|
Глава 24
|
Κεφάλαιο 24
|
|
1
|
1
|
|
Сы́не, не ревну́й муже́мъ злы́мъ, ниже́ возжелѣ́й бы́ти съ ни́ми:
|
ΥΙΕ, μὴ ζηλώσῃς κακοὺς ἄνδρας μηδὲ ἐπιθυμήσῃς εἶναι μετ᾿ αὐτῶν·
|
|
2
|
2
|
|
лжа́мъ бо поуча́єтся се́рдце и́хъ, и болѣ́зни устнѣ́ и́хъ глаго́лютъ.
|
ψευδῆ γὰρ μελετᾷ ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ πόνους τὰ χείλη αὐτῶν λαλεῖ.
|
|
3
|
3
|
|
Съ прему́дростію зи́ждется до́мъ и съ ра́зумомъ исправля́єтся.
|
μετὰ σοφίας οἰκοδομεῖται οἶκος καὶ μετὰ συνέσεως ἀνορθοῦται.
|
|
4
|
4
|
|
Съ чу́вствіємъ исполня́ются сокро́вища от вся́каго бога́тства честна́го и до́браго.
|
μετὰ αἰσθήσεως ἐμπίπλανται ταμιεῖα ἐκ παντὸς πλούτου τιμίου καὶ καλοῦ.
|
|
5
|
5
|
|
Лу́чше му́дрый крѣ́пкаго, и му́жъ ра́зумъ имѣ́яй земледѣ́лца вели́ка.
|
κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων γεωργίου μεγάλου.
|
|
6
|
6
|
|
Со управле́ніємъ быва́єтъ бра́нь, по́мощь же съ се́рдцемъ совѣ́тнымъ.
|
μετὰ κυβερνήσεως γίνεται πόλεμος, βοήθεια δὲ μετὰ καρδίας βουλευτικῆς.
|
|
7
|
7
|
|
Прему́дрость и мы́сль бла́га во вратѣ́хъ прему́дрыхъ: смы́сленніи не укланя́ются от зако́на Госпо́дня,
|
σοφία καὶ ἔννοια ἀγαθὴ ἐν πύλαις σοφῶν· σοφοὶ οὐκ ἐκκλίνουσιν ἐκ στόματος Κυρίου,
|
|
8
|
8
|
|
но совѣ́туютъ въ со́нмищихъ. Ненака́занныхъ срѣта́єтъ сме́рть,
|
ἀλλὰ λογίζονται ἐν συνεδρίοις. ἀπαιδεύτοις συναντᾷ θάνατος,
|
|
9
|
9
|
|
умира́єтъ же безу́мный во грѣсѣ́хъ. Нечистота́ му́жу губи́телю:
|
ἀποθνήσκει δὲ ἄφρων ἐν ἁμαρτίαις. ἀκαθαρσία δὲ ἀνδρὶ λοιμῷ
|
|
10
|
10
|
|
оскверни́тся въ де́нь зо́лъ и въ де́нь печа́ли, до́ндеже оскудѣ́єтъ.
|
ἐμμολυνθήσεται ἐν ἡμέρᾳ κακῇ καὶ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, ἕως ἂν ἐκλίπῃ.
|
|
11
|
11
|
|
Изба́ви ведо́мыя на сме́рть и искупи́ убива́ємыхъ, не щади́.
|
ρῦσαι ἀγομένους εἰς θάνατον καὶ ἐκπρίου κτεινομένους, μὴ φείσῃ·
|
|
12
|
12
|
|
А́ще же рече́ши: не вѣ́мъ сего́: разумѣ́й, я́ко Госпо́дь всѣ́хъ сердца́ вѣ́сть, и созда́вый дыха́ніє всѣ́мъ, се́й вѣ́сть вся́ческая, и́же возда́стъ кому́ждо по дѣло́мъ єго́.
|
ἐὰν δὲ εἴπῃς, οὐκ οἶδα τοῦτον, γίνωσκε ὅτι Κύριος καρδίας πάντων γινώσκει, καὶ ὁ πλάσας πνοὴν πᾶσιν, αὐτὸς οἶδε πάντα, ὃς ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.
|
|
13
|
13
|
|
Я́ждь ме́дъ, сы́не, бла́гъ бо є́сть со́тъ, да наслади́тся горта́нь тво́й:
|
φάγε μέλι, υἱέ, ἀγαθὸν γὰρ κηρίον, ἵνα γλυκανθῇ σου ὁ φάρυγξ·
|
|
14
|
14
|
|
си́це уразумѣ́єши прему́дрость душе́ю твоє́ю: а́ще бо обря́щеши, бу́детъ добра́ кончи́на твоя́, и упова́ніє не оста́витъ тебе́.
