|
Притчи соло'мони
|
ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ
|
|
Глvа, а~”
|
Κεφάλαιο 1
|
|
1
|
1
|
|
При'тча соло'мона сн~а двDа и^же црsтвова въ і^ил~ьтњх#”
|
ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ Σολομῶντος υἱοῦ Δαυίδ, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν ᾿Ισραήλ,
|
|
2
|
2
|
|
разђмњти прмDрость и^ накаꙁа'нїе” раꙁђмњти же словеса` мђ'дростїи”
|
γνῶναι σοφίαν καὶ παιδείαν νοῆσαί τε λόγους φρονήσεως
|
|
3
|
3
|
|
Прїа'ти же и^ꙁви'тїе словесъ, и^ разреше'нїе гада'нїи” Раꙁђмњти же пра'вдђ и^ и^стиннђ, и^ сђ'дъ и^справля'ти”
|
δέξασθαί τε στροφὰς λόγων νοῆσαί τε δικαιοσύνην ἀληθῆ καὶ κρίμα κατευθύνειν,
|
|
4
|
4
|
|
да да'стъ неꙁло'бивымъ хђдож#ство” ѓ%трокђ же ю'нђ, чю'в#ствїе, и^ прмDрость”
|
ἵνα δῷ ἀκάκοις πανουργίαν, παιδὶ δὲ νέῳ αἴσθησίν τε καὶ ἔννοιαν·
|
|
5
|
5
|
|
сего послђшавъ мђ'дрыи, премђдрње бђ'детъ” А^ раꙁђ'мныи, строи'телство стя'житъ”
|
τῶνδε γὰρ ἀκούσας σοφὸς σοφώτερος ἔσται, ὁ δὲ νοήμων κυβέρνησιν κτήσεται.
|
|
6
|
6
|
|
раꙁђмњ'етъ же при'тча и^ те'мно сло'во” гл~анїа же прмDрыхъ и^ гада'нїа”
|
νοήσει τε παραβολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον ρήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα.
|
|
7
|
7
|
|
Нача'ло прмDрости стра'хъ гн~ь” ра'зђм# же, бл~гъ всњмъ творя'щиM ю&” Бл~говњ'рїе же на б~а, и^ нача'ла чю'в#ствїа” прмDрость же и^ накаꙁа'нїе, нечести'вїи ё^ничижа'ютъ”
|
᾿Αρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου, σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσι αὐτήν· εὐσέβεια δὲ εἰς Θεὸν ἀρχὴ αἰσθήσεως, σοφίαν δὲ καὶ παιδείαν ἀσεβεῖς ἐξουθενήσουσιν.
|
|
8
|
8
|
|
Слы'ши сн~ђ накаꙁа'нїе эTц~а твоего, и^ не эTрини накаꙁа'нїа мт~ре твоеа”
|
ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου καὶ μὴ ἀπώσῃ θεσμοὺς μητρός σου·
|
|
9
|
9
|
|
Вњне'цъ бо блгDти прїимеши на твоем# връсњ, и^ гри'внђ ꙁла'тђ ѓ^ своеи# выи”
|
στέφανον γὰρ χαρίτων δέξῃ σῇ κορυφῇ καὶ κλοιὸν χρύσεον περὶ σῷ τραχήλῳ.
|
|
10
|
10
|
|
Сн~е да не прельстя'тъ тебе мђ'жи нечестивїи, не въсхощи` же
|
υἱέ, μή σε πλανήσωσιν ἄνδρες ἀσεβεῖς, μηδὲ βουληθῇς,
|
|
11
|
11
|
|
а%ще ё^моля'тᲆ тя гл~ющи” пои^ди` с на'ми причасᲄи'ся крови, покры'емъ же в ꙁемли` мђжа пра'веDна беꙁ# пра'вды”
|
ἐὰν παρακαλέσωσί σε λέγοντες· ἐλθὲ μεθ᾿ ἡμῶν, κοινώνησον αἵματος, κρύψωμεν δὲ εἰς γῆν ἄνδρα δίκαιον ἀδίκως,
|
|
12
|
12
|
|
пожрем# же е^го, ја%ко а'дъ жива” и^ во'ꙁмемъ па'мять е^го эT ꙁемля`,
|
καταπίωμεν δὲ αὐτὸν ὥσπερ ᾅδης ζῶντα καὶ ἄρωμεν αὐτοῦ τὴν μνήμην ἐκ γῆς·
|
|
13
|
13
|
|
стяжа'нїе е^го мно'го прїимемъ” и^спо'лнимᲆ домы наша коры'стїю,
|
τὴν κτῆσιν αὐτοῦ τὴν πολυτελῆ καταλαβώμεθα, πλήσωμεν δὲ οἴκους ἡμετέρους σκύλων·
|
|
14
|
14
|
|
жре'бїи же твои положи` с на'ми” ѓ'бще же влагалище стя'жемъ вси`, и^ вре'тище е^ди'но да бђ'детъ всњмъ намъ”
|
τὸν δὲ σὸν κλῆρον βάλε ἐν ἡμῖν, κοινὸν δὲ βαλάντιον κτησώμεθα πάντες, καὶ μαρσίππιον ἓν γενηθήτω ἡμῖν.
|
|
15
|
15
|
|
Не ходи` в пђть с ними, ё^клони же но'гђ твою эT стеꙁъ и'хъ”
|
μὴ πορευθῆς ἐν ὁδῷ μετ᾿ αὐτῶν, ἔκλινον δὲ τὸν πόδα σου ἐκ τῶν τρίβων αὐτῶν·
|
|
16
|
16
|
|
Но'гы бо и'хъ, на ꙁло` ри'щђтъ, и^ ско'ры сђ'ть на проли'тїе крове”
|
οἱ γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσι καὶ ταχινοὶ τοῦ ἐκχέαι αἷμα·
|
|
17
|
17
|
|
Не бес пра'вды бо пропина'ются мрежа пернатымᲆ,
|
οὐ γὰρ ἀδίκως ἐκτείνεται δίκτυα πτερωτοῖς.
|
|
18
|
18
|
|
тїи бо ё^бїе'нїю ѓ^бща'ются, събира'юT себњ ꙁлаа” раꙁрђше'нїе же мђже'и ꙁаконопрестђп#никъ ꙁл^а”
|
αὐτοὶ γὰρ οἱ φόνου μετέχοντες θησαυρίζουσιν ἑαυτοῖς κακά, ἡ δὲ καταστροφὴ ἀνδρῶν παρανόμων κακή.
|
|
19
|
19
|
|
Се^ сђть пђтїе всњX творя'щихъ беꙁако'нїе, нечестїем# бо, дш~ю свою` эTе'млютъ”
|
αὗται αἱ ὁδοί εἰσι πάντων τῶν συντελούντων τὰ ἄνομα· τῇ γὰρ ἀσεβείᾳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἀφαιροῦνται.
|
|
20
|
20
|
|
прмDрость въ и^схо'дищихъ пое'тся” въ пђтехъ же дръꙁнове'нїе в#во'дитъ”
|
Σοφία ἐν ἐξόδοις ὑμνεῖται, ἐν δὲ πλατείαις παρρησίαν ἄγει·
|
|
21
|
21
|
|
На връсњх# же стњ'нъ забра'лныхᲆ проповњ'дђется, въ вра'тњхъ же силныхъ присњди'тъ, и^ въ вра'тњхъ гра'да дерза'ющи гл~етᲆ”
|
ἐπ᾿ ἄκρων τειχέων κηρύσσεται, ἐπὶ δὲ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐπὶ δὲ πύλαις πόλεως θαρροῦσα λέγει·
|
|
22
|
22
|
|
е^ли'ко ё^бо лњтъ неꙁло'бивїи дръжаTся пра'вды не постыдя'тся” а^ беꙁђ'мнїи, досаже'нїю сђть по'хотницы, нечести'вїи бывше” Въꙁненавидњша чю'в#ствїе,
|
ὅσον ἂν χρόνον ἄκακοι ἔχωνται τῆς δικαιοσύνης, οὐκ αἰσχυνθήσονται· οἱ δὲ ἄφρονες, τῆς ὕβρεως ὄντες ἐπιθυμηταί, ἀσεβεῖς γενόμενοι ἐμίσησαν αἴσθησιν
|
|
23
|
23
|
|
и^ пови'нни быша ѓ^бличе'нїемъ” Се^ преDлага'ю вамъ, моего дх~а гл~анїе” наё^чю же ваs мое^мђ словеси”
|
καὶ ὑπεύθυνοι ἐγένοντο ἐλέγχοις, ἰδοὺ προήσομαι ὑμῖν ἐμῆς πνοῆς ρῆσιν, διδάξω δὲ ὑμᾶς τὸν ἐμὸν λόγον.
|
|
24
|
24
|
|
Поне'же ꙁваX и^ не послђшасте мене, простира'хᲆ словеса` и^ не внима'стњ”
|
ἐπειδὴ ἐκάλουν καὶ οὐχ ὑπηκούσατε καὶ ἐξέτεινα λόγους καὶ οὐ προσείχετε,
|
|
25
|
25
|
|
но эTмњта'сте моа` совњты, и^ мои'хъ ѓ^бличе'нїи не внима'сте”
|
ἀλλὰ ἀκύρους ἐποιεῖτε ἐμᾶς βουλάς, τοῖς δὲ ἐμοῖς ἐλέγχοις οὐ προσείχετε,
|
|
26
|
26
|
|
Тњм# же и^ а^ꙁъ вашеи поги'бели посмњю'ся, пора'дђю же ся всегда`, а%ще прїидетъ вамᲆ погы'бель”
|
τοιγαροῦν κἀγὼ τῇ ὑμετέρᾳ ἀπωλείᾳ ἐπιγελάσομαι, καταχαροῦμαι δὲ ἡνίκα ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος,
|
|
27
|
27
|
|
и^ли ја%ко млъва на вы внеꙁаа^пђ раꙁоре'нїе подобно бђ'рїи прїидеT, и^ли е^гда` вамъ прїидетъ печа'ль и^ гра'дђ ѓ^бъстоа'нїе”
|
καὶ ὡς ἂν ἀφίκηται ὑμῖν ἄφνω θόρυβος, ἡ δὲ καταστροφὴ ὁμοίως καταιγίδι παρῇ, καὶ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν θλῖψις καὶ πολιορκία ἢ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος.
|
|
28
|
28
|
|
Бђ'детᲆ бо е^гда` приꙁове'те мя, а%ꙁ# же не послђшаю ваs” вꙁы'щђтъ мене ꙁлїи и^ не ѓ^бря'щTђ”
|
ἔσται γὰρ ὅταν ἐπικαλέσησθέ με, ἐγὼ δὲ οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν· ζητήσουσί με κακοί, καὶ οὐχ εὑρήσουσιν·
|
|
29
|
29
|
|
Въꙁненавидњша бо прмDрость” и^ стра'ха гн~я, не и^ꙁво'лиша”
|
ἐμίσησαν γὰρ σοφίαν, τὸν δὲ λόγον τοῦ Κυρίου οὐ προείλαντο,
|
|
30
|
30
|
|
Не хотя'хђ бо внима'ти мои^хъ совњтъ, подража'хђ бо моа` ѓ^блече'нїа”
|
οὐδὲ ἤθελον ἐμαῖς προσέχειν βουλαῖς, ἐμυκτήριζον δὲ ἐμοὺς ἐλέγχους.
|
|
31
|
31
|
|
тњм#же ё^бо снњдя'тᲆ своиX пђтїи плоды`, и^ свое'а не'чести насы'тятся”
|
τοιγαροῦν ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρποὺς καὶ τῆς ἑαυτῶν ἀσεβείας πλησθήσονται·
|
|
32
|
32
|
|
Зане` бо ѓ^би'дяхђ младыя ё^бїе'ни бђ'дTђ, и^спыта'нїе нечестивыя, гђ'бит#”
|
ἀνθ᾿ ὧν γὰρ ἠδίκουν νηπίους, φονευθήσονται, καὶ ἐξετασμὸς ἀσεβεῖς ὀλεῖ.
|
|
33
|
33
|
|
Слђшаяи# же мене` всели'тся на ё^пова'нїе, и^же беꙁ#млъствиT беꙁ# стра'ха, эT всякого ꙁла”
|
ὁ δὲ ἐμοῦ ἀκούων κατασκηνώσει ἐπ᾿ ἐλπίδι καὶ ἡσυχάσει ἀφόβως ἀπὸ παντὸς κακοῦ.
|
|
Глvа, в~”
|
Κεφάλαιο 2
|
|
1
|
1
|
|
Сн~е, а%ще прїимъ гл~ы моа и^ ꙁа'повњди в себњ с#кры'еши”
|
ΥΙΕ, ἐὰν δεξάμενος ρῆσιν ἐμῆς ἐντολῆς κρύψῃς παρὰ σεαυτῷ,
|
|
2
|
2
|
|
Послђшаетъ премђ'дрости твое` ё'хо” и^ приложи'ши срDце свое ра'зђмђ” Приложи'ша и^ в накаꙁа'нїе сн~ђ твое^мђ”
|
ὑπακούσεται σοφία τὸ οὖς σου, καὶ παραβαλεῖς καρδίαν σου εἰς σύνεσιν, παραβαλεῖς δὲ αὐτὴν ἐπὶ νουθέτησιν τῷ υἱῷ σου.
|
|
3
|
3
|
|
а%ще бо премђ'дрость призове'ши и^ ра'зђмђ даси` глаs твои” чю'в#ства же в#зы'щеши, гла'сомъ великымъ”
|
ἐὰν γὰρ τὴν σοφίαν ἐπικαλέσῃ καὶ τῇ συνέσει δῷς φωνήν σου, τὴν δὲ αἴσθησιν ζητήσῃς μεγάλῃ τῇ φωνῇ,
|
|
4
|
4
|
|
И^ а'ще вꙁы'щеши ея`, ја%ко сребра ја%ко сокровища пои'щеши ея`”
|
καὶ ἐὰν ζητήσῃς αὐτὴν ὡς ἀργύριον καὶ ὡς θησαυροὺς ἐξερευνήσῃς αὐτήν,
|
|
5
|
5
|
|
тогда раꙁђмњ'еши бо'яꙁнь гн~ю и^ ра'зђмъ бж~їи ѓ^бря'щеши”
|
τότε συνήσεις φόβον Κυρίου καὶ ἐπίγνωσιν Θεοῦ εὑρήσεις.
|
|
6
|
6
|
|
ја%ко г~ь даеT премђ'дрость, и^ эT лица` е^го поꙁна'нїе, и^ ра'ꙁђмᲆ”
|
ὅτι Κύριος δίδωσι σοφίαν, καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ γνῶσις καὶ σύνεσις·
|
|
7
|
7
|
|
и^ щади'тъ и^справля'ющимъ сп~снїе” ꙁащища'етъ же ше'ствїа и^хъ,
|
καὶ θησαυρίζει τοῖς κατορθοῦσι σωτηρίαν, ὑπερασπιεῖ τὴν πορείαν αὐτῶν
|
|
8
|
8
|
|
съхранитъ пђть ѓ^правда'нїи” и^ пђ'ть хва'лящимъ е^го съхранитъ”
|
τοῦ φυλάξαι ὁδοὺς δικαιωμάτων καὶ ὁδὸν εὐλαβουμένων αὐτὸν διαφυλάξει.
|
|
9
|
9
|
|
Тогда` раꙁђмњ'еши правдђ и^ сђдъ, и^ и^справиши вся твоа бл~гаа”
|
τότε συνήσεις δικαιοσύνην καὶ κρίμα καὶ κατορθώσεις πάντας ἄξονας ἀγαθούς.
|
|
10
|
10
|
|
А%ще бо прїидетъ премђ'дрость в# твое` помышле'нїе, а^ чю'в#ство дш~и твоеи добро быти и^ꙁво'лится”
|
ἐὰν γὰρ ἔλθῃ ἡ σοφία εἰς σὴν διάνοιαν, ἡ δὲ αἴσθησις τῇ σῇ ψυχῇ καλὴ εἶναι δόξῃ,
|
|
11
|
11
|
|
Совњтъ до'бръ съхранитъ тя, смышле'нїе же преподобно съблюде'тъ тя”
|
βουλὴ καλὴ φυλάξει σε, ἔννοια δὲ ὁσία τηρήσει σε,
|
|
12
|
12
|
|
да и^ꙁба'витъ тя эT пђти` ꙁла, и^ эT чл~ка гл~юща, ничто'же вњрно”
|
ἵνα ρύσηταί σε ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς καὶ ἀπὸ ἀνδρὸς λαλοῦντος μηδὲν πιστόν.
|
|
13
|
13
|
|
А^ ѓ^ста'вльшеи пђти` пра'выя ходи'ти пђтемъ непра'вымᲆ,
|
ὦ οἱ ἐγκαταλείποντες ὁδοὺς εὐθείας τοῦ πορεύεσθαι ἐν ὁδοῖς σκότους·
|
|
14
|
14
|
|
и^ веселя'щихся ѓ^ злыX и^ ра'дђющеся ѓ^ сверше'нїи ꙁла”
|
οἱ εὐφραινόμενοι ἐπὶ κακοῖς καὶ χαίροντες ἐπὶ διαστροφῇ κακῆ·
|
|
15
|
15
|
|
и'хже пђти стропо'тни, скривлена колеса` и^хъ дале'че тя творя'тᲆ эT пђти пра'ва”
|
ὧν αἱ τρίβοι σκολίαι καὶ καμπύλαι αἱ τροχιαὶ αὐτῶν
|
|
16
|
16
|
|
и^ чю'жда эT пра'веDныя мы'сли” Сн~е да не пости'гнетъ тя ꙁолъ совTњ
|
τοῦ μακράν σε ποιῆσαι ἀπὸ ὁδοῦ εὐθείας καὶ ἀλλότριον τῆς δικαίας γνώμης.
|
|
17
|
17
|
|
ѓ^ста'вляя ё^че'нїе ю%ности, и^ забывыи ꙁавњтъ бж~їи”
|
υἱέ, μή σὲ καταλάβῃ κακὴ βουλή, ἡ ἀπολιποῦσα διδασκαλίαν νεότητος καὶ διαθήκην θείαν ἐπιλελησμένη·
|
|
18
|
18
|
|
положи'лᲆ бо е%сть при смерти домъ свои, и^ въ а'дъ съ беꙁђ'мными колеса` своа”
|
ἔθετο γὰρ παρὰ τῷ θανάτῳ τὸν οἶκον αὐτῆς καὶ παρὰ τῷ ἅδῃ μετὰ τῶν γηγενῶν τοὺς ἄξονας αὐτῆς.
|
|
19
|
19
|
|
Вси ходя`щеи по немъ не въꙁвратя'тся, ниже пости'гнђтъ сте'ꙁъ пра'веDных#” ни бо пости'гнетъ и^X лњта живота”
|
πάντες οἱ πορευόμενοι ἐν αὐτῇ οὐκ ἀναστρέψουσιν, οὐδὲ μὴ καταλάβωσι τρίβους εὐθείας· οὐ γὰρ καταλαμβάνονται ὑπὸ ἐνιαυτῶν ζωῆς.
|
|
20
|
20
|
|
А%ще бо быша ходили въ пђти` бл~гы, ѓ^брњ'ли ё^бо быша стеꙁя` пра'веDных# гла'дкы”
|
εἰ γὰρ ἐπορεύοντο τρίβους ἀγαθάς, εὕροσαν ἂν τρίβους δικαιοσύνης λείας.
|
|
21
|
21
|
|
Бла'ꙁи бђ'дђтъ жи'тели на ꙁемли`, неꙁлоби'вїи же ѓ^ста'нђтъ на не'и” ја%ко пра'вїи насе'лятᲆ ꙁеMлю, прпDбнїи ѓ^ста'нђтъ на не'и”
|
χρηστοὶ ἔσονται οἰκήτορες γῆς, ἄκακοι δὲ ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ· ὅτι εὐθεῖς κατασκηνώσουσι γῆν, καὶ ὅσιοι ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ.
|
|
22
|
22
|
|
Пђтїе нечести'выхъ эT ꙁемля` погы'бнђт#, ꙁаконопрестђ'пницы же, и^зри'нђт#ся эT нея`”
|
ὁδοὶ ἀσεβῶν ἐκ γῆς ὀλοῦνται, οἱ δὲ παράνομοι ἐξωσθήσονται ἀπ᾿ αὐτῆς.
|
|
Глvа, г~”
|
Κεφάλαιο 3
|
|
1
|
1
|
|
Сн~е мои= гл~ы ꙁако'на не ꙁабыва'и” гл~ы же моа`, да съблюде'тъ твое срDце”
|
ΥΙΕ, ἐμῶν νομίμων μὴ ἐπιλανθάνου, τὰ δὲ ρήματά μου τηρείτω σὴ καρδία·
|
|
2
|
2
|
|
длъго`тђ бо житїа`, и^ лᲇта жи'ꙁни и^ ми'ра приложитᲆ ти”
|
μῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς καὶ εἰρήνην προσθήσουσί σοι.
|
|
3
|
3
|
|
Млsтыня и^ вњ'ры, да не ѓ^ста'нђтъ тебе`, приложи' же я& и^ на своеи# вы'и” и^ напиши я& на скрижа'ли срDца твоего
|
ἐλεημοσύναι καὶ πίστεις μὴ ἐκλιπέτωσάν σε, ἄφαψαι δὲ αὐτὰς ἐπὶ σῷ τραχήλῳ, καὶ εὑρήσεις χάριν·
|
|
4
|
4
|
|
и^ ѓ^бря'щеши блгDть” И^ помышля'и до'брое преD бг~мъ и^ чл~кы”
|
καὶ προνοοῦ καλὰ ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀνθρώπων.
|
|
5
|
5
|
|
бђ'ди же ё^пова'я всњмъ срDцемъ на б~а” А^ своею премђ'дростїю не велича'ися”
|
ἴσθι πεποιθὼς ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ ἐπὶ Θεῷ ἐπὶ δὲ σῇ σοφίᾳ μὴ ἐπαίρου·
|
|
6
|
6
|
|
въ всњX пђте'хъ твоиX ꙁна'и е^я`” да и^справитᲆ пђти твоа`”
|
ἐν πάσαις ὁδοῖς σου γνώριζε αὐτήν, ἵνα ὀρθοτομῇ τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου μὴ προσκόψῃ.
|
|
7
|
7
|
|
Не бђ'ди мђдръ ѓ^ себњ, бо'и же ся б~а и^ ё^клонися эT вся'кого ꙁла`”
|
μὴ ἴσθι φρόνιμος παρὰ σεαυτῷ, φοβοῦ δὲ τὸν Θεὸν καὶ ἔκκλινε ἀπὸ παντὸς κακοῦ·
|
|
8
|
8
|
|
Тогда` и^сцњле'нїе бђдет# тњ'лђ твоемђ, и^ прилежа'нїе ко'стеM твоимъ”
|
τότε ἴασις ἔσται τῷ σώματί σου καὶ ἐπιμέλεια τοῖς ὀστέοις σου.
|
|
9
|
9
|
|
Чти` г~а эT пра'веDных# твои^хъ трђдо'въ, и^ нача'тъкы да'и е^мђ эT пра'веDныхъ твоихъ плодъ”
|
τίμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης,
|
|
10
|
10
|
|
да и^спо'лнятся житница твоа` мно'жествомᲆ пшени'ца, вино' же точила твоа да и^стача'ютᲆ”
|
ἵνα πίμπληται τὰ ταμιεῖά σου πλησμονῆς σίτῳ, οἴνῳ δὲ αἱ ληνοί σου ἐκβλύζωσιν.
|
|
11
|
11
|
|
Сн~е не пренемага'и в ꙁако'нњ гн~и, ни ѓ^слабњ'и эT него` ѓ^блича'емъ”
|
Υἱέ, μὴ ὀλιγώρει παιδείας Κυρίου, μηδὲ ἐκλύου ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος·
|
|
12
|
12
|
|
Е^го'же бо лю'битᲆ г~ь, того` и^ нака'зђ^етъ, и^ бїе'тъ вся'кого сн~а эTц~ъ е^го'же прїе'млетъ”
|
ὃν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος παιδεύει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται.
|
|
13
|
13
|
|
Блаженъ чл~къ и^же ѓ^брњте прмDрость” и^ смертенъ и^же ё^вњдњ прмDрость”
|
μακάριος ἄνθρωπος ὃς εὗρε σοφίαν καὶ θνητὸς ὃς εἶδε φρόνησιν·
|
|
14
|
14
|
|
Лђ'че бо тђ кђпова'ти, не'жели ꙁла'та и^ сребра` сокро'вища”
|
κρεῖσσον γὰρ αὐτὴν ἐμπορεύεσθαι ἢ χρυσίου καὶ ἀργυρίου θησαυρούς.
|
|
15
|
15
|
|
дража'иши е^сть ка'менїа многоцњ'ннаго” Не проти'вится е'и ничто же лђкаво, ꙁна'чна е^сть всњмъ приближа'ющимся е'и” Вся'ко же, недосто'и#но е'и е^сть”
|
τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν, οὐκ ἀντιτάξεται αὐτῇ οὐδὲν πονηρόν· εὔγνωστός ἐστι πᾶσι τοῖς ἐγγίζουσιν αὐτῇ, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστι.
|
|
16
|
16
|
|
долгота` б^о житїа` и^ лњта живота`, в# десници е^я`” и^ в шђ'ици е^я`, богаTство и^ сла'ва” эT ё%стъ е^я` и^схо'дит# пра'вда, ꙁако'нъ же и^ млsть, на ја%ꙁы'цњ но'ситъ”
|
μῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτῆς, ἐν δὲ τῇ ἀριστερᾷ αὐτῆς πλοῦτος καὶ δόξα· ἐκ τοῦ στόματος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνη, νόμον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ.
|
|
17
|
17
|
|
Пђтїе е^я`, пђтїе добри” и^ вся стеꙁя е^я` ми'рны”
|
αἱ ὁδοὶ αὐτῆς ὁδοὶ καλαί, καὶ πᾶσαι αἱ τρίβοι αὐτῆς ἐν εἰρήνῃ·
|
|
18
|
18
|
|
дрњво живо'тное е^сть, всњмъ дръжа'щимся е^я`” и^ въскланя'ющеся на ню, ја%ко на' г~а, тве'рда”
|
ξύλον ζωῆς ἐστι πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτῆς, καὶ τοῖς ἐπερειδομένοις ἐπ᾿ αὐτὴν ὡς ἐπὶ Κύριον ἀσφαλής.
|
|
19
|
19
|
|
б~ъ прмDростїю ꙁе'млю ѓ^снова, ё^гото'ва же нб~са мђ'дростїю”
|
ὁ Θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ἡτοίμασε δὲ οὐρανοὺς φρονήσει·
|
|
20
|
20
|
|
ра'ꙁђмомъ же е^го, бе'ꙁдны съкрђши'шася, ѓ%блацы же поточи'ша ро'сы”
|
ἐν αἰσθήσει ἄβυσσοι ἐρράγησαν, νέφη δὲ ἐρρύησαν δρόσους.
|
|
21
|
21
|
|
Сн~е не эTпади`, съблюди' же мои совTњ и^ помышле'нїе”
|
Υἱέ, μὴ παραρρυῇς, τήρησον δὲ ἐμὴν βουλὴν καὶ ἔννοιαν,
|
|
22
|
22
|
|
да поживе'тᲆ дш~а твоа, и^ блгDть бђдетъ при вы'и твое'и#” Бђ'деT же и^сцњле'нїе пло'темъ твои^мъ, и^ приложе'нїе ко'стемъ твои^мъ”
|
ἵνα ζήσῃ ἡ ψυχή σου, καὶ χάρις ᾖ περὶ σῷ τραχήλῳ. ἔσται δὲ ἴασις ταῖς σαρξί σου καὶ ἐπιμέλεια τοῖς σοῖς ὀστέοις,
|
|
23
|
23
|
|
да хо'диши надᲇяся в ми'ре, въ все'мъ пђти` твое^мъ” а^ нога` твоа не по'ткнется”
|
ἵνα πορεύῃ πεποιθὼς ἐν εἰρήνῃ πάσας τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου οὐ μὴ προσκόψῃ·
|
|
24
|
24
|
|
А%ще бо сњди'ши, беZ боја%зни бђ'деши” а%ще ли спи'ши, сла'докъ со'нъ твои”
|
ἐὰν γὰρ κάθῃ, ἄφοβος ἔσῃ, ἐὰν δὲ καθεύδῃς, ἡδέως ὑπνώσεις·
|
|
25
|
25
|
|
и^ не ё^бои'шися стра'ха нашеDша на тя” н^иже ё^стрњмле'нїа эT нечестивыхъ нашеDша”
|
καὶ οὐ φοβηθήσῃ πτόησιν ἐπελθοῦσαν, οὐδὲ ὁρμὰς ἀσεβῶν ἐπερχομένας·
|
|
26
|
26
|
|
г~ь бо бђдетъ на всњхъ пђте'хъ твои^хъ, и^ ё^тверди'тъ но'гђ твою да не по'ткнешися”
|
ὁ γὰρ Κύριος ἔσται ἐπὶ πασῶν ὁδῶν σου καὶ ἐρείσει σὸν πόδα, ἵνα μὴ σαλευθῇς.
|
|
27
|
27
|
|
Не эTи^ми бл~готвори'ти требђ'ющемђ, е^гда` и%матъ рђка твоа` помага'ти”
|
μὴ ἀπόσχῃ εὖ ποιεῖν ἐνδεῆ, ἡνίκα ἂν ἔχῃ ἡ χείρ σου βοηθεῖν·
|
|
28
|
28
|
|
Не рци` эTше'дъ въꙁвра'щђся и^ ё'трᲇе да'м#” Си'лнђ ти сђ'щђ бл~готвори'ти, не вᲇси бо что твори'тᲆ находя'и”
|
μὴ εἴπῃς· ἐπανελθὼν ἐπάνηκε, αὔριον δώσω, δυνατοῦ σου ὄντος εὖ ποιεῖν· οὐ γὰρ οἶδας τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα.
|
|
29
|
29
|
|
Не кђ'и на' дрђга свое^го ꙁла`, прише'лца сђща и^ ё^пова'юща на тя”
|
μὴ τέκταινε ἐπὶ σὸν φίλον κακὰ παροικοῦντα καὶ πεποιθότα ἐπὶ σοί.
|
|
30
|
30
|
|
Не враждђ'и на чл~ка безђма`, да нњ'что на тя съдᲇе'тъ ꙁло`”
|
μὴ φιλεχθρήσῃς πρὸς ἄνθρωπον μάτην, μήτι σε ἐργάσηται κακόν.
|
|
31
|
31
|
|
Не стяжи` ꙁлыхъ мђ'жїи поноше'нїе, ни въꙁревнђи пђтемъ и^хъ”
|
μὴ κτήσῃ κακῶν ἀνδρῶν ὀνείδη, μηδὲ ζηλώσῃς τὰς ὁδοὺς αὐτῶν·
|
|
32
|
32
|
|
Нечи'стᲆ бо преD г~мъ вся'къ ꙁаконопрестђ'пникᲆ” с пра'веDными же не счетава'ется”
|
ἀκάθαρτος γὰρ ἔναντι Κυρίου πᾶς παράνομος, ἐν δὲ δικαίοις οὐ συνεδριάζει.
|
|
33
|
33
|
|
Кля'тва гн~я в домњхъ нечести'выхъ” двори' же правеDныхъ блsвя'тся”
|
κατάρα Θεοῦ ἐν οἴκοις ἀσεβῶν, ἐπαύλεις δὲ δικαίων εὐλογοῦνται.
|
|
34
|
34
|
|
г~ь го'рдымъ проти'вится” смире'нымъ же дае'тъ блгDть”
|
Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν.
|
|
35
|
35
|
|
Сла'вђ прмDрїи наслњ'дяT” нечести'вїи же въꙁно'сяT досаже'нїе”
|
δόξαν σοφοὶ κληρονομήσουσιν, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὕψωσαν ἀτιμίαν.
|
|
Глvа, д~”
|
Κεφάλαιο 4
|
|
1
|
1
|
|
Суслы'шите дњти наказа'нїе эTч~е. и^ вне'млњте раꙁђмᲇва'ти помышле'нїе”
|
ΑΚΟΥΣΑΤΕ, παῖδες, παιδείαν πατρὸς καὶ προσέχετε γνῶναι ἔννοιαν·
|
|
2
|
2
|
|
даръ бл~гъ даю` вамъ, сло'ва моего не ѓ^ставля'ите”
|
δῶρον γὰρ ἀγαθὸν δωροῦμαι ὑμῖν, τὸν ἐμὸν νόμον μὴ ἐγκαταλίπητε.
|
|
3
|
3
|
|
Сн~ъ бо быхъ и^ а'ꙁъ послђшливъ эTц~ђ, и^ вᲆзлю'бленъ сыи преD лице'мъ матере.
|
υἱὸς γὰρ ἐγενόμην κἀγὼ πατρὶ ὑπήκοος καὶ ἀγαπώμενος ἐν προσώπῳ μητρός,
|
|
4
|
4
|
|
ја%же гл~аста и^ ё^чяста мя” да ё^твержа'ется наше слово в# твоеM срDци. съхраня'и ꙁаповᲇди и^ не забыва'и”
|
οἳ ἐδίδασκόν με καὶ ἔλεγον· ἐρειδέτω ὁ ἡμέτερος λόγος εἰς σὴν καρδίαν· φύλασσε ἐντολάς, μὴ ἐπιλάθῃ
|
|
5
|
5
|
|
стяжи разђм#, не ё^клонися эT гл~ъ ё^стъ моиX” ниже пре'зри гл~анїе моиX ё%стъ,
|
μηδὲ παρίδῃς ρῆσιν ἐμοῦ στόματος,
|
|
6
|
6
|
|
не ѓ^ста'ви его и^ и^ме'тся тебе. похощи е^мђ и^ съблюде'т# тя”
|
μηδὲ ἐγκαταλίπῃς αὐτήν, καὶ ἀνθέξεταί σου· ἐράσθητι αὐτῆς, καὶ τηρήσει σε·
|
|
7
|
8
|
|
Нача'токъ премDрости стяжа'ти премђдрость, и^ въ вся'комъ стяжа'нїи твоемᲆ, стяжи` раꙁђмђ”
|
περιχαράκωσον αὐτήν, καὶ ὑψώσει σε· τίμησον αὐτήν, ἵνα σε περιλάβῃ,
|
|
8
|
9
|
|
взы'щи е^го и^ възнесе'тъ тя. почти` е^я` да тя ѓ^быи^метъ,
|
ἵνα δῷ τῇ σῇ κεφαλῇ στέφανον χαρίτων, στεφάνῳ δὲ τρυφῆς ὑπερασπίσῃ σου.
|
|
9
|
10
|
|
да да'стъ главњ твоеи, вњне'ць блsвнъ” вњнце'м# же пи'щномъ защи'титъ тя”
|
῎Ακουε, υἱέ, καὶ δέξαι ἐμοὺς λόγους, καὶ πληθυνθήσεται ἔτη ζωῆς σου, ἵνα σοι γένωνται πολλαὶ ὁδοὶ βίου·
|
|
10
|
11
|
|
Слы'ши сн~е и^ прїи^ми моа словеса`, и^ ё^мно'жатся лњта живота` твое^го. да ᲄи бђ'дђтъ мно'ꙁи пђти животђ`”
|
ὁδοὺς γὰρ σοφίας διδάσκω σε, ἐμβιβάζω δέ σε τροχιαῖς ὀρθαῖς.
|
|
11
|
12
|
|
пђте'мᲆ бо прмDрости ё^чю тя, наставля'ю же тебе` на тече'нїа правая”
|
ἐὰν γὰρ πορεύῃ, οὐ συγκλεισθήσεταί σου τὰ διαβήματα, ἐὰν δὲ τρέχῃς οὐ κοπιάσεις.
|
|
12
|
13
|
|
а'ще бо хо'диши, не ꙁа'пнђтся стопы твоя`” а%ще ли тече'ши, не трђди'шися”
|
ἐπιλαβοῦ ἐμῆς παιδείας, μὴ ἀφῇς, ἀλλὰ φύλαξον αὐτὴν σεαυτῷ εἰς ζωήν σου.
|
|
13
|
14
|
|
И$ми'ся по мое накаꙁа'нїе, не эTпђсти'ся” съхрани я& себњ в животъ твои”
|
ὁδοὺς ἀσεβῶν μὴ ἐπέλθῃς, μηδὲ ζηλώσῃς ὁδοὺς παρανόμων·
|
|
14
|
15
|
|
на пђть нечести'вых# не наиди`” не възревнђ'и пђтеM законопрестђ'пникъ”
|
ἐν ᾧ ἂν τόπῳ στρατοπεδεύσωσι, μὴ ἐπέλθῃς ἐκεῖ, ἔκκλινον δὲ ἀπ᾿ αὐτῶν καὶ παράλλαξον.
|
|
15
|
16
|
|
на не'м#же мњ'стᲇ а%ще во'я берђтъ, не наи^ди на то`, ё^клони'ся эT нихъ и^ ра'ꙁньстви”
|
οὐ γὰρ μὴ ὑπνώσωσιν, ἐὰν μὴ κακοποιήσωσιν, ἀφῄρηται ὁ ὕπνος αὐτῶν, καὶ οὐ κοιμῶνται·
|
|
16
|
17
|
|
не ё^снђтъ бо а'ще зл^а не сотворя'тъ, эTи'мется со'нъ эT ниX и^ не спят#”
|
οἵδε γὰρ σιτοῦνται σῖτα ἀσεβείας, οἴνῳ δὲ παρανόμῳ μεθύσκονται.
|
|
17
|
18
|
|
ти` б^о пита'ются пищею нечести'вою, вино'м# же нечести'вомъ ё^пиваюTся”
|
αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν δικαίων ὁμοίως φωτὶ λάμπουσι, προπορεύονται καὶ φωτίζουσιν, ἕως κατορθώσῃ ἡ ἡμέρα·
|
|
18
|
19
|
|
пђти же пра'веDныхъ ја%ко ѓ%гнь свњтящеся прехо'дятъ и^ просвњща'ютъ до'ндеже напра'вится дн~ь”
|
αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν ἀσεβῶν σκοτειναί, οὐκ οἴδασι πῶς προσκόπτουσιν.
|
|
19
|
20
|
|
а^ пђтїе нечести'выхъ те'мни, не вњ'дятъ бо ѓ^ что` претыка'ются”
|
Υἱέ, ἐμῇ ρήσει πρόσεχε, τοῖς δὲ ἐμοῖς λόγοις παράβαλλε σὸν οὖς,
|
|
20
|
21
|
|
Сн~е, моиX гл~ъ внима'и, к мои'мъ же словесем# прилагаи ё%хо твое.
|
ὅπως μὴ ἐκλίπωσί σε αἱ πηγαί σου, φύλασσε αὐτὰς ἐν καρδίᾳ·
|
|
21
|
22
|
|
да не ѓ^скђдњютъ и^сто'чницы твои`” храни` я& въ твоемъ срDци
|
ζωὴ γάρ ἐστι τοῖς εὑρίσκουσιν αὐτὰς καὶ πάσῃ σαρκὶ ἴασις.
|
|
22
|
23
|
|
животᲆ бо сђть, ѓ^брњтающимъ я&, и^ все'й плоти твоеи бђдетъ и^сцњле'нїе”
|
πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν, ἐκ γὰρ τούτων ἔξοδοι ζωῆς.
|
|
23
|
24
|
|
всњмъ храненїеM блюди твое срDце, эT си'хъ бо сђть и^схо'дища животђ”
|
περίελε σεαυτοῦ σκολιὸν στόμα καὶ ἄδικα χείλη μακρὰν ἀπὸ σοῦ ἄπωσαι.
|
|
24
|
25
|
|
эTи^ми эT себе` стропти'ва ё^ста, и^ ѓ^би'дливы ё^сᲄны, ја%ко далече эT тебе` сотвори`”
|
οἱ ὀφθαλμοί σου ὀρθὰ βλεπέτωσαν, τὰ δὲ βλέφαρά σου νευέτω δίκαια.
