ὁ βασιλεὺς ᾿Εδὼμ καὶ ἐκύκλωσαν ὁδὸν ἑπτὰ ἡμερῶν, καὶ οὐκ ἦν ὕδωρ τῇ παρεμβολῇ καὶ τοῖς κτήνεσι τοῖς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν.
10
10
И$ рече ѓ%трокомъ своиM цр~ь і^и^л~евъ ЭO ја%ко затвори` г~ь г~, сїя цр~я и^дђща преда'ти в рђцњ моа'вли”
καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραήλ· ὦ, ὅτι κέκληκε Κύριος τοὺς τρεῖς βασιλεῖς παρερχομένους δοῦναι αὐτοὺς ἐν χειρὶ Μωὰβ
11
11
И$ рече и^ѓ^сафа'тъ к немђ цр~ь і^ё'динъ. а%ще не бђдетъ прoрка гн~я. и^ въпро'симъ г~а иM. и^ эTвњща` е^ді'нъ ѓ^трокъ цр~я і^и^л~ева. здњ` еs і^е^лисе'и сн~ъ и^ѓ^сафа'товъ. и^же възлива` во'дђ на рђ'цњ и^лїи'нњ”
καὶ εἶπεν ᾿Ιωσαφάτ· οὐκ ἔστιν ὧδε προφήτης τοῦ Κυρίου καὶ ἐπιζητήσωμεν τὸν Κύριον παρ᾿ αὐτοῦ; καὶ ἀπεκρίθη εἷς τῶν παίδων τοῦ βασιλέως ᾿Ισραὴλ καὶ εἶπεν· ὧδε ῾Ελισαιὲ υἱὸς Σαφάτ, ὃς ἐπέχεεν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ᾿Ηλιού.
12
12
И$ реq и^ѓ^сафа'тъ е^сть на то'мъ гл~ъ гн~ь, и^ сни'де к немђ` цр~ь і^и^л~евъ и^ѓ^сафа'т# цр~ь і^ё'динъ, и^ цр~ь е^до'мескᲆ”
καὶ εἶπεν ᾿Ιωσαφάτ· ἔστιν αὐτῷ ρῆμα Κυρίου. καὶ κατέβη πρὸς αὐτὸν βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα καὶ βασιλεὺς ᾿Εδώμ.
13
13
И$ реq і^е^лисе'и къ цр~ю і^и^л~евђ. чт^о мнњ` и^ тебњ` прїиди` нн~њ къ прoркомъ эTц~а твое^го, и^ къ прoркомъ мт~ре свое'я. и^ рече е^мђ цр~ь і^и^л~евъ сего л^и ради събраl е^сть г~ь трїи цр~евъ преда'ти я& в рђцњ моа'вли”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιὲ πρὸς βασιλέα ᾿Ισραήλ· τί ἐμοὶ καὶ σοί; δεῦρο πρὸς τοὺς προφήτας τοῦ πατρός σου καὶ τοὺς προφήτας τῆς μητρός σου. καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραήλ· μὴ ὅτι κέκληκε Κύριος τοὺς τρεῖς βασιλεῖς τοῦ παραδοῦναι αὐτοὺς εἰς χεῖρας Μωάβ;
14
14
И рече і^е^лисе'и жи'в# г~ь си'лъ и^же преDстою пред ни'мъ ја%ко не лица` и^ѓ^сафа'това стыжђся. и^л^и възрњ'въ на' тя ё^сђмню'ся”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ζῇ Κύριος τῶν δυνάμεων, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ, ὅτι εἰ μὴ πρόσωπον ᾿Ιωασαφὰτ βασιλέως ᾿Ιούδα ἐγὼ λαμβάνω, εἰ ἐπέβλεψα πρός σε καὶ εἶδόν σε·
15
15
Но с^е ви'ждь приведи` м^и пњве'цъ. и^ бы'сть е^гда` пњва'ше пњве'цъ. и^ бы'сть рђка` гн~я на не'мъ”
καὶ νῦν λαβέ μοι ψάλλοντα. καὶ ἐγένετο ὡς ἔψαλλεν ὁ ψάλλων, καὶ ἐγένετο ἐπ᾿ αὐτὸν χεὶρ Κυρίου,
16
16
И$ рече та'ко гл~етъ г~ь сътвори'те пото'ки сїя глђбо'кїя”
καὶ εἶπε· τάδε λέγει Κύριος· ποιήσατε τὸν χειμάρρουν τοῦτον βοθύνους βοθύνους·
17
17
ЈА/кота'ко гл~етъ г~ь не преста'нетъ дх~ъ и^ не преста'неT до'ждъ. и^ пото'цы сїи` напо'лнятся воды` и^ пі'ете в^ы, и^ сᲄяжа'нїя ва'ша и^ ско'ты ва'ша”
ὅτι τάδε λέγει Κύριος· οὐκ ὄψεσθε πνεῦμα καὶ οὐκ ὄψεσθε ὑετόν, καὶ ὁ χειμάρρους οὗτος πλησθήσεται ὕδατος, καὶ πίεσθε ὑμεῖς καὶ αἱ κτήσεις ὑμῶν καὶ τὰ κτήνη ὑμῶν·
18
18
И$ ле'гко си` бђдетᲆ преD ѓ^чи'ма гн~има. и^ преда'мᲆ моа'ва в рђки ва'ши”
καὶ κούφη αὐτὴ ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, καὶ παραδώσω τὴν Μωὰβ ἐν χειρὶ ὑμῶν,
19
19
И$ побњди'те всякъ гра'дъ твердъ. и^ вс^я дре'ва бл~га низложи'те, и^ вся'къ и^сто'чникъ воды` разгради'те. и^ вся'кђ ча'сть бл~гђ разбі'ете ка'менїемъ
καὶ πατάξετε πᾶσαν πόλιν ὀχυρὰν καὶ πᾶν ξύλον ἀγαθὸν καταβαλεῖτε καὶ πάσας πηγὰς ὕδατος ἐμφράξεσθε καὶ πᾶσαν μερίδα ἀγαθὴν ἀχρειώσετε ἐν λίθοις.
20
20
и^ бы'сть заё'тра ја%ко въсхожда'хђ къ жрътвњ. и^ с^е во'ды и^дя'хђ пђтеM е^доMским#. і^ и^спо'лнися воды` земля`”
καὶ ἐγένετο πρωΐ ἀναβαινούσης τῆς θυσίας καὶ ἰδοὺ ὕδατα ἤρχοντο ἐξ ὁδοῦ ᾿Εδώμ, καὶ ἐπλήσθη ἡ γῆ ὕδατος.
21
21
И$ вс^и моа^ви'тяне слы'шаша ја%ко възыидо'ша тр^и цр~и побњ'дђ на' ня. и^ събра'шася вс^и эT ю'нотъ и^же препоја^са'хђся ѓ^рђжїи` и^ вы'шеDше и^ ста'ша ё^ предњла”
καὶ πᾶσα Μωὰβ ἤκουσαν ὅτι ἀνέβησαν οἱ τρεῖς βασιλεῖς πολεμεῖν αὐτούς, καὶ ἀνεβόησαν ἐκ παντὸς περιεζωσμένοι ζώνην καὶ εἶπαν· ὢ καὶ ἔστησαν ἐπὶ τοῦ ὁρίου.
22
22
И$ ё^рани'ша заё'тра и^ слн~це въсїя` на во'ды. и^ ви'дњ моа'въ проти'вђ на вода'хъ ја%ко лђча крова'вы”
καὶ ὤρθρισαν τὸ πρωΐ, καὶ ὁ ἥλιος ἀνέτειλεν ἐπὶ τὰ ὕδατα· καὶ εἶδε Μωὰβ ἐξεναντίας τὰ ὕδατα πυρὰ ὡσεὶ αἷμα
23
23
И$ рече кро'вь си е^сть эT ѓ^рђ'жїя би'ша б^о ся сђть ё^же` цр~и и^ ё^би'лъ е^сть мђжъ и%скреняго своеh и^ с^е нн~њ гряде'тъ на кори'сᲄь моа'влю
καὶ εἶπαν· αἷμα τοῦτο τῆς ρομφαίας, καὶ ἐμαχέσαντο οἱ βασιλεῖς καὶ ἐπάταξεν ἀνὴρ τὸν πλησίον αὐτοῦ, καὶ νῦν ἐπὶ τὰ σκῦλα Μωάβ.
24
24
и^ въста'вше внидо'ша въ по'лкъ і^и^лв# і^и^л~ьтя'не въста'вше и^зби'ша моа%вляны, и^ побњго'ша пред ни'ми”
καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν παρεμβολὴν ᾿Ισραήλ, καὶ ᾿Ισραὴλ ἀνέστησαν καὶ ἐπάταξαν τὴν Μωάβ, καὶ ἔφυγον ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. καὶ εἰσῆλθον εἰσπορευόμενοι καί τύπτοντες τὴν Μωὰβ
25
25
И$ вшеDше в зе'млю и^хъ гра'ды разби'ша. и^ вся'кђ ча'сᲄь бл~гђ наверго'ша мђжи ка'менїя. і^ и^сполниша я& и^ вся'къ и^сто'чниk воды` разгради'ша и^ вся'ко дре'во бл~го и^с#сњко'ша и^ до ѓ^ста'вшихъ стњ'нъ ка'меныхъ не разбїе'ныX. и^ ѓ^б#стђпиша праuницы и^ разби'ша я&”
καὶ τὰς πόλεις καθεῖλον καὶ πᾶσαν μερίδα ἀγαθὴν ἔρριψαν ἀνὴρ τὸν λίθον καὶ ἐνέπλησαν αὐτὴν καὶ πᾶσαν πηγὴν ἐνέφραξαν καὶ πᾶν ξύλον ἀγαθὸν κατέβαλον ἕως τοῦ καταλιπεῖν τοὺς λίθους τοῦ τοίχου καθῃρημένους, καὶ ἐκύκλωσαν οἱ σφενδονῆται καὶ ἐπάταξαν αὐτήν.
26
26
И$ видњ цр~ь моа'вль ја%ко ё^крњпися наD ними бра'нь, и поја%тъ со собо'ю з~ сотъ мђжъ держащихъ ѓ^рђжїя хотя` бити на цр~я е^до'мля, и^ не возмого'ша”
καὶ εἶδεν ὁ βασιλεὺς Μωὰβ ὅτι ἐκραταίωσεν ὑπὲρ αὐτὸν ὁ πόλεμος. καὶ ἔλαβε μεθ᾿ ἑαυτοῦ ἑπτακοσίους ἄνδρας ἐσπασμένους ρομφαίαν διακόψαι πρὸς βασιλέα ᾿Εδώμ, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν.
27
27
И$ пояT сн~а свое^го прь'венца и^же црsтвова'ти и^мњя'ша в него мњ'сто, и^ сътвори жр'ътвђ, и^ въꙁнесе` вс^есъж#же'ная на стњна'хъ. и^ бы'сть мяте'жъ въ і^и^л~и вели'къ, и^ възрати'шася эT ни'хъ, и^ прїидо'ша в зе'млю свою”
καὶ ἔλαβε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν πρωτότοκον, ὃν ἐβασίλευσεν ἀντ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν ὁλοκαύτωμα ἐπὶ τοῦ τείχους· καὶ ἐγένετο μετάμελος μέγας ἐπὶ ᾿Ισραήλ, καὶ ἀπῇραν ἀπ᾿ αὐτοῦ καὶ ἐπέστρεψαν εἰς τὴν γῆν.
Глvа, д~”
Κεφάλαιο 4
1
1
И$ жена` б^њ е^ді'на эT сн~овъ пророчъ. и^ возопи` кᲆ і^е^лисе'е^ви гл~юще. ра'бъ тво'и, а^ мо'и мђжъ ё%мре, а^ т^ы вњ'си ја%ко ра'бъ б^њ боя'ся г~а. и^ зае'мникъ нњ'кїи прїиде. взя'ти сн~а моя` ѓ%ба се бњ` в рабо'тђ”
ΚΑΙ γυνὴ μία ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν προφητῶν ἐβόα πρὸς τὸν ῾Ελισαιὲ λέγουσα· ὁ δοῦλός σου ἀνήρ μου ἀπέθανε, καὶ σὺ ἔγνως ὅτι δοῦλός σου ἦν φοβούμενος τὸν Κύριον· καὶ ὁ δανειστὴς ἦλθε λαβεῖν τοὺς δύο υἱούς μου ἑαυτῷ εἰς δούλους.
2
2
И$ рече е'й і^е^лисе'и чт^о да сътворю т^и повQњ м^и. чт^о и'маши нн~њ в до'мђ. ѓ^наy рече нњ'сть ё^ рабы` твое'я ничто'же в домђ`. н^ото'кмо ма'ло і^е^ле'я в# сосђдњ,
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· τί ποιήσω σοι; ἀνάγγειλόν μοι τί ἔστι σοι ἐν τῷ οἴκῳ. ἡ δὲ εἶπεν· οὐκ ἔστι τῇ δούλῃ σου οὐδὲν ἐν τῷ οἴκῳ, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ ὃ ἀλείψομαι ἔλαιον.
3
3
и^ реq к не'и прїиди. і^ и^спроси` себњ` внњ` эT всњхᲆ сђсњ'дъ твои^хъ сосђды пра'зны и^ не ё^ма'ли”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτήν· δεῦρο αἴτησαι σεαυτῇ σκεύη ἔξωθεν παρὰ πάντων τῶν γειτόνων σκεύη κενά, μὴ ὀλιγώσῃς.
4
4
И$ вшеDши затво'риши две'ри ѓ^ себᲇ, и^ ѓ^ сн~ђ твое'ю и^ влње'ши эT і^е^ле'я ᲄвое^го во вся` сосђ'ды сїя и^ наполне'ное во'змеши”
καὶ εἰσελεύσῃ καὶ ἀποκλείσεις τὴν θύραν κατὰ σοῦ καὶ κατὰ τῶν υἱῶν σου καὶ ἀποχεεῖς εἰς τὰ σκεύη ταῦτα καὶ τὸ πληρωθὲν ἀρεῖς.
5
5
І$ и^де` эT него` и^ сътвори та'ко. и^ затвори` ѓ^ себњ` две'ри и^ ѓ^ сн~ђ свое'ю. и^ т^а приближи'шася к не'и и^ лњя'ста с не'ю”
καὶ ἀπῆλθε παρ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἀπέκλεισε τὴν θύραν καθ᾿ ἑαυτῆς καὶ κατὰ τῶν υἱῶν αὐτῆς· αὐτοὶ προσήγγιζον πρὸς αὐτήν, καὶ αὐτὴ ἐπέχεεν ἕως ἐπλήσθησαν τὰ σκεύη.
6
6
И$ е^гдаy и^сполни'шася вс^я сосђ'ды. и^ рече сн~ома свои'ма, приближи'та м^и е^ще` сосђ'дъ. и^ рњста е'й, нњ'сть е^ще` сосђ'да, и^ ста` і^е^ле'и”
καὶ εἶπε πρὸς τοὺς υἱοὺς αὐτῆς· ἐγγίσατε ἔτι πρός με τὸ σκεῦος· καὶ εἶπον αὐτῇ· οὐκ ἔστιν ἔτι σκεῦος· καὶ ἔστη τὸ ἔλαιον.
7
7
И$ пришеD възвњсᲄи чл~кђ бж~їю. и^ рече і^е^лисе'и и^ди` и^ прода'ждь сїи і^е^ле'и. и^ заплаᲄи` лише'вникомᲆ своиM. и^ т^ы и^ сн~а твоа` жи'ва бђ'дета эT ѓ^ста'вшаго і^е^ле'я”
καὶ ἦλθε καὶ ἀπήγγειλε τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ, καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· δεῦρο καὶ ἀπόδου τὸ ἔλαιον καὶ ἀποτίσεις τοὺς τόκους σου, καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου ζήσεσθε ἐν τῷ ἐπιλοίπῳ ἐλαίῳ.
8
8
И$ бы'сть въ е^ді'нъ дн~ь и^ ми'мои^де` і^е^лисе'и въ сома'нъ. и^ т^ђ жена` ве'лїя, и^ ё^дръжа и& снᲇсти хлњбᲆ, и^ бы'сть е^мђ вᲆходи'ти. і^ и^схо'дити множи'цею и^ ё^клоня'шеся та'мо ја%сᲄи хлbњ.
καὶ ἐγένετο ἡμέρα καὶ διέβη ῾Ελισαιὲ εἰς Σωμάν, καὶ ἐκεῖ γυνὴ μεγάλη καὶ ἐκράτησεν αὐτὸν φαγεῖν ἄρτον. καὶ ἐγένετο ἀφ᾿ ἱκανοῦ τοῦ εἰσπορεύεσθαι αὐτὸν ἐξέκλινε τοῦ ἐκεῖ φαγεῖν.
9
9
И$ рече жена` к# мђж'ђ свое^мђ. с^е ё'бо разђмњхъ ја%ко чл~къ бж~їи ст~ъ се'й. и^же ми'мохо'диT скво'ѕњ н^ы при'сно”
καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς· ἰδοὺ δὴ ἔγνων ὅτι ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἅγιος οὗτος διαπορεύεται ἐφ᾿ ἡμᾶς διὰ παντός.
10
10
И$ сътвориM ё^бо е^мђ пола'тђ мњ'сто ма'ло. и^ поста'вимᲆ е^мђ ѓ%дръ и^ трапе'зђ, и^ прsтлъ и^ свᲇщни'къ. и^ бђдеT внегда` в#ходи'ти е^мђ к на'мъ и^ ё^клони'тся та'мо”
ποιήσωμεν δὴ αὐτῷ ὑπερῷον τόπον μικρὸν καὶ θῶμεν αὐτῷ ἐκεῖ κλίνην καὶ τράπεζαν καὶ δίφρον καὶ λυχνίαν. καὶ ἔσται ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι πρὸς ἡμᾶς καὶ ἐκκλινεῖ ἐκεῖ.
11
11
И$ бы'сть во е^ді'нъ дн~ь и^ вни'де т^ђ, и^ ё^клони'ся вᲆ го'ръницђ и^ спа` т^ђ”
καὶ ἐγένετο ἡμέρα καὶ εἰσῆλθεν ἐκεῖ καὶ ἐξέκλινεν εἰς τὸ ὑπερῷον καὶ ἐκοιμήθη ἐκεῖ.
12
12
И$ рече къ гиѓ^зїю ѓ^тро'чищђ свое^мђ. призови м^и сђмантяны'ню сїю. и^ призва ю&, и^ сᲄа` преD нимъ”
καὶ εἶπε πρὸς Γιεζὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ· κάλεσόν μοι τὴν Σωμανῖτιν ταύτην· καὶ ἐκάλεσεν αὐτήν, καὶ ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ.
13
13
И$ рече е^мђ р#цы ё^бо е'й. с^е ё^диви'ла е^си наM вс^е дн~евное сі'е. чт^о подоба'етъ м^и твори'ти т^и. а%ще е^сть т^и сло'во къ цр~ю, и^ли къ кня'ѕю си'лњ. ѓ^на' же рече нњ'сть. посредњ людїи своиX аZ е^смь живђщ'и”
καὶ εἶπεν αὐτῷ· εἰπὸν δὴ πρὸς αὐτήν· ἰδοὺ ἐξέστησας ἡμῖν πᾶσαν τὴν ἔκστασιν ταύτην· τί δεῖ ποιῆσαί σοι; εἰ ἔστι λόγος σοι πρὸς τὸν βασιλέα ἢ πρὸς τὸν ἄρχοντα τῆς δυνάμεως; ἡ δὲ εἶπεν· ἐν μέσῳ τοῦ λαοῦ ἐγώ εἰμι οἰκῶ.
14
14
И$ рече къ гиѓ^зїю чт^о подоба'етъ сътвори'ти е'й. и^ реq гиѓ^зїи ѓ%трочище е^го ѕњло сн~а нњсть ё^ неи`. а^ мQђ ея` ста'ръ”
καὶ εἶπε πρὸς Γιεζί· τί δεῖ ποιῆσαι αὐτῇ; καὶ εἶπε Γιεζὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ· καὶ μάλα υἱὸς οὐκ ἔστιν αὐτῇ, καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς πρεσβύτης.
15
15
И$ реq призови ю&. и^ призва ю& и^ ста` при две'рехъ”
καὶ ἐκάλεσεν αὐτήν, καὶ ἔστη παρὰ τὴν θύραν.
16
16
И$ рече і^е^лисе'и к не'и. во время с^е и^ въ ча'съ сїи бђ'деши л^и жи'ва. т^ы зачне'ши сн~а ѓ^наy рече н^и г~и не солъжи` рабњ` свое'й”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιὲ πρὸς αὐτήν· εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον, ὡς ἡ ὥρα, ζῶσα σὺ περιειληφυῖα υἱόν. ἡ δὲ εἶπε· μὴ Κύριε, μὴ διαψεύσῃ τὴν δούλην σου.
17
17
И$ зача'тъ въ чре'вњ жена` сн~ъ и^ роди` во вре'мя с^е и^ въ ча'съ сі'и, ја^коже гл~а к не'и і^е^лисе'и”
καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβεν ἡ γυνὴ καὶ ἔτεκεν υἱὸν εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον, ὡς ἡ ὥρα, ζῶσα, ὡς ἐλάλησε πρὸς αὐτὴν ῾Ελισαιέ.
18
18
И$ растя'ше ѓ^тро'чиu. и^ бы'сть е^гда` и^зы'иде ѓ%троk къ эTц~ю свое^мђ къ жнђщиM”
καὶ ἡδρύνθη τὸ παιδάριον· καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἐξῆλθε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ πρὸς τοὺς θερίζοντας,
19
19
И$ рече къ эTц~ю свое'мђ глава` м^и боли'тъ. и^ рече кᲆ ѓ%трокђ неси` и& к# ма'тери е^го
καὶ εἶπε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ· τὴν κεφαλήν μου, τὴν κεφαλήν μου· καὶ εἶπε τῷ παιδαρίῳ· ἆρον αὐτὸν πρὸς τὴν μητέρα αὐτοῦ.
20
20
и^ несе` и& къ ма'тери е^го. и^ лежа'ше на колњ'нђ е^я` до полђ' дн~и и^ ё'мре” ѓ^на'
καὶ ᾖρεν αὐτὸν πρὸς τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ ἐκοιμήθη ἐπὶ τῶν γονάτων αὐτῆς ἕως μεσημβρίας καὶ ἀπέθανε.
21
21
же вознесе и& и^ положи` на ѓ%дрњ чл~ка бж~їя. и^ затвори` ѓ^ неM и^ и^зы'иде” И$ призва` мђж'а своего и^ ре'че е^мђ
καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν καὶ ἐκοίμισεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν κλίνην τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ἀπέκλεισε κατ᾿ αὐτοῦ καὶ ἐξῆλθε.
22
22
посли` м^и ё%бо е^ді'ного эT ѓ%трокъ и^ еді'ного эT ѓ^сляT, и^ текђ` до чл~ка бж~їа и^ возвращђ я&”
καὶ ἐκάλεσε τὸν ἄνδρα αὐτῆς καὶ εἶπεν· ἀπόστειλον δή μοι ἓν τῶν παιδαρίων καὶ μίαν τῶν ὄνων, καὶ δραμοῦμαι ἕως τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπιστρέψω.
23
23
И$ рече чт^о ја^ко и%деши к не'мђ и с^е дньs не но'въ мsць, ниже сђбо'та. ѓ^на' же рече ми'ръ”
καὶ εἶπε· τί ὅτι σὺ πορεύῃ πρὸς αὐτὸν σήμερον; οὐ νεομηνία οὐδὲ σάββατον. ἡ δὲ εἶπεν· εἰρήνη.
24
24
И$ ѓ^сњдла ѓ^сля` свое и^ реq къ ѓ^тро'чищђ свое^мђ веди` и^ ходи` не ё^дрᲆжи мене`, да вся'дђ ја%коже рекђ т^и”
καὶ ἐπέσαξε τὴν ὄνον καὶ εἶπε πρὸς τὸ παιδάριον αὐτῆς· ἄγε πορεύου, μὴ ἐπίσχῃς μοι τοῦ ἐπιβῆναι, ὅτι ἐὰν εἴπω σοι· δεῦρο καὶ πορεύσῃ καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ εἰς ὄρος τὸ Καρμήλιον.
25
25
І$ и^де` и^ прїиде до чл~ка бж~їя вᲆ го'рђ карми'льскђю. и^ бы'сть ја%ко ви'дњ ея` і^е^лисе'и грядђщђю. и^ рече къ гиѓ^зїю ѓ^тро'чищђ свое^мђ. с^е ё^бо сђман#тяныни гряде'тъ”
καὶ ἐπορεύθη καὶ ἦλθεν ἕως τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ εἰς τὸ ὄρος. καὶ ἐγένετο ὡς εἶδεν ῾Ελισαιὲ ἐρχομένην αὐτήν, καὶ εἶπε πρὸς Γιεζὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ· ἰδοὺ δὴ ἡ Σωμανῖτις ἐκείνη·
26
26
Тецы` ё^бо въ срњте'нїе е'й, и^ рцы е'й ми'ръ тебњ`. и^ тече во срњте'нїе е'й, и^ рече е'й ми'ръ тебњ`, ми'ръ мђж'ђ твое^мђ, ми'ръ ѓ^тро'чищђ. ѓ^на' же реq ми'ръ”
νῦν δράμε εἰς ἀπαντὴν αὐτῆς καὶ ἐρεῖς· εἰ εἰρήνη σοι; εἰ εἰρήνη τῷ ἀνδρί σου; εἰ εἰρήνη τῷ παιδαρίῳ; ἡ δὲ εἶπεν· εἰρήνη.
27
27
И$ прїиде къ і^е^лисе'ю въ го'рђ и^ е'мся за но'ѕњ е^го и^ прибли'жися гиѓ^зїи и^ хотя` эTринђти ю&. и^ реq і^е^лисе'и, ѓ^ста'ви ея` ја%ко дш~а ея` прискоrбна е^сть нн~њ. и^ г~ь ё^таи` эT мене` и^ не въꙁвњсти мнњ`”
καὶ ἦλθε πρὸς ῾Ελισαιὲ εἰς τὸ ὄρος καὶ ἐπελάβετο τῶν ποδῶν αὐτοῦ. καὶ ἤγγισε Γιεζὶ ἀπώσασθαι αὐτήν, καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ἄφες αὐτήν, ὅτι ἡ ψυχὴ αὐτῆς κατώδυνος αὐτῇ, καὶ Κύριος ἀπέκρυψεν ἀπ᾿ ἐμοῦ καὶ οὐκ ἀνήγγειλέ μοι.
28
28
И$ рече жена` е^да` проси'хъ сн~а ё^ г~а мое^го, ја^ко реко'хъ не прелсᲄи мене`”
ἡ δὲ εἶπε· μὴ ᾐτησάμην υἱὸν παρὰ τοῦ Κυρίου μου; ὅτι οὐκ εἶπα· οὐ πλανήσεις μετ᾿ ἐμοῦ;
29
29
И$ реq і^е^лисе'и къ гиѓ^зїю, препоя'ши чре'сла своя` и^ возми` же'злъ мо'и въ рђцњ свои`, і^ и^ди`. и^ ја%ко а%ще ѓ^бря'щеши мђ'жа не блsви е^го. и^ а'ще блsвиT т^я мђжъ не эTвњща'и е^мђ. и^ возложи` же'злъ мо'и на лице` ѓ^тро'чищђ”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιὲ τῷ Γιεζί· ζῶσαι τὴν ὀσφύν σου καὶ λαβὲ τὴν βακτηρίαν μου ἐν τῇ χειρί σου καὶ δεῦρο· ὅτι ἐὰν εὕρῃς ἄνδρα, οὐκ εὐλογήσεις αὐτόν, καὶ ἐὰν εὐλογήσῃ σε ἀνήρ, οὐκ ἀποκριθήσῃ αὐτῷ· καὶ ἐπιθήσεις τὴν βακτηρίαν μου ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου.
30
30
И$ реq мт~и ѓ^тро'чища жи'вᲆ г~ь и^ жива` дш~а ᲄвоа` а%ще ѓ^ста'нђ тебе` и^ въста` і^е^лисе'и і^ и^де` вᲆ слDњ е^я`”
καὶ εἶπεν ἡ μήτηρ τοῦ παιδαρίου· ζῇ Κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε· καὶ ἀνέστη ῾Ελισαιὲ καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω αὐτῆς.
31
31
Гиѓ^зїи же ё^преди и& и^ воꙁложи же'злᲆ на лице` ѓ^тро'чищђ. и^ не бњ гла'са ни послђша'нїя. и^ възврати'ся въ срњте'нїе е^го и^ повњ'да е^мђ гл~я, не въста` ѓ^тро'чищъ”
καὶ Γιεζὶ διῆλθεν ἔμπροσθεν αὐτῆς καὶ ἐπέθηκε τὴν βακτηρίαν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου, καὶ οὐκ ἦν φωνὴ καὶ οὐκ ἦν ἀκρόασις· καὶ ἐπέστρεψεν εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ λέγων· οὐκ ἠγέρθη τὸ παιδάριον.
32
32
И$ вни'де і^е^лисе'и въ хра'мᲆ, и^ с^е ѓ^тро'чищъ ё^мры'и положе'нъ б^њ на ѓ%дрњ е^го”
καὶ εἰσῆλθεν ῾Ελισαιὲ εἰς τὸν οἶκον καὶ ἰδοὺ τὸ παιδάριον τεθνηκὸς κεκοιμισμένον ἐπὶ τὴν κλίνην αὐτοῦ.
33
33
И вни'де і^е^лисе'и в до'мъ. и^ затвори` две'ри эT ѓ^бо'ю само'ю. и^ помоли'ся г~ђ,
καὶ εἰσῆλθεν ῾Ελισαιὲ εἰς τὸν οἶκον καὶ ἀπέκλεισε τὴν θύραν κατὰ τῶν δύο ἑαυτῶν καὶ προσηύξατο πρὸς Κύριον·
34
34
и^ вᲆзы'де и^ ля'же на ѓ^тро'чищи. и^ положи` ё^ста` своя` на ё^стXњ е^го. и^ ѓ'чи свои` на ѓ'чи е^го. и^ рђ'цњ свои` на рђ'цњ е^го, и^ пле'снњ свои` на пле'снђ е^го. и^ дђнђ на'нь і^ и^де` ѓ^ не'мᲆ и^ разъгорњ я пло'ть ѓ^тро'чищђ”
καὶ ἀνέβη καὶ ἐκοιμήθη ἐπὶ τὸ παιδάριον καὶ ἔθηκε τὸ στόμα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ διέκαμψεν ἐπ᾿ αὐτόν, καὶ διεθερμάνθη ἡ σάρξ τοῦ παιδαρίου.
35
35
И$ ѓбрати'ся и^ ѓ^бходи` в# хра'мњ сю'дђ и сю'дђ. и^ въꙁы'де и^ преклони'ся на ѓ^тро'чища сеDмижды. и^ эTвр~ъзе ѓ^тро'чищъ ѓ'чи свои`”
καὶ ἐπέστρεψε καὶ ἐπορεύθη ἐν τῇ οἰκίᾳ ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ ἀνέβη καὶ συνέκαμψεν ἐπὶ τὸ παιδάριον ἕως ἑπτάκις, καὶ ἤνοιξε τὸ παιδάριον τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ.
36
36
И$ воз#пи і^е^лисе'и къ гиѓ^зїи, и^ рече. призови м^и сђман#тяны'ню сїю. и^ вᲆзва ю& и^ вни'де к не'мђ. и^ рече е'й і^е^лисе'и прїими сн~ъ тво'и”
καὶ ἐξεβόησε ῾Ελισαιὲ πρὸς Γιεζὶ καὶ εἶπε· κάλεσον τὴν Σωμανῖτιν ταύτην· καὶ ἐκάλεσε, καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτόν. καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· λάβε τὸν υἱόν σου.
37
37
И$ вни'де жена` и^ паде` на' ногђ е^го и^ поклони'ся е^мђ до земля`, и^ поја%тъ сн~а свое^го и^зы'де”
καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνὴ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἔλαβε τὸν υἱὸν αὐτῆς καὶ ἐξῆλθε.
38
38
І$ е^лисе'и, возврати'ся в# галга'лы. и^ б^њ гла'дъ в# земли` то'й. и^ сн~ове прoрчи сњдя'хђ преD нимъ. и^ рече і^е^лисе'и ѓ^тро'чищђ свое^мђ, наста'ви ко'нобъ ве'лїи, и^ свари` варе'нїе сн~омᲆ проро'чиM”
καὶ ῾Ελισαιὲ ἐπέστρεψεν εἰς Γάλγαλα, καὶ ὁ λιμὸς ἐν τῇ γῇ, καὶ υἱοὶ τῶν προφητῶν ἐκάθηντο ἐνώπιον αὐτοῦ. καὶ εἶπεν ῾Ελισαιὲ τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ· ἐπίστησεν τὸν λέβητα τὸν μέγαν καὶ ἕψε ἕψεμα τοῖς υἱοῖς τῶν προφητῶν.
39
39
І$ и^зы'де е^ді'н# эT ниX на село` собра'ти ѕелїа ди'вїа и^ ѓ^брњтъ винограD на селњ`, и^ набра` в не'мᲆ ја%блока ди'вїяго, по'лнђ ри'зђ свою`, и^ всы'па в коте'лъ на сваре'нїе. ја^ко не разђмњша”
καὶ ἐξῆλθεν εἰς τὸν ἀγρὸν συλλέξαι ἀριὼθ καὶ εὗρεν ἄμπελον ἐν τῷ ἀγρῷ καὶ συνέλεξεν ἀπ᾿ αὐτῆς τολύπην ἀγρίαν πλῆρες τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ καὶ ἐνέβαλεν εἰς τὸν λέβητα τοῦ ἑψέματος, ὅτι οὐκ ἔγνωσαν.
40
40
И$ принесе мђжеM ја%сти. и^ бы'сть ја^дђщиM и^мъ эT варе'нїя. и^ с^е возопи'ша и рњша смр~ть еs въ коно'бњ чл~че бж~їи, не мого'ша ја%сти”
καὶ ἐνέχει τοῖς ἀνδράσι φαγεῖν, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐσθίειν αὐτοὺς ἐκ τοῦ ἑψέματος καὶ ἰδοὺ ἀνεβόησαν καὶ εἶπαν· θάνατος ἐν τῷ λέβητι, ἄνθρωπε τοῦ Θεοῦ· καὶ οὐκ ἠδύναντο φαγεῖν.
41
41
И$ рече возми'те мђки` и^ въсы'пте в# коно'бъ. и^ рече і^е^лисе'и къ гиѓ^зїю ѓ%трочищђ свое^мђ, и^знеси` лю'демъ да ја^дяT. и^ не бы'сть ктомђ` лђка'ваго гла'са ѓ^ коно'бњ”
καὶ εἶπε· λάβετε ἄλευρον καὶ ἐμβάλετε εἰς τὸν λέβητα· καὶ εἶπεν ῾Ελισαιὲ πρὸς Γιεζὶ τὸ παιδάριον· ἔγχει τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν· καὶ οὐκ ἐγενήθη ἐκεῖ ἔτι ρῆμα πονηρὸν ἐν τῷ λέβητι.
42
42
И$ мђжъ прїиде эT веџарылисы, и^ принесе` къ чл~кђ бж~їю прьвороDныи хлbњ я^чныи, к~. и^ смо'квы. и^ рече да'ите лю'демъ да ја^дя'тъ”
καὶ ἀνὴρ διῆλθεν ἐκ Βαιθσαρισὰ καὶ ἤνεγκε πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ πρωτογεννημάτων εἴκοσιν ἄρτους κριθίνους καὶ παλάθας, καὶ εἶπε· δότε τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν.
43
43
И рече ѓ%трокᲆ е^го не довлњ'етъ с^е преD сто'мъ мђж'ъ. и^ реq лю'демъ да'ждъ я& да ја^дя'тъ, ја%ко си'це гл~етъ г~ь да ја^дя'тъ и^ ѓ^ста'неT и%мъ”
καὶ εἶπεν ὁ λειτουργὸς αὐτοῦ· τί δῶ τοῦτο ἐνώπιον ἑκατὸν ἀνδρῶν; καὶ εἶπε· δὸς τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν, ὅτι τάδε λέγει Κύριος· φάγονται καὶ καταλείψουσι.
44
44
И$ ја^до'ша и^ ѓ^ста по гл~ђ гн~ю и^же гл~а і^е^лисе'и”
καὶ ἔφαγον καὶ κατέλιπον κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου.
Глvа, е~”
Κεφάλαιο 5
1
1
И$ нее^ма'нъ кня'ѕь си'лныхъ а^сљ=рїи б^њ мђж'ъ ве'лїи преD господи'номъ своиM, и^ ди'веn в ли'цњ. ја%ко е^го ра'ди да'сть г~ь сп~се'нїе сљ=рїи`. и^ сїи мQђ б^њ ве'лїи и^ си'ленъ, н^о ѕњло б^њ прокаже'нъ”
ΚΑΙ Ναιμὰν ὁ ἄρχων τῆς δυνάμεως Συρίας ἦν ἀνὴρ μέγας ἐνώπιον τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ τεθαυμασμένος προσώπῳ, ὅτι ἐν αὐτῷ ἔδωκε Κύριος σωτηρίαν Συρίᾳ· καὶ ὁ ἀνὴρ ἦν δυνατὸς ἰσχύϊ, λελεπρωμένος.
2
2
И$ эT сљ=рїи и^зыйдо'ша во'ини ма'ли. и^ плњни'ша ю'нотъкђ ма'лђ эT зе'мли і^и^л~евы, и^же преD жено'ю нее^ма'новою слђжа`”
καὶ Συρία ἐξῆλθον μονόζωνοι καὶ ᾐχμαλώτευσαν ἐκ γῆς ᾿Ισραὴλ νεάνιδα μικράν, καὶ ἦν ἐνώπιον τῆς γυναικὸς Ναιμάν.
3
3
И$ реq госпо'жи свое'и по'лезно б^ы господи'нђ мое^мђ было` а%ще б^ы бы'лъ ё^ прoрка бж~їя и^же въ самарїи. то'й б^о ѓ^чи'ститъ эT прока'зы е^го”
ἡ δὲ εἶπε τῇ κυρίᾳ αὐτῆς· ὄφελον ὁ κύριός μου ἐνώπιον τοῦ προφήτου τοῦ Θεοῦ τοῦ ἐν Σαμαρείᾳ, τότε ἀποσυνάξει αὐτὸν ἀπὸ τῆς λέπρας αὐτοῦ.
4
4
И$ шеDши возвњсти' господи'нђ свое^мђ и^ рече. та'ко, и^ та'ко гл~а ю%нотъка ја%же е^сть эT земля` і^и^л~евы”
καὶ εἰσῆλθε καὶ ἀπήγγειλε τῷ κυρίῳ ἑαυτῆς καὶ εἶπεν· οὕτως καὶ οὕτως ἐλάλησεν ἡ νεᾶνις ἡ ἐκ γῆς ᾿Ισραήλ.
5
5
Рече же цр~ь сљ=рїискїи къ нее^ма'нђ, прїиди и^ вни'ди, и^ пошлю` кни'гђ къ цр~ю і^и^л~евђ, і^ и^де` и^ вꙁя` в рђ'цњ свои`, і~, тала'нтъ сре'бра. и^ Wѕ~, зла'тник#, и^ і~, ри`зъ и^змnњ кра'снъ”
καὶ εἶπε βασιλεὺς Συρίας πρὸς Ναιμάν· δεῦρο εἴσελθε, καὶ ἐξαποστελῶ βιβλίον πρὸς βασιλέα ᾿Ισραήλ· καὶ ἐπορεύθη καὶ ἔλαβεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ δέκα τάλαντα ἀργυρίου καὶ ἑξακισχιλίους χρυσοῦς καὶ δέκα ἀλλασσομένας στολάς.
6
6
И$ внесе` кни'гђ къ цр~ю і^и^л~евђ гл~я с^е нн~њ ја%ко прїиде кни'га сїя к тебњ` с^е послаX к тебᲇ нее^ма'на раба` моеh, да ѓ^чи'сᲄиши и& эT прока'зы е^го”
καὶ ἤνεγκε τὸ βιβλίον πρὸς τὸν βασιλέα ᾿Ισραὴλ λέγων· καὶ νῦν ὡς ἂν ἔλθῃ τὸ βιβλίον τοῦτο πρὸς σέ, ἰδοὺ ἀπέστειλα πρός σε Ναιμὰν τὸν δοῦλόν μου, καὶ ἀποσυνάξεις αὐτὸν ἀπὸ τῆς λέπρας αὐτοῦ.
7
7
И$ бы'сть ја^ко прочᲄе` кни'гђ цр~ь і^и^л~евᲆ разDра ри'зы своа` и^ реq. е^да` азъ боh е^смь ё^мрᲆтви'ти и^ жи'вотвори'ти, ја%ко се'й посла` къ мнњ` да ѓ^чищђ` мђж'а эT прока'ꙁы е^го, н^о про'чїе разђмᲇ'ите и^ ви'дите ја%ко с^е і^ и'щетъ вины` къ мнњ`”
καὶ ἐγένετο ὡς ἀνέγνω βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ τὸ βιβλίον, διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ εἶπεν· ὁ Θεὸς ἐγὼ τοῦ θανατῶσαι καὶ ζωοποιῆσαι, ὅτι οὖτος ἀποστέλλει πρός με ἀποσυνάξαι ἄνδρα ἀπὸ τῆς λέπρας αὐτοῦ; ὅτι πλὴν γνῶτε δὴ καὶ ἴδετε ὅτι προφασίζεται οὗτός μοι.
8
8
И$ бысᲄь ја%ко ё^слы'ша і^е^лисе'и ја^ко раздра` ры'зы своя цр~ь і^и^л~евъ. и^ посла` къ цр~ю іи^л~евђ гл~я почт^о раздра` ры'зы своя`. да прїидеT къ мнњ нн~њ нее^ма'нъ и^ да разђмњеT ја%ко е^сть прoркъ въ і^и^л~и”
καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ῾Ελισαιὲ ὅτι διέρρηξεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἀπέστειλε πρὸς τὸν βασιλέα ᾿Ισραὴλ λέγων· ἱνατὶ διέρρηξας τὰ ἱμάτιά σου; ἐλθέτω δὴ πρός με Ναιμὰν καὶ γνώτω ὅτι ἐστὶ προφήτης ἐν ᾿Ισραήλ.
9
9
И$ прїиде нее^ма'нъ на ко'нехъ и^ на колесни'цахъ. и^ ста` при две'рехъ до'мђ і^е^лисе'ева”
καὶ ἦλθε Ναιμὰν ἐν ἵππῳ καὶ ἅρματι καὶ ἔστη ἐπὶ θύρας οἴκου ῾Ελισαιέ.
10
10
И$ посла` і^е^лїсе'и посла` к не'мђ гл~я. шеD и^змы'ися седми'цею въ і^ѓ^рда'ни. і^ и^ꙁмњни'т# ти ся пло'ть и^ ѓ^чи'стится”
καὶ ἀπέστειλεν ῾Ελισαιὲ ἄγγελον πρὸς αὐτὸν λέγων· πορευθεὶς λοῦσαι ἑπτάκις ἐν τῷ ᾿Ιορδάνῃ, καὶ ἐπιστρέψει ἡ σάρξ σού σοι, καὶ καθαρισθήσῃ.
11
11
И$ разгнњ'вася нее^ма'нъ эTи^де` и^ реq, с^е ё^бо гл~ахъ ја%ко и^зы'идетъ ко мнњ` и^ ста'нетъ и^ призове'тъ и%менемъ б~а свое^го. и^ возло'житъ рђ'кђ свою` на мњ'сто, и^ ѓ^чи'ститъ прока'зђ”
καὶ ἐθυμώθη Ναιμὰν καὶ ἀπῆλθε καὶ εἶπεν· ἰδοὺ εἶπον ὅτι πρός με πάντως ἐξελεύσεται καὶ στήσεται καὶ ἐπικαλέσεται ἐν ὀνόματι Θεοῦ αὐτοῦ καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν τόπον καὶ ἀποσυνάξει τὸ λεπρόν·
12
12
То нᲇ'сть л^и ё%нше а^ва'на и^ фарфа'на рњки` дама'сковњ па'че і^ѓ^рда'на, и^ вс^я во'ды і^и^л~евы. т^о не и'мамъ л^и шеD и^змы'тися в ни'хъ, и^ ѓ^чи'щђся и^ ё^клони'ся гнњ'венъ і^ и^де`”
οὐχὶ ἀγαθὸς ᾿Αβανὰ καὶ Φαρφὰρ ποταμοὶ Δαμασκοῦ ὑπὲρ πάντα τὰ ὕδατα ᾿Ισραήλ; οὐχὶ πορευθεὶς λούσομαι ἐν αὐτοῖς καὶ καθαρισθήσομαι; καὶ ἐξέκλινε καὶ ἀπῆλθεν ἐν θυμῷ.
13
13
И$ приближи'шася ѓ%троцы е^го и^ рњша е^мђ гл~юще. а%ще б^ы ве'лїе сло'во гл~алъ прoркъ теб^њ не бы л^и сътвори`лъ е^си ја%коже с^и, с'и же рече к тебњ` и^змы'ися и^ ѓ^чи'стишися”
καὶ ἤγγισαν οἱ παῖδες αὐτοῦ καὶ ἐλάλησαν πρὸς αὐτόν· μέγα λόγον ἐλάλησεν ὁ προφήτης πρὸς σέ· οὐχὶ ποιήσεις; καὶ ὅτι εἶπε πρὸς σέ, λοῦσαι καὶ καθαρίσθητι.
14
14
И$ сни'де нее^маn и^ погрђзи'ся въ і^ѓ^рда'нњ сеDмери'цею. по гл~ђ і^е^лисе'я. и^ ѓ^брати'ся пло'ть е^го ја%ко пло'ть ѓ^троча'те мла'да и^ ѓ^цысти'ся”
καὶ κατέβη Ναιμὰν καὶ ἐβαπτίσατο ἐν τῷ ᾿Ιορδάνῃ ἑπτάκις κατὰ τὸ ρῆμα ῾Ελισαιέ, καὶ ἐπέστρεψεν ἡ σάρξ αὐτοῦ ὡς σάρξ παιδαρίου μικροῦ, καὶ ἐκαθαρίσθη.
15
15
И$ возврати'ся па'ки кᲆ іе^лисе'ю то'й са'мъ, и^ вс^е ѓ^плъче'нїе е^го. и^ пришеD ста` преD нимъ. и^ рече, а%зъ нн~њ разђмњхъ ја%ко нњ'сть б~а въ все'и земли`. н^ото'кмо въ і^и^л~и. то с^е ё^же` прїими блsвенїе эT раба` свое^го”
καὶ ἐπέστρεψε πρὸς ῾Ελισαιὲ αὐτὸς καὶ πᾶσα ἡ παρεμβολὴ αὐτοῦ, καὶ ἦλθε καὶ ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ εἶπεν· ἰδοὺ δὴ ἔγνωκα ὅτι οὐκ ἔστι Θεὸς ἐν πάσῃ τῇ γῇ, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ ἐν τῷ ᾿Ισραήλ· καὶ νῦν λαβὲ τὴν εὐλογίαν παρὰ τοῦ δούλου σου.
16
16
И$ рече і^е^лисе'и жи'въ г~ь и^же преDстою` преD ниM. а%ще прїимђ чт^о, и^ нђжда'ше и& взяти и^ не послђша е^го н^и взя`”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ζῇ Κύριος, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ, εἰ λήψομαι· καὶ παρεβιάσατο αὐτὸν λαβεῖν, καὶ ἠπείθησε.
17
17
И$ рече нее^ма'нъ а%ще ли, не хо'щеши взя'ти т^о да'ждъ м^и рабђ` твое^мђ бре'мя сђпрђ'гома м#щима. эT земля се'я чрьме'ныя, ја%ко не сътвори'тъ эTсе'лњ ра'бъ тво'и вс^есожъже'нїя и^ жрътвы богоM и%нњмъ, н^о г~ђ е^ді'номђ”
καὶ εἶπε Ναιμάν· καὶ εἰ μή, δοθήτω δὴ τῷ δούλῳ σου γόμος ζεῦγος ἡμιόνων, ὅτι οὐ ποιήσει ἔτι ὁ δοῦλός σου ὁλοκαύτωμα καὶ θυσίασμα θεοῖς ἑτέροις, ἀλλ᾿ ἢ τῷ Κυρίῳ μόνῳ·
18
18
Э$ гл~ђ же сеM и^ словеси` се'мъ да эTпђститъ г~ь рабђ` твое^мђ, внегда` вни'детъ господи'нъ мо'и в до'мъ рем#ма'новᲆ на поклоне'нїе е^мђ, и^ та'мо почїе^тъ в рђ'кђ мое'ю, и^ поклоню'ся в до'мђ рем#ма'ни, е^гда` кланя'тися е^мђ в до'мђ рем#ма'ни. и^ да ѓ^чи'ститъ ё^бо г~ь раба` твое^го ѓ^ словеси` се'мъ”
καὶ ἱλάσεται Κύριος τῷ δούλῳ σου ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι τὸν κύριόν μου εἰς οἶκον Ρεμμὰν προσκυνῆσαι ἐκεῖ καὶ αὐτὸς ἐπαναπαύσεται ἐπὶ τῆς χειρός μου καὶ προσκυνήσω ἐν οἴκῳ Ρεμμὰν ἐν τῷ προσκυνεῖν αὐτὸν ἐν οἴκῳ Ρεμμάν, καὶ ἱλάσεται δὴ Κύριος τῷ δούλῳ σου ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ.
19
19
И$ рече і^е^лисе'и къ нее^ма'нђ. и^ди` с ми'роM и^ эTи^де` эT не'го въ хавра'ньскђ зе'млю”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιὲ πρὸς Ναιμάν· δεῦρο εἰς εἰρήνην. καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτοῦ εἰς δεβραθὰ τῆς γῆς.
20
20
И$ реq гиѓ^зїи ѓ^тро'чищъ і^е^лисеѓ'въ. се господи'нᲆ мо'и. эTра'ди нее^ма'нђ сљ=ряни'нђ семђ`. не взя'ти эT рђки` е^го и^же принесе`. жи'въ г~ь ја%ко и%мамъ тещи` въ слDњ е^го и^ возмђ` эT не'го нњ'что”
καὶ εἶπε Γιεζὶ τὸ παιδάριον ῾Ελισαιέ· ἰδοὺ ἐφείσατο ὁ κύριός μου τοῦ Ναιμὰν τοῦ Σύρου τούτου τοῦ μὴ λαβεῖν ἐκ χειρὸς αὐτοῦ ἃ ἐνήνοχε· ζῇ Κύριος ὅτι εἰ μὴ δραμοῦμαι ὀπίσω αὐτοῦ καὶ λήψομαι ἀπ᾿ αὐτοῦ τι.
