|
ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ ΣΟΛΟΜΩΝΤΟΣ
|
Притчи соло'мони
|
|
Κεφάλαιο 1
|
Глvа, а~”
|
|
1
|
1
|
|
ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ Σολομῶντος υἱοῦ Δαυίδ, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν ᾿Ισραήλ,
|
При'тча соло'мона сн~а двDа и^же црsтвова въ і^ил~ьтњх#”
|
|
2
|
2
|
|
γνῶναι σοφίαν καὶ παιδείαν νοῆσαί τε λόγους φρονήσεως
|
разђмњти прмDрость и^ накаꙁа'нїе” раꙁђмњти же словеса` мђ'дростїи”
|
|
3
|
3
|
|
δέξασθαί τε στροφὰς λόγων νοῆσαί τε δικαιοσύνην ἀληθῆ καὶ κρίμα κατευθύνειν,
|
Прїа'ти же и^ꙁви'тїе словесъ, и^ разреше'нїе гада'нїи” Раꙁђмњти же пра'вдђ и^ и^стиннђ, и^ сђ'дъ и^справля'ти”
|
|
4
|
4
|
|
ἵνα δῷ ἀκάκοις πανουργίαν, παιδὶ δὲ νέῳ αἴσθησίν τε καὶ ἔννοιαν·
|
да да'стъ неꙁло'бивымъ хђдож#ство” ѓ%трокђ же ю'нђ, чю'в#ствїе, и^ прмDрость”
|
|
5
|
5
|
|
τῶνδε γὰρ ἀκούσας σοφὸς σοφώτερος ἔσται, ὁ δὲ νοήμων κυβέρνησιν κτήσεται.
|
сего послђшавъ мђ'дрыи, премђдрње бђ'детъ” А^ раꙁђ'мныи, строи'телство стя'житъ”
|
|
6
|
6
|
|
νοήσει τε παραβολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον ρήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγματα.
|
раꙁђмњ'етъ же при'тча и^ те'мно сло'во” гл~анїа же прмDрыхъ и^ гада'нїа”
|
|
7
|
7
|
|
᾿Αρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου, σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσι αὐτήν· εὐσέβεια δὲ εἰς Θεὸν ἀρχὴ αἰσθήσεως, σοφίαν δὲ καὶ παιδείαν ἀσεβεῖς ἐξουθενήσουσιν.
|
Нача'ло прмDрости стра'хъ гн~ь” ра'зђм# же, бл~гъ всњмъ творя'щиM ю&” Бл~говњ'рїе же на б~а, и^ нача'ла чю'в#ствїа” прмDрость же и^ накаꙁа'нїе, нечести'вїи ё^ничижа'ютъ”
|
|
8
|
8
|
|
ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου καὶ μὴ ἀπώσῃ θεσμοὺς μητρός σου·
|
Слы'ши сн~ђ накаꙁа'нїе эTц~а твоего, и^ не эTрини накаꙁа'нїа мт~ре твоеа”
|
|
9
|
9
|
|
στέφανον γὰρ χαρίτων δέξῃ σῇ κορυφῇ καὶ κλοιὸν χρύσεον περὶ σῷ τραχήλῳ.
|
Вњне'цъ бо блгDти прїимеши на твоем# връсњ, и^ гри'внђ ꙁла'тђ ѓ^ своеи# выи”
|
|
10
|
10
|
|
υἱέ, μή σε πλανήσωσιν ἄνδρες ἀσεβεῖς, μηδὲ βουληθῇς,
|
Сн~е да не прельстя'тъ тебе мђ'жи нечестивїи, не въсхощи` же
|
|
11
|
11
|
|
ἐὰν παρακαλέσωσί σε λέγοντες· ἐλθὲ μεθ᾿ ἡμῶν, κοινώνησον αἵματος, κρύψωμεν δὲ εἰς γῆν ἄνδρα δίκαιον ἀδίκως,
|
а%ще ё^моля'тᲆ тя гл~ющи” пои^ди` с на'ми причасᲄи'ся крови, покры'емъ же в ꙁемли` мђжа пра'веDна беꙁ# пра'вды”
|
|
12
|
12
|
|
καταπίωμεν δὲ αὐτὸν ὥσπερ ᾅδης ζῶντα καὶ ἄρωμεν αὐτοῦ τὴν μνήμην ἐκ γῆς·
|
пожрем# же е^го, ја%ко а'дъ жива” и^ во'ꙁмемъ па'мять е^го эT ꙁемля`,
|
|
13
|
13
|
|
τὴν κτῆσιν αὐτοῦ τὴν πολυτελῆ καταλαβώμεθα, πλήσωμεν δὲ οἴκους ἡμετέρους σκύλων·
|
стяжа'нїе е^го мно'го прїимемъ” и^спо'лнимᲆ домы наша коры'стїю,
|
|
14
|
14
|
|
τὸν δὲ σὸν κλῆρον βάλε ἐν ἡμῖν, κοινὸν δὲ βαλάντιον κτησώμεθα πάντες, καὶ μαρσίππιον ἓν γενηθήτω ἡμῖν.