|
|
25
|
26
|
|
ѓ'чи твои`, пра'во да зри'та” и^ вњ'цњ твои` да помавае^та пра'веDнаа,
|
ὀρθὰς τροχιὰς ποίει σοῖς ποσὶ καὶ τὰς ὁδούς σου κατεύθυνε.
|
|
26
|
27
|
|
пра'ва тече'нїа твори` твои'ма нога'ма” И$ пђти твоя` и^справля'и”
|
μὴ ἐκκλίνῃς εἰς τὰ δεξιὰ μηδὲ εἰς τὰ ἀριστερά, ἀπόστρεψον δὲ σὸν πόδα ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς· ὁδοὺς γὰρ τὰς ἐκ δεξιῶν οἶδεν ὁ Θεός, διεστραμμέναι δέ εἰσιν αἱ ἐξ ἀριστερῶν· αὐτὸς δὲ ὀρθὰς ποιήσει τὰς τροχιάς σου, τὰς δὲ πορείας σου ἐν εἰρήνῃ προάξει.
|
|
27
|
|
|
не ё^клони'ся ни на' десно ни на шђ'е” Възрати' же но'гђ твою эT пђти` ꙁл^а”
|
|
|
28
|
|
|
пђти` б^о десны'е, вњ'сть г~ь. раꙁ#враще'ни же сђть, и^же ѓ^шђ'юю`”
|
|
|
29
|
|
|
Ты' же права сотвори` тече'нїа твоя`” хожде'нїа твоя`, в ми'рњ вари'тъ”
|
|
|
Глvа, е~”
|
Κεφάλαιο 5
|
|
1
|
1
|
|
Сн~е мои прмDрость внима'и, к мои'мъ же словесемъ прилага'и твое ё^хо.
|
ΥΙΕ, ἐμῇ σοφίᾳ πρόσεχε, ἐμοῖς δὲ λόγοις παράβαλλε σὸν οὗς,
|
|
2
|
2
|
|
да съхрани'ши мы'сль бл~гђ” Чю'в#ствїе же моею ё^стнђ` заповᲇдаю тебњ”
|
ἵνα φυλάξῃς ἔννοιαν ἀγαθήν· αἴσθησις δὲ ἐμῶν χειλέων ἐντέλλεταί σοι.
|
|
3
|
3
|
|
Не внима'и ꙁлњ женњ меD бо ка'плетъ эT ё^сте'нъ жены любодњ'ици” ЈА/же въ врњмя наслажда'етъ твой горта'нь
|
μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί· μέλι γὰρ ἀποστάζει ἀπὸ χειλέων γυναικὸς πόρνης, ἣ πρὸς καιρὸν λιπαίνει σὸν φάρυγγα,
|
|
4
|
4
|
|
послњ'ди же ё^бо го'рчїе жо'лчи ѓ^бря'щеши” И$зоѓ^стре'нъ па'че меча ѓ^бою^дђ ѓ^стра”
|
ὕστερον μέντοι πικρότερον χολῆς εὑρήσεις καὶ ἠκονημένον μᾶλλον μαχαίρας διστόμου.
|
|
5
|
5
|
|
Безђмїа бо но'ѕњ ниꙁво'дятъ прилњпля'ющая^ся е'й смертїю въ а'дъ” стопы` же е^я` не ё^твержа'ются”
|
τῆς γὰρ ἀφροσύνης οἱ πόδες κατάγουσι τοὺς χρωμένους αὐτῇ μετὰ θανάτου εἰς τὸν ᾅδην, τὰ δὲ ἴχνη αὐτῆς οὐκ ἐρείδεται·
|
|
6
|
6
|
|
На пђти бо живо'тны не нахо'дитъ, блђ'дна же тече'нїя е^я` и^ не бл~гораꙁђ'мна”
|
ὁδοὺς γὰρ ζωῆς οὐκ ἐπέρχεται, σφαλεραὶ δὲ αἱ τροχιαὶ αὐτῆς καὶ οὐκ εὔγνωστοι.
|
|
7
|
7
|
|
Ны'нњ же сн~е послђш'аи мене, и^ не эTвръꙁи моя` словеса`”
|
νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ μου καὶ μὴ ἀκύρους ποιήσῃς ἐμοὺς λόγους.
|
|
8
|
8
|
|
дале'че эT нея сътвори' ти пђть твои, и^ не приближи'ся къ две'ремъ до'мђ е^я`”
|
μακρὰν ποίησον ἀπ᾿ αὐτῆς σὴν ὁδόν, μὴ ἐγγίσῃς πρὸς θύραις οἴκων αὐτῆς,
|
|
9
|
9
|
|
да не предаси и%нњмъ живота` твое^го, и^ твое^го живота` неми'лостивомъ”
|
ἵνα μὴ πρόῃ ἄλλοις ζωήν σου καὶ σὸν βίον ἀνελεήμοσιν·
|
|
10
|
10
|
|
да не насытяTся и%нїи ᲄвое^а крњ'пости, а^ трђ'ды же твои въ домы тђ'ждая внидђтъ”
|
ἵνα μὴ πλησθῶσιν ἀλλότριοι σῆς ἰσχύος, οἱ δὲ σοὶ πόνοι εἰς οἴκους ἀλλοτρίων ἔλθωσι
|
|
11
|
11
|
|
И$ раска'ешися напослњдокъ твои, внегда` ё^бо и^стрђтся пло'ти тњ'ла твое^го, и^ рече'ши
|
καὶ μεταμεληθήσῃ ἐπ᾿ ἐσχάτων, ἡνίκα ἂν κατατριβῶσι σάρκες σωματός σου,
|
|
12
|
12
|
|
ка'ко въꙁненавидњ'хъ наказа'нїе. и^ эT ѓ^бличе'нїи ё^клони'ся срDце мое,
|
καὶ ἐρεῖς· πῶς ἐμίσησα παιδείαν, καὶ ἐλέγχους ἐξέκλινεν ἡ καρδία μου;
|
|
13
|
13
|
|
и^ не послђш'аX гла'са накаꙁа'ющаго м^я, и^ къ ё^ча'щемђ м^я не прилагаX ё%ха мое^го”
|
οὐκ ἤκουον φωνὴν παιδεύοντός με καὶ διδάσκοντός με, οὐδὲ παρέβαλλον τὸ οὖς μου·
|
|
14
|
14
|
|
Въ ма'лњ быX ѕолᲆ всякомђ, посредњ цр~кве и^ со'нмища”
|
παρ᾿ ὀλίγον ἐγενόμην ἐν παντὶ κακῷ ἐν μέσῳ ἐκκλησίας καὶ συναγωγῆς.
|
|
15
|
15
|
|
Сн~е пїи во'ды эT свои^хъ съсђ'дъ, и^ эT свои^хъ стђде'нецъ і^ и^сто'чникᲆ,
|
πῖνε ὕδατα ἀπὸ σῶν ἀγγείων καὶ ἀπὸ σῶν φρεάτων πηγῆς.
|
|
16
|
16
|
|
да прелива'ются тебњ во'ды эT твое^го и^сто'чника. и^ въ твоя` пђти` да прохо'дяT твоя` во'ды,
|
μὴ ὑπερεκχείσθω σοι ὕδατα ἐκ τῆς σῆς πηγῆς, εἰς δὲ σὰς πλατείας διαπορευέσθω τὰ σὰ ὕδατα·
|
|
17
|
17
|
|
да бђ'дђтъ тебњ е^ді'номђ сђщђ, и^ да никтоже тђжDь причастится тебњ,
|
ἔστω σοι μόνῳ ὑπάρχοντα, καὶ μηδεὶς ἀλλότριος μετασχέτω σοι·
|
|
18
|
18
|
|
і^ и^сто'чникъ твое^я воды` да бђ'детъ тебњ свои” И$ весели'ся съ жено'ю ја%же эT ю'ности твое^я,
|
ἡ πηγή σου τοῦ ὕδατος ἔστω σοι ἰδία, καὶ συνευφραίνου μετὰ γυναικὸς τῆς ἐκ νεότητός σου.
|
|
19
|
19
|
|
е^лень любви и^ жре'бя твоиX блгDтїи да бесњдђетъ тебњ. твояy да послњдђетᲆ тебњ, и^ да е^сть с тобо'ю въ вся'ко вре'мя” Въ все'и любви съпребыва'яи, и^ ё^мно'женъ бђ'деши.
|
ἔλαφος φιλίας καὶ πῶλος σῶν χαρίτων ὁμιλείτω σοι· ἡ δὲ ἰδία ἡγείσθω σου καὶ συνέστω σοι ἐν παντὶ καιρῷ, ἐν γὰρ τῇ ταύτης φιλίᾳ συμπεριφερόμενος πολλοστὸς ἔσῃ.
|
|
20
|
20
|
|
не мно'гъ бђ'ди тђ'ждїи, не'же ѓ^бя'тъ бђди рђка'ма не твое^а.
|
μὴ πολὺς ἴσθι πρὸς ἀλλοτρίαν, μηδὲ συνέχου ἀγκάλαις τῆς μὴ ἰδίας·
|
|
21
|
21
|
|
преD ѓ^чи'ма б^о сђть бж~їима пђтїе мђж'ђ, вся же тече'нїя е^го съꙁира'етъ”
|
ἐνώπιον γάρ εἰσι τῶν τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμῶν ὁδοὶ ἀνδρός, εἰς δὲ πάσας τὰς τροχιὰς αὐτοῦ σκοπεύει.
|
|
22
|
22
|
|
ꙁако'нопрестђпле'нїя б^о мђ'жа ё^лавля'ютъ, плњни'цами же грњ'хъ свои^хъ ко'ждо ꙁатяꙁа'ется”
|
παρονομίαι ἄνδρα ἀγρεύουσι, σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται·
|
|
23
|
23
|
|
Сеи скончава'ется съ ненаказа'нными, эT мно'жества же свое^го жи'тїя и^ꙁвръжется. и^ погиба'етъ ꙁа беꙁђ'мїе”
|
οὗτος τελευτᾷ μετὰ ἀπαιδεύτων, ἐκ δὲ πλήθους τῆς ἑαυτοῦ βιότητος ἐξερρίφη καὶ ἀπώλετο δι᾿ ἀφροσύνην.
|
|
Глvа, ѕ~”
|
Κεφάλαιο 6
|
|
1
|
1
|
|
Сн~е а^ще порђча'еши ꙁа свое^го дрђ'га, предаси свою` рђ'кђ вра'гђ”
|
ΥΙΕ, ἐὰν ἐγγυήσῃ σὸν φίλον, παραδώσεις σὴν χεῖρα ἐχθρῷ·
|
|
2
|
2
|
|
Сњть б^о крњ'пка мђжђ свои ё^стнњ, и^ ё^вяꙁаеT ё^стна'ми своихъ ё%стъ”
|
παγὶς γὰρ ἰσχυρὰ ἀνδρὶ τὰ ἴδια χείλη, καὶ ἁλίσκεται χείλεσιν ἰδίου στόματος.
|
|
3
|
3
|
|
Твори` сн~е ја%же а^ꙁъ ꙁаповњ'даю т^и и^ сп~сешися, и^деши б^о въ рђ'цњ ꙁлы'хъ ꙁа свои дрђ'гъ, бђди не ѓ^слабњя” Прогнњ'ваи же дрђ'га свое^го е^гоже спорђчи,
|
ποίει, υἱέ, ἃ ἐγώ σοι ἐντέλλομαι, καὶ σώζου· ἥκεις γὰρ εἰς χεῖρας κακῶν διὰ σὸν φίλον. ἴσθι μὴ ἐκλυόμενος, παρόξυνε δὲ καὶ τὸν φίλον σου, ὃν ἐνεγγυήσω.
|
|
4
|
4
|
|
не да'ждь сна` свои^ма ѓ^чи'ма, ни въꙁдрњмли вњкома свои^ма”
|
μὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὄμμασι, μηδὲ ἐπινυστάξῃς σοῖς βλεφάροις,
|
|
5
|
5
|
|
да сп~сешися а^ки серна` эT тенета`, и^ а^ки пти'ца эT склепцы`”
|
ἵνα σώζῃ ὥσπερ δορκὰς ἐκ βρόχων καὶ ὥσπερ ὄρνεον ἐκ παγίδος.
|
|
6
|
6
|
|
И$ди` къ мравїи ЭO лњ'ностиве и^ въꙁревнђ'и ви'дњвъ пђти е^я`, и^ бђ'ди тоя` мђдрњ'и,
|
῎Ιθι πρὸς τὸν μύρμηκα, ὦ ὀκνηρέ, καὶ ζήλωσον ἰδὼν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ γενοῦ ἐκείνου σοφώτερος·
|
|
7
|
7
|
|
ѓ^на б^о тяжа'нїю не сђщђ, ни нђдя'щаго и^мђщи ни поD вла'стїю сђщи,
|
ἐκείνῳ γὰρ γεωργίου μὴ ὑπάρχοντος, μηδὲ τὸν ἀναγκάζοντα ἔχων, μηδὲ ὑπὸ δεσπότην ὤν,
|
|
8
|
8
|
|
гото'витᲆ с^и в# жаTвђ пи'щђ, и^ мно'го же въ лњто тво'рит# ё^гото'ванїе” И$ли и^ди къ б#челњ, и^ ё^вњжDъ ја%ко тяжа'телница е^сть, тяжа'нїе же ја%ко пречи'сто тво'риT, е^я'же ё^си'лїе цр~и и^ про'стїи къ ꙁрDа'вїю прилага'ютъ, и^ люби'ма же е^сть всњми и^ сла'вима. поне` сђщи си'лою не'мощна, н^о прмDростїю почте'на преDвидњся”
|
ἑτοιμάζεται θέρους τὴν τροφὴν πολλήν τε ἐν τῷ ἀμητῷ ποιεῖται τὴν παράθεσιν. 8α ἢ πορεύθητι πρὸς τὴν μέλισσαν καὶ μάθε ὡς ἐργάτις ἐστὶ τήν τε ἐργασίαν ὡς σεμνὴν ποιεῖται· 8β ἦς τοὺς πόνους βασιλεῖς καὶ ἰδιῶται πρὸς ὑγίειαν προσφέρονται· ποθεινὴ δέ ἐστι πᾶσι καὶ ἐπίδοξος· 8γ καί περ οὖσα τῇ ρώμῃ ἀσθενής, τὴν σοφίαν τιμήσασα προήχθη.
|
|
9
|
9
|
|
доко'лњ ЭO лњ'ностиве въꙁлежи'ши, ко'гда же эT сна` въста'неши”
|
ἕως τίνος, ὀκνηρέ, κατάκεισαι; πότε δὲ ἐξ ὕπνου ἐγερθήσῃ;
|
|
10
|
10
|
|
Ма'ло ё^бо спи'ши, мало же сњди'ши, ма'ло дрњ'млеши, ма'ло же ѓ^бїе'млеши рђка'ма свои^ма пр'ьси”
|
ὀλίγον μὲν ὑπνοῖς, ὀλίγον δὲ κάθησαι, μικρὸν δὲ νυστάζεις, ὀλίγον δὲ ἐναγκαλίζῃ χερσὶ στήθη·
|
|
11
|
11
|
|
Пото'м же на'идетъ тебе` а^ки ꙁо'лъ спђтникъ ё^бо'жесᲄво, и^ нищета а^ки бл~гъ ходе'цъ теча`” А$ще ли нелњни'въ бђдеши, прїидетъ ја%ко и^сто'чникъ жа'тва твоя`, и^ нищеᲄа` ја%ко ꙁо'лъ ходецъ эT тебе` эTи%детъ”
|
εἶτ᾿ ἐμπαραγίνεταί σοι ὥσπερ κακὸς ὁδοιπόρος ἡ πενία καὶ ἡ ἔνδεια ὥσπερ ἀγαθὸς δρομεύς. 11α ἐὰν δὲ ἄοκνος ᾖς, ἥξει ὥσπερ πηγὴ ὁ ἀμητός σου, ἡ δὲ ἔνδεια ὥσπερ κακὸς δρομεὺς ἀπαυτομολήσει.
|
|
12
|
12
|
|
Мђжъ беꙁђ'менъ, и^ ꙁако'нопрестђпенъ по'идетъ въ пђти не бл~ги”
|
᾿Ανὴρ ἄφρων καὶ παράνομος πορεύεται ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς·
|
|
13
|
13
|
|
То'и е^сть намиза'яи ѓ%комъ, и^ кле'плетъ ного'ю, и^ ё^чи'т# же помаа'нїа пе'рстомъ”
|
ὁ δ᾿ αὐτὸς ἐννεύει ὀφθαλμῷ, σημαίνει δὲ ποδί, διδάσκει δὲ ἐννεύμασι δακτύλων.
|
|
14
|
14
|
|
Раꙁвраще'но же срDце кђетъ ѕл^о на вся'ко время, тако'въ и^ мяте'жь съставляеT гра'дђ”
|
διεστραμμένῃ καρδίᾳ τεκταίνεται κακά, ἐν παντὶ καιρῷ ὁ τοιοῦτος ταραχὰς συνίστησι πόλει.
|
|
15
|
15
|
|
Сего ра'ди прихо'дитъ внезаа'пђ поги'бель е^мђ, раз#сњче'нїе и^ сᲆкрђше'нїе неи^сцᲇ'лно”
|
διὰ τοῦτο ἐξαπίνης ἔρχεται ἡ ἀπώλεια αὐτοῦ, διακοπὴ καὶ συντριβὴ ἀνίατος·
|
|
16
|
16
|
|
ЈА/ко ра'дђется ѓ^ всXњ и%х#же ненави'дитъ б~ъ, съкрђшаеT же ся ꙁа не ѓ^цњще'нїе дш~и”
|
ὅτι χαίρει πᾶσιν, οἷς μισεῖ ὁ Θεός, συντρίβεται δὲ δι᾿ ἀκαθαρσίαν ψυχῆς.
|
|
17
|
17
|
|
ѓ^ко досади'телевњ ја^ꙁы'къ непра'веденъ, рђцњ же пролива'ющи кро'вь пра'веDнаго.
|
ὀφθαλμὸς ὑβριστοῦ, γλῶσσα ἄδικος, χεῖρες ἐκχέουσαι αἷμα δικαίου
|
|
18
|
18
|
|
срDце кђ'ющее мы'сли ѕл^ы, и^ но'ѕњ подвиꙁа'ющися ѕл^о твори'ти и^скореня'тся”
|
καὶ καρδία τεκταινομένη λογισμοὺς κακοὺς καὶ πόδες ἐπισπεύδοντες κακοποιεῖν.
|
|
19
|
19
|
|
Раждиꙁа'етъ л#жа свњдњтель непра'веденъ, и^ насыла'етъ сђды посредњ бра'тїя”
|
ἐκκαίει ψεύδη μάρτυς ἄδικος καὶ ἐπιπέμπει κρίσεις ἀνὰ μέσον ἀδελφῶν.
|
|
20
|
20
|
|
Сн~е храни` ꙁако'ны эTц~а твое^го, и^ не эTвръꙁи накаꙁа'нїя мт~ре свое^я.
|
Υἱέ, φύλασσε νόμους πατρός σου καὶ μὴ ἀπώσῃ θεσμοὺς μητρός σου·
|
|
21
|
21
|
|
навяжи же я& на свою дш~ђ прsно, и^ ѓ^бяжи я& ѓ^ свое'и вы'и”
|
ἄφαψαι δὲ αὐτοὺς ἐπὶ σῇ ψυχῇ διαπαντὸς καὶ ἐγκλοίωσαι περὶ σῷ τραχήλῳ.
|
|
22
|
22
|
|
Внегда` хо'диши води ю& и^ с тобо'ю да бђдетъ, е^гда же спи'ши да храни'тъ т^я, и^ въста'ющђ т^и гл~етъ с тобо'ю”
|
ἡνίκα ἂν περιπατῇς, ἐπάγου αὐτὴν καὶ μετὰ σοῦ ἔστω· ὡς δ᾿ ἂν καθεύδῃς, φυλασσέτω σε, ἵνα ἐγειρομένῳ συλλαλῇ σοι.
|
|
23
|
23
|
|
Зане` свњти'л#никъ ꙁа'повњдь ꙁако'нна и^ свњтъ, и^ пђть живо'тныи ѓ^бличе'нїе и^ накаꙁа'нїе.
|
ὅτι λύχνος ἐντολὴ νόμου καὶ φῶς, ὁδὸς ζωῆς καὶ ἔλεγχος καὶ παιδεία
|
|
24
|
24
|
|
е^же съхрани'ти т^я эT жены` мђжа'ты, и^ эT наважде'нїя ја^ꙁы'ка тђж'даго”
|
τοῦ διαφυλάσσειν σὲ ἀπὸ γυναικὸς ὑπάνδρου καὶ ἀπὸ διαβολῆς γλώσσης ἀλλοτρίας.
|
|
25
|
25
|
|
Сн~е да не ѓ^долњ'ет# т^и по'хоть тђж'дея доброты, ни ё^ловленъ бђ'ди твои^ма ѓ^чи'ма” Ниже да въсхити'шися эT вњ'и е^я`,
|
μή σε νικήσῃ κάλλους ἐπιθυμία, μηδὲ ἀγρευθῇς σοῖς ὀφθαλμοῖς, μηδὲ συναρπασθῇς ἀπὸ τῶν αὐτῆς βλεφάρων·
|
|
26
|
26
|
|
цᲇна б^о любодњ'ицњ ја%ко е^ді'наго хлњ'ба, зане` жена мђжемъ чsтнымъ дш~а ё^лавля'етъ”
|
τιμὴ γὰρ πόρνης ὅση καὶ ἑνὸς ἄρτου, γυνὴ δὲ ἀνδρῶν τιμίας ψυχὰς ἀγρεύει.
|
|
27
|
27
|
|
Ввя'жетъ ли кт^о ѓ%гнь в на'дра ри'зъ своиX не вож#жеT л^и,
|
ἀποδήσει τις πῦρ ἐν κόλπῳ, τὰ δὲ ἱμάτια οὐ κατακαύσει;
|
|
28
|
28
|
|
и^ли настђ'пиT кт^о на ё%глїя ѓ%гнена но'гђ же свое^ю не ѓ^жже'тъ л^и.
|
ἢ περιπατήσει τις ἐπ᾿ ἀνθράκων πυρός, τοὺς δὲ πόδας οὐ κατακαύσει;
|
|
29
|
29
|
|
та'ко и^же вшедъ къ женњ` мђжа'тњ, не беꙁ мђ'ки бђ'деT ниже прикаса'яся е'и”
|
οὕτως ὁ εἰσελθὼν πρὸς γυναῖκα ὕπανδρον, οὐκ ἀθῳωθήσεται, οὐδὲ πᾶς ὁ ἁπτόμενος αὐτῆς.
|
|
30
|
30
|
|
Не ди'вно а^ще кт^о впаде'тъ крады'и, кра'детᲆ б^о да насы'титъ дш~ђ свою а%лчющђ”
|
οὐ θαυμαστὸν ἐὰν ἁλῷ τις κλέπτων, κλέπτει γὰρ ἵνα ἐμπλήσῃ τὴν ψυχὴν πεινῶν·
|
|
31
|
31
|
|
А/ще же впаде'тъ и^скђпится сеDми'цею, и^ вс^е и^мњ'нїе да'вᲆ и^ꙁба'витъ себе`”
|
ἐὰν δὲ ἁλῷ, ἀποτίσει ἑπταπλάσια καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ δοὺς ρύσεται ἑαυτόν.
|
|
32
|
32
|
|
А$ прелюбодњ'и ꙁа скђ'дость ё^ма` поги'бель дш~и свое'и съдњва'етъ”
|
ὁ δὲ μοιχὸς δι᾿ ἔνδειαν φρενῶν ἀπώλειαν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ περιποιεῖται,
|
|
33
|
33
|
|
Болњꙁни же и^ досажде'нїе тръпи'тъ, тогда` поноше'нїе е^го въ вњ'къ не потреби'тся”
|
ὀδύνας τε καὶ ἀτιμίας ὑποφέρει, τὸ δὲ ὄνειδος αὐτοῦ οὐκ ἐξαλειφθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.
|
|
34
|
34
|
|
И$спо'лнь б^о рве'нїя ја%ростнаго мђжђ е^я`, не пощади'тъ въ дн~ь сђ'да.
|
μεστὸς γὰρ ζήλου θυμὸς ἀνδρὸς αὐτῆς· οὐ φείσεται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως,
|
|
35
|
35
|
|
не и^ꙁмњни'тъ же ни е^ді'ною м#здо'ю вра'жды, ниже раꙁрᲇши'тся мно'гими дарми”
|
οὐκ ἀνταλλάξεται οὐδενὸς λύτρου τὴν ἔχθραν, οὐδὲ μὴ διαλυθῇ πολλῶν δώρων.
|
|
Глvа, з~”
|
Κεφάλαιο 7
|
|
1
|
1
|
|
Сн~е храни моя` словеса`, мояy за'повњди съкры'и въ себњ” Сн~е чти г~а и^ ё^крᲇпи'шися ра'ꙁвњ же е^го не бо'ися и%ного.
|
ΥΙΕ, φύλασσε ἐμοὺς λόγους, τὰς δὲ ἐμὰς ἐντολὰς κρύψον παρὰ σεαυτῷ. υἱέ, τίμα τὸν Κύριον, καὶ ἰσχύσεις, πλὴν δὲ αὐτοῦ μὴ φοβοῦ ἄλλον.
|
|
2
|
2
|
|
храни` моя` ꙁа'повњди и^ поживе'ши, и^ словеса` же моя ја%ко ѕњни'цы ѓ%чїю.
|
φύλαξον ἐμὰς ἐντολάς, καὶ βιώσεις, τοὺς δὲ ἐμοὺς λόγους ὥσπερ κόρας ὀμμάτων·
|
|
3
|
3
|
|
ѓ^бложи' е^ю своя` персты, напиши' же я& на скрижа'ли срDца свое^го.
|
περίθου δὲ αὐτοὺς σοῖς δακτύλοις, ἐπίγραψον δὲ ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου.
|
|
4
|
4
|
|
нарци же прмDрость сестрђ себњ, а^ мђдрость зна'емђ соᲄвори себњ`.
|
εἶπον τὴν σοφίαν σὴν ἀδελφὴν εἶναι, τὴν δὲ φρόνησιν γνώριμον περιποίησαι σεαυτῷ·
|
|
5
|
5
|
|
да т^я соблюдеT эT жены` тђждея и^ лђка'вы, а^ще т^я словесы` бл~ги ѓ^гл~ати начнеT
|
ἵνα σε τηρήσῃ ἀπὸ γυναικὸς ἀλλοτρίας καὶ πονηρᾶς, ἐάν σε λόγοις τοῖς πρὸς χάριν ἐμβάλληται.
|
|
6
|
6
|
|
ѓ^ко'нцемᲆ б^о и^ꙁ до'мђ е^я на пђти` прини'чђщи,
|
ἀπὸ γὰρ θυρίδος ἐκ τοῦ οἴκου αὐτῆς εἰς τὰς πλατείας παρακύπτουσα,
|
|
7
|
7
|
|
е^гоже а^ще ё%зритъ беꙁђмныхъ ча'дїи, ю%нотђ скђдоё%мна
|
ὃν ἂν ἴδῃ τῶν ἀφρόνων τέκνων νεανίαν ἐνδεῆ φρενῶν,
|
|
8
|
8
|
|
проходя'щаго ми'мо ё%глъ распђтїя до'мђ е^я`”
|
παραπορευόμενον παρὰ γωνίαν ἐν διόδοις οἴκων αὐτῆς καὶ λαλοῦντα
|
|
9
|
9
|
|
и^ гл~ющи в те'мныи ве'черъ, внегда` ё^покое'нїе бђдетъ но'щное и^ мра'чное”
|
ἐν σκότει ἑσπερινῷ, ἡνίκα ἂν ἡσυχία νυκτερινὴ ᾖ καὶ γνοφώδης,
|
|
10
|
10
|
|
Жена же сря'щеT е^го ꙁра'къ и^мђщи прелюбодњ'иничь, ја%же творитъ ю%ныхъ парити срDца. въскры'лена же е^сть и^ несы'тна,
|
ἡ δὲ γυνὴ συναντᾷ αὐτῷ, εἶδος ἔχουσα πορνικόν, ἣ ποιεῖ νέων ἐξίπτασθαι καρδίας.
|
|
11
|
11
|
|
в домђ же безъ ё^молче'нїя но'ѕњ е^я`.
|
ἀνεπτερωμένη δέ ἐστι καὶ ἄσωτος, ἐν οἴκῳ δὲ οὐχ ἡσυχάζουσιν οἱ πόδες αὐτῆς·
|
|
12
|
12
|
|
вре'мя нњ'кое вн^њ глђ'мится, вре'мя же на раꙁ#пђтїи^хъ на вся'комъ ё%глњ ло'витъ”
|
χρόνον γάρ τινα ἔξω ρέμβεται, χρόνον δὲ ἐν πλατείαις παρὰ πᾶσαν γωνίαν ἐνεδρεύει.
|
|
13
|
13
|
|
Пото'мъ прїиMши ло'бжетъ е^го, бестђдным# же лицеM прорече'тъ к немђ.
|
εἶτα ἐπιλαβομένη ἐφίλησεν αὐτόν, ἀναιδεῖ δὲ προσώπῳ προσεῖπεν αὐτῷ·
|
|
14
|
14
|
|
жрътва ми'рна ми` е^сть, днsе въздаю мл~твы моя`”
|
θυσία εἰρηνική μοί ἐστι, σήμερον ἀποδίδωμι τὰς εὐχάς μου·
|
|
15
|
15
|
|
Сего ра'ди и^ꙁыидо'хъ въ стрњте'нїе тебњ, любя'щи лице` твое ѓ^брᲇто'хъ т^я”
|
ἕνεκα τούτου ἐξῆλθον εἰς συνάντησίν σοι, ποθοῦσα τὸ σὸν πρόσωπον εὕρηκά σε.
|
|
16
|
16
|
|
Претыка'нїемъ е^смь попя'ла ѓ%дръ мои, ковра'ми же сђгђ'быми постлаX ја%же эT е^гљ=пта”
|
κειρίαις τέτακα τὴν κλίνην μου, ἀμφιτάποις δὲ ἔστρωκα τοῖς ἀπ᾿ Αἰγύπτου·
|
|
17
|
17
|
|
Желтяни'цею посы'пала е^смᲆ клњть свою`, и^ до'мъ мои кори'цею”
|
διέρρακα τὴν κοίτην μου κροκίνῳ, τὸν δὲ οἶκόν μου κινναμώμῳ·
|
|
18
|
18
|
|
Прїиди да наслади'веся любви` до ё%тра, гряди да насладиMся любо'вїю по'хоᲄи.
|
ἐλθὲ καὶ ἀπολαύσωμεν φιλίας ἕως ὄρθρου, δεῦρο καὶ ἐγκυλισθῶμεν ἔρωτι·
|
|
19
|
19
|
|
нњ'сть б^о мђжа мое^го в домђ`, и^ꙁы'иде на пђть да'лече”
|
οὐ γὰρ πάρεστιν ὁ ἀνήρ μου ἐν οἴκῳ, πεπόρευται δὲ ὁδὸν μακρὰν
|
|
20
|
20
|
|
дово'лно сребра` вꙁя` съ собою, и^ ꙁа мно'ги дн~и въꙁврати'тся въ до'мъ свои”
|
ἔνδεσμον ἀργυρίου λαβὼν ἐν χειρὶ αὐτοῦ, δι᾿ ἡμερῶν πολλῶν ἐπανήξει εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ.
|
|
21
|
21
|
|
И$ прельсти же и& мно'гою бесњдою, тенета'ми ё^стнђ е^я` въ блђдъ въведе и&”
|
ἀπεπλάνησε δὲ αὐτὸν πολλῇ ὁμιλίᾳ βρόχοις τε τοῖς ἀπὸ χειλέων ἐξώκειλεν αὐτόν.
|
|
22
|
22
|
|
ѓ%н же а%бїе послњдђя е'и ја%коже во'лъ на заколе'нїе веде'тся, и^ ја%ко пе'съ на ё%ꙁы”
|
ὁ δὲ ἐπηκολούθησεν αὐτῇ κεπφωθείς, ὥσπερ δὲ βοῦς ἐπὶ σφαγὴν ἄγεται καὶ ὥσπερ κύων ἐπὶ δεσμοὺς
|
|
23
|
23
|
|
и^л^и ја^ко е^лень вреждеn стрњлою въ ја%тра. и^ поспњша'ет# же ся ја%ко пти'ца въ сњть, не вњдыи ја%ко ѓ^ дш~и течеT”
|
ἢ ὡς ἔλαφος τοξεύματι πεπληγὼς εἰς τὸ ἧπαρ, σπεύδει δὲ ὥσπερ ὄρνεον εἰς παγίδα, οὐκ εἰδὼς ὅτι περὶ ψυχῆς τρέχει.
|
|
24
|
24
|
|
Нн~њ же сн~е послђш'аи мене`, и^ внимаи гл~ы ё%стъ мои^хъ,
|
νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ μου καὶ πρόσεχε ρήμασι στόματός μου·
|
|
25
|
25
|
|
да не ё^кло'нится в пђти` е^я` срDце твое.
|
μὴ ἐκκλινάτω εἰς τὰς ὁδοὺς αὐτῆς ἡ καρδία σου,
|
|
26
|
26
|
|
и^ да не прелсти'шися въ ѓ^мњнахъ е^я`” Мно'ги б^о ё^ја^ꙁви'вши ниꙁведе`, и^ бесчисле'ни сђть и%х#же ё^би'ла е^сть”
|
πολλοὺς γὰρ τρώσασα καταβέβληκε, καὶ ἀναρίθμητοί εἰσιν οὓς πεφόνευκεν·
|
|
27
|
27
|
|
Пђтїе а%дови домъ е^я`, ниꙁводя'щи въ скро'вища смрътная”
|
ὁδοὶ ᾅδου ὁ οἶκος αὐτῆς κατάγουσαι εἰς τὰ ταμιεῖα τοῦ θανάτου.
|
|
Глvа, и~”
|
Κεφάλαιο 8
|
|
1
|
1
|
|
Тњ'мже т^ы прмDрость проповњждь, да мђдрость тебе` послђш'аеT.
|
ΣΥ τὴν σοφίαν κηρύξεις, ἵνα φρόνησίς σοι ὑπακούσῃ·
|
|
2
|
2
|
|
и^ на высо'киX б^о краиX е^сть, посредњ же сᲄе'ѕь стоя'ше,
|
ἐπὶ γὰρ τῶν ὑψηλῶν ἄκρων ἐστίν, ἀνὰ μέσον δὲ τῶν τρίβων ἕστηκε·
|
|
3
|
3
|
|
и^ при вра'тњхᲆ си'лныхъ присњди'тъ. въ вхо'дXњ же пое'тся”
|
παρὰ γὰρ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐν δὲ εἰσόδοις ὑμνεῖται.
|
|
4
|
4
|
|
Васъ ЭO чл~ци молю, и^ вᲆдаю мои гласъ сн~омъ чл~ческиM.
|
῾Υμᾶς, ὦ ἄνθρωποι, παρακαλῶ, καὶ προΐεμαι ἐμὴν φωνὴν υἱοῖς ἀνθρώπων·
|
|
5
|
5
|
|
раꙁђмњ'ите неꙁло'биви кова'рство, и^ ненакаꙁа'нїи приложиᲄе срDце.
|
νοήσατε, ἄκακοι, πανουργίαν, οἱ δὲ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν.
|
|
6
|
6
|
|
послђш'аите мене` прчsтна б^о рекђ, и^ꙁнесђ эT ё^стеn моиX пра'ваа.
|
εἰσακούσατέ μου, σεμνὰ γὰρ ἐρῶ καὶ ἀνοίσω ἀπὸ χειλέων ὀρθά·
|
|
7
|
7
|
|
ја^ко и%стиннњ поё^чиTся горта'нь мои, мрьз#ски же предо мно'ю ё^стны` льсти'выя”
|
ὅτι ἀλήθειαν μελετήσει ὁ φάρυγξ μου, ἐβδελυγμένα δὲ ἐναντίον ἐμοῦ χείλη ψευδῆ.
|
|
8
|
8
|
|
Сᲆ пра'вдою вс^и гл~и ё%стъ мои^хъ, ничесо'же в ни'хъ сᲄропо'тна, ни развраще'на”
|
μετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ρήματα τοῦ στόματός μου, οὐδὲν ἐν αὐτοῖς σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλιῶδες·
|
|
9
|
9
|
|
Вся преди раꙁђмњва'ющиM, и^ пра'ва ѓ^брњта'ющимъ ра'ꙁђмъ”
|
πάντα ἐνώπια τοῖς συνιοῦσι καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν.
|
|
10
|
10
|
|
Прїимњте накаꙁа'нїе а^ не сребро`, и ра'ꙁђмъ па'че ꙁла'та и^скђшена, и^стяꙁђи'те же вњденїе паче сребра` чи'ста”
|
λάβετε παιδείαν καὶ μὴ ἀργύριον, καὶ γνῶσιν ὑπὲρ χρυσίον δεδοκιμασμένον·
|
|
11
|
11
|
|
Лђчше б^о прмDросᲄь ка'менїа мно'гоцњнна, всяко же драго'е недосто'ино е^я` е^сть”
|
κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν.
|
|
12
|
12
|
|
А$ꙁъ прмDрость всели'хъ совTњ и^ ра'ꙁђмъ и^ смы'слᲆ, а^зъ приꙁва'хъ”
|
ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκήνωσα βουλήν, καὶ γνῶσιν καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάμην.
|
|
13
|
13
|
|
Стра'хъ гн~ь ненави'дитъ непра'вды, досажде'нїя же и^ горды'ню и^ пђтїи лђка'выхъ, въꙁненавидњхъ же а^ꙁъ пђти раꙁвраще'нныя ꙁлы'хъ”
|
φόβος Κυρίου μισεῖ ἀδικίαν, ὕβριν τε καὶ ὑπερηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν· μεμίσηκα δὲ ἐγὼ διεστραμμένας ὁδοὺς κακῶν.
|
|
14
|
14
|
|
Мои еs совњтъ и^ ё^твержDенїе, моя` мђ'дрость моя же и^ крњ'пость”
|
ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια, ἐμὴ φρόνησις, ἐμὴ δὲ ἰσχύς·
|
|
15
|
15
|
|
Мно'ю цр~їе црsтвђютъ, и^ си'лнїи пи'шђтъ пра'вдђ”
|
δι᾿ ἐμοῦ βασιλεῖς βασιλεύουσι καὶ οἱ δυνάσται γράφουσι δικαιοσύνην·
|
|
16
|
16
|
|
Мно'ю велмо'жи велича'юTся, и^ мђчи'теле мно'ю дръжа'тъ ꙁеMлю”
|
δι᾿ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται, καὶ τύραννοι δι᾿ ἐμοῦ κρατοῦσι γῆς.
|
|
17
|
17
|
|
И а'ꙁъ любя'щая м^я люблю`, и^щђщеи же мене` ѓ^бря'щђтъ блгDть”
|
ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν.
|
|
18
|
18
|
|
Бога'тьство и^ сла'ва моя е^сть, и^ стяжа'нїе мно'гихъ и^ пра'вда.
|
πλοῦτος καὶ δόξα ἐμοὶ ὑπάρχει καὶ κτῆσις πολλῶν καὶ δικαιοσύνη.
|
|
19
|
19
|
|
лђче е^сть плоди тїи паче зла'та, и^ ка'менїа дра'га, мои' же пло'ди лђ'че сребра` и^ꙁбра'нна”
|
βέλτιον ἐμὲ καρπίζεσθαι ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον, τὰ δὲ ἐμὰ γεννήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ.
|
|
20
|
20
|
|
Въ пђти` пра'веDныхъ хождђ, и^ посредњ сте'ѕь и%стинны живђ,
|
ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατῶ καὶ ἀνὰ μέσον τρίβων δικαιοσύνης ἀναστρέφομαι,
|
|
21
|
21
|
|
да раздњлю любя'щиM м^я и^мњ'нїа, и^ сокро'вища иX и^спо'лню бл~гихъ” А$ще възвњщђ вамъ быва'ющая на вся'къ дн~ь, помянђ ја%же эT вњка и^счести,
|
ἵνα μερίσω τοῖς ἐμὲ ἀγαπῶσιν ὕπαρξιν καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐμπλήσω ἀγαθῶν. ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθ᾿ ἡμέραν γινόμενα, μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθμῆσαι.