21
21
И$ тече` гиѓ^зїи въ слDњ нее^ма'новъ” и^ ви'дњ е^го нее^ма'нъ текђща въ слDњ е^го. и^ въꙁврати'ся съ колесни'ца на срњте'нїе е^мђ. и^ рече гиѓ^зїи ми'ръ т^и, сїи
καὶ ἐδίωξε Γιεζὶ ὀπίσω τοῦ Ναιμάν, καὶ εἶδεν αὐτὸν Ναιμὰν τρέχοντα ὀπίσω αὐτοῦ καὶ ἐπέστρεψεν ἀπὸ τοῦ ἅρματος εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ καὶ εἶπεν· εἰρήνη·
22
22
же рече ми'ръ” Господи'нъ мо'и посла` м^я гл~я. с^е нн~њ прїидо'ста ко мнњ` дв^а ѓ^тро'чища эT го'ры е^фре'мля эT сн~овъ пророчъ, да'ждъ ё^бо рече е^ю` ради тала'нтъ сре'бра, и^ дв^њ и^змњ'нњ ри'зъ”
ὁ κύριός μου ἀπέστειλέ με λέγων· ἰδοὺ νῦν ἦλθον πρός με δύο παιδάρια ἐξ ὄρους ᾿Εφραὶμ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν προφητῶν· δὸς δὴ αὐτοῖς τάλαντον ἀργυρίου καὶ δύο ἀλλασσομένας στολάς.
23
23
И$ рече нее^маn возми` нн~њ дв^а тала'нта сре'бра. и^ взя` дв^а тала'нта во два` мњшца и^ дв^њ и^змњ'нњ ри'зъ. и^ възложи на' два ѓ^тро'чища своя`. і^ и^до'ша преD ниM
καὶ εἶπε· λαβὲ διτάλαντον ἀργυρίου· καὶ ἔλαβε δύο τάλαντα ἀργυρίου ἐν δυσὶ θυλάκοις καὶ δύο ἀλλασσομένας στολὰς καὶ ἔδωκεν ἐπὶ δύο παιδάρια αὐτοῦ. καὶ ᾖραν ἔμπροσθεν αὐτοῦ.
24
24
и^ прїидо'ша в сђмра'ки, и^ взя'тъ эT рђкђ ею` и^ сокры` въ хра'мњ, и^ эTпђсᲄи мђжа”
καὶ ἦλθον εἰς τὸ σκοτεινόν, καὶ ἔλαβεν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ παρέθετο ἐν οἴκῳ καὶ ἐξαπέστειλε τοὺς ἄνδρας.
25
25
И$ са'мъ вшеD преDста` господи'нђ свое^мђ, и^ рече к немђ і^е^лисе'и эTкђдђ прїиде гиѓ^ꙁїи. и^ реq гиѓ^ꙁїи не и^сходи'лъ ра'бъ тво'и ника'може”
καὶ αὐτὸς εἰσῆλθε καὶ παρεστήκει πρὸς τὸν κύριον αὐτοῦ· καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ῾Ελισαιέ· πόθεν, Γιεζί; καὶ εἶπε Γιεζί· οὐ πεπόρευται ὁ δοῦλός σου ἔνθα καὶ ἔνθα.
26
26
И$ реq к не'мђ і^е^лисе'и нњ'сть л^и ходи'ло срDце мое` с тобо'ю, и^ ви'дњ ја%ко возвраща'лъся мђжъ с колесни'ца е^го въ срᲇтенїе тебњ`. и^ нн~њ прїяl е^си сре'бро и^ ри'зы взялъ е^си себњ`. да кђ'пиши за ни'хъ верто'грады, и^ масли'ны и^ виногра'ды, и^ ѓ'вца и^ волы`. и^ ѓ'трокы и^ ѓ^трокови'ца”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ῾Ελισαιέ· οὐχὶ ἡ καρδία μου ἐπορεύθη μετὰ σοῦ, ὅτε ἐπέστεψεν ὁ ἀνὴρ ἀπὸ τοῦ ἅρματος εἰς συναντήν σοι; καὶ νῦν ἔλαβες τὸ ἀργύριον, καὶ νῦν ἔλαβες τὰ ἱμάτια καὶ ἐλαιῶνας καὶ ἀμπελῶνας καὶ πρόβατα καὶ βόας καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας·
27
27
И$ прока'за нее^ма'нова да прильнетъ на тебњ`, и^ на сњмени твоеM во вњки. і^ и^зы'де эT лица` е^го прокаженъ ја%ко снњ'гъ”
καὶ ἡ λέπρα Ναιμὰν κολληθήσεται ἐν σοὶ καὶ ἐν τῷ σπέρματί σου εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ ἐξῆλθεν ἐκ προσώπου αὐτοῦ λελεπρωμένος ὡσεὶ χιών.
Глvа, ѕ~”
Κεφάλαιο 6
1
1
И$ рњша сн~ове прoрчи кᲆ і^е^лисе'ю с^е ё^бо мњсто и^дњже м^ы живе'мъ проти'вђ тебе`. тњ'сно е^сть на'мъ”
ΚΑΙ εἶπον υἱοὶ τῶν προφητῶν πρὸς ῾Ελισαιέ· ἰδοὺ δὴ ὁ τόπος, ἐν ᾧ ἡμεῖς οἰκοῦμεν ἐνώπιόν σου, στενὸς ἀφ᾿ ἡμῶν·
2
2
То да и^де'мъ нн~њ до і^ѓ^рда'на. и^ да во'ꙁмемъ эTтђдђ мђжъ по беръвнђ` е^ді'номђ, и^ да сътвори'мъ себњ т^ђ ѓ^би'телища пребыва'ти т^ђ. и^ сїи рече и^дњте”
πορευθῶμεν δὴ ἕως τοῦ ᾿Ιορδάνου καὶ λάβωμεν ἐκεῖθεν ἀνὴρ εἷς δοκόν μίαν καὶ ποιήσωμεν ἑαυτοῖς ἐκεῖ τοῦ οἰκεῖν ἐκεῖ. καὶ εἶπε· δεῦτε.
3
3
И$ рече е^ді'нъ гряd и^ са'мъ съ рабы` свои^ми, и^ сїи рече аZ и^дђ`”
καὶ εἶπεν ὁ εἷς ἐπιεικῶς· δεῦρο μετὰ τῶν δούλων σου· καὶ εἶπεν· ἐγὼ πορεύσομαι.
4
4
І$ и^де` с ни'ми и^ дошеDше до і^ѓ^рда'на сњко'ша дре'во”
καὶ ἐπορεύθη μετ᾿ αὐτῶν, καὶ ἦλθον εἰς τὸν ᾿Ιορδάνην καὶ ἔτεμνον τὰ ξύλα.
5
5
И$ е^гда е^ді'нъ эTсњка'ше бер#вно`, и^ с^е желњ'зо спаде` с топори'ща и впаде` в# во'дђ. и^ възопи` и^ рече ЭO господи'не мои и^ си` е^заа'х#”
καὶ ἰδοὺ ὁ εἷς καταβάλλων τὴν δοκόν, καὶ τὸ σιδήριον ἐξέπεσεν εἰς τὸ ὕδωρ· καὶ ἐβόησεν· ὧ Κύριε, καὶ αὐτὸ κεκρυμμένον.
6
6
И рече чл~кᲆ бж~їи где` паде`, и^ покаꙁа` е^мђ мњ'сто. ѓ%нъ же вломи` дре'во и^ в#ве'рже и& т^ђ. и^ въсплы` желњꙁо”
καὶ εἶπεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ· ποῦ ἔπεσε; καὶ ἔδειξεν αὐτῷ τὸν τόπον. καὶ ἀπέκνισε ξύλον καὶ ἔρριψεν ἐκεῖ, καὶ ἐπεπόλασε τὸ σιδήριον.
7
7
И$ рече воꙁми` са'мъ, и^ сїи просте'ръ рђкђ свою` и^ взяT е&”
καὶ εἴρηκεν· ὕψωσον σεαυτῷ· καὶ ἐξέτεινε τὴν χεῖρα καὶ ἔλαβεν αὐτό.
8
8
И$ цр~ь сљ=рскїи б^њ вою'я на і^и^л~я, и^ совњща` съ ѓ%троки свои^ми гл~я. на мњ'сто нњ'кое і^е^лмо'не преи^дђ`”
καὶ ὁ βασιλεὺς Συρίας ἦν πολεμῶν ἐν ᾿Ισραὴλ καὶ ἐβουλεύσατο πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ λέγων· εἰς τὸν τόπον τόνδε τινὰ ἐλμωνὶ παρεμβαλῶ.
9
9
И$ посла` і^е^лисе'и къ цр~ю і^и^л~евђ гл~я съхрани` не преити` на мњ'сто с^е. ја%кот^ђ сљ=ря'не ꙁаляго'ша”
καὶ ἀπέστειλεν ῾Ελισαιὲ πρὸς τὸν βασιλέα ᾿Ισραὴλ λέγων· φύλαξαι μὴ παρελθεῖν ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ὅτι ἐκεῖ Συρία κέκρυπται.
10
10
И$ посла` цр~ь і^и^л~евᲆ на мњсᲄо ѓ^ не'мже реq е^мђ і^е^лисе'и, соблюде'ся эTтђдђ ни е^ді'ною ни два'жды”
καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ εἰς τὸν τόπον, ὃν εἶπεν αὐτῷ ῾Ελισαιέ, καὶ ἐφυλάξατο ἐκεῖθεν οὐ μίαν οὐδὲ δύο.
11
11
И$ смђти'ся срDце цр~ю сљ=рскђ ѓ^ словесᲇ семъ. и^ приꙁва` ѓ%троки своя` и^ рече к ни'мъ, не возвњща'ете м^и кт^о предае'тъ м^я в рђцњ цр~ю і^и^л~евђ”
καὶ ἐξεκινήθη ἡ ψυχὴ βασιλέως Συρίας περὶ τοῦ λόγου τούτου, καὶ ἐκάλεσε τοὺς παῖδας αὐτοῦ καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· οὐκ ἀναγγελεῖτέ μοι τίς προδίδωσί με βασιλεῖ ᾿Ισραήλ;
12
12
И$ рече е^ді'нъ эT ѓ'трокъ е^го. н^и господине мо'и цр~ю, ја%ко прoркъ і^е^лисе'и и^же въ і^и^л~и возвњща'етъ цр~ю і^и^л~вђ вс^я словеса` ја%же а%ще гл~еши въ сокро'вищи ло'жница свое'я”
καὶ εἶπεν εἷς τῶν παίδων αὐτοῦ· οὐχί κύριέ μου βασιλεῦ, ὅτι ῾Ελισαιὲ ὁ προφήτης ὁ ἐν ᾿Ισραὴλ ἀναγγέλλει τῷ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἐὰν λαλήσῃς ἐν τῷ ταμιείῳ τοῦ κοιτῶνός σου.
13
13
И$ рече и^дњте и^ ё^вњдњте гдњ` е^сть с^е. и^ посла'въ приведђ и&, и^ возвњсᲄи'ша е^мђ гл~юще се е^сть во е^вдоџаи'ме”
καὶ εἶπε· δεῦτε ἴδετε ποῦ οὗτος, καὶ ἀποστείλας λήψομαι αὐτόν· καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ λέγοντες· ἰδοὺ ἐν Δωθαΐμ.
14
14
И$ посла` та'мо ко'ня и^ колесни'ца и^ си'лђ тя'жкђ, и^ прїидо'ша но'щїю и^ ѓ^бъја%ша гра'дъ”
καὶ ἀπέστειλεν ἐκεῖ ἵππον καὶ ἅρμα καὶ δύναμιν βαρεῖαν, καὶ ἦλθον νυκτὸς καὶ περιεκύκλωσαν τὴν πόλιν.
15
15
И$ ё^рани` заё'тра раb і^е^лисе'ѓ^въ, и^ въста'въ и^зы'иде, и^ с^е си'ла ѓ^бъстђпи` граD и^ ко'ни и^ колесни'ца, и^ рече ѓ%ᲄрокъ е^го к немђ ЭO господине чт^о сътвори'мъ”
καὶ ὤρθρισεν ὁ λειτουργὸς ῾Ελισαιὲ ἀναστῆναι καὶ ἐξῆλθε, καὶ ἰδοὺ δύναμις κυκλοῦσα τὴν πόλιν καὶ ἵππος καὶ ἅρμα, καὶ εἶπε τὸ παιδάριον πρὸς αὐτόν· ὦ κύριε, πῶς ποιήσομεν;
16
16
И$ рече і^е^лисе'и не бо'ися ја%ко бо'лїи е^сть со на'ми, па'че не'же и^же сᲆ ни'ми”
καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· μὴ φοβοῦ, ὅτι πλείους οἱ μεθ᾿ ἡμῶν ὑπὲρ τοὺς μετ᾿ αὐτῶν.
17
17
И$ помоли'ся і^е^лисе'и и^ рече, г~и эTвръзи` нн~њ ѓ%чи ѓ%трока свое^го и^ ё'зриT, и^ эTвръ'ꙁе ѓ%чи ѓ^тро'чища и^ ви'дњ и^ с^е гора` и^спо'лнь ко'нь и^ колесни'ца ѓ%гньна ѓ%крsтъ і^е^лисе'я”
καὶ προσηύξατο ῾Ελισαιὲ καὶ εἶπε· Κύριε, διάνοιξον δὴ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ παιδαρίου καὶ ἰδέτω· καὶ διήνοιξε Κύριος τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ καὶ εἶδε. καὶ ἰδοὺ τὸ ὄρος πλῆρες ἵππων, καὶ ἅρμα πυρὸς περικύκλῳ ῾Ελισαιέ.
18
18
И$ снидо'ша к немђ и^ помоли'ся і^е^лисе'и къ г~ђ. и^ рече, порази` ё^бо ја^ꙁы'къ се'и невидњ'нїем# и^ порази` и^хъ невидњ'нїемъ по гл~ђ і^е^лисе'е^вђ”
καὶ κατέβησαν πρὸς αὐτόν, καὶ προσηύξατο πρὸς Κύριον καὶ εἶπε· πάταξον δὴ τὸ ἔθνος τοῦτο ἀορασίᾳ· καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς ἀορασίᾳ κατὰ τὸ ρῆμα ῾Ελισαιέ.
19
19
И$ рече к ни'мъ і^е^лисе'и, не се` пђть и^ не се` гра'дъ. гряди'те по мн^њ и^ ведђ` в^ы къ мђж'еви е^гоже и%щете в^ы. и^ веде` я& в# самарїю”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ῾Ελισαιέ· οὐχὶ αὕτη ἡ πόλις καὶ αὕτη ἡ ὁδός· δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ἄξω ὑμᾶς πρὸς τὸν ἄνδρα, ὃν ζητεῖτε· καὶ ἀπήγαγεν αὐτοὺς πρὸς Σαμάρειαν.
20
20
И$ бы'сть е^гда` внидо'ша въ самарїю, и рече і^е^лисе'и эTвръзи` ё^бо и^мъ г~и ѓ%чи и^хъ и^ да ви'дятᲆ. и^ эTвръзе` г~ь ѓ%чи и^хъ и^ ви'дњша. и^ с^е бя'хђ посредњ самарїя”
καὶ ἐγένετο ὡς εἰσῆλθον εἰς Σαμάρειαν, καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ἄνοιξον δή, Κύριε, τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν καὶ ἰδέτωσαν· καὶ διήνοιξε Κύριος τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἦσαν ἐν μέσῳ Σαμαρείας.
21
21
И$ рече цр~ь і^ил~евъ къ і^е^лисе'ю ја%ко ви'дњ я& а%ще поражђ` я& пораже'нїемъ эTч~е”
καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ῾Ελισαιέ, ὡς εἶδεν αὐτούς· εἰ πατάξας πατάξω, πάτερ;
22
22
И$ рече і^е^лисе'и не порази'ши. н^отоkмо е^же е^си плњниl ѓ^рђжїемъ си'мъ, и^ лђкомъ свои^мъ и^ꙁбїе'ши. предложи` и^мъ хлњбы и^ во'дђ да ја^дя'тъ. и^ да пі'ютъ. и^ да и^дђтъ къ господи'нђ свое^мђ”
καὶ εἶπεν· οὐ πατάξεις, εἰ μὴ οὓς ᾐχμαλώτευσας ἐν ρομφαίᾳ σου καὶ τόξῳ σου σὺ τύπτεις· παράθες ἄρτους καὶ ὕδωρ ἐνώπιον αὐτῶν, καὶ φαγέτωσαν καὶ πιέτωσαν καὶ ἀπελθέτωσαν πρὸς τὸν κύριον αὐτῶν.
23
23
И$ преDложи` и^мъ предъложе'нїе ве'лїе и^ ја%ша и^ пи'ша. и^ эtпђсᲄи` я& і^ и^до'ша кᲆ господинђ свое^мђ, и^ не приложи'ша ктомђ` приходи'ти и^с# сљ=рїя въ ꙁеMлю і^и^л~евђ”
καὶ παρέθηκεν αὐτοῖς παράθεσιν μεγάλην, καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον· καὶ ἀπέστειλεν αὐτούς, καὶ ἀπῆλθον πρὸς τὸν κύριον αὐτῶν. καὶ οὐ προσέθεντο ἔτι μονόζωνοι Συρίας τοῦ ἐλθεῖν εἰς γῆν ᾿Ισραήλ.
24
24
И бы'сть по сихъ. и^ събра` сн~ъ а^де'ровъ цр~ь а^сљ=рїискїи, вс^е ѓ^полче'нїе свое. и^ вше'дъ ѓ^бъсњде самарїю”
Καὶ ἐγένετο μετὰ ταῦτα καὶ ἤθροισεν υἱὸς ῎Αδερ βασιλεὺς Συρίας πᾶσαν τὴν παρεμβολὴν αὐτοῦ καὶ ἀνέβη καὶ περιεκάθισεν ἐπὶ Σαμάρειαν.
25
25
И$ бы'сть гла'дъ вели'къ въ самарїи`, и^ с^е ѓ^бъсњдо'ша ю&” до'ндеже бы'сть глава` ѓ^сло'ва за н~, си'кль сребра`, и^ четве'ртая ча'сть мњры гно'ю голђби'наго, за е~ си'кль сребра`”
καὶ ἐγένετο λιμὸς μέγας ἐν Σαμαρείᾳ, καὶ ἰδοὺ περιεκάθηντο ἐπ᾿ αὐτήν, ἕως οὗ ἐγενήθη κεφαλὴ ὄνου πεντήκοντα σίκλων ἀργυρίου καὶ τέταρτον τοῦ κάβου κόπρου περιστερῶν πέντε σίκλων ἀργυρίου.
26
26
И$ бы'сть цр~ь і^и^л~въ ходя` по стњна'мъ. и^ жена` нњ'кая возопи` к немђ гл~ющи, сп~си м^я господине мои цр~ю”
καὶ ἦν ὁ βασιλεὺς διαπορευόμενος ἐπὶ τοῦ τείχους, καὶ γυνὴ ἐβόησε πρὸς αὐτὸν λέγουσα· σῶσον, κύριε βασιλεῦ.
27
27
И$ рече е'й а^ще ᲄебе не спsаеT г~ь, ка'ко а^ꙁъ сп~сђ тя. е^да` эT гђмна` и^л^и эT точи'ла”
καὶ εἶπεν αὐτῇ· μή σε σώσαι Κύριος, πόθεν σώσω σε; μὴ ἀπὸ ἅλωνος ἢ ἀπὸ ληνοῦ;
28
28
И$ рече е'й цр~ь что` т^и е^сть, ѓ^на' же эTвњща`, и^ рече, сїя жена` къ мн^њ рече` да'ждь ми сн~ъ твои да и^ ја^ди'мъ и& дне'сь. а^ ё'тро мое^го сн~а з#ја^ди'мъ.
καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς· τί ἔστι σοι; καὶ εἶπεν ἡ γυνή· αὕτη εἶπε πρός με· δὸς τὸν υἱόν σου καὶ φαγόμεθα αὐτὸν σήμερον, καὶ τὸν υἱόν μου φαγόμεθα αὐτὸν αὔριον·
29
29
і^ и^спеко'хомъ сн~а мое^го і^ и^з#ја^до'хомъ и&. и^ рњхъ ко не'и въ дн~ь вторы'и. да'ждь сн~а твое^го і^ и^з#ја^ди'мъ и&, и^ съкры` сн~а свое^го”
καὶ ἡψήσαμεν τὸν υἱόν μου καὶ ἐφάγομεν αὐτόν, καὶ εἶπον πρὸς αὐτὴν τῇ ἡμέρᾳ τῇ δευτέρᾳ· δὸς τὸν υἱόν σου καὶ φάγωμεν αὐτόν. καὶ ἔκρυψε τὸν υἱόν αὐτῆς.
30
30
И$ бы'сᲄь ја%ко слы'ша цр~ь і^и^л~евъ словеса` жены`. и^ раздра` ри'зы своя. и^ хожда'ше по стњнњ`. и^ ви'дњша лю'дїе вре'тище на пло'ти е^го внђтръ”
καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ τοὺς λόγους τῆς γυναικός, διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς διεπορεύετο ἐπὶ τοῦ τείχους. καὶ εἶδεν ὁ λαὸς τὸν σάκκον ἐπὶ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ἔσωθεν.
31
31
И$ рече цр~ь сїя да сътвори'тъ м^и б~ъ и^ с^и да приложи'тъ м^и а^ще бђдетъ і^е^лисе'и съ главо'ю свое'ю днесь”
καὶ εἶπε· τάδε ποιήσαι μοι ὁ Θεὸς καὶ τάδε προσθείη, εἰ στήσεται ἡ κεφαλὴ ῾Ελισαιὲ ἐπ᾿ αὐτῷ σήμερον.
32
32
І$е^лисе'и же сњдя'ше в домђ` свое^мъ. и^ ста'рцы сидя'хђ с нимъ, и^ посла` цр~ь мђжа преD лицемъ своиM и^ преже да'же прїити` посла'вшемђ к немђ. и^ то'и рече къ ста'рцемъ. не вњсте л^и ја%ко посла` сн~ъ ё^бїици сего`, да эTсњчетъ главђ` мою. и^ ви'дите до'ндеже прїидетъ посе'лъ. ё^тверди'те две'ри и^ печа'лна сътвори'те и& ё^ две'рїи. не то'потъ л^и но'гђ господина е^го въслњдъ е^го”
καὶ ῾Ελισαιὲ ἐκάθητο ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἐκάθηντο μετ᾿ αὐτοῦ. καὶ ἀπέστειλεν ἄνδρα πρὸ προσώπου αὐτοῦ πρὶν ἐλθεῖν τὸν ἄγγελον πρὸς αὐτὸν καὶ αὐτὸς εἶπε πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους· εἰ οἴδατε ὅτι ἀπέστειλεν ὁ υἱὸς τοῦ φονευτοῦ οὗτος ἀφελεῖν τὴν κεφαλήν μου; ἴδετε ὡς ἂν ἔλθῃ ὁ ἄγγελος, ἀποκλείσατε τὴν θύραν· καὶ παραθλίψατε αὐτὸν ἐν τῇ θύρᾳ· οὐχὶ φωνὴ τῶν ποδῶν τοῦ κυρίου αὐτοῦ κατόπισθεν αὐτοῦ;
33
33
И$ е^ще` е^мђ гл~ющђ с ни'ми. и^ с^е посе'л# сни'де к немђ, и^ пости'же и& цр~ь и^ реq, с^е си` ѕло'ба эT г~а. т^о потръплю` гв~и ксемђ`”
ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος μετ᾿ αὐτῶν καὶ ἰδοὺ ἄγγελος κατέβη πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν· ἰδοὺ αὕτη ἡ κακία παρὰ Κυρίου· τί ὑπομείνω τῷ Κυρίῳ ἔτι;
Глvа, з~”
Κεφάλαιο 7
1
1
И$ рече і^е^лисе'и слы'шите слово гн~е. си'це гл~етъ г~ь ја%ко в ча'съ сїи ё'тро. мњра мђки` пшени'чны бђдетъ ꙁа си'кль е^ді'н#, и^ дв^њ мњрњ ја^чме'ню ꙁа си'кль е^дїнъ, въ вра'тXњ самарїя”
ΚΑΙ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ἄκουσον λόγον Κυρίου· τάδε λέγει Κύριος· ὡς ἡ ὥρα αὕτη αὔριον μέτρον σεμιδάλεως σίκλου καὶ δίμετρον κριθῶν σίκλου ἐν ταῖς πύλαις Σαμαρείας.
2
2
И$ эTвњща` триста'тъ, на него'же цр~ь въспочива'ше рђцњ свои`. и^ рече къ і^е^лисе'ю. с^е а^ще ѓ^тво'ритъ г~ь и^ хля'би нбsныя. т^о не бђдетъ гл~ъ се'и. і^е^лисе'и рече с^е т^ы ё'зриши ѓ^чи'ма свои^ма. и^ эTтђдњ не и%маши ја%сти”
καὶ ἀπεκρίθη ὁ τριστάτης, ἐφ᾿ ὃν ὁ βασιλεὺς ἐπανεπαύετο ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ, τῷ ῾Ελισαιὲ καὶ εἶπεν· ἰδοὺ ποιήσει Κύριος καταράκτας ἐν οὐρανῷ, μὴ ἔσται τὸ ρῆμα τοῦτο; καὶ ῾Ελισαιὲ εἶπεν· ἰδοὺ σὺ ὄψει τοῖς ὀφθαλμοῖς σου καὶ ἐκεῖθεν οὐ φάγῃ.
3
3
И$ бя'хђ д~ мђжи прокаже'ни при вра'техᲆ гра'да и^ рече мђжъ къ и'скренемђ си` чт^о мы` сњди'мъ здњ` дондеже ё'мреM”
καὶ τέσσαρες ἄνδρες ἦσαν λεπροὶ παρὰ τὴν θύραν τῆς πόλεως, καὶ εἶπεν ἀνὴρ πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· τί ἡμεῖς καθήμεθα ὧδε, ἕως ἀποθάνωμεν;
4
4
А$ще речемъ вни'демъ во' градᲆ. т^о гла'дъ е^сть во' граде. и^ ё'мремъ та'мо. а^ще л^и сњди'мъ здњ` т^о и^ та'ко ё'мремъ. и^ нн~њ и^демъ, и^ внїидемъ въ по'лкъ сљ=рїискїи, а^ще живяT н^ы жи'ви бђ'демъ. а^ще л^и ё^мрътвя'тъ н^ы, т^о ё'мреM.
ἐὰν εἴπωμεν, εἰσέλθωμεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ ὁ λιμὸς ἐν τῇ πόλει καὶ ἀποθανούμεθα ἐκεῖ· καὶ ἐὰν καθίσωμεν ὧδε, καὶ ἀποθανούμεθα. καὶ νῦν δεῦτε καὶ ἐμπέσωμεν εἰς τὴν παρεμβολὴν Συρίας· ἐὰν ζωογονήσωσιν ἡμᾶς, καὶ ζησόμεθα· καὶ ἐὰν θανατώσωσιν ἡμᾶς, καὶ ἀποθανούμεθα.
5
5
И$ въста'вше тмо'ю внидо'ша в по'лкᲆ сљ=рїискїи. и^ внидо'ша срњди` по'лка сљ=рїиска. и^ с^е не бњ мђжа т^ђ.
καὶ ἀνέστησαν ἐν τῷ σκότει εἰσελθεῖν εἰς τὴν παρεμβολὴν Συρίας καὶ ἦλθον εἰς μέρος παρεμβολῆς Συρίας, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ἐκεῖ.
6
6
и^ г~ь слы'шано сътвори` полкђ сљ=рїискђ. гла'съ ѓ^рђжїя. и^ гла'съ ко'нь и^ глsа си'лы вели'ки. и^ рече мђжъ къ браᲄђ свое'мђ с^е нн~њ наја%лъ е^сть на на'съ цр~ь і^и^л~евъ цр~я хетъџе'иска и^ цр~я е^гљ=пет#ска прїити` на на'съ”
καὶ κύριος ἀκουστὴν ἐποίησε παρεμβολὴν τὴν Συρίας φωνὴν ἅρματος καὶ φωνὴν ἵππου, φωνὴν δυνάμεως μεγάλης, καὶ εἶπεν ἀνὴρ πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· νῦν ἐμισθώσατο ἐφ᾿ ἡμᾶς ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ τοὺς βασιλέας τῶν Χετταίων καὶ τοὺς βασιλέας Αἰγύπτου τοῦ ἐλθεῖν ἐφ᾿ ἡμᾶς.
7
7
И$ въста'вше въ нощи бњжа'ша и^ ѓ^ста'виша сњни своя и^ ко'ни и^ ѓ^слы` своа ја%коже е^сть въ станђ` и^ ја%коже бњхђ са'ми же бњжа'ша дш~а ради свое'я”
καὶ ἀνέστησαν καὶ ἀπέδρασαν ἐν τῷ σκότει καὶ ἐγκατέλιπαν τὰς σκηνὰς αὐτῶν καὶ τοὺς ἵππους αὐτῶν καὶ τοὺς ὄνους αὐτῶν ἐν τῇ παρεμβολῇ ὥς ἐστι καὶ ἔφυγον πρὸς τὴν ψυχὴν ἑαυτῶν.
8
8
И$ снидо'ша прокаже'ни с^и до срњди поlка и внидо'ша в сњнь е^дїнђ, и^ ја%ша и^ пи'ша, и^ взя'ша эTтђ'дђ сребро` и^ зла'то, и^ ѓ^де'жда. ше'дше съкры'ша и^ па'ки възврати'вшеся и^ внидо'ша въ дрђгђю сњнь и^ взя'ша эTтђ'дђ и^ съкры'ша”
καὶ εἰσῆλθον οἱ λεπροὶ οὗτοι ἕως μέρους τῆς παρεμβολῆς καὶ εἰσῆλθον εἰς σκηνὴν μίαν καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον καὶ ᾖραν ἐκεῖθεν ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ ἱματισμὸν καὶ ἐπορεύθησαν· καὶ ἐπέστρεψαν ἐκεῖθεν καὶ εἰσῆλθον εἰς σκηνὴν ἄλλην καὶ ἔλαβον ἐκεῖθεν καὶ ἐπορεύθησαν καὶ κατέκρυψαν.
9
9
И$ рече мђжъ кождо къ и'скренемђ своемђ. не бл~го м^ы ᲄво'римо дне'сь, дн~ь б^о сїи дн~ь бл~говᲇще'нїя е^сть. а^ мы` молчиM и^ а'ще пребђдемъ до свњта ё'трђ, ѓ^бря'щет# насъ безако'нїе, нн~њ прїидемъ и^ вни'демъ и^ възвњсти'мъ в домђ` цр~евњ”
καὶ εἶπεν ἀνὴρ πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· οὐχ οὕτως ἡμεῖς ποιοῦμεν· ἡ ἡμέρα αὕτη ἡμέρα εὐαγγελίας ἐστί, καὶ ἡμεῖς σιωπῶμεν καὶ μένομεν ἕως φωτὸς τοῦ πρωΐ καὶ εὑρήσομεν ἀνομίαν· καὶ νῦν δεῦρο καὶ εἰσέλθωμεν καὶ ἀναγγείλωμεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως.
10
10
И$ внидо'ша и^ возопи'ша ко вра'томъ гра'да. и^ возвњсти'ша иM гл~юще. внидо'хомъ в по'лкъ сљ=рїискїи и^ с^е не бы'сть т^ђ мђжа ни гласа чл~ча. н^ото'кмо ко'ни привя'зани, и^ ѓ^сля'та и^ сњни и^хъ ја%коже сђть”
καὶ εἰσῆλθον καὶ ἐβόησαν πρὸς τὴν πύλην τῆς πόλεως καὶ ἀνήγγειλαν αὐτοῖς, λέγοντες· εἰσήλθομεν εἰς τὴν παρεμβολὴν Συρίας, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ἐκεῖ ἀνὴρ καὶ φωνὴ ἀνθρώπου, ὅτι εἰ μὴ ἵππος δεδεμένος καὶ ὄνος καὶ αἱ σκηναὶ αὐτῶν ὡς εἰσί.
11
11
И$ вра'тницы возопи'ша и^ возвњсти'ша в домђ` цр~евњ внђтръ”
καὶ ἐβόησαν οἱ θυρωροὶ καὶ ἀνήγγειλαν εἰς τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως ἔσω.
12
12
И$ въста'въ но'щїю цр~ь. и^ рече къ ѓ%трокоM свои'мъ возвњщђ ё'бо ва'мъ нн~њ ја%же сътвориша наM сљ=ря'не. раꙁђмњша ја%ко гла'дни е^смы и^зыидо'ша и^с# станђ`, и^ сокры'шася на селњ` гл~ще ја%ко и^зы'идђтъ и^ꙁ# гра'да і^ и^ме'мъ я& живы. и^ во' градъ вънидемᲆ”
καὶ ἀνέστη ὁ βασιλεὺς νυκτὸς καὶ εἶπε πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ· ἀναγγελῶ δὴ ὑμῖν ἃ ἐποίησεν ὑμῖν Συρία· ἔγνωσαν ὅτι πεινῶμεν ἡμεῖς, καὶ ἐξῆλθαν ἐκ τῆς παρεμβολῆς καὶ ἐκρύβησαν ἐν τῷ ἀγρῷ λέγοντες· ὅτι ἐξελεύσονται ἐκ τῆς πόλεως, καὶ συλληψόμεθα αὐτοὺς ζῶντας καὶ εἰς τὴν πόλιν εἰσελευσόμεθα.
13
13
И$ эTвњща'въ е^дїнъ эT ѓ'трокъ е^го рече. да по'имђтъ нн~њ е~ эT ко'нь ѓ^сᲄа'вшиX и^же сђть ѓ^ста'ли зд^њ. с^е б^о сђть толико всњхъ ё^ мно'жествњ і^и^л~я, ѓ^ста'вльшихъся. и^ по'слемᲆ та'мо и^ ё'зримъ”
καὶ ἀπεκρίθη εἷς τῶν παίδων αὐτοῦ καὶ εἶπε· λαβέτωσαν δὴ πέντε τῶν ἵππων τῶν ὑπολελειμμένων, οἳ κατελείφθησαν ὧδε, ἰδού εἰσι πρὸς πᾶν τὸ πλῆθος ᾿Ισραὴλ τὸ ἐκλεῖπον· καὶ ἀποστελοῦμεν ἐκεῖ καὶ ὀψόμεθα.
14
14
И$ поја%ша дв^а всаDника и^ посла` цр~ь і^ил~евъ въ слњдъ цр~я сљ=рска, гл~я и^мъ грядњте, и видњте”
καὶ ἔλαβον δύο ἐπιβάτας ἵππων, καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ ὀπίσω τοῦ βασιλέως Συρίας λέγων· δεῦτε καὶ ἴδετε.
15
15
І$ и^зыидо'ша по неM до і^ѓ^рда'на. и^ с^е пђть бя'ше ве'сь и^спо'лнь ѓ^де'ждъ и^ ѓ^рђжїя и^же поверго'ша сљ=ря'не, внегда` ё^страшитися иM. и^ возвратишася послы` и^ возвњстиша с^е цр~ю”
καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω αὐτῶν ἕως τοῦ ᾿Ιορδάνου, καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ ὁδὸς πλήρης ἱματίων καὶ σκευῶν, ὧν ἔρριψε Συρία ἐν τῷ θαμβεῖσθαι αὐτούς· καὶ ἐπέστρεψαν οἱ ἄγγελοι καὶ ἀνήγγειλαν τῷ βασιλεῖ.
16
16
І$ и^зыидо'ша лю'дїе и^ раZгра'биша вс^и станы` сљ=рски. и^ быs мњ'ра мђки` пшеничны ꙁа сикль е^диn, и^ дв^њ мњ'рњ ја^чме'ню за сикль по гл~ђ гн~ю”
καὶ ἐξῆλθεν ὁ λαὸς καὶ διήρπασαν τὴν παρεμβολὴν Συρίας, καὶ ἐγένετο μέτρον σεμιδάλεως σίκλου, κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, καὶ δίμετρον κριθῶν σίκλου.
17
17
И цр~ь приста'ви триста'та на не'мже цр~ь ѓ^почива'ше рђка'ма е^го ё^ вра'тъ. и^ попра'ша е^го лю'дїе при вра'тњхъ. и^ ё'мре ја%ко гл~а чл~кᲆ бж~їи и^же гл~а е^гда посе'лъ прїиде к немђ”
καὶ ὁ βασιλεὺς κατέστησε τὸν τριστάτην, ἐφ᾿ ὃν ὁ βασιλεὺς ἐπανεπαύσατο τῇ χειρὶ αὐτοῦ, ἐπὶ τῆς πύλης. καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν ὁ λαὸς ἐν τῇ πύλῃ, καὶ ἀπέθανε, καθὰ ἐλάλησεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, ὃς ἐλάλησεν ἐν τῷ καταβῆναι τὸν ἄγγελον πρὸς αὐτόν.
18
18
И$ бы'сть ја%коже гл~а чл~къ бж~їи гл~я къ цр~ю дв^њ мњ'рњ ја%ч#ме'ню за сикль е^динъ. и^ мњ'ра мђки п#шениqны за сик#ль. бђдеT бо ре'че ја%ко въ сеи ча'съ ё%тро во вра'тњхъ самарїя”
καὶ ἐγένετο καθὰ ἐλάλησεν ῾Ελισαιὲ πρὸς τὸν βασιλέα λέγων· δίμετρον κριθῆς σίκλου καὶ μέτρον σεμιδάλεως σίκλου καὶ ἔσται ὡς ἡ ὥρα αὔριον ἐν τῇ πύλῃ Σαμαρείας·
19
19
И$ эTвњща же тристаT і^е^лисе'ю. и^ реq а^ще г~ь ѓ^тво'ритъ хля'би нбsныя. и^ не бђдетъ гл~ъ се'и. и^ рече і^е^лисе'и с^е ё'зриши ѓ^чи'ма свои^ма а^ эTтђдђ не и'маши ја^сти”
καὶ ἀπεκρίθη ὁ τριστάτης τῷ ῾Ελισαιὲ καὶ εἶπεν· ἰδοὺ Κύριος ποιεῖ καταράκτας ἐν τῷ οὐρανῷ, μὴ ἔσται τὸ ρῆμα τοῦτο; καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ἰδοὺ ὄψῃ τοῖς ὀφθαλμοῖς σου καὶ ἐκεῖθεν οὐ μὴ φάγῃ.
20
20
И$ бы'сть та'ко и^ попра'ша и& лю'дїе ё^ враT и^ ё'мреT”
καὶ ἐγένετο οὕτως, καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν ὁ λαὸς ἐν τῇ πύλῃ καὶ ἀπέθανε.
Глvа, и~”
Κεφάλαιο 8
1
1
И$ посе'мъ гл~а і^е^лисе'и к# женњ` е'иже въскр~еси сн~а гл~я. въста'ни ты`, и^ до'мъ твои. і^ и^ди`. и^ пребыва'и и^дњже а^ще мо'жеши. ја%ко нарече г~ь гла'дъ на' землю. и^ с^е ё^бо прїидеT на седмь лњтъ”
ΚΑΙ ῾Ελισαιὲ ἐλάλησε πρὸς τὴν γυναῖκα, ἧς ἐζωπύρησε τὸν υἱόν, λέγων· ἀνάστηθι καὶ δεῦρο σὺ καὶ ὁ οἶκός σου καὶ παροίκει, οὗ ἐὰν παροικήσῃς, ὅτι κέκληκε Κύριος λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν, καί γε ἦλθεν ἐπὶ τὴν γῆν ἑπτὰ ἔτη.
2
2
И$ въсᲄавши жена` сътвори` т^о по гл~ђ і^е^лисе'евђ. і^ и^де` т^а сама` и^ доM е^я`. и^ всели'ся в зе'млю и^ноплеме'нникъ, з~, лњтᲆ”
καὶ ἀνέστη ἡ γυνὴ καὶ ἐποίησε κατὰ τὸ ρῆμα ῾Ελισαιὲ καὶ αὐτὴ καὶ ὁ οἶκος αὐτῆς καὶ παρῴκει ἐν γῇ ἀλλοφύλων ἑπτὰ ἔτη.
3
3
И$ быs по скон#ча'нїи, з~ ми лњтъ възврати'ся жена` эT и^ноплеме'нникъ во' граD и^ прїиде возопи'ти къ цр~ю ѓ^ домђ` свое^мъ и^ ѓ^ се'лехъ свои^хъ,
καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ τέλος τῶν ἑπτὰ ἐτῶν καὶ ἐπέστρεψεν ἡ γυνὴ ἐκ γῆς ἀλλοφύλων εἰς τὴν πόλιν καὶ ἦλθε βοῆσαι πρὸς τὸν βασιλέα περὶ τοῦ οἴκου ἑαυτῆς καὶ περὶ τῶν ἀγρῶν αὐτῆς.
4
4
и^ гл~а цр~ь къ гиѓ^зїю' ѓ%трокђ і^е^лисе'евђ чл~кђ бж~їю гл~я. и^сповњж'дь м^и нн~њ вели'кая ја%же сътвори` і^е^лисе'и”
καὶ ὁ βασιλεὺς ἐλάλει πρὸς Γιεζὶ τὸ παιδάριον ῾Ελισαιὲ τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θοεῦ λέγων· διήγησαι δὴ ἐμοὶ πάντα τὰ μεγάλα, ἃ ἐποίησεν ῾Ελισαιέ.
5
5
И$ бы'сᲄь е^мђ и^сповњда'ющђ цр~еви, ја%ко жи'ва сътвори` сн~а ё^мръшаго и^ с^е жена` е'йже въскр~еси і^е^лисе'и сн~а ея` въпию%щи цр~еви ѓ^ домђ` свое'мъ и^ ѓ^ се'лехᲆ свои^хᲆ, и^ рече гиѓ^зїи господи'не цр~ю сїя е^сть жена` и^ сїи сн~ъ ея` е^гоже жи'ва сътвори` і^е^лисе'и”
καὶ ἐγένετο αὐτοῦ ἐξηγουμένου τῷ βασιλεῖ, ὡς ἐζωπύρησεν υἱὸν τεθνηκότα, καὶ ἰδοὺ ἡ γυνή, ἧς ἐζωπύρησε τὸν υἱὸν αὐτῆς ῾Ελισαιέ, βοῶσα πρὸς τὸν βασιλέα περὶ τοῦ οἴκου ἑαυτῆς καὶ περὶ τῶν ἀγρῶν ἑαυτῆς· καὶ εἶπε Γιεζί· κύριε βασιλεῦ, αὕτη ἡ γυνὴ καὶ οὖτος ὁ υἱὸς αὐτῆς, ὃν ἐζωπύρησεν ῾Ελισαιέ.
6
6
И$ въпроси` цр~ь женђ` и^сповњ'да е^мђ. и^ да'сть е'й цр~ь ско'пца е^ді'наго гл~я, возврати` е'й ја%же е^я вс^я сђть. и^ вс^я пло'ды села` ея`. эT дн~я того` во'ньже ѓ^ста'ви зе'млю и^ досе'лᲇ”
καὶ ἐπηρώτησεν ὁ βασιλεὺς τὴν γυναῖκα καὶ διηγήσατο αὐτῷ· καὶ ἔδωκεν αὐτῇ ὁ βασιλεὺς εὐνοῦχον ἕνα λέγων· ἐπίστρεψον πάντα τὰ αὐτῆς καὶ πάντα τὰ γενήματα τοῦ ἀγροῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ἧς κατέλιπε τὴν γῆν ἕως τοῦ νῦν.
7
7
И$ прїиде і^е^лисе'и в дама'скъ, и^ сн~ъ а^деровъ цр~ь сљ=ръскїи разболњл#ся бя'ше. и^ возвњсти'ста е^мђ гл~юще, прїиде чл~къ бж~їи до здњ`”
Καὶ ἦλθεν ῾Ελισαιὲ εἰς Δαμασκόν, καὶ υἱὸς ῎Αδερ βασιλεὺς Συρίας ἠρρώστει, καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ λέγοντες· ἥκει ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἕως ὧδε.
8
8
И$ рече цр~ь къ а^заи'лю прїими` в рђкђ твою да'ръ і^ и^ди` въ срњте'нїе чл~кђ бж~їю. и^ вопроси` г~а и^м# гл~я а^ще м^и жи'вђ быᲄи эT бо'лњзни сея`”
καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς ᾿Αζαήλ· λάβε ἐν τῇ χειρί σου μαναὰ καὶ δεῦρο εἰς ἀπαντὴν τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπιζήτησον τὸν Κύριον παρ᾿ αὐτοῦ λέγων· εἰ ζήσομαι ἐκ τῆς ἀρρωστίας μου ταύτης;
9
9
І$ и^де а^заи'ль на срњте'нїе е^мђ взеMше да'ръ в рђкђ свое^ю`. и^ вс^я бл~гая дама'скова ја%ко можа'хђ носи'ти м~. вельблю'дъ и^ пришеD ста` пред нимᲆ, и^ реq къ і^е^лисе'ю сн~ъ твои сн~ъ а^де'ровъ цр~ь сљ=рскъ. посла` м^я к тебњ гл~я, бђ'дђ ли жи'въ эT бо'лњзни сея`”
καὶ ἐπορεύθη ᾿Αζαὴλ εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ καὶ ἔλαβε μαναὰ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ἀγαθὰ Δαμασκοῦ, ἄρσιν τεσσαράκοντα καμήλων, καὶ ἦλθε καὶ ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ εἶπε πρὸς ῾Ελισαιέ· υἱός σου υἱὸς ῎Αδερ βασιλεὺς Συρίας ἀπέστειλέ με πρός σε ἐπερωτῆσαι λέγων· εἰ ζήσομαι ἐκ τῆς ἀρρωστίας μου ταύτης;
10
10
И$ реq к немђ і^е^лисе'и, и^ди` и^ рцы` е^мђ живя` живе'ши. н^о показа м^и г~ь ја%ко смр~тїю ё'мретъ”
καὶ καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· δεῦρο εἰπὸν αὐτῷ· ζωῇ ζήσῃ· καὶ ἔδειξέ μοι Κύριος ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ·
11
11
И$ посе'мъ пред#ста'ви лице свое` и^ возложи` рђкђ закрыва'яся и^ пла'кася чл~къ бж~їи”
καὶ παρέστη τῷ προσώπῳ αὐτοῦ καὶ ἔθηκεν ἕως αἰσχύνης, καὶ ἔκλαυσεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ.
12
12
И рече а^заи'ль чт^о ја%ко господинъ мои пла'четъ. ѓ%нже рече ја%ко сътвори'ши ѕл^о сн~омъ і^и^л~евымъ. гра'ды и^хъ и^ждеже'ши ѓ^гнеM и^збраnныя и^хъ и^збїеши ѓ^рђжїеM, и^ младе'нца и^хъ и^ꙁбїе'ши, и^ ја%же во чревњ и^мњ'ютъ и^здави'ши”
καὶ εἶπεν ᾿Αζαήλ· τί ὅτι ὁ κύριός μου κλαίει; καὶ εἶπεν· ὅτι οἶδα ὅσα ποιήσεις τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραὴλ κακά· τὰ ὀχυρώματα αὐτῶν ἐξαποστελεῖς ἐν πυρὶ καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτῶν ἐν ρομφαίᾳ ἀποκτενεῖς καὶ τὰ νήπια αὐτῶν ἐνσείσεις καὶ τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας αὐτῶν ἀναρρήξεις.
13
13
И$ реq а^заи'ль чт^о е^сть е^да л^и а^зъ рабъ твой пеs ја%ко сътвори'тъ гл~ъ се'и. и^ рече і^е^лисе'и показа` м^и т^я г~ь црsтвђю^ща сљ=рїею”
καὶ εἶπεν ᾿Αζαήλ· τίς ἐστιν ὁ δοῦλός σου ὁ κύων ὁ τεθνηκώς, ὅτι ποιήσει τὸ ρῆμα τοῦτο; καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· ἔδειξέ μοι Κύριός σε βασιλεύοντα ἐπὶ Συρίαν.
14
14
И$ эTи^де эT і^е^лисе'я и^ вни'де къ господинђ свое^мђ, и^ рече е^мђ цр~ь чт^от^и рече і^е^лисе'и. эTвњща` рече м^и і^е^лисе'и живя` живе'ши”
καὶ ἀπῆλθεν ἀπὸ ῾Ελισαιὲ καὶ εἰσῆλθε πρὸς τὸν κύριον αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ· τί εἶπέ σοι ῾Ελισαιέ; καὶ εἶπεν· εἶπέ μοι, ζωῇ ζήσῃ.
15
15
И бы'сть поё'трїя и^ прїяT маха'мђ и^ намочи` во во'дђ и^ возложи` на лице е^го и^ ё'мре. и^ црsтвова` а^заи'ль в него мњсто”
καὶ ἐγένετο τῇ ἐπαύριον, καὶ ἔλαβε τὸ μαχμὰ καὶ ἔβαψεν ἐν τῷ ὕδατι καὶ περιέβαλεν ἐπὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἀπέθανε, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Αζαὴλ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
16
16
Въ лњто, е~ е`. и^ѓ^ра'ма сн~а а^ха'вля цр~я і^и^л~ва. нача` црsтвова'ти и^ѓ^раM сн~ъ и^ѓ^сафа'товъ цр~ь і^ё'динъ,
᾿Εν ἔτει πέμπτῳ τῷ ᾿Ιωρὰμ υἱῷ ᾿Αχαὰβ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσεν ᾿Ιωρὰμ υἱὸς ᾿Ιωσαφὰτ βασιλεὺς ᾿Ιούδα.
17
17
сы'и, л~ и^ двою лњтђ. б^њ в ня'же црsтвова'ти е^мђ. и^ и~ лTњ црsтвова` въ і^ерsли'мњ”
υἱὸς τριάκοντα καὶ δύο ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ὀκτὼ ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ.
18
18
И$ ходи` въ пђти` цр~ь і^и^л~евъ, ја%коже сътвори` доM а^ха'вль б^њ б^о дщи` а^ха'вля жена` е^мђ и^ сътвори` лђкавное преD гм~ъ”
καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ βασιλέων ᾿Ισραήλ, καθὼς ἐποίησεν οἶκος ᾿Αχαάβ, ὅτι θυγάτηρ ᾿Αχαὰβ ἦν αὐτῷ εἰς γυναῖκα· καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου.