|
жре'бїи же твои положи` с на'ми” ѓ'бще же влагалище стя'жемъ вси`, и^ вре'тище е^ди'но да бђ'детъ всњмъ намъ”
|
|
15
|
15
|
|
μὴ πορευθῆς ἐν ὁδῷ μετ᾿ αὐτῶν, ἔκλινον δὲ τὸν πόδα σου ἐκ τῶν τρίβων αὐτῶν·
|
Не ходи` в пђть с ними, ё^клони же но'гђ твою эT стеꙁъ и'хъ”
|
|
16
|
16
|
|
οἱ γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσι καὶ ταχινοὶ τοῦ ἐκχέαι αἷμα·
|
Но'гы бо и'хъ, на ꙁло` ри'щђтъ, и^ ско'ры сђ'ть на проли'тїе крове”
|
|
17
|
17
|
|
οὐ γὰρ ἀδίκως ἐκτείνεται δίκτυα πτερωτοῖς.
|
Не бес пра'вды бо пропина'ются мрежа пернатымᲆ,
|
|
18
|
18
|
|
αὐτοὶ γὰρ οἱ φόνου μετέχοντες θησαυρίζουσιν ἑαυτοῖς κακά, ἡ δὲ καταστροφὴ ἀνδρῶν παρανόμων κακή.
|
тїи бо ё^бїе'нїю ѓ^бща'ются, събира'юT себњ ꙁлаа” раꙁрђше'нїе же мђже'и ꙁаконопрестђп#никъ ꙁл^а”
|
|
19
|
19
|
|
αὗται αἱ ὁδοί εἰσι πάντων τῶν συντελούντων τὰ ἄνομα· τῇ γὰρ ἀσεβείᾳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἀφαιροῦνται.
|
Се^ сђть пђтїе всњX творя'щихъ беꙁако'нїе, нечестїем# бо, дш~ю свою` эTе'млютъ”
|
|
20
|
20
|
|
Σοφία ἐν ἐξόδοις ὑμνεῖται, ἐν δὲ πλατείαις παρρησίαν ἄγει·
|
прмDрость въ и^схо'дищихъ пое'тся” въ пђтехъ же дръꙁнове'нїе в#во'дитъ”
|
|
21
|
21
|
|
ἐπ᾿ ἄκρων τειχέων κηρύσσεται, ἐπὶ δὲ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐπὶ δὲ πύλαις πόλεως θαρροῦσα λέγει·
|
На връсњх# же стњ'нъ забра'лныхᲆ проповњ'дђется, въ вра'тњхъ же силныхъ присњди'тъ, и^ въ вра'тњхъ гра'да дерза'ющи гл~етᲆ”
|
|
22
|
22
|
|
ὅσον ἂν χρόνον ἄκακοι ἔχωνται τῆς δικαιοσύνης, οὐκ αἰσχυνθήσονται· οἱ δὲ ἄφρονες, τῆς ὕβρεως ὄντες ἐπιθυμηταί, ἀσεβεῖς γενόμενοι ἐμίσησαν αἴσθησιν
|
е^ли'ко ё^бо лњтъ неꙁло'бивїи дръжаTся пра'вды не постыдя'тся” а^ беꙁђ'мнїи, досаже'нїю сђть по'хотницы, нечести'вїи бывше” Въꙁненавидњша чю'в#ствїе,
|
|
23
|
23
|
|
καὶ ὑπεύθυνοι ἐγένοντο ἐλέγχοις, ἰδοὺ προήσομαι ὑμῖν ἐμῆς πνοῆς ρῆσιν, διδάξω δὲ ὑμᾶς τὸν ἐμὸν λόγον.