|
|
22
|
22
|
|
г~ь съꙁда м^я в нача'токъ пђтїи свои^хъ. в дњ'ла е^го
|
Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ,
|
|
23
|
23
|
|
пре'жде вњ'къ ѓ^снова мя, пре'жде сътворе'нїя ꙁемли`,
|
πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με ἐν ἀρχῇ, πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι
|
|
24
|
24
|
|
и^ пре'жде сътворе'нїя бе'ꙁдны” Пре'жде потече'нїя и^сто'чникъ во'дныхъ.
|
καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσους ποιῆσαι, πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων,
|
|
25
|
25
|
|
пре'жде да'же не ё^тверди'шася го'ры, пре'жDе всXњ хо'лмъ ражDа'етъ м^я.
|
πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι, πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με.
|
|
26
|
26
|
|
г~ь сътвори` страны и^ не вселеnныа, и^ ко'нца вселе'н#ныя поDнбsною.
|
Κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους καὶ ἄκρα οἰκούμενα τῆς ὑπ᾿ οὐρανόν.
|
|
27
|
27
|
|
внегда же готовя'ше нб~о с ни'мъ бњхъ. е^гда же разлђча'ше прsтлъ свои на вњтрехъ.
|
ἡνίκα ἡτοίμαζε τὸν οὐρανόν, συμπαρήμην αὐτῷ, καὶ ὅτε ἀφώριζε τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπ᾿ ἀνέμων·
|
|
28
|
28
|
|
вънегдаже крњ'пки творя'ше вы'шняя ѓ%блаки, и^ ја%ко тве'рды полага'ше и^сто'чники поDнбsнњи”
|
ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη, καὶ ὡς ἀσφαλεῖς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπ᾿ οὐρανὸν
|
|
29
|
29
|
|
Є$гда же полага'ше мо'рю ё^стро'и е^го, и^ во'ды не пре'идђтъ бреговъ е^го. и^ крњ'пки ᲄворяше ѓ^снова'нїя земли`, бњ'хъ к немђ подо'бна.
|
καὶ ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεμέλια τῆς γῆς,
|
|
30
|
30
|
|
а^зъ бњ'хъ ра'довашеся на вся'къ же дн~ь, веселя'хся преD лицемъ е^го въ вся'ко вре'мя.
|
ἤμην παρ᾿ αὐτῷ ἁρμόζουσα. ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρε, καθ᾿ ἡμέραν δὲ εὐφραινόμην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ,
|
|
31
|
31
|
|
е^гда` веселя'шеся вселе'ннђю скончаv, и^ веселя'шеся ѓ^ сн~охъ чл~ческихъ”
|
ὅτε ἐνευφραίνετο τὴν οἰκουμένην συντελέσας, καὶ ἐνευφραίνετο ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων.
|
|
32
|
32
|
|
нн~њ же ё^бо ча'да послђшаите мене, и^ бл~жены и^же пђти` моя` съхраняT.
|
νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ μου καὶ μακάριοι, οἳ ὁδούς μου φυλάσσοντες,
|
|
33
|
33
|
|
слы'шите прмDрость и^ ё^прмDритеся, и^ не престђпи'те”
|
ἀκούσατε παιδείαν καὶ σοφίσθητε καὶ μὴ ἀποφραγῆτε.
|
|
34
|
34
|
|
Бл~аженъ б^о мђ'жᲆ и^же послђш'аетъ мене, и^ чл~къ и^же пђти` моя` храни'тъ, и^ бдя'и при мои^хъ дверехъ прsно стрегїи поDбо'я мои^хъ вхо'дъ.
|
μακάριος ἀνήρ, ὃς εἰσακούεταί μου, καὶ ἄνθρωπος, ὃς τὰς ἐμὰς ὁδοὺς φυλάξει ἀγρυπνῶν ἐπ᾿ ἐμαῖς θύραις καθ᾿ ἡμέραν, τηρῶν σταθμοὺς ἐμῶν εἰσόδων·
|
|
35
|
35
|
|
и^схо'ди б^о мои и^схо'ди живота, и^ готовается хоᲄњнїе эT г~а”
|
αἱ γὰρ ἔξοδοί μου ἔξοδοι ζωῆς, καὶ ἑτοιμάζεται θέλησις παρὰ Κυρίου.
|
|
36
|
36
|
|
А$ согрњша'ющеи` вᲆ мя, нечsтвђ'етъ въ свою` дш~ю. и^ ненавидя'щеи мене`, лю'бятъ смерть”
|
οἱ δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς ἐμὲ ἀσεβοῦσιν εἰς τὰ ἑαυτῶν ψυχάς, καὶ οἱ μισοῦντές με ἀγαπῶσι θάνατον.
|
|
Глvа, џ~”
|
Κεφάλαιο 9
|
|
1
|
1
|
|
Премђдросᲄь созда` себњ храM, и^ ё^тверди` сто'лпъ се'дмь.
|
Η σοφία ᾠκοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον καὶ ὑπήρεισε στύλους ἑπτά·
|
|
2
|
2
|
|
закла` своя жрътве'нная, и^ чрьпа` в ча'ши свое'и вино`, и^ ё^гото'ва свою трапе'ꙁђ”
|
ἔσφαξε τὰ ἑαυτῆς θύματα, ἐκέρασεν εἰς κρατῆρα τὸν ἑαυτῆς οἶνον καὶ ἡτοιμάσατο τὴν ἑαυτῆς τράπεζαν·
|
|
3
|
3
|
|
Посла` своя рабы` соꙁыва'ющи съ высо'кимъ проповњда'нїемъ на чашђ гл~ющи,
|
ἀπέστειλε τοὺς ἑαυτῆς δούλους συγκαλοῦσα μετὰ ὑψηλοῦ κηρύγματος ἐπὶ κρατῆρα λέγουσα·
|
|
4
|
4
|
|
и^же е^сть беꙁђменъ да ё^клони'тся къ мнњ`”
|
ὅς ἐστιν ἄφρων, ἐκκλινάτω πρός με· καὶ τοῖς ἐνδεέσι φρενῶν εἶπεν·
|
|
5
|
5
|
|
И$ хотя'щимᲆ ё^ма` рече, прїидњте ја^ди'те мои хлњбъ, и^ пїите вино` е^же чръпа'хъ вамъ.
|
ἔλθετε φάγετε τῶν ἐμῶν ἄρτων καὶ πίετε οἶνον, ὃν ἐκέρασα ὑμῖν·
|
|
6
|
6
|
|
ѓ^ста'вите беꙁђмїе и^ жи'ви бђдете, и^ въ вњки въцр~итеся” И$ възы'щете премђ'дрости и^ поживете, і^ и^спра'вите во свњдњнїи ра'ꙁMђ”
|
ἀπολείπετε ἀφροσύνην, ἵνα εἰς τὸν αἰῶνα βασιλεύσητε, καὶ ζητήσατε φρόνησιν, καὶ κατορθώσατε ἐν γνώσει σύνεσιν.
|
|
7
|
7
|
|
Кажа'и ѕлы'я, прїемлетъ себњ досажде'нїе. ѓ^блича'яи же нечести'ва, поро'чна сътвори'тъ себе” ѓ^бличе'нїяy нечести'вымъ моꙁо'лїе и^мъ,
|
῾Ο παιδεύων κακοὺς λήψεται ἑαυτῷ ἀτιμίαν· ἐλέγχων δὲ τὸν ἀσεβῆ μωμήσεται ἑαυτόν.
|
|
8
|
8
|
|
не ѓ^блича'и нечести'выхъ да не въꙁненави'дят# тебе” ѓ^блича'и премђ'дра, и^ въꙁлюби'тъ т^я.
|
μὴ ἔλεγχε κακούς, ἵνα μὴ μισήσωσί σε· ἔλεγχε σοφόν, καὶ ἀγαπήσει σε.
|
|
9
|
9
|
|
да'и мђ'дрђ винђ`, и^ премDђрњи бђдеT. скаꙁа'аи же пра'ведномђ, и^ приложиT прїимаᲄи”
|
δίδου σοφῷ ἀφορμήν, καὶ σοφώτερος ἔσται· γνώριζε δικαίῳ, καὶ προσθήσει τοῦ δέχεσθαι.
|
|
10
|
10
|
|
Зача'ло премђ'дрости страX гн~ь, и совњтъ ст~ыхъ ра'ꙁђмъ” А$ е'же разђмњти ꙁако'нъ, помышле'нїя еs бл~га.
|
ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου, καὶ βουλὴ ἁγίων σύνεσις, τὸ δὲ γνῶναι νόμον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς·
|
|
11
|
11
|
|
си'мъ б^о ѓ%браꙁомъ мно'го поживе'ши лTњ, и^ приложаT ти ся лњта живоᲄђ”
|
τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ πολὺν ζήσεις χρόνον, καὶ προστεθήσεταί σοι ἔτη ζωῆς σου.
|
|
12
|
12
|
|
Сн~е а^ще премрDъ бђдеши себᲇ прмDрᲆ бђдеши і^ и^скрениM своиM, а^ще л^и ѕо'лъ бђдеши е^ді'нъ почръпеши ѕла'а. сн~ъ накаꙁа'нъ премDђрᲆ бђдетъ, бђ'емђ же ра'бъство бђдеT. і^ и^же ё^твержа'ется на лжа'хъ, сеи пасе'тъ вњтры, то'же и%сто поженетъ пти'ца паря'ща, ѓ^ста'ви ё^бо пђти` свое^го виногра'да. ше'ствїя же свое^го тяжа'нїя прелесть, и^ прехо'дит же сквоѕњ пђсты'ню без#во'днђю, и^ ꙁе'млю распросте'ртђ въ жа'ждахъ събира'етъ рђка'ма непложде'нїе”
|
υἱέ, ἐὰν σοφὸς γένῃ σεαυτῷ, σοφὸς ἔση καὶ τοῖς πλησίον· ἐὰν δὲ κακὸς ἀποβῇς, μόνος ἂν ἀντλήσεις κακά. ὃς ἐρείδεται ἐπὶ ψεύδεσιν, οὗτος ποιμαίνει ἀνέμους, ὁ δ᾿ αὐτὸς διώξεται ὄρνεα πετόμενα· ἀπέλιπε γὰρ ὁδοὺς τοῦ ἑαυτοῦ ἀμπελῶνος, τοὺς δὲ ἄξονας τοῦ ἰδίου γεωργίου πεπλάνηται· διαπορεύεται δὲ δι᾿ ἀνύδρου ἐρήμου καὶ γῆν διατεταγμένην ἐν διψώδεσι, συνάγει δὲ χερσὶν ἀκαρπίαν.
|
|
13
|
13
|
|
Жена` беꙁMђна и^ беꙁочи'ва, лише'на хлњба бђдетъ. и^же не вsњ стђда,
|
Γυνὴ ἄφρων καὶ θρασεῖα ἐνδεὴς ψωμοῦ γίνεται, ἣ οὐκ ἐπίσταται αἰσχύνην.
|
|
14
|
14
|
|
сњде при две'реX до'мђ свое^го на столци`, ја%вњ на пђтехъ
|
ἐκάθισεν ἐπὶ θύραις τοῦ ἑαυτῆς οἴκου, ἐπὶ δίφρου ἐμφανῶς ἐν πλατείαις,
|
|
15
|
15
|
|
приꙁыва'ющи ми'моходя'щая. пђть и^справля'ющихъ въ пђти` своя`,
|
προσκαλουμένη τοὺς παριόντας καὶ κατευθύνοντας ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν·
|
|
16
|
16
|
|
и^же е'сть эT ва'съ беꙁђмнњи да ё^клони'тся къ мн^њ” Лише'ным же премђдрости повелњваа гл~ющи,
|
ὅς ἐστιν ὑμῶν ἀφρονέστατος, ἐκκλινάτω πρός με καὶ τοῖς ἐνδεέσι φρονήσεως παρακελεύομαι λέγουσα·
|
|
17
|
17
|
|
хлњб# та'иныхъ въ сла'сть коснњтся, и^ во'ды татебны сла'дки пїете.
|
ἄρτων κρυφίων ἡδέως ἅψασθε καὶ ὕδατος κλοπῆς γλυκεροῦ.
|
|
18
|
18
|
|
се'и же не вњсть ја%ко бывыи` ё^ не'я поги'бнђтъ, и^ во днњ` а%да ѓ^брњта'ю^тся” Но эTско'чи не ꙁамедли` на мњстњ ея, ни напра'ви свое^го ѓ'ка къ не'и. та'ко б^о проидеши ја^ко во'дђ тђж'дђ, и^ преиди` рњки тђждїи. эT воды' же тђждая ѓ^ша'ися, и^ эT и^сто'чника чю'ждаго не пїи, да мно'гA лњтъ жи'въ бђдеши, и^ прило'жатᲆ ти ся лњта животђ`”
|
ὁ δὲ οὐκ οἶδεν ὅτι γηγενεῖς παρ᾿ αὐτῇ ὄλλυνται, καὶ ἐπὶ πέταυρον ᾅδου συναντᾷ. 18α ἀλλὰ ἀποπήδησον, μὴ χρονίσῃς ἐν τῷ τόπῳ, μηδὲ ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄμμα πρὸς αὐτήν· 18β οὕτως γὰρ διαβήσῃ ὕδωρ ἀλλότριον καὶ ὑπερβήσῃ ποταμὸν ἀλλότριον· 18γ ἀπὸ δὲ ὕδατος ἀλλοτρίου ἀπόσχου καὶ ἀπὸ πηγῆς ἀλλοτρίας μὴ πίῃς, 18δ ἵνα πολὺν ζήσῃς χρόνον, προστεθῇ δέ σοι ἔτη ζωῆς.
|
|
Глvа, і~”
|
Κεφάλαιο 10
|
|
1
|
1
|
|
Сн~ъ премђдръ веселиT эTц~а, сн~ъ же беꙁђменъ печа'ль ма'тери.
|
ΥΙΟΣ σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων λύπη τῇ μητρί.
|
|
2
|
2
|
|
нњсть б^о по'лѕы эT бога'тества безако'нникоM, пра'вдаy и^зба'виT эT смр~ти.
|
οὐκ ὠφελήσουσι θησαυροὶ ἀνόμους, δικαιοσύνη δὲ ρύσεται ἐκ θανάτου.
|
|
3
|
3
|
|
не гла'домъ замори'тъ г~ь дш~а пра'ведныхъ, живо'тъ же нечести'выхᲆ раꙁорит#.
|
οὐ λιμοκτονήσει Κύριος ψυχὴν δικαίαν, ζωὴν δὲ ἀσεβῶν ἀνατρέψει.
|
|
4
|
4
|
|
нищета` мђжа смиряеT, рђки же в#ста'нивыхъ ѓ^богащаюTся.
|
πενία ἄνδρα ταπεινοῖ, χεῖρες δὲ ἀνδρείων πλουτίζουσιν. 4α υἱὸς πεπαιδευμένος σοφὸς ἔσται, τῷ δὲ ἄφρονι διακόνῳ χρήσεται.
|
|
5
|
5
|
|
сн~ъ накаꙁа'нъ премђдръ бђдетъ, безђмнаго же слђгђ прїемлеT себњ” Сп~сется эT ꙁно'я сн~ъ раꙁђмивъ, вњтротлњ'ненъ же быва'етъ на жа'твњ сн~ъ ꙁаконопрестђпенъ”
|
διεσώθη ἀπὸ καύματος υἱὸς νοήμων, ἀνεμόφθορος δὲ γίνεται ἐν ἀμητῷ υἱὸς παράνομος.
|
|
6
|
6
|
|
Блsвенїе гн~е на главњ` пра'веднаго, ё^ста' же нечести'ваго покры'етъ пла'чь беꙁго'денъ.
|
εὐλογία Κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου, στόμα δὲ ἀσεβῶν καλύψει πένθος ἄωρον.
|
|
7
|
7
|
|
па'мять пра'ведныхъ с похва'лами быва'етᲆ, и%мяy нечести'выхъ поги'бнетъ.
|
μνήμη δικαίων μετ᾿ ἐγκωμίων, ὄνομα δὲ ἀσεβοῦς σβέννυται.
|
|
8
|
8
|
|
премDръ срDцемъ прїиметъ ꙁа'повњди, а^ ѓ^сквернеn ё^стна'ма ѓ^строптева'я ꙁапнется.
|
σοφὸς καρδίᾳ δέξεται ἐντολάς, ὁ δὲ ἄστεγος χείλεσι σκολιάζων ὑποσκελισθήσεται.
|
|
9
|
9
|
|
и^же хо'дитъ про'сто хо'дитъ надњяся, раꙁвраща'я же пђти` своя не ё^таи'тся.
|
ὃς πορεύεται ἁπλῶς, πορεύεται πεποιθώς, ὁ δὲ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, γνωσθήσεται.
|
|
10
|
10
|
|
намиꙁа'а ѓ%комъ со ле'стїю събира'етᲆ мђжем# ско'рбь, а^ ѓ^блича'я же не ѓ^бинђ'яся ми'ръ тво'ритъ.
|
ὁ ἐννεύων ὀφθαλμοῖς μετὰ δόλου, συνάγει ἀνδράσι λύπας, ὁ δὲ ἐλέγχων μετὰ παρρησίας, εἰρηνοποιεῖ.
|
|
11
|
11
|
|
и^сто'чникъ живо'тенъ в рђцњ пра'веднаго, ё^ста' же нечести'ваго покры'етъ па'гђба”
|
πηγὴ ζωῆς ἐν χειρὶ δικαίου, στόμα δὲ ἀσεβοῦς καλύψει ἀπώλεια.
|
|
12
|
12
|
|
Въꙁненавидњнїе въꙁдви'жетъ побњдђ, вся' же въпре'ки гл~ющая покры'етъ любы`.
|
μῖσος ἐγείρει νεῖκος, πάντας δὲ τοὺς μὴ φιλονεικοῦντας καλύπτει φιλία.
|
|
13
|
13
|
|
и^же эT ё^стенъ и^ꙁно'ситъ премђдрость, жеѕлоM же біеT мђжа беꙁъсръдечна”
|
ὃς ἐκ χειλέων προφέρει σοφίαν, ράβδῳ τύπτει ἄνδρα ἀκάρδιον.
|
|
14
|
14
|
|
Премђдрїи съкры'ютъ чю'вствїя, ёста' же не ѓ^паси'ваго приближа'ются съкрђше'нїю.
|
σοφοὶ κρύψουσιν αἴσθησιν, στόμα δὲ προπετοῦς ἐγγίζει συντριβῇ.
|
|
15
|
15
|
|
стяжа'нїе бога'тыхъ гра'дъ тве'рдъ, съкрђше'нїе же нечести'выX нищета`.
|
κτῆσις πλουσίων πόλις ὀχυρά, συντριβὴ δὲ ἀσεβῶν πενία.
|
|
16
|
16
|
|
дњла пра'ведныхъ живоT тво'рятъ, пло'д же нечести'выхъ грњси`.
|
ἔργα δικαίων ζωὴν ποιεῖ, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἁμαρτίας.
|
|
17
|
17
|
|
пђти` живо'тныя храня'тᲆ накаꙁа'нїе, накаꙁа'нїе же неи^ꙁбраnна прельща'етъ”
|
ὁδοὺς δικαίας ζωῆς φυλάσσει παιδεία, παιδεία δὲ ἀνεξέλεγκτος πλανᾶται.
|
|
18
|
18
|
|
Покрива'юT вра'жды ё^стны пра'ведныхъ, и^ꙁнося'щеиy клеветы` беꙁђмнњиши сђть.
|
καλύπτουσιν ἔχθραν χείλη δίκαια, οἱ δὲ ἐκφέροντες λοιδορίας ἀφρονέστατοί εἰσιν.
|
|
19
|
19
|
|
и^ꙁъ мно'гъ словесъ не ё^бњжи'ши грњха`, щадя'и же гл~ы разђменъ бђдетъ.
|
ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν, φειδόμενος δὲ χειλέων νοήμων ἔσῃ.
|
|
20
|
20
|
|
сребро` раждеже'но ја^зы'къ пра'веDнаго, срDце же нечести'выхъ и^ще'ꙁнетъ.
|
ἄργυρος πεπυρωμένος γλῶσσα δικαίου, καρδία δὲ ἀσεβοῦς ἐκλείψει.
|
|
21
|
21
|
|
ё^стны` пра'ведныхъ ё^мњ'ютъ высо'кая, а^ беꙁђмнїи же в нищетњ` скоnчава'ются”
|
χείλη δικαίων ἐπίσταται ὑψηλά, οἱ δὲ ἄφρονες ἐν ἐνδείᾳ τελευτῶσιν.
|
|
22
|
22
|
|
Блsвенїе гн~е на главњ` пра'веднаго, сїе ѓ^богаща'етъ и^ не и%мать приложи'тися е^мђ печа'ль въ срDцы.
|
εὐλογία Κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου· αὕτη πλουτίζει, καὶ οὐ μὴ προστεθῇ αὐτῇ λύπη ἐν καρδία.
|
|
23
|
23
|
|
смњхъ беꙁђмныхъ твориT ꙁла'я, премђдрость же мђжеви ражда'етъ мђдрость.
|
ἐν γέλωτι ἄφρων πράσσει κακά, ἡ δὲ σοφία ἀνδρὶ τίκτει φρόνησιν.
|
|
24
|
24
|
|
поги'бель нечести'выхъ прено'сится, жела'нїе пра'веднаго прїятно.
|
ἐν ἀπωλείᾳ ἀσεβὴς περιφέρεται, ἐπιθυμία δὲ δικαίου δεκτή.
|
|
25
|
25
|
|
приходя'щиy бђри нечесᲄи'выи и^щеꙁа'етъ, праведныи же ё^клони'вся поживе'тъ въ вњки.
|
παραπορευομένης καταιγίδος ἀφανίζεται ἀσεβής, δίκαιος δὲ ἐκκλίνας σώζεται εἰς τὸν αἰῶνα.
|
|
26
|
26
|
|
ја%коже гро'здїе ꙁеле'ное па'коs ꙁђбо'мъ и^ ды'мъ ѓ^чи'ма, та'ко ꙁако'нопрестђпле'нїе творя'щимъ е&”
|
ὥσπερ ὄμφαξ ὀδοῦσι βλαβερὸν καὶ καπνὸς ὄμμασιν, οὕτως παρανομία τοῖς χρωμένοις αὐτῇ.
|
|
27
|
27
|
|
Страхъ гн~ь прилага'етъ дн~и, дњла' же нечести'выхъ ё^маля'ются.
|
φόβος Κυρίου προστίθησιν ἡμέρας, ἔτη δὲ ἀσεβῶν ὀλιγωθήσεται.
|
|
28
|
28
|
|
прибли'жится пра'ведныхъ весе'лїе, ё^пова'нїе же нечести'выхъ погибаеT.
|
ἐγχρονίζει δικαίοις εὐφροσύνη, ἐλπὶς δὲ ἀσεβῶν ἀπολεῖται.
|
|
29
|
29
|
|
ё^твержде'нїе прпDбномђ бо'язнь гн~я, съкрђше'нїе творя'щиM ѕла'я.
|
ὀχύρωμα ὁσίου φόβος Κυρίου, συντριβὴ δὲ τοῖς ἐργαζομένοις κακά.
|
|
30
|
30
|
|
пра'ведникъ въ вњки не ѓ^слабњ'етъ. нечести'вїи же не населя'тъ ꙁемли`,
|
δίκαιος εἰς τὸν αἰῶνα οὐκ ἐνδώσει, ἀσεβεῖς δὲ οὐκ οἰκήσουσι γῆν.
|
|
31
|
31
|
|
ё^ста` пра'веднаго ка'плютъ премђдрость, ја^зы'кᲆ же непра'веDнаго погі'бнетъ.
|
στόμα δικαίου ἀποστάζει σοφίαν, γλῶσσα δὲ ἀδίκου ἐξολεῖται.
|
|
32
|
32
|
|
ё^ста` пра'ведныхъ ка'плюT блгDть, ё^ста же нечести'выхъ эTвраща'ются”
|
χείλη ἀνδρῶν δικαίων ἀποστάζει χάριτας, στόμα δὲ ἀσεβῶν ἀποστρέφεται.
|
|
Глvа, а~і”
|
Κεφάλαιο 11
|
|
1
|
1
|
|
Мњ'рила ле'стна мръзость преD гм~ъ, мњ'рило же пра'ведно прїатно е^мђ еs.
|
ΖΥΓΟΙ δόλιοι βδέλυγμα ἐνώπιον Κυρίου, στάθμιον δὲ δίκαιον δεκτὸν αὐτῷ.
|
|
2
|
2
|
|
и^дњже а^ще вни'детъ досажде'нїе, т^ђ и^ ё^коре'нїе, ё^ста' же смире'нныхъ поё^чаTся премђдрости. ё^мира'ющи пра'ведникъ ѓ^ставляеT попече'нїе, преDворђче'на же бђдетъ и^ наꙁнаменова` нечесᲄи'выX погибель.
|
οὗ ἐὰν εἰσέλθῃ ὕβρις, ἐκεῖ καὶ ἀτιμία· στόμα δὲ ταπεινῶν μελετᾷ σοφίαν
|
|
3
|
3
|
|
кончи'на пра'выхъ наста'вит# и^хъ, и^ препина'нїе зако'нопрестђпникъ плени'тъ я&.
|
ἀποθανὼν δίκαιος ἔλιπε μετάμελον, πρόχειρος δὲ γίνεται καὶ ἐπίχαρτος ἀσεβῶν ἀπώλεια.
|
|
4
|
5
|
|
не ё^спњетъ и^мњнїе въ дн~ь ја%рости, пра'вда же и^ꙁба'вит# эT смр~ти.
|
δικαιοσύνη ἀμώμους ὀρθοτομεῖ ὁδούς, ἀσέβεια δὲ περιπίπτει ἀδικίᾳ.
|
|
5
|
6
|
|
пра'вда непоро'чнаго и^спра'витъ пђти`, и^ беꙁчестїе ѓ^бы'идеT непра'вдђ.
|
δικαιοσύνη ἀνδρῶν ὀρθῶν ρύεται αὐτούς, τῇ δὲ ἀπωλείᾳ αὐτῶν ἁλίσκονται παράνομοι.
|
|
6
|
7
|
|
пра'вда мђжїи пра'выхъ и^зба'витъ и^хъ, без#совњтїемъ же ё^ловля'ются ꙁако'нопрестђпнїи.
|
τελευτήσαντος ἀνδρὸς δικαίου οὐκ ὄλλυται ἐλπίς, τὸ δὲ καύχημα τῶν ἀσεβῶν ὄλλυται.
|
|
7
|
8
|
|
скон#ча'вшђся мђжђ пра'веднђ не погибнетъ наде'жда, а^ похва'ла нечести'выхъ погибнетъ.
|
δίκαιος ἐκ θήρας ἐκδύνει, ἀντ᾿ αὐτοῦ δὲ παραδίδοται ὁ ἀσεβής.
|
|
8
|
9
|
|
пра'ведныи ꙁ ло'вища и^ꙁонре'тъ, в негоже мњсᲄо предае'тся нечесᲄи'выи, ꙁако'н же нечести'въ потреби'тся.
|
ἐν στόματι ἀσεβῶν παγὶς πολίταις, αἴσθησις δὲ δικαίων εὔοδος.
|
|
9
|
10
|
|
въ ё^стXњ ꙁаконопрестђпныX сњть гражDаноM, чю'в#ствїе же праведныхъ спњшно.
|
ἐν ἀγαθοῖς δικαίων κατώρθωσε πόλις,
|
|
10
|
11
|
|
въ бл~гиX же праведныхъ и^спра'вится гра'дъ, в поги'бели нечести'выхъ ра'дость.
|
στόμασι δὲ ἀσεβῶν κατεσκάφη.
|
|
11
|
12
|
|
въ блsвенїи` пра'веDныхъ въꙁнесе'тся граD, ё^сты' же нечести'выхъ раскопа'ется.
|
μυκτηρίζει πολίτας ἐνδεὴς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἡσυχίαν ἄγει.
|
|
12
|
13
|
|
подража'етъ гража'ны скђдныи мђдростію, мQђ же мђдръ беꙁмо'лвїе въ'дитъ.
|
ἀνὴρ δίγλωσσος ἀποκαλύπτει βουλὰς ἐν συνεδρίῳ, πιστὸς δὲ πνοῇ κρύπτει πράγματα.
|
|
13
|
14
|
|
мQђ дв^оја^ꙁыченъ эTкры'етъ совњты въ со'ньмищихъ, вњрныи же дх~омъ таи'тъ вещи.
|
οἷς μὴ ὑπάρχει κυβέρνησις, πίπτουσιν ὥπερ φύλλα, σωτηρία δὲ ὑπάρχει ἐν πολλῇ βουλῇ.
|
|
14
|
15
|
|
и^мже нњсть совњта' па'дђтся а^ки ли'ствїе, сп~сенїе же е^сть въ мно'ѕњ совњтњ.
|
πονηρὸς κακοποιεῖ ὅταν συμμίξῃ δικαίῳ, μισεῖ δὲ ἦχον ἀσφαλείας.
|
|
15
|
16
|
|
лђка'выи пронырђ'етъ е^гDа сᲆчета'ется с пра'веднымъ, ненави'дит же гла'са ё^твержде'на.
|
γυνὴ εὐχάριστος ἐγείρει ἀνδρὶ δόξαν, θρόνος δὲ ἀτιμίας γυνὴ μισοῦσα δίκαια. πλούτου ὀκνηροὶ ἐνδεεῖς γίνονται, οἱ δὲ ἀνδρεῖοι ἐρείδονται πλούτῳ.
|
|
16
|
17
|
|
жена` блгDтна въꙁно'ситъ мђжђ сла'вы, прsтлъ же досажде'нїя ненави'дящи пра'вды. богаTства лњни'вїи скђдни быва'ютъ, въстан#ни'вїи же ё^тверьжDа'ют# богаTствомъ дш~а своя.
|
τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἀγαθὸν ποιεῖ ἀνὴρ ἐλεήμων, ἐξολλύει δὲ αὐτοῦ σῶμα ὁ ἀνελεήμων.
|
|
17
|
18
|
|
блгDть тво'риT мђ'жъ млsтивъ, раздрђша'етъ же тњло свое немлsтивыи.
|
ἀσεβεῖς ποιεῖ ἔργα ἄδικα, σπέρμα δὲ δικαίων μισθὸς ἀληθείας.
|
|
18
|
19
|
|
нечесᲄи'выи тво'ритᲆ дњла непрїа'ꙁнена, сњмя пра'ведныхъ м#зда` и%стин#ны.
|
υἱὸς δίκαιος γεννᾶται εἰς ζωήν, διωγμὸς δὲ ἀσεβοῦς εἰς θάνατον.
|
|
19
|
20
|
|
сн~ъ пра'веденъ ражDа'ется въ жи'знь, гоне'нїе же нечести'выхъ въ смр~ть.
|
βδέλυγμα Κυρίῳ διεστραμμέναι ὁδοί, προσδεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν.
|
|
20
|
21
|
|
ме'рꙁостны гв~и раZвраще'нны пђтїе, прїятни же и^мъ вси` непоро'чнїи въ пђте'хъ свои^хъ.
|
χειρὶ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὁ δὲ σπείρων δικαιοσύνην λήψεται μισθὸν πιστόν.
|
|
21
|
22
|
|
в рђкђ рђцњ вложь непра'ведне не бђдетъ беꙁ мђкъ ѕлы'хъ, сњявыи же сњмя прїимет# м#здђ вњрнђ.
|
ὥσπερ ἐνώτιον ἐν ρινὶ ὑός, οὕτως γυναικὶ κακόφρονι κάλλος.
|
|
22
|
23
|
|
ја%коже ё^серя'зь злаT в но'ꙁдрехъ свинїи, та'коже и^ женњ` ѕлоё'мнњ лњпота`.
|
ἐπιθυμία δικαίων πᾶσα ἀγαθή, ἐλπὶς δὲ ἀσεβῶν ἀπολεῖται.
|
|
23
|
24
|
|
жела'нїе пра'ведныхъ вс^е бл~го, наде'жда же нечестивыхъ поги'бнетъ”
|
εἰσὶν οἳ τὰ ἴδια σπείροντες πλείονα ποιοῦσιν, εἰσὶ δὲ καὶ οἳ συνάγοντες ἐλαττονοῦνται.
|
|
24
|
25
|
|
Сђть и^же своя` сњющеи мно'жае тво'рятъ, сђть и^ събира'ющеи тђ`ждя скђдни. вся'ка
|
ψυχὴ εὐλογουμένη πᾶσα ἁπλῆ, ἀνὴρ δὲ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων.
|
|
25
|
26
|
|
дш~а блsвена про'ста, мђж# же ја%ръ не бл~гоѓ%браꙁенъ.
|
ὁ συνέχων σῖτον ὑπολείποιτο αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν, εὐλογίαν δὲ εἰς κεφαλὴν τοῦ μεταδιδόντος.
|
|
26
|
27
|
|
съдръжа'и пшени'цђ прокля'тъ людми`, блsвенїе же гн~е на главњ` подаю'щемђ”
|
τεκταινόμενος ἀγαθὰ ζητεῖ χάριν ἀγαθήν, ἐκζητοῦντα δὲ κακά, καταλήψεται αὐτόν.
|
|
27
|
28
|
|
Творя'и бл~гая и%щет# блгDти до'бры, вꙁы'щђщего же ѕл^а ѕло` пости'гнет# е^го.
|
ὁ πεποιθὼς ἐπὶ πλούτῳ οὗτος πεσεῖται, ὁ δὲ ἀντιλαμβανόμενος δικαίων οὗτος ἀνατελεῖ.
|
|
28
|
29
|
|
надњя'ися на бога'т#ство свое ё^паде'тъ, и^ застђпа'яи пра'вдђ то'и въс#сїя'етъ.
|
ὁ μὴ συμπεριφερόμενος τῷ ἑαυτοῦ οἴκῳ κληρονομήσει ἄνεμον, δουλεύσει δὲ ἄφρων φρονίμῳ.
|
|
29
|
30
|
|
не сматря'яи своеh до'мђ наслњ'дитъ вњтры, порабо'тае^т же беꙁђменъ мђдрђ.
|
ἐκ καρποῦ δικαιοσύνης φύεται δένδρον ζωῆς, ἀφαιροῦνται δὲ ἄωροι ψυχαὶ παρανόμων.
|
|
30
|
31
|
|
эT пло'дA пра'вдњ проꙁяба'етъ древо живота`, эTе'млют же ся безгода` дш~и зако'нопрестђпникъ.
|
εἰ ὁ μὲν δίκαιος μόλις σώζεται, ὁ ἀσεβὴς καὶ ἁμαρτωλὸς ποὺ φανεῖται;
|
|
31
|
|
|
а^ще пра'ведныи е^два` сп~сется, нечесᲄивыи же и^ грњшныи гдњ` ја^ви'тся”
|
|
|
Глvа, в~і”
|
Κεφάλαιο 12
|
|
1
|
1
|
|
Любя'и накаꙁа'нїе лю'битъ чю'в#ствїе, а^ ненавидя'и ѓ^бличе'нїя безђмеn.
|
Ο ἀγαπῶν παιδείαν, ἀγαπᾷ αἴσθησιν, ὁ δὲ μισῶν ἐλέγχους ἄφρων.
|
|
2
|
2
|
|
лђче ѓ^брњты'и блгDть эT г~а, мђжъ же ꙁако'нопрестђпеn забвенъ бђдетъ”
|
κρείσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ Κυρίῳ, ἀνὴρ δὲ παράνομος παρασιωπηθήσεται.
|
|
3
|
3
|
|
Не и^спра'вится чл~къ эT ꙁако'нопрестђ'пникъ, ко'ренїя же пра'ведныхъ не эTи'мђтся.
|
οὐ κατορθώσει ἄνθρωπος ἐξ ἀνόμου, αἱ δὲ ρίζαι τῶν δικαίων οὐκ ἐξαρθήσονται.
|
|
4
|
4
|
|
жена` раꙁђми'ва вњне'ць мђжђ свое^мђ, ја%коже че'рвь въ дре'вњ, та'коy погђбитъ мђжа жена` любодњ'ица.
|
γυνὴ ἀνδρεία στέφανος τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς· ὥσπερ δὲ ἐν ξύλῳ σκώληξ, οὕτως ἄνδρα ἀπόλλυσι γυνὴ κακοποιός.
|
|
5
|
5
|
|
мы'сль пра'ведныхъ сђдъ, совњты же нечести'выX льсти'вы.
|
λογισμοὶ δικαίων κρίματα, κυβερνῶσι δὲ ἀσεβεῖς δόλους.
|
|
6
|
6
|
|
словеса` нечести'выхъ льсти'вы, ё^ста' же пра'ва и^ꙁба'вятся.
|
λόγοι ἀσεβῶν δόλιοι, στόμα δὲ ὀρθῶν ρύσεται αὐτούς.
|
|
7
|
7
|
|
и^дњже ѓ^брати'тся нечести'выи и^сче'знетъ, хра'ми же пра'ведныхъ пребыва'юT.
|
οὗ ἐὰν στραφῇ ὁ ἀσεβής, ἀφανίζεται, οἶκοι δὲ δικαίων παραμένουσι.
|
|
8
|
8
|
|
ё^ста` раꙁђмнаго хвали'ма быва'юT эT мђжа, слабосе'рдъ же порђга'нъ бђдетъ.
|
στόμα συνετοῦ ἐγκωμιάζεται ὑπὸ ἀνδρός, νωθροκάρδιος δὲ μυκτηρίζεται.
|
|
9
|
9
|
|
добрњи мђжъ беꙁъ че'сти себњ слђжа`, ниже и^же че'сть себњ ѓ^блага'етъ, и^ лише'нъ бђдетъ хлњба.
|
κρείσσων ἀνὴρ ἐν ἀτιμίᾳ δουλεύων ἑαυτῷ ἢ τιμὴν ἑαυτῷ περιτιθεὶς καὶ προσδεόμενος ἄρτου.
|
|
10
|
10
|
|
пра'ведникъ ми'лђетъ дш~а ско'тъ свои^хъ, ё^тро'ба же нечести'выхъ беꙁъми'лостивна.
|
δίκαιος οἰκτείρει ψυχὰς κτηνῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ σπλάγχνα τῶν ἀσεβῶν ἀνελεήμονα.
|
|
11
|
11
|
|
дњлаяй свою ꙁе'млю насы' тятся хлњба, гоня'щеи сђ'етнаа скђдны ё^мо'мъ. и^же е^сть сла'щь въ винњ` пребыва'ти, въ свои^хъ тве'рдехъ ѓ^ста'виT досажде'нїе.
|
ὁ ἐργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐμπλησθήσεται ἄρτων, οἱ δὲ διώκοντες μάταια ἐνδεεῖς φρενῶν. 11α ὅς ἐστιν ἡδὺς ἐν οἴνων διατριβαῖς, ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ὀχυρώμασι καταλείψει ἀτιμίαν.
|
|
12
|
12
|
|
жела'нїя нечести'выхᲆ ѕла`, а^ ко'ренїя бл~гихъ въ тве'рдеX”
|
ἐπιθυμίαι ἀσεβῶν κακαί, αἱ δὲ ρίζαι τῶν εὐσεβῶν ἐν ὀχυρώμασι.
|
|
13
|
13
|
|
за грњхъ ё^стнђ` в#падетъ в сњти грњшникъ, и^ꙁбњжит же эT нихъ пра'ведникъ. гляда'яи гла'дко поми'лованъ бђдетъ, а^ срњта'яи въ вра'тњхъ ѓ^скорби'тъ дш~а.
|
δι᾿ ἁμαρτίαν χειλέων ἐμπίπτει εἰς παγίδας ἁμαρτωλός, ἐκφεύγει δὲ ἐξ αὐτῶν δίκαιος. 13α ὁ βλέπων λεῖα ἐλεηθήσεται, ὁ δὲ συναντῶν ἐν πύλαις ἐκθλίψει ψυχάς.