|
οὕτως αἰσθήσῃ σοφίαν τῇ σῇ ψυχῇ· ἐὰν γὰρ εὕρῃς, ἔσται καλὴ ἡ τελευτή σου, καὶ ἐλπίς σε οὐκ ἐγκαταλείψει.
|
|
15
|
15
|
|
Не приводи́ нечести́ваго на па́жить пра́ведныхъ, ниже́ прельща́йся насыще́ніємъ чре́ва:
|
μὴ προσαγάγῃς ἀσεβῆ νομῇ δικαίων μηδὲ ἀπατηθῇς χορτασίᾳ κοιλίας·
|
|
16
|
16
|
|
седмери́цею бо паде́тъ пра́ведный и воста́нетъ, нечести́віи же изнемо́гутъ въ злы́хъ.
|
ἑπτάκις γὰρ πεσεῖται δίκαιος καὶ ἀναστήσεται, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν κακοῖς.
|
|
17
|
17
|
|
А́ще паде́тъ вра́гъ тво́й, не обра́дуйся єму́, въ преткнове́ніи же єго́ не возноси́ся:
|
ἐὰν πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, μὴ ἐπιχαρῇς αὐτῷ, ἐν δὲ τῷ ὑποσκελίσματι αὐτοῦ μὴ ἐπαίρου·
|
|
18
|
18
|
|
я́ко у́зритъ Госпо́дь, и не уго́дно єму́ бу́детъ, и отврати́тъ я́рость свою́ от него́.
|
ὅτι ὄψεται Κύριος καὶ οὐκ ἀρέσει αὐτῷ, καὶ ἀποστρέψει τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ.
|
|
19
|
19
|
|
Не ра́дуйся о злодѣ́ющихъ и не ревну́й грѣ́шнымъ,
|
μὴ χαῖρε ἐπὶ κακοποιοῖς, μηδὲ ζήλου ἁμαρτωλούς·
|
|
20
|
20
|
|
не пребу́дутъ бо вну́цы лука́выхъ, свѣти́ло же нечести́выхъ уга́снетъ.
|
οὐ γὰρ μὴ γένηται ἔκγονα πονηρῷ, λαμπτὴρ δὲ ἀσεβῶν σβεσθήσεται.
|
|
21
|
21
|
|
Бо́йся Бо́га, сы́не, и царя́, и ни єди́ному же и́хъ проти́вися:
|
φοβοῦ τὸν Θεόν, υἱέ, καὶ βασιλέα καὶ μηθετέρῳ αὐτῶν ἀπειθήσῃς·
|
|
22
|
22
|
|
внеза́пу бо истя́жутъ нечести́выхъ, муче́нія же обои́хъ кто́ увѣ́сть? Сло́во сохраня́яй сы́нъ кромѣ́ поги́бели бу́детъ: пріє́мляй же прія́тъ о́ноє. Ничто́же ло́жно от язы́ка царе́ви да глаго́лется, и ни єди́на лжа́ от язы́ка єго́ да изы́детъ: ме́чь [є́сть] язы́къ царе́въ, а не пло́тянъ: и и́же а́ще пре́данъ бу́детъ, сокруши́тся: а́ще бо раздражи́тся я́рость єго́, со жи́лами человѣ́ки губи́тъ, и ко́сти человѣ́ческія пояда́єтъ и сожига́єтъ я́ко пла́мень, я́ко не ядо́мымъ бы́ти птенца́ми о́рлими. Мои́хъ слове́съ, сы́не, бо́йся, и пріи́мъ я́ пока́йся.
|
ἐξαίφνης γὰρ τίσονται τοὺς ἀσεβεῖς, τὰς δὲ τιμωρίας ἀμφοτέρων τίς γνώσεται; (Μασ. ΚΘ´,
|
|
23
|
27
|
|
Сія́ же ва́мъ смы́сленнымъ глаго́лю разумѣ́ти: срамля́тися лица́ на судѣ́ не добро́.