|
и^ пови'нни быша ѓ^бличе'нїемъ” Се^ преDлага'ю вамъ, моего дх~а гл~анїе” наё^чю же ваs мое^мђ словеси”
|
|
24
|
24
|
|
ἐπειδὴ ἐκάλουν καὶ οὐχ ὑπηκούσατε καὶ ἐξέτεινα λόγους καὶ οὐ προσείχετε,
|
Поне'же ꙁваX и^ не послђшасте мене, простира'хᲆ словеса` и^ не внима'стњ”
|
|
25
|
25
|
|
ἀλλὰ ἀκύρους ἐποιεῖτε ἐμᾶς βουλάς, τοῖς δὲ ἐμοῖς ἐλέγχοις οὐ προσείχετε,
|
но эTмњта'сте моа` совњты, и^ мои'хъ ѓ^бличе'нїи не внима'сте”
|
|
26
|
26
|
|
τοιγαροῦν κἀγὼ τῇ ὑμετέρᾳ ἀπωλείᾳ ἐπιγελάσομαι, καταχαροῦμαι δὲ ἡνίκα ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος,
|
Тњм# же и^ а^ꙁъ вашеи поги'бели посмњю'ся, пора'дђю же ся всегда`, а%ще прїидетъ вамᲆ погы'бель”
|
|
27
|
27
|
|
καὶ ὡς ἂν ἀφίκηται ὑμῖν ἄφνω θόρυβος, ἡ δὲ καταστροφὴ ὁμοίως καταιγίδι παρῇ, καὶ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν θλῖψις καὶ πολιορκία ἢ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος.
|
и^ли ја%ко млъва на вы внеꙁаа^пђ раꙁоре'нїе подобно бђ'рїи прїидеT, и^ли е^гда` вамъ прїидетъ печа'ль и^ гра'дђ ѓ^бъстоа'нїе”
|
|
28
|
28
|
|
ἔσται γὰρ ὅταν ἐπικαλέσησθέ με, ἐγὼ δὲ οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν· ζητήσουσί με κακοί, καὶ οὐχ εὑρήσουσιν·
|
Бђ'детᲆ бо е^гда` приꙁове'те мя, а%ꙁ# же не послђшаю ваs” вꙁы'щђтъ мене ꙁлїи и^ не ѓ^бря'щTђ”
|
|
29
|
29
|
|
ἐμίσησαν γὰρ σοφίαν, τὸν δὲ λόγον τοῦ Κυρίου οὐ προείλαντο,
|
Въꙁненавидњша бо прмDрость” и^ стра'ха гн~я, не и^ꙁво'лиша”
|
|
30
|
30
|
|
οὐδὲ ἤθελον ἐμαῖς προσέχειν βουλαῖς, ἐμυκτήριζον δὲ ἐμοὺς ἐλέγχους.
|
Не хотя'хђ бо внима'ти мои^хъ совњтъ, подража'хђ бо моа` ѓ^блече'нїа”
|
|
31
|
31
|
|
τοιγαροῦν ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρποὺς καὶ τῆς ἑαυτῶν ἀσεβείας πλησθήσονται·
|
тњм#же ё^бо снњдя'тᲆ своиX пђтїи плоды`, и^ свое'а не'чести насы'тятся”
|
|
32
|
32
|
|
ἀνθ᾿ ὧν γὰρ ἠδίκουν νηπίους, φονευθήσονται, καὶ ἐξετασμὸς ἀσεβεῖς ὀλεῖ.
|
Зане` бо ѓ^би'дяхђ младыя ё^бїе'ни бђ'дTђ, и^спыта'нїе нечестивыя, гђ'бит#”
|
|
33
|
33
|
|
ὁ δὲ ἐμοῦ ἀκούων κατασκηνώσει ἐπ᾿ ἐλπίδι καὶ ἡσυχάσει ἀφόβως ἀπὸ παντὸς κακοῦ.