|
|
14
|
14
|
|
эT пло'дA ё^стнђ` дш~а мђжђ напо'лнится бл~гихъ, възданїе же ё%стъ е^го да'сться е^мђ,
|
ἀπὸ καρπῶν στόματος ψυχὴ ἀνδρὸς πλησθήσεται ἀγαθῶν, ἀνταπόδομα δὲ χειλέων αὐτοῦ δοθήσεται αὐτῷ.
|
|
15
|
15
|
|
пђти` бђꙁђмныхъ пра'ви предъ ни'ми. послђшае^тъ совњта мђдрыи,
|
ὁδοὶ ἀφρόνων ὀρθαὶ ἐνώπιον αὐτῶν, εἰσακούει δὲ συμβουλίας σοφός.
|
|
16
|
16
|
|
беꙁђмныи же въ прь'выи дн~ь и^сповњсть гнњвъ свои, досажде'нїе же свое таи'тъ мђдрыи,
|
ἄφρων αὐθημερὸν ἐξαγγέλλει ὀργὴν αὐτοῦ, κρύπτει δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀτιμίαν ἀνὴρ πανοῦργος.
|
|
17
|
17
|
|
и^ ја^вле'нђ вњрђ и^сповњда'етъ пра'ведныи, а^ свидњтель непра'ведныхъ льсти'въ.
|
ἐπιδεικνυμένην πίστιν ἀπαγγέλλει δίκαιος, ὁ δὲ μάρτυς τῶν ἀδίκων δόλιος.
|
|
18
|
18
|
|
сђть гл~ющїи, ја%ꙁвы тво'рятъ ја%ко ме'чи, ја^ꙁы'к же премђдрыхъ и^сцеля'ютъ.
|
εἰσὶν οἳ λέγοντες τιτρώσκουσι μαχαίρᾳ, γλῶσσαι δὲ σοφῶν ἰῶνται.
|
|
19
|
19
|
|
ё^стны` и%стинны и^справля'ютъ свњдњтельство, свњдњтель же ско'ръ ја^зы'къ непра'веденъ
|
χείλη ἀληθινὰ κατορθοῖ μαρτυρίαν, μάρτυς δὲ ταχὺς γλῶσσαν ἔχει ἄδικον.
|
|
20
|
20
|
|
е^сть въ срDци кђ'ющемђ ѕла'а, хоᲄя'щеи же мирђ въꙁвеселяTся.
|
δόλος ἐν καρδίᾳ τεκταινομένου κακά, οἱ δὲ βουλόμενοι εἰρήνην εὐφρανθήσονται.
|
|
21
|
21
|
|
не годњ е^сᲄь пра'ведномђ ничтоy непра'ведно, нечести'вїи же и^спо'лняTся зо'лъ.
|
οὐκ ἀρέσει τῷ δικαίῳ οὐδὲν ἄδικον, οἱ δὲ ἀσεβεῖς πλησθήσονται κακῶν.
|
|
22
|
22
|
|
мръзость гв~и ё^стны` льсти'выя, творя'и же вњрно прїятенъ е^мђ”
|
βδέλυγμα Κυρίῳ χείλη ψευδῆ, ὁ δὲ ποιῶν πίστεις δεκτὸς παρ᾿ αὐτῷ.
|
|
23
|
23
|
|
Мђжъ раꙁђми'въ прsтлъ чю'въствїю, срDце же беꙁђмныхъ ё^т#кнется въ клятваX.
|
ἀνὴρ συνετὸς θρόνος αἰσθήσεως, καρδία δὲ ἀφρόνων συναντήσεται ἀραῖς.
|
|
24
|
24
|
|
рђка и^ꙁбра'нныхъ ё^дръжи'тъ ё^доb льсти'вїи же бђдђтъ въ плњне'нїе.
|
χεὶρ ἐκλεκτῶν κρατήσει εὐχερῶς, δόλιοι δὲ ἔσονται ἐν προνομῇ.
|
|
25
|
25
|
|
стра'шно слово срDце мђжђ пра'веднђ смђща'ет#, вњсть же бл~га веселиT и&.
|
φοβερὸς λόγος καρδίαν ταράσσει ἀνδρὸς δικαίου, ἀγγελία δὲ ἀγαθὴ εὐφραίνει αὐτόν.
|
|
26
|
26
|
|
раꙁђми'въ пра'ведникъ себњ дрђгъ бђдетъ, во'ля же нечести'выхъ беZ смотре'нїя. съгрњша'ющей пости'гнђтъ зла'я, пђть же нечести'выX прельсти'тъ я&.
|
ἐπιγνώμων δίκαιος ἑαυτοῦ φίλος ἔσται, αἱ δὲ γνῶμαι τῶν ἀσεβῶν ἀνεπιεικεῖς. ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται κακὰ ἡ δὲ ὁδὸς τῶν ἀσεβῶν πλανήσει αὐτούς.
|
|
27
|
27
|
|
не ё^лђчитъ льсᲄи'выи лови'твы, стяжа'нїе же добро` мђжъ бл~гъ”
|
οὐκ ἐπιτεύξεται δόλιος θήρας, κτῆμα δὲ τίμιον ἀνὴρ καθαρός.
|
|
28
|
28
|
|
В пђте'хъ пра'ведныX живо'тъ, пђтїе же враждђ'ющихъ въ смр~ть”
|
ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης ζωή, ὁδοὶ δὲ μνησικάκων εἰς θάνατον.
|
|
Глvа, г~і”
|
Κεφάλαιο 13
|
|
1
|
1
|
|
Сн~ъ хђдо'женъ послђшли'въ эTц~ђ, сн~ъ же ѓ^слђшли'въ поги'бель.
|
ΥΙΟΣ πανοῦργος ὑπήκοος πατρί, υἱὸς δὲ ἀνήκοος ἐν ἀπωλείᾳ.
|
|
2
|
2
|
|
эT плоD пра'веDнаго снњсть сн~ъ бл~гъ, дш~а же зако'нопресᲄђпникъ гибнTђ беꙁъ го'да.
|
ἀπὸ καρπῶν δικαιοσύνης φάγεται ἀγαθός, ψυχαὶ δὲ παρανόμων ὀλοῦνται ἄωροι.
|
|
3
|
3
|
|
и^же храниT своя ё^ста` блюде'тъ свою` дш~ђ, а^ не ѓ^паси'выи ё^стна'ма ё^страши'тъ себе`.
|
ὃς φυλάσσει τὸ ἑαυτοῦ στόμα, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, ὁ δὲ προπετὴς χείλεσι πτοήσει ἑαυτόν.
|
|
4
|
4
|
|
въ по'хотехъ е^сть всякъ нетя'гᲆ, рђки же въстанъливыX вᲆ прилежа'нїи.
|
ἐν ἐπιθυμίαις ἐστὶ πᾶς ἀεργός, χεῖρες δὲ ἀνδρείων ἐν ἐπιμελείᾳ.
|
|
5
|
5
|
|
словесе непра'веDна ненави'дитᲆ пра'веDникъ, нечьсти'выи же стыдиTся и^ не и'мать дръꙁнове'нїя.
|
λόγον ἄδικον μισεῖ δίκαιος, ἀσεβὴς δὲ αἰσχύνεται καὶ οὐχ ἕξει παρρησίαν.
|
|
6
|
7
|
|
пра'вда съхрани'тъ беZзлоби'выя, нечьсти'ваy бляди'ва тво'ритъ грᲇхъ”
|
εἰσὶν οἱ πλουτίζοντες ἑαυτοὺς μηδὲν ἔχοντες, καί εἰσιν οἱ ταπεινοῦντες ἑαυτοὺς ἐν πολλῷ πλούτῳ.
|
|
7
|
8
|
|
Сђть богатя'ще себе` ничесоже и^мђще, и^ сђть смиря'ющеся въ мно'ѕњ богаTствњ”
|
λύτρον ἀνδρὸς ψυχῆς ὁ ἴδιος πλοῦτος, πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν.
|
|
8
|
9
|
|
И$ꙁбавле'нїе мђ'жђ дш~и свое е^го бога'тьство, ни'щїи же не посᲄоиT въ ꙁапрњще'нїи.
|
φῶς δικαίοις διαπαντός, φῶς δὲ ἀσεβῶν σβέννυται. 9α ψυχαὶ δόλιαι πλανῶνται ἐν ἁμαρτίαις, δίκαιοι δὲ οἰκτείρουσι καὶ ἐλεοῦσι.
|
|
9
|
10
|
|
свњтъ пра'веDникоM прsно, свњтъ же нечьсти'выхъ ё^гаснетъ” дш~а же льсти'выхъ блђ'дяT въ грњсњхъ, пра'веднїи же щедрђ'ют# и^ ми'лђютъ.
|
κακὸς μεθ᾿ ὕβρεως πράσσει κακά, οἱ δὲ ἑαυτῶν ἐπιγνώμονες σοφοί.
|
|
10
|
11
|
|
ѕлы'и же съ досажде'нїеM тво'ритъ ѕла'я, себњ же разђмњ'ющїи премђ'дрїи сђть”
|
ὕπαρξις ἐπισπουδαζομένη μετὰ ἀνομίας ἐλάσσων γίνεται, ὁ δὲ συνάγων ἑαυτῷ μετ᾿ εὐσεβείας πληθυνθήσεται· δίκαιος οἰκτείρει καὶ κιχρᾷ.
|
|
11
|
12
|
|
И$мњнїе поспњшно съ безаконїемъ ё^мале'нно быва'етъ, собира'яи же себњ съ бл~гочестїемъ и^зобилитъ” Пра'веDныи щедри'тъ и^ да'етъ,
|
κρείσσων ἐναρχόμενος βοηθῶν καρδίᾳ τοῦ ἐπαγγελλομένου καὶ εἰς ἐλπίδα ἄγοντος· δένδρον γὰρ ζωῆς ἐπιθυμία ἀγαθή.
|
|
12
|
13
|
|
лђче есть подвиѕа'ти срDце ѓ^браща'ющеся, и^ на ё^пова'нїе ведђщ'е, дре'во б^о животно е^сть жела'нія до'бра.
|
ὃς καταφρονεῖ πράγματος, καταφρονηθήσεται ὑπ᾿ αὐτοῦ· ὁ δὲ φοβούμενος ἐντολήν, οὗτος ὑγιαίνει. 13α υἱῷ δολίῳ οὐδὲν ἔσται ἀγαθόν, οἰκέτῃ δὲ σοφῷ εὔοδοι ἔσονται πράξεις, καὶ κατευθυνθήσεται ἡ ὁδὸς αὐτοῦ.
|
|
13
|
14
|
|
и^же не послђша'етъ ве'щи и^ ве'щь не послђш'аетъ е^го, а^ боя'ися за'повњди се'и ꙁдраvствђетъ”
|
νόμος σοφοῦ πηγὴ ζωῆς, ὁ δὲ ἄνους ὑπὸ παγίδος θανεῖται.
|
|
14
|
15
|
|
Сн~ђ лђка'вомђ ничтоy е^сть бл~го, рабђ же мђдрђ поспњюTся дњ'ла въ бл~гое, і^ и^справя'тся е^мђ пђтїе е^го.
|
σύνεσις ἀγαθὴ δίδωσι χάριν, τὸ δὲ γνῶναι νόμον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς, ὁδοὶ δὲ καταφρονούντων ἐν ἀπωλείᾳ.
|
|
15
|
16
|
|
за'повњди мђдрђ и^сточ#никъ живота`, несмысляи же эT сњти ё%мретᲆ.
|
πᾶς πανοῦργος πράσσει μετὰ γνώσεως, ὁ δὲ ἄφρων ἐξεπέτασεν ἑαυτοῦ κακίαν.
|
|
16
|
17
|
|
раꙁђмъ бл~гъ да'етᲆ блгDть, разђмњти же зако'нъ мы'сли е^сть бл~ги, пђтїе же ниꙁъмђдрђ'ющихъ въ погибели.
|
βασιλεὺς θρασὺς ἐμπεσεῖται εἰς κακά, ἄγγελος δὲ σοφὸς ρύσεται αὐτόν.
|
|
17
|
18
|
|
ра'бъ хђдоh дњ'етъ с ра'ꙁђмомъ, беꙁђмныи же и^сходатаитъ себњ мђ'кђ”
|
πενίαν καὶ ἀτιμίαν ἀφαιρεῖται παιδεία, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους δοξασθήσεται.
|
|
18
|
19
|
|
Цр~ь дръзъ въпадетъ въ ѕло, совњт же мђдрыхъ и^ꙁба'витъ е^го.
|
ἐπιθυμίαι εὐσεβῶν ἡδύνουσι ψυχήν, ἔργα δὲ ἀσεβῶν μακρὰν ἀπὸ γνώσεως.
|
|
19
|
20
|
|
нищета и^ беꙁъчестїе эTе'млетъ наказанїе, храня'и же ѓ^бличенїе просла'виTся”
|
ὁ συμπορευόμενος σοφοῖς σοφὸς ἔσται, ὁ δὲ συμπορευόμενος ἄφροσι γνωσθήσεται.
|
|
20
|
21
|
|
Жела'нїя бл~говњрныхъ наслаждаюT дш~ђ, дњ'ла же нечьсти'выхъ дале'че эT ра'ꙁђма”
|
ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται κακά, τοὺς δὲ δικαίους καταλήψεται ἀγαθά.
|
|
21
|
22
|
|
Ходя'и же съ премђдрыM премђ'дръ бђдетъ, а^ ходя'и же съ безђмными позна'нъ бђдетъ.
|
ἀγαθὸς ἀνὴρ κληρονομήσει υἱοὺς υἱῶν, θησαυρίζεται δὲ δικαίοις πλοῦτος ἀσεβῶν.
|
|
22
|
23
|
|
съгрњша'ющая пости'гнеT ѕл^о, а^ пра'веDныя же пости'гнђтъ бл~гая”
|
δίκαιοι ποιήσουσιν ἐν πλούτῳ ἔτη πολλά, ἄδικοι δὲ ἀπολοῦνται συντόμως.
|
|
23
|
24
|
|
Бл~гъ мђжъ наслњ'дитъ сн~ы сн~овъ, щади'т же ся правеDнымъ богатество нечьсти'выX”
|
ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας μισεῖ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει.
|
|
24
|
25
|
|
ПравеDнїи скончаю^т# въ бога'тьствњ лњта мно'га, нечести'вїи же поги'бнђтъ въско'рњ”
|
δίκαιος ἔσθων ἐμπιπλᾷ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, ψυχαὶ δὲ ἀσεβῶν ἐνδεεῖς.
|
|
25
|
|
|
И$же щадиT же'ѕлъ свои ненави'диT сн~а свое^го, а^ любя и& прилQњно накаꙁђеT”
|
|
|
26
|
|
|
ПравеDныи ја^ды'и насыщаеT дш~ђ свою`, дш~а же нечести'выX ненасыще'ни”
|
|
|
Глvа, д~і”
|
Κεφάλαιο 14
|
|
1
|
1
|
|
Премђ'дрыя же'ны соꙁда'ша хра'мы, а^ беꙁђмныя раскопа'ша рђка'ма свои^ма”
|
ΣΟΦΑΙ γυναῖκες ᾠκοδόμησαν οἴκους, ἡ δὲ ἄφρων κατέσκαψε ταῖς χερσὶν αὐτῆς.
|
|
2
|
2
|
|
Ходя'и пра'во бои'тся г~а, а ѓ^строптеваяи пђти` своя` ё^коре'нъ бђ'детъ”
|
ὁ πορευόμενος ὀρθῶς φοβεῖται τὸν Κύριον, ὁ δὲ σκολιάζων ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἀτιμασθήσεται.
|
|
3
|
3
|
|
И$ꙁъ ё^стъ безђмныхъ же'ѕлъ досажде'нїя, ё^стны же правеDныхъ храняT себе`”
|
ἐκ στόματος ἀφρόνων βακτηρία ὕβρεως, χείλη δὲ σοφῶν φυλάσσει αὐτούς.
|
|
4
|
4
|
|
И$дњже нњсть воловъ ја%сли празDны, а^ и^дњже жи'та мно'га ја%вњ волђ` крњпость”
|
οὗ μή εἰσι βόες, φάτναι καθαραί· οὗ δὲ πολλὰ γεννήματα, φανερὰ βοὸς ἰσχύς.
|
|
5
|
5
|
|
Свњдњтель вњренъ не лжеT, раждиѕа'етъ же л#жа свњдњтель неправеденъ.
|
μάρτυς πιστὸς οὐ ψεύδεται, ἐκκαίει δὲ ψευδῆ μάρτυς ἄδικος.
|
|
6
|
6
|
|
въꙁы'щеши премђдрости въ ꙁлы'хъ и^ не ѓ^бря'щеши е^я`, чю'вство же эT мђдрыхъ ё^до'бно”
|
ζητήσεις σοφίαν παρὰ κακοῖς καὶ οὐχ εὑρήσεις, αἴσθησις δὲ παρὰ φρονίμοις εὐχερής.
|
|
7
|
7
|
|
Вс^я проти'вна сђть мђже`ви безђмнђ, ѓ^рђ'жїе же чю'в#ствїю ё^стны премђдрыхъ”
|
πάντα ἐναντία ἀνδρὶ ἄφρονι, ὅπλα δὲ αἰσθήσεως χείλη σοφά.
|
|
8
|
8
|
|
Премђ'дрость хђдо'гихъ раꙁђмњетъ пђти и^хъ, ненакаꙁа'нїе же нечьсти'выхᲆ лестно”
|
σοφία πανούργων ἐπιγνώσεται τὰς ὁδοὺς αὐτῶν, ἄνοια δὲ ἀφρόνων ἐν πλάνῃ.
|
|
9
|
9
|
|
домо'ве беꙁако'нныхъ длъжнђ'ютъ ѓ^цњщенїя, домове же правеDныхъ прїя'тни”
|
οἰκίαι παρανόμων ὀφειλήσουσι καθαρισμόν, οἰκίαι δὲ δικαίων δεκταί.
|
|
10
|
10
|
|
СрDце мђж'ђ чю'вствено ѓслабля'ет# дш~ђ е^го, е^гда' же веселиTся не примњша'ется печа'ль досажде'нїя”
|
καρδία ἀνδρὸς αἰσθητική, λυπηρὰ ψυχὴ αὐτοῦ· ὅταν δὲ εὐφραίνηται, οὐκ ἐπιμίγνυται ὕβρει.
|
|
11
|
11
|
|
домо'ве же нечьсти'выхъ и^ꙁчезнђтъ, скровища же и^справля'ющиX пребыва'ютъ”
|
οἰκίαι ἀσεβῶν ἀφανισθήσονται, σκηναὶ δὲ κατορθούντων στήσονται.
|
|
12
|
12
|
|
Є/сть пђть и^же мни'тся чл~комъ пра'въ быти, послDњнњя же е^го прїидTђ во дно а%дђ.
|
ἔστιν ὁδός, ἣ δοκεῖ παρὰ ἀνθρώποις ὀρθὴ εἶναι, τὰ δὲ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾄδου.
|
|
13
|
13
|
|
къ весе'лїемъ не прилагаеTся печа'ль, кончи'на же ра'дости въ пла'чь прихо'дитъ”
|
ἐν εὐφροσύναις οὐ προσμίγνυται λύπη, τελευταῖα δὲ χαρὰ εἰς πένθος ἔρχεται.
|
|
14
|
14
|
|
Пђтїи свои^хъ насы'тиTся дръзосердъ, эT ꙁамышленїя же своеh мђж'ъ бл~гъ”
|
τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν πλησθήσεται θρασυκάρδιος, ἀπὸ δὲ τῶν διανοημάτων αὐτοῦ ἀνὴρ ἀγαθός.
|
|
15
|
15
|
|
Неꙁлоби'въ вњ'рђ и^метъ вся'комђ словеси`, кова'рен же прихо'дитъ в покаа'нїе”
|
ἄκακος πιστεύει παντὶ λόγῳ, πανοῦργος δὲ ἔρχεται εἰς μετάνοιαν.
|
|
16
|
16
|
|
Премђдръ ё^боа'вся ё^кло'ниTся эT ꙁла, а^ безђмныи надњя'вся себњ смњша'ется съ беꙁако'нными”
|
σοφὸς φοβηθεὶς ἐξέκλινεν ἀπὸ κακοῦ, ὁ δὲ ἄφρων ἑαυτῷ πεποιθὼς μίγνυται ἀνόμῳ.
|
|
17
|
17
|
|
На'глодђшенъ мђ'жъ беꙁъ совњта тво'ритъ, мQђ же мђдръ длъготръпитъ”
|
ὀξύθυμος πράσσει μετὰ ἀβουλίας, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος πολλὰ ὑποφέρει.
|
|
18
|
18
|
|
Раꙁдњля'ютъ беꙁђмнїи ѕло'бђ, ковар#ни же ё^дръжа'тъ чю'в#ствїе”
|
μεριοῦνται ἄφρονες κακίαν, οἱ δὲ πανοῦργοι κρατήσουσιν αἰσθήσεως.
|
|
19
|
19
|
|
Въсполъзнђтся ѕлїи прDе бл~гими и нечестивїи послђжатъ при две'рахᲆ пра'веDныX”
|
ὀλισθήσουσι κακοὶ ἔναντι ἀγαθῶν, καὶ ἀσεβεῖς θεραπεύσουσι θύρας δικαίων.
|
|
20
|
20
|
|
дрђѕи въꙁненави'дятъ дрђги ни'щїа, дрђѕи же бога'тымъ мно'ѕи”
|
φίλοι μισήσουσι φίλους πτωχούς, φίλοι δὲ πλουσίων πολλοί.
|
|
21
|
21
|
|
Оу^коря'яи ё^богаго съгрњшиT, милђяи же ни'щаго бл~женъ”
|
ὁ ἀτιμάζων πένητας ἁμαρτάνει, ἐλεῶν δὲ πτωχοὺς μακαριστός.
|
|
22
|
22
|
|
Блђдя'ще непра'веDнїи дњ'лаюT ѕлая, млsть же і^ и'стиннђ дњ'лаюT бла'ѕїи” Не свњдя'тъ млsти і^ и'стинны дњ'лателе ѕло'мъ, млsтыни же и^ вᲇра претворя'ютъ бл~гимъ
|
πλανώμενοι τεκταίνουσι κακά, ἔλεον δὲ καὶ ἀλήθειαν τεκταίνουσιν ἀγαθοί. οὐκ ἐπίστανται ἔλεον καὶ πίστιν τέκτονες κακῶν, ἐλεημοσύναι δὲ καὶ πίστεις παρὰ τέκτοσιν ἀγαθοῖς.
|
|
23
|
23
|
|
ѓ^ всемъ пекђщися е^ді'но е^сть бл~го, и^ слащїи и^ безъ печа'ли въ ѓ^скђде'нїи бђ'дет#”
|
ἐν παντὶ μεριμνῶντι ἔνεστι περισσόν, ὁ δὲ ἡδὺς καὶ ἀνάλγητος ἐν ἐνδείᾳ ἔσται.
|
|
24
|
24
|
|
Вњнецъ премђ'дрыхъ бога'тьствїе и^хъ, жи'тїе же беꙁђмныхъ ѕл^о”
|
στέφανος σοφῶν πλοῦτος αὐτῶν, ἡ δὲ διατριβὴ ἀφρόνων κακή.
|
|
25
|
25
|
|
Изба'витъ ѕлђ` дш~ђ свњдњтель вњренъ, ражDиѕаеT л#жа свњдњтель льсти'въ”
|
ρύσεται ἐκ κακῶν ψυχὴν μάρτυς πιστός, ἐκκαίει δὲ ψεύδη δόλιος.
|
|
26
|
26
|
|
Въ стра'сњ гн~и ё^пова'нїе крњпости, ча'домъ же свои^мъ ѓ^ста'виT ё^твръженїе ми'рђ”
|
ἐν φόβῳ Κυρίου ἐλπὶς ἰσχύος, τοῖς δὲ τέκνοις αὐτοῦ καταλείπει ἔρεισμα.
|
|
27
|
27
|
|
СтраX гн~ь и^сто'чникъ животен#, тво'риT же ё^кланя'тися эT сњти смр~тныя”
|
πρόσταγμα Κυρίου πηγὴ ζωῆς, ποιεῖ δὲ ἐκκλίνειν ἐκ παγίδος θανάτου.
|
|
28
|
28
|
|
Въ мно'ѕњ ја^ꙁы'цњ сла'ва цр~ю`, въ ѓ^скђдњнїи же люDстњ съкрђше'нїе си'л#номђ”
|
ἐν πολλῷ ἔθνει δόξα βασιλέως, ἐν δὲ ἐκλείψει λαοῦ συντριβὴ δυνάστου.
|
|
29
|
29
|
|
Тръпели'въ мђж'ъ мно'гъ въ мђдрости, а^ ма'лодђшенъ крњпок# беꙁђма`”
|
μακρόθυμος ἀνὴρ πολὺς ἐν φρονήσει, ὁ δὲ ὀλιγόψυχος ἰσχυρῶς ἄφρων.
|
|
30
|
30
|
|
Крњпкодђшенъ мQђ срDцђ вра'чь, червъ же ко'стемъ срDце чювствено”
|
πραΰθυμος ἀνὴρ καρδίας ἰατρός, σὴς δὲ ὀστέων καρδία αἰσθητική.
|
|
31
|
31
|
|
ѓ^клевета'яи ё^богаh раꙁдража'етъ сътво'ршаго и&, а^ и'же чтетъ и^ ми'лђетъ ни'щаго чте'тъ сътво'ршаго и&”
|
ὁ συκοφαντῶν πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, ὁ δὲ τιμῶν αὐτὸν ἐλεεῖ πτωχόν.
|
|
32
|
32
|
|
Зло'бою свое'ю эTринется нечести'выи, надњя'и же ся въ г~а свои^мъ прпDбїемъ пра'веденᲆ”
|
ἐν κακίᾳ αὐτοῦ ἀπωσθήσεται ἀσεβής, ὁ δὲ πεποιθὼς τῇ ἑαυτοῦ ὁσιότητι δίκαιος.
|
|
33
|
33
|
|
Въ срDцы бла'ѕњ мђж'ђ почива'етᲆ премђдрость, въ срDци же беꙁђмнњ не поꙁна'ется”
|
ἐν καρδίᾳ ἀγαθῇ ἀνδρὸς ἀναπαύσεται σοφίᾳ, ἐν δὲ καρδίᾳ ἀφρόνων οὐ διαγινώσκεται.
|
|
34
|
34
|
|
Пра'вда възно'ситъ племя`, ё^маля'ют же ся лю'дїе грњхи`.
|
δικαιοσύνη ὑψοῖ ἔθνος, ἐλασσονοῦσι δὲ φυλὰς ἁμαρτίαι.
|
|
35
|
35
|
|
прїя'тъ быва'етᲆ цр~емъ слђга` раꙁђменъ, свои^м же бл~гоѓ^браще'нїемъ эTи^метъ досажденїе.
|
δεκτὸς βασιλεῖ ὑπηρέτης νοήμων, τῇ δὲ ἑαυτοῦ εὐστροφίᾳ ἀφαιρεῖται ἀτιμίαν.
|
|
Глvа, е~і”
|
Κεφάλαιο 15
|
|
1
|
1
|
|
гнњв# гђби'тъ и^ мђдрыя, эTвњт же смиренъ эTи'метъ ја%рость” Сло'во же'стоко въꙁдви'жетᲆ гнњвъ.
|
ΟΡΓΗ ἀπόλλυσι καὶ φρονίμους, ἀπόκρισις δὲ ὑποπίπτουσα ἀποστρέφει θυμόν, λόγος δὲ λυπηρὸς ἐγείρει ὀργάς.
|
|
2
|
2
|
|
ја^ꙁы'къ же мђ'дрыX доброё%менъ, ё^ста' же нечести'выхъ повњ'дяT ѕл^о”
|
γλῶσσα σοφῶν καλὰ ἐπίσταται, στόμα δὲ ἀφρόνων ἀναγγέλλει κακά.
|
|
3
|
3
|
|
На всякоM мњстњ ѓ%чи гн~и блюдета`, ѕлыя' же и^ бл~гыя”
|
ἐν παντὶ τόπῳ ὀφθαλμοὶ Κυρίου, σκοπεύουσι κακούς τε καὶ ἀγαθούς.
|
|
4
|
4
|
|
И$сцᲇленїе ја^зы'ка дре'во животно, съблюда'яи же и^спо'лниTся дх~а”
|
ἴασις γλώσσης δένδρον ζωῆς, ὁ δὲ συντηρῶν αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος,
|
|
5
|
5
|
|
БезMђныи порђга'ется накаꙁа'нїю эTц~а свое^го, храня'и же ꙁа'повњди хђдо'женъ еs” Въ мно'ѕњи пра'вдњ крњ'посᲄь мно'га, а нечести'вїи же эT земля` поги'бнTђ”
|
ἄφρων μυκτηρίζει παιδείαν πατρός, ὁ δὲ φυλάσσων ἐντολὰς πανουργότερος.
|
|
6
|
6
|
|
въ дворXњ пра'веDныX крњпость мно'га, пло'ди же нечесᲄи'выX погибаюT”
|
ἐν πλεοναζούσῃ δικαιοσύνῃ ἰσχὺς πολλή, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὁλόρριζοι ἐκ γῆς ἀπολοῦνται. οἴκοις δικαίων ἰσχὺς πολλή, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἀπολοῦνται.
|
|
7
|
7
|
|
ё^ста премђ'дрыX связђ'ютъ чю'въствїя, срDце же беꙁђмныX не тве'рдо”
|
χείλη σοφῶν δέδεται αἰσθήσει, καρδία δὲ ἀφρόνων οὐκ ἀσφαλεῖς.
|
|
8
|
8
|
|
Жерᲄвы безђмныхъ мръ'зость гв~и, моли'твы же и^справля'ющихᲆ прїяты иM.
|
θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγμα Κυρίῳ, εὐχαὶ δὲ κατευθυνόντων δεκταὶ παρ᾿ αὐτῷ.
|
|
9
|
9
|
|
мръз'ость гв~и пђтїе нечести'выX, гоня'щая же правдђ лю'биT”
|
βδέλυγμα Κυρίῳ ὁδοὶ ἀσεβοῦς, διώκοντας δὲ δικαιοσύνην ἀγαπᾷ.
|
|
10
|
10
|
|
Накаꙁанїе неѕлоби'ваго поꙁна'ваеTся эT ми'моходя'щиX, а^ ненавидя'щїи ѓ^бличенїа сконча'ются сра'мно”
|
παιδεία ἀκάκου γνωρίζεται ὑπὸ τῶν παριόντων, οἱ δὲ μισοῦντες ἐλέγχους τελευτῶσιν αἰσχρῶς.
|
|
11
|
11
|
|
А/дъ и^ пагђба ја%вњ эT г~а, ка'ко не срDца л^и чл~ческа”
|
ᾅδης καὶ ἀπώλεια φανερὰ παρὰ τῷ Κυρίῳ· πῶς οὐχὶ καὶ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων;
|
|
12
|
12
|
|
Не възлю'битъ б^о ненакаꙁа'н#ныи ѓ^блича'ющиX е^го, съ премђ'дрыми же не побе'сњдђетъ”
|
οὐκ ἀγαπήσει ἀπαίδευτος τοὺς ἐλέγχοντας αὐτόν, μετὰ δὲ σοφῶν οὐχ ὁμιλήσει.
|
|
13
|
13
|
|
СрDцђ веселя'щђся лице` цвите'тъ, въ скорбиy сђще дря'хло е^сᲄь”
|
καρδίας εὐφραινομένης πρόσωπον θάλλει, ἐν δὲ λύπαις οὔσης σκυθρωπάζει.
|
|
14
|
14
|
|
СрDце пра'во и%щеT чю'въствїя, ё^ста же ненаказа'ныX разђмњюT въ ѕло”
|
καρδία ὀρθὴ ζητεῖ αἴσθησιν, στόμα δὲ ἀπαιδεύτων γνώσεται κακά.
|
|
15
|
15
|
|
Вс^я лњта ѓ%чи ѕлы'хъ ча'ютъ ѕла`, до'брїи же беꙁᲆмолъствђюT при'сно”
|
πάντα τὸν χρόνον οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν κακῶν προσδέχονται κακά, οἱ δὲ ἀγαθοὶ ἡσυχάζουσι διαπαντός.
|
|
16
|
16
|
|
Лђче ма'ла ча'сть съ бо'яꙁнїю гн~ею, не'жели бога'тьствїя ве'лїя беꙁъ бо'яꙁни”
|
κρεῖσσον μικρὰ μερὶς μετὰ φόβου Κυρίου ἢ θησαυροὶ μεγάλοι μετὰ ἀφοβίας.
|
|
17
|
17
|
|
Лђчше ё^чрежDенїе ѕе'лїемъ с любо'вїю и^ блгDтїю, неже преDставле'нїе те'лцA съ вра'ждою”
|
κρείσσων ξενισμὸς μετὰ λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν ἢ παράθεσις μόσχων μετὰ ἔχθρας.
|
|
18
|
18
|
|
Мђж'ъ ја%ръ притваряеT сва'ры, терпеливыи же и^ грядђщая ё^кротиT. тръпели'въ мQђ ё^кротиT сђдᲆ, нечести'выи же възъдвиѕаеT па'че”
|
ἀνὴρ θυμώδης παρασκευάζει μάχας, μακρόθυμος δὲ καὶ τὴν μέλλουσαν καταπραΰνει. 18α μακρόθυμος ἀνὴρ κατασβέσει κρίσεις, ὁ δὲ ἀσεβὴς ἐγείρει μᾶλλον.
|
|
19
|
19
|
|
Пђтїе лњни'выX постла'ни тер#нїеM, а^ борзыX глаDцы”
|
ὁδοὶ ἀεργῶν ἐστρωμέναι ἀκάνθαις, αἱ δὲ τῶν ἀνδρείων τετριμμέναι.
|
|
20
|
20
|
|
Сн~ъ премђдръ веселиT эTц~а, сн~ъ же безђмеn подража'етъ мт~рь свою`”
|
υἱὸς σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων μυκτηρίζει μητέρα αὐτοῦ.
|
|
21
|
21
|
|
Несмы'сленои стеѕи` скђ'дость ё^ма`, мђж'ъ же мђ'дръ и^справля'а хо'диT”
|
ἀνοήτου τρίβοι ἐνδεεῖς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος κατευθύνων πορεύεται.
|
|
22
|
22
|
|
Прилага'етъ б^о помышленїа не чтђщимᲆ соньмищ#, въ срDцихъ же совњтныхъ пребываетъ совњтъ”
|
ὑπερτίθενται λογισμοὺς οἱ μὴ τιμῶντες συνέδρια, ἐν δὲ καρδίαις βουλευομένων μένει βουλή.
|
|
23
|
23
|
|
Не и'мать послђша'ти ѕлыи е^го, ниже речетъ съвершена ничесоже до'бра и^ ѓ^бъщенїя”
|
οὐ μὴ ὑπακούσῃ ὁ κακὸς αὐτῇ, οὐδὲ μὴ εἴπῃ καίριόν τι καὶ καλὸν τῷ κοινῷ.
|
|
24
|
24
|
|
Пђтїе живота` раZмышленїя разђмнаго, да ё^клони'вся эT а'да сп~сется”
|
ὁδοὶ ζωῆς διανοήματα συνετοῦ, ἵνα ἐκκλίνας ἐκ τοῦ ᾅδου σωθῇ.
|
|
25
|
25
|
|
до'мы досадиᲄель раꙁоряеT г~ь, ё^твержаеT же предњлы вдовиw”
|
οἴκους ὑβριστῶν κατασπᾷ Κύριος, ἐστήρισε δὲ ὅριον χήρας.
|
|
26
|
26
|
|
Мръꙁость гв~и мы'сль непра'веDна, бескверныхᲆ реченїя пречи'ста”
|
βδέλυγμα Κυρίῳ λογισμὸς ἄδικος, ἁγνῶν δὲ ρήσεις σεμναί.
|
|
27
|
27
|
|
Гђбит же себе м#здои%мецъ, не любяy м#зды` и%мать спsтися”
|
ἐξόλλυσιν ἑαυτὸν ὁ δωρολήπτης, ὁ δὲ μισῶν δώρων λήψεις σώζεται. (Μασ. Ι´,
|
|
28
|
6
|
|
Млsтыня и^ вњра ѓ^чища'ютъ грњси`, бо'язнїюy гн~ею ё^кланя'ется вся'къ эT ѕла`.
|
). 27α ἐλεημοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁμαρτίαι, τῷ δὲ φόβῳ Κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ.
|
|
29
|
28
|
|
срDца правеDныхъ поё^ча'ются вњрњ, ё^ста' же нечести'въхъ эTвњща'ютᲆ ѕл^о”
|
καρδίαι δικαίων μελετῶσι πίστεις, στόμα δὲ ἀσεβῶν ἀποκρίνεται κακά. (Μασ. Ι´,
|
|
30
|
7
|
|
Прїя'ти гм~ъ пђтїе правеDныX мђж'ъ, тњмже и^ сихъ ради вра'ѕи дрђѕи быва'ютъ”
|
). 28α δεκταὶ παρὰ Κυρίῳ ὁδοὶ ἀνθρώπων δικαίων, διὰ δὲ αὐτῶν καὶ οἱ ἐχθροὶ φίλοι γίνονται.
|
|
31
|
29
|
|
далече эTстоиT б~ъ эT нечести'выхъ, моли'твъ же правеDныхъ послђшаеT”
|
μακρὰν ἀπέχει ὁ Θεὸς ἀπὸ ἀσεβῶν, εὐχαῖς δὲ δικαίων ἐπακούει. (Μασ. Ι´,
|
|
32
|
8
|
|
Лђче ма'ло прїятїе съ пра'вдою, нежели мно'га жи'та с непра'вдою”
|
). 29α κρείσσων ὀλίγη λῆψις μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ γεννήματα μετὰ ἀδικίας. 29β καρδία ἀνδρὸς λογιζέσθω δίκαια, ἵνα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διορθωθῇ τὰ διαβήματα αὐτοῦ.
|
|
33
|
30
|
|
СрDце мђж'ђ мы'слитъ праведная, да эT бг~а и^спра'вяTся стопы е^го”
|
θεωρῶν ὀφθαλμὸς καλὰ εὐφραίνει καρδίαν, φήμη δὲ ἀγαθὴ πιαίνει ὀστᾶ.
|
|
Глvа, ѕ~і”
|
Κεφάλαιο 16
|
|
1
|
1
|
|
Зря'и ѓ^чи'ма пра'вњ веселиT срDце, вњсть же бл~га бл~житъ ко'сти”
|
ΠΑΝΤΑ τὰ ἔργα τοῦ ταπεινοῦ φανερὰ παρὰ τῷ Θεῷ, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐν ἡμέρᾳ κακῇ ὀλοῦνται.
|
|
2
|
5
|
|
Послђша'яи ѓ^бличенїи живота, посредњ премђ'дрых# въдворя'ется,
|
ἀκάθαρτος παρὰ Θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, χειρὶ δὲ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀθῳωθήσεται.
|
|
3
|
7
|
|
и^же не прїемлетъ накаꙁа'нїя ненави'дитъ себе`. съблюда'яи же ѓ^бличе'нїе лю'битᲆ свою` дш~ђ.
|
ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια, δεκτὰ δὲ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θύειν θυσίας.
|
|
4
|
8
|
|
бо'язнь гн~я наказа'нїе и^ премђдрость, и^ нача'ло сла'вы эTвњщаеT е'и. преDи%детъ же смиреныM сла'ва”
|
ὁ ζητῶν τὸν Κύριον εὑρήσει γνῶσιν μετὰ δικαιοσύνης, οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν εὑρήσουσιν εἰρήνην. (Μασ.
|
|
5
|
4
|
|
Чл~чьско е^сть мысль ё^гоᲄови'ти, и^ гн~е еs ја^ꙁы'ки стро'ити”
|
)
|
|
6
|
9
|
|
Вс^и пђтїе чл~чесᲄїи знаеми сђть прDе ѓ^чїма е^го, мᲇритеl еs дх~оM б~ъ”
|
πάντα τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου μετὰ δικαιοσύνης· φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡμέραν κακήν.