19
19
И$ не хотя'ше г~ь расᲄочи'ти і^ё'ды дв~да раd раба` свое^го. ја%коже рече дати е^мђ свњти'лникъ сн~ом# е^го въ вс^я дн~и”
καὶ οὐκ ἠθέλησε Κύριος διαφθεῖραι τὸν ᾿Ιούδαν διὰ Δαυὶδ τὸν δοῦλον αὐτοῦ, καθὼς εἶπε δοῦναι αὐτῷ λύχνον καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας.
20
20
И$ въ дн~и же е^го эTвръже'ся е^до'мъ эT поD рђкђ і^ё'динђ. и^ црsтвова` са'мъ ѓ^ себњ,
ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἠθέτησεν ᾿Εδὼμ ὑποκάτωθεν χειρὸς ᾿Ιούδα καὶ ἐβασίλευσαν ἐφ᾿ ἑαυτοὺς βασιλέα.
21
21
і^ и^зы'иде и^ѓ^ра'мъ въ сироM и^ вся колесни'ца с ни'мъ. и^ бы'сᲄь е^мђ въста'вшђ и^зби` е^до'мъ. въста'вшихъ на' ня кн~ѕя колесни'цъ. и^ бњжа'ша лю'дїе въ сокро'вище свое`”
καὶ ἀνέβη ᾿Ιωρὰμ εἰς Σιὼρ καὶ πάντα τὰ ἅρματα τὰ μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἐγένετο αὐτοῦ ἀναστάντος καὶ ἐπάταξε τὸν ᾿Εδὼμ τὸν κυκλώσαντα ἐπ᾿ αὐτὸν καὶ τοὺς ἄρχοντας τῶν ἁρμάτων, καὶ ἔφυγεν ὁ λαὸς εἰς τὰ σκηνώματα αὐτῶν.
22
22
И$ та'ко эTстђпи` е^до'мъ и^ повинђся поD рђкђ і^ё'динђ до дн~е сего. тогда` эTвръжеся ло'вна въ время т^о”
καὶ ἠθέτησεν ᾿Εδὼμ ὑποκάτω τῆς χειρὸς ᾿Ιούδα ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης. τότε ἠθέτησε Λοβενὰ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ.
23
23
И$ про'чихъ словесъ и^ѓра'мль и^ вся` е^ли'ко сътвори`. не се` л^и пи'сана въ кни'гахъ слове'съ дн~їи цр~ь і^ё'дин#”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωρὰμ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γέγραπται ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
24
24
И ё'мре и^ѓ^ра'мъ и^ погребе'нъ бы'сть съ эTц~ы свои'ми въ' градњ двд~вњ. и^ црsтвова` ѓ^хозїя сн~ъ его в него мњсто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωρὰμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Οχοζίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
25
25
В лњто, в~і. и^ѓ^ра'ма сн~а а^ха'вля цр~я і^и^л~ева. црsтвова'ти нача` ѓ^хозїя сн~ъ и^ѓ^ра'мль”
᾿Εν ἔτει δωδεκάτῳ τῷ ᾿Ιωρὰμ υἱῷ ᾿Αχαὰβ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ ἐβασίλευσεν ᾿Οχοζίας υἱὸς ᾿Ιωράμ.
26
26
И$ к~в, лњта бы'сть ѓ^хозїи` егда нача цр~ъствова'ти. и^ лњто е^дїно црsтвова` въ іерsли'мњ. и%мя б^њ мт~ри е^го гоџолїя дщи` заMврїи'на цр~я і^и^л~ва”
υἱὸς εἴκοσι καὶ δύο ἐτῶν ᾿Οχοζίας ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἐνιαυτὸν ἕνα ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ Γοθολία θυγάτηρ ᾿Αμβρὶ βασιλέως ᾿Ισραήλ.
27
27
И$ хожда'ше по пђте'мᲆ домђ а^ха'вля и^ сътвори` лђка'вое преD гм~ъ, ја%коже и^ домъ а^ха'вль зя'ть б^о бњ` домђ а^ха'вля”
καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ οἴκου ᾿Αχαὰβ καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου καθὼς ὁ οἶκος ᾿Αχαάβ.
28
28
І$ и^де` и^ѓ^ра'мᲆ сн~ъ а^ха'вль на' брань на заи'ля цр~я и^ноплемеnнича въ раме'џъ гала'дъскїи. и^ ја^зви'ша сљ=ря'не и^ѓ^ра'ма”
καὶ ἐπορεύθη μετὰ ᾿Ιωρὰμ υἱοῦ ᾿Αχαὰβ εἰς πόλεμον μετὰ ᾿Αζαὴλ βασιλέως ἀλλοφύλων ἐν Ρεμμὼθ Γαλαάδ, καὶ ἐπάταξαν οἱ Σύροι τὸν ᾿Ιωράμ.
29
29
И$ възврати'ся и^ѓ^ра'мъ цњли'тися въ і^и^л~ь эT ја%звъ и%миже ја^зви'ша и& въ ромоа'џᲇ. е^гда брани'ся съ а^заи'лемъ цр~емъ сљ=рскиM и^ сего ради хозїя' сн~ъ и^ѓ^ра'мль цр~ь і^ё'динъ сни'де ви'дњти и^ѓ^ра'ма сн~а а^ха'вля въ і^и^л~и ја%ко боля'ше се'и”
καὶ ἐπέστρεψεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ιωρὰμ τοῦ ἰατρευθῆναι ἐν ᾿Ιεζράελ ἀπὸ τῶν πληγῶν, ὧν ἐπάταξαν αὐτὸν ἐν Ρεμμὼθ ἐν τῷ πολεμεῖν αὐτὸν μετὰ ᾿Αζαὴλ βασιλέως Συρίας· καὶ ᾿Οχοζίας υἱὸς ᾿Ιωρὰμ κατέβη τοῦ ἰδεῖν τὸν ᾿Ιωρὰμ υἱὸν ᾿Αχαὰβ ἐν ᾿Ιεζράελ, ὅτι ἠρρώστει αὐτός.
Глvа, џ~”
Κεφάλαιο 9
1
1
Ге^лисе'и прoркᲆ призва` е^ді'ного эT сн~овъ прoрчъ, и^ рече е^мђ препоја^ши` чре'сла своя`, и^ возми` ро'гъ свои съ і^е^ле'ѓ^мъ в рђцњ твои`. і^ и^ди` в рамоg гала'дъскїи”
ΚΑΙ ῾Ελισαιὲ ὁ προφήτης ἐκάλεσεν ἕνα τῶν υἱῶν τῶν προφητῶν καὶ εἶπεν αὐτῷ· ζῶσαι τὴν ὀσφύν σου καὶ λαβὲ τὸν φακὸν τοῦ ἐλαίου τούτου ἐν τῇ χειρί σου καὶ δεῦρο εἰς Ρεμμὼθ Γαλαάδ·
2
2
И$ вни'деши та'мо и^ ё'зриши и^ё'я сн~а и^ѓ^сафа'та сн~а и^а^месї'ева. и^ вни'деши к не'мђ. і^ и^зведе'ши и& эT срњды бра'тїя е^го. и^ в#веде'ши и& внђтреню клᲇть.
καὶ εἰσελεύσῃ ἐκεῖ καὶ ὄψῃ ἐκεῖ ᾿Ιοὺ υἱὸν ᾿Ιωσαφὰτ υἱοῦ Ναμεσσὶ καὶ εἰσελεύσῃ καὶ ἀναστήσεις αὐτὸν ἐκ μέσου τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ καὶ εἰσάξεις αὐτὸν εἰς τὸ ταμιεῖον ἐν ταμιείῳ·
3
3
и^ прии%мъ і^е^ле'и эT ро'га и^ възлїи на главђ` еh и^ рцы` си'це гл~етъ г~ь пома'ꙁахъ т^я на црsтво і^и^л~ю и^ посемъ эTвръзеши две'ри и^ да бњжи'ши, и^ не пребђди та'мо”
καὶ λήψῃ τὸν φακὸν τοῦ ἐλαίου καὶ ἐπιχεεῖς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ εἰπόν· τάδε λέγει Κύριος· κέχρικά σε εἰς βασιλέα ἐπὶ ᾿Ισραήλ· καὶ ἀνοίξεις τὴν θύρα καὶ φεύξῃ καὶ οὐ μενεῖς.
4
4
І$ и^де` ѓ^тро'чищъ прoркъ въ рама'џђ гала'дъскђю
καὶ ἐπορεύθη τὸ παιδάριον ὁ προφήτης εἰς Ρεμμὼθ Γαλαὰδ
5
5
и^ вни'де и^ с^е кня'ѕь си'лныхъ сњдя'хђ, и^ реq сло'во м^и е^сть к тебњ ЭO кня'же. и^ рече и^ё'е къ комђ` эT всњхъ насъ, и^ рече к тебњ` кня'же”
καὶ εἰσῆλθε, καὶ ἰδοὺ οἱ ἄρχοντες τῆς δυνάμεως ἐκάθηντο, καὶ εἶπε· λόγος μοι πρὸς σέ, ὁ ἄρχων. καὶ εἶπεν ᾿Ιού· πρὸς τίνα ἐκ πάντων ἡμῶν; καὶ εἶπε· πρὸς σέ, ὁ ἄρχων.
6
6
И въсᲄа'въ и^де` с ниM в домъ, и^ възлїя` і^е^ле'и на главђ` е^го и^ рече е^мђ, си'це гл~ет# г~ь б~ъ і^и^л~въ пома'захъ т^я на црsтво лю'дем# гн~иM въ і^и^л~и”
καὶ ἀνέστη καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον, καὶ ἐπέχεε τὸ ἔλαιον ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ· τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ· κέχρικά σε εἰς βασιλέα ἐπὶ λαὸν Κυρίου ἐπὶ τὸν ᾿Ισραήλ,
7
7
И$ да потреби'ши домъ а^ха'вль господина свое^го эT лица` моеh и^ эTм#сти'ши кро'вь ра'бъ мои^хъ прoрк# и^ кро'ве всњхъ рабъ гн~ь эT рђки` і^е^заве'лины,
καὶ ἐξολοθρεύσεις τὸν οἶκον ᾿Αχαὰβ τοῦ κυρίου σου ἐκ προσώπου μου καὶ ἐκδικήσεις τὰ αἵματα τῶν δούλων μου τῶν προφητῶν καὶ τὰ αἵματα πάντων τῶν δούλων Κυρίου ἐκ χειρὸς ᾿Ιεζάβελ
8
8
и^ эT рђки` всего до'мђ а^ха'вля и потреби'ша домъ а^ха'вовъ надњю^щася на стњны. и^ съдрᲆжа'щася и^ ё^се'льшаја^ся въ і^и^л~и”
καὶ ἐκ χειρὸς ὅλου τοῦ οἴκου ᾿Αχαὰβ καὶ ἐξολοθρεύσεις τῷ οἴκῳ ᾿Αχαὰβ οὐροῦντα πρὸς τοῖχον καὶ συνεχόμενον καὶ ἐγκαταλελειμμένον ἐν ᾿Ισραήλ·
9
9
И$ преда'мᲆ до'мъ а^ха'вль. ја%коже домъ і^е^ровоа'мль сн~а нава'това. и^ ја%ко и^ домъ ваа^сїинъ сн~а а^хїина”
καὶ δώσω τὸν οἶκον ᾿Αχαὰβ ὡς τὸν οἶκον ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβὰτ καὶ ὡς τὸν οἶκον Βαασὰ υἱοῦ ᾿Αχιά·
10
10
І$е^заве'ль снᲇдя'тъ ўи` в ча'сᲄи і^и^л~евњ. и^ не бђдеT погрњба'ющаго е^я`” И$ посеM эTвръзе две'ри, и^ ё^бњжа`”
καὶ τὴν ᾿Ιεζάβελ καταφάγονται οἱ κύνες ἐν τῇ μερίδι ᾿Ιεζράελ, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ θάπτων. καὶ ἤνοιξε τὴν θύραν καὶ ἔφυγε.
11
11
И$ё'е же и^ꙁы'иде къ ѓ%трокоM господина свое^го, и^ рᲇша е^мђ ми'ръ. чт^о ја^ко въходи` привњтникъ се'и к тебњ`. и^ рече и^мъ вы` вњсте мђжа и^ ле'сть е^го.
καὶ ᾿Ιοὺ ἐξῆλθε πρὸς τοὺς παῖδας τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ εἶπαν αὐτῷ· εἰρήνη; τί ὅτι εἰσῆλθεν ὁ ἐπίληπτος οὗτος πρὸς σέ; καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ὑμεῖς οἴδατε τὸν ἄνδρα καὶ τὴν ἀδολεσχίαν αὐτοῦ.
12
12
и^ рњша непра'ведно е^сть а^ще не възвᲇсти'ши намъ. възвњсти` ё^бо наM. и^ рече и^ё'е к нимъ. та'ко и^ та'ко рече къ мнњ` гл~я, си'це гл~етъ г~ь пома'заX т^я на црsтво і^и^л~ево”
καὶ εἶπον· ἄδικον· ἀπάγγειλον δὴ ἡμῖν. καὶ εἶπεν ᾿Ιοὺ πρὸς αὐτούς· οὕτω καὶ οὕτω ἐλάλησε πρός με λέγων· τάδε λέγει Κύριος· κέχρικά σε εἰς βασιλέα ἐπὶ ᾿Ισραήλ.
13
13
И$ сїи слы'шавше теко'ша спњшни и^ взя` ко'ждо ри'зы своя`. и^ положи'ша под ни'мъ. понеже на е^ді'ноM эT степе'нїи сњдяхђ и^ въстрђби'ша в ро'гъ и^ рњша цр~ь быs и^ё'е”
καὶ ἀκούσαντες ἔσπευσαν καὶ ἔλαβεν ἕκαστος τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ καὶ ἔθηκαν ὑποκάτω αὐτοῦ ἐπὶ τὸ γαρὲμ τῶν ἀναβαθμῶν καὶ ἐσάλπισαν ἐν κερατίνῃ καὶ εἶπαν· ἐβασίλευσεν ᾿Ιού.
14
14
И$ възврати'ся и^ё'е сн~ъ и^ѓ^сафа'товъ сн~а а^месїе'ва. ко и^ѓ^ра'мђ и^ѓ^ра'мъ са'мъ стрежа'ше рамо'џа гала'дъскаго. то'и самъ и^ весь і^и^л~ь эT лица` а^заи'ля цр~я а^сљ=рїиска”
καὶ συνεστράφη ᾿Ιοὺ υἱὸς ᾿Ιωσαφὰτ υἱοῦ Ναμεσσὶ πρὸς ᾿Ιωρὰμ καὶ ᾿Ιωρὰμ αὐτὸς ἐφύλασσεν ἐν Ρεμμὼθ Γαλαάδ, αὐτὸς καὶ πᾶς ᾿Ισραὴλ ἀπὸ προσώπου ᾿Αζαὴλ βασιλέως Συρίας,
15
15
И$ возврати'ся и^ѓ^раM цр~ь цњли'тися въ і^и^л~ь, эT ја%зв# и%миже ё^ја^зви'ша и& сљ=ряне на' брани. е^гда бра'ся съ а^заи'лемъ цр~емъ а^сљ=рїискимъ. и^ рече и^ё'е а^ще е^сть дш~а ва'ша со мно'ю. т^о не и^ꙁыидњте эT гра'да, и^ да не бњжи'те, и^ възвњсти'ти въ і^и^л~и”
καὶ ἀπέστρεψεν ᾿Ιωρὰμ ὁ βασιλεὺς ἰατρευθῆναι ἐν ᾿Ιεζράελ ἀπὸ τῶν πληγῶν, ὧν ἔπαισαν αὐτὸν οἱ Σύριοι ἐν τῷ πολεμεῖν αὐτὸν μετὰ ᾿Αζαὴλ βασιλέως Συρίας· καὶ εἶπεν ᾿Ιού· εἰ ἔστι ψυχὴ ὑμῶν μετ᾿ ἐμοῦ, μὴ ἐξελθέτω ἐκ τῆς πόλεως διαπεφευγὼς τοῦ πορευθῆναι καὶ ἀπαγγεῖλαι ἐν ᾿Ιεζράελ.
16
16
И$ пот#ща'вся и^ по'иде и^ё'е и^ сни'де вᲆ і^и^л~ь, ја%ко и^ѓ^ра'мъ цр~ь і^и^л~евᲆ цњля'шеся въ і^и^л~и эT стрњле'нїи и%миже ё^стрњли'ша и& ра'ма и^ въ рама'џњ, е^гда побњди'ся, съ а^ꙁаи'лемъ цр~ем# сљ=рьскимъ. ја^котои б^њ си'ленъ и^ мђжъ си'лныхᲆ ё^спе` т^ђ. и^ ѓ^хоꙁїа цр~ь і^ё'диn прїиде ви'дњти и^ѓ^рама”
καὶ ἵππευσε καὶ ἐπορεύθη ᾿Ιοὺ καὶ κατέβη εἰς ᾿Ιεζράελ, ὅτι ᾿Ιωρὰμ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ ἐθαραπεύετο ἐν τῷ ᾿Ιεζράελ ἀπὸ τῶν τοξευμάτων, ὧν κατετόξευσαν αὐτὸν οἱ ᾿Αραμὶν ἐν τῇ Ραμμὰθ ἐν τῷ πολέμῳ μετὰ ᾿Αζαὴλ βασιλέως Συρίας, ὅτι αὐτὸς δυνατὸς καὶ ἀνὴρ δυνάμεως, καὶ ᾿Οχοζίας βασιλεὺς ᾿Ιούδα κατέβη ἰδεῖν τὸν ᾿Ιωράμ.
17
17
И$ стра'жъ и^ꙁы'иде на сᲄо'лпъ въ і^и^л~и и^ ви'дњ пра'хъ и^ё'е^въ е^гда и^ти` е^мђ и^ рече пра'хъ а^ꙁъ ви'жђ. и^ рече и^ѓ^раM всади` мђжа на ко'нь и^ пошли` проᲄи'вђ и^мъ и^ рцы` и^мъ ми'рᲆ”
καὶ ὁ σκοπὸς ἀνέβη ἐπὶ τὸν πύργον ᾿Ιεζράελ καὶ εἶδε τὸν κονιορτὸν ᾿Ιοὺ ἐν τῷ παραγίνεσθαι αὐτὸν καὶ εἶπε· κονιορτὸν ἐγὼ βλέπω. καὶ εἶπεν ᾿Ιωράμ· λαβὲ ἐπιβάτην καὶ ἀπόστειλον ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ εἰπάτω, εἰ εἰρήνη.
18
18
І$ и^де` всаDниk ко'нныи на срᲇте'нїе е^мђ. и^ рече та'ко гл~етъ цр~ь а^ще ми'ръ. и^ рече и^ё'е, чт^оты` е^си и^ ми'ръ твои, ѓ^брати'ся въ слњдъ мене. и^ въꙁвњсти` стра'жъ гл~я, прїиде посе'лъ до не'го и^ не въꙁврати'ся”
καὶ ἐπορεύθη ἐπιβάτης ἵππου εἰς ἀπαντὴν αὐτῶν καὶ εἶπε· τάδε λέγει ὁ βασιλεύς, εἰ εἰρήνη. καὶ εἶπεν ᾿Ιού· τί σοι καὶ εἰρήνη; ἐπίστρεφε εἰς τὰ ὀπίσω μου. καὶ ἀπήγγειλεν ὁ σκοπὸς λέγων· ἦλθεν ὁ ἄγγελος ἕως αὐτῶν καὶ οὐκ ἀνέστρεψε.
19
19
И$ посла` всаDника конна'го втора'го. и^ прїиде к немђ и^ рече. та'ко рече цр~ь ми'ръ л^и е^сть и^ рече и^ё'е, чтоты` и^ ми'ръ твои въꙁврати'ся въ слDњ мене”
καὶ ἀπέστειλεν ἐπιβάτην ἵππου δεύτερον, καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπε· τάδε λέγει ὁ βασιλεύς· εἰ εἰρήνη. καὶ εἶπεν ᾿Ιού· τί σοι καὶ εἰρήνη; ἐπιστρέφου εἰς τὰ ὀπίσω μου.
20
20
И$ рече страQ прїиде до него и^ не въꙁвраᲄися. и^ во'жъ ведя'ше и^ё'я сн~а и^а^месїина ја^ко въ премњ'нњ бы'сть”
καὶ ἀπήγγειλεν ὁ σκοπὸς λέγων· ἦλθεν ἕως αὐτῶν καὶ οὐκ ἀνέστρεψε· καὶ ὁ ἄγων ἦγε τὸν ᾿Ιοὺ υἱὸν Ναμεσσί, ὅτι ἐν παραλλαγῇ ἐγένετο.
21
21
И$ рече и^ѓ^ра'мъ въпряꙁњте и^ въпряго'ша колесни'цђ. і^ и^ꙁы'иде и^ѓ^раM цр~ь і^и^л~въ и^ ѓ^хоꙁїя цр~ь і^ё'динъ. и^ мђжи и^хᲆ съ ѓ^рђжїемъ свои^мъ. і^ и^зыидо'ша на срњте'нїе и^ё'я и^ ѓ^брњто'ша и& на ча'стњ навђџњя^нњ'и і^и^л~ьтяни'на”
καὶ εἶπεν ᾿Ιωράμ· ζεῦξον· καὶ ἔζευξεν ἅρμα. καὶ ἐξῆλθεν ᾿Ιωρὰμ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ᾿Οχοζίας βασιλεὺς ᾿Ιούδα, ἀνὴρ ἐν τῷ ἅρματι αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθον εἰς ἀπαντὴν ᾿Ιοὺ καὶ εὗρον αὐτὸν ἐν τῇ μερίδι Ναβουθαὶ τοῦ ᾿Ιεζραηλίτου.
22
22
И$ бы'сть ја%ко ви'дњ и^ѓ^ра'мъ и^ё'я. и^ рече а^ще ми'ръ и^ё'е. и^ рече и^ё'е чт^оты` и^ ми'ръ твои доко'лњ е^ще блђдныя е^ꙁаве'ле ма'тере твое'я, и^ ча'рове е^я мно'гїя”
καὶ ἐγένετο ὡς εἶδεν ᾿Ιωρὰμ τὸν ᾿Ιού, καὶ εἶπεν· εἰ εἰρήνη ᾿Ιού; καὶ εἶπεν ᾿Ιού· τί εἰρήνη; ἔτι αἱ πορνεῖαι ᾿Ιεζάβελ τῆς μητρός σου καὶ τὰ φάρμακα αὐτῆς τὰ πολλά.
23
23
И$ ё^вратися и^ѓ^ра'мъ на бњжа'нїе. и^ рече къ ѓ^хоꙁїю лесть ѓ^хозїе”
καὶ ἐπέστρεψεν ᾿Ιωρὰμ τὰς χεῖρας αὐτοῦ τοῦ φυγεῖν καὶ εἶπε πρὸς ᾿Οχοζίαν· δόλος, ᾿Οχοζία.
24
24
И$ взя'тъ и^ё'е в рђцњ свои` стрњлђ. и^ ё^стрњ'ли и^ѓ^ра'ма посрњди пле'щђ е^го. і^ и^зы'иде стрњла` поD срDце е^го. и^ преклони'ся на колњна своя и^ ё'мре”
καὶ ἔπλησεν ᾿Ιοὺ τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐν τῷ τόξῳ καὶ ἐπάταξε τὸν ᾿Ιωρὰμ ἀνὰ μέσον τῶν βραχιόνων αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθε τὸ βέλος αὐτοῦ διὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ, καὶ ἔκαμψεν ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ.
25
25
И$ рече и^ё'е къ вадека'ртђ приста'вникђ свое^мђ возми` и&. въверзи` е^го в# ча'сти навђџе'я і^и^л~ьтяни'на. ја%ко по'мню а^ꙁъ и^ ты`, в#сњдшїи` на сђпрђ'гъ и^до'хом# въ слњдъ а^ха'ва эTц~а е^го. и^ г~ь гл~а ѓ^ немъ гласомъ си'мᲆ гл~я”
καὶ εἶπε πρὸς Βαδεκὰρ τὸν τριστάτην αὐτοῦ· ρῖψον αὐτὸν ἐν τῇ μερίδι ἀγροῦ Ναβουθαὶ τοῦ ᾿Ιεζραηλίτου· ὅτι μνημονεύω, ἐγὼ καὶ σὺ ἐπιβεβηκότες ἐπὶ ζεύγη ὀπίσω ᾿Αχαὰβ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ Κύριος ἔλαβεν ἐπ᾿ αὐτὸν τὸ λῆμμα τοῦτο λέγων·
26
26
Со кро'вїю навђџњ'евою и^ кро'вїю сн~овъ е^го и^же ви'дњхъ, вче'ра рече г~ь въздаM е^мђ въ части се'и рече г~ь и^ нн~њ ё^бо въꙁемъ въверзи` и& на ча'сти се'и по гл~ђ гн~ю”
εἰ μὴ τὰ αἵματα Ναβουθαὶ καὶ τὰ αἵματα τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἶδον ἐχθές, φησὶ Κύριος, καὶ ἀνταποδώσω αὐτῷ ἐν τῇ μερίδι ταύτῃ, φησὶ Κύριος· καὶ νῦν ἄρας δὴ ρῖψον αὐτὸν ἐν τῇ μερίδι κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου.
27
27
И$ ѓ^хоꙁїя цр~ь і^ё'динъ ви'дњвъ и^ побњже пђтеM веџъя^ниM. и^ гна` по не'мъ и^ё'е, и^ рече в себњ` не и%мамъ ѓ^ста'вити е^го, и^ ё^да'ри и& ѓ^рђжїемъ. е^гда в#ходя'щђ е^мђ къ га'и е^же е^сть и^е^влаа'мъ. и^ ё^бњжа` въ македо'нъ, и^ ё'мре т^ђ”
καὶ ᾿Οχοζίας βασιλεὺς ᾿Ιούδα εἶδε καὶ ἔφυγεν ὁδὸν Βαιθαγγάν, καὶ ἐδίωξεν ὀπίσω αὐτοῦ ᾿Ιοὺ καὶ εἶπε· καί γε αὐτόν· καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν πρὸς τῷ ἅρματι ἐν τῷ ἀναβαίνειν Γαΐ, ἥ ἐστιν ᾿Ιεβλαάμ, καὶ ἔφυγεν εἰς Μαγεδδὼ καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ.
28
28
И$ възложи'ша и& ѓ%троцы е^го на колесни'цђ и^ везо'ша и& въ і^ерsли'м#. и^ погребо'ша и& въ' гробњ е^го въ' градњ двд~вњ”
καὶ ἐπεβίβασαν αὐτὸν οἱ παῖδες αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ἅρμα καὶ ἤγαγον αὐτὸν εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν τῷ τάφῳ αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ.
29
29
Въ а~і, лњто і^е^ровоа'ма цр~я і^и^л~ева. црsтвова` ѓ^хоꙁїа наD і^ё'дою”
καὶ ἐν ἔτει ἑνδεκάτῳ ᾿Ιωρὰμ βασιλέως ᾿Ισραὴλ ἐβασίλευσεν ᾿Οχοζίας ἐπὶ ᾿Ιούδαν.
30
30
И$ прїиде и^ё'е до е^зре'ли гра'да. и^ е^заве'ль ё^слы'шавши нама'за лице свое и^ ё^краси` главђ` свою, и^ приника'ше ѓ^кно'мъ”
καὶ ἦλθεν ᾿Ιοὺ ἐπὶ ᾿Ιεζράελ· καὶ ᾿Ιεζάβελ ἤκουσε καὶ ἐστιμίσατο τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς καὶ ἠγάθυνε τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ διέκυψε διὰ τῆς θυρίδος.
31
31
І$ и^ё'е в#хожда'ше въ' градъ и^ рече а^ще е^сть миръ, зам#врїю ё^бїи'ца господина свое^го”
καὶ ᾿Ιοὺ εἰσεπορεύετο ἐν τῇ πόλει καὶ εἶπεν· εἰ εἰρήνη, Ζαμβρὶ ὁ φονευτὴς τοῦ κυρίου αὐτοῦ;
32
32
И$ възрњ лицемъ свои^мъ на ѓ^кно` и^ видњ ю&. и^ рече ктоты` е^си сни'ди сњмо. и^ преклони'стася к немђ дв^а скопца`”
καὶ ἐπῆρε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὴν θυρίδα καὶ εἶδεν αὐτὴν καὶ εἶπε· τί εἶ σύ; κατάβηθι μετ᾿ ἐμοῦ. καὶ κατέκυψαν πρὸς αὐτὸν δύο εὐνοῦχοι·
33
33
И рече и^ё'е прободњта ю&. и^ прободо'ша ю&. и^ ѓ^кропи'шася кро'вїю ея` стњ'ны, и^ попра'ша ю& ко'ни”
καὶ εἶπε· κυλίσατε αὐτήν, καὶ ἐκύλισαν αὐτήν, καὶ ἐρραντίσθη τοῦ αἵματος αὐτῆς πρὸς τὸν τοῖχον καὶ πρὸς τοὺς ἵππους, καὶ συνεπάτησαν αὐτήν.
34
34
И$ вни'де и^ё'е и^ ја%сть и^ пи'тъ. и^ рече и^ё'е съхрани'те нн~њ прокля'тђю сїю, и^ погребе'те ю& ја%ко дщ^и цр~я е^сть”
καὶ εἰσῆλθε καὶ ἔφαγε καὶ ἔπιε καὶ εἶπεν· ἐπισκέψασθε δὴ τὴν κατηραμένην ταύτην καὶ θάψατε αὐτήν, ὅτι θυγάτηρ βασιλέως ἐστί.
35
35
І$ и^до'ша погрести` ея` и^ не ѓ^брњто'ша ея` ничто'же и%но. н^ото'кмо ло'бъ е^ді'нъ, и^ дла'ни рђкђ и^ но'гђ.
καὶ ἐπορεύθησαν θάψαι αὐτὴν καὶ οὐχ εὗρον ἐν αὐτῇ ἄλλο τι ἢ τὸ κρανίον καὶ οἱ πόδες καὶ τὰ ἴχνη τῶν χειρῶν.
36
36
и^ възъвра'щ#шеся възвњсти'ша е^мђ с^е. и^ рече и^ё'е, с^е сло'во гн~е е^сть, е^же гл~а рђко'ю раба` свое^го и^лїи` џезви'тянина гл~я. въ ча'сти и^е^зре'ля и^зъја^дя'тᲆ ўи` пло'ть и^е^заве'линђ”
καὶ ἐπέστρεψαν καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ, καὶ εἶπε· λόγος Κυρίου, ὃν ἐλάλησεν ἐν χειρὶ ᾿Ηλιοὺ τοῦ Θεσβίτου λέγων· ἐν τῇ μερίδι ᾿Ιεζράελ καταφάγονται οἱ κύνες τὰς σάρκας ᾿Ιεζάβελ,
37
37
И$ с^е е^сть знаменїе, ё^ме'рши и^е^заве'ли, ја%ко и^ гно'и на лицы` села` в ча'сᲄи и^е^зре'левњ. ја%ко не рещи` ксемђ с^е е^сть и^е^заве'ль”
καὶ ἔσται τὸ θνησιμαῖον ᾿Ιεζάβελ ὡς κοπρία ἐπὶ προσώπου τοῦ ἀγροῦ ἐν τῇ μερίδι ᾿Ιεζράελ, ὥστε μὴ εἰπεῖν αὐτοὺς ᾿Ιεζάβελ.
Глvа, і~”
Κεφάλαιο 10
1
1
И$ а^ха'вђ бњша ѓ~ сн~овъ въ самарїи. и^ написа` кни'гђ и^ё'е. и^ посла` въ самарїю къ кня'ѕемъ самарїи'скомᲆ и^ къ ста'рцемъ, и^ къ ё^го'днымъ а^ха'влимъ всњмъ гл~я,
ΚΑΙ τῷ ᾿Αχαὰβ ἑβδομήκοντα υἱοὶ ἐν Σαμαρείᾳ. καὶ ἔγραψεν ᾿Ιοὺ βιβλίον καὶ ἀπέστειλεν ἐν Σαμαρείᾳ πρὸς τοὺς ἄρχοντας Σαμαρείας καὶ πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους καὶ πρὸς τοὺς τιθηνοὺς ᾿Αχαὰβ λέγων·
2
2
и^ нн~њ ја%ко прїидетъ кни'га сїя къ ва'мъ, съ ва'ми б^о сн~ове господина ва'шеh. и^ съ ва'ми колесни'ца и^ ко'ни. и^ гра'ды тве'рды и^ ѓ^рђжїя”
καὶ νῦν ὡς ἂν ἔλθῃ τὸ βιβλίον τοῦτο πρὸς ὑμᾶς, καὶ μεθ᾿ ὑμῶν οἱ υἱοὶ τοῦ κυρίου ὑμῶν καὶ μεθ᾿ ὑμῶν τὸ ἅρμα καὶ οἱ ἵπποι καὶ πόλεις ὀχυραὶ καὶ τὰ ὅπλα,
3
3
И$ ё'зрите бл~гаго и^ пра'ваго въ сн~њхъ господина ва'шего. и^ поста'виᲄе е^го на прsтлњ эTц~а е^го. и^ вою'ете ѓ^ до'м# господина ва'шего”
καὶ ὄψεσθε τὸν ἀγαθὸν καὶ τὸν εὐθῆ ἐν τοῖς υἱοῖς τοῦ κυρίου ὑμῶν καὶ καταστήσετε αὐτὸν ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ πολεμεῖτε ὑπὲρ τοῦ οἴκου τοῦ κυρίου ὑμῶν.
4
4
И$ ё^боя'шася ѕњло. и^ рњша с^е дв^а цр~я не възмого'ста ста'ти проти'вђ лицђ` е^го. т^о ка'ко м^ы ста'немъ”
καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα καὶ εἶπον· ἰδοὺ οἱ δύο βασιλεῖς οὐκ ἔστησαν κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ πῶς στησόμεθα ἡμεῖς;
5
5
И$ посла'ша и^же наD до'момъ і^ и^же наD градомъ. и^ сᲄа'рцы и^ ё^го'дницы къ и^ё'е цр~ю гл~ще ѓ%троцы мы` твои` е^смы. и^ е^лико а^ще рече'ши к на'мъ т^о сътвори'мъ не ё& въцрsтвимъ мђжа. н^о бл~гое преD ѓ^чи'ма твои'ма сътвори'мъ”
καὶ ἀπέστειλαν οἱ ἐπὶ τοῦ οἴκου καὶ οἱ ἐπὶ τῆς πόλεως καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ τιθηνοὶ πρὸς ᾿Ιοὺ λέγοντες· παῖδές σου καὶ ἡμεῖς, καὶ ὅσα ἐὰν εἴπῃς πρὸς ἡμᾶς, ποιήσομεν· οὐ βασλεύσομεν ἄνδρα, τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαμοῖς σου ποιήσομεν.
6
6
И$ написа` к ни'мъ и^ё'е кни'гђ вᲄорђю гл~я а^ще е^сте вы` мои` и^ гла'са мое^го вы` послђшае^те, эTсњцыте главы` сн~омъ господи'на ва'шего. и^ принесе'те я& къ мн^њ в се'и же чаs ё'тро до е^зре'ля, и^ б^њ сн~овъ цр~евыхъ о~ мђж# си' же мђжи гра'да въскорми'ша и^х#”
καὶ ἔγραψε πρὸς αὐτοὺς ᾿Ιοὺ βιβλίον δεύτερον λέγων· εἰ ἐμοὶ ὑμεῖς, καὶ τῆς φωνῆς μου ὑμεῖς εἰσακούετε, λάβετε τὴν κεφαλὴν ἀνδρῶν τῶν υἱῶν τοῦ κυρίου ὑμῶν καὶ ἐνέγκατε πρός με ὡς ἡ ὥρα αὔριον ἐν ᾿Ιεζράελ. καὶ οἱ υἱοὶ τοῦ βασιλέως ἦσαν ἑβδομήκοντα ἄνδρες· οὗτοι ἁδροὶ τῆς πόλεως ἐξέτρεφον αὐτούς.
7
7
И$ бы'сть ја%ко прїиде к ни'мъ кни'га. и^ поја%ша сн~ы цр~евы і^ и^скла'ша я& всXњ о~, мђжъ, и^ въложи'ша главы` и^хᲆ въ ко'шницы, и^ посла'ша и^хъ к немђ въ і^и^л~ь,
καὶ ἐγένετο ὡς ἦλθε τὸ βιβλίον πρὸς αὐτούς, καὶ ἔλαβον τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως καὶ ἔσφαξαν αὐτούς, ἑβδομήκοντα ἄνδρας, καὶ ἔθηκαν τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ἐν καρτάλλοις καὶ ἀπέστειλαν αὐτὰς πρὸς αὐτὸν εἰς ᾿Ιεζράελ.
8
8
и^ прїиде посолъ и^ възвњсᲄи` е^мђ гл~я” Принесо'ша гла'вы сн~овᲆ цр~я. и^ рече положи'те я& хо'лмами двњма при вра'тњхъ града до заё'тра”
καὶ ἦλθεν ὁ ἄγγελος καὶ ἀπήγγειλε λέγων· ἤνεγκαν τὰς κεφαλὰς τῶν υἱῶν τοῦ βασιλέως· καὶ εἶπε· θέτε αὐτὰς βουνοὺς δύο παρὰ τὴν θύραν τῆς πύλης εἰς πρωΐ.
9
9
И$ бы'сть заё'тра. и^ ше'дъ ста` въ вра'тњхъ гра'да. и^ рече и^ё'е къ всњмъ лю'демъ, пра'ведни вы` сђть е^сте. се` б^о а^ꙁᲆ е^сми` и^ възврати'лъся на господина мое^го и^ ё^биX и& сїя же вся` кт^о порази`”
καὶ ἐγένετο πρωΐ καὶ ἐξῆλθε καὶ ἔστη ἐν τῷ πυλῶνι τῆς πόλεως καὶ εἶπε πρὸς πάντα τὸν λαόν· δίκαιοι ὑμεῖς· ἰδοὺ ἐγώ εἰμι συνεστράφην ἐπὶ τὸν κύριόν μου καὶ ἀπέκτεινα αὐτόν· καὶ τίς ἐπάταξε πάντας τούτους;
10
10
ѓ^ба'че в^ы ви'дњсте ја%ко не паде'тъ никто'же кро'мњ словесе` гн~я на земли`. ја^ко гл~а г~ь на до'мъ а^ха'вль. се б^о г~ь сътвори` е^ли'ко гл~а рђко'ю раба` свое^го и^лїи`”
ἴδετε ἀφφώ, ὅτι οὐ πεσεῖται ἀπὸ τοῦ ρήματος Κυρίου εἰς τὴν γῆν, οὗ ἐλάλησε Κύριος ἐπὶ τὸν οἶκον ᾿Αχαάβ· καὶ Κύριος ἐποίησεν ὅσα ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ ᾿Ηλιού.
11
11
І$ и^зби` и^ё'е вся` ѓ^ста'вшая в домђ` а^хавли въ і^и^л~и и^ вся вельмо'жа е^го. и^ зна'емыя е^го, и^ жръцы` е^го, ја%ко не ѓ^ста'ти в ниX ѓ^стаnкђ”
καὶ ἐπάταξεν ᾿Ιοὺ πάντας τοὺς καταλειφθέντας ἐν τῷ οἴκῳ ᾿Αχαὰβ ἐν ᾿Ιεζράελ καὶ πάντας τοὺς ἁδροὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς γνωστοὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς ἱερεῖς αὐτοῦ ὥστε μὴ καταλιπεῖν αὐτοῦ κατάλειμμα.
12
12
И$ въста'въ и^де` въ самарїю са'мъ. въ веџака'ль па'стыр#скїи при пђти`”
Καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη εἰς Σαμάρειαν, αὐτὸς ἐν Βαιθακὰδ τῶν ποιμένων ἐν τῇ ὁδῷ,
13
13
И$ с^е ѓ^брњте` ᲄа'мо бра'тїю ѓ^хозїинђ цр~я і^ё'дина, и^ рече кт^о вы` е^сте. и рњша бра'тїя ѓ^хозїина м^ы е^смы`” И$ снидо'хомъ поздравити сн~ы цр~вы и^ сн~ы силныхъ”
καὶ ᾿Ιοὺ εὗρε τοὺς ἀδελφοὺς ᾿Οχοζίου βασιλέως ᾿Ιούδα καὶ εἶπε· τίνες ὑμεῖς; καὶ εἶπον· ἀδελφοὶ ᾿Οχοζίου ἡμεῖς καὶ κατέβημεν εἰς εἰρήνην τῶν υἱῶν τοῦ βασιλέως καὶ τῶν υἱῶν τῆς δυναστευούσης.
14
14
И$ рече поимњте я& жи'вы і^ и^зъсњче'те я& въ веџека'лњ, м~в, мђжа. и^ не ѓ^ста` эT ниX мђжа ни е^ді'ного”
καὶ εἶπε· συλλάβετε αὐτοὺς ζῶντας· καὶ ἔσφαξαν αὐτοὺς εἰς Βαιθακάδ, τεσσαράκοντα καὶ δύο ἄνδρας, οὐ κατέλιπεν ἄνδρα ἐξ αὐτῶν.
15
15
І$ и^де` эTтђ'дђ и^ ѓ^брњте` и^ѓ^нада'ва сн~а риха'вля на пђти` на срњте'нїе е^мђ. и блsви и&. и^ рече к немђ и^ё'е. а^ще е^сть срDце твое` съ срDцемъ мои^мᲆ пра'во ја%коже и^ срDце мое` с ᲄобо'ю, и^ рече и^ѓ^нада'въ е^сть. и^ рече и^ё'е а^ще е^сть т^о да'ждь м^и рђкђ твою`, и^ да'въ е^мђ рђкђ свою и^ възведе` и& на колесни'цђ свою”
καὶ ἐπορεύθη ἐκεῖθεν καὶ εὗρε τὸν ᾿Ιωναδὰβ υἱὸν Ρηχὰβ εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ, καὶ ηὐλόγησεν αὐτόν. καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Ιού· εἰ ἔστι καρδία σου μετὰ καρδίας μου εὐθεῖα καθὼς ἡ καρδία μου μετὰ τῆς καρδίας σου; καὶ εἶπεν ᾿Ιωναδάβ· ἔστι. καὶ εἶπεν ᾿Ιού· καὶ εἰ ἔστι, δὸς τὴν χεῖρά σου. καὶ ἔδωκε τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὸν πρὸς αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἅρμα
16
16
И$ реq к немђ поиди` со мно'ю, и^ ви'ждь ка'ко поревнова'хъ по г~њ саваѓ%џњ. и^ посади и& на колесни'цђ свою”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· δεῦρο μετ᾿ ἐμοῦ καὶ ἰδὲ ἐν τῷ ζηλῶσαί με τῷ Κυρίῳ Σαββαὼθ καὶ ἐπεκάθισεν αὐτὸν ἐν τῷ ἅρματι αὐτοῦ.
17
17
И$ вни'де въ самарїю. і^ и^зби` вс^я ѓ^ста'вшая а^ха'вля въ самарїи. ја^ко не ѓ^ста'ти никомђже по гл~ђ гн~ю. и^же гл~а къ и^лїи`”
καὶ εἰσῆλθεν εἰς Σαμάρειαν καὶ ἐπάταξε πάντας τοὺς καταλειφθέντας τοῦ ᾿Αχαὰβ ἐν Σαμαρείᾳ ἕως τοῦ ἀφανίσαι αὐτὸν κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησε πρὸς ᾿Ηλιού.
18
18
И$ събра` и^ё'е вся лю'ди и^ рече к ни'мъ. а^ха'въ порабо'та лю'ди ваа%лђ ма'ло. і^ и^ё'е порабо'таᲄи и%мать мно'го”
Καὶ συνήθροισεν ᾿Ιοὺ πάντα τὸν λαὸν καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ᾿Αχαὰβ ἐδούλευσε τῷ Βάαλ ὀλίγα, ᾿Ιοὺ δουλεύσει αὐτῷ πολλά·
19
19
И$ вс^и проро'цы ваа'ловы и^ вс^и рабы` е^го, и^ жръца` е^го призовњте къ мн^њ, да не потаи'тся ни е^ді'нъ мђжъ нигде'же, ја%ко жрᲆтвђ хощђ` сътвори'ти вели'кђ ваа'лђ. и^ всякᲆ и^же потаи'тся не бђдетъ жи'въ. и^ с^е и^ё'е цр~ь сътвори` ле'сть, хоᲄя` погђби'ти слђжа'щихъ ваа'лђ.
καὶ νῦν, πάντες οἱ προφῆται τοῦ Βάαλ, πάντας τοὺς δούλους αὐτοῦ καὶ τοὺς ἱερεῖς αὐτοῦ καλέσατε πρός με, ἀνὴρ μὴ ἐπισκεπήτω, ὅτι θυσία μεγάλη μοι τῷ Βάαλ· πᾶς, ὃς ἐὰν ἐπισκεπῇ, οὐ ζήσεται. καὶ ᾿Ιοὺ ἐποίησεν ἐν πτερνισμῷ, ἵνα ἀπολέσῃ τοὺς δούλους τοῦ Βάαλ.
20
20
и^ реq и^ё'е ст~ите жрътвђ ваа'лђ. и^ слђженїе е^го. и^ проповњдаша”
καὶ εἶπεν ᾿Ιού· ἁγιάσατε ἱερείαν τῷ Βάαλ· καὶ ἐκήρυξαν.
21
21
И$ посла` и^ё'е въ весь і^и^л~ь. и^ рече гл~я. и^ нн~њ вс^и събери'теся раби` ваа'лови и^ вс^и жръцы` е^го и^ вс^и прoрцы е^го. да никто'же ѓ^ста'нетъ ја%ко жръᲄвђ вели'кђ творю` ваа'лђ. і^ и^же ѓ^ста'неT не и'мать жи'въ бы'ти. и^ прїидо'ша раби` ваа'ловы. и^ вс^и жръцы` е^го. и^ вс^и проро'цы е^го. и^ не ѓ^ста` ни е^ді'н# мђжъ и^же не прїиде. и^ внидо'ша въ хра'мъ ваа'ловъ. и^ напо'лнися хра'м# ваа'ловъ эT кра'я до кра'я”
καὶ ἀπέστειλεν ᾿Ιοὺ ἐν παντὶ ᾿Ισραὴλ λέγων· καὶ νῦν πάντες οἱ δοῦλοι καὶ πάντες οἱ ἱερεῖς αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ προφῆται αὐτοῦ, μηδεὶς ἀπολειπέσθω, ὅτι θυσίαν μεγάλην ποιῶ· ὃς ἂν ἀπολειφθῇ, οὐ ζήσεται. καὶ ἦλθον πάντες οἱ δοῦλοι τοῦ Βάαλ καὶ πάντες οἱ ἱερεῖς αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ προφῆται αὐτοῦ· οὐ κατελείφθη ἀνήρ, ὅς οὐ παρεγένετο. καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν οἶκον τοῦ Βάαλ, καὶ ἐπλήσθη ὁ οἶκος τοῦ Βάαλ στόμα εἰς στόμα.
22
22
И рече и^ё'е и^же бя'хђ наD ѓ^деждами, и^знесњте ѓ^де'ждђ рабомъ всњмъ ваа'ловымъ. і^ и^знесе` иM ри'зы”
καὶ εἶπεν ᾿Ιοὺ τῷ ἐπὶ τοῦ οἴκου μεσθάαλ· ἐξάγαγε ἔνδυμα πᾶσι τοῖς δούλοις τοῦ Βάαλ· καὶ ἐξήνεγκεν αὐτοῖς ὁ στολιστής.
23
23
И$ вни'де и^ё'е и^ѓ^нада'въ сн~ъ риха'вль въ хра'минђ ваа'ловђ. и^ рече рабо'мъ вааловымъ, пои^щњте и^ съгледа'ите е^да` е^сть гд^њ ра'бъ гн~ь въ ва'съ. и^ вы'шлите всњхъ рабо'въ гн~ихъ ѓ^брњтшиXся т^ђ” И$ бы'сть тако ја%коже гл~а и^ё'е. и^ ја%ко не бњ` ра'бъ гн~ь. н^ото'кмо е^ді'ни раби` ваа'лови”
καὶ εἰσῆλθεν ᾿Ιοὺ καὶ ᾿Ιωναδὰβ υἱὸς Ρηχὰβ εἰς οἶκον τοῦ Βάαλ καὶ εἶπε τοῖς δούλοις τοῦ Βάαλ· ἐρευνήσατε καὶ ἴδετε, εἰ ἔστι μεθ᾿ ὑμῶν τῶν δούλων Κυρίου, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ οἱ δοῦλοι τοῦ Βάαλ μονώτατοι.
24
24
И$ вни'де сътвори'ти жрътвђ и^ вс^есъж#же'нїя. і^ и^ё'е вн^њ хра'ма поста'ви себ^њ, п~, мђжъ свои^хъ съ ѓ^рђжїемъ. и^ рече и^мъ и^ё'е аще вы` и^ е^ді'нъ мђжъ гонꙁе'тъ эT мђжъ сиX и^хже а^зъ и^зведо'хъ в рђцњ ва'ши. то дш~ђ ва'шђ положђ` за дш~ђ е^го”
καὶ εἰσῆλθε τοῦ ποιῆσαι τὰ θύματα καὶ τὰ ὁλοκαυτώματα. καὶ ᾿Ιοὺ ἔταξεν ἑαυτῷ ἔξω ὀγδοήκοντα ἄνδρας καὶ εἶπεν· ἀνήρ, ὃς ἐὰν διασωθῇ ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν, ὧν ἐγὼ ἀνάγω ἐπὶ χεῖρα ὑμῶν, ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἀντὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ.
25
25
И$ бы'сть ја%ко сконча` творя'ше вс^есъж#же'нїя. и^ рече и^ё'е преDри'щђщимᲆ и^ триста'томъ, вшеDше и^ꙁбїите и& и^ да ни е^ді'нъ мђжъ и^збђдетъ эT ниX і^ и^зби'ша я& ѓ^рђжїеM. и^ повръгоша я& преDтекђщая во'ини и^ триста'ты. і^ и^до'ша да'же до до'мђ ваа'лова”
καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσε ποιῶν τὴν ὁλοκαύτωσιν, καὶ εἶπεν ᾿Ιοὺ τοῖς παρατρέχουσι καὶ τοῖς τριστάταις· εἰσελθόντες πατάξατε αὐτούς, μὴ ἐξελθάτω ἐξ αὐτῶν ἀνήρ· καὶ ἐπάταξαν αὐτοὺς ἐν στόματι ρομφαίας, καὶ ἔρριψαν οἱ παρατρέχοντες καὶ οἱ τριστάται καὶ ἐπορεύθησαν ἕως πόλεως οἴκου τοῦ Βάαλ.