|
). 22α λόγον φυλασσόμενος υἱὸς ἀπωλείας ἐκτὸς ἔσται, δεχόμενος δὲ ἐδέξατο αὐτόν. 22β μηδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης βασιλεῖ λεγέσθω, καὶ οὐδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης αὐτοῦ οὐ μὴ ἐξέλθῃ. 22γ μάχαιρα γλῶσσα βασιλέως καὶ οὐ σαρκίνη, ὃς δ᾿ ἂν παραδοθῇ, συντριβήσεται· 22δ ἐὰν γὰρ ὀξυνθῇ ὁ θυμὸς αὐτοῦ, σὺν νεύροις ἀνθρώπους ἀναλίσκει, καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων κατατρώγει, καὶ συγκαίει ὥσπερ φλόξ, ὥστε ἄβρωτα εἶναι νεοσσοῖς ἀετῶν. (Μασ. Λ´,
|
|
24
|
1
|
|
Глаго́ляй нечести́ваго, я́ко пра́веденъ є́сть, про́клятъ от люді́й бу́детъ и возненави́дѣнъ во язы́цѣхъ:
|
). 22ε Τοὺς ἐμοὺς λόγους, υἱέ, φοβήθητι, καὶ δεξάμενος αὐτοὺς μετανόει· τάδε λέγει ὁ ἀνὴρ τοῖς πιστεύουσι Θεῷ, καὶ παύομαι·
|
|
25
|
2
|
|
облича́ющіи же лу́чшіи явя́тся, на ня́же пріи́детъ благослове́ніє бла́го:
|
ἀφρονέστατος γάρ εἰμι ἁπάντων ἀνθρώπων, καὶ φρόνησις ἀνθρώπων οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί·
|
|
26
|
3
|
|
и устнѣ́ облобыза́ютъ отвѣща́ющыя словеса́ бла́га.
|
Θεὸς δεδίδαχέ με σοφίαν, καὶ γνῶσιν ἁγίων ἔγνωκα.
|
|
27
|
4
|
|
Уготовля́й на исхо́дъ дѣла́ твоя́, и угото́вися на село́, и ходи́ вслѣ́дъ мене́, и сози́ждеши до́мъ тво́й.
|
τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη; τίς συνήγαγεν ἀνέμους ἐν κόλπῳ; τίς συνέστρεψεν ὕδωρ ἐν ἱματίῳ; τίς ἐκράτησε πάντων τῶν ἄκρων τῆς γῆς; τί ὄνομα αὐτῷ, ἢ τί ὄνομα τοῖς τέκνοις αὐτοῦ;
|
|
28
|
5
|
|
Не бу́ди свидѣ́тель лжи́въ на твоєго́ граждани́на, ниже́ пространя́йся твои́ма устна́ма.
|
πάντες γὰρ λόγοι Θεοῦ πεπυρωμένοι, ὑπερασπίζει δὲ αὐτὸς τῶν εὐλαβουμένων αὐτόν.
|
|
29
|
6
|
|
Не рцы́: и́мже о́бразомъ сотвори́ ми, сотворю́ єму́ и отмщу́ єму́, и́миже мя́ преоби́дѣ.
|
μὴ προσθῇς τοῖς λόγοις αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἐλέγξῃ σε καὶ ψευδὴς γένῃ.
|
|
30
|
7
|
|
Я́коже ни́ва му́жъ безу́мный, и я́ко віногра́дъ человѣ́къ скудоу́мный:
|
δύο αἰτοῦμαι παρὰ σοῦ, μὴ ἀφέλῃς μου χάριν πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν με·
|
|
31
|
8
|
|
а́ще оста́виши єго́, опустѣ́єтъ и траво́ю порасте́тъ ве́сь, и бу́детъ оста́вленъ, огра́ды же ка́менныя єго́ раскопа́ются.
|
μάταιον λόγον καὶ ψευδῆ μακράν μου ποίησον, πλοῦτον δὲ καὶ πενίαν μή μοι δῷς, σύνταξόν δέ μοι τὰ δέοντα καὶ τὰ αὐτάρκη,
|
|
32
|
9
|
|
Послѣди́ а́зъ пока́яхся, воззрѣ́хъ избра́ти наказа́ніє:
|
ἵνα μὴ πλησθεὶς ψευδὴς γένωμαι καὶ εἴπω· τίς με ὁρᾶ; ἢ πενηθεὶς κλέψω καὶ ὀμόσω τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.
|
|
33
|
10
|
|
ма́ло дремлю́, ма́ло же сплю́ и ма́ло объе́млю рука́ма пе́рси:
|
μὴ παραδῷς οἰκέτην εἰς χεῖρας δεσπότου, μήποτε καταράσηταί σε καὶ ἀφανισθῇς.
|
|
34
|
11
|
|
а́ще же сіє́ твори́ши, пріи́детъ предъиду́щи нищета́ твоя́ и ску́дость твоя́, я́ко бла́гъ тече́цъ.
|
ἔκγονον κακὸν πατέρα καταρᾶται, τὴν δὲ μητέρα οὐκ εὐλογεῖ.
|