|
|
7
|
10
|
|
эTкры'и гв~и дњ'ла твоя`, і^ и^спра'вятся помышле'нїя твоя`”
|
μαντεῖον ἐπὶ χείλεσι βασιλέως, ἐν δὲ κρίσει οὐ μὴ πλανηθῇ τὸ στόμα αὐτοῦ.
|
|
8
|
11
|
|
Вс^я дњ'ла смире'ннаго ја%вњ преD гм~ъ, нечsсти'вїи же въ дн~ь ѕо'лъ поги'бнђтъ”
|
ροπὴ ζυγοῦ δικαιοσύνη παρὰ Κυρίῳ, τὰ δὲ ἔργα αὐτοῦ στάθμια δίκαια.
|
|
9
|
12
|
|
Ме'рꙁо'кᲆ преD гм~ъ вся'къ высо'косе'рдыи, в# рђкђ же рђ'цњ вло'жь непра'веDныи не и^ꙁвине'тся” Нача'токъ пђти` бл~гомђ твори'ти пра'веDное, и^ прїя'та же эT б~а паче же'ртвы жре'нїа” И$щаи г~а ѓ^бря'щетъ ра'ꙁђмъ съ правдою, и^ пра'во и%щђщеи е^го ѓ^бря'щђтъ миръ” Вс^я дњ'ла гн~я съ правдою, храни'т# же ся мђж'ъ нечsти'въ въ дн~ь ѕолъ”
|
βλέλυγμα βασιλεῖ ὁ ποιῶν κακά, μετὰ γὰρ δικαιοσύνης ἑτοιμάζεται θρόνος ἀρχῆς.
|
|
10
|
13
|
|
Вряженїя въ ё^стна'хъ цр~евахъ, в сђдищи же не прелстяTся ё^ста е^го”
|
δεκτὰ βασιλεῖ χείλη δίκαια, λόγους δὲ ὀρθοὺς ἀγαπᾷ.
|
|
11
|
14
|
|
ЈА/ко превњса мњ'рила тако и^ правда ё^ б~а, дњла е^го мњрила праведна”
|
θυμὸς βασιλέως ἄγγελος θανάτου, ἀνὴρ δὲ σοφὸς ἐξιλάσεται αὐτόν.
|
|
12
|
15
|
|
Мръꙁость цр~еви творя'и ѕла'я, съ пра'вдою б^о готовается прsтлᲆ нача'ла”
|
ἐν φωτὶ ζωῆς υἱὸς βασιλέως, οἱ δὲ προσδεκτοὶ αὐτῷ ὥσπερ νέφος ὄψιμον.
|
|
13
|
16
|
|
Прїя'ты цр~емъ ё^стны` пра'веDныхъ, словеса же пра'выхъ лю'витъ г~ь”
|
νοσσιαὶ σοφίας αἱρετώτεραι χρυσίου, νοσσιαί δὲ φρονήσεως αἱρετώτεραι ὑπὲρ ἀργύριον.
|
|
14
|
17
|
|
ЈА/рость цр~ева посо'лъ смрътенъ, мђж'ъ же прмDрᲆ и^ꙁба'вится эT него”
|
τρίβοι ζωῆς ἐκκλίνουσιν ἀπὸ κακῶν, μῆκος δὲ βίου ὁδοὶ δικαιοσύνης. ὁ δεχόμενος παιδείαν ἐν ἀγαθοῖς ἔσται, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους σοφισθήσεται. ὅς φυλάσσει τὰς ἑαυτοῦ ὁδούς, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, ἀγαπῶν δὲ ζωὴν αὐτοῦ φείσεται στόματος αὐτοῦ.
|
|
15
|
18
|
|
Въ свњтњ живо'тнњ сн~ъ цр~евъ, прїя'тїи же е^го ја%ко ѓ%блакъ по'зденъ”
|
πρὸ συντριβῆς ἡγεῖται ὕβρις, πρὸ δὲ πτώματος κακοφροσύνη.
|
|
16
|
19
|
|
Оу^гнњжде'нїя прмDрости и^ꙁволенънњ'иши паче злата, вселе'нїя же мђ'дрости дра'жаиши сребра`”
|
κρείσσων πραΰθυμος μετὰ ταπεινώσεως ἢ ὃς διαιρεῖται σκῦλα μετὰ ὑβριστῶν.
|
|
17
|
20
|
|
Пђтїе живо'тнїи ё^кланя'ются эT ѕла`, долгота` б^о жи'тїя пђтїе пра'веDни” Прїемля'и накаѕа'нїе въ бл~гихъ бђдетъ, храня'и же ѓ^бличе'нїя ё^мђдри'тся” И$же храниT своя` пђти` съблюде'тъ свою дш~ђ, любя'и же живо'тъ свои щади'тъ своя` ё^ста`
|
συνετὸς ἐν πράγμασιν εὑρετὴς ἀγαθῶν, πεποιθὼς δὲ ἐπὶ Θεῷ μακαριστός.
|
|
18
|
21
|
|
пре'жDе съкрђше'нїя” Варя'етъ досажDе'нїе, пре'жDе паде'нїя ѕл^омышле'нїя”
|
τοὺς σοφοὺς καὶ συνετοὺς φαύλους καλοῦσιν, οἱ δὲ γλυκεῖς ἐν λόγῳ πλείονα ἀκούσονται.
|
|
19
|
22
|
|
Лђ'че кротъкодш~енъ съ смире'нїемъ, нежели и^же раꙁдњляеT коры'сть съ досади'тели”
|
πηγὴ ζωῆς ἔννοια τοῖς κεκτημένοις, παιδεία δὲ ἀφρόνων κακή.
|
|
20
|
23
|
|
Раꙁђми'въ въ ве'щехᲆ ѓ^брњта'тель бл~гимъ, надњяи же ся на г~а бл~жеn”
|
καρδία σοφοῦ νοήσει τὰ ἀπὸ τοῦ ἰδίου στόματος, ἐπὶ δὲ χείλεσι φορέσει ἐπιγνωμοσύνην.
|
|
21
|
24
|
|
Раꙁђмныя и^ прмDрыа ѕлы` наричюT, бл~года'тни же въ словесњхъ па'че послђш'ани бђ'дђтъ”
|
κηρία μέλιτος λόγοι καλοί, γλύκασμα δὲ αὐτοῦ ἴασις ψυχῆς.
|
|
22
|
25
|
|
Исто'чникъ живо'тенъ мысль стяжавшїи, накаꙁа'нїе беꙁђм'ныхъ ѕл^о”
|
εἰσὶν ὁδοὶ δοκοῦσαι εἶναι ὀρθαὶ ἀνδρί, τὰ μέντοι τελευταῖα αὐτῶν βλέπει εἰς πυθμένα ᾅδου.
|
|
23
|
26
|
|
СрDце прмDраго раꙁђмњ'етъ ја%же ѓ^ свои^хъ е^мђ ё%стъ, въ ё^стна'хъ же носиT ра'ꙁђмъ”
|
ἀνὴρ ἐν πόνοις πονεῖ ἑαυτῷ καὶ ἐκβιάζεται τὴν ἀπώλειαν ἑαυτοῦ, ὁ μέντοι σκολιὸς ἐπὶ τῷ ἑαυτοῦ στόματι φορεῖ τὴν ἀπώλειαν.
|
|
24
|
27
|
|
Сотове медовии словеса` до'бра, сла'сть же иX и^сцњле'нїе дш~и”
|
ἀνὴρ ἄφρων ὀρύσσει ἑαυτῷ κακά, ἐπὶ δὲ τῶν ἑαυτοῦ χειλέων θησαυρίζει πῦρ.
|
|
25
|
28
|
|
Сђть пђтїе мни'ми пра'ви сђще мђжђ, послњ'дняя же е^го зря'тъ во дно` а%дђ”
|
ἀνὴρ σκολιὸς διαπέμπεται κακά, καὶ λαμπτῆρα δόλου πυρσεύει κακοῖς καὶ διαχωρίζει φίλους.
|
|
26
|
29
|
|
Мђ'жъ же въ трђ'дњхъ трђжа'етъ себе, и^ꙁнђжа'етъ себњ поги'бель” Стропти'выи въ ё^стнаX свои^хъ но'ситъ себњ поги'бель,
|
ἀνὴρ παράνομος ἀποπειρᾶται φίλων καὶ ἀπάγει αὐτοὺς ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς.
|
|
27
|
30
|
|
мQђ же беꙁђ'менъ копа'етъ себњ ѕл^о, и^ въ ё^стнђ свою събираеT себњ ѓ%гнь”
|
στηρίζων δὲ ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ διαλογίζεται διεστραμμένα, ὁρίζει δὲ τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ πάντα τὰ κακά· οὗτος κάμινός ἐστι κακίας.
|
|
28
|
31
|
|
Мђжъ же стропти'въ распаляеT ѕл^о, и^ ꙁа'рю лестнђ възгнњща'етъ и^мъ и^ разлђча'етъ дрђ'ги”
|
στέφανος καυχήσεως γῆρας, ἐν δὲ ὁδοῖς δικαιοσύνης εὑρίσκεται.
|
|
29
|
32
|
|
Мђж'ъ же зако'нопрестђ'пенъ и^скђшаеT дрђ'ги и^ наво'дитъ и^хъ пђти` не бл~ги”
|
κρείσσων ἀνὴρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ, ὁ δὲ κρατῶν ὀργῆς κρείσσων καταλαμβανομένου πόλιν.
|
|
30
|
33
|
|
ё^твержа'яи ѓ%чи свои мы'слитъ раꙁвраще'нная, е^мля'и же ся ꙁа ё^стнђ свою нарица'етъ вс^я ѕла'а, се'и пе'щь е^сть ꙁло'бњ”
|
εἰς κόλπους ἐπέρχεται πάντα τοῖς ἀδίκοις, παρὰ δὲ Κυρίου πάντα τὰ δίκαια.
|
|
31
|
|
|
вњне'цъ хваленъ ста'рости, въ пђтеX же пра'ведныX ѓ^брњта'ется”
|
|
|
32
|
|
|
Лђ'чи мђж'ъ долготерпе'ливъ паче крњ'пкаго, мђ'жъ мђдрость и^мњяи паче дњлателя вели'каго, а^ держа'и гнњ'въ паче ниZвзя'того гра'да”
|
|
|
33
|
|
|
В нᲇдра вхо'дятъ вс^я сїя пра'веDныM, эT г~а же вс^я пра'веDна”
|
|
|
Глvа, з~і”
|
Κεφάλαιο 17
|
|
1
|
1
|
|
Лђ'че хлњбъ съ сла'стїю въ ми'рњ, нежели доM и^спо'лнен# бл~гимъ мно'гимᲆ, и^ непра'ведномъ заколе'нїемъ со сва'ромъ.
|
ΚΡΕΙΣΣΩΝ ψωμὸς μεθ᾿ ἡδονῆς ἐν εἰρήνη ἢ οἶκος πλήρης πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ἀδίκων θυμάτων μετὰ μάχης.
|
|
2
|
2
|
|
ра'бъ смы'сленъ ё^дръжи'тъ господина несмы'слена, въ бра'тїю же раꙁдњли'тъ и^мњнїе на ча'сти”
|
οἰκέτης νοήμων κρατήσει δεσποτῶν ἀφρόνων, ἐν δὲ ἀδελφοῖς διελεῖται μέρη.
|
|
3
|
3
|
|
ЈА/коже и^скђша'ется въ ѓ^гни` сребро` и^ зла'то, та'ко и^ꙁбра'н#ныхъ срDца эT г~а.
|
ὥσπερ δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ ἄργυρος καὶ χρυσός, οὕτως ἐκλεκταὶ καρδίαι παρὰ Κυρίῳ.
|
|
4
|
4
|
|
ѕлы'и послђшаеT ја^зыка ꙁаконопрестђпна, пра'ведныи же не внимаетъ ё^сте'нъ л#жи'выхъ.
|
κακὸς ὑπακούει γλώσσης παρανόμων, δίκαιος δὲ οὐ προσέχει χείλεσι ψευδέσιν.
|
|
5
|
5
|
|
рђга'яся ё^бо'гомђ, раꙁдражаетъ сътво'ршаго и&. и^ ра'дђя же ся ги'бнђщемђ не и^ꙁвине'тся, ми'лђяи же поми'лованъ бђдетъ”
|
ὁ καταγελῶν πτωχοῦ παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, ὁ δὲ ἐπιχαίρων ἀπολλυμένῳ οὐκ ἀθῳωθήσεται· ὁ δὲ ἐπισπλαγχνιζόμενος ἐλεηθήσεται.
|
|
6
|
6
|
|
Вњне'ць ста'рости сн~ы сн~овъ, похвалаy дњтемъ эTц~ы и^хъ” Вњрномђ весь ми'ръ бога'тествъ, невњрномђ же ниже е^ді'нъ пњ'няѕь.
|
στέφανος γερόντων τέκνα τέκνων, καύχημα δὲ τέκνων πατέρες αὐτῶν. 6α τοῦ πιστοῦ ὅλος ὁ κόσμος τῶν χρημάτων, τοῦ δὲ ἀπίστου οὐδὲ ὀβολός.
|
|
7
|
7
|
|
не сподоби'теся беꙁђмномђ ё^стнњ` вᲆ вњ'рђ, ни пра'веднаго ё^стнњ` въ лжђ`.
|
οὐχ ἁρμόσει ἄφρονι χείλη πιστά, οὐδὲ δικαίῳ χείλη ψευδῆ.
|
|
8
|
8
|
|
м#зда` блгDть е^сть ё^ча'щимъ, и^дњже а^ще ѓ^братя'тся поспњ'ется и^м#”
|
μισθὸς χαρίτων ἡ παιδεία τοῖς χρωμένοις, οὗ δ᾿ ἂν ἐπιστρέψῃ εὐοδωθήσεται.
|
|
9
|
9
|
|
И$же таи'т# ѓ^би'ды и%щетъ любве`, і^ и^же ненави'диᲄъ съкрыва'ти раꙁъдрђша'етᲆ дрђжбы и^ домы`”
|
ὃς κρύπτει ἀδικήματα, ζητεῖ φιλίαν, ὃς δὲ μισεῖ κρύπτειν, διΐστησι φίλους καὶ οἰκείους.
|
|
10
|
10
|
|
Съкрђша'етъ преще'нїе срDце мђдраго, беꙁђмныи же и^ бїе'мъ не чю'етъ ра'нъ.
|
συντρίβει ἀπειλὴ καρδίαν φρονίμου, ἄφρων δὲ μαστιγωθεὶς οὐκ αἰσθάνεται.
|
|
11
|
11
|
|
прекосло'вїя въздви'жетъ вся'къ ѕлы'и, г~ь же а%гг~ла неми'лостивна по'слетъ на'нь”
|
ἀντιλογίας ἐγείρει πᾶς κακός, ὁ δὲ Κύριος ἄγγελον ἀνελεήμονα ἐκπέμψει αὐτῷ.
|
|
12
|
12
|
|
Въпада'етъ въ печа'ль мђжђ смы'сленђ, беꙁђмнїи же раꙁмышля'ютъ ѕла'я”
|
ἐμπεσεῖται μέριμνα ἀνδρὶ νοήμονι, οἱ δὲ ἄφρονες διαλογιοῦνται κακά.
|
|
13
|
13
|
|
И$же въꙁдае'тъ ѕло'е въꙁ до'брое, не подви'жется ѕло` и^ꙁ до'мђ е^го.
|
ὃς ἀποδίδωσι κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν, οὐ κινηθήσεται κακὰ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ.
|
|
14
|
14
|
|
вла'сть даю'тъ сло'вомъ нача'ло пра'вды, преди же повњда'етъ ё^бо'жество и^ тя'жесть и^ сва'ръ.
|
ἐξουσίαν δίδωσι λόγοις ἀρχὴ δικαιοσύνης, προηγεῖται δὲ τῆς ἐνδείας στάσις καὶ μάχη.
|
|
15
|
15
|
|
и^же сђдитъ непра'ведне пра'веднаго, непра'веднаго же пра'ведне, нечи'стъ и^ мръꙁокᲆ эT г~а.
|
ὃς δίκαιον κρίνει τὸν ἄδικον, ἄδικον δὲ τὸν δίκαιον, ἀκάθαρτος καὶ βδελυκτὸς παρὰ Θεῷ.
|
|
16
|
16
|
|
въскђ'ю бя'ше и^мњнїе беꙁђмномђ, стяжа'ти премђдрости беꙁъсръдыи не мо'жетᲆ. и^же възно'ситъ до'мъ свои, и%щетъ съкрђше'нїа, а^ ѓ^стропᲄева'яися въ наё^че'нїе в#пада'етъ въ ѕла'я”
|
ἱνατί ὑπῆρξε χρήματα ἄφρονι; κτήσασθαι γὰρ σοφίαν ἀκάρδιος οὐ δυνήσεται. 16α ὃς ὑψηλὸν ποιεῖ τὸν ἑαυτοῦ οἶκον, ζητεῖ συντριβήν, ὁ δὲ σκολιάζων τοῦ μαθεῖν ἐμπεσεῖται εἰς κακά.
|
|
17
|
17
|
|
Въ вся'ко время да и%маши дрђги, бра'тїя же въ бњдаX пособи'ви быва'ите” сего б^о ра'ди блгDти быва'ютъ.
|
εἰς πάντα καιρὸν φίλος ὑπαρχέτω σοι, ἀδελφοὶ δὲ ἐν ἀνάγκαις χρήσιμοι ἔστωσαν· τούτου γὰρ χάριν γεννῶνται.
|
|
18
|
18
|
|
мQђ же беꙁђменъ въспле'щетъ ра'дђяся себњ, ја%коже порђча'яися и^ꙁрђчитъ дрђга свое^го, се'и же въ е^го ё^стнђ` ѓ%гнь събира'етъ.
|
ἀνὴρ ἄφρων ἐπικροτεῖ καὶ ἐπιχαίρει ἑαυτῷ, ὡς καὶ ὁ ἐγγυώμενος ἐγγύῃ τῶν ἑαυτοῦ φίλων.
|
|
19
|
19
|
|
грњхолю'бецᲆ ра'дђеᲄся сва'ром#, а^ жестосръдыи не ё^срњщеT бл~гих#.
|
φιλαμαρτήμων χαίρει μάχαις, [ὑψῶν δὲ θύραν αὐτοῦ ζητεῖ συντριβήν].
|
|
20
|
20
|
|
мђж# же премњн#ныи ја^зы'коM в#падаетъ въ ѕло`, срDце же беꙁђмнаh бо'лњзнь стяжа'вшомђ е&.
|
ὁ δὲ σκληροκάρδιος οὐ συναντᾷ ἀγαθοῖς. ἀνὴρ εὐμετάβολος γλώσσῃ ἐμπεσεῖται εἰς κακά,
|
|
21
|
21
|
|
не веселиTся эTц~ъ ѓ^ сн~њ ненакаꙁаnнњ, сн~ъ же мђдръ веселиT мт~рь свою.
|
καρδία δὲ ἄφρονος ὀδύνη τῷ κεκτημένῳ αὐτήν. οὐκ εὐφραίνεται πατὴρ ἐπὶ υἱῷ ἀπαιδεύτῳ, υἱὸς δὲ φρόνιμος εὐφραίνει μητέρα αὐτοῦ.
|
|
22
|
22
|
|
срDце же весе'ло бл~гъ нра'въ тво'риT, мђжђ же скърбли'вђ засы'шђтъ ко'сти.
|
καρδία εὐφραινομένη εὐεκτεῖν ποιεῖ, ἀνδρὸς δὲ λυπηροῦ ξηραίνεται τὰ ὀστᾶ.
|
|
23
|
23
|
|
прие%млющђ м#ꙁдђ` бес пра'вды в ня'дра, не поспњю'тся пђтїе въ пра'вдђ. нечести'вїи же ё^клоня'ютъ пђти` пра'выя,
|
λαμβάνοντος δῶρα ἀδίκως ἐν κόλποις οὐ κατευοδοῦνται ὁδοί, ἀσεβὴς δὲ ἐκκλίνει ὁδοὺς δικαιοσύνης.
|
|
24
|
24
|
|
лице` разђмно мђжа премђдра, ѓ%чи же бизђмныхъ на коnциX земли`.
|
πρόσωπον συνετὸν ἀνδρὸς σοφοῦ, οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ τοῦ ἄφρονος ἐπ᾿ ἄκρα γῆς.
|
|
25
|
25
|
|
гнњвъ эTц~ђ сн~ъ безђменъ, и^ бо'лњꙁнь ро'ж#шеи е^го.
|
ὀργὴ πατρὶ υἱὸς ἄφρων καὶ ὀδύνη τῇ τεκούσῃ αὐτόν.
|
|
26
|
26
|
|
т#щеты` твори'ти мђжђ пра'веднђ не добро`, ниже прпDбно кова'ти ко'ва могђтеM ѓ^ пра'ведныхъ.
|
ζημιοῦν ἄνδρα δίκαιον οὐ καλόν, οὐδὲ ὅσιον ἐπιβουλεύειν δυνάσταις δικαίοις.
|
|
27
|
27
|
|
и^же щади'тъ гл~ъ и^спђститъ же'стокъ ра'ꙁђмъ, тръпели'въ же мђжъ мђдрᲆ лђчши и%щђщаго наё'ки.
|
ὃς φείδεται ρῆμα προέσθαι σκληρόν, ἐπιγνώμων, μακρόθυμος δὲ ἀνὴρ φρόνιμος.
|
|
28
|
28
|
|
несмы'сленнђ въпро'шьшђ ѓ^ премђдрости, премђдрость въмњни'т ли ся е^мђ. ди'вна б^о кто` себе сътво'рь непщева'нїемъ мђдръ бы'ти”
|
ἀνοήτῳ ἐπερωτήσαντι σοφίαν σοφία λογισθήσεται, ἐνεὸν δέ τις ἑαυτὸν ποιήσας δόξει φρόνιμος εἶναι.
|
|
Глvа, и~і”
|
Κεφάλαιο 18
|
|
1
|
1
|
|
Вины` и%щетъ мђжъ хотя` эTлђчитися эT дрђга, на вся'ко же вре'мя поноси'мъ быва'етъ.
|
Προφάσεις ζητεῖ ἀνὴρ βουλόμενος χωρίζεσθαι ἀπὸ φίλων, ἐν παντὶ δὲ καιρῷ ἐπονείδιστος ἔσται.
|
|
2
|
2
|
|
не требђетъ премђдрости мђжъ скђдоё'менъ, зане` па'че во'дится безђмїемъ.
|
οὐ χρείαν ἔχει σοφίας ἐνδεὴς φρενῶν, μᾶλλον γὰρ ἄγεται ἀφροσύνῃ.
|
|
3
|
3
|
|
е^гда` прїидетъ не чести'выи въ глђбинђ` ѕо'лъ неради'тъ, нахо'дит# же е^мђ досажде'нїе и^ поноше'нїе.
|
ὅταν ἔλθῃ ἀσεβὴς εἰς βάθος κακῶν, καταφρονεῖ, επέρχεται δὲ αὐτῷ ἀτιμία καὶ ὄνειδος.
|
|
4
|
4
|
|
вода` глђбо'ка сло'во въ срDци мђжђ, водаy въска'чђщїя и^сто'чникъ живо'тен#.
|
ὕδωρ βαθὺ λόγος ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ποταμὸς δὲ ἀναπηδύει καὶ πηγὴ ζωῆς.
|
|
5
|
5
|
|
чюди'тися лицђ` нечести'вомђ не добро`, ниже прпDбно ё^кланя'ти пра'веднаго на сђдњ”
|
θαυμάσαι πρόσωπον ἀσεβοῦς οὐ καλόν, οὐδὲ ὅσιον ἐκκλίνειν τὸ δίκαιον ἐν κρίσει.
|
|
6
|
6
|
|
Оу^стны` беꙁђмнаго приво'дятъ е^го на ѕло`, ё^ста' же е^го дръ'ꙁость сме'рти приꙁыва'етъ”
|
χείλη ἄφρονος ἄγουσιν αὐτὸν εἰς κακά, τὸ δὲ στόμα αὐτοῦ τὸ θρασὺ θάνατον ἐπικαλεῖται.
|
|
7
|
7
|
|
Оу^стнњ` беꙁђмнаго съкрђша'ютъ е^го, ё^стны' же е^го сњть дш~и”
|
στόμα ἄφρονος συντριβὴ αὐτῷ, τὰ δὲ χείλη αὐτοῦ παγὶς τῇ ψυχῇ αὐτοῦ.
|
|
8
|
8
|
|
Лњни'ва ниꙁлага'етъ стра'хъ, дш~и же мђжїи жена'мъ подобнымъ, въꙁъа'лчетъ”
|
ὀκνηροὺς καταβάλλει φόβος, ψυχαὶ δὲ ἀνδρογύνων πεινάσουσιν.
|
|
9
|
9
|
|
Не и^сцњля'яи себе ѓ^ свои^хъ дњлехъ, дрђгъ е^сть ѓ^глажда'ющемђ себе”
|
ὁ μὴ ἰώμενος ἑαυτὸν ἐν τοῖς ἔργοις αὑτοῦ ἀδελφός ἐστι τοῦ λυμαινομένου ἑαυτόν.
|
|
10
|
10
|
|
И$ꙁ вели'чества крњпости и%мя гн~е, къ немђ же притњка'юще пра'ведницы сп~саются”
|
ἐκ μεγαλωσύνης ἰσχύος ὄνομα Κυρίου, αὐτῷ δὲ προσδραμόντες δίκαιοι ὑψοῦνται.
|
|
11
|
11
|
|
И$мњнїе бога'тђ мђжђ градъ тве'рдъ, сла'ва же е^го весе'лїе повњда'етъ”
|
ὕπαρξις πλουσίου ἀνδρὸς πόλις ὀχυρά, ἡ δὲ δόξα αὐτῆς μέγα ἐπισκιάζει.
|
|
12
|
12
|
|
Прежде сокрђше'нїя възно'сится срDце мђжђ, и^ пре'жде сла'вы смиря'ется”
|
πρὸ συντριβῆς ὑψοῦται καρδία ἀνδρός, καὶ πρὸ δόξης ταπεινοῦται.
|
|
13
|
13
|
|
И$же эTвњща'етъ сло'во прежде слы'шнїя стђдъ е^мђ быва'етъ и^ поноше'нїе”
|
ὃς ἀποκρίνεται λόγον πρὶν ἀκοῦσαι, ἀφροσύνη αὐτῷ ἐστι καὶ ὄνειδος.
|
|
14
|
14
|
|
Гнњвъ мђжа ё^кротиT ра'бъ мђдръ, малодш~на же чл~ка кт^о ё^кро'тит#”
|
θυμὸν ἀνδρὸς πραΰνει θεράπων φρόνιμος, ὀλιγόψυχον δὲ ἄνδρα τίς ὑποίσει;
|
|
15
|
15
|
|
СрDце мђ'драго стяжетъ чюв#ствїе, ё%ши же прмDрыхъ и%щета гада'нїи”
|
καρδία φρονίμου κτᾶται αἴσθησιν, ὦτα δὲ σοφῶν ζητεῖ ἔννοιαν.
|
|
16
|
16
|
|
дњланїе чл~ка пространи'тъ и&, и^ съ си'лнымъ посажDа'ютъ е^го”
|
δόμα ἀνθρώπου ἐμπλατύνει αὐτὸν καὶ παρὰ δυνάσταις καθιζάνει αὐτόν.
|
|
17
|
17
|
|
Пра'веDныи хђли'мъ е^сть эT ѕлы'хъ въ правословїи, ја%коже е^гда` ѓ^брящетъ сђпостаT ѓ^бличае^тся.
|
δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ, ὡς δ’ ἂν ἐπιβάλῃ ὁ ἀντίδικος ἐλέγχεται.
|
|
18
|
18
|
|
пречистыя гл~ы ё^ставляетъ молчали'выи, си'лныя же нарица'етъ непослђшливыя”
|
ἀντιλογίας παύει σιγηρός, ἐν δὲ δυναστείαις ὁρίζει.
|
|
19
|
19
|
|
БраT эT бра'та застђпаеM е^сть, ја%ко граD тве'рдъ и^ высо'къ, ё^крњпляет# же ся ја%ко ѓ^сно'вано црsтво”
|
ἀδελφὸς ὑπὸ ἀδελφοῦ βοηθούμενος ὡς πόλις ὀχυρὰ καὶ ὑψηλή, ἰσχύει δὲ ὥσπερ τεθεμελιωμένον βασίλειον.
|
|
20
|
20
|
|
эT пло'да ё^сте'нъ свои^хъ мђж'ъ насыща'етᲆ чре'во свое, эT плода же ё^сᲄнђ е^го насытятся”
|
ἀπὸ καρπῶν στόματος ἀνὴρ πίμπλησι κοιλίαν αὐτοῦ, ἀπὸ δὲ καρπῶν χειλέων αὐτοῦ ἐμπλησθήσεται.
|
|
21
|
21
|
|
Смр~ть и живоT в рђ'кђ ја^ꙁы'ка, дръжа'щеи же е^го снњдятъ пло'дъ е^го”
|
θάνατος καὶ ζωὴ ἐν χειρὶ γλώσσης, οἱ δὲ κρατοῦντες αὐτῆς ἔδονται τοὺς καρποὺς αὐτῆς.
|
|
22
|
22
|
|
И$же ѓ^брящетᲆ женђ` до'брђ, ѓ^брњте блгDть, прїялъ же е^сть эT г~а кро'тость”
|
ὃς εὗρε γυναῖκα ἀγαθήν, εὗρε χάριτας, ἔλαβε δὲ παρὰ Θεοῦ ἱλαρότητα. 22α ὃς ἐκβάλλει γυναῖκα ἀγαθήν, ἐκβάλλει τὰ ἀγαθά, ὁ δὲ κατέχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής.
|
|
23
|
|
|
И$же и^зго'нитъ женђ до'брђ, и^ꙁго'нитъ бл~гая” дръжа'и же любодњ'ицђ, безђ'менъ и^ нечи'стъ” Беꙁђ'мїе мђж'а и^стлњва'етъ пђти е^го, и^ б~а вини'тъ въ срDцы своеM”
|
|
|
24
|
|
|
Съ моле'нїи гл~етъ ё^бо'гїи, и^ бога'тыи ѓ^беZсла'виT смњшнњ”
|
|
|
25
|
|
|
Мђж'ъ любо'венъ къ дрђж#бњ, паче дрђ'гъ бђдеTтъ неже бра'тъ”
|
|
|
Глvа, џ~і”
|
Κεφάλαιο 19
|
|
1
|
1
|
|
Лђ`че е^сть ё^бо'гъ ходя'и въ простотњ` свое'и, неже бога'тъ ё^мђча'я ё^стнњ` свои`”
|
3ΑΦΡΟΣΥΝΗ ἀνδρὸς λυμαίνεται τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, τὸν δὲ Θεὸν αἰτιᾶται τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.
|
|
2
|
4
|
|
И$дњже нњ'сть ё^че'нїа дш~и, нњсᲄь добро`, і^ иже скоръ е^сть нога'ми потъкне'тся”
|
πλοῦτος προστίθησι φίλους πολλούς, ὁ δὲ πτωχὸς καὶ ἀπὸ τοῦ ὑπάρχοντος φίλου λείπεται.
|
|
3
|
5
|
|
Нераꙁђ'мїе мђж'а гђ'битъ пђть е^го, б~а же вино'вна тво'ритъ срDцемъ”
|
μάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὁ δὲ ἐγκαλῶν ἀδίκως οὐ διαφεύξεται.
|
|
4
|
6
|
|
бога'тьство прилагаеT дрђги мно'ги, нищета же и^ эT сђщаго дрђг'а ё^лишаетъ”
|
πολλοὶ θεραπεύουσι πρόσωπα βασιλέων, πᾶς δὲ ὁ κακὸς γίνεται ὄνειδος ἀνδρί.
|
|
5
|
7
|
|
Свњдњтель ло'жъ без мђки не бђ'детъ, ѓ^клевета'яи же беꙁ# пра'вды не ё^бњжиT е^я`”
|
πᾶς, ὃς ἀδελφὸν πτωχὸν μισεῖ, καὶ φιλίας μακρὰν ἔσται. ἔννοια ἀγαθὴ τοῖς εἰδόσιν αὐτὴν ἐγγιεῖ, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος εὑρήσει αὐτήν. ὁ πολλὰ κακοποιῶν τελεσιουργεῖ κακίαν, ὃς δὲ ἐρεθίζει λόγους οὐ σωθήσεται.
|
|
6
|
8
|
|
Мно'ꙁи же ё^гажда'ютъ преD лице'мъ цр~емъ, вся'къ же ѕо'лъ быва'етъ в# поноше'нїе мђж'еви”
|
ὁ κτώμενος φρόνησιν ἀγαπᾷ ἑαυτόν, ὃς δὲ φυλάσσει φρόνησιν, εὑρήσει ἀγαθά.
|
|
7
|
9
|
|
Вся'къ и^же ё^бо'гаго бра'та ненави'дитъ, эT ꙁаповњди дале'че бђ'детъ” Помышле'нїя бл~га приближа'ются вњ'дђщимъ е^я, и^ мђж'ъ же мђ'дръ ѓ^брящеT ю&” Мно'го творя'и ѕл^а ѓ^бря'щетъ ѕло'бђ, а^ и^же раздражаеT словеса` не сп~сется”
|
μάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὃς δ᾿ ἂν ἐκκαύσῃ κακίαν, ἀπολεῖται ὑπ᾿ αὐτῆς.
|
|
8
|
10
|
|
Събира'яи мђ'дрость лю'битъ себе`, а^ и^же съхраня'етъ прмDрость ѓ^бря'щетъ бл~гая”
|
οὐ συμφέρει ἄφρονι τρυφή, καὶ ἐὰν οἰκέτης ἄρξηται μεθ᾿ ὕβρεως δυναστεύειν.
|
|
9
|
11
|
|
Свњдњтель ложъ не без мђ'ки бђдетъ, а^ и^же ё^бо раZжDиза'етъ ѕло'бђ поги'бнетъ эT нея”
|
ἐλεήμων ἀνὴρ μακροθυμεῖ, τὸ δὲ καύχημα αὐτοῦ ἐπέρχεται παρανόμοις.
|
|
10
|
12
|
|
Не по'лза е^сть беꙁђ'мномђ пи'ща, аще рабъ начнетъ съ досажде'нїемъ наси'льствовати”
|
βασιλέως ἀπειλὴ ὁμοία βρυγμῷ λέοντος, ὥσπερ δὲ δρόσος ἐπὶ χόρτῳ, οὕτως τὸ ἱλαρὸν αὐτοῦ.
|
|
11
|
13
|
|
Млsтивъ мђж'ᲆ долготерпе'ливъ дш~ею, похва'ла же е^го ми'мохо'диT ꙁако'нопрестђпныя”
|
αἰσχύνη πατρὶ υἱὸς ἄφρων· οὐχ ἁγναὶ εὐχαὶ ἀπὸ μισθώματος ἑταίρας.
|
|
12
|
14
|
|
Цр~во преще'нїе, подо'бно рыка'нїю льво'вђ. ја%коже роса` на сњ'но, та'коже тихомђ неꙁло'бїе”
|
οἶκον καὶ ὕπαρξιν μερίζουσι πατέρες παισί, παρὰ δὲ Κυρίου ἁρμόζεται γυνὴ ἀνδρί.
|
|
13
|
15
|
|
СтDђ е^сть эTц~ђ сн~ъ ненакаꙁа'нъ, и^ нечи'сты мл~твы эT ё%стъ блђдника”
|
δειλία κατέχει ἀνδρόγυνον, ψυχὴ δὲ ἀεργοῦ πεινάσει.
|
|
14
|
16
|
|
до'мъ и^мњ'нїе раꙁдњля'ютъ эTц~ы сн~омъ, эT г~а съчета'ется жена` мђ'жеви.
|
ὃς φυλάσσει ἐντολήν, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, ὁ δὲ καταφρονῶν τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν ἀπολεῖται.
|
|
15
|
17
|
|
стра'хъ съдръжи'тъ ма'лъ жена`, дш~а же лњни'выхъ въꙁъа'лчюT”
|
δανείζει Θεῷ ὁ ἐλεῶν πτωχόν, κατὰ δὲ τὸ δόμα αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ.
|
|
16
|
18
|
|
И$же храниT за'повњди съблюда'етъ свою дш~ђ, а^ нерадя'и ѓ^ свои^хъ пђтеX поги'бнеT”
|
παίδευε υἱόν σου, οὕτως γὰρ ἔσται εὔελπις, εἰς δὲ ὕβριν μὴ ἐπαίρου τῇ ψυχῇ σου.
|
|
17
|
19
|
|
Ми'лђяи ни'ща вꙁаи^мъ даетъ бв~и, по дая'нїю же е^го възда'сть е^мђ”
|
κακόφρων ἀνὴρ πολλὰ ζημιωθήσεται· ἐὰν δὲ λοιμεύηται, καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ προσθήσει.
|
|
18
|
20
|
|
наказа'и сн~а свое^го та'ко бђдетᲆ въ бл~го ё^пова'я, в# досажDенїи же не въꙁносиTся дш~ею своею”
|
ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου, ἵνα σοφὸς γένῃ ἐπ᾿ ἐσχάτων σου.
|
|
19
|
21
|
|
ѕл^оё^менъ мђ'жъ мно'го эTщети'тся, а^ще ли гђби'тель е^сть дш~ђ свою приложитъ”
|
πολλοὶ λογισμοὶ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἡ δὲ βουλὴ τοῦ Κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα μένει.
|
|
20
|
22
|
|
Слђшаи сн~е эTц~а свое^го накаꙁа'нїе, да мђдръ бђдеши на послњдокᲆ свои”
|
καρπὸς ἀνδρὶ ἐλεημοσύνη, κρείσσων δὲ πτωχὸς δίκαιος ἢ πλούσιος ψεύστης.
|
|
21
|
23
|
|
Мно'ги мы'сли вᲆ срDцы мђж'ђ, совTњ же гн~ь въ вњ'ки пребыва'етъ”
|
φόβος Κυρίου εἰς ζωὴν ἀνδρί, ὁ δὲ ἄφοβος αὐλισθήσεται ἐν τόποις, οὗ οὐκ ἐπισκοπεῖται γνῶσις.
|
|
22
|
24
|
|
Пло'дъ мђжеви млsтыни, лђче же ни'щь пра'веденъ, не'же бога'тъ ло'жᲆ”
|
ὁ ἐγκρύπτων εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ χεῖρας ἀδίκως, οὐδὲ τῷ στόματι οὐ μὴ προσαγάγῃ αὐτάς.
|
|
23
|
25
|
|
СтраX гн~ь живоT мђж'еви, а^ бестра'шныи въдвори'тся на мњ'стехъ” И$деже не блюде'тся ра'ꙁђмъ,
|
λοιμοῦ μαστιγουμένου, ἄφρων πανουργότερος γίνεται· ἐὰν δὲ ἐλέγχῃς ἄνδρα φρόνιμον, νοήσει αἴσθησιν.
|
|
24
|
26
|
|
съкрываяи в нњдрехъ рђ'цњ свои непра'веDно, н^и въ ё^ста своя донесе е^я`”
|
ὁ ἀτιμάζων πατέρα καὶ ἀπωθούμενος μητέρα αὐτοῦ καταισχυνθήσεται καὶ ἐπονείδιστος ἔσται.
|
|
25
|
27
|
|
Гђби'телю раны прїе'млющђ, беꙁђм'ныи коварнњи бђдетъ” А$ще же ѓ^блича'еши мђж'а мђдра, раꙁђмњетъ чю'в#ствїе”
|
υἱὸς ἀπολειπόμενος φυλάξαι παιδείαν πατρὸς μελετήσει ρήσεις κακάς.
|
|
26
|
28
|
|
Без#чествђяи эTц~а и^ эTрњя'и мт~рь свою, срамотђ прїимеT и^ поноше'нїе”
|
ὁ ἐγγυώμενος παῖδα ἄφρονα καθυβρίσει δικαίωμα, στόμα δὲ ἀσεβῶν καταπίεται κρίσεις.