26
26
І$ и^знесо'ша ѓ^де'ждђ ваа'ловђ и^ съж#го'ша ю&.
καὶ ἐξήνεγκαν τὴν στήλην τοῦ Βάαλ καὶ ἐνέπρησαν αὐτήν.
27
27
и^ съби'ша тњло ваа'лово и^ съкрђши'ша въ пра'хъ до дн~и сего”
καὶ κατέσπασαν τὰς στήλας τοῦ Βάαλ καὶ ἔταξαν αὐτὸν εἰς λυτρῶνα ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
28
28
И$ погђби` и^ё'е храM ваа'ловъ эT і^и^л~я”
Καὶ ἠφάνισεν ᾿Ιοὺ τὸν Βάαλ ἐξ ᾿Ισραήλ·
29
29
Ното'кмо грњховъ і^е^ровоа'ма сн~а нава'това, и%миже съблазни` грешити і^и^л~я. не эTстђпи` и^ё'е эT послњдниX и^хъ кла'няю^щеся ю%ницамᲆ зла'тыM ја%же въ веџи'ли и^ въ да'нњ”
πλὴν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, οὐκ ἀπέστη ᾿Ιοὺ ἀπὸ ὄπισθεν αὐτῶν, αἱ δαμάλεις αἱ χρυσαῖ ἐν Βαιθὴλ καὶ ἐν Δάν.
30
30
И$ рече г~ь къ и^ё'еви понеже ја%ко ё^блж~и и^ сътвори' ти ё^го'дная мн^њ преD ѓ^чи'ма мои^ма. и^ вся` ја%же сътвори` по срDцђ мое^мђ сътвори'лъ е^си до'мђ а^ха'влю сего ради да'же до четве'ртаго ро'дђ твое^го ся'дђтъ на прsтлњ въ і^и^л~и”
καὶ εἶπε Κύριος πρὸς ᾿Ιού· ἀνθ᾿ ὧν ὅσα ἠγάθυνας ποιῆσαι τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς μου κατὰ πάντα, ὅσα ἐν τῇ καρδίᾳ μου ἐποίησας τῷ οἴκῳ ᾿Αχαάβ, υἱοὶ τέταρτοι καθήσονταί σοι ἐπὶ θρόνου ᾿Ισραήλ.
31
31
И$ё'е не съхрани` ходи'ти по и%мени г~а б~а і^и^л~ева всњмъ срDцемъ своиM. не эTврати'ся эT грњхъ і^е^ровоа'ма сн~а нава'това, и^же въ грњхъ въведе` і^и^л~я”
καὶ ᾿Ιοὺ οὐκ ἐφύλαξε πορεύεσθαι ἐν νόμῳ Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραὴλ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτοῦ, οὐκ ἀπέστη ἀπάνωθεν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοάμ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
32
32
Въ дн~и же ѓ%ны нача` г~ь пђща'ти на і^и^л~я, і^ и^зби` я& а^заи'ль въ всњхъ предњлехъ і^и^л~евыхъ”
ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἤρξατο Κύριος συγκόπτειν ἐν τῷ ᾿Ισραήλ, καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς ᾿Αζαὴλ ἐν παντὶ ὁρίῳ ᾿Ισραήλ,
33
33
эT і^ѓ^рдана на въсто'къ слн~ца всю` зе'млю галаа'дъскђю, и^ гадїинђ, и^ рђви'мовђ. и^ манасїинђ эT а^рои'ра даже до ё'стїя а^рно'ньска, и^ галааDска и^ васа'ньска”
ἀπὸ τοῦ ᾿Ιορδάνου κατ᾿ ἀνατολὰς ἡλίου πᾶσαν τὴν γῆν Γαλαὰδ τοῦ Γαδδὶ καὶ τοῦ Ρουβὴν καὶ τοῦ Μανασσῆ, ἀπὸ ᾿Αροήρ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χείλους χειμάρρου ᾿Αρνών, καὶ τὴν Γαλαὰδ καὶ τὴν Βασάν.
34
34
И$ про'чая словесъ и^ё'евыхъ вс^я ја%же сътвори`. и^ вс^я си'ла е^го и^ събра'нїе е^го е^же събра`. т^о не се' ли напи'сана въ кни'зњ словеs дн~їи цр~ь і^и^л~евъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιοὺ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ πᾶσα ἡ δυναστεία αὐτοῦ καὶ τὰς συνάψεις, ἃς συνῆψεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίου λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
35
35
И$ ё'мре и^ё'е и^ погребе'нъ бы'сть съ эTц~ы свои'ми въ самарїи'. и^ црsтвова` и^а^ха'з# в него` мњ'сто сн~ъ е^го”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιοὺ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν Σαμαρείᾳ· καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωάχαζ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
36
36
И$ въ дн~и в ня'же и^ё'е црsтвова` въ самарїи бы'сть, к~и, лњтъ”
καὶ αἱ ἡμέραι, ἃς ἐβασίλευσεν ᾿Ιοὺ ἐπὶ ᾿Ισραήλ, εἰκοσιοκτὼ ἔτη ἐν Σαμαρείᾳ.
Глvа, а~і”
Κεφάλαιο 11
1
1
И$ гоџолїя мт~и и^ѓ^хозїина, ви'дњвши ја%ко ё^мрњт# сн~ъ е^я`, и^ воста` и^ погђби вся'ко сњмя цр~ево”
ΚΑΙ Γοθολία ἡ μήτηρ ᾿Οχοζίου εἶδεν ὅτι ἀπέθανεν ὁ υἱὸς αὐτῆς, καὶ ἀπώλεσε πᾶν τὸ σπέρμα τῆς βασιλείας.
2
2
И$ѓ^саве'я же дщ^и цр~я и^ѓ^рама сестра` ѓ^хозїина поя и^ѓа'са сн~а бра'та своеh. и ё^краде и& средњ сн~овъ цр~евыX и^ꙁбїеныхъ, того и^ дои'лицђ е^го съкрыи въ клњти постельнеи твердњ, и^ ё^таи` эT лица гоџолїина, и^ не ё^мрътвиша е^го”
καὶ ἔλαβεν ᾿Ιωσαβεὲ θυγάτηρ τοῦ βασιλέως ᾿Ιωρὰμ ἀδελφὴ ᾿Οχοζίου τὸν ᾿Ιωὰς υἱὸν ἀδελφοῦ αὐτῆς καὶ ἔκλεψεν αὐτὸν ἐκ μέσου τῶν υἱῶν τοῦ βασιλέως τῶν θανατουμένων, αὐτὸν καὶ τὴν τροφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ ταμείῳ τῶν κλινῶν, καὶ ἔκρυψεν αὐτὸν ἀπὸ προσώπου Γοθολίας καὶ οὐκ ἐθανατώθη.
3
3
И б^њ с не'ю кры'емъ въ до'мђ гн~и, ѕ, лњтъ. и^ гоџо'лїя б^њ црsтвђ'ющи в зе'мли то'й”
καὶ ἦν μετ᾿ αὐτῆς κρυβόμενος ἐν οἴκῳ Κυρίου ἕξ ἔτη· καὶ Γοθολία βασιλεύουσα ἐπὶ τῆς γῆς.
4
4
И$ въ сеDмое лњто посла` и^ѓ^да'и жрецъ. и^ поя'тъ тысђщни'ки. хори'ма и^ расима и^ възведе я& кᲆ себњ` въ доM гн~ь, и^ завњща и^мъ завњтъ гн~ь. и^ заклятъ и^хъ преD гм~ъ, и^ показа` и^мᲆ и^а^до'я сн~а цр~ьска”
καὶ ἐν τῷ ἔτει τῷ ἑβδόμῳ ἀπέστειλεν ᾿Ιωδαὲ ὁ ἱερεὺς καὶ ἔλαβε τοὺς ἑκατοντάρχους τῶν Χορρὶ καὶ τῶν Ρασίμ, καὶ ἀπήγαγεν αὐτοὺς πρὸς αὐτὸν εἰς οἶκον Κυρίου καὶ διέθετο αὐτοῖς διαθήκην Κυρίου καὶ ὥρκωσεν αὐτοὺς ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς ᾿Ιωδαὲ τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως
5
5
И$ заповњ'да и^мъ гл~я с^е сло'во да сътвори'те тре'тїя ча'сть эT ваs да сни'деT в сђбо'тђ. и^ да сᲄре'жете стра'жбђ до'мђ цр~ва”
καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς λέγων· οὗτος ὁ λόγος, ὃν ποιήσετε·
6
6
И$ третїя часть ё^ вратъ ё^ две'рїи пђти, и^ третїя часть ё^ вратъ соза'ди протекђщиX, и^ ё^стреже страQбђ до'мђ”
τὸ τρίτον ἐξ ὑμῶν εἰσελθέτω τὸ σάββατον καὶ φυλάξατε φυλακὴν οἴκου τοῦ βασιλέως ἐν τῷ πυλῶνι καὶ τὸ τρίτον ἐν τῇ πύλῃ τῶν ὁδῶν καὶ τὸ τρίτον τῆς πύλης ὀπίσω τῶν παρατρεχόντων· καὶ φυλάξατε τὴν φυλακὴν τοῦ οἴκου.
7
7
И$ дв^а нача'лника эT ва'съ вся'къ и^сходяи в сђбо'тђ. и^ да храняT страж#бђ до'мђ гн~я съ цр~еM
καὶ δύο χεῖρες ἐν ὑμῖν, πᾶς ὁ ἐκπορευόμενος τὸ σάββατον, καὶ φυλάξουσι τὴν φυλακὴν οἴκου Κυρίου πρὸς τὸν βασιλέα·
8
8
И$ ѓ^сᲄђпи'те цр~я ѓ%коло, ко'ждо ѓ^рђжїе свое` и^мы'и в рђкђ, і^ и^сходя'и въ преDѓ^гра'дїе да ё%мретъ. и бђдете съ цр~емъ е^гда` въходи'ти е^мђ і^ и^сходи'ти”
καὶ κυκλώσατε ἐπὶ τὸν βασιλέα κύκλῳ, ἀνὴρ καὶ τὸ σκεῦος αὐτοῦ ἐν χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ὁ εἰσπορευόμενος εἰς τὰς σαδηρὼθ ἀποθανεῖται. καὶ ἔσονται μετὰ τοῦ βασιλέως ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι αὐτὸν καὶ ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτόν.
9
9
И$ сътвори'ша со'тникы вс^я е^ли'ка заповњ'да и^ѓ^да'и смысле'ныи. и^ поя` ко'ждо мђжа своя` и^же и^мња'ше входи'ти въ сђбо'тђ. съ тыми и^же и^мњја%хђ эTходи'ти в# сђбо'тђ. и^ вни'доша къ и^ѓ^да'ю жерцђ”
καὶ ἐποίησαν οἱ ἑκατόνταρχοι πάντα, ὅσα ἐνετείλατο ᾿Ιωδαὲ ὁ συνετός, καὶ ἔλαβεν ἀνὴρ τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ καὶ τοὺς εἰσπορευομένους τὸ σάββατον μετὰ τῶν ἐκπορευομένων τὸ σάββατον καὶ εἰσῆλθον πρὸς ᾿Ιωδαὲ τὸν ἱερέα.
10
10
И да'сть жре'цъ соTникомъ преDходя'щая, и^ копїя цр~я дв~да. и^же быша в до'мђ гн~и”
καὶ ἔδωκεν ὁ ἱερεὺς τοῖς ἑκατοντάρχοις τοὺς σειρομάστας καὶ τοὺς τρισσοὺς τοῦ βασιλέως Δαυὶδ τοῦ ἐν οἴκῳ Κυρίου.
11
11
И бњша в рђкаX вое^воD и^ преDходя'щиX и^ сътвориша сотники, и^ преDходящїи по всемђ` е^ли'ко заповњ'да иM жрецъ” И$ собра` жрецъ гн~ь вс^я лю'ди земля во до'мъ гн~ь. и^ ста'ша преDрищђщїи ко'ждо иX ѓ^рђжїе и^мы'и в рђцњ свое'и. эT страны` до'мђ десно'я. да'же до страны` до'мђ шђе^я жрътвеныя. и^ по до'мђ цр~я ѓ%коло”
καὶ ἔστησαν οἱ παρατρέχοντες, ἀνὴρ καὶ τὸ σκεῦος αὐτοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς ὠμίας τοῦ οἴκου τῆς δεξιᾶς ἕως τῆς ὠμίας τοῦ οἴκου τῆς εὐωνύμου τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τοῦ οἴκου ἐπὶ τὸν βασιλέα κύκλῳ.
12
12
І$ и^зведе сн~а цр~ева. и^ возложи на'нь вњнецъ цр~ьскыи. и^ свњдњнїе. и^ въцр~и е^го и^ пома'ꙁа е^го и^ плеска'ли рђка'ма. и^ рњша да' живеT цр~ь”
καὶ ἐξαπέστειλε τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως καὶ ἔδωκεν ἐπ᾿ αὐτὸν τὸ νεζὲρ καὶ τὸ μαρτύριον καὶ ἐβασίλευσεν αὐτὸν καὶ ἔχρισεν αὐτόν, καὶ ἐκρότησαν τῇ χειρὶ καὶ εἶπαν· ζήτω ὁ βασιλεύς.
13
13
И$ слы'ша гоџолїя глаs предътекђщ'их# люде'и. и^ вни'де къ наро'дђ в до'мъ гн~ь”
καὶ ἤκουσε Γοθολία τὴν φωνὴν τῶν τρεχόντων τοῦ λαοῦ καὶ εἰσῆλθε πρὸς τὸν λαὸν εἰς οἶκον Κυρίου.
14
14
И$ ви'дњ и^ с^е цр~ь стоа'ше на столпњ по сђ'дђ. и^ бя'хђ преD цр~ем# пњсни и^ трђ'бы. и^ вс^и лю'дїе радђющеся, и^ трђ'бяще въ трђ'бы. и^ раздра` гоџолїя ри'зы своя`. и^ въз#пи и^ рече, зра'да зра'да”
καὶ εἶδε καὶ ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς εἱστήκει ἐπὶ τοῦ στύλου κατὰ τὸ κρίμα, καὶ οἱ ᾠδοὶ καὶ αἱ σάλπιγγες πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ πᾶς ὁ λαὸς τῆς γῆς χαίρων καὶ σαλπίζων ἐν σάλπιγξι· καὶ διέρρηξε Γοθολία τὰ ἱμάτια ἑαυτῆς καὶ ἐβόησε· σύνδεσμος σύνδεσμος.
15
15
И$ заповњ'да и^ѓ^да'и жрецъ тысящником#, и^ вла'стелемъ си'лы. и^ рече к ни'мъ и^зведњте ю& во'нъ эT пригра'ды, и^же а%ще кт^о и^зы'детъ по неи смр~тїю да ё'мретъ эT ѓ^рђжїя, понеже рече жреw, не ё^мрътвњте е^я` въ до'мђ гн~и”
καὶ ἐνετείλατο ᾿Ιωδαὲ ὁ ἱερεὺς τοῖς ἑκατοντάρχοις τοῖς ἐπισκόποις τῆς δυνάμεως καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἐξαγάγετε αὐτὴν ἔσωθεν τῶν σαδηρώθ· ὁ εἰσπορευόμενος ὀπίσω αὐτῆς θανάτῳ θανατωθήσεται ἐν ρομφαίᾳ· ὅτι εἶπεν ὁ ἱερεύς· καὶ μὴ ἀποθάνῃ ἐν οἴκῳ Κυρίου.
16
16
И$ възложи'ша на ню` рђцњ, і^ и^зведо'ша ю& скопцы` пђтемъ и^схода к не'и до'мђ цр~ева и^ ё'мре т^ђ”
καὶ ἐπέθηκαν αὐτῇ χεῖρας, καὶ εἰσῆλθεν ὁδὸν εἰσόδου τῶν ἵππων οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ.
17
17
И завњща и^ѓ^да'и ꙁавњтᲆ ме'ждђ гм~ъ и^ междђ цр~емъ, и^ междђ люDми, ја%ко бы'ти имъ въ лю'ди гн~я”
καὶ διέθετο ᾿Ιωδαὲ διαθήκην ἀνὰ μέσον Κυρίου καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ βασιλέως καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ λαοῦ τοῦ εἶναι εἰς λαὸν τῷ Κυρίῳ, καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ βασιλέως καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ λαοῦ.
18
18
И$ внидо'ша вс^и лю'дїе земля` в до'мъ ваа'ловъ, и^ разбиша и&, и^ жрътвеники е^го, и^ ѓ^бра'зы е^го съкрђши'ша до'брњ. и^ маџа'на жръца ваа'лова ё^би'ша преD лицемъ жрътвеника. и^ поста'ви жрецъ вла'стеля в# до'мђ гн~и”
καὶ εἰσῆλθε πᾶς ὁ λαὸς τῆς γῆς εἰς οἶκον τοῦ Βάαλ καὶ κατέσπασαν αὐτὸν καὶ τὰ θυσιαστήρια αὐτοῦ καὶ τὰς εἰκόνας αὐτοῦ συνέτριψαν ἀγαθῶς καὶ τὸν Μαθὰν τὸν ἱερέα τοῦ Βάαλ ἀπέκτειναν κατὰ πρόσωπον τῶν θυσιαστηρίων, καὶ ἔθηκεν ὁ ἱερεὺς ἐπισκόπους εἰς τὸν οἶκον Κυρίου.
19
19
И$ прїя'ша со'тᲆники, хорима и^ раси'ма, и^ вс^я лю'ди земля. і^ и^зведе` цр~я эT до'мђ гн~я. и^ внидо'ша пђтемъ вра'тᲆ преDтекђщихъ до до'мђ цр~ева и^ посади'ша и& на прsтолњ цр~евњ”
καὶ ἔλαβε τοὺς ἑκατοντάρχους καὶ τὸν Χορρὶ καὶ τὸν Ρασὶμ καὶ πάντα τὸν λαὸν τῆς γῆς, καὶ κατήγαγον τὸν βασιλέα ἐξ οἴκου Κυρίου, καὶ εἰσῆλθον ὁδὸν πύλης τῶν παρατρεχόντων οἴκου τοῦ βασιλέως, καὶ ἐκάθισαν αὐτὸν ἐπὶ θρόνου τῶν βασιλέων.
20
20
И$ въꙁрадовашася вси лю'ди земля` то'я. и^ граD ё^млᲆча, и^ гоџолїю ё^мрътви'ша ѓ^рђжїеM въ до'мђ цр~евњ” Цр~ь же
καὶ ἐχάρη πᾶς ὁ λαὸς τῆς γῆς, καὶ ἡ πόλις ἡσύχασε· καὶ τὴν Γοθολίαν ἐθανάτωσαν ἐν ρομφαίᾳ ἐν οἴκῳ τοῦ βασιλέως.
21
б^њ и^ѓ^а'са, въ сеDми, лњтњхъ е^гда` нача црsтвовати”
Глvа, в~і”
Κεφάλαιο 12
1
1
Въ лњто сеDмое, и^ё'я. цр~ьствова и^ѓ^а'съ. и^ м~, лTњ, црsтвова въ і^ерsли'мњ. и^мя бњ мт~ри е^го а^вїя. вирсавїя”
ΥΙΟΣ ἑπτὰ ἐτῶν ᾿Ιωὰς ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτόν.
2
2
И сᲆтвори` и^ѓ^а'съ преD ѓ^чи'ма гн~има ёгоDная, въ вс^я дн~и в ня'же просвњти е^го и^ѓ^да'и і^е^ре'и”
ἐν ἔτει ἑβδόμῳ τῷ ᾿Ιοὺ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωὰς καὶ τεσσαράκοντα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ ᾿Αβιὰ ἐκ τῆς Βηρσαβεέ.
3
3
То'кмо высокиX не преста'виша. т^ђ е^ще` кадя'хђ и^ жря'хђ лю'дїе на высо'киX”
καὶ ἐποίησεν ᾿Ιωὰς τὸ εὐθὲς ἐνώπιον Κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας, ἃς ἐφώτισεν αὐτὸν ᾿Ιωδαὲ ὁ ἱερεύς·
4
4
И$ рече и^ѓ^а^съ къ же`рцеM вс^е сребро` ст~ое внесе'ное в до'мъ гн~ь. и^ сребро` со цњно'ю мђжа. и^ вся'ко сребро` е^же а'ще вᲆзы'идеT на срDце мђжђ внесᲄи` в до'мъ гн~ь”
πλὴν τῶν ὑψηλῶν οὐ μετεστάθησαν, καὶ ἐκεῖ ἔτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς.
5
5
И$ да прїимђтъ е& на се` жръцы и^ мђжъ эT преда'нїя свое^го. и^ тїи` да строя'тъ ведекъ въ все'мъ. и^дњже а%ще ѓ^бря'щеTся сокрђшено'е веде'ка”
καὶ εἶπεν ᾿Ιωὰς πρὸς τοὺς ἱερεῖς· πᾶν τὸ ἀργύριον τῶν ἁγίων τὸ εἰσοδιαζόμενον ἐν τῷ οἴκῳ Κυρίου, ἀργύριον συντιμήσεως, ἀνὴρ ἀργύριον λαβὼν συντιμήσεως, πᾶν ἀργύριον, ὃ ἐὰν ἀναβῇ ἐπὶ καρδίαν ἀνδρὸς ἐνεγκεῖν ἐν οἴκῳ Κυρίου,
6
6
И$ бы'сть въ к~г е, лњто цр~ю и^ѓ^а'сђ, и не ё^сᲄрои'ша жрᲆцы веде'ка хра'ма”
λαβέτωσαν ἑαυτοῖς οἱ ἱερεῖς ἀνὴρ ἀπὸ τῆς πράσεως αὐτῶν καὶ αὐτοὶ κρατήσουσι τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου εἰς πάντα, οὗ ἐὰν εὑρεθῇ ἐκεῖ βεδέκ.
7
7
И$ приꙁва` цр~ь и^ѓ^дая жерца и ста'рца и^ рече к ни'мъ. чт^о се ја^ко не построи^сте веде'ка хра'мђ. и^ нн~њ ё^же` не прїима'ите сребра`. эT продажњ ва'шея. ја%ко в# ведекᲆ хра'мђ да'сте и&”
καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ εἰκοστῷ καὶ τρίτῳ ἔτει τῷ βασιλεῖ ᾿Ιωὰς οὐκ ἐκραταίωσαν οἱ ἱερεῖς τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου.
8
8
И$ совњща'шася жръцы не прїя'ти сре'бра эT лю'дїи, на строе^нїе веде'ка хра'мђ”
καὶ ἐκάλεσεν ᾿Ιωὰς ὁ βασιλεὺς ᾿Ιωδαὲ τὸν ἱερέα καὶ τοὺς ἱερεῖς καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· τί ὅτι οὐκ ἐκραταιοῦτε τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου; καὶ νῦν μὴ λάβητε ἀργύριον ἀπὸ τῶν πράσεων ὑμῶν, ὅτι εἰς τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου δώσετε αὐτό.
9
9
И$ вꙁя` и^ѓ^да'и жрецъ кїѓ'тъ е^диn. и содњла` ковче'жецъ дъсками е^мђ, и^ да'сть е^го и^е^зеѓ^ви в домђ мђжа до'мђ гн~я. и^ даша жрᲆцы храня'щїи число всего` сребра`, е^же ѓ^брњтеся в домђ гн~и”
καὶ συνεφώνησαν οἱ ἱερεῖς τοῦ μὴ λαβεῖν ἀργύριον παρὰ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ μὴ ἐνισχῦσαι τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου.
10
10
И бы'сть ја%ко ви'дњша и^же мно'го е^сть сре'бра вᲆ ковчеѕњ. и^ възы'иде писчїи цр~евъ, и^ жреw вели'кїи и^ чи'сленикъ. и^ эTкры'ша і^ и^счетоша сре'бро ѓ^брњтъшее въ домђ` гн~и”
καὶ ἔλαβεν ᾿Ιωδαὲ ὁ ἱερεὺς κιβωτὸν μίαν καὶ ἔτρησε τρώγλην ἐπὶ τῆς σανίδος αὐτῆς καὶ ἔδωκεν αὐτὴν παρὰ ἀμμαζειβὶ ἐν τῷ οἴκῳ ἀνδρὸς οἴκου Κυρίου, καὶ ἔδωκαν οἱ ἱερεῖς οἱ φυλάσσοντες τὸν σταθμὸν πᾶν τὸ ἀργύριον τὸ εὑρεθὲν ἐν οἴκῳ Κυρίου.
11
11
И$ даша сре'бро ё^гото'ванное в рђцњ творя'щемђ на сосђды до'мђ гн~ю. и^ даша и& древодњлямᲆ и^ дњ'лателемъ ѕиждђщимъ в домђ гн~и”
καὶ ἐγένετο ὡς εἶδον ὅτι πολὺ τὸ ἀργύριον ἐν τῇ κιβωτῷ, καὶ ἀνέβη ὁ γραμματεὺς τοῦ βασιλέως καὶ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ ἔσφιγξαν καὶ ἠρίθμησαν τὸ ἀργύριον τὸ εὑρεθὲν ἐν οἴκῳ Κυρίου.
12
12
И$ ко'лющимъ и^ хђдо'жникомъ. и^ сњкђщим# ка'менїя на кђпле'нїе дре'вђ. и^ каменїя те'санаго на строенїе веде'ка хра'мђ гн~ю” І$ и^ на все` е^ли'ко раздая'ти хра'мђ на ё^твръже'нїе”
καὶ ἔδωκαν τὸ ἀργύριον τὸ ἑτοιμασθὲν ἐπὶ χεῖρας ποιούντων τὰ ἔργα τῶν ἐπισκόπων οἴκου Κυρίου, καὶ ἐξέδοσαν τοῖς τέκτοσι τῶν ξύλων καὶ τοῖς οἰκοδόμοις τοῖς ποιοῦσιν ἐν οἴκῳ Κυρίου
13
13
Токмо не твори'шася хра'мђ гн~ю две'ри сре'брены, гвоздїе фїа'лы. и^ трђбы, н^и вс^я сосђды зла'ты, и^ сосђ'ды сре'брены эT сре'бра принесе'наго в до'мъ гн~ь.
καὶ τοῖς τειχισταῖς καὶ τοῖς λατόμοις τῶν λίθων τοῦ κτήσασθαι ξύλα καὶ λίθους λατομητοὺς τοῦ κατασχεῖν τὸ βεδὲκ οἴκου Κυρίου εἰς πάντα, ὅσα ἐξωδιάσθη ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ κραταιῶσαι·
14
14
н^отворя'щимᲆ дњ'ла дадяT я&, и^ сїи ё^тверди'ша и^ми` до'мъ гн~ь”
πλὴν οὐ ποιηθήσονται οἴκῳ Κυρίου θύραι ἀργυραῖ, ἧλοι, φιάλαι καὶ σάλπιγγες, πᾶν σκεῦος χρυσοῦν καὶ σκεῦος ἀργυροῦν, ἐκ τοῦ ἀργυρίου τοῦ εἰσενεχθέντος ἐν οἴκῳ Κυρίου,
15
15
и^ не сочитахђ, и%м#же дая'хђ сре'бро в рђ'ки. дати творя'щимъ дњ'ло. зане` вњрнотво'рятъ”
ὅτι τοῖς ποιοῦσι τὰ ἔργα δώσουσιν αὐτό, καὶ ἐκραταίωσαν ἐν αὐτῷ τὸν οἶκον Κυρίου.
16
16
И$ сре'бро за грњхи, и^ сребро ꙁа престђпленїе. понеже внесе'но бысть в до'мъ гн~ь да бђ'детᲆ жерцемъ”
καὶ οὐκ ἐξελογίζοντο τοὺς ἄνδρας, οἷς ἐδίδουν τὸ ἀργύριον ἐπὶ χεῖρας αὐτῶν δοῦναι τοῖς ποιοῦσι τὰ ἔργα, ὅτι ἐν πίστει αὐτῶν ποιοῦσιν.
17
17
Тогда` вᲆзы'иде а^заи'лᲆ цр~ь сљ=рьскїи. и^ вое^ва на геџы и^ прїатᲆ и& а^заи'лъ и^ разби` и&. и^ ѓ^браᲄи а^ꙁаи'лъ лице свое, и^ вᲆзы'ити хотя на і^ерsли'мъ”
ἀργύριον περὶ ἁμαρτίας καὶ ἀργύριον περὶ πλημμελείας, ὅ,τι εἰσηνέχθη ἐν οἴκῳ Κυρίου, τοῖς ἱερεῦσιν ἐγένετο.
18
18
И$ взя'тъ и^ѓ^а'съ цр~ь і^ё'дин# вс^я ст~ыя. и^же ѓ^ст~и и& и^ѓ^сафатᲆ и^ѓ^а^рамᲆ, и^ ѓ^хоꙁїя эTц~и е^го цр~и і^ё'дини. и^ ст~ая е^го и^ вс^е зла'то ѓ^брњтшее^ся вᲆ хра'мњ гн~њ, и^ въ сокрови'щехъ до'мђ цр~я. и^ посла` а^заи'лю цр~ю сљ=рьскђ”
Τότε ἀνέβη ᾿Αζαὴλ βασιλεὺς Συρίας καὶ ἐπολέμησεν ἐπὶ Γὲθ καὶ προκατελάβετο αὐτήν. καὶ ἔταξεν ᾿Αζαὴλ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀναβῆναι ἐπὶ ῾Ιερουσαλήμ.
19
19
И$ про'чая словесъ и^ѓ^асинᲆ, и^ вс^я е^ли'ко сотвори`. не се л^и пи'сана бы'ша въ кни'ѕе словеs дн~їи цр~ь і^ё'динъ”
καὶ ἔλαβεν ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ιούδα πάντα τὰ ἅγια, ὅσα ἡγίασεν ᾿Ιωσαφὰτ καὶ ᾿Ιωρὰμ καὶ ᾿Οχοζίας οἱ πατέρες αὐτοῦ καὶ βασιλεῖς ᾿Ιούδα, καὶ τὰ ἅγια αὐτοῦ καὶ πᾶν τὸ χρυσίον τὸ εὑρεθὲν ἐν θησαυροῖς οἴκου Κυρίου καὶ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ ἀπέστειλε τῷ ᾿Αζαὴλ βασιλεῖ Συρίας, καὶ ἀνέβη ἀπὸ ῾Ιερουσαλήμ.
20
20
И$ воста'ша ѓ%троцы е^го. и^ совњща'ша совњтъ велиk. и^ ё^би'ша и^ѓ^а'са в# хра'мњ махои^невњ и^же въ саа^лњ,
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωὰς καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα πάντα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
21
21
и^е^зеха'ра сн~а е^мђа'хова. и^ е^зевђџа сн~а исовира. рабы` иX и^зби'ша и^хъ и^ ё^мро'ша, и^ погребо'ша и^хᲆ съ эTц~ы и^хъ въ гра'дњ дв~двᲇ. и^ црsтвова а^масїа'съ сн~ъ е^го въ него` мњ'сто”
καὶ ἀνέστησαν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ καὶ ἔδησαν πάντα σύνδεσμον καὶ ἐπάταξαν τὸν ᾿Ιωὰς ἐν οἴκῳ Μαλλὼ τῷ ἐν Γααλὰ
Глvа, г~і”
Κεφάλαιο 13
1
1
Въ лњто, к~г е, и^ѓ^а'са сн~а а^хозїина цр~я і^ё'дина, цр~ьствова и^ѓ^аха'зъ сн~ъ и^ёеv в# самарїи, з~і лњтъ”
ΕΝ ἔτει εἰκοστῷ καὶ τρίτῳ ἔτει τῷ ᾿Ιωὰς υἱῷ ᾿Οχοζίου βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσεν ᾿Ιωάχαζ υἱὸς ᾿Ιοὺ ἐν Σαμαρείᾳ ἑπτακαίδεκα ἔτη.
2
2
И сотвори` лђка'вое преD ѓ^чима гн~има. и^ нача` ходи'ти по пђте'мъ і^е^ровоа'млимъ сн~а нава'това, и^же съгрњши'ти воведе` і^и^л~я. и^ не ѓ^стася ѕло'бы то'я”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, οὐκ ἀπέστη ἀπ᾿ αὐτῶν.
3
3
И$ раꙁгнњ'вася г~ь гнњ'вомъ на і^и^л~я. и^ въда'сть и^хъ в рђ'цњ а^заи'лю цр~ю а^сљ=рьскђ, и^ в рђцњ сн~а а^дерова сн~а а^ꙁаи'лева во вся дн~и.
καὶ ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐν τῷ ᾿Ισραὴλ καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ ᾿Αζαὴλ βασιλέως Συρίας καὶ ἐν χειρὶ υἱοῦ ῎Αδερ υἱοῦ ᾿Αζαὴλ πάσας τὰς ἡμέρας.
4
4
И$ помоли'ся и^ѓ^а^хазъ лицю гн~ю. и^ ё^слы'ша и& г~ь ја^ко ви'дњ скорбъ і^и^л~евђ. е^ю'же ѓ^скорби цр~ь сљ=рїискїи”
καὶ ἐδεήθη ᾿Ιωάχαζ τοῦ προσώπου Κυρίου, καὶ ἐπήκουσεν αὐτοῦ Κύριος, ὅτι εἶδε τὴν θλῖψιν ᾿Ισραήλ, ὅτι ἔθλιψεν αὐτοὺς βασιλεὺς Συρίας.
5
5
И$ да'сть и^мъ сп~сенїе г~ь. і^ и^ꙁбыша эT рђкђ а^сљ=рьскђ. и^ въсели'шася сн~ве і^и^л~ви в села своа` ја%коже и^ преже”
καὶ ἔδωκεν Κύριος σωτηρίαν τῷ ᾿Ισραήλ, καὶ ἐξῆλθεν ὑποκάτωθεν χειρὸς Συρίας. καὶ ἐκάθισαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν καθὼς ἐχθὲς καὶ τρίτης·
6
6
Ното'кмо не эTстђпи'ша эT грXњ до'мђ і^е^ровоа'мля сн~а наватова и^же съгрᲇшити въведе` і^и^л~я. по неM ходя'хђ и^ принесо'ша кђмиръ, и^же бњ въ самарїи”
πλὴν οὐκ ἀπέστησαν ἀπὸ ἁμαρτιῶν οἴκου ῾Ιεροβοάμ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, ἐν αὐταῖς ἐπορεύθησαν, καί γε τὸ ἄλσος ἐστάθη ἐν Σαμαρείᾳ.
7
7
ЈА/ко не ѓ^ста'вишася а^хазђ лю'дїе. н^ото'кмо, н~, ко'нникъ. и^ і~, колесни'ць, и^ л~ пњшецъ. ја%ко и^ꙁгђбилъ бя'ше и^хъ цр~ь сљ=рїискїи. и^ положи я& ја%ко прахъ на попра'нїе”
ὅτι οὐχ ὑπελείφθη τῷ ᾿Ιωάχαζ λαός, ἀλλ᾿ ἢ πεντήκοντα ἱππεῖς καὶ δέκα ἅρματα καὶ δέκα χιλιάδες πεζῶν, ὅτι ἀπώλεσεν αὐτοὺς βασιλεὺς Συρίας, καὶ ἔθεντο αὐτοὺς ὡς χοῦν εἰς καταπάτησιν.
8
8
и^ про'чая словесъ и^ѓ^ахазовыхᲆ и^ вс^я е^ли'ко сътвори`, и^ вс^я си'ла е^го. не с^е ли пи'сана бы'ша въ кни'ѕњ слове'съ дн~їи цр~ь і^и^л~евъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωάχαζ καὶ πάντα ὅσα ἐποίησε καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
9
9
И$ ё'мре и^ѓ^а^хаз# и^ погребенъ бы'сть съ эTц~ы своими в# самарїи. и^ црsтвова и^ѓ^а'съ сн~ъ е^го в# него' мњ'сто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωάχαζ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν Σαμαρείᾳ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωὰς υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
10
10
Въ лњто, л~џ е, и^ѓ^а'са цр~я і^ё'дина црsтвова и^ѓ^а'съ сн~ъ а^хаꙁовъ наD і^и^л~емъ в# самарїи, ѕ~і, лњтъ”
᾿Εν ἔτει τριακοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ἔτει τῷ ᾿Ιωὰς βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσεν ᾿Ιωὰς υἱὸς ᾿Ιωάχαζ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ ἑκκαίδεκα ἔτη.
11
11
И$ сътвори лђка'вое преD гм~ъ и^ не эTстђпи эT грњхᲆ всXњ і^е^ровоа'мль сн~а нава'това и^же сᲆгрњшити воведе і^и^л~я. потњмъже и^ то'й хождаше”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, ἐν αὐταῖς ἐπορεύθη.
12
12
И$ про'чая слове'съ и^ѓ^а'совыX и^ вс^я е^ли'ка сътвори`, и^ вс^я си'ла е^го ја%же сътвори` съ а^масњеM цр~емъ і^ё'динымъ. т^о не се л^и сїя писана быша въ кни'ѕњ словеs дн~їи цр~ь і^и^л~евъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωὰς καὶ πάντα ὅσα ἐποίησε, καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ, ἃς ἐποίησε μετὰ ᾿Αμεσσίου βασιλέως ᾿Ιούδα, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
13
13
И$ ё'мретъ и^ѓ^а'съ и^ погребе'нъ бысть съ эTц~ы свои'ми въ самарїи съ сн~ъми і^и^л~евыми” І$ е^ровоаM же сњде на престо'лњ е^го”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωὰς μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ῾Ιεροβοὰμ ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ ἐτάφη ἐν Σαμαρείᾳ μετὰ τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ.
14
14
І$ е^лисе'и раꙁболњся бо'лезнїю свое'ю, е^ю'же и^ ё'мре. и^ прїиде к немђ и^ѓ^а'съ цр~ь і^и^л~евъ. и^ пла'кася наD лицеM е^го и^ рече. эTч~е эTч~е, колесни'ца і^и^л~ева и^ снђзници е^я`”
Καὶ ῾Ελισαιὲ ἠρρώστησε τὴν ἀρρωστίαν αὐτοῦ, δι᾿ ἣν ἀπέθανε. καὶ κατέβη πρὸς αὐτὸν ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ καὶ ἔκλαυσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ εἶπε· πάτερ πάτερ, ἅρμα ᾿Ισραὴλ καὶ ἱππεὺς αὐτοῦ.
15
15
И$ реq е^мђ і^е^лисе'и возми` лkђ и^ стрњлђ. и^ взяT преD ниM лђкᲆ и^ сᲄрњлђ”
καὶ εἶπεν αὐτῷ ῾Ελισαιέ· λάβε τόξον καὶ βέλη. καὶ ἔλαβε πρὸς ἑαυτὸν τόξον καὶ βέλη.
16
16
И$ реq цр~ю возложи рђкђ свою на лkђ” И$ возложи и^ѓ^аs рђкђ свою на лkђ. і^е^лисе'и возложи рђкђ свою` верхђ рђкђ цр~евђ”
καὶ εἶπε τῷ βασιλεῖ· ἐπιβίβασον τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ τόξον· καὶ ἐπεβίβασεν ᾿Ιωὰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ἐπέθηκεν ῾Ελισαιὲ τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰς χεῖρας τοῦ βασιλέως.
17
17
И$ рече эTвръзи ѓ^кно ја%же е^сть на восто'кᲆ и^ эTверзе. и^ рече і^е^лисе'и стрњли, и^ стрњли цр~ь и^ рече і^е^лисе'и сїя сᲄрњла спsнїя гн~я” и^ сᲄрњла сп~са'ющаго въ сљ=рїи. и^ побњди'ши сљ=рїю, на џекђ даже до сконча'нїя”
καὶ εἶπεν· ἄνοιξον τὴν θυρίδα κατ᾿ ἀνατολάς· καὶ ἤνοιξε. καὶ εἶπεν ῾Ελισαιέ· τόξευσον· καὶ ἐτόξευσε. καὶ εἶπε· βέλος σωτηρίας τῷ Κυρίῳ καὶ βέλος σωτηρίας ἐν Συρίᾳ, καὶ πατάξεις τὴν Συρίαν ἐν ᾿Αφὲκ ἕως συντελείας.
18
18
И$ рече е^мђ і^е^лисе'и воꙁми` лkђ и^ взя'тъ. и^ рече цр~ю і^и^л~евъ. ё^да'ри ного'ю на' ꙁемлю, и^ ё^да'ри цр~ь три'жды и^ ста`”
καὶ εἶπεν αὐτῷ ῾Ελισαιέ· λάβε τόξα· καὶ ἔλαβε. καὶ εἶπε τῷ βασιλεῖ ᾿Ισραήλ· πάταξον εἰς τὴν γῆν· καὶ ἐπάταξεν ὁ βασιλεὺς τρὶς καὶ ἔστη.
19
19
И$ ѓ^скорбᲇ чл~кᲆ бж~їи ѓ^ немъ и^ рече. а%ще б^ы ё^дарилъ е^си пяти'щи, и^л^и шести'щи. тогда` б^ы е^си попралъ сљ=рїю до сконча'нїя. и^ нн~њ побњди'ши сљ=рїю толи'котрищи”
καὶ ἐλυπήθη ἐπ᾿ αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ καὶ εἶπεν· εἰ ἐπάταξας πεντάκις ἢ ἑξάκις, τότε ἂν ἐπάταξας τὴν Συρίαν ἕως συντελείας· καὶ νῦν τρὶς πατάξεις τὴν Συρίαν.
20
20
И$ ё'мре і^е^лисе'и, и^ погребо'ша и&” Во'ини же эT моа'ва в#неꙁа'пђ прїидо'ша въ ꙁе'млю. настава'ющђ лњтђ томђ`”
καὶ ἀπέθανεν ῾Ελισαιέ, καὶ ἔθαψαν αὐτόν. καὶ μονόζωνοι Μωὰβ ἦλθον ἐν τῇ γῇ ἐλθόντος τοῦ ἐνιαυτοῦ·
21
21
И$ бысть и^мъ погрњба'ющимъ тњло мђжа мрътва. и^ с^е ви'дњша во'и внезапђ. и^ поверго'ша мђжа во' гробњ і^е^лисеѓ'вњ. и^ впаде тњло чл~ка мр~тва и^ прикоснђ'ся ко'стемъ і^е^лисеѓ'вымъ. и^ ѓ^жи мQђ и^ ста` на но'гђ свое^ю”
καὶ ἐγένετο αὐτῶν θαπτόντων τὸν ἄνδρα, καὶ ἰδοὺ εἶδον τὸν μονόζωνον καὶ ἔρριψαν τὸν ἄνδρα ἐν τῷ τάφῳ ῾Ελισαιέ, καὶ ἐπορεύθη καὶ ἥψατο τῶν ὀστέων ῾Ελισαιὲ καὶ ἔζησε καὶ ἀνέστη ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ.
22
22
А$заи'лъ же ѓ^скоrбляше і^и^л~я, во вся` дн~и а^хаꙁовы”
καὶ ᾿Αζαὴλ ἐξέθλιψε τὸν ᾿Ισραὴλ πάσας τὰς ἡμέρας ᾿Ιωάχαζ.
23
23
И$ поми'лова я& г~ь и^ ё^щедри я&. и^ приꙁри на' ня ꙁавњта ради свое^го и^же съ а^враа'момъ і^саа'комъ і^ и^а'ковомᲆ. и^ не хотя'ше г~ь потребити иX ниже эTвръже и^хъ эT лица своего”
καὶ ἠλέησε Κύριος αὐτούς, καὶ ᾠκτείρησεν αὐτοὺς καὶ ἐπέβλεψεν ἐπ᾿ αὐτοὺς διὰ τὴν διαθήκην αὐτοῦ τὴν μετὰ ῾Αβραὰμ καὶ ᾿Ισαὰκ καὶ ᾿Ιακώβ, καὶ οὐκ ἠθέλησε Κύριος διαφθεῖραι αὐτοὺς καὶ οὐκ ἀπέρριψεν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ προσώπου αὐτοῦ.
24
24
И$ ё'мре а^заи'лъ цр~ь сљ=рьскїи и^ црsтвова адерᲆ сн~ъ его в него` мњ'сто”
καὶ ἀπέθανεν ᾿Αζαὴλ βασιλεὺς Συρίας, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωὰς υἱὸς ᾿Ιωάχαζ καὶ ἔλαβε τὰς πόλεις ἐκ χειρὸς υἱοῦ ῎Αδερ υἱοῦ ᾿Αζαήλ, ἃς ἔλαβεν ἐκ χειρὸς ᾿Ιωάχαζ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ πολέμῳ· τρὶς ἐπάταξεν αὐτὸν ᾿Ιωὰς καὶ ἐπέστρεψε τὰς πόλεις ᾿Ισραήλ.
25
И$ воꙁврати'ся и^ѓ^а'съ сн~ъ а^хаꙁовъ. и^ прїя'тъ граD эT рђкы а^деровы сн~а а^ꙁаи'лева. ја%же б^њ прїя'лъ эT рђкђ и^ѓ^а^хаꙁа эTц~а е^го вᲆ бра'ни. трижды б^о побњди е^го и^ѓ^а'съ. и^ възврати грады і^и^л~я”
Глvа, д~і”
Κεφάλαιο 14
1
1
И$ бысть в лњто вто'рое, и^ѓ^а'са сн~а а'хаꙁова цр~я і^и^л~ева црsтвова амесїя сн~ъ и^ѓ^а'соv цр~ь і^ё'динъ”
ΕΝ ἔτει δευτέρῳ τῶ ᾿Ιωὰς υἱῷ ᾿Ιωάχαζ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Αμεσσίας υἱὸς ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ιούδα.
2
2
Сы'и к~е лTњ б^њ е^гда` црsтвовати е^мђ” к~џ, лTњ црsтвова въ і^ерsли'мњ. и%мя б^њ мт~ри его і^ѓ^а'дина эT і^ерsли'ма”
υἱὸς εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ εἴκοσι καὶ ἐννέα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ ᾿Ιωαδὶμ ἐξ ῾Ιερουσαλήμ.
3
3
И$ сотвори ё^гоDное преD ѓ^чи'ма гн~има то'кмо не ја%ко двDъ эTц~ъ е^го, раZвᲇ по в#семђ ја%же сотвори эTц~ъ е^го и^ѓ^а'съ”
καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, πλὴν οὐχ ὡς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ· κατὰ πάντα ὅσα ἐποίησεν ᾿Ιωὰς ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐποίησε·
4
4
То'кмо высокиX не раꙁрDђши е^ще` лю'дїе коля'хђ и^ жряхђ на высокиX”
πλὴν τὰ ὑψηλὰ οὐκ ἐξῇρεν, ἔτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς.
5
5
И$ быs ја^ко ё^твръди'ся црsтво е^го в рђкђ е^го. і^ и^зби` рабы` своа`. ё^бившаа эTц~а е^го”
καὶ ἐγένετο ὅτε κατίσχυεν ἡ βασιλεία ἐν χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξε τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς πατάξαντας τὸν πατέρα αὐτοῦ·
6
6
И$ сн~ы ё^бїицᲆ тXњ не и^ꙁби`, ја%коy пи'сано в# кни'зњ зако'на мољ=сїина. и^же заповњ'да г~ь гл~я. да не ё^мира'юT эTц~ы за сн~ы. и^ сн~ове не ё^мира'юT за эTц~а. н^о коQдо за сво'и грXњ да ё'мреT”
καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν παταξάντων οὐκ ἐθανάτωσε, καθὼς γέγραπται ἐν βιβλίῳ νόμων Μωυσῆ, ὡς ἐνετείλατο Κύριος λέγων· οὐκ ἀποθανοῦνται πατέρες ὑπὲρ υἱῶν, καὶ υἱοὶ οὐκ ἀποθανοῦνται ὑπὲρ πατέρων, ὅτι ἀλλ᾿ ἢ ἕκαστος ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ ἀποθανεῖται.
7
7
Сїи же ё^би` е^дома въ гмелњ, Wі~. и^ взяT ка'мень эT бра'ни. и^ нареq и%мя е^мђ и^е^џои'ль до днешнеh дн~и”
αὐτὸς ἐπάταξε τὴν ᾿Εδὼμ ἐν Γαιμελὲ δέκα χιλιάδας καὶ συνέλαβε τὴν Πέτραν ἐν τῷ πολέμῳ καὶ ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτῆς Καθοὴλ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
8
8
Тогда` посла` а^месїа послы` ко і^а'сђ сн~ђ і^ё'евђ цр~ю і^и^л~вђ гл~я. прїиди да ся ви'диM в# лице”
τότε ἀπέστειλεν ᾿Αμεσσίας ἀγγέλους πρὸς ᾿Ιωὰς υἱὸν ᾿Ιωάχαζ υἱοῦ ᾿Ιοὺ βασιλέως ᾿Ισραὴλ λέγων· δεῦρο ὀφθῶμεν προσώποις.
9
9
И$ посла` и^ѓ^аs цр~ь і^и^л~еv къ а^месїю цр~ю і^ё'динђ гл~я. те'рнъ и^же в# ливанњ посла` къ ке'дрови сђщемђ в ливанњ гл~я. да'ждь дще'рь свою` сн~ђ мое^мђ в# женђ и^ пришеDши ѕвњрїе лђжнїи и^же в# ливанњ, и^ попра'ша те'рнїе”
καὶ ἀπέστειλεν ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ πρὸς ᾿Αμεσσίαν βασιλέα ᾿Ιούδα λέγων· ὁ ἄκαν ὁ ἐν τῷ Λιβάνῳ ἀπέστειλε πρὸς τὴν κέδρον τὴν ἐν τῷ Λιβάνῳ λέγων· δὸς τὴν θυγατέρα σου τῷ υἱῷ μου εἰς γυναῖκα· καὶ διῆλθον τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ τὰ ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ συνεπάτησαν τὴν ἄκανα.