|
Слђшаяи# же мене` всели'тся на ё^пова'нїе, и^же беꙁ#млъствиT беꙁ# стра'ха, эT всякого ꙁла”
|
|
Κεφάλαιο 2
|
Глvа, в~”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΕ, ἐὰν δεξάμενος ρῆσιν ἐμῆς ἐντολῆς κρύψῃς παρὰ σεαυτῷ,
|
Сн~е, а%ще прїимъ гл~ы моа и^ ꙁа'повњди в себњ с#кры'еши”
|
|
2
|
2
|
|
ὑπακούσεται σοφία τὸ οὖς σου, καὶ παραβαλεῖς καρδίαν σου εἰς σύνεσιν, παραβαλεῖς δὲ αὐτὴν ἐπὶ νουθέτησιν τῷ υἱῷ σου.
|
Послђшаетъ премђ'дрости твое` ё'хо” и^ приложи'ши срDце свое ра'зђмђ” Приложи'ша и^ в накаꙁа'нїе сн~ђ твое^мђ”
|
|
3
|
3
|
|
ἐὰν γὰρ τὴν σοφίαν ἐπικαλέσῃ καὶ τῇ συνέσει δῷς φωνήν σου, τὴν δὲ αἴσθησιν ζητήσῃς μεγάλῃ τῇ φωνῇ,
|
а%ще бо премђ'дрость призове'ши и^ ра'зђмђ даси` глаs твои” чю'в#ства же в#зы'щеши, гла'сомъ великымъ”
|
|
4
|
4
|
|
καὶ ἐὰν ζητήσῃς αὐτὴν ὡς ἀργύριον καὶ ὡς θησαυροὺς ἐξερευνήσῃς αὐτήν,
|
И^ а'ще вꙁы'щеши ея`, ја%ко сребра ја%ко сокровища пои'щеши ея`”
|
|
5
|
5
|
|
τότε συνήσεις φόβον Κυρίου καὶ ἐπίγνωσιν Θεοῦ εὑρήσεις.
|
тогда раꙁђмњ'еши бо'яꙁнь гн~ю и^ ра'зђмъ бж~їи ѓ^бря'щеши”
|
|
6
|
6
|
|
ὅτι Κύριος δίδωσι σοφίαν, καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ γνῶσις καὶ σύνεσις·
|
ја%ко г~ь даеT премђ'дрость, и^ эT лица` е^го поꙁна'нїе, и^ ра'ꙁђмᲆ”
|
|
7
|
7
|
|
καὶ θησαυρίζει τοῖς κατορθοῦσι σωτηρίαν, ὑπερασπιεῖ τὴν πορείαν αὐτῶν
|
и^ щади'тъ и^справля'ющимъ сп~снїе” ꙁащища'етъ же ше'ствїа и^хъ,
|
|
8
|
8
|
|
τοῦ φυλάξαι ὁδοὺς δικαιωμάτων καὶ ὁδὸν εὐλαβουμένων αὐτὸν διαφυλάξει.
|
съхранитъ пђть ѓ^правда'нїи” и^ пђ'ть хва'лящимъ е^го съхранитъ”
|
|
9
|
9
|
|
τότε συνήσεις δικαιοσύνην καὶ κρίμα καὶ κατορθώσεις πάντας ἄξονας ἀγαθούς.
|
Тогда` раꙁђмњ'еши правдђ и^ сђдъ, и^ и^справиши вся твоа бл~гаа”
|
|
10
|
10
|
|
ἐὰν γὰρ ἔλθῃ ἡ σοφία εἰς σὴν διάνοιαν, ἡ δὲ αἴσθησις τῇ σῇ ψυχῇ καλὴ εἶναι δόξῃ,
|
А%ще бо прїидетъ премђ'дрость в# твое` помышле'нїе, а^ чю'в#ство дш~и твоеи добро быти и^ꙁво'лится”
|
|
11
|
11
|
|
βουλὴ καλὴ φυλάξει σε, ἔννοια δὲ ὁσία τηρήσει σε,
|
Совњтъ до'бръ съхранитъ тя, смышле'нїе же преподобно съблюде'тъ тя”
|
|
12
|
12
|
|
ἵνα ρύσηταί σε ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς καὶ ἀπὸ ἀνδρὸς λαλοῦντος μηδὲν πιστόν.