|
|
27
|
29
|
|
Сн~ъ не послђшая накаꙁа'нїя эTц~а свое^го, поё^ча'ется словесе'мъ ѕло'мъ”
|
ἑτοιμάζονται ἀκολάστοις μάστιγες, καὶ τιμωρίαι ὁμοίως ἄφροσιν.
|
|
28
|
|
|
Вырђча'я ѓ%трока несмы'слена, досажда'етъ ѓ^правда'нїю” Оу^ста же нечьсти'выхъ пожрђтᲆ сђды,
|
|
|
29
|
|
|
готоваются не трђжа'ющимся ра'ны, и^ мђче'нїя подо'бно нераꙁђмњва'ющимъ”
|
|
|
Глvа, к~”
|
Κεφάλαιο 20
|
|
1
|
1
|
|
Неви'нно вино`, и^ прокля'то еs пїянъство” И$ вся'къ ходя'и бђ'е, не бђдетъ премђдръ.
|
ΑΚΟΛΑΣΤΟΝ οἶνος καὶ ὑβριστικὸν μέθη, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται.
|
|
2
|
2
|
|
недале'че е^сть преще'нїе цр~ево ја%рости льво'вы, раꙁдража'яи же е^го и^ примњша'яися е^мь съгрњша'етъ въ свою дш~ђ.
|
οὐ διαφέρει ἀπειλὴ βασιλέως θυμοῦ λέοντος, ὁ δὲ παροξύνων αὐτὸν ἁμαρτάνει εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν.
|
|
3
|
3
|
|
сла'ва мђжђ эTвраща'тися эT клеветы`, и^ вся'къ беꙁђменъ с таковым# сплета'ется.
|
δόξα ἀνδρὶ ἀποστρέφεσθαι λοιδορίας, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται.
|
|
4
|
4
|
|
поноси'мъ быва'етъ лњни'выи не ё^срамляеTся, такоже и^ ꙁае^мля'и пшени'цђ в жа'твђ”
|
ὀνειδιζόμενος ὀκνηρὸς οὐκ αἰσχύνεται, ὡσαύτως καὶ ὁ δανειζόμενος σῖτον ἐν ἀμήτῳ.
|
|
5
|
5
|
|
Вода` глђбо'ка совњтъ вᲆ срDци мђжђ, мђж# же премђдръ и^зче'рплетъ ю&.
|
ὕδωρ βαθὺ βουλὴ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἐξαντλήσει αὐτήν.
|
|
6
|
6
|
|
вели'къ е^сть чл~къ и^ дра'гъ мђжъ ᲄворя'и млsть, мђжа же вњрна дњло ѓ^брњсти`.
|
μέγα ἄνθρωπος καὶ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων, ἄνδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν.
|
|
7
|
7
|
|
и^же бес поро'ка живе'тъ въ пра'вдђ, бл~жены и^ дњти ѓ^ста'витъ своя”
|
ὃς ἀναστρέφεται ἄμωμος ἐν δικαιοσύνῃ, μακαρίους τοὺς παῖδας αὐτοῦ καταλείψει.
|
|
8
|
8
|
|
Є$гда` цр~ь пра'веденъ на прsтлњ ся'детъ, не ста'нетъ проти'вђ ѓ%чїю е^го ничто'же лђка'во”
|
ὅταν βασιλεὺς δίκαιος καθίσῃ ἐπὶ θρόνου, οὐκ ἐναντιοῦται ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ πᾶν πονηρόν.
|
|
9
|
9
|
|
Кто же ся похва'литъ чи'сᲄо и^мњти срDце, и^л^и кт^о дръꙁнетъ чи'стъ быти эT грњхъ.
|
τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν; ἢ τίς παρρησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν;
|
|
10
|
20
|
|
ѕлословя'щихъ эTц~а и^л^и мт~рь, ё^гаша'етъ свњти'лникъ свои. ѕњни'цама же ѓ%чїю свое'ю ё'зритъ т#мђ`
|
κακολογοῦντος πατέρα ἢ μητέρα σβεσθήσεται λαμπτήρ, αἱ δὲ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ὄψονται σκότος.
|
|
11
|
21
|
|
ча'сть поспњш#ша въ прьвыхъ, и^ на послњдокъ не блsвится.
|
μερὶς ἐπισπουδαζομένη ἐν πρώτοις, ἐν τοῖς τελευταίοις οὐκ εὐλογηθήσεται.
|
|
12
|
22
|
|
не рцы м#сти'ти вра'га свое^го, н^о пожди г~а да ти помо'жеT.
|
μὴ εἴπῃς· τίσομαι τὸν ἐχθρόν, ἀλλ᾿ ὑπόμεινον τὸν Κύριον, ἵνα σοι βοηθήσῃ.
|
|
13
|
10
|
|
мњри'ло ма'ло и^ вели'ко, и^ мњра бњдно ра'вна, нечи'сᲄа е^сть преD гм~ъ ѓ^боя, и^ творя'и иX та'ко в животњ` свое^мъ прет#кне'тся”
|
στάθμιον μέγα καὶ μικρὸν καὶ μέτρα δισσά, ἀκάθαρτα ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀμφότερα καὶ ὁ ποιῶν αὐτά.
|
|
14
|
11
|
|
ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτοῦ συμποδισθήσεται νεανίσκος μετὰ ὁσίου, καὶ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς αὐτοῦ.
|
|
|
15
|
12
|
|
οὖς ἀκούει καὶ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ· Κυρίου ἔργα καὶ ἀμφότερα.
|
|
|
16
|
13
|
|
μὴ ἀγάπα καταλαλεῖν, ἵνα μὴ ἐξαρθῇς· διάνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἐμπλήσθητι ἄρτων.
|
|
|
17
|
23
|
|
βδέλυγμα Κυρίῳ δισσὸν στάθμιον, καὶ ζυγὸς δόλιος οὐ καλὸν ἐνώπιον αὐτοῦ.
|
|
|
18
|
24
|
|
παρὰ Κυρίου εὐθύνεται τὰ διαβήματα ἀνδρί, θνητὸς δὲ πῶς ἂν νοήσαι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ;
|
|
|
19
|
25
|
|
παγὶς ἀνδρὶ ταχύ τι τῶν ἰδίων ἁγιάσαι, μετὰ γὰρ τὸ εὔξασθαι μετανοεῖν γίνεται.
|
|
|
20
|
26
|
|
ю%нота съ прпDбнымъ и^спра'витъ пђти` своя,
|
λικμήτωρ ἀσεβῶν βασιλεὺς σοφός, καὶ ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς τροχόν.
|
|
21
|
27
|
|
ё'хо слы'шитъ и^ ѓ'ко ви'дитъ г~ь дњла'яи ѓ^боя”
|
φῶς Κυρίου πνοὴ ἀνθρώπων, ὃς ἐρευνᾷ ταμιεῖα κοιλίας.
|
|
22
|
28
|
|
Не люби` клевета'нїя да не эTпаде'ши, эTврьꙁи ѓ%чи свои` и^ насыща'ися хлᲇба.
|
ἐλεημοσύνη καὶ ἀλήθεια φυλακὴ βασιλεῖ, καὶ περικυκλώσουσιν ἐν δικαιοσύνῃ τὸν θρόνον αὐτοῦ.
|
|
23
|
29
|
|
мръ'ꙁость гв~и сђгђба мњра, и^ мњри'ло льсти'вно нњсть эT него прїятно.
|
κόσμος νεανίαις σοφία, δόξα δὲ πρεσβυτέρων πολιαί.
|
|
24
|
30
|
|
эT г~а же и^справля'ются стопы` мђжеви, съгрњша'яи же како ё^бо раꙁђмњ'етъ пђти` е^го.
|
ὑπώπια καὶ συντρίμματα συναντᾷ κακοῖς, πληγαὶ δὲ εἰς ταμιεῖα κοιλίας.
|
|
25
|
|
|
сњть мђжеви ско'ра своа ѓ^свяща'ти, по моли'твњ б^о покаја%нїе быва'етъ.
|
|
|
26
|
|
|
вњятель нечести'вымъ е^сть цр~ь мђдръ, и^ нало'жиT на' ня ко'ло”
|
|
|
27
|
|
|
СвTњ гн~ь ѓ^заряеT дш~а чл~коM і^ помышленїа, і^же и%щеT насыщенїа чре'вђ свое^мђ.
|
|
|
28
|
|
|
млsтыни и%стїн#на съхране'нїе цр~ю, и^ ѓ^бы'идеᲄъ прsтлᲆ е^го въ пра'вдђ.
|
|
|
29
|
|
|
лњпо е^сть ю%нота'м# премђдрости чю'в#ство, сла'ва же ста'рцемъ сњди'ны.
|
|
|
30
|
|
|
съкрђше'нїя и^ досажде'нїя ё^тыка'ются ѕлы'х#, ја%ꙁвы же въ сокро'вищехъ чре'ва”
|
|
|
Глvа, к~а”
|
Κεφάλαιο 21
|
|
1
|
1
|
|
ЈАкоже ё^стремле'нїе во'дное, та'ко и^ срDце цр~ево в рђцњ` бж~їи” И$ а'може а^ще въсхо'щеT ѓ^брати'ти, та'мо ё^клонитъ е&”
|
ΩΣΠΕΡ ὁρμὴ ὕδατος, οὕτως καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ· οὗ ἐὰν θέλων νεύσῃ, ἐκεῖ ἔκλινεν αὐτήν.
|
|
2
|
2
|
|
Вся'къ мQђ ја^вляется преD собо'ю пра'веденъ, и^спыта'ет же срDца г~ь.
|
πᾶς ἀνὴρ φαίνεται ἑαυτῷ δίκαιος, κατευθύνει δὲ καρδίας Κύριος.
|
|
3
|
3
|
|
твори'ти пра'вдђ і^ и'стин#нђ гл~ати и^ꙁволено эT б~а, па'че нежели` жрътвђ кро'вьнђю.
|
ποιεῖν δίκαια καὶ ἀληθεύειν ἀρεστὰ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θυσιῶν αἷμα.
|
|
4
|
4
|
|
велича'въ мђжъ, на досажде'нїе дрьзосръ'дъ” Свњти'ло же нечести'вых# грњси`,
|
μεγαλόφρων ἐν ὕβρει θρασυκάρδιος, λαμπτὴρ δὲ ἀσεβῶν ἁμαρτία.
|
|
5
|
6
|
|
и^ вся` помышле'нїя и^ꙁбыTкђ съсњца'ются, и^ не споспњша'ются то'кмо вся'ко въ лише'нїе.
|
ὁ ἐνεργῶν θησαυρίσματα γλώσσῃ ψευδεῖ μάταια διώκει καὶ ἔρχεται ἐπὶ παγίδας θανάτου.
|
|
6
|
7
|
|
дњлаяи сокро'вища ја^ꙁы'комъ лжи'вымъ, сђетна го'нитъ на сњти сме'ртны.
|
ὄλεθρος ἀσεβέσιν ἐπιξενωθήσεται, οὐ γὰρ βούλονται πράσσειν τὰ δίκαια.
|
|
7
|
8
|
|
и^ всегђби'тельство на нечести'выа ё^стремля'ется, не хотя'тъ б'о дњяти пра'ведная.
|
πρὸς τοὺς σκολιοὺς σκολιὰς ὁδοὺς ἀποστέλλει ὁ Θεός, ἁγνὰ γὰρ καὶ ὀρθὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. 9κρεῖσσον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας ὑπαίθρου ἢ ἐν κεκονιαμένοις μετὰ ἀδικίας καὶ ἐν οἴκῳ κοινῷ.
|
|
8
|
10
|
|
къ стропо'тныM стропо'тная пђти` посыла'етъ б~ъ, прчsта б^о и^ пра'ва дњла е^го.
|
ψυχὴ ἀσεβοῦς οὐκ ἐλεηθήσεται ὑπ᾿ οὐδενὸς τῶν ἀνθρώπων.
|
|
9
|
11
|
|
лђ'че жи'ти въ ё^глњ` на я'снњ, нежели` въ пова'пленнњ с непра'вдою, и^ въ хра'минњ про'стњ.
|
ζημιουμένου ἀκολάστου πανουργότερος γίνεται ὁ ἄκακος, συνίων δὲ σοφὸς δέξεται γνῶσιν.
|
|
10
|
12
|
|
дш~а нечести'выхъ не поми'лђется ни эT е^ді'наго чл~ка,
|
συνίει δίκαιος καρδίας ἀσεβῶν καὶ φαυλίζει ἀσεβεῖς ἐν κακοῖς.
|
|
11
|
13
|
|
тщетђ` прїемлюще гђби'телю мDрᲆ бђдетъ неꙁлоби'выи. раꙁђмњ'яиy премђдрыи прїиметъ ра'ꙁђмъ,
|
ὃς φράσσει τὰ ὧτα αὐτοῦ τοῦ μὴ ἐπακοῦσαι ἀσθενοῦς, καὶ αὐτὸς ἐπικαλέσεται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ εἰσακούων.
|
|
12
|
14
|
|
раꙁђмњва'етъ пра'ведныи срDца нечести'выхъ, и^ досажDа'етъ нечесᲄи'выM ѓ^ ѕлњ`.
|
δόσις λάθριος ἀνατρέπει ὀργάς, δώρων δὲ ὁ φειδόμενος θυμὸν ἐγείρει ἰσχυρόν.
|
|
13
|
15
|
|
и^же ꙁатыка'еᲄъ ё'ши свои` не послђшати не'мощнаго, и^ то'и призоветъ и^ не бђдетъ послђшаяи е^го.
|
εὐφροσύνη δικαίων ποιεῖν κρίμα, ὅσιος δὲ ἀκάθαρτος παρὰ κακούργοις.
|
|
14
|
16
|
|
дая'нїе ᲄа'ино эTвращаеT гнњвы, щадя'и же дары въꙁдви'жеT ја%рость крњпкђ.
|
ἀνὴρ πλανώμενος ἐξ ὁδοῦ δικαιοσύνης ἐν συναγωγῇ γιγάντων ἀναπαύσεται.
|
|
15
|
17
|
|
весе'лїе пра'ведныхъ твориT сђды, и^ прпDбны же нечистъ эT злодњющихъ.
|
ἀνὴρ ἐνδεὴς ἀγαπᾷ εὐφροσύνην, φιλῶν οἶνον καὶ ἔλαιον εἰς πλοῦτον·
|
|
16
|
18
|
|
мђж# же блђдя эT пђти` пра'ведна, в сонмищи и^споли'нъ почїетъ.
|
περικάθαρμα δὲ δικαίου ἄνομος.
|
|
17
|
19
|
|
и^ мђжъ скђденъ любитъ веселїе, любя'и же вино` и^ еле'и, не ѓ^богатиTся,
|
κρεῖσσον οἰκεῖν ἐν γῇ ἐρήμῳ ἢ μετὰ γυναικὸς μαχίμου καὶ γλωσσώδους καὶ ὀργίλου.
|
|
18
|
20
|
|
ѓ^требїе же праведникђ беꙁаконникъ.
|
θησαυρὸς ἐπιθυμητὸς ἀναπαύσεται ἐπὶ στόματος σοφοῦ, ἄφρονες δὲ ἄνδρες καταπίονται αὐτόν.
|
|
19
|
21
|
|
лђче жи'ти въ ꙁемли` пђсте, неже жи'ти со женою сварли'вою и^ яꙁы'чною и^ гнњвливою.
|
ὁδὸς δικαιοσύνης καὶ ἐλεημοσύνης εὑρήσει ζωὴν καὶ δόξαν.
|
|
20
|
22
|
|
съкро'вище въжделњнно почїетъ въ ё^сᲄаX премђдрђ, беꙁђмнїи же мђжи пожира'юT е^го.
|
πόλεις ὀχυρὰς ἐπέβη σοφὸς καὶ καθεῖλε τὸ ὀχύρωμα, ἐφ᾿ ᾧ ἐπεποίθεισαν οἱ ἀσεβεῖς.
|
|
21
|
23
|
|
пђть пра'вды и^ млsтыня, ѓ^бря'щетъ животъ и^ сла'вђ”
|
ὃς φυλάσσει τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ τὴν γλῶσσαν, διατηρεῖ ἐκ θλίψεως τὴν ψυχὴν αὐτοῦ.
|
|
22
|
24
|
|
ГраD ё^твержа'етъ мђжъ премђдръ, и^ раꙁдрђша'ется ё^тверже'нїе на неy надњя'шася нечести'вїи”
|
θρασὺς καὶ αὐθάδης καὶ ἀλαζὼν λοιμὸς καλεῖται, ὃς δὲ μνησικακεῖ, παράνομος.
|
|
23
|
25
|
|
И$же хранитъ своя ё^ста` и^ яꙁы'къ, соблюдаетъ эT печа'ли дш~ђ свою.
|
ἐπιθυμίαι ὀκνηρὸν ἀποκτείνουσιν, οὐ γὰρ προαιροῦνται αἱ χεῖρες αὐτοῦ ποιεῖν τι.
|
|
24
|
26
|
|
дръꙁыи и ѓ^плаꙁивъ и^ яростивъ гђби'тельство нарица'ется, и^же непра'вдђ мы'слиT ꙁаконопрестђпникъ е^сть.
|
ἀσεβὴς ἐπιθυμεῖ ὅλην τὴν ἡμέραν ἐπιθυμίας κακάς, ὁ δὲ δίκαιος ἐλεᾷ καὶ οἰκτείρει ἀφειδῶς.
|
|
25
|
27
|
|
По'хоти лњни'ваго ё^бива'ютъ, не волите б^о рђцњ е^го твориᲄи ничтоy.
|
θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγμα Κυρίῳ, καὶ γὰρ παρανόμως προσφέρουσιν αὐτάς.
|
|
26
|
28
|
|
нечестивъ жела'етъ весь дн~ь по'хоᲄи ꙁлы`, пра'ведныи же ми'лђетъ и щедрђетъ неща'дне.
|
μάρτυς ψευδὴς ἀπολεῖται, ἀνὴρ δὲ ὑπήκοος φυλασσόμενος λαλήσει.
|
|
27
|
29
|
|
жрътвы нечестивыхъ мръꙁость гв~и, и^бо беꙁако'нно прино'сятъ я&.
|
ἀσεβὴς ἀνὴρ ἀναιδῶς ὑφίσταται προσώπῳ, ὁ δὲ εὐθὴς αὐτὸς συνίει τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ.
|
|
28
|
30
|
|
свњдњтель б^о ло'жъ поги'бнеT, мђжъ послђшли'въ съхраня'яи речетъ.
|
οὐκ ἔστι σοφία, οὐκ ἔστιν ἀνδρεία, οὐκ ἔστι βουλὴ πρὸς τὸν ἀσεβῆ.
|
|
29
|
31
|
|
нечести'въ мђжъ беꙁъчестно стои^тъ лицеM, пра'выи же самъ раꙁђмњ'етъ пђти` своя.
|
ἵππος ἑτοιμάζεται εἰς ἡμέραν πολέμου, παρὰ δὲ Κυρίου ἡ βοήθεια.
|
|
30
|
|
|
нњсть премђдрость, нњсть мђжество, и^ нњсть совњтъ къ нечести'вомђ.
|
|
|
31
|
|
|
ко'нь готоваеTся въ дн~ь бра'ни, а^ эT г~а же по'мощь”
|
|
|
Глvа, к~в”
|
Κεφάλαιο 22
|
|
1
|
1
|
|
И$зволенњ'иши же е^сть и^мя добро, неже бога'тъство мно'го, и^ лђче сребра и^ ꙁлаᲄа блгDть бл~га.
|
ΑΙΡΕΤΩΤΕΡΟΝ ὄνομα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς, ὑπὲρ δὲ ἀργύριον καὶ χρυσίον χάρις ἀγαθή,
|
|
2
|
2
|
|
бога'тъ и^ ниu срњто'ста дрђгъ дрђга, ѓ%ба же е^сть г~ь сътворилъ.
|
πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήντησαν ἀλλήλοις, ἀμφοτέρους δὲ ὁ Κύριος ἐποίησε.
|
|
3
|
3
|
|
хђдо'гъ ви'дњвъ лђка'ваго въ мђкахᲆ крњпко самъ накаꙁђется, беꙁђмнїи же мимошеDше ѓ^т#щети'шася”
|
πανοῦργος ἱδὼν πονηρὸν τιμωρούμενον κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται, οἱ δὲ ἄφρονες παρελθόντες ἐζημιώθησαν.
|
|
4
|
4
|
|
ро'дъ премђдрости бо'яꙁнь гн~я, и^ бога'т#ствїе и^ сла'ва живо'тъ.
|
γενεὰ σοφίας φόβος Κυρίου καὶ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ζωή.
|
|
5
|
5
|
|
влъчецъ и^ сњть на пђтехъ стропо'тныхъ, храня'и же свою дш~ђ и^ꙁбњжи'тъ эT нихъ.
|
τρίβολοι καὶ παγίδες ἐν ὁδοῖς σκολιαῖς, ὁ δὲ φυλάσσων τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀφέξεται αὐτῶν.
|
|
6
|
7
|
|
бога'тїи ё^богими ѓ^блада'ю^тъ,
|
πλούσιοι πτωχῶν ἄρξουσι, καὶ οἰκέται ἰδίοις δεσπόταις δανειοῦσι.
|
|
7
|
8
|
|
и^ раби` гм~ъ длъгъ эTдаю'тъ
|
ὁ σπείρων φαῦλα θερίσει κακά, πληγὴν δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει. 8α ἄνδρα ἱλαρὸν καὶ δότην εὐλογεῖ ὁ Θεός, ματαιότητα δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει.
|
|
8
|
9
|
|
сњ'явыи ꙁлое пожнетᲆ ꙁлое, ранђ же дњлы свои'ми съвръшитъ.
|
ὁ ἐλεῶν πτωχὸν αὐτὸς διατραφήσεται, τῶν γὰρ ἑαυτοῦ ἄρτων ἔδωκε τῷ πτωχῷ. 9α νίκην καὶ τιμὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς, τὴν μέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτημένων.
|
|
9
|
10
|
|
мђ'жа ти'ха да'теля лю'биT г~ь, сђ'етныX же дњлъ е^го не въспомянеT.
|
ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιμόν, καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος· ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ, πάντας ἀτιμάζει.
|
|
10
|
11
|
|
ми'лђяй же ни'щаго са'м ся препита'етъ, свои б^о хлњбъ пода'сть ё^бо'гомђ” Побњжденїе и^ честь престрая'етъ даяи да'ры, дш~ђ же погђбля'етъ притяжа'ныхъ ради.
|
ἀγαπᾷ Κύριος ὁσίας καρδίας, δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι· χείλεσι ποιμαίνει βασιλεύς.
|
|
11
|
12
|
|
и^ждени эT сонмища гђби'теля, и^ꙁы'идетъ с нимъ побњжденїе, е^гда б^о ся'деT в сонмищи всњмъ досажда'етъ”
|
οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ Κυρίου διατηροῦσιν αἴσθησιν, φαυλίζει δὲ λόγους παράνομος.
|
|
12
|
13
|
|
Лю'битъ г~ь прпDбныхъ срDца, прие^млеми же е^мђ вси непорочнїи въ пђтехъ своиX. ё^стна'ма пасеT цр~ь лю'ди своя,
|
προφασίζεται καὶ λέγει ὀκνηρός· λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς, ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί.
|
|
13
|
14
|
|
ѓ%чи же гн~и соблюда'ютъ чю'вствїе. досажа'етъ сло'вомъ законопрестђпныи
|
βόθρος βαθὺς στόμα παρανόμου, ὁ δὲ μισηθεὶς ὑπὸ Κυρίου ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν. 14α εἰσὶν ὁδοὶ κακαὶ ἐνώπιον ἀνδρός, καὶ οὐκ ἀγαπᾷ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ᾿ αὐτῶν· ἀποστρέφειν δὲ δεῖ ἀπὸ ὁδοῦ σκολιᾶς καὶ κακῆς.
|
|
14
|
15
|
|
вины` и%щетъ и^ гл~етъ лњнивыи, ле'въ на стезя'хъ, на пђтех же раꙁбо'иницы.
|
ἄνοια ἐξῆπται καρδίας νέου, ράβδος δὲ καὶ παιδεία μακρὰν ἀπ᾿ αὐτοῦ.
|
|
15
|
16
|
|
ја^ма глђбо'ка ё^ста` ꙁаконопрестђпныхъ, въꙁненавидњныи же эT г~а въпадется в ню. сђть пђтїе ꙁлїи преD мђжемъ, и^ не лю'биT въꙁврати'тися эT ни'хъ. въꙁвратити же ся подоба'етъ эT пђти` сᲄропо'тна зла`”
|
ὁ συκοφαντῶν πένητα πολλὰ ποιεῖ τὰ ἑαυτοῦ· δίδωσι δὲ πλουσίῳ ἐπ᾿ ἐλλάσσονι.
|
|
16
|
17
|
|
Невњждествомъ въꙁгори'тся срDце ю'наго, жеꙁлъ и^ накаꙁа'нїе далече эT него.
|
Λόγοις σοφῶν παράβαλλε σὸν οὗς καὶ ἄκουε ἐμὸν λόγον, τὴν δὲ σὴν καρδίαν ἐπίστησον, ἵνα γνῷς, ὅτι καλοί εἰσι·
|
|
17
|
18
|
|
ѓ^бидя'и же ё^бога мно'го себњ ѕла сътвори'т#, и^ дае'тъ бога'томђ на ни'щемъ.
|
καὶ ἐὰν ἐμβάλῃς αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν σου, εὐφρανοῦσί σε ἅμα ἐπὶ σοῖς χείλεσιν,
|
|
18
|
19
|
|
ко словесемъ мђдрыхъ прилага'и свое ё'хо и^ ё^слы'ши моа словеса`, свое же срDце поста'ви к нимъ да раꙁђмњеши ја%ко добра сђть.
|
ἵνα σου γένηται ἐπὶ Κύριον ἡ ἐλπὶς καὶ γνωρίσῃ σοι τὴν ὁδόν σου.
|
|
19
|
20
|
|
и^ а'ще вложиши я& въ срDце твое, въꙁвеселятъ тебе сᲆ твои^ма ё^стнама.
|
καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς εἰς βουλὴν καὶ γνῶσιν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου.
|
|
20
|
21
|
|
бђды ᲄы на г~а ё^пова'я, и^ наё^читъ т^я пђтемᲆ свои^мъ.
|
διδάσκω οὖν σε ἀληθῆ λόγον καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν ὑπακούειν, τοῦ ἀποκρίνεσθαί σε λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι.
|
|
21
|
22
|
|
ты' же напиши я& себњ на ё^строе'нїе, на совњтъ и^ чю'вство и^ ра'зђмъ, на широтђ срDца твое^го. наё^чю бо т^я и%стинномђ словеси, и^ разђма и%стиннаго послђшати, на эTвњты словесемъ и%стиннымъ, въпрашающимъ т^я.
|
Μὴ ἀποβιάζου πένητα, πτωχὸς γάρ ἐστι, καὶ μὴ ἀτιμάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις·
|
|
22
|
23
|
|
не ё^каря'и ни'ща ꙁане` ё^богъ е^сть, и^ не досаждаи не'мощномђ въ вра'тњхъ.
|
ὁ γὰρ Κύριος κρινεῖ αὐτοῦ τὴν κρίσιν, καὶ ρύσῃ σὴν ἄσυλον ψυχήν.
|
|
23
|
24
|
|
г~ь б^о сђдитъ е^мђ сђдомъ, и^ꙁба'ви свою невещественђю дш~ђ”
|
μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει, φίλῳ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναυλίζου,
|
|
24
|
25
|
|
Не быва'и дрђгъ мђжђ гнњвли'вђ, и^ со дрђгомъ жестосръдныM не съчета'ися.
|
μήποτε μάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ καὶ λάβῃς βρόχους τῇ σῇ ψυχῇ.
|
|
25
|
26
|
|
е^гда когда наё^чишися пђтеM е^го, прїимеши тенето свое'и дш~и.
|
μὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐγγύην αἰσχυνόμενος πρόσωπον·
|
|
26
|
27
|
|
не вдаися въ порђче'нїе стыдяся лица`
|
ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃς πόθεν ἀποτίσῃς, λήψονται τὸ στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου.
|
|
27
|
28
|
|
е^да б^о не бђдеши и^мњти чиM и^скђпи'тися, и^ во'змTђ посте'лю ја%же поD ребры твои^ми.
|
μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια, ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου.
|
|
28
|
29
|
|
не прелага'и предњлъ вњчныхъ, ја^же положи'ша эTц~ы твои`.
|
ὁρατικὸν ἄνδρα καὶ ὀξὺν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ βασιλεῦσι δεῖ παρεστάναι καὶ μὴ παρεστάναι ἀνδράσι νωθροῖς.
|
|
29
|
|
|
проꙁрива чл~ка и^ снажя въ дњле своеM, цр~еви подоба'етъ преDстоя'ти, и^ не стоя'ти преD мђжемъ немощнымᲆ”
|
|
|
Глvа, к~г”
|
Κεφάλαιο 23
|
|
1
|
1
|
|
Аще ся'деши вече'ряти на трапеꙁњ си'лнаго, раꙁђмњва'я раꙁђмњва'и предъставле'нная ти.
|
ΕΑΝ καθίσῃς δειπνεῖν ἐπὶ τραπέζης δυναστῶν, νοητῶς νόει τὰ παρατιθέμενά σοι
|
|
2
|
2
|
|
и^ наложи` рђкђ твою вњдыи ја%же чт^о си'цево, подоба'етъ б^о тебњ ё^краша'ти себе.
|
καὶ ἐπίβαλλε τὴν χεῖρά σου, εἰδὼς ὅτι τοιαῦτά σε δεῖ παρασκευάσαι· εἰ δὲ ἀπληστότερος εἶ,
|
|
3
|
3
|
|
а^ще ли насыщнњ'ишїи е^си не хощи слаждъшиM е^го, сицева'а б^о и%мать животъ лжи'выхᲆ.
|
μὴ ἐπιθύμει τῶν ἐδεσμάτων αὐτοῦ, ταῦτα γὰρ ἔχεται ζωῆς ψευδοῦς.
|
|
4
|
4
|
|
не належи ё^бо'гъ сы'и съ бога'тымъ, эT свое^го помышле'нїя въсᲄяза'ися.
|
μὴ παρεκτείνου πένης ὢν πλουσίῳ, τῇ δὲ σῇ ἐννοίᾳ ἀπόσχου.
|
|
5
|
5
|
|
а^ще б^о ё^стреми'ши на него ѓ%ко свое никогдаже ја^виTся, съдњланњ б^о е^сᲄа е^мђ кри'лњ ја^ко ѓ^рлђ`, и^ ѓ^бращаеTся присᲄђпа'ющемђ к немђ.
|
ἐὰν ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄμμα πρὸς αὐτόν, οὐδαμοῦ φανεῖται· κατεσκεύασται γὰρ αὐτῷ πτέρυγες ὥσπερ ἀετοῦ, καὶ ὑποστρέφει εἰς τὸν οἶκον τοῦ προεστηκότος αὐτοῦ.
|
|
6
|
6
|
|
не вечеряи съ мђжемъ ревни'вомъ, ни похощи пи'щамъ е^го.
|
μὴ συνδείπνει ἀνδρὶ βασκάνῳ, μηδὲ ἐπιθύμει τῶν βρωμάτων αὐτοῦ·
|
|
7
|
7
|
|
и'мже б^о ѓ%браꙁомъ а^ще кт^о поглоти'тъ кла'сы, сице ја%сти и^ пити с нимъ, ниже къ себњ въведе'ши е^го, ниже снњси хлњбъ свои с нимъ
|
ὃν τρόπον γὰρ εἴ τις καταπίοι τρίχα, οὕτως ἐσθίει καὶ πίνει.
|
|
8
|
8
|
|
и^ꙁблюетъ б^о и&. и^ ѓ^сквернитъ словеса` твоя добрая.
|
μηδὲ πρός σε εἰσαγάγῃς αὐτὸν καὶ φάγῃς τὸν ψωμόν σου μετ᾿ αὐτοῦ· ἐξεμέσει γὰρ αὐτὸν καὶ λυμανεῖται τοὺς λόγους σου τοὺς καλούς.
|
|
9
|
9
|
|
въ ё^шїю беꙁђмнаго ничтоже гл~и, да не когда` подража'ти начнетъ разђмная словеса` твоя.
|
εἰς ὦτα ἄφρονος μηδὲν λέγε, μήποτε μυκτηρίσῃ τοὺς συνετοὺς λόγους σου.
|
|
10
|
10
|
|
Не прелага'и предњлъ вњчныхъ, въ стяжа'нїе сирота'мъ не вниди.
|
μὴ μεταθῇς ὅρια αἰώνια, εἰς δὲ κτῆμα ὀρφανῶν μὴ εἰσέλθῃς·
|
|
11
|
11
|
|
и^ꙁбавля'я б^о и^хъ г~ь крњпокъ е^сть, и^ раꙁъсђдиT сђдъ и^хъ с тобою.
|
ὁ γὰρ λυτρούμενος αὐτοὺς Κύριος κραταιός ἐστι καὶ κρινεῖ τὴν κρίσιν αὐτῶν μετὰ σοῦ.
|
|
12
|
12
|
|
да'ждь въ накаꙁа'нїе срDце твое, ё%ши же свои` ё^готоваи словесемъ чю'въственымъ.
|
δὸς εἰς παιδείαν τὴν καρδίαν σου, τὰ δὲ ὦτά σου ἑτοίμασον λόγοις αἰσθήσεως.
|
|
13
|
13
|
|
не эTрњи младенца нака'ꙁовати, а^ще б^о жеꙁломъ бїеши е^го и^ не ё'мретъ эT него.
|
μὴ ἀπόσχῃ νήπιον παιδεύειν, ὅτι ἐὰν πατάξῃς αὐτὸν ράβδῳ, οὐ μὴ ἀποθάνῃ·
|
|
14
|
14
|
|
ты' же ё^бо бїяй е^го жезломъ, дш~ђ же е^го и^ꙁбавиши эT злы` см~рти”
|
σὺ μὲν γὰρ πατάξεις αὐτὸν ράβδῳ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ θανάτου ρύσῃ.
|
|
15
|
15
|
|
Сн~е а^ще премђдро бђдетъ срDце твое, въꙁвеселиши и^ мое срDце.
|
υἱέ, ἐὰν σοφὴ γένηταί σου ἡ καρδία, εὐφρανεῖς καὶ τὴν ἐμὴν καρδίαν,
|
|
16
|
16
|
|
и въ поё^че'нїе словесъ твои` ё^стнњ` к мои^ма ё^стна'ма, а^ще пра'ва бђдета”
|
καὶ ἐνδιατρίψει λόγοις τὰ σὰ χείλη πρὸς τὰ ἐμὰ χείλη, ἐὰν ὀρθὰ ὦσι.
|
|
17
|
17
|
|
да не ревнђетъ срDце твое грњшникомъ, н^о въ бо'я^ꙁни гн~и бђди весь дн~ь.
|
μὴ ζηλούτω ἡ καρδία σου ἁμαρτωλούς, ἀλλὰ ἐν φόβῳ Κυρίου ἴσθι ὅλην τὴν ἡμέραν·
|
|
18
|
18
|
|
а^ще б^о съблюдеши я& бђдђтъ ти внђци, и^ ё^пова'нїе твое не эTстђпитъ”
|
ἐὰν γὰρ τηρήσῃς αὐτά, ἔσται σοι ἔκγονα, ἡ δὲ ἐλπίς σου οὐκ ἀποστήσεται.
|
|
19
|
19
|
|
Слђшаи сн~е и^ премђдръ быва'и, і^ и^справля'и мы'сль срDца твое^го”
|
ἄκουε, υἱέ, καὶ σοφὸς γίνου, καὶ κατεύθυνε ἐννοίας σῆς καρδίας·
|
|
20
|
20
|
|
Не бђди винопїи'ца, ниже прилага'ися мя'съ кђпова'нїю.
|
μὴ ἴσθι οἰνοπότης, μηδὲ ἐκτείνου συμβουλαῖς κρεῶν τε ἀγορασμοῖς·
|
|
21
|
21
|
|
вся'къ б^о пїяница и^ любодњи ѓ^бнища'ютъ, и^ ѓ^блечетася в растерꙁа'нная, и^ съкръпленая и^ вся сонная”
|
πᾶς γὰρ μέθυσος καὶ πορνοκόπος πτωχεύσει, καὶ ἐνδύσεται διερρηγμένα καὶ ρακώδη πᾶς ὑπνώδης.
|
|
22
|
22
|
|
Слђшаи сн~е рождъшаго т^я, и^ не неради е^гда состарњ'ется твоя мати.
|
ἄκουε, υἱέ, πατρὸς τοῦ γεννήσαντός σε καὶ μὴ καταφρόνει ὅτι γεγήρακέ σου ἡ μήτηρ.
|
|
23
|
23
|
|
и%стиnнђ стяжи`, и^ не эTрини мђдрости и^ ё^че'нїя и^ ра'ꙁђма.
|
ἀλήθειαν κτῆσαι καὶ μὴ ἀπώσῃ σοφίαν καὶ παιδείαν καὶ σύνεσιν.
|
|
24
|
24
|
|
добрњ въспитњеT эTц~ъ пра'веденъ, ѓ^ сн~њ же премђдрᲇ весели'тся дш~а е^го.
|
καλῶς ἐκτρέφει πατὴρ δίκαιος, ἐπὶ δὲ υἱῷ σοφῷ εὐφραίνεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ.
|
|
25
|
25
|
|
да весели'тся эTц~ъ и^ мт~и ѓ^ тебњ, и^ да радђе^тся рождъшїя т^я.
|
εὐφραινέσθω ὁ πατὴρ καὶ ἡ μήτηρ ἐπὶ σοί, καὶ χαιρέτω ἡ τεκοῦσά σε.
|
|
26
|
26
|
|
даждь ми сн~е твое срDце, твои^ же ѓ%чи моя пђти` да соблюда'ета.
|
δός μοι, υἱέ, σὴν καρδίαν, οἱ δὲ σοὶ ὀφθαλμοὶ ἐμὰς ὁδοὺς τηρείτωσαν·
|
|
27
|
27
|
|
ја%ма глђбо'ка тђждїи домъ, и^ стђденець тњснъ тђждь.
|
πίθος γὰρ τετρημένος ἐστὶν ἀλλότριος οἶκος, καὶ φρέαρ στενὸν ἀλλότριον·
|
|
28
|
28
|
|
тако б^о въскорњ поги'бнетᲆ, и^ всяk ꙁаконопрестђпниk ѓ^тя'тъ бђдеT”
|
οὗτος γὰρ συντόμως ἀπολεῖται, καὶ πᾶς παράνομος ἀναλωθήσεται.
|
|
29
|
29
|
|
Комђ лютњ, комђ млъва, комђ сђди, комђ тђга` и^ поносъ, комђ сокрђшенїе вът#ще, комђ сини ѓ%чи,
|
τίνι οὐαί; τίνι θόρυβος; τίνι κρίσεις; τίνι δὲ ἀηδίαι καὶ λέσχαι; τίνι συντρίμματα διακενῆς; τίνος πελιδνοὶ οἱ ὀφθαλμοί;
|
|
30
|
30
|
|
не пребыва'ющимъ л^и въ винњ`, и^ наꙁира'ющиM гдњ когда пи'рове быва'юT.
|
οὐ τῶν ἐγχρονιζόντων ἐν οἴνοις; οὐ τῶν ἰχνευόντων ποῦ πότοι γίνονται;
|
|
31
|
31
|
|
не ё^пиваитеся вино'мъ, н^о бесњдђите чл~комъ пра'веднымъ, и^ бесњдђите въ проходехъ” А$ще б^о на ча'шђ и^ стъкляни'цђ даси ѓ%чи свои`, послњди же походиши нажаи тръна.
|
μὴ μεθύσκεσθε ἐν οἴνοις, ἀλλὰ ὁμιλεῖτε ἀνθρώποις δικαίοις καὶ ὁμιλεῖτε ἐν περιπάτοις· ἐὰν γὰρ εἰς τὰς φιάλας καὶ τὰ ποτήρια δῷς τοὺς ὀφθαλμούς σου, ὕστερον περιπατήσεις γυμνότερος ὑπέρου.