10
10
Побњдиl е^си и^дђме'я. и^ възнесе'ся срDце твое` и^ слави'шися вᲆ домђ` сњдя свое^мъ. да чт^о велича'ешися ѕло'бою свое'ю. и^ па'деши т^ы і^ и^ё'да с тобо'ю”
τύπτων ἐπάταξας τὴν ᾿Ιδουμαίαν, καὶ ἐπῇρέ σε καρδία σου· ἐνδοξάσθητι καθήμενος ἐν τῷ οἴκῳ σου, καὶ ἱνατί ἐρίζεις ἐν κακίᾳ σου; καὶ πεσῇ σὺ καὶ ᾿Ιούδας μετὰ σοῦ.
11
11
И$ не послђша а^месїя. и^ възы'иде и^ѓ^асъ цр~ь і^и^л~евъ, и^ ви'дњстася лицемъ сїи. и^ а^месїя цр~ь і^ё'динъ. въ веџᲆса'ме і^ё'динњ”
καὶ οὐκ ἤκουσεν ᾿Αμεσσίας. καὶ ἀνέβη ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραήλ, καὶ ὤφθησαν προσώποις αὐτὸς καὶ ᾿Αμεσσίας βασιλεὺς ᾿Ιούδα ἐν Βαιθσαμὺς τῇ τοῦ ᾿Ιούδα·
12
12
И$ паде` і^ё'да предᲆ лицемъ і^и^л~евыM. и^ бњжа'ша мђжи ко'ждо въ домы` своя`”
καὶ ἔπταισεν ᾿Ιούδας ἀπὸ προσώπου ᾿Ισραήλ, καὶ ἔφυγεν ἀνὴρ εἰς τὸ σκήνωμα αὐτοῦ·
13
13
И$ а^месїю сн~а і^ѓ^а'сова. сн~а ѓ^хозїина цр~я і^ё'дина ја%тъ и^ѓ^а'съ сн~ъ а^хазовъ цр~ь і^и^л~ев# въ ваџъсами'се, и^ прїиде въ і^ерsлиM. и^ пришеD разби` стњнђ і^ерsли'мђ эT враT е^фрњмль до вра'тъ ё^голныхъ. у~, лакотъ”
καὶ τὸν ᾿Αμεσσίαν υἱὸν ᾿Ιωὰς υἱοῦ ᾿Οχοζίου συνέλαβεν ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ ἐν Βαιθσαμύς. καὶ ἦλθεν εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ καθεῖλεν ἐν τῷ τείχει ῾Ιερουσαλὴμ ἐν τῇ πύλῃ ᾿Εφραὶμ ἕως πύλης τῆς γωνίας τετρακοσίους πήχεις·
14
14
И$ взятъ сребро и^ зла'то и^ вс^я сосђды ѓ^брᲇтеныя в до'мђ гн~и и^ въ сокрови'щихᲆ до'мђ цр~ева. и^ сн~ы смњш#шая^ся и^ въꙁврати'ся в# самарїю”
καὶ ἔλαβεν τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ εὑρεθέντα ἐν οἴκῳ Κυρίου καὶ ἐν θησαυροῖς οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν συμμίξεων καὶ ἀπέστρεψεν εἰς Σαμάρειαν.
15
15
И$ про'чая словъ и^ѓ^а'совыхъ, е^ли'ко сътвори` въ силњ е^го. ја^коже бра'ся съ а^месїемъ цр~емᲆ і^ё'диныM. не с^е л^и сїя напи'сана въ кни'ѕе словеs дн~їи цр~ь і^и^л~евых#”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωάς, ὅσα ἐποίησεν ἐν δυναστείᾳ αὐτοῦ, ἃ ἐπολέμησε μετὰ ᾿Αμεσσίου βασιλέως ᾿Ιούδα, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
16
16
И$ ё'мре и^ѓ^а'съ съ эTц~ы свои'ми. и^ положенъ бы'сть въ самарїи сᲆ цр~и і^и^л~евы. и^ црsтвова і^еровоа'мъ сн~ъ е^го в него` мњсто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωὰς μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν Σαμαρείᾳ μετὰ τῶν βασιλέων ᾿Ισραήλ, καὶ ἐβασίλευσεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
17
17
И$ житъ а^месїя сн~ъ и^ѓ^а'совᲆ цр~ь і^ё'динъ. по ё^мрътвїи и^ѓ^а'са сн~а а^хазова цр~я і^и^л~ева, е~і, лTњ”
καὶ ἔζησεν ᾿Αμεσσίας υἱὸς ᾿Ιωὰς βασιλεὺς ᾿Ιούδα μετὰ τὸ ἀποθανεῖν ᾿Ιωὰς υἱὸν ᾿Ιωάχαζ βασιλέα ᾿Ισραὴλ πεντεκαίδεκα ἔτη.
18
18
И$ про'чая сло'въ а^месїѓ'выхъ и^ вс^я е^ли#ка сътвори`. не с^е ли сїя напи'сана въ кни'ѕе сло'въ дн~їи цр~ь і^ё^диныхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αμεσσίου καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
19
19
И$ воꙁврати'шася на него въ і^ерsлиM. и^ бњжа в лахи'сы. и^ посла'ша въ слDњ е^го в лахи'сы, и^ ё^би'ша и& т^ђ”
καὶ συνεστράφησαν ἐπ᾿ αὐτὸν σύστρεμμα ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ἔφυγεν εἰς Λαχίς· καὶ ἀπέστειλαν ὀπίσω αὐτοῦ εἰς Λαχὶς καὶ ἐθανάτωσαν αὐτὸν ἐκεῖ.
20
20
И$ вᲆꙁя'ша и& на ко'ни и^ погребенъ бысть съ эTц~ы свои'ми въ і^ерsли'мњ въ' градњ двд~вњ”
καὶ ᾖραν αὐτὸν ἐφ᾿ ἵππων, καὶ ἐτάφη ἐν ῾Ιερουσαλὴμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ.
21
21
И$ поя'ша вс^и лю'дїе і^ё'дини, а^за'рїю. и^ то'й б^њ, ѕ~і, лTњ. и^ поста'виша и& цр~емъ въ эTц~а е^го мᲇсто а^месїя”
καὶ ἔλαβε πᾶς ὁ λαὸς ᾿Ιούδα τὸν ᾿Αζαρίαν —καὶ αὐτὸς υἱὸς ἑκκαίδεκα ἐτῶν— καὶ ἐβασίλευσαν αὐτὸν ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ᾿Αμεσσίου.
22
22
То'и же соꙁда` е^ло'џа, и^ въꙁврати и& і^ё'дњ, по ё^мр~твїи цр~я эTц~а е^го”
αὐτὸς ᾠκοδόμησε τὴν Αἰλὼθ καὶ ἐπέστρεψεν αὐτὴν τῷ ᾿Ιούδᾳ μετὰ τὸ κοιμηθῆναι τὸν βασιλέα μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ.
23
23
В лњто, е~і, и^ а^месїа сн~а и^ѓ^а'сова цр~я і^ё'дина. црsтвоваy і^еровоа'мъ сн~ъ и^ѓ^асовъ наD і^и^л~емъ в самарїи, м~а, лњто”
᾿Εν ἔτει πεντεκαιδεκάτῳ τοῦ ᾿Αμεσσίου υἱῷ ᾿Ιωὰς βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς ᾿Ιωὰς ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ τεσσαράκοντα καὶ ἓν ἔτος.
24
24
И$ сътвори` лђка'вое преD гм~ъ, не ѓ^сᲄа'ви б^о н^и е^ді'ного грњха і^е^ровоаMля сн~а наватова, и^же съгрњшити въведе і^и^л~я”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ πασῶν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
25
25
И$ то'й привраᲄи предlњ і^и^л~евъ эT вᲆхода е^ма'џова даже до мо'ря а^рави'т#скаго, по гл~ђ г~а б~а і^и^л~ева. и^же гл~а рђко'ю раба` свое^го и^ѓ^на'я сн~а а^маџїи'на прoрка. и^же эT ге'џа хофе'рова”
αὐτὸς ἀπέστησε τὸ ὅριον ᾿Ισραὴλ ἀπὸ εἰσόδου Αἰμὰθ ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ῎Αραβα κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραήλ, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ δούλου αὐτοῦ ᾿Ιωνᾶ υἱοῦ ᾿Αμαθὶ τοῦ προφήτου τοῦ ἐν Γεθχοφέρ.
26
26
ЈА/ко видњ г~ь смире'нїе і^и^л~ево го'рко ѕњло и^ ма'ло б^њ ѓ^дръжи'мыхъ. и^ въсхита'емыхъ. и^ въско'рмленыX. и^ не б^њ помага'ющаго і^и^л~ю”
ὅτι εἶδε Κύριος τὴν ταπείνωσιν ᾿Ισραὴλ πικρὰν σφόδρα καὶ ὀλιγοστοὺς συνεχομένους καὶ ἐσπανισμένους καὶ ἐγκαταλελειμμένους, καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν τῷ ᾿Ισραήλ.
27
27
И$ не гл~а г~ь и^скорени'ти сњмене і^и^л~ева поD всею нбsною. и^ сп~се я& рђко'ю і^е^ровоа'млею сн~а и^ѓ^а'совымъ”
καὶ οὐκ ἐλάλησε Κύριος ἐξαλεῖψαι τὸ σπέρμα ᾿Ισραὴλ ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς διὰ χειρὸς ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ ᾿Ιωάς.
28
28
И$ про'чая сло'въ і^е^ровоа'мовыхъ и^ вся` е^ли'ка сътвори` и^ си'ла е^го е^лика повое^ва`, и^ е^ли'ко ѓ^брати` дама'скђ. і^ е^ма'џъ і^ё'дњ въ і^и^л~и. не се` л^и сђть пи'сана въ кни'зњ сло'въ дн~їи цр~еи і^и^л~евыхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ῾Ιεροβοὰμ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ αἱ δυναστεῖαι αὐτοῦ, ὅσα ἐπολέμησε καὶ ὅσα ἐπέστρεψε τὴν Δαμασκὸν καὶ τὴν Αἰμὰθ τῷ ᾿Ιούδᾳ ἐν ᾿Ισραήλ, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
29
29
И$ ёмретъ і^е^ровоаM, и^ положеn бы'сть съ эTц~ы свои'ми со цр~и і^и^л~евыми” и^ црsтвова` а^за'рїя сн~ъ а^месїиn въ эTц~а свое^го мњсто”
καὶ ἐκοιμήθη ῾Ιεροβοὰμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ μετὰ βασιλέων ᾿Ισραήλ, καὶ ἐβασίλευσε Ζαχαρίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
Глvа, е~і”
Κεφάλαιο 15
1
1
В лњто, к~з. і^е^ровоа'ма цр~я і^и^л~ева. црsтвова` а^за'рїя сн~ъ а^месїи'нъ цр~ь і^ё'диn.
ΕΝ ἔτει εἰκοστῷ καὶ ἑβδόμῳ τῷ ῾Ιεροβοὰμ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ ἐβασίλευσεν ᾿Αζαρίας υἱὸς ᾿Αμεσσίου βασιλέως ᾿Ιούδα.
2
2
ѕ~і, лњтъ б^њ е^гда нача` црsтвова'ти, и^ н~в лњтᲇ, црsтвова` въ і^ерsли'мњ. и%мя б^њ мт~ри е^го е^хелїя, эT і^ерsли'ма”
υἱὸς ἑκκαίδεκα ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ πεντηκονταδύο ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ῾Ιεχελία ἐξ ῾Ιερουσαλήμ.
3
3
И$ сътвори` бл~гое преD ѓ^чи'ма гн~има, по всемђ е^ли'ко сътвори` эTц~ъ е^го а^месїя”
καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ᾿Αμεσσίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ·
4
4
То'кмо высо'кихъ не разори`, и^ е^ще лю'дїе коля'хђ и жря'хђ на высо'киX”
πλὴν τῶν ὑψηλῶν οὐκ ἐξῇρεν, ἔτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς,
5
5
И$ пђсти` г~ь гнњвъ на цр~я и^ бы'сть прокажеn до смр~ти свое^я. и^ црsтвова` в домђ` а^пфђ'совњ, и^ѓ^а^џа'мъ сн~ъ цр~я. б^њ наD до'момъ сђдя` лю'демъ земля` тоя”
καὶ ἥψατο Κύριος τὸν βασιλέα, καὶ ἦν λελεπρωμένος ἕως ἡμέρας θανάτου αὐτοῦ καὶ ἐβασίλευσεν ἐν οἴκῳ ἀφφουσώθ, καὶ ᾿Ιωάθαμ υἱὸς τοῦ βασιλέως ἐπὶ τῷ οἴκῳ κρίνων τὸν λαὸν τῆς γῆς.
6
6
И$ про'чая слове'съ а^за'рїя. и^ вся` е^ли'ка сътвори` не се` л^и сїя напи'сана въ кни'зњ словъ дн~їи цр~ь і^ё'диныхъ.
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αζαρίου, καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
7
7
и^ ё'мре а^за'рїя и^ погребо'ша и& съ эTц~ы е^го въ' градњ двд~вњ. и^ црsтвова` и^ѓ^а^џа'мъ сн~ъ еh в него мњ'сто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Αζαρίας μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυίδ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωάθαμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
8
8
В лњто, к~з. а^за'рїя цр~я і^ё'дина, црsтвова` а^за'рїя сн~ъ і^е^ровоа'мль въ і^и^л~и. и^ в самарїи ѕ~, мsць.
᾿Εν ἔτει τριακοστῷ καὶ ὀγδόῳ τῷ ᾿Αζαρίου βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσε Ζαχαρίας υἱὸς ῾Ιεροβοὰμ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ ἑξάμηνον.
9
9
и^ сътвори` лђка'вое предъ ѓ^чи'ма гн~има, ја%коже сътвори'ша эTц~ы е^го. не эTстђпи` эT всњ'хъ грњх# і^е^ровоа'мль сн~а нава'това, и^же съгрњши'ти въведе` і^и^л~я”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, καθὰ ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ πασῶν τῶν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
10
10
И$ въста` на'нь селђмъ сн~ъ и^а^ви'совъ, і^ и^е^вдаа'мъ и^ во'и и^хъ ё^би'ша и& и^ ё'мре. и^ селђмъ црsтвова` в него мњсто”
καὶ συνεστράφησαν ἐπ᾿ αὐτὸν Σελλοὺμ υἱὸς ᾿Ιαβὶς καὶ Κεβλαὰμ καὶ ἐπάταξαν αὐτὸν καὶ ἐθανάτωσαν αὐτόν, καὶ Σελλοὺμ ἐβασίλευσεν ἀντ᾿ αὐτοῦ.
11
11
И$ про'чая словᲆ а^за'рїевыX, се` е^сᲄь напи'сана в# кни'зњ гл~ъ дн~їи цр~ь і^и^л~евыX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Ζαχαρίου ἰδού εἰσι γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ.
12
12
Се'же слово гн~е е^же гл~а кᲆ и^ё'е рекїи сн~ове четвертїи ся'дђтъ на прsтлњ і^и^л~евњ, и^ бы'сть та'ко”
ὁ λόγος Κυρίου, ὃν ἐλάλησε πρὸς ᾿Ιοὺ λέγων· υἱοὶ τέταρτοι καθήσονταί σοι ἐπὶ θρόνου ᾿Ισραήλ· καὶ ἐγένετο οὕτως.
13
13
И$ селђмъ сн~ъ и^а^ви'совъ црsтвова` въ іи^л~и въ лњто л~џ е, а^за'рїя цр~я і^ё'дина. црsтвова' же селђмъ мsць дн~їи въ самарїи”
Καὶ Σελλοὺμ υἱὸς ᾿Ιαβὶς ἐβασίλευσε· καὶ ἐν ἔτει τριακοστῷ καὶ ἐνάτῳ ᾿Αζαρίᾳ βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσε Σελλοὺμ μῆνα ἡμερῶν ἐν Σαμαρείᾳ.
14
14
И$ в#ꙁы'иде манаа'мъ сн~ъ гадїинъ, эT џереси'лы. и^ прїиде в самарїю и^ ё^би` салђма сн~а и^а^ви'сова въ самарїи, и^ ё^мр~тви и&. и^ са'мъ црsтвова в мњсто е^го”
καὶ ἀνέβη Μαναὴμ υἱὸς Γαδδὶ ἐκ Θαρσιλὰ καὶ ἦλθεν εἰς Σαμάρειαν καὶ ἐπάταξε τὸν Σελλοὺμ υἱὸν ᾿Ιαβὶς ἐν Σαμαρείᾳ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν.
15
15
И$ про'чая слове'съ селђмовыхъ. и^ ѓ^браще'нїе еh и^мже ѓ^браща'ся с^е сђть пи'сана вᲆ кни'зњ гл~ъ дн~їи цр~ь і^ё'диныX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Σελλοὺμ καὶ ἡ συστροφὴ αὐτοῦ, ἣν συνεστράφη, ἰδού εἰσι γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ.
16
16
Тоhда` разби` манаи'мъ џе'рсђ, и^ все` е^же б^њ в не'и, и^ предњ'лъ е^го эT џерси'ла. понеже не эTвръзо'ша е^мђ, и^ разби` и^х# и^ вс^я и^же в ниX, и^ сђщая непра'здны тогда` и^зби`”
τότε ἐπάταξε Μαναὴμ τὴν Θερσὰ καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς ἀπὸ Θερσά, ὅτι οὐκ ἤνοιξαν αὐτῷ· καὶ ἐπάταξεν αὐτὴν καὶ τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας ἀνέρρηξεν.
17
17
В лњто л~џ е. а^за'рїа цр~я і^ё'дина. црsтвова` манаи'мъ сн~ъ гадїинъ въ і^и^л~и, і~, лњтъ въ самарїи”
᾿Εν ἔτει τριακοστῷ καὶ ἐνάτῳ τῷ ᾿Αζαρίᾳ βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσε Μαναὴμ υἱὸς Γαδδὶ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ δέκα ἔτη.
18
18
И$ сътвори` лђка'вое преD ѓ^чи'ма гн~има. въ вся дн~и своя` и^ не эTвръжеся эT всњхъ грњхъ і^е^ровоа'ма сн~а нава'това. и^же съгрᲇшиᲄи вᲆведе` і^и^л~я”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ πασῶν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
19
19
Въ дн~и же е^го взы'иде фђ'ла цр~ь а^сљ=рїискїи на зеMлю і^и^л~евђ, и^ мана'имъ да'сть фђ'лњ ты'сящђ тала'нтъ сребра` да бђдетᲆ рђка е^го с ни'мъ”
ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἀνέβη Φοὺλ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ Μαναὴμ ἔδωκε τῷ Φοὺλ χίλια τάλαντα ἀργυρίου εἶναι τὴν χεῖρα αὐτοῦ μετ᾿ αὐτοῦ.
20
20
И$ възложи` манаи'м# да'нь на і^и^л~я. эT всњхъ си'лныхъ, да'ти цр~ю сљ=рскђ. н~, си'кль сребра` мђжђ кое^мђждо. и^ възврати'ся цр~ь сљ=ръскъ. и^ не стоя` т^ђ въ земли то'и”
καὶ ἐξήνεγκε Μαναὴμ τὸ ἀργύριον ἐπὶ τὸν ᾿Ισραήλ, ἐπὶ πᾶν δυνατὸν ἰσχύϊ, δοῦναι τῷ βασιλεῖ τῶν ᾿Ασσυρίων, πεντήκοντα σίκλους τῷ ἀνδρὶ τῷ ἑνί· καὶ ἀπέστρεψε βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων καὶ οὐκ ἔστη ἐκεῖ ἐν τῇ γῇ.
21
21
И$ прочая сло'въ манаи'мовыхъ и^ вс^я е^ли'ка сътвори`. не се' ли сїя напи'сана въ кни'зњ словъ цр~еи і^и^л~евыX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Μαναὴμ καὶ πάντα ὅσα ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ;
22
22
И$ ё'мре манаи'мъ и^ погребе'нъ быs съ эTц~ы свои'ми. и^ црsтвова` факїа'сᲆ сн~ъ е^го в него мњ'сто”
καὶ ἐκοιμήθη Μαναὴμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἐβασίλευσε Φακεσίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
23
23
В лњто, н~ а^за'рїя цр~я і^ё'дина, црsтвова' же факї'асъ сн~ъ манаи'мль въ і^и^л~и въ самарїи, лњтъ, в~”
᾿Εν ἔτει πεντηκοστῷ τοῦ ᾿Αζαρίου βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσε Φακεσίας υἱὸς Μαναὴμ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ δύο ἔτη.
24
24
И$ сътвори` лђкавое преD ѓ^чи'ма гн~има, и^ не эTстђпи` эT всњхъ грњхъ і^е^ровоа'мль сн~а нава'това, и^же съгрњши'ти въведе` і^и^л~я”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
25
25
И$ възвра'тися нань факе'и сн~ъ ромелі'инъ триста'тъ е^го. и^ ё^би` и& в самарїи бли'зь до'мђ цр~ева. съ а^рга'вомъ и^ съ а'рїемъ. и с ни'ма. н~, мђжъ эT галади'товъ и^ ё^би'ша и& и^ црsтвова` в него` мњсᲄо”
καὶ συνεστράφη ἐπ᾿ αὐτὸν Φακεὲ υἱὸς Ρομελίου ὁ τριστάτης αὐτοῦ καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ἐν Σαμαρείᾳ ἐναντίον οἴκου τοῦ βασιλέως μετὰ τοͺ ᾿Αργόβ καὶ μετὰ τοῦ ᾿Αρία, καὶ μετ᾿ αὐτοῦ πεντήκοντα ἄνδρες ἀπὸ τῶν τετρακοσίων· καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾿ αὐτοῦ.
26
26
И$ про'чая сло'въ факеси'ѓ^выX, и^ вся` е^лика сътвори` се` сђть пи'сана въ кни'ѕњ гл~ъ цр~еи і^и^л~евыX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Φακεσίου καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, ἰδού εἰσι γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ.
27
27
Въ лњто н~в е, а^за'рїа цр~я і^ё'дина. црsтвова` џаке'и сн~ъ ромелїи'нъ въ і^и^л~и въ самарїи, к~, лњтъ”
᾿Εν ἔτει πεντηκοστῷ καὶ δευτέρῳ τοῦ ᾿Αζαρίου βασιλεῖ ᾿Ιούδα ἐβασίλευσε Φακεὲ υἱὸς Ρομελίου ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐν Σαμαρείᾳ εἴκοσιν ἔτη.
28
28
И$ сътвори` лђка'вое преD ѓ^чи'ма гн~има. и^ не эTстђпи` эT всњхъ грњхъ і^е^ровоа'мль сн~а нава'това и^же съгрњши'ти въведе` і^и^л~я”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου· οὐκ ἀπέστη ἀπὸ πασῶν ἁμαρτιῶν ῾Ιεροβοὰμ υἱοῦ Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ.
29
29
Въ дн~и же џаке'я цр~я і^и^л~ва прїиде ваглафал#ласа'ръ цр~ь а^сљ=рїискїи. и^ взя` а^гїю, и а^велъве'џа и^ маа'хђ и^ а^ѓ'ха. и^ кене'зђ, и^ а^со'ра и^ галаа'дъ и^ галиле'ю, и^ всю зе'млю неџали'млю. и^ поведе` я& в сљ=рїю”
ἐν ταῖς ἡμέραις Φακεὲ βασιλέως ᾿Ισραὴλ ἦλθε Θαγλαθφελλασὰρ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων καὶ ἔλαβε τὴν Αἲν καὶ τὴν ᾿Αβελβαιθαμααχὰ καὶ τὴν ᾿Ανιὼχ καὶ τὴν Κενὲζ καὶ τὴν ᾿Ασὼρ καὶ τὴν Γαλαὰδ καὶ τὴν Γαλιλαίαν, πᾶσαν γῆν Νεφθαλί, καὶ ἀπῴκισεν αὐτοὺς εἰς ᾿Ασσυρίους.
30
30
И$ въста` ѓ^сїя' сн~ъ и^лаи'нъ. на џаке'я сн~а ромелїи'на, и^ порази` и& и^ ё^мрътви и&, и^ црsтвова` в него мњ'сто въ к~ е, лњто. и^ѓ^ха'ма сн~а ѓ^хоѕїи'на”
καὶ συνέστρεψε σύστρεμμα ῾Ωσηὲ υἱὸς ᾿Ηλὰ ἐπὶ Φακεὲ υἱὸν Ρομελίου καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν καὶ ἐθανάτωσε καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾿ αὐτοῦ ἐν ἔτει εἰκοστῷ ᾿Ιωάθαμ υἱοῦ ᾿Αζαρίου.
31
31
И$ про'чая словъ фаге'нныX. и^ вс^е е^ли'ко сътвори` се` сїя напи'сана въ кни'ꙁњ словъ цр~еи і^и^л~евыхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Φακεὲ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ισραήλ.
32
32
Въ лњто. в~ е, факе'я сн~а ромелїина цр~я і^и^л~ева. црsтвова` и^ѓ^а^џа'мъ сн~ъ ѓ^хоѕїи^нъ цр~ь і^ё'диn”
᾿Εν ἔτει δευτέρῳ Φακεὲ υἱοῦ Ρομελίου βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωάθαμ υἱὸς ᾿Αζαρίου βασιλέως ᾿Ιούδα.
33
33
Сы'и, к~е, лTњ. е^гда` нача` црsтвова'ти. и^ ѕ~і, лњтъ црsтвова въ і^ерsлимњ. и%мя б^њ мт~ри е^го і^е^рђ'са дщи садо'кова”
υἱὸς εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ἦν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἑκκαίδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῆς μητρὸς αὐτοῦ ῾Ιερουσὰ θυγάτηρ Σαδώκ.
34
34
И$ съᲄвори` ё^годное преD ѓ^чи'ма гн~има по всемђ` ја%же сътвори` эTц~ъ е^го а^за'рїя”
καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ᾿Αζαρίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ·
35
35
То'кмо высокихъ не разори`. и^ е^ще` лю'ди коля'хђ и^ жря'хђ въ высо'кихъ” Тоиy създа'лъ двери хра'мђ гн~ю вы'шняа
πλὴν τὰ ὑψηλὰ οὐκ ἐξῇρεν, ἔτι ὁ λαὸς ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμία ἐν τοῖς ὑψηλοῖς. αὐτὸ ᾠκοδόμησε τὴν πύλην οἴκου Κυρίου τὴν ἐπάνω.
36
36
и^ про'чая сло'въ и^ѓ^а^џа'мовыX, и^ вс^е е^ли'ко съᲄвори`. не се' ли сїя напи'сана въ кни'ꙁњ гл~ъ дн~їи цр~еи і^ё'диныX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωάθαμ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
37
37
И$ въ дн~и ѓ%ны нача'тъ г~ь посыла'ти на і^ё'дђ роса'на цр~я сљ=рска. и^ факе'а сн~а ромелїи'на”
ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἤρξατο Κύριος ἐξαποστέλλειν ἐν ᾿Ιούδᾳ τὸν Ραασσὼν βασιλέα Συρίας, καὶ τὸν Φακεὲ υἱὸν Ρομελίου.
38
38
И$ ё'мре и^ѓ^а^џа'мъ и^ погребе'нъ бы'сть съ эTц~ы свои'ми въ' градњ дв~да эTц~а свое^го. и^ црsтвова` а^ха'зъ сн~ъ е^го в него` мњсто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωάθαμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν πόλει Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ ἐβασίλευσεν ῎Αχαζ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
Глvа, ѕ~і”
Κεφάλαιο 16
1
1
В лњто, з~і, факе'я сн~а ромелїи'на. црsтвова` а^ха'ꙁъ сн~ъ и^ѓ^а^џама цр~я і^ё'дина”
ΕΝ ἔτει ἑπτακαιδεκάτῳ Φακεὲ υἱοῦ Ρομελίου ἐβασίλευσεν ῎Αχαζ υἱὸς ᾿Ιωάθαμ βασιλέως ᾿Ιούδα.
2
2
Сы'и. к~, лњтъ. а^ха'зъ е^гда нача` црsтвова'ти, и^ з~і лTњ въ і^ерsли'мњ црsтвова` и^ не сътвори` ё^го'дное преD ѓ^чима г~а б~а свое^го. вњрно ја%ко и^ дв~дъ эTц~ъ еh”
υἱὸς εἴκοσιν ἐτῶν ἦν ῎Αχαζ ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἑκκαίδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ. καὶ οὐκ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου Θεοῦ αὐτοῦ πιστῶς, ὡς Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ
3
3
И$ ходи` въ пђти` і^е^ровоа'ма сн~а нава'това цр~я і^и^л~ева, и^ ксемђ и^ сн~а своеh ѓ^ст~и ѓ^гне'мъ по мръзостяхᲆ ја^зы'ковъ, и^хже эTяT г~ь эT сн~овᲆ і^и^л~ев#”
καὶ ἐπορεύθη, ἐν ὁδῷ βασιλέων ᾿Ισραήλ, καί γε τὸν υἱὸν αὐτοῦ διῆγεν ἐν πυρὶ κατὰ τὰ βδελύγματα τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξῇρε Κύριος ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ,
4
4
И$ пожрњтъ и^ кади'лъ на высо'кихъ и на хлъмњхъ. и^ поD всњмъ дре'вомъ часты'мъ”
καὶ ἐθυσίαζε καὶ ἐθυμία ἐν τοῖς ὑψηλοῖς καὶ ἐπὶ τῶν βουνῶν καὶ ὑποκάτω παντὸς ξύλου ἀλσώδους.
5
5
Тогда` взы'иде раа^со'н# цр~ь сљ=рскъ, и^ факе'и сн~ъ ромелїи'нъ цр~ь і^и^л~евъ въ і^ерsли'мъ на' брань. и^ мно'го побњжа'хђся съ а^ха'ꙁоM. и^ не можа'хђ е^мђ что сътворити”
τότε ἀνέβη Ραασσὼν βασιλεὺς Συρίας καὶ Φακεὲ υἱὸς Ρομελίου βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ εἰς ῾Ιερουσαλὴμ εἰς πόλεμον καὶ ἐπολιόρκουν ἐπὶ ῎Αχαζ καὶ οὐκ ἠδύναντο πολεμεῖν.
6
6
Въ время ѓ'но възврати'ся цр~ь сљ=рскїи раа^со'нъ, въ і^е^ла'мъ сљ=рїю. і^ и^згна` і^ё^де'я и^ꙁᲆ е^ла'да, і^ и^дђме'и, и^ прїидо'ша въ е^ла'џъ, и^ ё^сели'шася т^ђ до дн~е сего`”
ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐπέστρεψε Ραασσὼν βασιλεὺς Συρίας τὴν Αἰλὰθ τῇ Συρίᾳ καὶ ἐξέβαλε τοὺς ᾿Ιουδαίους ἐξ Αἰλὰθ καὶ ᾿Ιδουμαῖοι ἦλθον εἰς Αἰλὰθ καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
7
7
И$ посла` а^ха'зъ послы` и^ къ веглафал#ласа'рђ цр~ю а^сљ=рїискђ гл~я, рабъ твои и^ сн~ъ твои а%ꙁъ е^смь, взыи^ди`. и^ эTи^ми` м^я эT рђки` цр~я сљ=рска и^ эT рђкђ цр~я і^и^л~ева, въста'вшая на' мя”
καὶ ἀπέστειλεν ῎Αχαζ ἀγγέλους πρὸς Θαγλαθφελλασὰρ βασιλέα ᾿Ασσυρίων λέγων· δοῦλός σου καὶ υἱός σου ἐγώ, ἀνάβηθι καὶ σῶσόν με ἐκ χειρὸς βασιλέως Συρίας καὶ ἐκ χειρὸς βασιλέως ᾿Ισραὴλ τῶν ἐπανισταμένων ἐπ᾿ ἐμέ.
8
8
И$ прїя'тъ а^ха'зъ зла'то и^ сребро` ѓ^брњт#шее^ся въ сокро'вищихъ до'мђ гн~я. и^ въ сокро'вищи до'мђ цр~ева. и^ посла` цр~ю да'ры”
καὶ ἔλαβεν ῎Αχαζ ἀργύριον καὶ χρυσίον τὸ εὑρεθὲν ἐν θησαυροῖς οἴκου Κυρίου καὶ οἴκου βασιλέως καὶ ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ δῶρα.
9
9
И$ послђша и& цр~ь а^сљ=рїискъ и^ вꙁы'иде цр~ь а^сљ=рїискїи в дама'скъ, и^ прїја%тъ е^го і^ и^зведе е^го. и^ раа^со'на цр~я ё^би`”
καὶ ἤκουσεν αὐτοῦ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων, καὶ ἀνέβη βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων εἰς Δαμασκὸν καὶ συνέλαβεν αὐτὴν καὶ ἀπῴκισεν αὐτὴν καὶ τὸν Ραασσὼν βασιλέα ἐθανάτωσε.
10
10
І$ и^де` цр~ь а^ха'въ на срњте'нїе веглафал#ласарђ цр~ю а^сљ=рїискђ в# дама'скъ. и^ ви'дњ жрътве'никъ и^же в дама'сцњ, и^ посла` цр~ь а^ха'зъ къ ё'рїю і^е^ре'ю подо'бїе жрътве'ника. и^ число на все подо'бїе е^мђ”
καὶ ἐπορεύθη βασιλεὺς ῎Αχαζ εἰς Δαμασκὸν εἰς ἀπαντὴν Θαγλαθφελλασὰρ βασιλεῖ ᾿Ασσυρίων εἰς Δαμασκόν. καὶ εἶδε τὸ θυσιαστήριον ἐν Δαμασκῶ, καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ῎Αχαζ πρὸς Οὐρίαν τὸν ἱερέα τὸ ὁμοίωμα τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τὸν ρυθμὸν αὐτοῦ καὶ πᾶσαν ποίησιν αὐτοῦ·
11
11
И$ създа` ё'рїя і^е^ре'и жрътве'никъ по всемђ` ја%же посла` цр~ь а^ха'зъ эT дама'ска.
καὶ ᾠκοδόμησεν Οὐρίας ὁ ἱερεὺς τὸ θυσιαστήριον κατὰ πάντα, ὅσα ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ῎Αχαζ ἐκ Δαμασκοῦ.
12
12
и^ ви'дњ цр~ь жрътве'никъ. и^ взы'иде на'нь.
καὶ εἶδεν ὁ βασιλεὺς τὸ θυσιαστήριον καὶ ἀνέβη ἐπ᾿ αὐτὸ
13
13
и^ покади` всесъж#же'нїе е^го, и^ жрътвђ е^го, и^ по'пелъ е^го, и^ пролїя кро'вь ми'рнђю на жрътве'никъ.
καὶ ἐθυμίασε τὴν ὁλοκαύτωσιν αὐτοῦ καὶ τὴν θυσίαν αὐτοῦ καὶ τὴν σπονδὴν αὐτοῦ καὶ προσέχεε τὸ αἷμα τῶν εἰρηνικῶν τῶν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον
14
14
ѓ^лтар# же мњ'дяныи, и^же преD гм~ъ принесе преD лице` до'мђ гн~я, и^ эT среды жрътве'ника, и^ эT сре'ды до'мђ гн~я. и^ поста'ви и& ѓ^ е^ді'нђ странђ` жрътве'ника и^же на сњверъ”
τὸ χαλκοῦν τὸ ἀπέναντι Κυρίου. καὶ προσήγαγε ἀπὸ προσώπου τοῦ οἴκου Κυρίου ἀπὸ τοῦ ἀνὰ μέσον τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ἀπὸ τοῦ ἀνὰ μέσον τοῦ οἴκου Κυρίου καὶ ἔδειξεν αὐτὸ ἐπὶ μηρὸν τοῦ θυσιαστηρίου κατὰ βορρᾶν.
15
15
И$ заповњ'да цр~ь а^ха'ꙁъ ё'рїеви і^е^ре'ю гл~я в# жертвеницњ велицMњ приноша'и всесож#же'нїа ё'треняя. и^ жръᲄвђ вечер#нюю` и^ вся`сож#женїа цр~ева и^ жертвђ е^го и^ всесъж#же'нїя всXњ людїи, и^ жрᲆтвђ людїи. и^ по'пелᲆ иX. и^ вся'ка кро'вь всесож#же'ныX. и^ вся'кђ кро'вь жрътвенђю и^злїе'ши на неM. и^ ѓ^лтаr мњ'дяn. и^ да бђде м^и на въхоD заё'тра”
καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς ῎Αχαζ τῷ Οὐρίᾳ τῷ ἱερεῖ λέγων· ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ μέγα πρόσφερε τὴν ὁλοκαύτωσιν τὴν πρωϊνὴν καὶ τὴν θυσίαν τὴν ἑσπερινήν, καὶ τὴν ὁλοκαύτωσιν τοῦ βασιλέως καὶ τὴν θυσίαν αὐτοῦ καὶ τὴν ὁλοκαύτωσιν παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ τὴν θυσίαν αὐτῶν καὶ τὴν σπονδὴν αὐτῶν καὶ πᾶν αἷμα ὁλοκαυτώσεως καὶ πᾶν αἷμα θυσίας ἐπ᾿ αὐτῷ ἐκχεεῖς· καὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ χαλκοῦν ἔσται μοι εἰς τὸ πρωΐ.
16
16
И$ сотвори` ё'рїа і^е^реи по всемђ` е^ли'ко ꙁаповњда е^мђ а^хаZ”
καὶ ἐποίησεν Οὐρίας ὁ ἱερεὺς κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο αὐτῷ ὁ βασιλεὺς ῎Αχαζ.
17
17
І$ и^с#сњче` а^хаZ цр~ь спое'нїа поDста'воv и^ взяT эT него ба'ню и^ мо'ре. низложи` эT воло'вᲆ мњ'дяныX и^же бњша поD ниM, и^ вда'сть иM хоже'нїе ка'мено.
καὶ συνέκοψεν ὁ βασιλεὺς ῎Αχαζ τὰ συγκλείσματα τῶν μεχωνὼθ καὶ μετῇρεν ἀπ᾿ αὐτῶν τὸν λουτῆρα καὶ τὴν θάλασσαν καθεῖλεν ἀπὸ τῶν βοῶν τῶν χαλκῶν τῶν ὑποκάτω αὐτῆς καὶ ἔδωκεν αὐτὴν ἐπὶ βάσιν λιθίνην.
18
18
И$ ѓ^снова'нїе по'дне и^же създа'но быs в домђ` гн~и. и^ въхо'дъ цр~евᲆ и^же во'нь възврати` в до'мъ гн~ь, эT лица` цр~я а^сљ=рїиска”
καὶ τὸν θεμέλιον τῆς καθέδρας ᾠκοδόμησεν ἐν οἴκῳ Κυρίου καὶ τὴν εἴσοδον τοῦ βασιλέως τὴν ἔξω ἐπέστρεψεν ἐν οἴκῳ Κυρίου ἀπὸ προσώπου βασιλέως ᾿Ασσυρίων.
19
19
И$ про'чая сло'въ а^ха'зовыхъ и^же сътвори`, не се' ли сїя написана въ кни'зњ цр~еи і^ё'диныхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ῎Αχαζ, ὅσα ἐποίησεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
20
20
И$ ё^спе` а^ха'зъ съ эTц~ы свои'ми. и^ погребе'нъ бы'сть съ эTц~ы свои^ми въ' градњ двд~вњ. и^ црsтвова` е^зекїя сн~ъ е^го в него мњ'сто”
καὶ ἐκοιμήθη ῎Αχαζ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν πόλει Δαυίδ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Εζεκίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
Глvа, з~і”
Κεφάλαιο 17
1
1
В лњто, в~і, а^ха'за цр~я і^ё'дина, црsтвова` ѓ^сїя и^лаи'нъ в# самарїи наD і^и^л~ем# џ~, лњтъ”
ΕΝ ἔτει δωδεκάτῳ τοῦ ῎Αχαζ βασιλέως ᾿Ιούδα ἐβασίλευσεν ῾Ωσηὲ υἱὸς ᾿Ηλὰ ἐν Σαμαρείᾳ ἐπὶ ᾿Ισραὴλ ἐννέα ἔτη.
2
2
И$ сътвори` лђка'вое преD ѓ^чима гн~има. н^о не та'ко ја%ко цр~и і^и^л~еви. и^же бњша пре'жде е^го”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, πλὴν οὐχ ὡς οἱ βασιλεῖς ᾿Ισραήλ, οἳ ἦσαν ἔμπροσθεν αὐτοῦ.
3
3
И$ вᲆꙁы'иде на'нь саламанаса'ръ цр~ь а^сљрїискъ. и^ быs е^мђ ѓ^сїя раb, и^ дава'ше е^мђ да'нь”
ἐπ᾿ αὐτὸν ἀνέβη Σαλαμανασὰρ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ ῾Ωσηὲ δοῦλος καὶ ἐπέστρεψεν αὐτῷ μαναά.
4
4
И$ ѓ^брњте цр~ь а^сљ=рїискъ въ ѓ^сїи непра'вдђ зане'же посла` послы` къ сисо'рђ цр~ю е^гљ=пет#скђ. и^ не принесе` да'ни цр~ю а^сљ=рїискђ лњта того. и^ пои^ма` е^го цр~ь а^сљ=рїискъ въ халъде'и, и^ ꙁатвори е^го въ хра'мњ темни'чнњ”
καὶ εὗρε βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐν τῷ ῾Ωσηὲ ἀδικίαν, ὅτι ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸς Σηγὼρ βασιλέα Αἰγύπτου καὶ οὐκ ἤνεγκε μαναὰ τῷ βασιλεῖ ᾿Ασσυρίων ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ, καὶ ἐπολιόρκησεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν οἴκῳ φυλακῆς.
5
5
И$ прїиде цр~ь а^сљ=рїискъ в зе'млю е^го, и^ прїиде в самарїю. и^ вое^ва` ю& три лњта”
καὶ ἀνέβη ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ ἀνέβη εἰς Σαμάρειαν, καὶ ἐπολιόρκησεν ἐπ᾿ αὐτὴν τρία ἔτη.
6
6
И$ в лњто, џ~ е, ѓ^сїево прїја%тъ цр~ь а^сљ'рьскїи самарїю. и^ заве'дени бы'ша і^и^л~ьтя'не въ а^сљ=рїю. и^ посади'ша и^хъ въ е^ла'и, и^ на наво'рњ рњцњ` гоза'ни въ предњлехъ ми'д#скихъ”
ἐν ἔτει ἐνάτῳ ῾Ωσηὲ συνέλαβε βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὴν Σαμάρειαν καὶ ἀπῴκισεν ᾿Ισραὴλ εἰς ᾿Ασσυρίους καὶ κατῴκισεν αὐτοὺς ἐν ᾿Αλαὲ καὶ ἐν ᾿Αβὼρ ποταμοῖς Γωζάν, καὶ ὄρη Μήδων.
7
7
И$ с^е бы'сть и^же съгрњши'ша сн~ове і^и^л~еви къ г~ђ б~ђ свое^мђ и^звеDшемђ и^хъ и^з# ꙁемля` е^гљ=петъскїя эT рђкђ фараѓ'ня цр~я е^гљ=пеTска и^ ё^боја%шася боh и%нњх#”
καὶ ἐγένετο ὅτι ἥμαρτον οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ τῷ Κυρίῳ Θεῷ αὐτῶν τῷ ἀναγαγόντι αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ὑποκάτωθεν χειρὸς Φαραὼ βασιλέως Αἰγύπτου καὶ ἐφοβήθησαν θεοὺς ἑτέρους
8
8
И$ ходи'ти нача'ша по преда'нїеM јазыкъ, и%хже и^стреби` г~ь эT лица` сн~овъ і^и^л~евъ и^ цр~и і^и^л~еви е^ли'ко сътвори'ша,
καὶ ἐπορεύθησαν τοῖς δικαιώμασι τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξῇρε Κύριος ἐκ προσώπου υἱῶν ᾿Ισραήλ, καὶ οἱ βασιλεῖς ᾿Ισραήλ, ὅσοι ἐποίησαν,
9
9
і^ е^ли'ко премени'ша сн~ове і^и^л~еви словесы`. не та'ко ја%ко по г~њ б~ђ и^хъ, и^ създа'ша себњ` высо'кая въ всњхъ гра'дњхъ свои^хъ эT сто'лпъ стрегђщихъ. и^ до гра'дъ тверъды'хъ”
καὶ ὅσοι ἠμφιέσαντο οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ λόγους οὐχ οὕτως κατὰ Κυρίου Θεοῦ αὐτῶν. καὶ ᾠκοδόμησαν ἑαυτοῖς ὑψηλὰ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν αὐτῶν ἀπὸ πύργου φυλασσόντων ἕως πόλεως ὀχυρᾶς
10
10
И$ поста'виша себњ` кђмиры. и меръска бя'ше на вся'цMњ хо'лмњ высоцњ, и^ поD вся'комъ дре'вомъ ча'стымъ”
καὶ ἐστήλωσαν ἑαυτοῖς στήλας καὶ ἄλση ἐπὶ παντὶ βουνῷ ὑψηλῷ καὶ ὑποκάτω παντὸς ξύλου ἀλσώδους
11
11
И$ кажахђ т^ђ всњхᲆ на высо'киX ја%коже и^ ја^зы'цы. ја%же ё^да'ли г~ь эT лица иX, и^ сътвори'ша ѓ%бща ѕло'бы, и^ начашA прогнњ'вати г~а,
καὶ ἐθυμίασαν ἐκεῖ ἐν πᾶσιν ὑψηλοῖς καθὼς τὰ ἔθνη, ἃ ἀπῴκισε Κύριος ἐκ προσώπου αὐτῶν, καὶ ἐποίησαν κοινωνοὺς καὶ ἐχάραξαν τοῦ παροργίσαι τὸν Κύριον
12
12
и^ послђжи'ша и%долоM ја%же рече и^мъ г~ь. не сътвори'те гл~а сего гв~и”
καὶ ἐλάτρευσαν τοῖς εἰδώλοις, οἷς εἶπε Κύριος αὐτοῖς· οὐ ποιήσετε τὸ ρῆμα τοῦτο τῷ Κυρίῳ.
13
13
И$ засвњдњтельствова г~ь въ і^и^л~и и^ въ і^ё'дњ. рђка'ми всњхъ прoркъ е^го, и^ всњмъ ви'дящимъ е^го гл~я. ѓ^брати'теся эT пђтїи ва'шиX лђка'выхъ. и^ съхрани'те за'повњди моа и^ ѓ^правда'нїя моа. и^ весь за'коn и^же заповњ'дахъ эTц~емъ ва'шимᲆ, и^ е^ли'коже послахъ рђка'ма ра'бъ моиX прoркъ.
καὶ διεμαρτύρατο Κύριος ἐν τῷ ᾿Ισραὴλ καὶ ἐν τῷ ᾿Ιούδᾳ καὶ ἐν χειρὶ πάντων τῶν προφητῶν αὐτοῦ, παντὸς ὁρῶντος λέγων· ἀποστράφητε ἀπὸ τῶν ὁδῶν ὑμῶν τῶν πονηρῶν καὶ φυλάξατε τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ δικαιώματά μου καὶ πάντα τὸν νόμον, ὃν ἐνετειλάμην τοῖς πατράσιν ὑμῶν, ὅσα ἀπέστειλα αὐτοῖς ἐν χειρὶ τῶν δούλων μου τῶν προφητῶν.
14
14
и^ не послђшаша и^ ѓ^жести'шA выю свою, ја%ко и^ эTц~ы и^хъ и^же не вњроваша г~ђ б~ђ свое^мђ”
καὶ οὐκ ἤκουσαν καὶ ἐσκλήρυναν τὸν νῶτον αὐτῶν ὑπὲρ τὸν νῶτον τῶν πατέρων αὐτῶν
15
15
И$ погордᲇша за'повњдїю е^го, и^ ꙁавњтомъ е^го. и%мже завњща эTц~емъ и^хъ и^ свњдњтельства е^го е^ли'коже засвњдњтельствова и^мъ не съхрани'ша. і^ и^до'ша въ слDњ сђе'тныхъ. и^ ѓ^сђе'тишася паче ја^ꙁы'къ сђщихъ ѓ%крsтъ и^хъ, ѓ^ нихже заповњ'да г~ь е^же не сътвори` по семђ”
καὶ τὰ μαρτύρια αὐτοῦ, ὅσα διεμαρτύρατο αὐτοῖς, οὐκ ἐφύλαξαν καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω τῶν ματαίων καὶ ἐματαιώθησαν, καὶ ὀπίσω τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ αὐτῶν, ὧν ἐνετείλατο Κύριος αὐτοῖς μὴ ποιῆσαι κατὰ ταῦτα.
16
16
И$ ѓ^ста'виша за'повњди г~а б~а свое^го. и^ сᲆтвори'ша себњ дв^њ ю%ницы слиᲄы. и^ сотвори'ша кђмиры и^ поклони'шася все'и твари ја%же на небесњ, и^ послђжи'ша ваа'лђ”
ἐγκατέλιπον τὰς ἐντολὰς Κυρίου Θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς χώνευμα δύο δαμάλεις καὶ ἐποίησαν ἄλση καὶ προσεκύνησαν πάσῃ τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐλάτρευσαν τῷ Βάαλ
17
17
И$ преDвождахђ сн~ы своа и^ дще'ри своя чресъ ѓ%гнь. и^ влъш#вляхђ влᲆшвова'нїем# и^ вражахђ. и^ разжиꙁахђся е^же сътвори'ти лђка'въство, преD ѓ^чи'ма гн~има е^же прогнњ'вати е^го”
καὶ διῆγον τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἐν πυρὶ καὶ ἐμαντεύοντο μαντείας καὶ οἰωνίζοντο καὶ ἐπράθησαν τοῦ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου παροργίσαι αὐτόν.
18
18
И$ разᲆгнњ'вася г~ь на і^и^л~я ѕњло и^ эTринђ иX эT лица своеh. и^ не ѓ^ста то'к#мо колњно і^ё'дино”
καὶ ἐθυμώθη Κύριος σφόδρα ἐν τῷ ᾿Ισραήλ, καὶ ἀπέστησεν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ προσώπου αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὑπελείφθη πλὴν φυλὴ ᾿Ιούδα μονωτάτη.
19
19
І$ и^ё'да та'коже не съхрани пђти г~а б~а свое^го. и^ хождахђ по преда'нїемъ і^и^л~евоM ја%же сътвори'ша и^ эTвръго'шася г~а”
καί γε ᾿Ιούδας οὐκ ἐφύλαξε τὰς ἐντολὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐπορεύθησαν ἐν τοῖς δικαιώμασιν ᾿Ισραήλ, οἷς ἐποίησαν,
20
20
И$ разгнњ'вася г~ь на все` колњно і^и^л~ево и^ смђти я&. и^ дасть я& в рђ'ки расхища'ющиM я&. доnдеже эTврᲆже я& эT лица свое^го”
καὶ ἀπεώσαντο τὸν Κύριον, καὶ ἐθυμώθη Κύριος παντὶ σπέρματι ᾿Ισραὴλ καὶ ἐσάλευσεν αὐτοὺς καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ διαρπαζόντων αὐτούς, ἕως οὗ ἀπέρριψεν αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ.