|
да и^ꙁба'витъ тя эT пђти` ꙁла, и^ эT чл~ка гл~юща, ничто'же вњрно”
|
|
13
|
13
|
|
ὦ οἱ ἐγκαταλείποντες ὁδοὺς εὐθείας τοῦ πορεύεσθαι ἐν ὁδοῖς σκότους·
|
А^ ѓ^ста'вльшеи пђти` пра'выя ходи'ти пђтемъ непра'вымᲆ,
|
|
14
|
14
|
|
οἱ εὐφραινόμενοι ἐπὶ κακοῖς καὶ χαίροντες ἐπὶ διαστροφῇ κακῆ·
|
и^ веселя'щихся ѓ^ злыX и^ ра'дђющеся ѓ^ сверше'нїи ꙁла”
|
|
15
|
15
|
|
ὧν αἱ τρίβοι σκολίαι καὶ καμπύλαι αἱ τροχιαὶ αὐτῶν
|
и'хже пђти стропо'тни, скривлена колеса` и^хъ дале'че тя творя'тᲆ эT пђти пра'ва”
|
|
16
|
16
|
|
τοῦ μακράν σε ποιῆσαι ἀπὸ ὁδοῦ εὐθείας καὶ ἀλλότριον τῆς δικαίας γνώμης.
|
и^ чю'жда эT пра'веDныя мы'сли” Сн~е да не пости'гнетъ тя ꙁолъ совTњ
|
|
17
|
17
|
|
υἱέ, μή σὲ καταλάβῃ κακὴ βουλή, ἡ ἀπολιποῦσα διδασκαλίαν νεότητος καὶ διαθήκην θείαν ἐπιλελησμένη·
|
ѓ^ста'вляя ё^че'нїе ю%ности, и^ забывыи ꙁавњтъ бж~їи”
|
|
18
|
18
|
|
ἔθετο γὰρ παρὰ τῷ θανάτῳ τὸν οἶκον αὐτῆς καὶ παρὰ τῷ ἅδῃ μετὰ τῶν γηγενῶν τοὺς ἄξονας αὐτῆς.
|
положи'лᲆ бо е%сть при смерти домъ свои, и^ въ а'дъ съ беꙁђ'мными колеса` своа”
|
|
19
|
19
|
|
πάντες οἱ πορευόμενοι ἐν αὐτῇ οὐκ ἀναστρέψουσιν, οὐδὲ μὴ καταλάβωσι τρίβους εὐθείας· οὐ γὰρ καταλαμβάνονται ὑπὸ ἐνιαυτῶν ζωῆς.
|
Вси ходя`щеи по немъ не въꙁвратя'тся, ниже пости'гнђтъ сте'ꙁъ пра'веDных#” ни бо пости'гнетъ и^X лњта живота”
|
|
20
|
20
|
|
εἰ γὰρ ἐπορεύοντο τρίβους ἀγαθάς, εὕροσαν ἂν τρίβους δικαιοσύνης λείας.
|
А%ще бо быша ходили въ пђти` бл~гы, ѓ^брњ'ли ё^бо быша стеꙁя` пра'веDных# гла'дкы”
|
|
21
|
21
|
|
χρηστοὶ ἔσονται οἰκήτορες γῆς, ἄκακοι δὲ ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ· ὅτι εὐθεῖς κατασκηνώσουσι γῆν, καὶ ὅσιοι ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ.
|
Бла'ꙁи бђ'дђтъ жи'тели на ꙁемли`, неꙁлоби'вїи же ѓ^ста'нђтъ на не'и” ја%ко пра'вїи насе'лятᲆ ꙁеMлю, прпDбнїи ѓ^ста'нђтъ на не'и”
|
|
22
|
22
|
|
ὁδοὶ ἀσεβῶν ἐκ γῆς ὀλοῦνται, οἱ δὲ παράνομοι ἐξωσθήσονται ἀπ᾿ αὐτῆς.
|
Пђтїе нечести'выхъ эT ꙁемля` погы'бнђт#, ꙁаконопрестђ'пницы же, и^зри'нђт#ся эT нея`”
|
|
Κεφάλαιο 3
|
Глvа, г~”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΕ, ἐμῶν νομίμων μὴ ἐπιλανθάνου, τὰ δὲ ρήματά μου τηρείτω σὴ καρδία·
|
Сн~е мои= гл~ы ꙁако'на не ꙁабыва'и” гл~ы же моа`, да съблюде'тъ твое срDце”
|
|
2
|
2
|
|
μῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς καὶ εἰρήνην προσθήσουσί σοι.