|
|
32
|
32
|
|
послњди же ја%ко эT змїя сњченъ прострется, и^ ја%ко эT кера'ста разлїется ја%дъ.
|
τὸ δὲ ἔσχατον ὥσπερ ὑπὸ ὄφεως πεπληγὼς ἐκτείνεται, καὶ ὥσπερ ὑπὸ κεράστου διαχεῖται αὐτῷ ὁ ἰός.
|
|
33
|
33
|
|
ѓ%чи твои` е^гда ё%зриᲄа женђ тђждђ, и^ ё^ста` твоя` тогда рекђтъ стропо'тная.
|
οἱ ὀφθαλμοί σου ὅταν ἴδωσιν ἀλλοτρίαν, τὸ στόμα σου τότε λαλήσει σκολιά,
|
|
34
|
34
|
|
и^ раста'еши ја%ко въ срDци мо'ря, и^ ја%ко кръмчїи въ мно'ꙁњ вълне'нїи.
|
καὶ κατακείσῃ ὥσπερ ἐν καρδίᾳ θαλάσσης καὶ ὥσπερ κυβερνήτης ἐν πολλῷ κλύδωνι.
|
|
35
|
35
|
|
речеши же би'ша м^я и^ не поболњхᲆ, и^ порђга'ша ми ся а^ꙁ же не раꙁђмњхъ” когда ё%тро бђдетъ да пришедъ и^спрошђ` с ни'ми же сни'дђ”
|
ἐρεῖς δέ· τύπτουσί με καὶ οὐκ ἐπόνεσα, καὶ ἐνέπαιξάν μοι, ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν· πότε ὄρθρος ἔσται, ἵνα ἐλθὼν ζητήσω μεθ᾿ ὧν συνελεύσομαι;
|
|
Глvа, к~д”
|
Κεφάλαιο 24
|
|
1
|
1
|
|
Сн~ђ мои не ревнђи ѕлы'мъ мђжемъ, ни въжделњ'и бы'ти с ни'ми.
|
ΥΙΕ, μὴ ζηλώσῃς κακοὺς ἄνδρας μηδὲ ἐπιθυμήσῃς εἶναι μετ᾿ αὐτῶν·
|
|
2
|
2
|
|
лжа'мъ б^о поё^ча'ется срDце и^хъ, и^ болњꙁнь ё^стнами и^хъ гл~ютъ.
|
ψευδῆ γὰρ μελετᾷ ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ πόνους τὰ χείλη αὐτῶν λαλεῖ.
|
|
3
|
3
|
|
сᲆ премђдростїю ѕижDется хра'мъ, и^ съ раꙁђмомъ и^справля'е^тся.
|
μετὰ σοφίας οἰκοδομεῖται οἶκος καὶ μετὰ συνέσεως ἀνορθοῦται.
|
|
4
|
4
|
|
и^ сᲆ чю'вствїемъ и^сполня'юTся съкровища, эT всего честна богаTства и^ добра”
|
μετὰ αἰσθήσεως ἐμπίπλανται ταμιεῖα ἐκ παντὸς πλούτου τιμίου καὶ καλοῦ.
|
|
5
|
5
|
|
Лђчшїи премђдръ крњпкаго, мђжъ мђдросᲄь и^мњяи тяжа'теля вели'ка.
|
κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων γεωργίου μεγάλου.
|
|
6
|
6
|
|
съ ё^правле'нїеM быва'етъ бра'нь, по'мощь же срDцемᲆ съвњтнымъ.
|
μετὰ κυβερνήσεως γίνεται πόλεμος, βοήθεια δὲ μετὰ καρδίας βουλευτικῆς.
|
|
7
|
7
|
|
прмђдросᲄь и^ мы'сль бл~га, въ вра'тњхъ премђдрыхъ. смысленыи же не ё^клонится эT ꙁако'на гн~я,
|
σοφία καὶ ἔννοια ἀγαθὴ ἐν πύλαις σοφῶν· σοφοὶ οὐκ ἐκκλίνουσιν ἐκ στόματος Κυρίου,
|
|
8
|
8
|
|
н^о въмњня'ются въ собо'рехъ, ненакаꙁа'нїи ё^стрњта'ю^тся въ смр~ти,
|
ἀλλὰ λογίζονται ἐν συνεδρίοις. ἀπαιδεύτοις συναντᾷ θάνατος,
|
|
9
|
9
|
|
ё^мира'ет же беꙁђмныи въ грњсехъ. нечистота` мђжа гђби'теля
|
ἀποθνήσκει δὲ ἄφρων ἐν ἁμαρτίαις. ἀκαθαρσία δὲ ἀνδρὶ λοιμῷ
|
|
10
|
10
|
|
ѓ^скверня'етъ, въ дн~ь ѕолъ и^ въ дн~ь печа'ли дондеже ѓ^скђдњетъ.
|
ἐμμολυνθήσεται ἐν ἡμέρᾳ κακῇ καὶ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, ἕως ἂν ἐκλίπῃ.
|
|
11
|
11
|
|
и^ꙁбавля'яи ведо'мыа на смр~ть, и^скђпђ прострњти не щади.
|
ρῦσαι ἀγομένους εἰς θάνατον καὶ ἐκπρίου κτεινομένους, μὴ φείσῃ·
|
|
12
|
12
|
|
а^ще ли же речеши не съвњдњ сего, раꙁђмњи ја%ко г~ь всњхъ срDца съвњ'сть. и^ съꙁда'выи дыха'нїе всMњ се'и вњсть всяческая, и^же въздасть комђждо противђ дњломъ е^го.
|
ἐὰν δὲ εἴπῃς, οὐκ οἶδα τοῦτον, γίνωσκε ὅτι Κύριος καρδίας πάντων γινώσκει, καὶ ὁ πλάσας πνοὴν πᾶσιν, αὐτὸς οἶδε πάντα, ὃς ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.
|
|
13
|
13
|
|
ја%ждь медъ сн~ђ бл~гъ б^о е^сть соᲄъ, да наслади'тся горта'нь твои.
|
φάγε μέλι, υἱέ, ἀγαθὸν γὰρ κηρίον, ἵνα γλυκανθῇ σου ὁ φάρυγξ·
|
|
14
|
14
|
|
сице бо раꙁђмњетъ премђдрость твоя дш~а, а^ще бо ѓ^бря'щеши бђдетъ добро` ё^мрътвїе твое, и^ ё^пова'нїе твое не ѓ^ста'витъ тебе.
|
οὕτως αἰσθήσῃ σοφίαν τῇ σῇ ψυχῇ· ἐὰν γὰρ εὕρῃς, ἔσται καλὴ ἡ τελευτή σου, καὶ ἐλπίς σε οὐκ ἐγκαταλείψει.
|
|
15
|
15
|
|
не приведи нечести'ваго въ жи'ръ пра'веднаго, ни прельща'ися бес#сы'тостїю чрева.
|
μὴ προσαγάγῃς ἀσεβῆ νομῇ δικαίων μηδὲ ἀπατηθῇς χορτασίᾳ κοιλίας·
|
|
16
|
16
|
|
седмицею б^о паD пра'ведныи въста'етъ, нечести'вїи же и^ꙁнемогђтъ въ ѕлы'хъ.
|
ἑπτάκις γὰρ πεσεῖται δίκαιος καὶ ἀναστήσεται, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν κακοῖς.
|
|
17
|
17
|
|
а^ще падетъ враh твои не ѓ^бра'дђися е^мђ, въ соблажненїи же е^го не възноси'ся.
|
ἐὰν πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, μὴ ἐπιχαρῇς αὐτῷ, ἐν δὲ τῷ ὑποσκελίσματι αὐτοῦ μὴ ἐπαίρου·
|
|
18
|
18
|
|
ја%ко ё%зритъ г~ь и^ не годњ е^мђ бђдетъ, и^ эTврати'тъ ја%рость свою эT него.
|
ὅτι ὄψεται Κύριος καὶ οὐκ ἀρέσει αὐτῷ, καὶ ἀποστρέψει τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ.
|
|
19
|
19
|
|
не ра'дђися ѓ^ ѕлодњющиX, и^ не ревнђи пђтемъ грњ шныхъ,
|
μὴ χαῖρε ἐπὶ κακοποιοῖς, μηδὲ ζήλου ἁμαρτωλούς·
|
|
20
|
20
|
|
не пребђдTђ б^о внђци лђка'вныхъ, свњтило же нечести'выX ё^га'снетъ.
|
οὐ γὰρ μὴ γένηται ἔκγονα πονηρῷ, λαμπτὴρ δὲ ἀσεβῶν σβεσθήσεται.
|
|
21
|
21
|
|
бо'ися б~а сн~ђ и^ цр~я, и^ ни еді'номђ же и^хъ противися.
|
φοβοῦ τὸν Θεόν, υἱέ, καὶ βασιλέα καὶ μηθετέρῳ αὐτῶν ἀπειθήσῃς·
|
|
22
|
22
|
|
внеꙁапђ б^о стяжетъ нечести'выи, мђче'нїя бо ѓ^бою кт^о и^ꙁвњсть. слова храня'ися сн~ъ погибельства кромњ бђдетъ, прие^мляи же прїятъ себе. ничтоже ложно цр~еви да гл~ется, и^ ни е^ді'на же ложъ эT яꙁы'ка е^го да и^ꙁы'идетъ. мечъ е^сть ја^зы'къ цр~евъ а^ неплотянъ, и^же а^ще преда'нъ бђдетъ съкрђши'тся, а^ще б^о раздражиTся ја%рость е^го съ жи'лами, чл~ки гђбиT и^ ко'сти чл~чески пояда'етᲆ. и^ съжиꙁа'етъ ја^ко пла'мень, ја^ко неядо'моM бы'ти пте'нцаM ѓ%рлимъ. моиX словесъ сн~ђ бо'ися, и^ прїиM я& пока'ися”
|
ἐξαίφνης γὰρ τίσονται τοὺς ἀσεβεῖς, τὰς δὲ τιμωρίας ἀμφοτέρων τίς γνώσεται; (Μασ. ΚΘ´,
|
|
23
|
27
|
|
И$ сеy ва'мъ смы'сленныM прираꙁђмњти. срамля'тися лица на сђдњ не добро.
|
). 22α λόγον φυλασσόμενος υἱὸς ἀπωλείας ἐκτὸς ἔσται, δεχόμενος δὲ ἐδέξατο αὐτόν. 22β μηδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης βασιλεῖ λεγέσθω, καὶ οὐδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης αὐτοῦ οὐ μὴ ἐξέλθῃ. 22γ μάχαιρα γλῶσσα βασιλέως καὶ οὐ σαρκίνη, ὃς δ᾿ ἂν παραδοθῇ, συντριβήσεται· 22δ ἐὰν γὰρ ὀξυνθῇ ὁ θυμὸς αὐτοῦ, σὺν νεύροις ἀνθρώπους ἀναλίσκει, καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων κατατρώγει, καὶ συγκαίει ὥσπερ φλόξ, ὥστε ἄβρωτα εἶναι νεοσσοῖς ἀετῶν. (Μασ. Λ´,
|
|
24
|
1
|
|
рекђщи нечести'вђ пра'ведеn е^сть, прокля'тъ б^о эT людїи бђ'детъ и^ въꙁненавидњнъ въ ја^ꙁы'цехъ.
|
). 22ε Τοὺς ἐμοὺς λόγους, υἱέ, φοβήθητι, καὶ δεξάμενος αὐτοὺς μετανόει· τάδε λέγει ὁ ἀνὴρ τοῖς πιστεύουσι Θεῷ, καὶ παύομαι·
|
|
25
|
2
|
|
и^ ѓ^блича'ющїи же добрњ'ишиX ја^вя'тся, на ня'же прїидетъ блsвенїе бл~го”
|
ἀφρονέστατος γάρ εἰμι ἁπάντων ἀνθρώπων, καὶ φρόνησις ἀνθρώπων οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί·
|
|
26
|
3
|
|
И$ ё^стнњ же въꙁлю'бятъ эTвњща'ющаго словеса бл~га”
|
Θεὸς δεδίδαχέ με σοφίαν, καὶ γνῶσιν ἁγίων ἔγνωκα.
|
|
27
|
4
|
|
Готоваи въ и^схоD дњя'нїа своя, и^ ё^готовися на село. и^ ходи въ слDњ мене и^ съꙁи'ждеши храM мои”
|
τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη; τίς συνήγαγεν ἀνέμους ἐν κόλπῳ; τίς συνέστρεψεν ὕδωρ ἐν ἱματίῳ; τίς ἐκράτησε πάντων τῶν ἄκρων τῆς γῆς; τί ὄνομα αὐτῷ, ἢ τί ὄνομα τοῖς τέκνοις αὐτοῦ;
|
|
28
|
5
|
|
Не бђ'ди свњдњтель л#живъ на свое^го граждани'на, ни пространя'ися свои^ма ё^стна'ма.
|
πάντες γὰρ λόγοι Θεοῦ πεπυρωμένοι, ὑπερασπίζει δὲ αὐτὸς τῶν εὐλαβουμένων αὐτόν.
|
|
29
|
6
|
|
не рци и^мже ѓ^бразоM сътвори м^и эTда'мъ е^мђ и^ эTмщђ и^мже м^я преѓ^би'дњ.
|
μὴ προσθῇς τοῖς λόγοις αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἐλέγξῃ σε καὶ ψευδὴς γένῃ.
|
|
30
|
7
|
|
ја%ко тяжа'нїе мђж'ъ беꙁђ'мныX и^ ја%ко винограD, сице и^ чл~къ хђдоё%мныи.
|
δύο αἰτοῦμαι παρὰ σοῦ, μὴ ἀφέλῃς μου χάριν πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν με·
|
|
31
|
8
|
|
а^ще ѓста'виши и^хъ ѓ^лядњетъ, и^ траво'ю порастетъ ве'сь. и^ бђ'детᲆ ѓ^ста'вленъ, и^ ѓ^гра'ди же ка'менїи е^го раскопа'ются.
|
μάταιον λόγον καὶ ψευδῆ μακράν μου ποίησον, πλοῦτον δὲ καὶ πενίαν μή μοι δῷς, σύνταξόν δέ μοι τὰ δέοντα καὶ τὰ αὐτάρκη,
|
|
32
|
9
|
|
послњ'ди аZ покаяvся, ё^ꙁрњвъ и^збрати накаꙁа'нїе”
|
ἵνα μὴ πλησθεὶς ψευδὴς γένωμαι καὶ εἴπω· τίς με ὁρᾶ; ἢ πενηθεὶς κλέψω καὶ ὀμόσω τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.
|
|
33
|
10
|
|
Мало дрњмлю ма'ло же сплю, ма'ло же ѓ^бїемлю рђка'ма пе'рьси.
|
μὴ παραδῷς οἰκέτην εἰς χεῖρας δεσπότου, μήποτε καταράσηταί σε καὶ ἀφανισθῇς.
|
|
34
|
11
|
|
а^ще же с^и твори'ши, прїидетъ преди грядђщи нищета твоя, и^ скђдота твоя ја%ко бл~гъ теча”
|
ἔκγονον κακὸν πατέρα καταρᾶται, τὴν δὲ μητέρα οὐκ εὐλογεῖ.
|
|
Глvа, к~е”
|
Κεφάλαιο 25
|
|
1
|
1
|
|
Си^ накаꙁа'нїя соло'моня нерасмотрен#ная. ја%же написа'ша дрђꙁи і^е^ꙁекїини цр~я і^ё^де'иска”
|
ΑΥΤΑΙ αἱ παιδεῖαι Σολομῶντος αἱ ἀδιάκριτοι, ἃς ἐξεγράψαντο οἱ φίλοι ᾿Εζεκίου τοῦ βασιλέως τῆς ᾿Ιουδαίας.
|
|
2
|
2
|
|
Сла'ва бж~їя кры'ти сло'во, сла'ва же цр~ева чти'ти повелњнїя е^го”
|
Δόξα Θεοῦ κρύπτει λόγον, δόξα δὲ βασιλέως τιμᾷ πράγματα.
|
|
3
|
3
|
|
Нб~о высоко ꙁемля же глђбока, срDце же цр~ево не ѓ^блично.
|
οὐρανὸς ὑψηλός, γῆ δὲ βαθεῖα, καρδία δὲ βασιλέως ἀνεξέλεγκτος.
|
|
4
|
4
|
|
кђи неи^скђшено сребро и^ ѓ^цњсти'тся и^ бђдеT ѓ^цњще'нїе вс^е.
|
τύπτε ἀδόκιμον ἀργύριον, καὶ καθαρισθήσεται καθαρὸν ἅπαν·
|
|
5
|
5
|
|
ё^бива'и нечести'выа преD лицемъ цр~евомъ, і^ и^спра'виши въ правдђ прsтлъ е^го.
|
κτεῖνε ἀσεβεῖς ἐκ προσώπου βασιλέως, καὶ κατορθώσει ἐν δικαιοσύνῃ ὁ θρόνος αὐτοῦ.
|
|
6
|
6
|
|
не горди'ся преD лицемъ цр~евомᲆ, и^ на мњстњ си'лныX не стани”
|
μὴ ἀλαζονεύου ἐνώπιον βασιλέως, μηδὲ ἐν τόποις δυναστῶν ὑφίστασο·
|
|
7
|
7
|
|
Лђче б^о т^и е^сть е^гда` речетᲆ въꙁыити кᲆ себњ, неже ли смири'тися преD лицемъ си'лнаго.
|
κρεῖσσον γάρ σοι τὸ ρηθῆναι· ἀνάβαινε πρός με ἢ ταπεινῶσαί σε ἐν προσώπῳ δυνάστου. ἃ εἶδον οἱ ὀφθαλμοί σου, λέγε.
|
|
8
|
8
|
|
ја%же ви'дњста ѓ%чи твои гл~и, не припа'даи в# тя'жђ ско'ро, да не раска'ешися послњде. внегда т^я ё^бо про'сиT дрђ'гъ твои,
|
μὴ πρόσπιπτε εἰς μάχην ταχέως, ἵνα μὴ μεταμεληθῇς ἐπ᾿ ἐσχάτων. ἡνίκα ἄν σε ὀνειδίσῃ ὁ σὸς φίλος,
|
|
9
|
9
|
|
въстђпа'и въспя'ть, не неради да не поноситъ ё^бо тебњ дрђгъ”
|
ἀναχώρει εἰς τὰ ὀπίσω μὴ καταφρόνει,
|
|
10
|
10
|
|
А$ сва'ръ твои и^ вражDа твоа не эTстђпиT, но бђ'детъ т^и ра'вна съ смр~тїю” БлгDть и^ любы свобожDаеT, в них# же ё^тверди себе да не в# поноше'нїи бђдеши. н^о съхрани пђти своя` до'брњ и^змᲇне'ны.
|
μή σε ὀνειδίσῃ μὲν ὁ φίλος, ἡ δὲ μάχη σου καὶ ἡ ἔχθρα οὐκ ἀπέσται, ἀλλὰ ἔσται σοι ἴση θανάτῳ. 10α χάρις καὶ φιλία ἐλευθεροῖ, ἃς τήρησον σεαυτῷ, ἵνα μὴ ἐπονείδιστος γένῃ, ἀλλὰ φύλαξον τὰς ὁδούς σου εὐσυναλλάκτως.
|
|
11
|
11
|
|
ја%коже ја%блоко ꙁла'то въ ё^серя'ꙁи съ сардїискимъ каменемъ, си'це рещи сло'во приё^краша'ющимъ е&”
|
μῆλον χρυσοῦν ἐν ὁρμίσκῳ σαρδίου, οὕτως εἰπεῖν λόγον.
|
|
12
|
12
|
|
И ја%коже въ ёсеря'ꙁи ꙁла'томъ ка'мень мно'гоцњнныи вя'жется, си'це сло'во премђ'дро въ бл~го ё%хо послђшно”
|
εἰς ἐνώτιον χρυσοῦν καὶ σάρδιον πολυτελὲς δέδεται, λόγος σοφὸς εἰς εὐήκοον οὖς.
|
|
13
|
13
|
|
ЈА/коже и^схо'дище снњ'га въ жа'твђ зно'я полꙁђетъ, та'ко вњстникъ вњренᲆ послђшавшиX е^го дш~ъ б^о хотя'щихъ е^мђ пользђетъ.
|
ὥσπερ ἔξοδος χιόνος ἐν ἀμήτῳ κατὰ καῦμα ὠφελεῖ, οὕτως ἄγγελος πιστὸς τοὺς ἀποστείλαντας αὐτόν· ψυχὰς γὰρ τῶν αὐτῷ χρωμένων ὠφελεῖ.
|
|
14
|
14
|
|
ја%коже вњтри и^ ѓ'блацы и^ дождеве ја^вля'ющїися. та'ко и^ хваля'ющеися ѓ^ да'нїю ло'жноM.
|
ὥσπερ ἄνεμοι καὶ νέφη καὶ ὑετοὶ ἐπιφανέστατα, οὕτως ὁ καυχώμενος ἐπὶ δόσει ψευδεῖ.
|
|
15
|
15
|
|
въ долготерпе'нїи бл~го поё^ченїе цр~ево, ја^ꙁыk же мя'кокъ съкрђша'етъ ко'сти”
|
ἐν μακροθυμίᾳ εὐοδία βασιλεῦσι, γλῶσσα δὲ μαλακὴ συντρίβει ὀστᾶ.
|
|
16
|
16
|
|
МеD ѓ^брTњ ја%жDь дово'лно, да не насы'щься и^зблю'еши”
|
μέλι εὑρὼν φάγε τὸ ἱκανόν, μήποτε πλησθεὶς ἐξεμέσῃς.
|
|
17
|
17
|
|
не ё^чащаи вносити но'гђ твою къ дрђ'гђ свое^мђ, е^да ка'ко насы'щся тебе въꙁненави'диT т^я”
|
σπάνιον εἴσαγε σὸν πόδα πρὸς σεαυτοῦ φίλον, μήποτε πλησθείς σου μισήσῃ σε.
|
|
18
|
18
|
|
дреко'ль и^ ме'чь и^ стрњла ѓ%стра не беꙁ# грњха, та'ко и^ мђж'ъ свњдњтельствђяи на дрђга свое^го свњдњтельство лъже.
|
ρόπαλον καὶ μάχαιρα καὶ τόξευμα ἀκιδωτόν, οὕτως καὶ ἀνὴρ ὁ καταμαρτυρῶν τοῦ φίλου αὐτοῦ μαρτυρίαν ψευδῆ.
|
|
19
|
19
|
|
пђти ꙁла'го и^ стопы ꙁаконопрестђпнаго поги'бнTђ въ дн~ь ꙁо'лъ.
|
ὁδὸς κακοῦ καὶ ποὺς παρανόμου ὀλεῖται ἐν ἡμέρᾳ κακῇ.
|
|
20
|
20
|
|
ја%коже ѓ%цетъ неполеꙁно вре'дови, и^ ды'мъ ѓ^чи'ма, та'ко припаDши стра'сть въ тњ'ло срDце ѓ^скръбля'етъ. ја%ко же мо'леве в ри'зњ и^ чрьвїе въ дре'вњ, та'ко мђж'ђ ско'рбь пакоствђетъ срDце”
|
ὥσπερ ὄξος ἕλκει ἀσύμφορον, οὕτως προσπεσὸν πάθος ἐν σώματι καρδίαν λυπεῖ. 20α ὥσπερ σὴς ἐν ἱματίῳ καὶ σκώληξ ξύλῳ, οὕτως λύπη ἀνδρὸς βλάπτει καρδίαν.
|
|
21
|
21
|
|
А$ще а^лчетъ враh твои насыщаи, а^ще ли жа'жDетъ напая'и е^го.
|
ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν, ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν·
|
|
22
|
22
|
|
с^е бо творя ё%глїе ѓ%гньное събира'еши на главђ е^го, г~ь же въꙁда'сть тебњ бл~гая”
|
τοῦτο γὰρ ποιῶν ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, ὁ δὲ Κύριος ἀνταποδώσει σοι ἀγαθά.
|
|
23
|
23
|
|
Вњтръ сњверныи въꙁдви'жетъ ѓ%блаки, лице же бестђдно ја^ꙁы'къ раꙁдража'етъ”
|
ἄνεμος Βορέας ἐξεγείρει νέφη, πρόσωπον δὲ ἀναιδὲς γλῶσσαν ἐρεθίζει.
|
|
24
|
24
|
|
Лђче жи'ти въ ё%глњ на ја%снњ, неже въ храминњ ѓ%бще съ жено'ю клевети'вою”
|
κρεῖσσον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας δώματος ἢ μετὰ γυναικὸς λοιδόρου ἐν οἰκίᾳ κοινῇ.
|
|
25
|
25
|
|
ЈА/коже вода` стђде'на дш~и жа'ждђщи бл~гопрїя'тна, та'коже вsњ бл~га эT ꙁемля` дале'ча.
|
ὥσπερ ὕδωρ ψυχρὸν ψυχῇ διψώσῃ προσηνές, οὕτως ἀγγελία ἀγαθὴ ἐκ γῆς μακρόθεν.
|
|
26
|
26
|
|
ја%коже и^сто'чникъ ꙁасыша'емъ и^схо'дища водњ гђ'битъ, та'ко не лњпо правеDникђ па'сти преD нечести'вымъ”
|
ὥσπερ εἴ τις πηγὴ φράσσοι καὶ ὕδατος ἔξοδον λυμαίνοιτο, οὕτως ἄκοσμον δίκαιον πεπτωκέναι ἐνώπιον ἀσεβοῦς.
|
|
27
|
27
|
|
ЈА/сти ме'дъ мно'го не добро, хранити же подобаеT словеса мно'га”
|
ἐσθίειν μέλι πολὺ οὐ καλόν, τιμᾶ δὲ χρὴ λόγους ἐνδόξους.
|
|
28
|
28
|
|
ЈА/коже храM стњна'ми раꙁоре'нами неѓ^гражDенъ, та'ко мђж'ъ чт^о творя беZ совњта”
|
ὥσπερ πόλις τὰ τείχει καταβεβλημένη καὶ ἀτείχιστος, οὕτως ἀνὴρ ὃς οὐ μετὰ βουλῆς τι πράσσει.
|
|
Глvа, к~ѕ”
|
Κεφάλαιο 26
|
|
1
|
1
|
|
ЈАкоже снњ'гъ в лњᲄњ и^ до'жDь въ жа'твђ, та'ко нњсть безђмномђ чести.
|
ΩΣΠΕΡ δρόσος ἐν ἀμήτῳ καὶ ὥσπερ ὑετὸς ἐν θέρει, οὕτως οὐκ ἔστιν ἄφρονι τιμή.
|
|
2
|
2
|
|
ја%ко пти'ца лњтаюT и^ вра'бїеве, та'ко кля'тва тща не на'идеT ни на е^ді'наго же”
|
ὥσπερ ὄρνεα πέταται καὶ στρουθοί, οὕτως ἀρὰ ματαία οὐκ ἐπελεύσεται οὐδενί.
|
|
3
|
3
|
|
ЈА/коже би'чъ коню и^ ѓ^сенъ ѓ^слђ, та'ко жезлъ ја^ꙁы'кђ ꙁаконопрестђпнђ.
|
ὥσπερ μάστιξ ἵππῳ καὶ κέντρον ὄνῳ, οὕτως ράβδος ἔθνει παρανόμῳ.
|
|
4
|
4
|
|
не эTвњщаи безђмнђ по ѕло'бњ е^го, да не подо'бенъ е^мђ бђ'деши.
|
μὴ ἀποκρίνου ἄφρονι πρὸς τὴν ἐκείνου ἀφροσύνην, ἵνα μὴ ὅμοιος γένῃ αὐτῷ·
|
|
5
|
5
|
|
н^о эTвњщаи беꙁђмномђ къ беꙁђмїю е^го, да не ја^вляется мђ'дръ ѓ^ себњ.
|
ἀλλὰ ἀποκρίνου ἄφρονι κατὰ τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ, ἵνα μὴ φαίνηται σοφός παρ᾿ ἑαυτῷ.
|
|
6
|
6
|
|
эT пђтїи свои^хъ поноше'нїе тво'ритъ, и^же посыла'етъ сло'во вњстникомъ безђмнымъ.
|
ἐκ τῶν ὁδῶν ἑαυτοῦ ὄνειδος ποιεῖται ὁ ἀποστείλας δι᾿ ἀγγέλου ἄφρονος λόγον.
|
|
7
|
7
|
|
эTи^метъ ше'ствїе е^го лестно и^ зако'нопрестђпно, и^з# ё'стъ беꙁђмныX не ключи'тся при'тча”
|
ἀφελοῦ πορείαν σκελῶν καὶ παρανομίαν ἐκ στόματος ἀφρόνων.
|
|
8
|
8
|
|
И$же привяза'етъ ка'мень въ пра'щи, подо'бенъ е^сть дающемђ беꙁђмномђ сла'вђ”
|
ὃς ἀποδεσμεύει λίθον ἐν σφενδόνῃ, ὅμοιός ἐστι τῷ διδόντι ἄφρονι δόξαν.
|
|
9
|
9
|
|
Трьнїе проꙁяба'етъ в рђ'кђ пїя'ници, рабо'та же в рђка'хъ беꙁђмныхъ.
|
ἄκανθαι φύονται ἐν χειρὶ μεθύσου, δουλεία δὲ ἐν χειρὶ τῶν ἀφρόνων.
|
|
10
|
10
|
|
мно'го трђжDа'ется вся'ка пло'ть безђмныX, съкрђша'ет# же ся съста'въ и^хъ”
|
πολλὰ χειμάζεται πᾶσα σάρξ ἀφρόνων· συντρίβεται γὰρ ἡ ἔκστασις αὐτῶν.
|
|
11
|
11
|
|
ЈА/ко пе'съ и^же въꙁврати'тся паки на своя блевоти'ны и^ мрьꙁо'къ бђ'детъ, та'ко беꙁђ'мныи своею ѕло'бою въꙁвра'щся на свои^хъ грњсехъ почїет#. е^сть стђ'дъ наводяи грXњ, и^ е^сть стђдъ слава и^ блгDть”
|
ὥσπερ κύων ὅταν ἐπέλθῃ ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ ἔμετον καὶ μισητὸς γένηται, οὕτως ἄφρων τῇ ἑαυτοῦ κακίᾳ ἀναστρέψας ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ ἁμαρτίαν. 11α ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καί ἐστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις.
|
|
12
|
12
|
|
ВидXњ мђж'а непщева'вша себе мDђра быти, ё^пова'нїе же ё^бо и%мать паче беꙁђмныхъ себе”
|
εἶδον ἄνδρα δόξαντα παρ᾿ αὑτῷ σοφὸν εἶναι, ἐλπίδα μέντοι ἔσχε μᾶλλον ἄφρων αὐτοῦ.
|
|
13
|
13
|
|
Гл~етъ лњни'выи посланъ на пђть, ле'въ въ пђтехъ разбо'иницы же на стогнаX.
|
λέγει ὀκνηρὸς ἀποστελλόμενος εἰς ὁδόν· λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς, ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί.
|
|
14
|
14
|
|
ја^ко две'рь ѓ^бращается на сте'жаи, та'коже лњни'выи на ло'жи свое^мъ”
|
ὥσπερ θύρα στρέφεται ἐπὶ τοῦ στρόφιγγος, οὕτως ὀκνηρὸς ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ.
|
|
15
|
15
|
|
Съкрыва'етъ лњни'выи рђ'кђ в на'дра своя, не мо'жетъ е^я` внести вᲆ ё^ста своа.
|
κρύψας ὀκνηρὸς τὴν χεῖρα ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ, οὐ δυνήσεται ἐπενεγκεῖν ἐπὶ στόμα.
|
|
16
|
16
|
|
мђдрњи себњ лњни'выи ја^вля'ется вᲆ насыщенїи до нося'щаго вњсть”
|
σοφώτερος ἑαυτῷ ὀκνηρὸς φαίνεται τοῦ ἐν πλησμονῇ ἀποκομίζοντος ἀγγελίαν.
|
|
17
|
17
|
|
ЈА/коже дръжа'и ꙁа ѓ^пашъ ўа, та'ко застђпа'я тђждь сђдъ”
|
ὥσπερ ὁ κρατῶν κέρκου κυνός, οὕτως ὁ προεστὼς ἀλλοτρίας κρίσεως.
|
|
18
|
18
|
|
ЈА/коже и^скђше'нїи преDлага'юще словеса въ чл~цњхъ, противя'яи же ся словеси прежде пот#кнется.
|
ὥσπερ οἱ ἰώμενοι προβάλλουσι λόγους εἰς ἀνθρώπους, ὁ δὲ ἀπαντήσας τῷ λόγῳ πρῶτος ὑποσκελισθήσεται,
|
|
19
|
19
|
|
та'ко вс^и въмђжа'юще свои^хъ дрђгъ, е^гда же ја^вяTся гл~ютъ ја%ко и^гра'я съдњяX”
|
οὕτως πάντες οἱ ἐνεδρεύοντες τοὺς ἑαυτῶν φίλους, ὅταν δὲ ὁραθῶσι, λέγουσι ὅτι παίζων ἔπραξα.
|
|
20
|
20
|
|
въ мно'ѕњхъ дре'вехъ си'ла ѓ^гневи, а^ и^дњже нњсть скоро гнњ'вна премол#ча'етъ сва'ръ”
|
ἐν πολλοῖς ξύλοις θάλλει πῦρ, ὅπου δὲ οὐκ ἔστι δίθυμος, ἡσυχάζει μάχη.
|
|
21
|
21
|
|
ѓ^съ жа'ра горђщи и^мъ ё%глемъ и^ дрова ѓ^гневи, мQђ же клевети'въ въ мятежи сва'ръ.
|
ἐσχάρα ἄνθραξι καὶ ξύλα πυρί, ἀνὴρ δὲ λοίδορος εἰς ταραχὴν μάχης.
|
|
22
|
22
|
|
словеса ё^тњша'ющихъ мя'к#ка, си же бїютъ въ сокро'вищихъ ё^тро'бы”
|
λόγοι κερκώπων μαλακοί, οὗτοι δὲ τύπτουσιν εἰς ταμιεῖα σπλάγχνων.
|
|
23
|
23
|
|
сребро даемо ле'стїю ја%ко и^скђде'ль мниTся, ё^стны` глаDки срDце покры'ютъ скръбно.
|
ἀργύριον διδόμενον μετὰ δόλου, ὥσπερ ὄστρακον ἡγητέον. χείλη λεῖα καρδίαν καλύπτει λυπηράν.
|
|
24
|
24
|
|
ё^стна'ма же вс^е ѓ^бещаваетъ, пла'четъ на лицы вра'гъ, въ срDцы же съдњва'етъ ле'сть”
|
χείλεσι πάντα ἐπινεύει ἀποκλαιόμενος ἐχθρός, ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ τεκταίνεται δόλους.
|
|
25
|
25
|
|
А$ще т^я мо'литᲆ вра'гъ ве'лїимᲆ гла'сомъ не вњрђи е^мђ, сеDмь б^о е^сть лђкавъствїи въ дш~и е^го.
|
ἐάν σου δέηται ὁ ἐχθρὸς μεγάλῃ τῇ φωνῇ, μὴ πεισθῆς, ἑπτὰ γάρ εἰσι πονηρίαι ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ.
|
|
26
|
26
|
|
дая'и вра'ждђ съставля'етъ ле'сти, эTкры'ет# же своа ле'сти бл~горазђмныи на со'нмищи.
|
ὁ κρύπτων ἔχθραν συνίστησι δόλον, ἐκκαλύπτει δὲ τὰς ἑαυτοῦ ἁμαρτίας εὔγνωστος ἐν συνεδρίοις.
|
|
27
|
27
|
|
иꙁрываяи ја%мђ и^скренемђ свое^мђ въпадеTся в ню`, валя же камы на' ся валитъ.
|
ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν, ὁ δὲ κυλίων λίθον ἐφ᾿ ἑαυτὸν κυλίει.
|
|
28
|
28
|
|
ја^зы'къ лжи'въ ненави'диT и%стинны, ё^ста непостоя'нна тво'рятъ нестрое'нїе”
|
γλῶσσα ψευδὴς μισεῖ ἀλήθειαν, στόμα δὲ ἄστεγον ποιεῖ ἀκαταστασίας.
|
|
Глvа, к~з”
|
Κεφάλαιο 27
|
|
1
|
1
|
|
Не хвалися на ё^треняя, не вњси б^о чт^о приживетᲆ находя'и”
|
ΜΗ καυχῶ τὰ εἰς αὔριον, οὐ γὰρ γινώσκεις τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα.
|
|
2
|
2
|
|
да хва'литъ т^я и%скренїи а^ не твоя ё^ста`, тђждїи а^ не твои` ё^стнњ”
|
ἐγκωμιαζέτω σε ὁ πέλας καὶ μὴ τὸ σὸν στόμα, ἀλλότριος καὶ μὴ τὰ σὰ χείλη.
|
|
3
|
3
|
|
Тяжко ка'мень и^ жестоносно пњсоk, гнњв же беꙁђмна'го тя'жїи ѓ%бое^го”
|
βαρὺ λίθος καὶ δυσβάστακτον ἄμμος, ὀργὴ δὲ ἄφρονος βαρυτέρα ἀμφοτέρων.
|
|
4
|
4
|
|
безъмилостивна ја%рость и^ ѓ'стръ гнњвъ, н^о ничтоже поста'витъ рвенїе”
|
ἀνελεήμων θυμὸς καὶ ὀξεῖα ὀργή, ἀλλ᾿ οὐδένα ὑφίσταται ζῆλος.
|
|
5
|
5
|
|
Лђчше ѓ^бличенїа эTкровена та'иныя любве.
|
κρείσσους ἔλεγχοι ἀποκεκαλυμμένοι κρυπτομένης φιλίας.
|
|
6
|
6
|
|
достовњрнњ'иши сђть стрђпи дрђга, нежели во'лнаа лобꙁанїя вра'га”
|
ἀξιοπιστόστερά εἰσι τραύματα φίλου ἢ ἐκούσια φιλήματα ἐχθροῦ.
|
|
7
|
7
|
|
дш~а въ сы'тости сђщи сотами рђга'ется, дш~и же ни'щетнњи и^ горкое бл~го ја^вляеTся”
|
ψυχὴ ἐν πλησμονῇ οὖσα κηρίοις ἐμπαίζει, ψυχῇ δὲ ἐνδεεῖ καὶ τὰ πικρὰ γλυκέα φαίνεται.
|
|
8
|
8
|
|
ЈА/коже когда` пти'ца эTлетиT эT гнњꙁда свое^го, тако чл~кђ поработи'въшђся е^гда ё^страни'тся эT свои^хъ мњстъ.
|
ὥσπερ ὅταν ὄρνεον καταπετασθῇ ἐκ τῆς ἰδίας νοσσιᾶς, οὕτως ἄνθρωπος δουλοῦται ὅταν ἀποξενωθῇ ἐκ τῶν ἰδίων τόπων.
|
|
9
|
9
|
|
мљ=ры и^ виномъ и^ кадилоM красится срDце, растръꙁа'ет же ся эT бњды дш~а.
|
μύροις καὶ οἴνοις καὶ θυμιάμασι τέρπεται καρδία, καταρρήγνυται δὲ ὑπὸ συμπτωμάτων ψυχή.
|
|
10
|
10
|
|
дрђга свое^го и^л^и дрђгA эTч~а не ѓ^ставляи, вᲆ дом же бра'та свое^го не вниди беZ времени. лђчше дрђгъ блиZ неже браT да'ле живыи.
|
φίλον σὸν ἢ φίλον πατρῷον μὴ ἐγκαταλίπῃς, εἰς δὲ τὸν οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ σου μὴ εἰσέλθης ἀτυχῶν· κρείσσων φίλος ἐγγὺς ἢ ἀδελφὸς μακρὰν οἰκῶν.
|
|
11
|
11
|
|
премђдръ бђди сн~ђ да веселиTся срDце твое, и^ эTврати эT себе` поносли'ва словеса`.