21
21
ЈА/ко эTторжеся і^и^л~ь эT до'мђ дв~два и^ поста'виша себњ црsтвовати і^е^ровоа'мA сн~а нава'това. и^ эTринђ і^еровоа'мъ і^и^л~я эT г~а, и^ сᲆблазни и^хъ съгрᲇшити грᲇхоM вели'киM”
ὅτι πλὴν ᾿Ισραὴλ ἐπάνωθεν οἴκου Δαυὶδ καὶ ἐβασίλευσαν τὸν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸν Ναβάτ, καὶ ἐξέωσεν ῾Ιεροβοὰμ τὸν ᾿Ισραὴλ ἐξόπισθεν Κυρίου καὶ ἐξήμαρτεν αὐτοὺς ἁμαρτίαν μεγάλην.
22
22
И$ хождахђ сн~ове і^и^л~еви по всемђ грњхђ і^е^ровоа'млю. и^же сътвори, и^ не эTсᲄђпиша эT ниX”
καὶ ἐπορεύθησαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἐν πάσῃ ἁμαρτίᾳ ῾Ιεροβοάμ, ᾗ ἐποίησεν, οὐκ ἀπέστησαν ἀπ᾿ αὐτῆς,
23
23
до'ндеже эTвр'ъже г~ь і^и^л~я эT лица свое^го. ја%коy гл~а рђко'ю всXњ ра'бᲆ своиX пророk. і^ и^зведеn бысᲄь і^и^л~ь эT все'я земля` свое'я въ а^сљ=рїяны до' дн~е сего”
ἕως οὗ μετέστησε Κύριος τὸν ᾿Ισραὴλ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καθὼς ἐλάλησε Κύριος ἐν χειρὶ πάντων τῶν δούλων αὐτοῦ τῶν προφητῶν, καὶ ἀπῳκίσθη ᾿Ισραὴλ ἐπάνωθεν τῆς γῆς αὐτοῦ εἰς ᾿Ασσυρίους ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
24
24
И$ въведе цр~ь а^сљ=рїискїи лю'ди эT вавило'на и^же эT рђџа, и^ эT а^и^я'. и^ эT е^ма'џа, и^ сеџарђе'ма. и^ вселе'ни быша во гра'деX самарїискиX, въ сн~овъ мњсто і^и^л~въ и^ наслᲇди'ша самарїю. и^ ё^сели'шася въ' градњхъ е^я`”
Καὶ ἤγαγε βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐκ Βαβυλῶνος τὸν ἐκ Χουθὰ ἀπὸ ᾿Αϊὰ καὶ ἀπὸ Αἰμὰθ καὶ Σεπφαρουαΐμ, καὶ κατῳκίσθησαν ἐν πόλεσι Σαμαρείας ἀντὶ τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ καὶ ἐκληρονόμησαν τὴν Σαμάρειαν καὶ κατῴκισαν ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῆς.
25
25
И$ бысть въ пр'ьвое сњденїе и^хъ не ё^боя'шася б~а. и^ пђсти на' ня г~ь львы. и^ бяхђ ё^бива'ющи я&”
καὶ ἐγένετο ἐν ἀρχῇ τῆς καθέδρας αὐτῶν οὐκ ἐφοβήθησαν τὸν Κύριον, καὶ ἀπέστειλε Κύριος ἐν αὐτοῖς τοὺς λέοντας, καὶ ἦσαν ἀποκτέννοντες ἐν αὐτοῖς.
26
26
И$ рњша цр~ю а^сљ=рїискђ гл~ще ја^зы'ки и^же приведе и^ посади я& во' градњхъ самарїискихъ, не разђмњша сђда бж~їя земли. и^ посла в нихᲆ г~ь львы, и^ с^е бы'ша ё^бива'юще и^хъ ја%ко не раꙁђмњша сђда бж~їя земли`”
καὶ εἶπαν τῷ βασιλεῖ ᾿Ασσυρίων λέγοντες· τὰ ἔθνη, ἃ ἀπῴκισας καὶ ἀντεκάθισας ἐν πόλεσι Σαμαρείας, οὐκ ἔγνωσαν τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ τῆς γῆς, καὶ ἀπέστειλεν εἰς αὐτοὺς τοὺς λέοντας, καὶ ἰδού εἰσι θανατοῦντες αὐτούς, καθότι οὐκ οἴδασι τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ τῆς γῆς,
27
27
И$ ꙁаповᲇ'да цр~ь а^сљ=рїискїи гл~я эTведите та'мо е^ді'наго жерца` эT плене'ныX да и^дђтъ и^ да вселяTся та'мо. и^ да просвњтиT и^хъ сђ'доM бж~їиM земли”
καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων λέγων· ἀπάγετε ἐκεῖθεν καὶ πορευέσθωσαν καὶ κατοικήτωσαν ἐκεῖ καὶ φωτιοῦσιν αὐτοὺς τὸ κρίμα τοῦ Θεοῦ τῆς γῆς.
28
28
И воведо'ша е^ді'ного жерца е^гоy поя'ша эT самарїя. и^ сњде въ веџилњ. и^ б^њ просвњща'я жре'цъ иX. ја^ко да ё^бояTся г~а”
καὶ ἤγαγον ἕνα τῶν ἱερέων, ὧν ἀπῴκισαν ἀπὸ Σαμαρείας, καὶ ἐκάθισεν ἐν Βαιθὴλ καὶ ἦν φωτίζων αὐτοὺς πῶς φοβηθῶσι τὸν Κύριον.
29
29
И$ бњша творя'ще ја^ꙁы'цы боги и^х#. и^ поста'виша я& въ хра'мXњ на высоких#, и^хже сътвори'ша самаряне ја^ꙁыцы въ гра'дњхъ и^х#. в ниX же бњша живђщеи пр'ьвїе
καὶ ἦσαν ποιοῦντες ἔθνη ἔθνη θεοὺς αὐτῶν καὶ ἔθηκαν ἐν οἴκῳ τῶν ὑψηλῶν, ὧν ἐποίησαν οἱ Σαμαρεῖται, ἔθνη ἔθνη ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν, ἐν αἷς κατῴκουν.
30
30
мђжи вавилоnстїи. сътвори'ша сокхоџᲆ. и^ вениg и^ мђжи хђ'џовы сᲆтвори'ша гиге'ль. и^ мђжи сема'џови съᲄвори'ша а^симаg”
καὶ οἱ ἄνδρες Βαβυλῶνος ἐποίησαν τὴν Σωκχὼθ Βαινίθ, καὶ οἱ ἄνδρες Χοὺθ ἐποίησαν τὴν Νηριγέλ, καὶ οἱ ἄνδρες Αἰμὰθ ἐποίησαν τὴν ᾿Ασιμάθ,
31
31
И$ е^ве'и сътвори'ша валаꙁеръ. и^ џарахъ, и^ сепџо'риM и^дњже съжегахђ сн~ы своа` ѓ^гнемъ. а^нъдрамескъ, и^ а^намелехђ бо'гомъ. сепфарђ, е^меMлимъ”
καὶ οἱ Εὐαῖοι ἐποίησαν τὴν ᾿Εβλαζὲρ καὶ τὴν Θαρθάκ, καὶ οἱ Σεπφαρουαΐμ κατέκαιον τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐν πυρὶ τῷ ᾿Αδραμέλεχ καὶ ᾿Ανημελέχ, θεοῖς Σεπφαρουαΐμ.
32
32
И$ бя'хђ боа'щеся б~а, и^ всели'ша мерскїя своя въ хра'мы на высокихъ, и%хже сътвори'ша въ самарїи ја%зы'кᲆ кое^гождо гра'да. в неMже живя'ше кого'ждо и^хъ” И$ бњша боя^щеся г~а. и^ сᲆтвори'ша в ниX жерца` въ высокихъ. и^ сътвори'ша себњ въ хра'мњхъ высо'киX,
καὶ ἦσαν φοβούμενοι τὸν Κύριον καὶ κατῴκισαν τὰ βδελύγματα αὐτῶν ἐν τοῖς οἴκοις τῶν ὑψηλῶν, ἃ ἐποίησαν ἐν Σαμαρείᾳ, ἔθνος ἔθνος ἐν πόλει, ἐν ᾗ κατῴκουν ἐν αὐτῇ· καὶ ἦσαν φοβούμενοι τὸν Κύριον καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν καὶ ἐποίησαν ἐν οἴκῳ τῶν ὑψηλῶν.
33
33
и^ г~а боя'тися. і^ и^доломъ слђжахђ. по сђдђ ја^зы'коv, иXже иZгнаша эTтђдђ
καὶ τὸν Κύριον ἐφοβοῦντο καὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν ἐλάτρευον κατὰ τὸ κρίμα τῶν ἐθνῶν, ὅθεν ἀπῴκισαν αὐτοὺς ἐκεῖθεν.
34
34
даже до дн~е сеготїи творя'хђ по сђ'дђ иX не боя'хђся г~а и^ не творя'хђ по ѓ^правда'нїемъ иX, и^ по сђ'дђ иX и^ по за'конђ. и^ по за'повᲇди е^ю'же заповњ'да сн~омъ і^а'ковлимъ. идњже и^ нарече и'мя е^мђ і^и^л~ь”
ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης αὐτοὶ ἐποίουν κατὰ τὸ κρίμα αὐτῶν· αὐτοὶ φοβοῦνται καὶ αὐτοὶ ποιοῦσι κατὰ τὰ δικαιώματα αὐτῶν καὶ κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῶν καὶ κατὰ τὸν νόμον καὶ κατὰ τὴν ἐντολήν, ἣν ἐνετείλατο Κύριος τοῖς υἱοῖς ᾿Ιακώβ, οὗ ἔθηκε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ισραήλ,
35
35
И$ положи г~ь съ ни'ми завTњ. и^ заповњда и^мъ гл~я. не ё^бо'итеся бо'гъ и%нXњ, и^ не поклони'теся и^мъ. и^ не послђ'жите и^мᲆ, и^ не пожре'те иM”
καὶ διέθετο Κύριος μετ᾿ αὐτῶν διαθήκην καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς λέγων· οὐ φοβηθήσεσθε θεοὺς ἑτέρους καὶ οὐ προσκυνήσετε αὐτοῖς καὶ οὐ λατρεύσετε αὐτοῖς καὶ οὐ θυσιάσετε αὐτοῖς,
36
36
Ното'кмо гв~и, и^же и^ꙁведе в^ы и^ꙁ# земля е^гљ=пта крњпостїю вели'кою и^ мышцею высо'кою. того ё^бо'итеся и^ томђ поклони'теся. и^ томђ пожре'те,
ὅτι ἀλλ᾿ ἢ τῷ Κυρίῳ, ὃς ἀνήγαγεν ὑμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν ἰσχύϊ μεγάλῃ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ, αὐτὸν φοβηθήσεσθε καὶ αὐτῷ προσκυνήσετε, αὐτῷ θύσετε·
37
37
и^ ѓ^правда'нїя е^го и^ сђ'ды е^го и^ зако'нъ е^го, и^ за'повњди ја%же написа` ва'мъ хранити, творити я& по в#ся дн~и,
καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ κρίματα καὶ τὸν νόμον καὶ τὰς ἐντολάς, ἃς ἔγραψεν ὑμῖν ποιεῖν, φυλάσσεσθε πάσας τὰς ἡμέρας καὶ οὐ φοβηθήσεσθε θεοὺς ἑτέρους·
38
38
и^ завњтъ и^же завњща с ва'ми не забыва'ите и^ не ё^бо'итеся бо'гъ и%ныX. и^ не ё^бо'итеся богъ чђж'дихъ”
καὶ τὴν διαθήκην, ἣν διέθετο μεθ᾿ ὑμῶν, οὐκ ἐπιλήσεσθε καὶ οὐ φοβηθήσεσθε θεοὺς ἑτέρους,
39
39
Ното'кмо г~а б~а ва'шего ё^бо'итеся, и^ то'и и^зметъ в^ы эT всњхъ вра'гъ ва'шихъ”
ἀλλ᾿ ἢ τὸν Κύριον Θεὸν ὑμῶν φοβηθήσεσθε, καὶ αὐτὸς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ πάντων τῶν ἐχθρῶν ὑμῶν·
40
40
И$ не послђшаша сего`, и^ ходиша въ беꙁако'нїи первом#.
καὶ οὐκ ἀκούσεσθε ἐπὶ τῷ κρίματι αὐτῶν, ὃ αὐτοὶ ποιοῦσι.
41
41
и^ бяхђ ја^зыцы сїи боя'щеся г~а, і^ и^звая'ныM свои^мъ слђжа'хђ, та'коже и^ сн~ы иX. и^ сн~ове сн~овъ иX. ја^коже сътвориша эTц~ы иX, та'котворяT и^ до сего дн~е”
καὶ ἦσαν τὰ ἔθνη ταῦτα φοβούμενοι τὸν Κύριον καὶ τοῖς γλυπτοῖς αὐ-τῶν ἦσαν δουλεύοντες, καί γε οἱ υἱοὶ καὶ οἱ υἱοὶ τῶν υἱῶν αὐτῶν, καθὰ ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτῶν, ποιοῦσιν ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
Глvа, и~і”
Κεφάλαιο 18
1
1
И$ бы'сть в лњто, г~ е. і^ѓ^сие^во сн~а и^лаи^на цр~я і^ил~ева. црsтвова е^зекїя сн~ъ а^хазоv цр~я і^ё'дина.
ΚΑΙ ἐγένετο ἐν ἔτει τρίτῳ τῷ ῾Ωσηὲ υἱῷ ᾿Ηλὰ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ ἐβασίλευσεν ᾿Εζεκίας υἱὸς ῎Αχαζ βασιλέως ᾿Ιούδα.
2
2
сы'и к~е, лTњ б^њ, е^гда` нача` црsтвоваᲄи, и^ к~џ, лњтъ црsтвова въ і^ерsлимњ. и^мя б^њ мт~ри его а^вђџа дщ^и захарїина”
υἱὸς εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ εἴκοσι καὶ ἐννέα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ῎Αβου θυγάτηρ Ζαχαρίου.
3
3
И$ се'и съᲄвори ё^гоDное предъ ѓ^чи'ма гн~има, по в#семђ ја^коже сътвори эTц~ъ е^го дв~дъ”
καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησε Δαυὶδ ὁ πατὴρ αὐτοῦ.
4
4
То'и б^о раZдрђши высокая. и^ съкрђши вс^я ка'пища і^ и^скорени кђмиры и^ змїю` мњдя'нђю, ю%же сътвори мољ=сїи. ја%ко и^ до дн~їи тњхъ сн~ове і^и^л~еви бњхђ кадя'ще е'й. наꙁва же и^мя е^го нее^ста'нъ”
αὐτὸς ἐξῇρε τὰ ὑψηλὰ καὶ συνέτριψε τὰς στήλας καὶ ἐξωλόθρευσε τὰ ἄλση καὶ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν, ὃν ἐποίησε Μωυσῆς, ὅτι ἕως τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ἦσαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ θυμιῶντες αὐτῷ, καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν Νεεσθάν.
5
5
ѓ^ г~и б^о бѕ~њ і^и^л~евᲇ ё^пова и^ по немъ не бы'сть подо'бна е^мђ въ цр~ихъ і^ё'диныхъ. и^ въ бы'вшихъ прежде е^го”
ἐν Κυρίῳ Θεῷ ᾿Ισραὴλ ἤλπισε, καὶ μετ᾿ αὐτὸν οὐκ ἐγενήθη ὅμοιος αὐτῷ ἐν βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα καὶ ἐν τοῖς γενομένοις ἔμπροσθεν αὐτοῦ·
6
6
И$ прилњпися гв~и и не эTстђпи эT него. и^ съхрани за'повdњ е^го е^ли'ко заповњ'да мољ=сїи”
καὶ ἐκολλήθη τῷ Κυρίῳ, οὐκ ἀπέστη ὄπισθεν αὐτοῦ καὶ ἐφύλαξε τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐνετείλατο Μωυσῇ·
7
7
И$ б^њ г~ь с ни'мъ и^ на вся` и^же твори приꙁира'ше. и^ сопротивися цр~ю а^сљ=рїискомђ. и^ не порабо'та е^мђ”
καὶ ἦν Κύριος μετ᾿ αὐτοῦ, καὶ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐποίει, συνῆκε. καὶ ἠθέτησεν ἐν τῷ βασιλεῖ ᾿Ασσυρίων καὶ οὐκ ἐδούλευσεν αὐτῷ.
8
8
И$ то'й побњди и^ноплемеnники до га'зы. и^ до предњлъ е^я`. эT столпа стражили'щᲆнаго, и^ до граD твръдых#”
αὐτὸς ἐπάταξε τοὺς ἀλλοφύλους ἕως Γάζης καὶ ἕως ὁρίου αὐτῆς ἀπὸ πύργου φυλασσόντων καὶ ἕως πόλεως ὀχυρᾶς.
9
9
И$ бы'сть въ время, д~ е цр~я и^е^ꙁекїя. сїе же лњто сеDмо'е и^ѓ^сїеви сн~ђ и^лаи^нђ цр~ю і^и^л~евђ, възы'иде саламанасаръ цр~ь а^сљ=рїискъ на самарїю. и^ побњди'ся мно'го ѓ^ не'и”
Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ βασιλεῖ ᾿Εζεκίᾳ (αὐτὸς ἐνιαυτὸς ὁ ἕβδομος τῷ ῾Ωσηὲ υἱῷ ᾿Ηλὰ βασιλεῖ ᾿Ισραὴλ) ἀνέβη Σαλαμανασὰρ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐπὶ Σαμάρειαν καὶ ἐπολιόρκει ἐπ᾿ αὐτήν·
10
10
И$ прїя'тъ и& ё^ конца тре'хъ лњтъ. въ ѕ~ е, лњто и^е^зекїево. и^ сїе же б^њ лњто и^ѓ^сїево цр~я і^и^л~ва, потребися самарїя.
καὶ κατελάβετο αὐτὴν ἀπὸ τέλους τριῶν ἐτῶν ἐν ἔτει ἕκτῳ τῷ ᾿Εζεκίᾳ (αὐτὸς ἐνιαυτὸς ἔνατος τῷ ῾Ωσηὲ βασιλεῖ ᾿Ισραήλ), καὶ συνελήφθη Σαμάρεια.
11
11
і^ и^ꙁведе цр~ь а^сљ=рїискїи самаря'не въ а^сљ=рїю. и^ посади я& въ а^ла'и и^ въ а^во'рњ при рњцњ` гаꙁо'нњ. и^ въ предњлеX миDскиX”
καὶ ἀπῴκισε βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὴν Σαμάρειαν εἰς ᾿Ασσυρίους καὶ ἔθηκεν αὐτοὺς ἐν ᾿Αλαὲ καὶ ἐν ᾿Αβὼρ ποταμῷ Γωζὰν καὶ ὄρη Μήδων,
12
12
Понеже не послђшаша гла'са г~а бг~а свое^го. и^ престђпиша завњтъ е^го вс^е е^ли'ко заповњ'да и^мъ мољ=сїи рабᲆ гн~ь. и^ не послђшаша и^ не сотворишA”
ἀνθ᾿ ὧν ὅτι οὐκ ἤκουσαν τῆς φωνῆς Κυρίου Θεοῦ αὐτῶν καὶ παρέβησαν τὴν διαθήκην αὐτοῦ, πάντα ὅσα ἐνετείλατο Μωυσῆς ὁ δοῦλος Κυρίου, καὶ οὐκ ἤκουσαν καὶ οὐκ ἐποίησαν.
13
13
И$ въ д~і, лњто, цр~я и^е^зекїя възы'иде сенахири'мъ цр~ь а^сљ=рїискїи на вся` гра'ды і^ё'дины тве'рдыя, и^ и^ вꙁятъ я&”
Καὶ τῷ τεσσαρεσκαιδεκάτῳ ἔτει τοῦ βασιλέως ᾿Εζεκίου ἀνέβη Σενναχηρὶμ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐπὶ τὰς πόλεις ᾿Ιούδα τὰς ὀχυρὰς καὶ συνέλαβεν αὐτάς.
14
14
И посла` е^зекїя цр~ь і^ё'динъ послы` къ цр~ю а^сљ=рїискђ в лахиs гл~я. съгрњшиX воZврати'ся эT мене. а%ще м^и велиши ё^же` чт^о дая'ти, т^о ё^же да'ю ти. и^ воꙁложи цр~ь а^сљ=рїискїи да'нь великђ на и^е^зекїя цр~я і^ё'дина. да да'сть, т~, тала'нтᲆ сребра`. и^ л~, талаnтовъ зла'та”
καὶ ἀπέστειλεν ᾿Εζεκίας βασιλεὺς ᾿Ιούδα ἀγγέλους πρὸς βασιλέα ᾿Ασσυρίων εἰς Λαχὶς λέγων· ἡμάρτηκα, ἀποστράφηθι ἀπ᾿ ἐμοῦ· ὃ ἐὰν ἐπιθῇς ἐπ᾿ ἐμέ, βαστάσω. καὶ ἐπέθηκεν ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐπὶ ᾿Εζεκίαν βασιλέα ᾿Ιούδα τριακόσια τάλαντα ἀργυρίου καὶ τριάκοντα τάλαντα χρυσίου.
15
15
И$ да'сть и^е^зекїя вс^е сребро` ѓ^брњтъшееся въ домђ` гн~и. и^ въ сокровищеX до'мђ цр~ева”
καὶ ἔδωκεν ᾿Εζεκίας πᾶν τὸ ἀργύριον τὸ εὑρεθὲν ἐν οἴκῳ Κυρίου καὶ ἐν θησαυροῖς οἴκου τοῦ βασιλέως.
16
16
Во время же ѓ^но с#сњче и^е^ꙁекїя цр~ь і^ё'динъ две'ри хра'ма гн~я и^ ё^тврᲆженїя ја%же б^њ позлаᲄиl и^е^ꙁекїя цр~ь і^ё'динъ. и^ дасть и^хъ цр~ю а^сљ=рїискђ”
ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ συνέκοψεν ᾿Εζεκίας τὰς θύρας ναοῦ καὶ τὰ ἐστηριγμένα, ἃ ἐχρύσωσεν ᾿Εζεκίας ὁ βασιλεὺς ᾿Ιούδα, καὶ ἔδωκεν αὐτὰ βασιλεῖ ᾿Ασσυρίων.
17
17
И$ посла` цр~ь а^сљ=рїискъ џарџа'на и^ равосана. и^ равсака эT лахи'са, въ і^ерsлиM къ цр~ю и^е^зекїю съ силою тя'жкою ѕњло. и^ взыидо'шA и^ прїидоша ко і^ерsли'мђ и^ ста'ша ё^ и^сто'чника кђпели. свы'ше, е^же е^сᲄь на пђти` села` чевни'чного”
καὶ ἀπέστειλε βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὸν Θαρθὰν καὶ τὸν Ραφὶς καὶ τὸν Ραψάκην ἐκ Λαχὶς πρὸς τὸν βασιλέα ᾿Εζεκίαν ἐν δυνάμει βαρείᾳ ἐπὶ ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ἔστησαν ἐν τῷ ὑδραγωγῷ τῆς κολυμβήθρας τῆς ἄνω, ἥ ἐστιν ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ ἀγροῦ τοῦ γναφέως.
18
18
И$ воꙁопи'ша къ и^е^зекїю. і^ и^зы'иде к ниM е^леа^киM сн~ъ селкїинъ строи'тель и^ сомна'съ кни'гочїи. и^ѓ^а'съ сн~ъ і^ѓ^сафа'товъ въспомина'яи”
καὶ ἐβόησαν πρὸς ᾿Εζεκίαν, καὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν ῾Ελιακὶμ υἱὸς Χελκίου ὁ οἰκονόμος καὶ Σωμνὰς ὁ γραμματεὺς καὶ ᾿Ιωὰς ὁ υἱὸς Σαφὰτ ὁ ἀναμιμνῄσκων.
19
19
И$ рече к ни'мъ раўаk. и^дњте нн~њ къ и^е^зекїи, и^ рцњте. си'це гл~етъ цр~ь вели'кїи цр~ь а^сљ=рїискїи. чт^о е^сть ё^пова'нїе сїе е^мђже ё^пова'еши”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς Ραψάκης· εἴπατε δὴ πρὸς ᾿Εζεκίαν· τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς ὁ μέγας ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων· τί ἡ πεποίθησις αὕτη, ἣν πέποιθας;
20
20
Гл~еши толи'ко сло'во ё^стнама на совњт# и^ си'ла на' брань. подоба'етъ т^о нн~њ ё^же на кого` надњя'ся эTвръглъ е^си мене`”
εἶπας· πλὴν λόγοι χειλέων, βουλὴ καὶ δύναμις εἰς πόλεμον. νῦν οὖν τίνι πεποιθὼς ἠθέτησας ἐν ἐμοί;
21
21
Нн~њ ви'дњ надњ'ешися т^ы на жеꙁлъ тростяны'и и^ сло'мленыи е^гљ=пет#скїи. е^гда` а%ще подо'прется мђж'ъ ею` вни'детъ въ рђкђ е^го, и^ ꙁаизетъ ю&. та'ко и^ фараѓ'нъ цр~ь е^гљпеTскъ всMњ надњ'ющимся нань сътвори'тъ”
νῦν ἰδοὺ πέποιθας σαυτῷ ἐπὶ τὴν ράβδον τὴν καλαμίνην τὴν τεθλασμένην ταύτην, ἐπ᾿ Αἴγυπτον; ὃς ἂν στηριχθῇ ἀνὴρ ἐπ᾿ αὐτήν, καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ τρήσει αὐτήν· οὕτως Φαραὼ βασιλεὺς Αἰγύπτου πᾶσι τοῖς πεποιθόσιν ἐπ᾿ αὐτόν.
22
22
И$ а'ще м^и речете на' г~а б~а надњ'емся н^о нњ'сть ли с^е та'ко эTстђпи эT е^зекїя высо'кая е^го и^ жрътвеники е^го. и^ рече і^ё'дњ і^ерsли'мђ поклони'теся преD жрътвеникомъ си'мъ въ і^и^л~и”
καὶ ὅτι εἶπας πρός με· ἐπὶ Κύριον Θεὸν πεποίθαμεν· οὐχὶ αὐτὸς οὗτος, οὗ ἀπέστησεν ᾿Εζεκίας τὰ ὑψηλὰ αὐτοῦ καὶ τὰ θυσιαστήρια αὐτοῦ καὶ εἶπε τῷ ᾿Ιούδᾳ καὶ τῇ ῾Ιερουσαλήμ· ἐνώπιον τοῦ θυσιαστηρίου τούτου προσκυνήσετε ἐν ῾Ιερουσαλήμ;
23
23
И нн~њ поTщи'теся и^ти` къ господи'нђ мое^мђ цр~ю а^сљ=рїискђ. и^ дасть т^и, Wв~, ко'нь. а'ще мо'жеш имњти всаDники на' ня”
καὶ νῦν μίχθητε δὴ τῷ κυρίῳ μου βασιλεῖ ᾿Ασσυρίων, καὶ δώσω σοι δισχιλίους ἵππους, εἰ δυνήσῃ δοῦναι σεαυτῷ ἐπιβάτας ἐπ᾿ αὐτούς.
24
24
И$ ка'ко ѓ^брати'ши лице` по'не е^пархђ е^ді'номђ ра'бᲆ господи'на моеh ме'нших#. и^ ё^вњрил#ся е^си са'мъ е^гљ=птђ, на ѓ^рђжїя и^ ко'ня”
καὶ πῶς ἀποστρέψεις τὸ πρόσωπον τοπάρχου ἑνὸς τῶν δούλων τοῦ κυρίου μου τῶν ἐλαχίστων; καὶ ἤλπισας σαυτῷ ἐπ᾿ Αἴγυπτον εἰς ἅρματα καὶ ἱππεῖς.
25
25
Нн~њ ё^бо не безъ господи'на взыидохомъ на мњ'сто с^е и^стощити е&, рече б^о господи'нъ къ мнњ` в#зы'иди на' землю сїю и^ расточи ю&”
καὶ νῦν μὴ ἄνευ Κυρίου ἀνέβημεν ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον τοῦ διαφθεῖραι αὐτόν; Κύριος εἶπε πρός με· ἀνάβηθι ἐπὶ τὴν γῆν ταύτην καὶ διάφθειρον αὐτήν.
26
26
И$ реq е^леа^кимъ сн~ъ хелекїинъ, и^ сомънасъ. и^ѓ^а'съ, къ раўа'кђ. гл~и нн~њ къ ѓ'трокомъ симъ а^сљ=рїискимъ, ја%ко слы'шимъ м^ы. а^ не гл~и к на'мъ і^ё^де'скїи, въ ё'ши лю'деи си'хъ и^же на стњнњ”
καὶ εἶπεν ῾Ελιακὶμ υἱὸς Χελκίου καὶ Σωμνὰς καὶ ᾿Ιωὰς πρὸς Ραψάκην· λάλησον δὴ πρὸς τοὺς παῖδάς σου Συριστί, ὅτι ἀκούομεν ἡμεῖς, καὶ οὐ λαλήσεις μεθ᾿ ἡμῶν ᾿Ιουδαϊστί, καὶ ἱνατί λαλεῖς ἐν τοῖς ὠσὶ τοῦ λαοῦ τοῦ ἐπὶ τοῦ τείχους;
27
27
И$ рече к нимъ раўа'къ, е^да` къ господи'нђ твое^мђ и^ли к тебњ` посла'лъ мя е^сть господи'нъ мо'и гл~ати словеса` сїя. н^о не къ мђжемъ сњдящиM на стњнњ. ја%ко ја%сти и^мъ гно'и сво'и и^ пити иM се'чъ свою съ ва'ма вкђпњ”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς Ραψάκης· μὴ ἐπὶ τὸν κύριόν σου καὶ πρὸς σὲ ἀπέστειλέ με ὁ κύριός μου λαλῆσαι τοὺς λόγους τούτους; οὐχὶ ἐπὶ τοὺς ἄνδρας τοὺς καθημένους ἐπὶ τοῦ τείχους τοῦ φαγεῖν τὴν κόπρον αὐτῶν καὶ πιεῖν τὸ οὖρον αὐτῶν μεθ᾿ ὑμῶν ἅμα;
28
28
И$ стоя` раўа'къ. и^ въꙁопи` гла'сомъ вели'комъ і^ё^де'искїи, гл~а. и^ рече слы'шите словеса` вели'коh цр~я а^сљрїиска”
καὶ ἔστη Ραψάκης καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ ᾿Ιουδαϊστὶ καὶ ἐλάλησε καὶ εἶπεν· ἀκούσατε τοὺς λόγους τοῦ μεγάλου βασιλέως ᾿Ασσυρίων·
29
29
Си'це гл~ет# цр~ь да не соблаQняеT васъ цр~ь и^е^зекїя. ја%ко не възмо'жеT ва'съ изяти и^з рђки мое'я”
τάδε λέγει ὁ βασιλεύς· μὴ ἐπαιρέτω ὑμᾶς ᾿Εζεκίας λόγοις, ὅτι οὐ μὴ δύνηται ὑμᾶς ἐξελέσθαι ἐκ χειρός μου.
30
30
И$ да не ё^вњритъ васъ и^е^зекїя на г~а гл~я, и^земля я& и^ꙁмеT в^ы г~ь. и^ не и'мать преда'тися граD се'й в рђцᲇ цр~ю а^сљрїискђ”
καὶ μὴ ἐλπιζέτω ὑμᾶς ᾿Εζεκίας πρὸς Κύριον λέγων· ἐξαιρούμενος ἐξελεῖται Κύριος, οὐ μὴ παραδοθῇ ἡ πόλις αὕτη ἐν χειρὶ βασιλέως ᾿Ασσυρίων.
31
31
Не послђшаите и^е^зекїа. ја%ко си'це гл~ъ цр~ь а^сљ=рїискъ сътвори со мно'ю блsве'нїе і^ и^зыидњте къ мнњ`. и^ да пїетъ мђжᲆ эT виногра'да свое^го. и^ мђжъ въкђси'тъ эT смоко'въ своиX. и^ да пїетъ во'дђ эT ръвенїя свое^го”
μὴ ἀκούετε ᾿Εζεκίου· ὅτι τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων· ποιήσατε μετ᾿ ἐμοῦ εὐλογίαν καὶ ἐξέλθατε πρός με, καὶ πίεται ἀνὴρ τὴν ἄμπελον αὐτοῦ καὶ ἀνὴρ τὴν συκῆν αὐτοῦ φάγεται καὶ πίεται ὕδωρ τοῦ λάκκου αὐτοῦ,
32
32
до'ндеже пришеD поимђ` в^ы въ ꙁе'млю такђ. ја%коже е^сть земля' ва'ша. ꙁемля` пшени'ца и^ вина` земля` и^ хлᲇбомъ, и^ виногра'довъ. земля` ма'слинамъ и^ маслђ, и^ пчелаM. и^ живи бђ'дете и^ не ё'мрете. и^ не послђш'аите и^е^ꙁекїя, ја%ко прельща'етъ в^ы гл~я г~ь н^ы и^ꙁба'витъ”
ἕως ἔλθω καὶ λάβω ὑμᾶς εἰς γῆν ὡς γῆ ὑμῶν, γῆ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἄρτου καὶ ἀμπελώνων, γῆ ἐλαίας ἐλαίου καὶ μέλιτος, καὶ ζήσετε καὶ οὐ μὴ ἀποθάνητε. καὶ μὴ ἀκούετε ᾿Εζεκίου, ὅτι ἀπατᾷ ὑμᾶς λέγων· Κύριος ρήσεται ὑμᾶς.
33
33
Є$да` и^ꙁбавля'юще и^ꙁба'виша бо'ѕи. ја%зы'къ ко'ждо иX въ свою` странђ` и^ꙁ рђки цр~я а^сљрїиска”
μὴ ρυόμενοι ἐρρύσαντο οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ χώραν ἐκ χειρὸς βασιλέως ᾿Ασσυρίων;
34
34
Гд^њ е^сть бо'гъ е^маџоv. и^ а^рфа'довъ. гд^њ е^сть богᲆ серапфарђе'мовъ, и^ мїана, и^ а^ва. е^да` и^зба'вися самарїя. и^ꙁ рђкђ мое'ю съ свои'ми бо'гами и^хъ”
ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς Αἰμὰθ καὶ ᾿Αρφάδ; ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς Σεπφαουραΐμ, ᾿Ανὰ καὶ ᾿Αβά, ὅτι ἐξείλαντο Σαμάρειαν ἐκ χειρός μου;
35
35
Є$гда` и^збы'ша земля` иX эT рђки мое'я, и^ ка'ко и^з#меT г~ь і^ерsли'ма и^з рђки` мое'я.
τίς ἐν πᾶσι τοῖς θεοῖς τῶν γαιῶν, οἳ ἐξείλαντο τὰς γᾶς αὐτῶν ἐκ χειρός μου, ὅτι ἐξελεῖται Κύριος τὴν ῾Ιερουσαλὴμ ἐκ χειρός μου;
36
36
и^ ё^молко'ша лю'дїе, и^ не эTвњща'ша е^мђ сло'ва ја%ко заповњ'да и^мъ цр~ь гл~я. не эTвᲇща'ти е^мђ ничтоже”
καὶ ἐκώφευσαν καὶ οὐκ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ λόγον, ὅτι ἐντολὴ τοῦ βασιλέως λέγων· οὐκ ἀποκριθήσεσθε αὐτῷ.
37
37
И$ вни'де е^леа^кимъ сн~ъ хелекїинъ строи'тель. и^ съмнасъ кни'гочїи. и^ѓ^а'съ сн~ъ и^ѓ^сафатовъ, въспомина'я къ и^е^ꙁекїи раꙁ#дра'вше ри'зъ своя, и^ въꙁвњсти'ша е^мђ словеса` раўа'кова.
καὶ εἰσῆλθεν ῾Ελιακὶμ υἱὸς Χελκίου ὁ οἰκονόμος καὶ Σωμνὰς ὁ γραμματεὺς καὶ ᾿Ιωὰς υἱὸς Σαφὰτ ὁ ἀναμιμνήσκων πρὸς ᾿Εζεκίαν, διερρηχότες τὰ ἱμάτια καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ τοὺς λόγους Ραψάκου.
Глvа, џ~і”
Κεφάλαιο 19
1
1
И$ бысть ја%ко ё^слы'ша цр~ь и^е^зекїя. раздра ри'зы своа`, и^ ѓ^блечеся въ врњтище и^ вни'де въ до'мъ гн~ь”
ΚΑΙ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς ᾿Εζεκίας, καὶ διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ περιεβάλετο σάκκον καὶ εἰσῆλθεν εἰς οἶκον Κυρίου.
2
2
И$ посла` е^леа'кима строи'теля, и^ саMна'нђ кни'гочїя. и^ старца и^ жеrца ѓ^блече'ны въ врњтище къ і^саїи пророкђ сн~ђ а^м#мо'совђ”
καὶ ἀπέστειλεν ῾Ελιακὶμ τὸν οἰκονόμον καὶ Σωμνὰν τὸν γραμματέα καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῶν ἱερέων περιβεβλημένους σάκκους πρὸς ῾Ησαΐαν τὸν προφήτην, υἱὸν ᾿Αμώς,
3
3
И$ рњша е^мђ си'це гл~етъ и^е^ꙁекїя дн~ь скор#би и^ ѓ^бличенїю. и^ прогнњва'нїю дн~ь сїи еs. ја%ко прїидо'ша сн~ве до не'мощи, и^ крᲇпости нᲇсть ража'ющїи”
καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν· τάδε λέγει ᾿Εζεκίας· ἡμέρα θλίψεως καὶ ἐλεγμοῦ καὶ παροργισμοῦ ἡ ἡμέρα αὕτη· ὅτι ἦλθον υἱοὶ ἕως ὠδίνων, καὶ ἰσχὺς οὐκ ἔστι τῇ τικτούσῃ·
4
4
Є$да` ка'ко послђшаеT г~ь б~ъ тво'и всњхъ слове'сᲆ раўа'ковыхъ, е^гоже посла цр~ь а^сљ=рїискїи, гн~ъ е^го поноси'ти б~ђ живо'мђ. и^ хђли'ти словесы`, и%хже слы'шA г~ь б~ъ твои. и^ прїими мл~твђ ѓ^сᲄаnкђ ѓ^брњтᲆшемся”
εἴ πως εἰσακούσεται Κύριος ὁ Θεός σου πάντας τοὺς λόγους Ραψάκου, ὃν ἀπέστειλεν αὐτὸν βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ὁ κύριος αὐτοῦ ὀνειδίζειν Θεὸν ζῶντα καὶ βασφημεῖν ἐν λόγοις, οἷς ἤκουσε Κύριος ὁ Θεός σου, καὶ λήψῃ προσευχὴν περὶ τοῦ λείμματος τοῦ εὑρισκομένου.
5
5
И$ прїидо'ша ѓ%троцы цр~я и^е^зекїя къ і^саїи”
καὶ ἦλθον οἱ παῖδες τοῦ βασιλέως ᾿Εζεκίου πρὸς ῾Ησαΐαν,
6
6
И$ реq иM і^саїа. си'це рцњте господи'нђ вашемђ. та'ко гл~етъ г~ь. не ё^бо'ися эT лица` словесъ и%хже слы'ша ја%же хђлиша м^я ѓ%троцы цр~я а^сљ=рїиска”
καὶ εἶπεν αὐτοῖς ῾Ησαΐας· τάδε ἐρεῖτε πρὸς τὸν κύριον ὑμῶν· τάδε λέγει Κύριος· μὴ φοβηθῇς ἀπὸ τῶν λόγων, ὧν ἤκουσας, ὧν ἐβλασφήμησαν τὰ παιδάρια βασιλέως ᾿Ασσυρίων·
7
7
Се а'зъ даю` е^мђ дх~ъ, и^ ё^слы'шит# въꙁвњщенїе, и^ въꙁврати'тся въ зе'млю свою`. и^ ниꙁложђ е^го ѓ^рђжїеM въ земли е^го.
ἰδοὺ ἐγὼ δίδωμι ἐν αὐτῷ πνεῦμα, καὶ ἀκούσεται ἀγγελίαν καὶ ἀποστραφήσεται εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ, καὶ καταβαλῶ αὐτὸν ἐν ρομφαίᾳ ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ.
8
8
и^ въꙁврати'ся раўаk. и^ ѓ^брњте цр~я а^сљ=рїиска побњжда'ющеся ѓ^ ловнђ. ё^слы'ша б^о и^ эTсᲄђпи` эT лахи'са”
Καὶ ἐπέστρεψε Ραψάκης, καὶ εὗρε τὸν βασιλέα ᾿Ασσυρίων πολεμοῦντα ἐπὶ Λοβνά, ὅτι ἤκουσεν ὅτι ἀπῇρεν ἐκ Λαχίς.
9
9
И$ слы'ша ѓ^ џара'кђ цр~и е^фїѓ'пъстемъ гл~ы. с^е и^зыиде побњди'тися хотя` с тобо'ю. и^ възврати'ся и^ посла послы` ко и^е^ꙁекїю гл~я”
καὶ ἤκουσε περὶ Θαρακὰ βασιλέως Αἰθιόπων λέγων· ἰδοὺ ἐξῆλθε πολεμεῖν μετὰ σοῦ. καὶ ἐπέστρεψε καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸς ᾿Εζεκίαν λέγων·
10
10
Та'ко р#цњте и^е^ꙁекїю цр~ю і^ё^де'искђ да тебе` не возно'ситъ г~ь б~ъ тво'и, на'ньже т^ы надњ'ешися гл~я. не и'мать преда'нъ быти і^ерsли'мъ въ рђ'цњ цр~я а^сљ=рїиска”
μὴ ἐπαιρέτω σε ὁ Θεός σου, ἐφ᾿ ᾧ σὺ πέποιθας ἐπ᾿ αὐτῷ λέγων· οὐ μὴ παραδοθῇ ῾Ιερουσαλὴμ εἰς χεῖρας βασιλέως ᾿Ασσυρίων.
11
11
Се т^ы слы'шалъ е^си вс^е е^ли'ко сътвори'ша цр~и а^сљ=рїистїи всњмъ земля'мъ ја%ко прокля'ти иX. и^ т^ы ли и^збђ'деши”
ἰδοὺ σὺ ἤκουσας πάντα ὅσα ἐποίησαν βασιλεῖς ᾿Ασσυρίων πάσαις ταῖς γαίαις τοῦ ἀναθεματίσαι αὐτάς, καὶ σὺ ρυσθήσῃ;
12
12
ЈА/ко не и^зба'виша и^ꙁбавле'нїемъ и^хъ бо'ѕи ја^зы'къ. и^хже расᲄочи'ша эTц~ы мои` гаꙁо'нђ, и^ хара'нђ, и^ џаре'сђ. и^ сн~ы а^до'ня и^же въ џалас#саримњ”
μὴ ἐξαιρούμενοι ἐξείλαντο αὐτοὺς οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν, οὓς διέφθειραν οἱ πατέρες μου, τήν τε Γωζὰν καὶ τὴν Χαρρὰν καὶ τὴν Ραφὶς καὶ υἱοὺς ᾿Εδὲμ τοὺς ἐν Θαεσθέν;
13
13
Гд^њ е^сть цр~ь е^ма'џовъ, и^ цр~ь а^рфа'довъ. и^ гд^њ е^сть цр~ь граD а^сафарђ и^ маа'ны, и^ а'на”
ποῦ ἐστιν ὁ βασιλεὺς Αἰμὰθ καὶ ὁ βασιλεὺς ᾿Αρφάδ; καὶ ποῦ ἐστι βασιλεὺς τῆς πόλεως Σεπφαρουαΐν ᾿Ανὰ καὶ ᾿Αβά;
14
14
И$ прїя'тъ цр~ь и^е^зекїя кни'ги эT рђки` посла`. и^ прочъте я& и^ вни'де въ хра'мᲆ гн~ь и^ поплева и^хъ и^е^зекїя преD гм~ъ”
καὶ ἔλαβεν ᾿Εζεκίας τὰ βιβλία ἐκ χειρὸς τῶν ἀγγέλων καὶ ἀνέγνω αὐτά· καὶ ἀνέβη εἰς οἶκον Κυρίου καὶ ἀνέπτυξεν αὐτὰ ᾿Εζεκίας ἐναντίον Κυρίου
15
15
И$ моли'ся и^е^ꙁекїя преD гм~ъ. и^ реq г~и б~е і^и^л~евъ сњдя'и на херђви'мњ. т^ы е^си б~ъ е^діn въ всњхъ црsтвїихъ земли`, т^ы сътвори нб~о и^ зе'млю”
καὶ εἶπε· Κύριε ὁ Θεὸς ᾿Ισραὴλ ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβίμ, σὺ εἶ ὁ Θεὸς μόνος ἐν πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς γῆς, σὺ ἐποίησας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν.
16
16
Приклони` г~и ё'хотвое` и^ ё^слы'ши м^я. эTвеrꙁи` г~и ѓ^чи ᲄвои` и^ ви'ждь. и^ ё^слы'ши словеса` сенахира'ма ја^же посла` понаша'я тебњ б~ђ жи'вђ”
κλῖνον, Κύριε, τὸ οὖς σου καὶ ἄκουσον· ἄνοιξον, Κύριε, τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἰδὲ καὶ ἄκουσον τοὺς λόγους Σενναχηρίμ, οὓς ἀπέστειλεν ὀνειδίζειν Θεὸν ζῶντα.
17
17
ЈА/ко по и'стиннњ г~и и^скаꙁи'ша цр~и а^сљ=рїистїи ја^ꙁы'ки”
ὅτι ἀληθείᾳ, Κύριε, ἠρήμωσαν βασιλεῖς ᾿Ασσυρίων τὰ ἔθνη
18
18
И$ да'ша бо'ги и^хᲆ на ѓ%гнь ја%ко не бо'ѕи бњша, н^о дњла рђкђ чл~чђ. древа и^ ка'менїя и^ погђби'ша я&”
καὶ ἔδωκαν τοὺς θεοὺς αὐτῶν εἰς τὸ πῦρ, ὅτι οὐ θεοί εἰσιν, ἀλλ᾿ ἢ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, ξύλα καὶ λίθοι, καὶ ἀπώλεσαν αὐτούς.
19
19
И$ нн~њ г~и б~е сп~си н^ы и^ꙁ рђкы и^хъ, и^ раꙁђмњюT вс^я црsтвїа зе'мли ја^коты е^си г~ь б~ъ е^ді'нъ”
καὶ νῦν, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, σῶσον ἡμᾶς ἐκ χειρὸς αὐτοῦ καὶ γνώσονται πᾶσαι αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς, ὅτι σὺ Κύριος ὁ Θεὸς μόνος.
20
20
И$ посла` і^саїя сн~ъ а^м#мо'соv къ и^е^ꙁекїи гл~я. та'ко гл~етъ г~ь б~ъ си'лъ б~ъ і^и^л~евъ. слы'шаX ѓ^ ни'хже моли'ся къ мнњ` ѓ^ сенахири'мђ цр~ю а^сљ=рїискђ”
Καὶ ἀπέστειλεν ῾Ησαΐας υἱὸς ᾿Αμὼς πρὸς ᾿Εζεκίαν λέγων· τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων Θεὸς ᾿Ισραήλ· ἃ προσηύξω πρός με περὶ Σενναχηρὶμ βασιλέως ᾿Ασσυρίων, ἤκουσα.
21
21
И$ се сло'во е^же гл~а г~ь ѓ^ не'мъ. ё^ничижи т^я и^ порђга' ти ся дв~це дщ^и сїѓ'ня, и^ покива'я главо'ю сниде въ слDњ тебе` дщ^и і^ерsли'мля”
οὖτος ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησε Κύριος ἐπ᾿ αὐτόν· ἐξουδένωσέ σε καὶ ἐμυκτήρισέ σε παρθένος θυγάτηρ Σιών, ἐπὶ σοὶ κεφαλὴν αὐτῆς ἐκίνησε θυγάτηρ ῾Ιερουσαλήμ.
22
22
Комђ` поноси` и^ кого` похђли, и^ на кого` воꙁнесе гласъ свои. и^ воꙁдви'же на высотђ` ѓ%чи свои` на ст~го і^и^л~ева”
τίνα ὠνείδισας καὶ τίνα ἐβλασφήμησας; καὶ ἐπὶ τίνα ὕψωσας φωνήν; καὶ ᾖρας εἰς ὕψος τοὺς ὀφθαλμούς σου εἰς τὸν ἅγιον τοῦ ᾿Ισραήλ.
23
23
рђка'ма посе'лъ твои^хᲆ поноси'лъ е^си г~ђ. и^ реклъ е^си съ мно'жествомъ колесни'цъ мои^хъ, възы'идђ а'зъ на вы'шнюю ча'сть горы` ливаньскїя. и^ ё^сњкђ вели'чество эT ке'дръ е^я`. и^ эT собо'рныхъ кљ=париса е^я`. и^ прїиде въ ча'съ кончи'ны е^го в ча'ща корми'льскїя”
ἐν χειρὶ ἀγγέλων σου ὠνείδισας Κύριον καὶ εἶπας· ἐν τῷ πλήθει τῶν ἁρμάτων μου ἐγὼ ἀναβήσομαι εἰς ὕψος ὀρέων, μηροὺς τοῦ Λιβάνου, καὶ ἔκοψα τὸ μέγεθος τῆς κέδρου αὐτοῦ, τὰ ἐκλεκτὰ κυπαρίσσων αὐτοῦ, καὶ ἦλθον εἰς μέσον δρυμοῦ καὶ Καρμήλου.
24
24
А/зъ сохраниX и^ пїяX во'дђ чђжDђ и^скаꙁи'хъ стопа'ми но'гъ мои^хъ. вс^я рњки въ ѓ'коло”
ἐγὼ ἔψυξα καὶ ἔπιον ὕδατα ἀλλότρια καὶ ἐξηρήμωσα τῷ ἴχνει τοῦ ποδός μου πάντας ποταμοὺς περιοχῆς.