|
длъго`тђ бо житїа`, и^ лᲇта жи'ꙁни и^ ми'ра приложитᲆ ти”
|
|
3
|
3
|
|
ἐλεημοσύναι καὶ πίστεις μὴ ἐκλιπέτωσάν σε, ἄφαψαι δὲ αὐτὰς ἐπὶ σῷ τραχήλῳ, καὶ εὑρήσεις χάριν·
|
Млsтыня и^ вњ'ры, да не ѓ^ста'нђтъ тебе`, приложи' же я& и^ на своеи# вы'и” и^ напиши я& на скрижа'ли срDца твоего
|
|
4
|
4
|
|
καὶ προνοοῦ καλὰ ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀνθρώπων.
|
и^ ѓ^бря'щеши блгDть” И^ помышля'и до'брое преD бг~мъ и^ чл~кы”
|
|
5
|
5
|
|
ἴσθι πεποιθὼς ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ ἐπὶ Θεῷ ἐπὶ δὲ σῇ σοφίᾳ μὴ ἐπαίρου·
|
бђ'ди же ё^пова'я всњмъ срDцемъ на б~а” А^ своею премђ'дростїю не велича'ися”
|
|
6
|
6
|
|
ἐν πάσαις ὁδοῖς σου γνώριζε αὐτήν, ἵνα ὀρθοτομῇ τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου μὴ προσκόψῃ.
|
въ всњX пђте'хъ твоиX ꙁна'и е^я`” да и^справитᲆ пђти твоа`”
|
|
7
|
7
|
|
μὴ ἴσθι φρόνιμος παρὰ σεαυτῷ, φοβοῦ δὲ τὸν Θεὸν καὶ ἔκκλινε ἀπὸ παντὸς κακοῦ·
|
Не бђ'ди мђдръ ѓ^ себњ, бо'и же ся б~а и^ ё^клонися эT вся'кого ꙁла`”
|
|
8
|
8
|
|
τότε ἴασις ἔσται τῷ σώματί σου καὶ ἐπιμέλεια τοῖς ὀστέοις σου.
|
Тогда` и^сцњле'нїе бђдет# тњ'лђ твоемђ, и^ прилежа'нїе ко'стеM твоимъ”
|
|
9
|
9
|
|
τίμα τὸν Κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης,
|
Чти` г~а эT пра'веDных# твои^хъ трђдо'въ, и^ нача'тъкы да'и е^мђ эT пра'веDныхъ твоихъ плодъ”
|
|
10
|
10
|
|
ἵνα πίμπληται τὰ ταμιεῖά σου πλησμονῆς σίτῳ, οἴνῳ δὲ αἱ ληνοί σου ἐκβλύζωσιν.
|
да и^спо'лнятся житница твоа` мно'жествомᲆ пшени'ца, вино' же точила твоа да и^стача'ютᲆ”
|
|
11
|
11
|
|
Υἱέ, μὴ ὀλιγώρει παιδείας Κυρίου, μηδὲ ἐκλύου ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος·
|
Сн~е не пренемага'и в ꙁако'нњ гн~и, ни ѓ^слабњ'и эT него` ѓ^блича'емъ”
|
|
12
|
12
|
|
ὃν γὰρ ἀγαπᾷ Κύριος παιδεύει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται.
|
Е^го'же бо лю'битᲆ г~ь, того` и^ нака'зђ^етъ, и^ бїе'тъ вся'кого сн~а эTц~ъ е^го'же прїе'млетъ”
|
|
13
|
13
|
|
μακάριος ἄνθρωπος ὃς εὗρε σοφίαν καὶ θνητὸς ὃς εἶδε φρόνησιν·
|
Блаженъ чл~къ и^же ѓ^брњте прмDрость” и^ смертенъ и^же ё^вњдњ прмDрость”
|
|
14
|
14
|
|
κρεῖσσον γὰρ αὐτὴν ἐμπορεύεσθαι ἢ χρυσίου καὶ ἀργυρίου θησαυρούς.