|
σοφὸς γίνου, υἱέ, ἵνα σου εὐφραίνηται ἡ καρδία, καὶ ἀπόστρεψον ἀπὸ σοῦ ἐπονειδίστους λόγους.
|
|
12
|
12
|
|
хитрыи ѕлыX находя'щего ё^крыва'ется, безђмнїи же и^ нашеDшђю тщетђ стя'жђтъ.
|
πανοῦργος κακῶν ἐπερχομένων ἀπεκρύβη, ἄφρονες δὲ ἐπελθόντες ζημίαν τίσουσιν.
|
|
13
|
13
|
|
эTи^ми ры'ꙁђ е^го прїиде б^о досажда'яи, и^же чђждая погђбля'ет#.
|
ἀφελοῦ τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ, παρῆλθε γὰρ ὑβριστής, ὅστις τὰ ἀλλότρια λυμαίνεται.
|
|
14
|
14
|
|
и^же а^ще блsвиT дрђга ё%тро ве'лїемъ гла'сомъ, кленђщего ничесоже разньствова'ти непщђетъ.
|
ὃς ἂν εὐλογῇ φίλον τὸ πρωΐ μεγάλῃ τῇ φωνῇ, καταρωμένου οὐδὲν διαφέρειν δόξει.
|
|
15
|
15
|
|
ка'пля и^згоня'тъ чл~ка въ дн~ь ꙁи'менъ и^с хра'ма свое^го, такоy и^ жена` клеветива и^с# свое^го до'мђ.
|
σταγόνες ἐκβάλλουσιν ἄνθρωπον ἐν ἡμέρᾳ χειμερινῇ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ὡσαύτως καὶ γυνὴ λοίδορος ἐκ τοῦ ἱδίου οἴκου.
|
|
16
|
16
|
|
сњверъ жесто'къ вњтръ, и^менеM же прїя'тенъ нарица'ется”
|
Βορέας σκληρὸς ἄνεμος, ὀνόματι δὲ ἐπιδέξιος καλεῖται.
|
|
17
|
17
|
|
Желњꙁо желњꙁа ѓ%стриT, мђжъ же мђж'еви лице раꙁдража'етъ.
|
σίδηρος σίδηρον ὀξύνει, ἀνὴρ δὲ παροξύνει πρόσωπον ἑταίρου.
|
|
18
|
18
|
|
и^же садитъ смоко'вницђ снњсть эT плода е^я`, а^ и^же хранитъ г~а свое^го честенъ бђдетъ”
|
ὃς φυτεύει συκῆν φάγεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς, ὃς δὲ φυλάσσει τὸν ἑαυτοῦ κύριον, τιμηθήσεται.
|
|
19
|
19
|
|
ЈА/коже сђть не подо'бна лица лицеM, си'це же и^ срDца чл~чи.
|
ὥσπερ οὐκ ὅμοια πρόσωπα προσώποις, οὕτως οὐδὲ αἱ διάνοιαι τῶν ἀνθρώπων.
|
|
20
|
20
|
|
а%дъ и^ погибель не насыща'ются, такоy ѓ%чи чл~чески несы'тњ. мръꙁосᲄь гв~и ё^твержа'ющеи ѓ%чи, и^ ненакаꙁа'ннїи неё^дръжани ја^ꙁы'ка.
|
ᾅδης καὶ ἀπώλεια οὐκ ἐμπίμπλανται, ὡσαύτως καὶ οἱ ὁφθαλμοὶ τῶν ἀνθρώπων ἄπληστοι. 20α βδέλυγμα Κυρίῳ στηρίζων ὀφθαλμόν, καὶ οἱ ἀπαίδευτοι ἀκρατεῖς γλώσσῃ.
|
|
21
|
21
|
|
и^скђшенїе сребрђ и^ ꙁла'тђ раждеженїе, мQђ же и^скђша'ется ё^сты` хваля'щих# е^го” СрDце беꙁако'нника въꙁы'щетъ ѕл^а, срDце же пра'во въꙁыска'етъ ра'ꙁђма.
|
δοκίμιον ἀργυρῷ καὶ χρυσῷ πύρωσις, ἀνὴρ δὲ δοκιμάζεται διὰ στόματος ἐγκωμιαζόντων αὐτόν. 21α καρδία ἀνόμου ἐκζητεῖ κακά, καρδία δὲ εὐθὴς ἐκζητεῖ γνῶσιν.
|
|
22
|
22
|
|
аще бїеши беꙁђмнаго по'средњ сонмища срамля е^го, не эTи'меши ё^бо безђмїя е^го.
|
ἐὰν μαστιγοῖς ἄφρονα ἐν μέσῳ συνεδρίου ἀτιμάζων, οὐ μὴ περιέλῃς τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ.
|
|
23
|
23
|
|
раꙁђмне раꙁђмњва'и дш~ђ ста'да свое^го, и^ наста'виши срDце свое въ своа ста'да”
|
γνωστῶς ἐπιγνώσῃ ψυχὰς ποιμνίου σου καὶ ἐπιστήσεις καρδίαν σου σαῖς ἀγέλαις·
|
|
24
|
24
|
|
ја%ко не въ вњки мђж'еви дръжава и^ крᲇпость, ниже предаюT эT рода в роD.
|
ὅτι οὐκ εἰς τὸν αἰῶνα ἀνδρὶ κράτος καὶ ἰσχύς, οὐδὲ παραδίδωσιν ἐκ γενεᾶς εἰς γενεάν.
|
|
25
|
25
|
|
прилежи по'лныX зла'цњхъ, и^ по'жнеши травђ`, и^ събери сњмя дђбра'вное.
|
ἐπιμελοῦ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ χλωρῶν καὶ κερεῖς πόαν, καὶ σύναγε χόρτον ὀρεινόν,
|
|
26
|
26
|
|
да и'маши ѓ%вца въ ѓ^дњнїе, чт^и по'ле да бђдђть т^и а%гньци”
|
ἵνα ἔχῃς πρόβατα εἰς ἱματισμόν· τίμα πεδίον, ἵνα ὦσί σοι ἄρνες.
|
|
27
|
27
|
|
Сн~е эT мене и%маши реченїа крњпка, въ жиꙁнь свою, и^ въ жиꙁнь твои^мъ ё^гоDникомъ”
|
υἱέ, παρ᾿ ἐμοῦ ἔχεις ρήσεις ἰσχυρὰς εἰς τὴν ζωήν σου καὶ εἰς τὴν ζωὴν σῶν θεραπόντων.
|
|
Глvа, к~и”
|
Κεφάλαιο 28
|
|
1
|
1
|
|
Бњгаетᲆ нечести'выи н^и е^ді'номђ же гоня'щђ, пра'ведᲆныи же ја%ко ле'въ надњя'ся.
|
ΦΕΥΓΕΙ ἀσεβὴς μηδενὸς διώκοντος, δίκαιος δὲ ὥσπερ λέων πέποιθε.
|
|
2
|
2
|
|
за грњхи нечесᲄи'выхъ сђ'ди воста'ютᲆ, мђжъ же хђдоh ёгаситъ я&,
|
δι᾿ ἁμαρτίας ἀσεβῶν κρίσεις ἐγείρονται, ἀνὴρ δὲ πανοῦργος κατασβέσει αὐτάς.
|
|
3
|
3
|
|
а^ дръзыи въ нечестїе ѓ^клевета'етъ нищая” ЈА/ко до'жDь хлябныи неполезенъ,
|
ἀνδρεῖος ἐν ἀσεβείαις συκοφαντεῖ πτωχούς. ὥσπερ ὑετὸς λάβρος καὶ ἀνωφελής,
|
|
4
|
4
|
|
та'ко ѓ^ста'вивше ꙁако'нъ и^ хва'ляT нечестїе. любя'щїи же зако'нъ ѓ^градяT ѓ^ себњ стњнђ`”
|
οὕτως οἱ ἐγκαταλείποντες τὸν νόμον ἐγκωμιάζουν ἀσέβειαν, οἱ δὲ ἀγαπῶντες τὸν νόμον περιβάλλουσιν ἑαυτοῖς τεῖχος.
|
|
5
|
5
|
|
Мђж'и ѕлїи не раꙁђмњваюT сђ'да, и^щђщеи же г~а раꙁђмᲇва'ютᲆ ѓ^ всемъ.
|
ἄνδρες κακοὶ οὐ νοήσουσι κρίμα, οἱ δὲ ζητοῦντες τὸν Κύριον συνήσουσιν ἐν παντί.
|
|
6
|
6
|
|
лђче ни'щъ ходя'и въ и^стиннњ, нежели богатᲆ ло'жъ”
|
κρείσσων πτωχὸς πορευόμενος ἐν ἀληθείᾳ, πλουσίου ψευδοῦς.
|
|
7
|
7
|
|
ХраниT законъ сн~ъ раꙁђмныи, а^ и'же пасеT несы'тость досажа'етᲆ эTц~ђ свое^мђ.
|
φυλάσσει νόμον υἱὸς συνετός, ὃς δὲ ποιμαίνει ἀσωτίαν ἀτιμάζει πατέρα.
|
|
8
|
8
|
|
наполня'я бога'тьство свое съ лихвами и^ прибыTки, милђющемђ ни'щая събира'ет# е&”
|
ὁ πληθύνων τὸν πλοῦτον αὐτοῦ μετὰ τόκων καὶ πλεονασμῶν, τῷ ἐλεῶντι πτωχοὺς συνάγει αὐτόν.
|
|
9
|
9
|
|
Оу^клонивыи ё%хо свое не послђшати ꙁако'на, и^ се'и мл~твђ свою въꙁмерьз#ствова.
|
ὁ ἐκκλίνων τὸ οὖς αὐτοῦ μὴ εἰσακοῦσαι νόμου, καὶ αὐτὸς τὴν προσευχὴν αὐτοῦ ἐβδέλυκται.
|
|
10
|
10
|
|
и^же льстиT пра'выя въ пђти ѕл^ы, въ и^стлᲇнїе самъ въпадетъ” Без#ꙁаконїи же минђ'ютъ бл~гаа, и^ не въпадTђ в ня`.
|
ὃς πλανᾷ εὐθεῖς ἐν ὁδῷ κακῇ, εἰς διαφθορὰν αὐτὸς ἐμπεσεῖται· οἱ δὲ ἄνομοι διελεύσονται ἀγαθά, καὶ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς αὐτά.
|
|
11
|
11
|
|
премђдръ быва'етᲆ ѓ^ себњ мђжъ богатъ, всякъ раꙁђмивъ ни ꙁна'ет# е^го.
|
σοφὸς παρ᾿ ἑαυτῷ ἀνὴρ πλούσιος, πένης δὲ νοήμων καταγνώσεται αὐτοῦ.
|
|
12
|
12
|
|
ꙁа по'мощъ правеDнымъ мно'га быва'етъ сла'ва, въ градеX же нечесᲄивых погибнђтᲆ чл~ци.
|
διὰ βοήθειαν δικαίων πολλὴν γίνεται δόξα, ἐν δὲ τόποις ἀσεβῶν ἁλίσκονται ἄνθρωποι.
|
|
13
|
13
|
|
покрыва'яи нечестїе свое не поспње^тся въ бл~гаа, повњда же ѓ^бличенїя въꙁлю'бленъ бђдетъ”
|
ὁ ἐπικαλύπτων ἀσέβειαν ἑαυτοῦ οὐκ εὐοδωθήσεται, ὁ δὲ ἐξηγούμενος ἐλέγχους ἀγαπηθήσεται.
|
|
14
|
14
|
|
Бл~женъ мђжъ и^же ё^страшится всего ꙁа говњнїе, а^ жестосердъ въпадетъ въ ѕла'я”
|
μακάριος ἀνήρ, ὃς καταπτήσσει πάντα δι᾿ εὐλάβειαν, ὁ δὲ σκληρὸς τὴν καρδίαν ἐμπεσεῖται κακοῖς.
|
|
15
|
15
|
|
Левъ а^лченъ и^ влъкъ жажденъ, тако и^же ѓ^би'диT нищая и^ ё^бога”
|
λέων πεινῶν καὶ λύκος διψῶν, ὃς τυραννεῖ, πτωχὸς ὤν, ἔθνους πενιχροῦ.
|
|
16
|
16
|
|
Цр~ь скђденъ ё^рокомъ великъ клевеTникъ быва'етᲆ, а^ ненавидя'и непра'вды долголњтъ поживетᲆ.
|
βασιλεὺς ἐνδεὴς προσόδων μέγας συκοφάντης, ὁ δὲ μισῶν ἀδικίαν μακρὸν χρόνον ζήσεται.
|
|
17
|
17
|
|
мђжа и^же въ винњ смр~тнњ вырђчая и^ бњжа` бђдетъ, а^ не ё^твержденъ” наказаи сн~а свое^го и^ възлюби'т# тя, и^ дастъ лњпотђ твоеи дш~и, не послђша'етъ ё^бо ја^зы'ка ꙁаконопрестђпна.
|
ἄνδρα τὸν ἐν αἰτίᾳ φόνου ὁ ἐγγυώμενος, φυγὰς ἔσται καὶ οὐκ ἐν ἀσφαλείᾳ. 17α παίδευε υἱὸν καὶ ἀγαπήσει σε, καὶ δώσει κόσμον τῇ σῆ ψυχῇ· οὐ μὴ ὑπακούσει ἔθνει παρανόμῳ.
|
|
18
|
18
|
|
ходя'и правеDно поможетъ себњ, ходя'и же въ стропоᲄны пђти` ё^вяꙁнетъ.
|
ὁ πορευόμενος δικαίως βεβοήθηται, ὁ δὲ σκολιαῖς ὁδοῖς πορευόμενος ἐμπλακήσεται.
|
|
19
|
19
|
|
дњла'яи свою ꙁе'млю насытится хлњба, гоня'и же пра'ꙁнDьство насытится нищети”
|
ὁ ἐργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν πλησθήσεται ἄρτων, ὁ δὲ διώκων σχολὴν πλησθήσεται πενίας.
|
|
20
|
20
|
|
Мђжъ вњре досто'иныи мно'го блsвиTся, ѕлыи же не беꙁъ молъсᲄва бђдеT”
|
ἀνὴρ ἀξιόπιστος πολλὰ εὐλογηθήσεται, ὁ δὲ κακὸς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται.
|
|
21
|
21
|
|
и^же не срамля'ется лица` пра'веDнаго не бл~гъ, ја%ко таковыи за ё^крђхᲆ хлњба мђжа эTдаs.
|
ὃς οὐκ αἰσχύνεται πρόσωπα δικαίων, οὐκ ἀγαθός· ὁ τοιοῦτος ψωμοῦ ἄρτου ἀποδώσεται ἄνδρα.
|
|
22
|
22
|
|
подвиѕа'етъ бо ѓбогатитися мђжъ ꙁави'дливъ, и^ не вњсть ја%ко млsтивыи ѓ^блада'етᲆ и%мъ.
|
σπεύδει πλουτεῖν ἀνὴρ βάσκανος, καὶ οὐκ οἶδεν ὅτι ἐλεήμων κρατήσει αὐτοῦ.
|
|
23
|
23
|
|
ѓ^бличаи чл~ча пђти` блDгть и%мать па'че глаDко ја^зы'чнаго.
|
ὁ ἐλέγχων ἀνθρώπου ὁδοὺς χάριτας ἕξει μᾶλλον τοῦ γλωσσοχαριτοῦντος.
|
|
24
|
24
|
|
и^же нђ'дитъ эTц~а и^ мт~ерь и^ мнится не съгрњшая, се'и съпричастникъ еs мђжђ нечести'вђ”
|
ὃς ἀποβάλλεται πατέρα ἢ μητέρα, καὶ δοκεῖ μὴ ἁμαρτάνειν, οὗτος κοινωνός ἐστιν ἀνδρὸς ἀσεβοῦς.
|
|
25
|
25
|
|
Несытыи мђж# сђдитъ непра'вдњ, а и^же надњеTся на г~а въ прилежанїи бђдетъ.
|
ἄπιστος ἀνὴρ κρίνει εἰκῆ, ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ Κύριον ἐν ἐπιμελείᾳ ἔσται.
|
|
26
|
26
|
|
и^же надњ'ется на дерꙁо срDце и^ таковыи беꙁђменъ е^сть, а^ иже хо'дитъ въ мђдрости сп~сется”
|
ὃς πέποιθε θρασείᾳ καρδίᾳ, ὁ τοιοῦτος ἄφρων· ὃς δὲ πορεύεται σοφίᾳ σωθήσεται.
|
|
27
|
27
|
|
И$же да'ет# ё^богимъ не ѓ^скђдњеT, а и'же эTвраща'етъ ѓ%ко свое въ скђдотњ бђдет# мно'ѕњ.
|
ὃς δίδωσι πτωχοῖς, οὐκ ἐνδεηθήσεται, ὃς δὲ ἀποστρέφει τὸν ὀφθαλμὸν αὐτοῦ, ἐν πολλῇ ἀπορίᾳ ἔσται.
|
|
28
|
28
|
|
на мњстњхъ нечести'выхᲆ ста'нђтъ пра'веDнїи, въ поги'бели же и^хъ и^сполня'тъ пра'веDнїи”
|
ἐν τόποις ἀσεβῶν στένουσι δίκαιοι, ἐν δὲ τῇ ἐκείνων ἀπωλείᾳ πληθυνθήσονται δίκαιοι.
|
|
Глvа, к~џ”
|
Κεφάλαιο 29
|
|
1
|
1
|
|
Лђче мђжъ ѓ^блича'я мђж'а жестовыина, въ ма'лњ б^о полꙁђ'ющемђ нњсть и^сцњленїя”
|
ΚΡΕΙΣΣΩΝ ἀνὴρ ἐλέγχων ἀνδρὸς σκληροτραχήλου, ἐξαπίνης γὰρ φλεγομένου αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἴασις.
|
|
2
|
2
|
|
Похваленомъ быва'ющимъ пра'веDнымъ въꙁвеселя'тся лю'дїе, кня'ѕем же нечестивымъ станTђ мђжїе.
|
ἐγκωμιαζομένων δικαίων εὐφρανθήσονται λαοί, ἀρχόντων δὲ ἀσεβῶν στένουσιν ἄνδρες.
|
|
3
|
3
|
|
мђж'ђ любящђ премђдрость веселиTся эTц~ъ е^го, а и'же пасетъ любодњица погђбитъ бога'тесᲄво свое.
|
ἀνδρὸς φιλοῦντος σοφίαν εὐφραίνεται πατὴρ αὐτοῦ, ὃς δὲ ποιμαίνει πόρνας, ἀπολεῖ πλοῦτον.
|
|
4
|
4
|
|
цр~ь пра'ведеn ѓ^гои'тъ ꙁе'млю, мђжъ же зако'нопрестђпникъ раскђта'етъ.
|
βασιλεὺς δίκαιος ἀνίστησι χώραν, ἀνὴρ δὲ παράνομος κατασκάπτει.
|
|
5
|
5
|
|
и^же содњва'етъ на лицы свое^мђ дрђгђ мре'жю, ѓ^благаеT ѓ^ свое'и но'ѕњ.
|
ὃς παρασκευάζεται ἐπὶ πρόσωπον τοῦ ἑαυτοῦ φίλους δίκτυον, περιβάλλει αὐτὸ τοῖς ἑαυτοῦ ποσίν.
|
|
6
|
6
|
|
согрњша'ющемђ мђжђ ве'лїя сњть, пра'веDнїи же въ ра'дости и^ въ веселїи бђдђтъ.
|
ἁμαρτάνοντι ἀνδρὶ μεγάλη παγίς, δίκαιος δὲ ἐν χαρᾷ καὶ ἐν εὐφροσύνῃ ἔσται.
|
|
7
|
7
|
|
ё^мње^тъ пра'веDныи сђдъ творити ё^боги'мъ, а^ нечестивїи не раꙁђмњютъ ра'ꙁђма, и^ ё^богомђ не быти ё^хо раꙁђмњва'юще”
|
ἐπίσταται δίκαιος κρίνειν πενιχροῖς, ὁ δὲ ἀσεβὴς οὐ νοεῖ γνῶσιν, καὶ πτωχῷ οὐχ ὑπάρχει νοῦς ἐπιγνώμων.
|
|
8
|
8
|
|
Мђжи беꙁаконнїи раждиѕа'ютъ граD, мђжи же мђдрїи въꙁвраща'юT гнvњ”
|
ἄνδρες ἄνομοι ἐξέκαυσαν πόλιν, σοφοὶ δὲ ἐπέστρεψαν ὀργήν.
|
|
9
|
9
|
|
Мђжъ мђдръ сђдитъ ја^зы'комъ, мђжъ же досади'тель гнњ'ваяся посрамля'ется и^ не ё^бои^тся.
|
ἀνὴρ σοφὸς κρινεῖ ἔθνη, ἀνὴρ δὲ φαῦλος ὀργιζόμενος καταγελᾶται καὶ οὐ καταπτήσσει.
|
|
10
|
10
|
|
мђжи кро'ви сђще причастници въꙁненави'дятъ прпDбныя, пра'вїи же възы'щђтъ дш~а и^х#.
|
ἄνδρες αἱμάτων μέτοχοι μισοῦσιν ὅσιον, οἱ δὲ εὐθεῖς ἐκζητήσουσι ψυχὴν αὐτοῦ.
|
|
11
|
11
|
|
весь гнњвъ свои и^ꙁно'ситъ беꙁђмныи, премђдрыи же съкрыва'етъ въ ча'сти”
|
ὅλον τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἐκφέρει ἄφρων, σοφὸς δὲ ταμιεύεται κατὰ μέρος.
|
|
12
|
12
|
|
Цр~ю послђша'ющђ словесе непра'веDна, вс^и поD нимъ ꙁако'нопрестђпницы.
|
βασιλέως ὑπακούοντος λόγον ἄδικον, πάντες οἱ ὑπ᾿ αὐτὸν παράνομοι.
|
|
13
|
13
|
|
ꙁаи^модавцђ и^ длъжникђ е^ді'нъ съ дрђгимъ съшеDшемася, посещенїе ᲄво'ритъ ѓ^бњма г~ь.
|
δανειστοῦ καὶ χρεωφειλέτου ἀλλήλοις συνελθόντων, ἐπισκοπὴν ἀμφοτέρων ποιεῖται ὁ Κύριος.
|
|
14
|
14
|
|
цр~ю въи%стиннђ сђдя'щђ ни'щимъ, прsтлъ е^го въ свњдњтельствњ ё^строиTся.
|
βασιλέως ἐν ἀληθείᾳ κρίνοντος πτωχούς, ὁ θρόνος αὐτοῦ εἰς μαρτύριον κατασταθήσεται.
|
|
15
|
15
|
|
ја%ꙁвыy и^ ѓ^блеченїя да'ютъ мђдрость, ѓ%трокъ же блђдя'и срамляетᲆ роди'теля своя”
|
πληγαὶ καὶ ἔλεγχοι διδόασι σοφίαν, παῖς δὲ πλανώμενος αἰσχύνει γονεῖς αὐτοῦ.
|
|
16
|
16
|
|
Мно'гомъ грњшникоM сђщимъ мно'ѕи грњси бываюT, пра'веDнїи же ѓ^ немъ пада'ющемъ ё^страбля'ютъ себе”
|
πολλῶν ὄντων ἀσεβῶν πολλαὶ γίνονται ἁμαρτίαι, οἱ δὲ δίκαιοι ἐκείνων πιπτόντων κατάφοβοι γίνονται.
|
|
17
|
17
|
|
Накаꙁа'и сн~а и^ покои'тъ т^я, и^ дасть лњпотђ твое'и дш~и”
|
παίδευε υἱόν σου, καὶ ἀναπαύσει σε, καὶ δώσει κόσμον τῇ ψυχῇ σου.
|
|
18
|
18
|
|
Не бђдетъ въ па'мять въ ја^ꙁы'цњ ꙁаконопрестђпнњ, а^ храняи ꙁаконъ блаженъ бђдетъ”
|
οὐ μὴ ὑπάρξῃ ἐξηγητὴς ἔθνει παρανόμῳ, ὁ δὲ φυλάσσων τὸν νόμον μακαριστός.
|
|
19
|
19
|
|
Не накажется словесы рабъ жестокъ, а^ще б^о и^ раꙁђмњеT н^о не послђшаеT”
|
λόγοις οὐ παιδευθήσεται οἰκέτης σκληρός· ἐὰν γὰρ καὶ νοήσῃ, ἀλλ᾿ οὐχ ὑπακούσεται.
|
|
20
|
20
|
|
А$ще л^и ви'диши мђжа напра'сна въ словесњхъ, и^ раꙁђмњи ја%ко ё^пова'нїе и%маᲄь паче е^го беꙁђмныи”
|
ἐὰν ἴδῃς ἄνδρα ταχὺν ἐν λόγοις, γίνωσκε ὅτι ἐλπίδα ἔχει μᾶλλον ὁ ἄφρων αὐτοῦ.
|
|
21
|
21
|
|
И$же ласкосердъ бђдетъ, эT ѓ^трочины поработится, послњди же ѓ^страстится ѓ^ сеM.
|
ὃς κατασπαταλᾷ ἐκ παιδός, οἰκέτης ἔσται, ἔσχατον δὲ ὀδυνηθήσεται ἐφ᾿ ἑαυτῷ.
|
|
22
|
22
|
|
мђжъ прогнњвав#ся побњжденїе въздвиѕа'ет#, и^ мђжъ жестосердъ эTкрыва'етъ грњхи.
|
ἀνὴρ θυμώδης ὀρύσσει νεῖκος, ἀνὴρ δὲ ὀργίλος ἐξώρυξεν ἁμαρτίαν.
|
|
23
|
23
|
|
досажденїе мђжа смиря'етъ, а^ смиренныя ё^твержа'етъ г~ь вᲆ сла'вњ”
|
ὕβρις ἄνδρα ταπεινοῖ, τοὺς δὲ ταπεινόφρονας ἐρείδει δόξῃ Κύριος.
|
|
24
|
24
|
|
И$же раздњля'ет# коры'сти сᲆ та'теM, ненави'дит# свое'я дш~а. а^ще же присяѕе прилегши, слы'шавше не повњдятъ
|
ὃς μερίζεται κλέπτῃ, μισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ἐὰν δὲ ὅρκου προτεθέντος ἀκούσαντες μὴ ἀναγγείλωσι,
|
|
25
|
25
|
|
ё^боа'вшеся” и^ постыдњвшеся чл~къ претъкнђтся, надњя'вся на г~а възвеселиTся. нечестїе мђжђ даеT соблажненїе, ё^пова'аи же на владђщаго сп~сется.
|
φοβηθέντες καὶ αἰσχυνθέντες ἀνθρώπους ὑπεσκελίσθησαν· ὁ δὲ πεποιθὼς ἐπὶ Κυρίῳ εὐφρανθήσεται. ἀσέβεια ἀνδρὶ δίδωσι σφάλμα, ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ τῷ δεσπότῃ, σωθήσεται.
|
|
26
|
26
|
|
мно'ѕи ё^гажда'ютъ преD лицемъ во'ждеи, эT г~а же събыва'ется пра'вда мђж'ђ”
|
πολλοὶ θεραπεύουσι πρόσωπα ἡγουμένων, παρὰ δὲ Κυρίου γίνεται τὸ δίκαιον ἀνδρί.
|
|
27
|
27
|
|
Мерꙁость пра'веDникђ мђжъ неправеденъ, мерꙁость же ꙁаконопресᲄђпномђ и^справля'ющїися пђть. и^справля'я пђти своа и^же съ татеM причаща'ется, дш~ђ свою ꙁаклина'ю^щаго слђша'етъ и^ не ска'жетъ” И$же боиTся чл~ка скоро раꙁдрђшиTся, иже ё^пова'етᲆ на г~а въꙁдви'гнеTся. мно'ѕи въꙁы'щђтᲆ лица нача'лника и^ сђ'ди эT г~а и^схо'дитъ е^ді'нымᲆ. меrзятся пра'веDнїи мђжа нечестива, и^ мерꙁятся нечестивїи и%хже пра'ва сђть пђти. сн~ъ сохраняя слово эTц~а свое^го внњ` погђбленїа бђдеT.
|
βδέλυγμα δικαίοις ἀνὴρ ἄδικος, βδέλυγμα δὲ ἀνόμῳ κατευθύνουσα ὁδός. (Μασσ. ΛΑ´,
|
|
Глvа, л~”
|
|
|
1
|
|
|
словеса` събира'юща, сн~ђ и^зъблева'ющђ” Сїя же гл~етᲆ мђж# вњ'рђющиM бв~и. и^ не преста'ю,
|
|
|
2
|
|
|
беꙁђмнњи б^о е^смь эT всXњ чл~къ, и^ мђдрости чл~ческїя нњсть во мнњ”
|
|
|
3
|
|
|
Бг~ъ же наё^чи м^я премђдрости, и^ ра'зMђ ст~ыX раꙁђмXњ”
|
|
|
4
|
|
|
кт^о в#ꙁы'иде на' нб~о и^ сниде. кт^о събра вњтры въ надра. кт^о въꙁврати во'дђ въ ри'ꙁђ. кт^о ё^дръжа конецъ весь ꙁемли. кое и^мя е^го, и^ кое и^мя ча'домъ е^го да разђмњю.
|
|
|
5
|
|
|
вся б^о словеса бж~їя ражDеже'на, ꙁащищаеT же самъ боја%щаяся е^го”
|
|
|
6
|
|
|
Не приложи'ся словесемъ е^го, да не ѓ^бличиT т^я и^ ло'жь бђдеши”
|
|
|
7
|
|
|
двое прошђ ё^ тебе не эTи^ми эT мене блгDти прежDе ё^мертвїя мое^го.
|
|
|
8
|
|
|
сђетно сло'во и^ ложно дале'че мене сътвори” Бога'тьства и^ нищеты не да'и же м^и, съчета'и же м^и потре'бная и^ само дово'лная”
|
|
|
9
|
|
|
да не насыщся ло'жь бђ'дђ, и^ рекђ кт^о м^я ви'диT. и^ли ѓ^бнища'вᲆ ё^кра'дђ, и^ кленђся въ и^мя гн~е”
|
|
|
10
|
|
|
Не преда'жDь раба` в рђ'цњ господина, да не когда прокленетъ т^я і^ и^з#щеꙁнеши”
|
|
|
11
|
|
|
Ча'до ѕл^о клене'тъ эTц~а, и^ мт~еръ не блsвитъ.
|
|
|
12
|
|
|
ча'до ѕл^о въ пра'вдђ себе ѓ^сђдитъ, и^схо'да же свое^го не и^спра'ви”
|
|
|
13
|
|
|
Ча'до ѕл^о высо'цњ ѓ%чи и%маTть, вњкома же свои^ма въꙁно'сится”
|
|
|
14
|
|
|
Ча'до ѕл^о ме'чъ ꙁђ'бы свои и%мать, и^ члено'вы ја%ко сњчи'во е^же гђби'ти и^ поја^да'ти смире'нныя эT земли`, и^ ё^бо'гїя иX эT чл~къ”
|
|
|
15
|
|
|
Пїя'вица и^мњ` четыри дщери любовїю възлю'блены, и^ три сїя не насыᲄи'шася ея`, и^ четвеrᲄая не ё^довлися рещи доволно м^и еs”
|
|
|
16
|
|
|
а%дъ и^ по'хоть жены и^ земля ненапое'ная водою, и^ вода и^ ѓ'гнь не рекTђ довлњеT”
|
|
|
17
|
|
|
ѓ%ко рђгая'ися эTц~ђ и^ досажда'я ста'рости мт~рьни, да и^звратяT е& вра'ни эT дебрїя, и^ да снњдяT е& птенцы ѓ^рли”
|
|
|
18
|
|
|
трїе м^и сђть невозможни раꙁђмњти, и^ четвертаго же не свњдњ.
|
|
|
19
|
|
|
слњ'да ѓ%рля паря'ща по воздђхђ, и^ пђти ѕмїя полꙁящA по ка'мени, и^ стеѕя корабля пловђща по' морю, и^ пђти мђжа въ ю%носᲄи е^го.
|
|
|
20
|
|
|
та'коже и^ пђти жены` любодњица, е^гда` сътворитъ і^ и^змывшися ничто'же рече съдњя грњшно.
|
|
|
21
|
|
|
треми трясется земля`, четверᲆтого же не мо'жетъ понести.
|
|
|
22
|
|
|
а^ще рабъ въцр~ится, и^ безђмныи и^сполнится пи'щею, и^ раба` а^ще и^жденеT свою госпождђ,
|
|
|
23
|
|
|
и^ мръзка жена` а^ще ключи'тся добрђ мђжђ.
|
|
|
24
|
|
|
четыри же сђть непщђема на ꙁемли`, сїя же сђть мђдрњ'иша мђдрыхᲆ.
|
|
|
25
|
|
|
мравїи и^мже нњсть крњпости, и^ готоваюT вᲆ жа'твђ пи'щђ”
|
|
|
26
|
|
|
И$ хирогри'ль ја^ꙁыk не крњпокъ, и^же сътвори'ша на ка'мени домы` своя.
|
|
|
27
|
|
|
безъцр~ьни сђть прђꙁи, и^ вою'ютъ эT е^ді'наго повелњнїя. добрњлично
|
|
|
28
|
|
|
и^ ја%щерица рђка'ми кренящися, и^ ё^добъ ё^лавля'е^ма сђща, живетъ въ твердехъ цр~евахъ.
|
|
|
29
|
|
|
тре'тее же сђть е^же бл~гочестно ходятъ, четвертое же е^же добрњ преходитъ.
|
|
|
30
|
|
|
скљ'менъ льво'в# крњпкїи скотъ, и^же не эTвраща'е^тся ни ё^стра'шится скотъ.
|
|
|
31
|
|
|
и^ пњтель ходя в кокошехъ до'брњ ё^крашенъ, и^ коѕеl води'тель ста'дђ, и^ цр~ь гл~яи к народђ въ ја^зы'цњ.
|
|
|
32
|
|
|
а%ще въдаси` себе въ весе'лїе, и^ простреши рђкђ свою съ сва'ромъ съкрђшенъ бђдеши.
|
|
|
33
|
|
|
мльꙁи млеко, и^ бђдетъ ма'сло. а^ще л^и ноꙁдри чешеши, и^ꙁы'идетъ кро'вь. а^ще ли и^ꙁноси'ши словеса`, и^зы'идђтъ сђдїи тяжа`”
|
|
|
Глvа, л~а”
|
|
|
1
|
|
|
Моя словеса гл~ются эT б~а, цр~ево пррoчество е^гоже накаꙁа мт~и е^го”
|
|
|
2
|
|
|
Чт^о ча'до съблюде'ши рече'нїе бж~їе, прьворо'дне тебњ гл~ю сн~е. чт^о ча'до мое^го чрњва, чт^о ча'до моиX мл~твъ.
|
|
|
3
|
|
|
не да'ждь женњ свое^го богаTства, и^ твое^го ё^ма и^ жи'тїя, и^ послњди совњта.
|
|
|
4
|
|
|
съ совњтомъ вс^е твори, съ совњтомъ пїи вино” си'лнїи гнњвли сђть вина` да не пїюT,
|
|
|
5
|
|
|
да не напи'вшеся ꙁабђдTђ мђдрости, и^ пра'во сђдити не'мощнымᲆ не възмо'гTђ”
|
|
|
6
|
|
|
да'ите слаDкое питїе не'мощ#ныM и^ вино пи'ти сђщимъ въ печалеX,
|
|
|
7
|
|
|
да ꙁабђдђтъ ё^божїе, и^ стрsти не въспомянђтъ ктомђ”
|
|
|
8
|
|
|
Сн~е эTвръꙁи ё^ста своя` словесе'мъ бж~їиM и^ сђди всњмъ здра'во.
|
|
|
9
|
|
|
эTвръꙁи ё^ста` твоя и^ сђди пра'ведне, и^ расђжда'и ё^бо'га и^ не'мощна.
|
|
|
10
|
|
|
женђ` до'блю кт^о ѓ^бря'щетъ, дража'иши е^сть ка'менїя мно'гоцњнна такова'я,
|
|
|
11
|
|
|
дрьза'етъ на ню срDце мђж'а е^я`” таковая б^о до'брыхъ коры'стеи не лиши'тся.
|
|
|
12
|
|
|
дњлаетъ б^о мђж'ђ свое^мђ вс^е бл~го жи'тїе,
|
|
|
13
|
|
|
ѓ^брњтша во'лнђ и^ ле'нъ сътвори бл~гопотре'бно рђка'ма свои^ма”
|
|
|
14
|
|
|
Бы'сть ја%ко и^ кора'бль кђплю дњ'ющъ, и^здале'ча събира'етъ себњ бога'тьство.
|
|
|
15
|
|
|
и^ въста'етᲆ и^ꙁ нощи и^ дасть бра'шна до'мђ, и^ дњ'ла рабы'нямъ”
|
|
|
16
|
|
|
Ви'дњвше же тяжа'нїе кђпова'ше, эT пло'да рђ'кђ свое^ю насадиT тяжа'нїе.
|
|
|
17
|
|
|
препояса'вши крњпко чре'сла своя, ё^тверди'тъ мы'шци свои на дњ'ло.
|
|
|
18
|
|
|
и^ вкђси ја%ко добро е^сть дњлати, и^ не ё^гаса'етъ свњти'лниk е^я` всю но'щь”
|
|
|
19
|
|
|
Ла'кти своя простира'етъ на полеꙁная, рђцњ же свои ё^твержа'етъ на вретено.
|
|
|
20
|
|
|
и^ рђцњ свои эTвръꙁа'етъ ё^бо'гђ, плоD же простретъ ни'щђ.
|
|
|
21
|
|
|
не пече'тся ѓ^ домђ` свое^мъ мђ'жъ е^я`, е^гда` где ꙁамеDлиT. вси б^о ё^ нея ѓ^дњни сђть,
|
|
|
22
|
|
|
сђгђ'ба ѓ^дњя'нїя сътвори мђж'ђ свое^мђ, эT виссо'на же и^ порфи'ры себњ ѓ^дња'нїа.
|
|
|
23
|
|
|
в#зо'ренъ быва'етъ въ вра'тњхъ мђж'ь е^я`, внегда же а^ще сядетъ вᲆ со'нмищи съ ста'рцы жители ꙁемля`”
|
|
|
24
|
|
|
ѓ^по'ны сътвори и^ эTда'сть въ кђплю финикїаномъ, ѓ^поја^са'нїя же хананњаномъ.
|
|
|
25
|
|
|
ё^ста же своя эTврьꙁе смы'сленно и^ ꙁако'нно, и^ чи'нᲆ нарекова ја^ꙁы'комъ свои^мъ.
|
|
|
26
|
|
|
крњ'постїю и^ лњпото'ю ѓ^блече'ся, и^ весели'ся въ дн~и послњднїя”
|
|
|
27
|
|
|
Тњсны стезя до'мђ е^я`, ꙁане` бра'шна лњностива не снњсть. и^ ё^ста своя эTвръꙁе смы'слено и^ ꙁако'нно,
|
|
|
28
|
|
|
млsтыня же е^я въꙁDви'гнђ чада е^я` и^ ѓ^богатњша, и^ мђжъ е^я` похвали ю&”
|
|
|
29
|
|
|
Мно'ги дще'ря стяжа'ша бога'тьство, мно'ги сътвори'ша си'лная. ты же преспњя'и превъꙁнесеся наD всњми.
|
|
|
30
|
|
|
лжа ё^гожде'нїя и^ сђетны доброты же'ньски нsњ въ тебᲇ. жена б^о раꙁђмна блажена е^сть, боја%ꙁнь же гн~ю сїя да хва'литъ.
|
|
|
31
|
|
|
дади'те е'и эT пло'да ё^сте'нъ е^я`, и^ да хва'лится въ вра'тXњ мђжъ е^я`”
|
Категорії
Контакти
Співпраця: admin.vira@ukr.net
Наші Телеграм-канали:
Паперові видання
Старий Заповіт
• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.
• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.
• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.
• Іс. • Єр. • Плач. • Вар. • Єз. • Дан.
• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.
Паперові видання
Старий Заповіт
• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.
• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • 3 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.
• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.
• Іс. • Єр. • Плач. • Вар. • Єз. • Дан.
• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.