25
25
Є$да` не слы'шаl е^си эT да'внаго ю& сътворихъ. эT дн~їи пр'ьвыхъ соꙁдахъ ю& и^ принесо'хъ ю&. и^ бы'сть на взятїе, на съграже'нїе воюю'щихъ. гра'ды твръды
ἔπλασα αὐτήν, συνήγαγον αὐτήν, καὶ ἐγενήθη εἰς ἐπάρσεις ἀποικεσιῶν μαχίμων, πόλεις ὀχυράς.
26
26
и^ живђщїи в нихъ” И$знемого'ша рђко'ю ѓ^бита'ющїи и^ ё^падо'ша и^ постыдњшася. и^ бы'ша ја%котра'ва се'лная и^ ја%ко зла'чна па'жить и^ли ја%ко ꙁла'къ домовы'и. и^ попра'нїя проти'вђ стоја%щимъ”
καὶ οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐταῖς ἠσθένησαν τῇ χειρί, ἔπτηξαν καὶ κατῃσχύνθησαν, ἐγένοντο χόρτος ἀγροῦ ἢ χλωρὰ βοτάνη, χλόη δωμάτων καὶ πάτημα ἀπέναντι ἑστηκότος.
27
27
И$ сњденїе твое` і^ и^схо'дъ тво'и, и^ вхоD твои разђмњхъ и^ гнvњ тво'и
καὶ τὴν καθέδραν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου ἔγνων καὶ τὸν θυμόν σου ἐπ᾿ ἐμέ,
28
28
и^мже разгнњ'вася на' мя. и^ строп#ти'вость твоя` в#ни'де во ё'ши мои. и^ воложђ` ё'дицђ мою вᲆ но'здри твоа`. и^ бра'зды въ ё^стна` твоя. и^ воꙁвращђ т^я по пђти` и^м#же прїидеши иM”
διὰ τὸ ὀργισθῆναί σε ἐπ᾿ ἐμὲ καὶ τὸ στρῆνός σου ἀνέβη ἐν τοῖς ὠσί μου καὶ θήσω τὰ ἄγκιστρά μου ἐν τοῖς μυκτῆρσί σου καὶ χαλινὸν ἐν τοῖς χείλεσί σου καὶ ἀποστρέψω σε ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ ἦλθες ἐν αὐτῇ.
29
29
И$ се т^и зна'менїе. ја%жъ сїе лњто проѕяба'ющая сама жи'тA и^ въ лњто второ'е, проѕяба'ющая са'мо. и^ в лњтотре'тїе, сњ'ите сњмена` и^ жнњте. садᲇте виногра'ды, и^ да ја^сте` плоD и^хъ”
καὶ τοῦτόν σοι τὸ σημεῖον· φάγε τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν αὐτόματα καὶ τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τὰ ἀνατέλλοντα· καὶ ἔτει τῷ τρίτῳ σπορὰ καὶ ἄμητος καὶ φυτεία ἀμπελώνων, καὶ φάγεσθε τὸν καρπὸν αὐτῶν.
30
30
И$ приложи'тъ сп~са'емымъ до'мђ і^ё'довђ, ѓ^ста'виши и^ ко'рень до'лњ, и^ сътвори плодъ горњ`”
καὶ προσθήσει τὸν διασεσωσμένον οἴκου ᾿Ιούδα τὸ ὑπολειφθὲν ρίζαν κάτω καὶ ποιήσει καρπὸν ἄνω.
31
31
ЈА/ко и^зъ і^е^рsли'ма и^зыиде ѓ^сᲄа'нокᲆ и^ сп~са'емыи эT горы` сїѓ'ня, ре'вность г~а си'лъ тво'ритъ с^е”
ὅτι ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ ἐξελεύσεται κατάλειμμα καὶ ἀνασῳζόμενος ἐξ ὄρους Σιών· ὁ ζῆλος Κυρίου τῶν δυνάμεων ποιήσει τοῦτο.
32
32
Сего раd та'ко гл~етъ г~ь сиl на цр~я а^сљ=рїиска не и'мать вни'ти въ' граD се'й. и^ не и'мать ё^стрелиᲄи на неM сᲄрњлы, ниy и^мать положиᲄи на неM щи'та. и^ не и'мать ѓ^бᲆя'ти е^го припло'тоM”
οὐχ οὕτως; τάδε λέγει Κύριος πρὸς βασιλέα ᾿Ασσυρίων· οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὴν πόλιν ταύτην καὶ οὐ τοξεύσει ἐκεῖ βέλος, καὶ οὐ προφθάσει αὐτὴν θυρεός, καὶ οὐ μὴ ἐκχέῃ πρὸς αὐτὴν πρόσχωμα·
33
33
Но пђтеM и^мже прїиде тMњже и^ воꙁвратиTся и^ въ' граD не и'мать се'й вни'ти гл~еT г~ь”
τῇ ὁδῷ, ᾗ ἦλθεν, ἐν αὐτῇ ἀποστραφήσεται καὶ εἰς τὴν πόλιν ταύτην οὐκ εἰσελεύσεται, λέγει Κύριος,
34
34
А/зъ б^о ꙁащищђ ѓ^ градњ сеM, и^ сп~сђ е^го мене` ради и^ дв~да раба` мое^го”
καὶ ὑπερασπιῶ ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης δι᾿ ἐμὲ καὶ διὰ Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου.
35
35
И$ бысᲄь в ноu ѓ%нђ, и^ сни'де а^гг~лᲆ гн~ь и^ ёби` эT поlка а^сљ=рїискаго, р~ п~, и^ Wе~. и^ въстаvше ё%тро и^ с^е ѓ^брњтоша вс^я трђпїя мрътва”
Καὶ ἐγένετο ἕως νυκτὸς καὶ ἐξῆλθεν ἄγγελος Κυρίου καὶ ἐπάταξεν ἐν τῇ παρεμβολῇ ᾿Ασσυρίων ἑκατὸν ὀγδοηκονταπέντε χιλιάδας· καὶ ὤρθρισαν τὸ πρωΐ, καὶ ἰδοὺ πάντες σώματα νεκρά.
36
36
И$ воста'въ и^ эTи'де възвра'щъся, и^ въꙁврати'ся сенахириM цр~ь а^сљ=рїискїи, и^ всели'ся в# ниневгїю”
καὶ ἀπῇρε καὶ ἐπορεύθη καὶ ἀπέστρεψε Σενναχηρὶμ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων καὶ ᾤκησεν ἐν Νινευῆ.
37
37
И$ бысть е^мђ кланя'ющђся, и^ въ храмњ месараха бо'га е^го а^дремелехъ, и^ сараса'ръ сн~ове е^го ё^би'ста и& мече'мъ. са'ми же бњжа'ста въ а^рме'нїю. и^ въцр~ися а^сорда'нᲆ сн~ъ е^го в него` мњ'сто”
καὶ ἐγένετο αὐτοῦ προσκυνοῦντος ἐν οἴκῳ Νεσερὰχ θεοῦ αὐτοῦ καὶ ᾿Αδραμέλεχ καὶ Σαρασάρ, οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐπάταξαν αὐτὸν ἐν μαχαίρᾳ, καὶ αὐτοὶ ἐσώθησαν εἰς γῆν ᾿Αραράθ· καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ασορδὰν ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
Глvа, к~”
Κεφάλαιο 20
1
1
И$ въ дн~ехъ ѓ'нњхъ раZболњ'ся и^е^зекїя цр~ь до смр~ти. и^ вни'де к немђ і^саїя прoркъ сн~ъ а^м#мо'совъ. и^ реq к немђ та'ко гл~етъ г~ь, ꙁаповњж# до'мђ свое^мђ, ё%мреши б^оты`. и^ не бђ'деши живъ”
ΕΝ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἠρρώστησεν ᾿Εζεκίας εἰς θάνατον. καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτὸν ῾Ησαΐας υἱὸς ᾿Αμὼς ὁ προφήτης καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· τάδε λέγει Κύριος· ἔντειλαι τῷ οἴκῳ σου, ὅτι ἀποθνήσκεις σὺ καὶ οὐ ζήσῃ.
2
2
И$ ѓ^брати и^е^ꙁекїя лице` свое къ стенњ` и^ помоли'ся къ г~ђ гл~я”
καὶ ἀπέστρεψεν ᾿Εζεκίας πρὸς τὸν τοῖχον καὶ ηὔξατο πρὸς Κύριον λέγων·
3
3
Помяни м^я г~и, ја%ко ё^бо и%стин#ною ходиX преD тобо'ю и^ срDцемъ съвръше'нном#, и^ ё^гоDная преD тобо'ю сътвориX. и^ пла'кася и^е^ꙁекїя пла'чеM вели'кимъ”
Κύριε, μνήσθητι δὴ ὅσα περιεπάτησα ἐνώπιόν σου ἐν ἀληθείᾳ καὶ καρδίᾳ πλήρει καὶ τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλμοῖς σου ἐποίησα. καὶ ἔκλαυσεν ᾿Εζεκίας κλαυθμῷ μεγάλῳ.
4
4
И$ бы'сть і^саїя е^ще` въ дворњ вели'цњ. и^ бысть сло'во гн~е кᲆ немђ гл~я”
καὶ ἦν ῾Ησαΐας ἐν τῇ αὐλῇ τῇ μέσῃ, καὶ ρῆμα Κυρίου ἐγένετο πρὸς αὐτὸν λέγων·
5
5
Въꙁврати'ся и^ р#цы и^е^зекїи во'ждђ лю'дїи мои^хъ. та'ко гл~етъ г~ь б~ъ двд~въ эTц~а твое^го. ё^слы'шахъ мл~твы твоа и^ ви'дњхᲆ сле'зы твоя`. и^ с^е а'зъ ѓ^ста'влю тебњ`. и^ въ дн~ь, г~, и^ възы'идеши в доM гн~ь”
ἐπίστρεψον καὶ ἐρεῖς πρὸς ᾿Εζεκίαν τὸν ἡγούμενον τοῦ λαοῦ μου· τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς Δαυὶδ τοῦ πατρός σου· ἤκουσα τῆς προσευχῆς σου, εἶδον τὰ δάκρυά σου· ἰδοὺ ἐγὼ ἰάσομαί σε, τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἀναβήσῃ εἰς οἶκον Κυρίου·
6
6
И$ приложђ` к лњтомᲆ твоиM. лTњ, е~і” и^ эT рђки` цр~я а^сљ=рїиска и^зба'влю т^я и^ граD се'и защищђ`, граD се'й мене раd и^ дв~да раба` мое^го”
καὶ προσθήσω ἐπὶ τὰς ἡμέρας σου πεντεκαίδεκα ἔτη καὶ ἐκ χειρὸς βασιλέως ᾿Ασσυρίων σώσω σε καὶ τὴν πόλιν ταύτην καὶ ὑπερασπιῶ ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης δι᾿ ἐμὲ καὶ διὰ Δαυὶδ τὸν δοῦλόν μου.
7
7
И$ рече і^саїя да во'змђтъ перевя'сло смо'квїи, и^ принесоша смо'кви. и^ приложи'ша на вреD і^ и^сцњлњ”
καὶ εἶπε· λαβέτωσαν παλάθην σύκων καὶ ἐπιθέτωσαν ἐπὶ τὸ ἕλκος, καὶ ὑγιάσει.
8
8
И$ рече и^е^зекїя къ і^саїи чт^о се ꙁна'менїе, ја%ко и^сцњля'етъ м^я г~ь. и^ взы'идђ в& до'мъ гн~ь въ дн~ь тре'тїи”
καὶ εἶπεν ᾿Εζεκίας πρὸς ῾Ησαΐαν· τί τὸ σημεῖον ὅτι ἰάσεταί με Κύριος καὶ ἀναβήσομαι εἰς οἶκον Κυρίου τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ;
9
9
И$ рече і^саїя с^е зна'менїе эT г~а ја%ко сътвориT г~ь слово е%же гла” хо'щеши л^и да поидетъ стњнь, і~, степе'нїи. и^ли воꙁврати'тся, і~, степе'нїи”
καὶ εἶπεν ῾Ησαΐας· τοῦτο τὸ σημεῖον παρὰ Κυρίου, ὅτι ποιήσει Κύριος τὸν λόγον, ὃν ἐλάλησε· πορεύσεται ἡ σκιὰ δέκα βαθμούς, ἐὰν ἐπιστρέψῃ δέκα βαθμούς.
10
10
И$ рече и^е^зекїя ё^до'бїе стњ'ни и^зы'ити, і~, сᲄепе'нїи. не'же ли возврати'тися, і~, степе'нїи, воспя'тъ”
καὶ εἶπεν ᾿Εζεκίας· κοῦφον τὴν σκιὰν κλῖναι δέκα βαθμούς· οὐχί, ἀλλ᾿ ἐπιστραφήτω ἡ σκιὰ ἐν τοῖς ἀναβαθμοῖς δέκα βαθμοὺς εἰς τὰ ὀπίσω.
11
11
И$ въꙁопи` і^саїя къ г~ђ. и^ воꙁврати'ся стᲇнь по числђ` назадъ і~, степе'нїи”
καὶ ἐβόησεν ῾Ησαΐας ὁ προφήτης πρὸς Κύριον, καὶ ἐπέστρεψεν ἡ σκιὰ ἐν τοῖς ἀναβαθμοῖς εἰς τὰ ὀπίσω δέκα βαθμούς.
12
12
Въ вре'мя ѓ%но посла` маро'дахъ валада'нᲆ сн~ъ валада'новᲆ цр~ь вављ=лоньскїи, кни'ги и^ дары къ и^е^зекїи. слы'ша б^о ја%ко разболњ'ся цр~ь и^е^зекїя”
ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀπέστειλε Μαρωδὰχ Βαλαδὰν υἱὸς Βαλαδὰν βασιλεὺς Βαβυλῶνος βιβλία καὶ μαναὰ πρὸς ᾿Εζεκίαν, ὅτι ἤκουσεν ὅτι ἠρρώστησεν ᾿Εζεκίας.
13
13
И$ пора'довася цр~ь и^е^зекїя ѓ^ ни'хъ. и^ покаꙁа и^мъ весь до'мъ и^ сокровище свое` сребра` и^ зла'тA и^ а^рама'ты, и^ е^ле'и бл~гыи. и^ сосђ'ды храма, и^ е^ли'ко ѓ^брњтеся въ сокро'вищихъ е^го. и^ не бњ` мњ'ста е^гоже не покаꙁа и^мъ и^е^зекїя в домђ` своеM, и^ въ все'и ѓ%бласти свое'и”
καὶ ἐχάρη ἐπ᾿ αὐτοῖς ᾿Εζεκίας καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς ὅλον τὸν οἶκον τοῦ νεχωθά, τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον, τὰ ἀρώματα καὶ τὸ ἔλαιον τὸ ἀγαθόν, καὶ τὸν οἶκον τῶν σκευῶν καὶ ὅσα ηὑρέθη ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ· οὐκ ἦν λόγος, ὃν οὐκ ἔδειξεν αὐτοῖς ᾿Εζεκίας ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ ἐν πάσῃ τῇ ἐξουσίᾳ αὐτοῦ.
14
14
И$ вни'де і^саїя прoркъ къ и^е^зекїю цр~ю. и^ рече к немђ, чт^о гл~аша мђжи сїи и^ эTкђдђ прїидо'ша к тебњ`. и^ рече и^е^зекїя эT ꙁемля` да'лнњя прїидо'ша къ мнњ` эT вављ=лона”
καὶ εἰσῆλθεν ῾Ησαΐας ὁ προφήτης πρὸς τὸν βασιλέα ᾿Εζεκίαν καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν· τί ἐλάλησαν οἱ ἄνδρες οὗτοι καί πόθεν ἥκασι πρός σε; καὶ εἶπεν ᾿Εζεκίας· ἐκ γῆς πόρρωθεν ἥκασι πρός με, ἐκ Βαβυλῶνος.
15
15
И$ реq чт^о ви'дњша въ домђ` твое^мъ. и^ рече и^е^зекїя вс^я е^ли'ка в домђ` моеM ви'дњша. и^ нњсть в домђ` мое^мъ, е^гоже и^мᲆ не покаꙁаX н^о и^ ја%же сђть въ сокро'вищихъ моиX и^ т^а ви'дњша”
καὶ εἶπε· τί εἶδον ἐν τῷ οἴκῳ σου; καὶ εἶπε· πάντα, ὅσα ἐν τῷ οἴκῳ μου εἶδον, οὐκ ἦν ἐν τῷ οἴκῳ μου, ὃ οὐκ ἔδειξα αὐτοῖς, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν τοῖς θησαυροῖς μου.
16
16
И$ рече і^саїя кᲆ и^е^зекїю, слы'ши сло'во гн~е.
καὶ εἶπεν ῾Ησαΐας πρὸς ᾿Εζεκίαν· ἄκουσον λόγον Κυρίου·
17
17
с^е дн~їе грядђтъ рече г~ь, вꙁя'та бђдђтъ вс^я ја%же въ домђ` твое^мъ, и^ вс^я ја^же събра'ша эTц~ы твои` до дн~е сего`. вни'дTђ въ вављ=лонъ, и^ не ѓ^ста'нетᲆ ничтоy рече г~ь”
ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται καὶ ληφθήσεται πάντα τὰ ἐν οἴκῳ σου καὶ ὅσα ἐθησαύρισαν οἱ πατέρες σου ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης εἰς Βαβυλῶνα· καὶ οὐχ ὑπολειφθήσεται ρῆμα, ὃ εἶπε Κύριος·
18
18
И$ сн~ы твоя` ја%же ро'дятся эT тебе` во'змђтся, и^ бђ'дђтъ скоп#цы в домђ` цр~я вављ=лоньскаго”
καὶ οἱ υἱοί σου, οἳ ἐξελεύσονται ἐκ σοῦ, οὓς γεννήσεις λήψεται, καὶ ἔσονται εὐνοῦχοι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως Βαβυλῶνος.
19
19
И$ реq и^е^зекїя ко і^саїи. бл~го сло'во гн~е и^же гл~а да бђ'детъ ми'ръ во' дн~и моя`”
καὶ εἶπεν ᾿Εζεκίας πρὸς ῾Ησαΐαν· ἀγαθὸς ὁ λόγος Κυρίου, ὃν ἐλάλησεν· ἔστω εἰρήνη ἐν ταῖς ἡμέραις μου.
20
20
И$ про'чая сло'въ е^ꙁекїевыхъ, и^ вс^я сила е^го, и^ е^лико сътвори. въдоле'иницђ и^ трђ'бы, и^ воведе` во'дђ во' граD. не с^е ли сїя напи'сана въ кни'ѕњ гл~ъ цр~еи і^ё'диныхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Εζεκίου καὶ πᾶσα ἡ δυναστεία αὐτοῦ, καὶ ὅσα ἐποίησε, τὴν κρήνην καὶ τὸν ὑδραγωγὸν καὶ εἰσήγαγε τὸ ὕδωρ εἰς τὴν πόλιν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
21
21
И$ ё'мре и^е^ꙁекїя и^ погребенъ бы'сть съ эTц~ы свои'ми во' градњ двд~вњ. и^ црsтвова манасїа сн~ъ е^го в него` мњ'сто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Εζεκίας μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐβασίλευσε Μανασσῆς υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
Глvа, к~а”
Κεφάλαιο 21
1
1
Манасїя же б^њ, в~і, лњтъ, е^гда` нача` црsтвовати. и^ н~е, лTњ црsтвова во і^ерsли'мᲇ. и%мя мт~ри е^го ѓ^фо'вїя”
ΥΙΟΣ δώδεκα ἐτῶν Μανασσῆς ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ πεντήκοντα καὶ πέντε ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ᾿Οψιβά.
2
2
И$ сътвори лђка'вое преD ѓ^чи'ма гн~има. и^ хожда'ше въ слDњ мръз#скихъ ја^зы'ческихъ, и%хже и^скорени г~ь эT сн~овъ і^и^л~евъ”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ τὰ βδελύγματα τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξῇρε Κύριος ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ,
3
3
И$ ѓ^брати'ся и^ созда` высо'кая ја%же б^њ раꙁориl эTц~ъ е^го и^е^зекїя, и^ въꙁдви'же жрᲆтвениk ваа'ловъ. и^ сътвори кђмиры ја^коже сътвори а^ха'въ цр~ь і^и^л~евъ. и^ поклонися все'и тва'ри нбsнњи и^ порабо'та и^мъ”
καὶ ἐπέστρεψε καὶ ᾠκοδόμησε τὰ ὑψηλά, ἃ κατέσπασεν ᾿Εζεκίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ, καὶ ἀνέστησε θυσιαστήριον τῇ Βάαλ καὶ ἐποίησε τὰ ἄλση, καθὼς ἐποίησε ᾿Αχαὰβ βασιλεὺς ᾿Ισραήλ, καὶ προσεκύνησε πάσῃ τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐδούλευσεν αὐτοῖς.
4
4
И$ соꙁда` ѓ^лта'рь в домђ` гн~и ја%коже реq г~ь въ і^ерsлимњ положђ` и%мя мое`”
καὶ ᾠκοδόμησε θυσιαστήριον ἐν οἴκῳ Κυρίου, ὡς εἶπεν· ἐν ῾Ιερουσαλὴμ θήσω τὸ ὄνομά μου,
5
5
И$ сотвори ѓ^лта'рь все'и тва'ри нбsнњи, на' двђ двораX хра'мђ гн~ю”
καὶ ᾠκοδόμησε θυσιαστήριον πάσῃ τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ ἐν ταῖς δυσὶν αὐλαῖς οἴκου Κυρίου
6
6
И$ ѓ^свещаше сн~ы своя` во ѓ^гни`, и^ вража'ше и^ влъшве'нїя творя'ше, и^ сътвори во'лнђю мр'ъꙁость. и^ ё^мно'жи ја^внотвори'ти лђка'вое преD ѓ^чимA гн~има и^ прогнњ'вати и&”
καὶ διῆγε τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἐν πυρὶ καὶ ἐκληδονίζετο καὶ οἰωνίζετο καὶ ἐποίησε τεμένη καὶ γνώστας ἐπλήθυνε τοῦ ποιεῖν τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου παροργίσαι αὐτόν.
7
7
И$ положи и^звая'ныя мръꙁ#скыя бо'гы, въ хра'мњ ѓ^ немъ и^же рече г~ь къ двд~ђ, и^ къ соло'монђ сн~ђ е^го, въ хра'мњ сеM въ і^ерsли'мњ е^гоже и^ꙁбра'хъ эT всњхъ колњ'нъ і^и^л~евъ. положђ т^ђ и%мя мое` на' вњки”
καὶ ἔθηκε τὸ γλυπτὸν τοῦ ἄλσους ἐν τῷ οἴκῳ, ᾧ εἶπε Κύριος πρὸς Δαυὶδ καὶ πρὸς Σαλωμὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ· ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ καὶ ἐν ῾Ιερουσαλήμ, ᾗ ἐξελεξάμην ἐκ πασῶν φυλῶν τοῦ ᾿Ισραήλ, καὶ θήσω τὸ ὄνομά μου εἰς τὸν αἰῶνα
8
8
И$ не приложђ подвиѕа'тися но'гы і^и^л~евы эT ꙁемля` ю%же даX эTц~емъ и^хъ. а%ще тїи съблюдђтъ е^ли'ко ꙁаповњ'дахъ и^мъ, по все'и за'повњди и^же ꙁаповњ'да ра'бᲆ мо'и мољ=сїи”
καὶ οὐ προσθήσω τοῦ σαλεῦσαι τὸν πόδα ᾿Ισραὴλ ἀπὸ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα τοῖς πατράσιν αὐτῶν, οἵτινες φυλάξουσι πάντα ὅσα ἐνετειλάμην κατὰ πᾶσαν τὴν ἐντολήν, ἣν ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ δοῦλός μου Μωυσῆς.
9
9
И$ не послђшаша, и^ прельсти иX манасїя. и^же сътвори` лђка'вое преD ѓ^чима гн~има, паче ја^зы'къ ја%же ё^празDни г~ь эT лица` сн~овъ і^и^л~евъ”
καὶ οὐκ ἤκουσαν, καὶ ἐπλάνησεν αὐτοὺς Μανασσῆς τοῦ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου ὑπὲρ τὰ ἔθνη, ἃ ἠφάνισε Κύριος ἐκ προσώπου υἱῶν ᾿Ισραήλ.
10
10
И$ гл~а г~ь рђкама ра'бъ свои^хъ гл~я”
καὶ ἐλάλησε Κύριος ἐν χειρὶ δούλων αὐτοῦ τῶν προφητῶν λέγων·
11
11
Поне'же е^лико сътвори манасїя цр~ь і^ё'динъ мръꙁ#ская сїя и^ лђка'вая, паче всњхъ ја%же сᲆтвориша а^м#море'и и^же прежде сего` бы'ша прельсти же і^ё'дђ въ кђмирњхъ свои^хъ
ἀνθ᾿ ὧν ὅσα ἐποίησε Μανασσῆς ὁ βασιλεὺς ᾿Ιούδα τὰ βδελύγματα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἀπὸ πάντων, ὧν ἐποίησεν ὁ ᾿Αμορραῖος ὁ ἔμπροσθεν, καὶ ἐξήμαρτε καί γε τὸν ᾿Ιούδαν ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν,
12
12
мр'ъзъскихъ” Сице гл~тъ г~ь б~ъ і^ил~евᲆ с^е а%зъ наведђ` ѕла'я на і^ерsлимъ и^ на і^ё'дђ, ја%ко всњмъ слы'шащимъ пошђми'та ѓ%бњ ё%ши е^го”
οὐχ οὕτως, τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ· ἰδοὺ ἐγὼ φέρω κακὰ ἐπὶ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ᾿Ιούδαν, ὥστε παντὸς ἀκούοντος ἠχήσει ἀμφότερα τὰ ὦτα αὐτοῦ,
13
13
И$ воздви'гнђ на і^ерsли'мᲆ мњ'рђ самарїинђ и^ превњсы до'мђ а^ха'вля и^ ѓ^треблю` і^ерsли'ма ја%коже потребля'ется а^лава'стрᲆ эTмыва'емыи. и^ ѓ^брати'тся в# лице` свое”
καὶ ἐκτενῶ ἐπὶ ῾Ιερουσαλὴμ τὸ μέτρον Σαμαρείας καὶ τὸ στάθμιον οἴκου ᾿Αχαάβ· καὶ ἀπαλείψω τὴν ῾Ιερουσαλήμ, καθὼς ἀπαλείφεται ὁ ἀλάβαστρος ἀπαλειφόμενος καὶ καταστρέφεται ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ,
14
14
І$ и^ꙁведђ` ѓ^ста'н#ки достоа'нїа мое^го, и^ преда'мъ и^хъ в рђки вра'гъ и^хъ. и^ бђдђтъ въ расхищенїе и^ въ плњнь всњмъ врагомъ иX”
καὶ ἀπώσομαι τὸ ὑπόλειμμα τῆς κληρονομίας μου καὶ παραδώσω αὐτοὺς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτῶν, καὶ ἔσονται εἰς διαρπαγὴν καὶ εἰς προνομὴν πᾶσι τοῖς ἐχθροῖς αὐτῶν,
15
15
Поне'же сътвори'ша лђка'вое преD ѓ^чима мои^ма. и^ бы'ша прогнњ'вающи м^я, эT дн~е во'ньже и^ꙁведоX эTц~ы иX эT зе'мля е^гљ=петъскїя и^ до' дн~е сего”
ἀνθ᾿ ὧν ὅσα ἐποίησαν τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς μου καὶ ἦσαν παροργίζοντές με ἀπὸ τῆς ἡμέρας, ἧς ἐξήγαγον τοὺς πατέρας αὐτῶν ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
16
16
И$ кро'вь непови'ннђ проли манасїа мно'гђ ѕᲇло до'ндеже наполни'ся і^ерsлимᲆ до сы'ти до ё^стъ ра'звњ грњха и^мже съгрњшити воведе` і^ё'дђ, творя'ще лђка'вое преD ѓ^чима гн~има”
καί γε αἷμα ἀθῷον ἐξέχεε Μανασσῆς πολὺ σφόδρα, ἕως οὗ ἔπλησε τὴν ῾Ιερουσαλὴμ στόμα εἰς στόμα, πλὴν ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ, ὧν ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ιούδαν τοῦ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου.
17
17
И$ про'чая словъ манасїин# и^ вс^я е^лика сътвори` і^ и^же съгрᲇши. не с^е ли сїя напи'сана въ книѕњ гл~ъ цр~еи і^ё'диныX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων Μανασσῆ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ ἡ ἁμαρτία αὐτοῦ, ἣν ἥμαρτεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ τῷ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
18
18
И$ ё'мре манасїи, съ эTц~ы свои'ми, и погребе'нъ бысть вᲆ вертогра'дњ до'мђ свое^го въ вертогра'дњ ѓ^зїя. и^ цр~ьствова а^м#моn сн~ъ е^го в него` мњсᲄо”
καὶ ἐκοιμήθη Μανασσῆς μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν τῷ κήπῳ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ἐν κήπω ᾿Οζά, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Αμὼν υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
19
19
Сы'и, к~в, лњтњ б^њ а^м#мо'нъ, внегда` нача` црsтвова'ти. и^ дв^њ, лњтњ црsтвова въ і^ерsлимњ. и%мя мт~ри е^го месолаа^мъ дщ^и а^рђ'сова, эT тава'я”
Υἱὸς εἴκοσι καὶ δύο ἐτῶν ᾿Αμὼν ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ δύο ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ Μεσολλὰμ θυγάτηρ ᾿Αροῦς ἐξ ᾿Ιετέβα.
20
20
И$ сътвори лђка'вое преD ѓ^чи'ма гн~има, ја%коже сътвори` манасїи эTц~ъ е^го”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου, καθὼς ἐποίησε Μανασσῆς ὁ πατὴρ αὐτοῦ.
21
21
И$ ходи` по всемђ` пђти и%мже ходи эTц~ъ е^го. и^ порабо'та кђми'ромъ и%мже порабо'та эTц~ъ е^го, и^ поклони'ся и^мъ”
καὶ ἐπορεύθη ἐν πάσῃ ὁδῷ, ᾗ ἐπορεύθη ὁ πατὴρ αὐτοῦ, καὶ ἐλάτρευσε τοῖς εἰδώλοις, οἷς ἐλάτρευσεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησεν αὐτοῖς
22
22
И$ ѓ^ста'ви г~а б~а эTц~ъ свои^хъ, и^ не ходи` пђтеM гн~имъ”
καὶ ἐγκατέλιπε τὸν Κύριον Θεὸν τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ Κυρίου.
23
23
И$ въста'ша ѓ%троци а^м#мо'нови на'нь, и^ ё^мрътви'ша цр~я въ домђ` е^го”
καὶ συνεστράφησαν οἱ παῖδες ᾿Αμὼν πρὸς αὐτὸν καὶ ἐθανάτωσαν τὸν βασιλέα ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ.
24
24
Лю'дїе же земля` тоя` и^зби'ша всњхъ воста'вшихъ на цр~я а^м#мо'на и^ въцр~иша лю'дїе зеMля` тоя і^ѓ^сїю сн~а е^го в него мњсто”
καὶ ἐπάταξεν ὁ λαὸς τῆς γῆς πάντας τοὺς συστραφέντας ἐπὶ τὸν βασιλέα ᾿Αμὼν καὶ ἐβασίλευσεν ὁ λαὸς τῆς γῆς τὸν ᾿Ιωσίαν υἱὸν αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
25
25
И$ про'чая сло'въ а^м#мо'новыX и^же сътвори. не с^е л^и сїя напи'сана въ кни'ѕњ гл~ъ цр~еи і^ё^диныX”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Αμών, ὅσα ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
26
26
И$ погребо'ша и& въ' гробњ е^го въ вертогра'дњ ѓ^зїинњ. и^ црsтвова і^ѓ^сїя сн~ъ е^го в него мњсᲄо”
καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν τῷ τάφῳ αὐτοῦ ἐν τῷ κήπῳ ᾿Οζά, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωσίας υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
Глvа, к~в”
Κεφάλαιο 22
1
1
Бњ же, и~, лњтъ, і^ѓ^сїя е^гда` нача` црsтвова'ти. и^ л~а, лњто, црsтвова въ і^ерsли'мњ. и%мя мт~ри е^го и^е^дїе дщ^и е^дње'ва эT восоро'џа”
ΥΙΟΣ ὀκτὼ ἐτῶν ᾿Ιωσίας ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ τριάκοντα καὶ ἓν ἔτος ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ᾿Ιεδία θυγάτηρ ᾿Εδεϊὰ ἐκ Βασουρώθ.
2
2
И$ сътвори сїи пра'вое преD ѓ^чи'ма гн~има. и^ ходи` во вся` пђти двDа эTц~а свое^го. и^ не эTврати'ся н^и на де'сно ни на шђе'”
καὶ ἐποίησε τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου καὶ ἐπορεύθη ἐν πάσῃ ὁδῷ Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, οὐκ ἀπέστη δεξιὰ καὶ ἀριστερά.
3
3
И$ бысᲄь въ и~і лњто црsтва і^ѓ^сїина, въ з~, мsць, посла` цр~ь сапфона сн~а келїи'на сн~а мосола'мля кни'гочїя в домђ` гн~и гл~я.
καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ ἔτει τῷ βασιλεῖ ᾿Ιωσίᾳ ἐν τῷ μηνὶ τῷ ὀγδόῳ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς τὸν Σαπφὰν υἱὸν ᾿Εσελίου υἱοῦ Μεσολλάμ, τὸν γραμματέα οἴκου Κυρίου λέγων·
4
4
възы'иди къ хелкїи жръцђ вели'комђ, и^ запеча'тлњи сребро` внесе'ное в до'мъ гн~ь. е^же собра'ша стрегђщїи число` эT лю'дїи”
ἀνάβηθι πρὸς Χελκίαν τὸν ἱερέα τὸν μέγαν καὶ σφράγισον τὸ ἀργύριον τὸ εἰσενεχθὲν ἐν οἴκῳ Κυρίου, ὃ συνήγαγον οἱ φυλάσσοντες τὸν σταθμὸν παρὰ τοῦ λαοῦ,
5
5
И$ да дадђтъ е& в рђ'кы приста'вникомᲆ и^же наD дњлесы в# хра'мњ гн~и да и^ тїи дадяT е& творя'щиM дњла в# домђ` гн~и е^же поDкрњпля'ти прикроv хра'мђ
καὶ δότωσαν αὐτὸ ἐπὶ χεῖρα ποιούντων τὰ ἔργα τῶν καθεσταμένων ἐν οἴκῳ Κυρίου. καὶ ἔδωκεν αὐτὸ τοῖς ποιοῦσι τὰ ἔργα τοῖς ἐν οἴκῳ Κυρίου τοῦ κατισχῦσαι τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου,
6
6
древодњ'лямъ, и^ ѕи'ждђщиM ка'менїемъ. и^ притяжа'ющиM древо, и^ ка'менїе те'саное на ё^тврᲆже'нїе покро'вђ хра'ма”
τοῖς τέκτοσι καὶ τοῖς οἰκοδόμοις καὶ τοῖς τειχισταῖς καὶ τοῦ κτήσασθαι ξύλα καὶ λίθους λατομητούς, τοῦ κραταιῶσαι τὸ βεδὲκ τοῦ οἴκου.
7
7
Но не прїимахђ числа` эT сребра да'н#ного и^м#, ја^ко вњ'рнотїи творя'хђ”
πλὴν οὐκ ἐξελογίζοντο αὐτοὺς τὸ ἀργύριον τὸ διδόμενον αὐτοῖς, ὅτι ἐν πίστει αὐτοὶ ποιοῦσι.
8
8
И$ рече хелкїя жрецъ вели'кїи. ко сапфа'нђ кни'гочїи. кни'гђ зако'на бж~їя ѓ^брњто'хᲆ в домђ` гн~и. и^ да'сть хелъкїя сапфа'нђ кни'гочїи кни'гђ и^ прочетъ ю&.
καὶ εἶπε Χελκίας ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας πρὸς Σαπφὰν τὸν γραμματέα· βιβλίον τοῦ νόμου εὗρον ἐν οἴκῳ Κυρίου· καὶ ἔδωκε Χελκίας τὸ βιβλίον πρὸς Σαπφάν, καὶ ἀνέγνω αὐτό.
9
9
и^ принесе` къ цр~ю і^ѓ^сїи. и^ возвњсти цр~еви сло'во и^ рече. и^ сочли` сђть раби` твои` сребро` ѓ^брњтшее^ся в домђ` гн~и. и^ даша и& приста'вники в рђ'ки творя'щиM дњло въ хра'мњ гн~и.
καὶ εἰσῆλθεν ἐν οἴκῳ Κυρίου πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ἀπέστρεψε τῷ βασιλεῖ ρῆμα καὶ εἶπεν· ἐχώνευσαν οἱ δοῦλοί σου τὸ ἀργύριον τὸ εὑρεθὲν ἐν οἴκῳ Κυρίου καὶ ἔδωκαν αὐτὸ ἐπὶ χεῖρα ποιούντων τὰ ἔργα καθεσταμένων ἐν οἴκῳ Κυρίου
10
10
и^ реq сапфаn кни'гочїя къ цр~ю гл~я. книгђ закона да'сᲄь м^и хелкїя жрецъ. и^ прочетъ ю& сапфаn преD цр~емъ”
καὶ εἶπε Σαπφὰν ὁ γραμματεὺς πρὸς τὸν βασιλέα λέγων· βιβλίον ἔδωκέ μοι Χελκίας ὁ ἱερεὺς καὶ ἀνέγνω αὐτὸ Σαπφὰν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως.
11
11
И$ бы'сть ја%ко ё^слы'ша цр~ь словеса` кни'ги ꙁако'нныя. и^ раꙁ#дра ри'ꙁы своя`
καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου τοῦ νόμου, καὶ διέρρηξε τὰ ἱμάτια ἑαυτοῦ.
12
12
и^ заповњ'да цр~ь хелкїю жръцђ, и^ а^хика'мђ сн~ђ сапфа'ню, и^ а^хово'рђ сн~ђ михїинђ, и^ сапфа'нђ кни'гочїю. и^ а^са'н^ю рабђ` цр~евђ гл~я”
καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς τῷ Χελκίᾳ τῷ ἱερεῖ καὶ τῷ ᾿Αχικὰμ υἱῷ Σαπφὰν καὶ τῷ ᾿Αχοβὼρ υἱῷ Μιχαίου καὶ τῷ Σαπφὰν τῷ γραμματεῖ καὶ τῷ ᾿Ασαΐᾳ δούλῳ τοῦ βασιλέως λέγων·
13
13
Прїидњте помолите б~а ѓ^ мнњ`, и^ ѓ^ всњхъ лю'дехᲆ. и^ ѓ^ всемъ і^ё'дњ, ѓ^ словеси` кни'жнњмъ ѓ^брњт#шимся се'мъ. ја%ко вели'къ гнњвᲆ гн~ь ражде'женыи въ на'съ. поне'же не слы'шаша эTц~ы на'ши словесъ кни'гъ си'хъ творити по всемђ` писа'нїю ѓ^ наs”
δεῦτε ἐκζητήσατε τὸν Κύριον περὶ ἐμοῦ καὶ περὶ παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ περὶ παντὸς τοῦ ᾿Ιούδα περὶ τῶν λόγων τοῦ βιβλίου τοῦ εὑρεθέντος τούτου, ὅτι μεγάλη ἡ ὀργὴ Κυρίου ἡ ἐκκεκαυμένη ἐν ἡμῖν, ὑπὲρ οὗ οὐκ ἤκουσαν οἱ πατέρες ἡμῶν τῶν λόγων τοῦ βιβλίου τούτου τοῦ ποιεῖν κατὰ πάντα τὰ γεγραμμένα καθ᾿ ἡμῶν.
14
14
І$ и^де` хелкїя жрецъ и^ а^хика'мъ, и^ а^ховаr, и самъпфа'нъ и^ а^саи^а'сᲆ. къ е^ѓ^да'нњ прoрчицы женњ` сели'мли, сн~а џекђ'ева сн~а а^ростђе'ва ри'зохрани'телника. и^ сїя бя'ше въ і^ерsли'мњ чsтна е^ді'на. и^ гл~аша к не'и по всемђ`”
καὶ ἐπορεύθη Χελκίας ὁ ἱερεὺς καὶ ᾿Αχικὰμ καὶ ᾿Αχοβὼρ καὶ Σαπφὰν καὶ ᾿Ασαΐας πρὸς ῎Ολδαν τὴν προφῆτιν μητέρα Σελλὴμ υἱοῦ Θεκουὲ υἱοῦ ᾿Αραὰς τοῦ ἱματιοφύλακος, καὶ αὕτη κατῴκει ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἐν τῇ Μασενᾷ, καὶ ἐλάλησαν πρὸς αὐτήν.
15
15
И$ рече и^мъ си'це гл~етъ г~ь б~ъ і^и^л~евъ. рцњте мђ'жеви посла'вшемђ в^ы къ мнњ`”
καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ· εἴπατε τῷ ἀνδρὶ τῷ ἀποστείλαντι ὑμᾶς πρός με·
16
16
Та'ко гл~етᲆ г~ь. с^е а%ꙁъ наведђ` ѕла'я на мњ'сто с^е, и^ на живђ'щая в не'мъ вс^я словеса` кни'жная. ја%же прочте цр~ь і^ё'дин#”
τάδε λέγει Κύριος· ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω κακὰ ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς ἐνοικοῦντας αὐτόν, πάντας τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου, οὓς ἀνέγνω βασιλεὺς ᾿Ιούδα,
17
17
Поне'же ѓ^ста'виша м^я и^ жряхђ бого'мъ дрђги'мъ. ја%ко да прогнњ'ваюᲄъ м^я дњлесы` рђкъ своиX” и^ ражже'ся ја%рость моя` на мњсто с^е, и^ не ё^га'снетъ”
ἀνθ᾿ ὧν ἐγκατέλιπόν με καὶ ἐθυμίων θεοῖς ἑτέροις, ὅπως παροργίσωσί με ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν, καὶ ἐκκαυθήσεται θυμός μου ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ καὶ οὐ σβεσθήσεται.
18
18
И$дњте кᲆ цр~ю і^ё'динђ посла'вшемђ васъ и^скати г~а. си'це рцњте е^мђ, та'ко гл~етъ г~ь б~ъ і^и^л~евъ” Словеса` ја%же слы'шалᲆ е^си.
καὶ πρὸς βασιλέα ᾿Ιούδα τὸν ἀποστείλαντα ὑμᾶς ἐπιζητῆσαι τὸν Κύριον τάδε ἐρεῖτε πρὸς αὐτόν· τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ· οἱ λόγοι, οὓς ἤκουσας,
19
19
поне'же ја%ко раZшири'ся срDце твое` и^ смири'ся преD лицемъ гн~имъ. ё^слы'шавше е^ли'ко гл~ахъ на мњсто с^е и^ на живђщ'ая в# немᲆ бы'ти въ расточе'нїи, и^ въ прокля'тїе. и^же раꙁдраl е^си ри'ꙁы своя и^ пла'кася предо мно'ю и^ а'ꙁъ ё^бо ё^слы'шаX гл~еT г~ь”
ἀνθ᾿ ὧν ὅτι ἡπαλύνθη ἡ καρδία σου καὶ ἐνετράπης ἀπὸ προσώπου, ὡς ἤκουσας ὅσα ἐλάλησα ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς ἐνοικοῦντας αὐτὸν τοῦ εἶναι εἰς ἀφανισμὸν καὶ εἰς κατάραν, καὶ διέρρηξας τὰ ἱμάτιά σου καὶ ἔκλαυσας ἐνώπιόν μου, καί γε ἐγὼ ἤκουσα, λέγει Κύριος.
20
20
Сего ради аZ приложђ т^я къ эTц~емъ твоиM и^ соберешися въ гро'бъ тво'и в# ми'рњ. и^ не ё'зриши ѓ^чи'ма свои'ма всXњ ѕлыX ја%же а%зъ и%мамъ навести` на мњсто с^е, и^ на живђщая в не'мъ”
οὐχ οὕτως· ἰδοὺ προστίθημί σε πρὸς τοὺς πατέρας σου, καὶ συναχθήσῃ εἰς τὸν τάφον σου ἐν εἰρήνῃ, καὶ οὐκ ὀφθήσεται ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ἐν πᾶσι τοῖς κακοῖς, οἷς ἐγώ εἰμι ἐπάγω ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον. καὶ ἐπέστρεψαν τῷ βασιλεῖ τὸ ρῆμα.
Глvа, к~г”
Κεφάλαιο 23
1
1
И$ възвњсᲄи'ша сїя гл~ы цр~ви и^ посла` цр~ь, и^ собра` к себњ` вс^я ста'рца, і^ё'дины. і^ерsли'мляны”
ΚΑΙ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς καὶ συνήγαγε πρὸς ἑαυτὸν πάντας τοὺς πρεσβυτέρους ᾿Ιούδα καὶ ῾Ιερουσαλήμ.
2
2
И$ вни'де цр~ь въ до'мъ гн~ь, и^ вси` мђжи і^ё'дины. и^ вс^и живђщїи въ і^ерsли'мᲇ с нимъ. и^ жръцы` и^ прoрцы. и^ вс^и люDе эT ма'ла и^ до велика. и^ прочто'ша преD ни'ми словеса` кни'жная завњта ѓ^брњт#шагося в домђ` гн~и”
καὶ ἀνέβη ὁ βασιλεὺς εἰς οἶκον Κυρίου καὶ πᾶς ἀνὴρ ᾿Ιούδα καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν ῾Ιερουσαλὴμ μετ᾿ αὐτοῦ καὶ οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ προφῆται καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀπὸ μικροῦ καὶ ἕως μεγάλου, καὶ ἀνέγνω ἐν ὠσὶν αὐτῶν πάντας τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου τῆς διαθήκης τοῦ εὑρεθέντος ἐν οἴκῳ Κυρίου.
3
3
И$ ста` цр~ь ё^ прsтла свое^го, и^ положи` завTњ преD гм~ъ ходи'ти въ слњдᲆ г~а, и^ храни'ти заповњди е^го, и^ свᲇдњнїя е^го и^ ѓ^правда'нїя е^го, по всемђ` срDцђ и^ по все'и дш~и, въста'вити словеса` завњта сего пи'санаго` въ кни'зњ се'и и^ ста'ша вси` лю'дїе въ завᲇтњ гн~и”
καὶ ἔστη ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν στύλον καὶ διέθετο διαθήκην ἐνώπιον Κυρίου τοῦ πορεύεσθαι ὀπίσω Κυρίου καὶ τοῦ φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ μαρτύρια αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ ἐν πάσῃ καρδίᾳ καὶ ἐν πάσῃ ψυχῇ τοῦ ἀναστῆσαι τοὺς λόγους τῆς διαθήκης ταύτης, τὰ γεγραμμένα ἐπὶ τὸ βιβλίον τοῦτο· καὶ ἔστη πᾶς ὁ λαὸς ἐν τῇ διαθήκῃ.
4
4
И$ заповњда цр~ь хелкїю жръцђ` вели'комђ, и^ жръце'мъ вторы'мъ, и^ храня'щимъ число` и^знести` эT храма гн~я вся` сосђды сътворе'ныя ваа'лђ и^ все'и тва'ри нбsнеи, и^ съж#же` я& внᲇ і^ерsли'ма в садамо'џњ ке'дръстњ. и^ взя'тъ пра'хъ и^хъ въ веџи'ль”
καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς τῷ Χελκίᾳ τῷ ἱερεῖ τῷ μεγάλῳ καὶ τοῖς ἱερεῦσι τῆς δευτερώσεως καὶ τοῖς φυλάσσουσιν τὸν σταθμὸν τοῦ ἐξαγαγεῖν ἐκ τοῦ ναοῦ Κυρίου πάντα τὰ σκεύη τὰ πεποιημένα τῷ Βάαλ καὶ τῷ ἄλσει καὶ πάσῃ τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέκαυσεν αὐτὰ ἔξω ῾Ιερουσαλὴμ ἐν σαδημὼθ Κέδρων καὶ ἔβαλε τὸν χοῦν αὐτῶν εἰς Βαιθήλ.
5
5
И$ съж#же` хомари'мы ја%же созда'ша цр~и і^ё'дины и^ кажа'хђ въ высо'кихъ и^ въ' градњхъ і^ё'диныхъ и^ ѓ'крsтъ і^ерsли'ма. и^ кадя'щиX ваа'лђ и^ слн~цђ и^ мsцю. и^ маꙁђро'џђ и^ все'и тва'ри нбsнњи”
καὶ κατέκαυσε τοὺς χωμαρίμ, οὓς ἔδωκαν βασιλεῖς ᾿Ιούδα καὶ ἐθυμίων ἐν τοῖς ὑψηλοῖς καὶ ἐν ταῖς πόλεσιν ᾿Ιούδα καὶ τοῖς περικύκλῳ ῾Ιερουσαλήμ, καὶ τοὺς θυμιῶντας τῷ Βάαλ καὶ τῷ ἡλίῳ καὶ τῇ σελήνῃ καὶ τοῖς μαζουρὼθ καὶ πάσῃ τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ.
6
6
І$ и^знесе` кђми'ръ и^с хра'ма гн~я и^зъ і^ерsли'ма на потоk ке'дръскъ и^ съж#же` и& в пото'цњ ке'дръстњ и^ расточи` въ пра'хъ. и^ въвръже` пра'хъ и^хъ въ' гробы сн~овъ лю'дъскихъ”
καὶ ἐξήνεγκε τὸ ἄλσος ἐξ οἴκου Κυρίου ἔξωθεν ῾Ιερουσαλὴμ εἰς τὸν χειμάρρουν Κέδρων καὶ κατέκαυσεν αὐτὸν ἐν τῷ χειμάρρῳ Κέδρων καὶ ἐλέπτυνεν εἰς χοῦν καὶ ἔρριψεν τὸν χοῦν αὐτοῦ εἰς τὸν τάφον τῶν υἱῶν τοῦ λαοῦ.
7
7
И разъдрђши` хра'мъ касидимовъ и^же бњ` въ хра'мᲇ гн~и. и^дњ'же же'ны прядя'хђ ри'зы кђми'рђ”
καὶ καθεῖλε τὸν οἶκον τῶν καδησὶμ τῶν ἐν τῷ οἴκῳ Κυρίου, οὗ αἱ γυναῖκες ὕφαινον ἐκεῖ Χεττιΐμ τῷ ἄλσει.
8
8
И$ преведе` вс^я жръца` эT гра'дъ і^ё'динъ, и^ ѓ^скверни` высо'кая и^дњ'же кадя'хђ жръцы`, эT да'на до версавїя. и^ раꙁᲆдрђши` хра'мъ вра'тᲆ и^же бњ` при две'рехъ вратныхъ и^ѓ^сїи кня'ѕя граDнаго, и^же ѓ^шђю'ю в#ходя'щиM двеrми ё^краше'ными”
καὶ ἀνήγαγε πάντας τοὺς ἱερεῖς ἐκ πόλεων ᾿Ιούδα καὶ ἐμίανε τὰ ὑψηλά, οὗ ἐθυμίασαν ἐκεῖ οἱ ἱερεῖς ἀπὸ Γαβαὰ καὶ ἕως Βηρσαβεέ. καὶ καθεῖλε τὸν οἶκον τῶν πυλῶν τὸν παρὰ τὴν θύραν τῆς πύλης ᾿Ιησοῦ ἄρχοντος τῆς πόλεως, τῶν ἐξ ἀριστερῶν ἀνδρὸς ἐν τῇ πύλῃ τῆς πόλεως.
9
9
Но не вхожда'хђ жръцы` на высо'кїя къ ѓ^лтарю` бж~їю въ і^ерsли'мъ, н^ото'кмо ја%сти и^мъ ѓ^прњ'сноки по'средњ бра'тїя свое'я”
πλὴν οὐκ ἀνέβησαν οἱ ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν πρὸς τὸ θυσιαστήριον Κυρίου ἐν ῾Ιερουσαλήμ, ὅτι εἰ μὴ ἔφαγον ἄζυμα ἐν μέσῳ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν.
10
10
И$ ѓ^скверни` тафе'џа и^же въ де'бри сн~овъ е^но'млихъ, е^же не привести` мђжђ сн~а свое^го и^ мђжђ дще'ри свое'а въ ѓ^гни` сожещи` моло'хђ”
καὶ ἐμίανε τὸν Ταφὲθ τὸν ἐν φάραγγι υἱοῦ ᾿Εννὸμ τοῦ διαγαγεῖν ἄνδρα τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ ἄνδρα τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Μολὸχ ἐν πυρί.
11
11
И$ сож#же` ко'ня ја^же да'ша цр~и і^ё'дини слн~цђ въ и^схо'дњ хра'мђ гн~я. на влага'лище наџа'нђ цр~евђ скопцђ`. въ рафаи'мњ, и^ колесни'цђ слн~чнђю сож#же на ѓ^гни`”
καὶ κατέκαυσε τοὺς ἵππους, οὓς ἔδωκαν βασιλεῖς ᾿Ιούδα τῷ ἡλίῳ ἐν τῇ εἰσόδῳ οἴκου Κυρίου εἰς τὸ γαζοφυλάκιον Νάθαν βασιλέως τοῦ εὐνούχου ἐν φαρουρίμ, καὶ τὸ ἅρμα τοῦ ἡλίου κατέκαυσε πυρί.
12
12
И$ ѓ^лтаря` ја%же на пола'тњ въ го'рницы а^ха'зовњ ја%же съᲄвори'ша цр~и і^ё'дины. и^ ѓ^лтаря` ја%же созда` манасїи, въ дво'ю дворђ` хра'мђ гн~я раскопа` эTтђдђ цр~ь и^ всыпа пра'хъ и^хъ в# пото'къ ке'дръскъ”
καὶ τὰ θυσιαστήρια τὰ ἐπὶ τοῦ δώματος τοῦ ὑπερῴου ῎Αχαζ, ἃ ἐποίησαν βασιλεῖς ᾿Ιούδα, καὶ τὰ θυσιαστήρια, ἃ ἐποίησε Μανασσῆς ἐν ταῖς δυσὶν αὐλαῖς οἴκου Κυρίου, καθεῖλεν ὁ βασιλεὺς καὶ κατέσπασεν ἐκεῖθεν καὶ ἔρριψε τὸν χοῦν αὐτῶν εἰς τὸν χειμάρρουν Κέδρων.
13
13
И$ хра'мᲆ преD лицемъ і^ерsли'мђ ѓ^деснђю горы` мосъџа'џовы и^же созда` соло'монᲆ цр~ь і^и^л~евъ а^ста'рџђ и%долђ ме'рзости сљ=до'ньскїя, и^ хамо'сови и%долђ сквеrны моа'вли” И$ молхо'лђ ме'рзости сн~овъ а^м#мо'нь, сїе вс^е ѓ^скверни` цр~ь”
καὶ τὸν οἶκον τὸν ἐπὶ πρόσωπον ῾Ιερουσαλὴμ τὸν ἐκ δεξιῶν τοῦ ὄρους τοῦ Μοσοάθ, ὃν ᾠκοδόμησε Σαλωμὼν βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ τῇ ᾿Αστάρτῃ προσοχθίσματι Σιδωνίων καὶ τῷ Χαμὼς προσοχθίσματι Μωὰβ καὶ τῷ Μολχὸλ βδελύγματι υἱῶν ᾿Αμών, ἐμίανεν ὁ βασιλεύς.
14
14
И$ съкрђши` столпы`. і^ и^скорени` га'и. и^ наплъни` мњ'ста и^хъ ко'стьми чл~ческими.
καὶ συνέτριψε τὰς στήλας καὶ ἐξωλόθρευσε τὰ ἄλση καὶ ἔπλησε τοὺς τόπους αὐτῶν ὀστέων ἀνθρώπων.
15
15
и^ ѓ^лта'рь и^же въ веџи'лњ высо'кїи и^же сътвори` і^е^ровоа'мъ сн~ъ нава'товъ, и^же съгрњши'ти въведе` і^и^л~я. и^ ѓ^лта'рь то'й вели'кїи раскопа` и^ съкрђши` ка'менїе е^го. и^ рас#сы'па въ пра'хъ, и^ съж#же кђми'ры”
καί γε τὸ θυσιαστήριον τὸ ἐν Βαιθὴλ τὸ ὑψηλόν, ὃ ἐποίησεν ῾Ιεροβοὰμ υἱὸς Ναβάτ, ὃς ἐξήμαρτε τὸν ᾿Ισραήλ, καί γε τὸ θυσιαστήριον ἐκεῖνο τὸ ὑψηλὸν κατέσπασε καὶ συνέτριψε τοὺς λίθους αὐτοῦ καὶ ἐλέπτυνεν εἰς χοῦν καὶ κατέκαυσε τὸ ἄλσος.
16
16
И$ въсклони'ся и^ѓ^сїя и^ ви'дњ гро'бы сђщая въ' градњ т^ђ и^ посла` и^ взя` ко'сти эT гро'бъ. и^ сож#же` на ѓ^лтари` и^ ѓ^скверни` и& по гл~ђ гн~ю, и^же гл~а чл~къ бж~їи, е^гда` стоя` і^е^ровоа'мъ въ пра'зникъ преD ѓ^лтареM. И$ ѓ^бра'щся възвеD ѓ%чи свои` на гробъ чл~ка бж~їя гл~авшаго словеса` с^и.
καὶ ἐξένευσεν ᾿Ιωσίας καὶ εἶδε τοὺς τάφους τοὺς ἐκεῖ ἐν τῇ πόλει καὶ ἀπέστειλε καὶ ἔλαβε τὰ ὀστᾶ ἐκ τῶν τάφων καὶ κατέκαυσεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ ἐμίανεν αὐτὸ κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ἑστάναι ῾Ιεροβοὰμ ἐν τῇ ἑορτῇ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. καὶ ἐπιστρέψας ᾖρε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τὸν τάφον τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ τοῦ λαλήσαντος τοὺς λόγους τούτους
17
17
и^ рече чт^о моги'ла ѓ^на` е^сть ю%же аZ ви'ждђ. и^ рњша е^мђ мђжи гра'да, гро'бъ с^е чл~ка бж~їя е^сть и^же прїиде эT і^ё'ды и^ прогл~а словеса` с^и ја%же сътвори'лъ е^си ѓ^лта'рь веџи'левъ”
καὶ εἶπε· τί τὸ σκόπελον ἐκεῖνο, ὃ ἐγὼ ὁρῶ; καὶ εἶπον αὐτῷ οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως· ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ὁ ἐξεληλυθὼς ἐξ ᾿Ιούδα καὶ ἐπικαλεσάμενος τοὺς λόγους τούτους, οὓς ἐπεκαλέσατο ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον Βαιθήλ.
18
18
И$ рече небреꙁете е^го ничто'же. да не подви'жетъ ни е^ді'нъ мђжъ ко'сти е^го. и^ ѓ^ста'виша ко'сти е^го с косᲄьми` прoрческими пришеDшаго эT самарїя
καὶ εἶπεν· ἄφετε αὐτόν, ἀνὴρ μὴ κινησάτωσαν τὰ ὀστᾶ αὐτοῦ· καὶ ἐρρύσθησαν τὰ ὀστᾶ αὐτοῦ μετὰ τῶν ὀστῶν τοῦ προφήτου τοῦ ἥκοντος ἐκ Σαμαρείας.
19
19
ᲄакоже” И$ вс^я хра'мы высокїа сђщаа в# самарїи ја%же сътвори'ша цр~и і^и^л~еви прогнњваю^ще г~а эTвръже и^ѓ^сїя и^ сътвори` иM вс^я дњла ја%же сотвори` вᲆ веџиле”
καί γε πάντας τοὺς οἴκους τῶν ὑψηλῶν τοὺς ἐν ταῖς πόλεσι Σαμαρείας, οὓς ἐποίησαν βασιλεῖς ᾿Ισραὴλ παροργίζειν Κύριον, ἀπέστησεν ᾿Ιωσίας καὶ ἐποίησεν ἐν αὐτοῖς πάντα τὰ ἔργα, ἃ ἐποίησεν ἐν Βαιθήλ.
20
20
І$ и^скла` вся жръца` въ высо'киX. сђщїя т^ђ предъ ѓ^лтарми` и^хъ. и^ съж#же` на ниX ко'сти чл~ча. и^ по семᲆ възврати'ся въ і^ерsли'мъ”
καὶ ἐθυσίασε πάντας τοὺς ἱερεῖς τῶν ὑψηλῶν τοὺς ὄντας ἐκεῖ ἐπὶ τῶν θυσιαστηρίων καὶ κατέκαυσε τὰ ὀστᾶ τῶν ἀνθρώπων ἐπ᾿ αὐτά, καὶ ἐπεστράφη εἰς ῾Ιερουσαλήμ.
21
21
И$ заповњда цр~ь всњмъ лю'демъ гл~я. сътвори'те па'схђ гв~и б~ђ на'шемђ. ја%коже пи'шетъ въ кни'гахъ завњта сего`”
Καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς παντὶ τῷ λαῷ λέγων· ποιήσατε πάσχα τῷ Κυρίῳ Θεῷ ἡμῶν, καθὼς γέγραπται ἐπὶ βιβλίου τῆς διαθήκης ταύτης·
22
22
ЈА/ко не бы'сть па'сха с^и эT дн~їи сђде'и и^же сђди'ша і^и^л~еви, и^ въ всXњ дн~ехъ цр~еи і^и^л~евыхъ, и^ цр~еи і^ё'диныхᲆ”
ὅτι οὐκ ἐγενήθη τὸ πάσχα τοῦτο ἀφ᾿ ἡμερῶν τῶν κριτῶν, οἳ ἔκρινον τὸν ᾿Ισραήλ, καὶ πάσας τὰς ἡμέρας βασιλέων ᾿Ισραὴλ καὶ βασιλέων ᾿Ιούδα,
23
23
Ното'кмо, въ и~і лњто цр~я иѓ^сїя. бы'сть па'сха г~ђ въ і^ерsлі'мњ”
ὅτι ἀλλ᾿ ἢ τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ ἔτει τοῦ βασιλέως ᾿Ιωσίου ἐγενήθη τὸ πάσχα τῷ Κυρίῳ ἐν ῾Ιερουσαλήμ.
24
24
И$б^о хо'тныя и^ зна'емыа и^ џераџи'мъ кђмиры, и^ вс^я дњла ме'ръзкая бы'вшая въ земли` і^ё'динњ. и^ въ і^ерsли'мњ и^скорени` цр~ь и^ѓ^сїя. да ё^твер#дя'тся словеса` зако'н#на пи'санна въ кни'зњ ја%же ѓ^брњте` хел#кїя жре'цъ въ хра'мњ гн~и”
καί γε τοὺς θελητὰς καὶ τοὺς γνωριστὰς καὶ τὰ Θεραφὶν καὶ τὰ εἴδωλα καὶ πάντα τὰ προσοχθίσματα τὰ γεγονότα ἐν τῇ γῇ ᾿Ιούδα καὶ ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἐξῇρεν ᾿Ιωσίας, ἵνα στήσῃ τοὺς λόγους τοῦ νόμου τοὺς γεγραμμένους ἐπὶ τοῦ βιβλίου, οὗ εὗρε Χελκίας ὁ ἱερεὺς ἐν οἴκῳ Κυρίου.
25
25
И$ подо'бенъ е^мђ не бы'сть пред ни'мъ цр~ь. и^же ѓ^брати'ся къ гв~и всњмъ срDцемъ свои^мъ и^ всею` дш~ею свое'ю, и^ всею` си'лою свое'ю по всемђ зако'нђ мољ=сїѓ^вђ. и^ по не'мъ не въста` подо'бенъ е^мђ никто'же въ цр~ехъ”
ὅμοιος αὐτῷ οὐκ ἐγενήθη ἔμπροσθεν αὐτοῦ βασιλεύς, ὃς ἐπέστρεψε πρὸς Κύριον ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτοῦ καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτοῦ καὶ ἐν ὅλῃ ἰσχύϊ αὐτοῦ κατὰ πάντα τὸν νόμον Μωυσῆ, καὶ μετ᾿ αὐτὸν οὐκ ἀνέστη ὅμοιος αὐτῷ.
26
26
То'кмо не ѓ^брати'ся г~ь эT ја%рости гнњ'ва свое'го вели'каго и%мже ё^ја^ри'ся гнњвомъ на і^ё'дђ. и^ на прогнњваю^щихъ е^го и%мже прогнњ'ва и& манасїя”
πλὴν οὐκ ἀπεστράφη Κύριος ἀπὸ θυμοῦ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ τῆς μεγάλης, οὗ ἐθυμώθη ὀργῇ αὐτοῦ ἐν τῷ ᾿Ιούδᾳ ἐπὶ τοὺς παροργισμούς, οὓς παρώργισεν αὐτὸν Μανασσῆς.
27
27
И$ рече г~ь с^е і^ё'дђ эTринђ` эT лица мое^го ја%коже эTринђхъ і^и^л~я и^ гра'дъ се'и эTве'ргђ е^гоже и^збра'хъ і^ерsли'ма. и^ хра'мъ ѓ^ немже рњхъ. да бђдетᲆ и%мя мое т^ђ”
καὶ εἶπε Κύριος· καί γε τὸν ᾿Ιούδαν ἀποστήσω ἀπὸ τοῦ προσώπου μου, καθὼς ἀπέστησα τὸν ᾿Ισραήλ, καὶ ἀπώσομαι τὴν πόλιν ταύτην, ἣν ἐξελεξάμην τὴν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ τὸν οἶκον οὗ εἶπον· ἔσται τὸ ὄνομά μου ἐκεῖ.
28
28
И про'чаа сло'въ і^ѓ^сᲇ'евыхъ и^ вс^е е^ли'ко сътвори` не се' ли сђть сїя напи'сана въ кни'гаX сло'въ цр~ь і^ё'диныхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωσίου καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐχὶ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
29
29
Въ дн~ех же сихъ възы'иде фараѓ'нъ неѓ^ха'и цр~ь е^гљ=пет#скъ, на цр~я а^сљ=рїиска на рњкђ` е^в#фра'т#скђ. і^ и^зы'иде цр~ь и^ѓ^сїя на срњте'нїе е^мђ. и^ ё^би` и& неѓ^хаи цр~ь въ македо'нњ. внегда` е^го ё^зрњ`”
ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἀνέβη φαραὼ Νεχαὼ βασιλεὺς Αἰγύπτου ἐπὶ βασιλέα ᾿Ασσυρίων ἐπὶ ποταμὸν Εὐφράτην· καὶ ἐπορεύθη ᾿Ιωσίας εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ, καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν Νεχαὼ ἐν Μαγεδδὼ ἐν τῷ ἰδεῖν αὐτόν.
30
30
И възложи'ша и& на ко'нь ѓ%троцы е^го мертва в макидо'нњ. и^ несо'ша и& въ і^е^рsлиM, и^ погребо'ша и& въ гро'бњ въ' градњ двд~вњ” И поја^ша лю'дїе земля тоя и^ѓ^ха'за сн~а и^ѓ^сїина, и^ пома'заша и& на црsтво. и^ црsтвова` над ни'ми въ эTц~а свое^го мњсто”
καὶ ἐπεβίβασαν αὐτὸν οἱ παῖδες αὐτοῦ νεκρὸν ἐκ Μαγεδδὼ καὶ ἤγαγον αὐτὸν εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν τῷ τάφῳ αὐτοῦ. καὶ ἔλαβεν ὁ λαὸς τῆς γῆς τὸν ᾿Ιωάχαζ υἱὸν ᾿Ιωσίου καὶ ἔχρισαν αὐτὸν καὶ ἐβασίλευσαν αὐτὸν ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.
31
31
Сы'и, к~г лњта б^њ. и^а^ха'ꙁъ внегда` нача` црsтвова'ти. и^ г~, мsцы црsтвова` въ і^ерsли'мњ. и%мя мт~ри е^го а^мата'на, дщ^и і^е^ремїя и^ѓ^ли'вна”
Υἱὸς εἴκοσι καὶ τριῶν ἐτῶν ἦν ᾿Ιωάχαζ ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ τρίμηνον ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ᾿Αμιτὰλ θυγάτηρ ῾Ιερεμίου ἐκ Λοβνά.
32
32
И$ сътвори` лђка'вое преD ѓ^чи'ма гн~има. по всемђ` е^ли'коже сътвори'ша эTц~ы е^го
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ.
33
33
и^ преста'ви и& фараѓn неѓ^ха'и, и^ въ рефлаю въ зеMли е^ма'нъскои е^гда` црsтвова` въ і^ерsли'мᲇ и^ възложи` да'нь на' землю т^ђ. р~. тала'н#тъ сребра`. и^ р~, тала'нтъ зла'та.
καὶ μετέστησεν αὐτὸν φαραὼ Νεχαὼ ἐν Δεβλαθὰ ἐν γῇ Αἰμὰθ τοῦ μὴ βασιλεύειν ἐν ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἔδωκε ζημίαν ἐπὶ τὴν γῆν ἑκατὸν τάλαντα ἀργυρίου καὶ ἑκατὸν τάλαντα χρυσίου.
34
34
и^ поста'ви цр~емъ фараѓ'н# неѓ^ха'и наD ни'ми. е^лїаки'ма сн~а и^ѓ^сїина цр~я і^ё'дина, въ ѓ^сїя мњсᲄо эTц~а е^го. и^ преврати` и%мя е^мђ и^ѓ^а^ки'мъ. и^ ѓ^за'ра. пое'мъ и^ въведе` въ е^гљ=петъ, и^ ё'мре т^ђ”
καὶ ἐβασίλευσε φαραὼ Νεχαὼ ἐπ᾿ αὐτοὺς τὸν ᾿Ελιακὶμ υἱὸν ᾿Ιωσίου βασιλέως ᾿Ιούδα ἀντὶ ᾿Ιωσίου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐπέστρεψε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Ιωακίμ· καὶ τὸν ᾿Ιωάχαζ ἔλαβε καὶ εἰσήνεγκεν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ.
35
35
И$ сребро` и^ зла'то да'сть и^ѓ^а^ки'мъ фараѓ'нђ и^ написа` е^ще` зе'млю дая'ти сребро` фараѓ'нђ, мђжемъ. по ценњ` е^го да'сть же сребро` и^ зла'то эT людїи земля` тоя, фараѓ'нђ неѓ^ха'ю”
καὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον ἔδωκεν ᾿Ιωακὶμ τῷ φαραώ· πλὴν ἐτιμογράφησε τὴν γῆν τοῦ δοῦναι τὸ ἀργύριον ἐπὶ στόματος φαραώ, ἀνὴρ κατὰ τὴν συντίμησιν αὐτοῦ ἔδωκαν τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον μετὰ τοῦ λαοῦ τῆς γῆς τοῦ δοῦναι τῷ φαραὼ Νεχαώ.
36
36
Бњ же. к~ и^ е~. лњтъ и^ѓ^а^ки'мђ внегда` нача` црsтвова'ти. и^ а~і лTњ црsтвова` въ і^ерsли'мњ. і^ и'мя мт~ри е^го и^е^лъда'фъ дщ^и фадњля эT рђмы”
υἱὸς εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν ᾿Ιωακὶμ ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἕνδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ᾿Ιελδὰφ θυγάτηρ Φαδαὴλ ἐκ Ρουμά.
37
37
И$ сътвори` лђка'вое преD гм~ъ по всемђ` е^ли'ко же съᲄвори'ша эTц~ы е^го”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ.
Глvа, к~д”
Κεφάλαιο 24
1
1
Въ дн~и же е^го вꙁы'иде навходоносо'ръ цр~ь вавило'ньскъ. и^ бы'сть е^мђ и^ѓ^а^ки'мъ ра'б# г~, лњта. и^ эTврати'ся и^ эTвръжеся е^го”
ΕΝ ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ ἀνέβη Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ ἐγενήθη αὐτῷ ᾿Ιωακὶμ δοῦλος τρία ἔτη, καὶ ἐπέστρεψε καὶ ἠθέτησεν ἐν αὐτῷ.
2
2
И$ посла` г~ь е^мђ по'ясники халде'искїя и^ по'ја^сники сљ=рїискія. и^ по'ясники моа'вля. и^ по'ясники сн~овъ а^м#мо'нь. и^ посла` и^хъ в зе'млю і^ё'довђ на побᲇжде'нїе по словеси` гн~ю. и^же гл~а ё^сты` ра'бъ свои^хъ прoркъ”
καὶ ἀπέστειλε Κύριος αὐτῷ τοὺς μονοζώνους τῶν Χαλδαίων καὶ τοὺς μονοζώνους Συρίας καὶ τοὺς μονοζώνους Μωὰβ καὶ τοὺς μονοζώνους υἱῶν ᾿Αμὼν καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ ᾿Ιούδα τοῦ κατισχῦσαι κατὰ τὸν λόγον Κυρίου, ὃν ἐλάλησεν ἐν χειρὶ τῶν δούλων αὐτοῦ τῶν προφητῶν.
3
3
И$ по повеле'нїю гн~ю с^е прїиде на і^ё'дђ и^же эTста'вити е^го эT лица` свое^го грњхъ ради манасїи^ныхъ, и^ по всемђ е^лико сътвори`.
πλὴν ἐπὶ τὸν θυμὸν Κυρίου ἦν ἐν τῷ ᾿Ιούδᾳ ἀποστῆσαι αὐτὸν ἀπὸ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐν ἁμαρτίαις Μανασσῆ κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησε.
4
4
и^ кро'ви ради непови'нныя и^же пролїя`. наплъ'ни б^о і^ерsли'мъ кро'ви непови'нныа. и^ сего ради не въсхотњ` г~ь поми'ловати е^го”
καί γε τὸ αἷμα ἀθῷον ἐξέχεε καὶ ἔπλησε τὴν ῾Ιερουσαλὴμ αἵματος ἀθῴου· καὶ οὐκ ἠθέλησε Κύριος ἱλασθῆναι.
5
5
И$ прочая сло'въ і^ѓ^а^ки'мовыхъ и^ вс^я ја%же сътвори`. не се` л^и сїя напи'сана въ кни'зњ гл~ъ цр~ь і^ё'диныхъ”
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν λόγων ᾿Ιωακὶμ καὶ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, οὐκ ἰδοὺ ταῦτα γεγραμμένα ἐπὶ βιβλίῳ λόγων τῶν ἡμερῶν τοῖς βασιλεῦσιν ᾿Ιούδα;
6
6
И$ ё'мре і^ѓ^а^ки'мъ и^ погребо'ша и& съ эTц~ы свои'ми” И$ црsтвова` е^хонїя сн~ъ е^го в# него мњ'сто”
καὶ ἐκοιμήθη ᾿Ιωακὶμ μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ, καὶ ἐβασίλευσεν ᾿Ιωαχὶμ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ.
7
7
И$ не приложи` к# семђ` цр~ь е^гљ=петъскїи и^зыити` и^зъ земля` свое'я. ја%ко прїя цр~ь вављ=лоньскъ эT пото'ка е^гљ=пет#ска, до рњки` е^фра'тъски. вс^я е^ли'ко бњша цр~я е^гљ=пет#ска”
καὶ οὐ προσέθετο ἔτι βασιλεὺς Αἰγύπτου ἐξελθεῖν ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ, ὅτι ἔλαβε βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἀπὸ τοῦ χειμάρρου Αἰγύπτου ἕως τοῦ ποταμοῦ Εὐφράτου πάντα, ὅσα ἦν τοῦ βασιλέως Αἰγύπτου.
8
8
И$ б^њ, и~і лTњ і^е^хонїи внегда` нача` црsтвова'ти. и^ г~, мsцы црsтвова` въ і^ерsли'мњ. и%мя мт~ри е^го не'с#џа, дщ^и е^ланас#џа'на эT і^ерsлима”
Υἱὸς ὀκτωκαίδεκα ἐτῶν ᾿Ιωαχὶμ ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ τρίμηνον ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ Νέσθα, θυγάτηρ ᾿Ελλαναθὰν ἐξ ῾Ιερουσαλήμ.
9
9
И$ сътвори` лђка'вое преD гм~ъ, по всемђ` е^ли'ко сътвори` эTц~ъ е^го і^ѓ^а^ки'мъ”
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλμοῖς Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ.
10
10
И$ въ время т^о взы'иде навходоносо'ръ цр~ь вављ=лоньскїи на і^ерsлимъ. и^ бы'сть гра'дъ въ ѓ^бъдержа'нїи вели'цњ ѕњло.
ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀνέβη Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος εἰς ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἦλθεν ἡ πόλις ἐν περιοχῇ.
11
11
и^ вни'де навходоносо'ръ цр~ь вављ=лоньскїи въ і^ерsлі'мъ. и^ ѓ'троцы е^го ѓ%коло ѓ^бсњдя'хђ гра'дъ”
καὶ εἰσῆλθε Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος εἰς πόλιν, καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ ἐπολιόρκουν ἐπ᾿ αὐτήν.
12
12
І$ и^зы'иде и^е^хонїя цр~ь і^ё'динъ къ цр~ю вављ=лоньскомђ самъ то'и и^ ѓ'троцы е^го и^ мт~и е^го. и^ кня'ѕи е^го. и^ скопцы` е^го” И$ пояT и^хъ цр~ь вављ=ло'ньскъ. въ и~ е. лњто црsтва е^го”
καὶ ἐξῆλθεν ᾿Ιωαχὶμ βασιλεὺς ᾿Ιούδα ἐπὶ βασιλέα Βαβυλῶνος, αὐτὸς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτοῦ καὶ οἱ εὐνοῦχοι αὐτοῦ, καὶ ἔλαβεν αὐτὸν βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν τῷ ὀγδόῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ.
13
13
І$ и^знесе сокро'вища эTтђдђ сђщая въ хра'мњ гн~и, и^ сокро'вища до'мђ цр~ева. и^ взя` вс^я сосђды зла'тыя. ја%же сътвори` соло'монъ цр~ь і^и^л~евъ въ хра'мњ гн~и по гл~ђ гн~ю”
καὶ ἐξήνεγκεν ἐκεῖθεν πάντας τοὺς θησαυροὺς οἴκου Κυρίου καὶ τοὺς θησαυροὺς οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ συνέκοψε πάντα τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ, ἃ ἐποίησε Σαλωμὼν ὁ βασιλεὺς ᾿Ισραὴλ ἐν τῷ ναῷ Κυρίου κατὰ τὸ ρῆμα Κυρίου.
14
14
И$ плени` і^ерsли'мляны. и^ вся` кня'ѕя, и^ си'лныя крњпостїю плњни`, Wі~. и^ вся'кого древодњля и^ хђдо'жники. и^ не ѓ^ста` никто'же” то'кмо маломо'щныя земля` тоя`.
καὶ ἀπῴκισε τὴν ῾Ιερουσαλὴμ καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς δυνατοὺς ἰσχύϊ αἰχμαλωσίας δέκα χιλιάδας αἰχμαλωτίσας καὶ πᾶν τέκτονα καὶ τὸν συγκλείοντα, καὶ οὐχ ὑπελείφθη πλὴν οἱ πτωχοὶ τῆς γῆς.
15
15
И$ приведе` і^е^хонїю въ вављ=ло'нъ. и^ мт~ръ цр~евђ и^ же'ны цр~евы и^ скопца` еh и^ крњпкїя земля` тоя` въведе` я& на преселе'нїе эT і^ерsли'ма въ вављ=ло'нъ.
καὶ ἀπῴκισε τὸν ᾿Ιωαχὶμ εἰς Βαβυλῶνα καὶ τὴν μητέρα τοῦ βασιλέως καὶ τοὺς εὐνούχους αὐτοῦ· καὶ τοὺς ἰσχυροὺς τῆς γῆς ἀπήγαγεν εἰς ἀποικεσίαν ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ εἰς Βαβυλῶνα
16
16
и^ вся` мђжа си'лныя, Wз~, и^ древодњл# и^ хђдо'жниковъ, Wа~, вси` си'лныи творя'щїи бра'нь, и^ въведе` и^хъ цр~ь вављ=ло'ньскᲆ вᲆ преселе'нїе въ вављ=ло'н#.
καὶ πάντας τοὺς ἄνδρας τῆς δυνάμεως ἑπτακισχιλίους καὶ τὸν τέκτονα καὶ τὸν συγκλείοντα χιλίους, πάντες δυνατοὶ ποιοῦντες πόλεμον, καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς βασιλεὺς Βαβυλῶνος μετοικεσίαν εἰς Βαβυλῶνα.
17
17
и^ поста'ви цр~ь вављ=ло'ньскїи цр~я ваgџа'нїю сн~а е^го в него` мњсᲄо и^ преложи` и%мя е^мђ седекїа'.
καὶ ἐβασίλευσε βασιλεὺς Βαβυλῶνος τὸν Ματθανίαν υἱὸν αὐτοῦ ἀντ᾿ αὐτοῦ καὶ ἐπέθηκε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σεδεκία.
18
18
сы'и к~ и^ е^ді'неM лњтомъ седекїя' внегда нача` црsтвова'ти, и^ а~і, лњтъ црsтвова` въ і^е^рлsи'мњ. і^ и^мя мт~ри е^го а^мита'я дщ^и і^е^ремі'ина эT ло'вны”
Υἱὸς εἴκοσι καὶ ἑνὸς ἐνιαυτῶν Σεδεκίας ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτὸν καὶ ἕνδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν ῾Ιερουσαλήμ, καὶ ὄνομα τῇ μητρὶ αὐτοῦ ᾿Αμιτὰλ θυγάτηρ ῾Ιερεμίου.
19
19
И$ соᲄвори` лђка'вое преD ѓ^чи'ма гн~има по всемђ` е^ли'ко сътвори` і^ѓ^а^ки'мъ.
καὶ ἐποίησε τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ᾿Ιωακίμ·
20
20
ја%ко ја%роs б^њ гн~я на і^ерsли'мњ и^ на і^ё'дњ. доnдеy эTвръже я& эT лица` свое^го. и^ эTвръжеся седекїя цр~я вављ=ло'ньска”
ὅτι ἐπὶ τὸν θυμὸν Κυρίου ἦν ἐπὶ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ ἐν τῷ ᾿Ιούδᾳ, ἕως ἀπέρριψεν αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. καὶ ἠθέτησε Σεδεκίας ἐν τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος.
Глvа, к~е”
Κεφάλαιο 25
1
1
И$ бы'сть, в лњто џ~ е црsтва е^го въ мsць в~і, въ і~ дн~ь мsца, прїиде навходоносо'рᲆ цр~ь вављ=ло'ньскїи, саM и^ вс^я си'ла е^го на і^ерsли'мъ и^ ѓ^бъстђпи` и& эTвсю'дђ. и^ созда'ша ѓ%крsт# гра'да бо'иницы.
ΚΑΙ ἐγενήθη ἐν τῷ ἔτει τῷ ἐνάτῳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐν τῷ μηνὶ τῷ δεκάτῳ ἦλθε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτοῦ ἐπὶ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ παρενέβαλεν ἐπ᾿ αὐτὴν καὶ ᾠκοδόμησεν ἐπ᾿ αὐτὴν περίτειχος κύκλῳ.
2
2
и^ бы'сть гра'дъ въ ѓ^б#держа'нїи до а~і, лњта црsтва седекїи'на, џ~ дн~я мsца”
καὶ ἦλθεν ἡ πόλις ἐν περιοχῇ ἕως τοῦ ἑνδεκάτου ἔτους τοῦ βασιλέως Σεδεκίου ἐνάτῃ τοῦ μηνὸς
3
3
И$ бы'сть въ' градњ гладъ. и^ не бы'сть хлњба лю'демъ земля` тоя`”
καὶ ἐνίσχυσεν ὁ λιμὸς ἐν τῇ πόλει, καὶ οὐκ ἦσαν ἄρτοι τῷ λαῷ τῆς γῆς.
4
4
И$ эTвръзеся гра'дъ. и^ вси мђжи во'и^н#стїи и^зыидо'ша но'щїю пђтемъ вра'тнымъ. и^же посредњ стњны` ја^же е^сть ё^ верътограда цр~ева, и^ халъдеи^ же ѓ%крsтъ града бњша. и^ побњжа` цр~ь седекїя пђтемъ а^ра'вскиM”
καὶ ἐρράγη ἡ πόλις, καὶ πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ πολέμου ἐξῆλθον νυκτὸς ὁδὸν πύλης τῆς ἀνὰ μέσον τῶν τειχῶν, αὕτη ἥ ἐστι τοῦ κήπου τοῦ βασιλέως, καὶ οἱ Χαλδαῖοι ἐπὶ τὴν πόλιν κύκλῳ. καὶ ἐπορεύθη ὁδὸν τὴν ῎Αραβα,
5
5
И$ погна` си'ла хал#де'иская въ слњ'дъ цр~я. и^ пои^маша и& въ а^раво'џњ е^рихо'ньстеM. и^ вс^я си'ла е^го раꙁ#сы'пася эT него.
καὶ ἐδίωξεν ἡ δύναμις τῶν Χαλδαίων ὀπίσω τοῦ βασιλέως καὶ κατέλαβον αὐτὸν ἐν ᾿Αραβὼθ ῾Ιεριχώ, καὶ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτοῦ διεσπάρη ἐπάνωθεν αὐτοῦ.
6
6
и^ поя'ша цр~я и^ приведо'ша и& къ цр~ю вављ=ло'ньскђ въ девла'џђ. и^ гл~а с ни'мъ сђд#”
καὶ συνέλαβον τὸν βασιλέα καὶ ἤγαγον αὐτὸν πρὸς βασιλέα Βαβυλῶνος εἰς Δεβλαθά, καὶ ἐλάλησε μετ᾿ αὐτοῦ κρίσιν·
7
7
И$ сн~ы седекїи'ны и^скла'ша преD ѓ^чи'ма е^го и^ ѓ'чи седекїи'нњ и^зяT. и^ ѓ^слњпи` и& и^ связа` и& ё%ꙁами, и^ въведе` и& въ вављ=ло'нъ”
καὶ τοὺς υἱοὺς Σεδεκίου ἔσφαξε κατ᾿ ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς Σεδεκίου ἐξετύφλωσε καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν πέδαις καὶ ἤγαγεν εἰς Βαβυλῶνα.
8
8
Въ мsць же е~, и^ вᲆ и~ дн~ь мsца, с^е е^сᲄь в лњто џ~і, навходоносо'ра цр~я вављ=ло'ньска прїиде наё^зарданъ. а^рхимахи'рᲆ рабъ цр~я вављло'ньскаго въ і^ерsлимъ”
Καὶ ἐν τῷ μηνὶ τῷ πέμπτῳ ἑβδόμῃ τοῦ μηνὸς (αὐτὸς ἐνιαυτὸς ἐννεακαιδέκατος τῷ Ναβουχοδονόσορ βασιλεῖ Βαβυλῶνος) ἦλθε Ναβουζαρδὰν ὁ ἀρχιμάγειρος ἑστὼς ἐνώπιον βασιλέως Βαβυλῶνος εἰς ῾Ιερουσαλήμ.
9
9
И$ заж#же` хра'мъ гн~ь и^ до'мъ цр~евъ и^ вс^я домы і^ерsли'мля и^ вся` храмы вели'кїя съж#же` а^рхимахи'ръ”
καὶ ἐνέπρησε τὸν οἶκον Κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ πάντας τοὺς οἴκους ῾Ιερουσαλήμ, καὶ πᾶν οἶκον ἐνέπρησεν ὁ ἀρχιμάγειρος.
10
10
И$ стњ'ны і^ерsли'мля ѓ%крsтᲆ раскопа` си'ла халде'искаа”
καὶ τὸ τεῖχος ῾Ιερουσαλὴμ κυκλόθεν κατέσπασεν ἡ δύναμις τῶν Χαλδαίων.
11
11
И$ ѓ^ста'токъ людїи и^збы'вшихъ въ' градњ ѓ^ста'виша, і^ и^збњжавшихъ и^же и^збњжа'ша къ цр~ю вављ=ло'ньскђ. и^ про'чее ё^тверженїе пренесе` наё^заrда'нъ вое^во'да”
καὶ τὸ περισσὸν τοῦ λαοῦ τὸ καταλειφθὲν ἐν τῇ πόλει καὶ τοὺς ἐμπεπτωκότας, οἳ ἐνέπεσον πρὸς τὸν βασιλέα Βαβυλῶνος, καὶ τὸ λοιπὸν τοῦ στηρίγματος μετῇρε Ναβουζαρδὰν ὁ ἀρχιμάγειρος.
12
12
И$ эT ни'щих# земля` тоя`, ѓ^ста'ви а^рхимахиr виногра'ды блюсти`, и^ връᲄограды”
καὶ ἀπὸ τῶν πτωχῶν τῆς γῆς ὑπέλιπεν ὁ ἀρχιμάγειρος εἰς ἀμπελουργοὺς καὶ εἰς γαβίν.
13
13
И$ стоlпы` и^же бњша мњдяны въ храмњ гн~и и^ поDстав#ки, и^ мо'ре мњдяное сђщее в# хра'мњ гн~и, и^ съкрђши'ша халде'и и^ взя'ша мњдь и^хъ въ вављ=лонъ”
καὶ τοὺς στύλους τοὺς χαλκοῦς τοὺς ἐν οἴκῳ Κυρίου καὶ τὰς μεχωνὼθ καὶ τὴν θάλασσαν τὴν χαλκῆν τὴν ἐν οἴκῳ Κυρίου συνέτριψαν οἱ Χαλδαῖοι. καὶ ᾖραν τὸν χαλκὸν αὐτῶν εἰς Βαβυλῶνα.
14
14
И$ коно'бы и^ котлы`” и^ ё^кро'пница и^ кади'лницы и^ вс^я сосђды мᲇдяныя в ни'х же слђжа'хђ. взя'ша
καὶ τοὺς λέβητας καὶ τὰ ἰαμὶν καὶ τὰς φιάλας καὶ τὰς θυΐσκας καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ χαλκᾶ, ἐν οἷς λειτουργοῦσιν ἐν αὐτοῖς, ἔλαβε·
15
15
и^ свњща и^ фїа'лы зла'тыя и^ сре'бреныя взяT а^рхимахи'ръ
καὶ τὰ πυρεῖα καὶ τὰς φιάλας τὰς χρυσᾶς καὶ τὰς ἀργυρᾶς ἔλαβεν ὁ ἀρχιμάγειρος,
16
16
столпа дв^а. и^ мо'ре е^ді'но и^ поDставки ја%же сътвори` соло'монъ храмђ гн~ю, и^ не бњ` числа` мᲇди, всњхъ сосђдъ.
στύλους δύο καὶ τὴν θάλασσαν μίαν καὶ τὰς μεχωνώθ, ἃς ἐποίησε Σαλωμὼν τῷ οἴκῳ Κυρίου· οὐκ ἦν σταθμὸς τοῦ χαλκοῦ πάντων τῶν σκευῶν.
17
17
и^ и~і лакоT бы'сᲄь въ высотђ столпа` е^ді'ного. и^ глава` мњдяна на стол#пђ`. и^ высота` главњ`, г~, ла'ктњ. и^ на главњ` мре'жа и^ ши'пки ѓ'крsтᲆ вс^я мњдяны по семђy и^ сто'лпъ вторы'и и^ ши'пки ѓ^крsтъ”
ὀκτωκαίδεκα πήχεων ὕψος τοῦ στύλου τοῦ ἑνός, καὶ τὸ χωθὰρ ἐπ᾿ αὐτοῦ τὸ χαλκοῦν, καὶ τὸ ὕψος τοῦ χωθὰρ τριῶν πήχεων, σαβαχὰ καὶ ροαὶ ἐπὶ τῷ χωθὰρ κύκλῳ, τὰ πάντα χαλκᾶ· καὶ κατὰ τὰ αὐτὰ τῷ στύλῳ τῷ δευτέρῳ ἐπὶ τῶ σαβαχά.
18
18
И$ пояT а^рхимахиръ сарїи'на жръца` старњ'ишаго, и^ ѓ^џїні'ю сн~а втораго и^ е~, приста'вникᲆ стрегђщиX число` мњди”
καὶ ἔλαβεν ὁ ἀρχιμάγειρος τὸν Σαραίαν ἱερέα τὸν πρῶτον καὶ τὸν Σοφονίαν υἱὸν τῆς δευτερώσεως καὶ τοὺς τρεῖς τοὺς φυλάσσοντας τὸν σταθμὸν
19
19
И$ эT гра'да взя` скопца` е^ді'ного. и^же б^њ приста'вникъ наD мђжи борющимися, и^ е~, мђжъ преDстоя'щиX преD лицемъ цр~евыM. ѓ^брњтшихся т^ђ въ' градњ, и^ кни'гочїю княѕе'и си'лныхᲆ и^же строя'ше лю'ди земля` то'я. и^ ћ~, мђжъ людїи ꙁемля` то'я. ѓ^брњт#шиXся въ' градᲇ”
καὶ ἐκ τῆς πόλεως ἔλαβον εὐνοῦχον ἕνα, ὃς ἦν ἐπιστάτης τῶν ἀνδρῶν τῶν πολεμιστῶν, καὶ πέντε ἄνδρας τῶν ὁρώντων τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως τοὺς εὑρεθέντας ἐν τῇ πόλει καὶ τὸν γραμματέα τοῦ ἄρχοντος τῆς δυνάμεως τὸν ἐκτάσσοντα τὸν λαὸν τῆς γῆς καὶ ἑξήκοντα ἄνδρας τοῦ λαοῦ τῆς γῆς τοὺς εὑρεθέντας ἐν τῇ πόλει.
20
20
И$ поя'тъ я& наё^ꙁарда'нъ и^ а^рхимахиръ и^ приведе я^ къ цр~ю вављ=лоньскомђ, въ девлаџђ”
καὶ ἔλαβεν αὐτοὺς Ναβουζαρδὰν ὁ ἀρχιμάγειρος, καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς τὸν βασιλέα Βαβυλῶνος εἰς Δεβλαθά.
21
21
И$ порази и& цр~ь вављ=лоньскїи и^ ё^мори я& въ девла'џњ въ земли` и^е^мъма'џовњ. и^ пресели'ся і^ё'да свы'ше земля` свое'я”
καὶ ἔπαισεν αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ ἐθανάτωσεν αὐτοὺς εἰς Δεβλαθὰ ἐν γῇ Αἰμάθ. καὶ ἀπῳκίσθη ᾿Ιούδας ἐπάνωθεν τῆς γῆς αὐτοῦ.
22
22
И$ лю'дїе ѓ^ста'вшїи эT ꙁемля і^ё'довы ја%же ѓ^ста'ви нав#ходоносо'ръ цр~ь вављ=лоньскъ, и^ поста'ви наD ними годолїю сн~а а^хика'мля сн~а сафа'ня”
Καὶ ὁ λαὸς ὁ καταλειφθεὶς ἐν τῇ γῇ ᾿Ιούδα, οὓς κατέλιπε Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος, καὶ κατέστησεν ἐπ᾿ αὐτῶν τὸν Γοδολίαν υἱὸν ᾿Αχικὰμ υἱοῦ Σαφάν.
23
23
И$ слы'шаша вс^и кня'ѕи, си'лнїи е^го и^ мђжи е^го. ја^ко ѓ^ста'ви цр~ь вављ=лоньскїи годолїю, и^ прїидо'ша къ годолїи въ ма'сифџђ и^змаи'лъ сн~ъ наџа'нинъ. и^ѓ^нанъ сн~ъ кари'новъ. и^ саре'и сн~ъ џанама'џовъ нетофафитъскїи” и^ е^зо'нїя сн~ъ лахаџа'н#џовᲆ сами тїи и^ мђ'жи и^хъ прїидо'ша”
καὶ ἤκουσαν πάντες οἱ ἄρχοντες τῆς δυνάμεως, αὐτοὶ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτῶν, ὅτι κατέστησε βασιλεὺς Βαβυλῶνος τὸν Γοδολίαν, καὶ ἦλθον πρὸς Γοδολίαν εἰς Μασσηφάθ, καὶ ᾿Ισμαὴλ υἱὸς Ναθανίου καὶ ᾿Ιωανὰν υἱὸς Καρὴθ καὶ Σαραίας υἱὸς Θαναμὰθ ὁ Νετωφαθίτης καὶ ᾿Ιεζονίας υἱὸς τοῦ Μαχαθί, αὐτοὶ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτῶν.
24
24
И$ кля'тся и^мъ годолїя и^ мђж'емъ и^хъ. и^ рече и^мъ не бо'итеся прише'ствїя халъдњя. сњди'те на ꙁемли и^ рабо'таите цр~ю вављ=ло'ньскомђ, и^ добро` бђдетъ ва'мъ”
καὶ ὤμοσε Γοδολίας αὐτοῖς καὶ τοῖς ἀνδράσιν αὐτῶν καὶ εἶπεν αὐτοῖς· μὴ φοβεῖσθε πάροδον τῶν Χαλδαίων· καθίσατε ἐν τῇ γῇ καὶ δουλεύσατε τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος, καὶ καλῶς ἔσται ὑμῖν.
25
25
И$ бы'сть въ мsць, и~, прїиде и^змаи'лъ сн~ъ наџа'нинъ, сн~а е^лиса'мля эT сњмени цр~ьска. и^ і~ мђжъ с ни'мъ, и^ поби` годо'лїю и^ ё'мре. і^ё^де'и же и^ хаlдњи и^же с ниM бя'хђ въ масиџа'џњ”
καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ ἑβδόμῳ μηνὶ ἦλθεν ᾿Ισμαὴλ υἱὸς Ναθανίου υἱοῦ ῾Ελισαμὰ ἐκ τοῦ σπέρματος τῶν βασιλέων καὶ δέκα ἄνδρες μετ᾿ αὐτοῦ· καὶ ἐπάταξε τὸν Γοδολίαν, καὶ ἀπέθανε, καὶ τοὺς ᾿Ιουδαίους καὶ τοὺς Χαλδαίους, οἳ ἦσαν μετ᾿ αὐτοῦ ἐν Μασσηφάθ.
26
26
И$ воста'ша вс^и лю'дїе, эT ма'ла и^ до вели'ка. и^ княѕя си'лныя, и^ внидо'ша въ е^гљ=петъ” ја%ко ё^боа'шася эT лица` халде'иска”
καὶ ἀνέστη πᾶς ὁ λαὸς ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου καὶ οἱ ἄρχοντες τῶν δυνάμεων καὶ εἰσῆλθον εἰς Αἴγυπτον, ὅτι ἐφοβήθησαν ἀπὸ προσώπου τῶν Χαλδαίων.
27
27
И$ бысть въ лᲇто, л~з е, преселе'нїя и^а'кима цр~я і^ё'дина, въ і~ мsць. въ к~з, дн~ь мsца, възнесе е^вїалъ марода'хъ, цр~ь вављ=лоньскъ, въ лњто црsтва свое^го. главђ` и^а'кимовђ цр~я і^ё'дина і^ и^зведе е^го и^з до'мђ темни'ца”
Καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ τριακοστῷ καὶ ἑβδόμῳ ἔτει τῆς ἀποικίας τοῦ ᾿Ιωαχὶμ βασιλέως ᾿Ιούδα, ἐν τῷ δωδεκάτῳ μηνὶ ἑβδόμῃ καὶ εἰκάδι τοῦ μηνὸς ὕψωσεν Εὐιαλμαρωδὰχ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῆς βασιλείας αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν ᾿Ιωαχὶμ τοῦ βασιλέως ᾿Ιούδα καὶ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἐξ οἴκου φυλακῆς αὐτοῦ.
28
28
И$ гл~а с ни'мъ бл~го, и^ да'сть прsтлъ е^мђ. сᲆвы'ше прsтлъ цр~ь и^же бя'ше с ни'мъ въ вављ=лонᲇ”
καὶ ἐλάλησε μετ᾿ αὐτοῦ ἀγαθὰ καὶ ἔδωκε τὸν θρόνον αὐτοῦ ἐπάνωθεν τῶν θρόνων τῶν βασιλέων τῶν μετ᾿ αὐτοῦ ἐν Βαβυλῶνι,
29
29
І$ и^змњни ри'зы е^готемни'чныя. и^ ја^дя'ше хлњбъ с ни'мъ вы'нђ, въ вся дн~и живота` свое^го”
καὶ ἠλλοίωσε τὰ ἱμάτια τῆς φυλακῆς αὐτοῦ καὶ ἤσθιεν ἄρτον διαπαντὸς ἐνώπιον αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ·
30
30
И$ пища е^го эT до'мђ цр~ьска, да'вана вы'нђ, и^ вс^е и^зобилїе въ' дн~и е^го. въ вся` дн~и живота е^го”
καὶ ἡ ἑστιατορία αὐτοῦ ἑστιατορία διαπαντὸς ἐδόθη αὐτῷ ἐξ οἴκου τοῦ βασιλέως λόγον ἡμέρας ἐν τῇ ἡμέρᾳ αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ.

Старий Заповіт

• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.

• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.

• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.

• Іс. • Єр. • Плач. • Вар. • Єз. • Дан.

• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.

Новий Заповіт

• Мф. • Мк. • Лк. • Ін.