|
Лђ'че бо тђ кђпова'ти, не'жели ꙁла'та и^ сребра` сокро'вища”
|
|
15
|
15
|
|
τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν, οὐκ ἀντιτάξεται αὐτῇ οὐδὲν πονηρόν· εὔγνωστός ἐστι πᾶσι τοῖς ἐγγίζουσιν αὐτῇ, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστι.
|
дража'иши е^сть ка'менїа многоцњ'ннаго” Не проти'вится е'и ничто же лђкаво, ꙁна'чна е^сть всњмъ приближа'ющимся е'и” Вся'ко же, недосто'и#но е'и е^сть”
|
|
16
|
16
|
|
μῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτῆς, ἐν δὲ τῇ ἀριστερᾷ αὐτῆς πλοῦτος καὶ δόξα· ἐκ τοῦ στόματος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνη, νόμον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ.
|
долгота` б^о житїа` и^ лњта живота`, в# десници е^я`” и^ в шђ'ици е^я`, богаTство и^ сла'ва” эT ё%стъ е^я` и^схо'дит# пра'вда, ꙁако'нъ же и^ млsть, на ја%ꙁы'цњ но'ситъ”
|
|
17
|
17
|
|
αἱ ὁδοὶ αὐτῆς ὁδοὶ καλαί, καὶ πᾶσαι αἱ τρίβοι αὐτῆς ἐν εἰρήνῃ·
|
Пђтїе е^я`, пђтїе добри” и^ вся стеꙁя е^я` ми'рны”
|
|
18
|
18
|
|
ξύλον ζωῆς ἐστι πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτῆς, καὶ τοῖς ἐπερειδομένοις ἐπ᾿ αὐτὴν ὡς ἐπὶ Κύριον ἀσφαλής.
|
дрњво живо'тное е^сть, всњмъ дръжа'щимся е^я`” и^ въскланя'ющеся на ню, ја%ко на' г~а, тве'рда”
|
|
19
|
19
|
|
ὁ Θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν, ἡτοίμασε δὲ οὐρανοὺς φρονήσει·
|
б~ъ прмDростїю ꙁе'млю ѓ^снова, ё^гото'ва же нб~са мђ'дростїю”
|
|
20
|
20
|
|
ἐν αἰσθήσει ἄβυσσοι ἐρράγησαν, νέφη δὲ ἐρρύησαν δρόσους.
|
ра'ꙁђмомъ же е^го, бе'ꙁдны съкрђши'шася, ѓ%блацы же поточи'ша ро'сы”
|
|
21
|
21
|
|
Υἱέ, μὴ παραρρυῇς, τήρησον δὲ ἐμὴν βουλὴν καὶ ἔννοιαν,
|
Сн~е не эTпади`, съблюди' же мои совTњ и^ помышле'нїе”
|
|
22
|
22
|
|
ἵνα ζήσῃ ἡ ψυχή σου, καὶ χάρις ᾖ περὶ σῷ τραχήλῳ. ἔσται δὲ ἴασις ταῖς σαρξί σου καὶ ἐπιμέλεια τοῖς σοῖς ὀστέοις,
|
да поживе'тᲆ дш~а твоа, и^ блгDть бђдетъ при вы'и твое'и#” Бђ'деT же и^сцњле'нїе пло'темъ твои^мъ, и^ приложе'нїе ко'стемъ твои^мъ”
|
|
23
|
23
|
|
ἵνα πορεύῃ πεποιθὼς ἐν εἰρήνῃ πάσας τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου οὐ μὴ προσκόψῃ·
|
да хо'диши надᲇяся в ми'ре, въ все'мъ пђти` твое^мъ” а^ нога` твоа не по'ткнется”
|
|
24
|
24
|
|
ἐὰν γὰρ κάθῃ, ἄφοβος ἔσῃ, ἐὰν δὲ καθεύδῃς, ἡδέως ὑπνώσεις·
|
А%ще бо сњди'ши, беZ боја%зни бђ'деши” а%ще ли спи'ши, сла'докъ со'нъ твои”
|
|
25
|
25
|
|
καὶ οὐ φοβηθήσῃ πτόησιν ἐπελθοῦσαν, οὐδὲ ὁρμὰς ἀσεβῶν ἐπερχομένας·
|
и^ не ё^бои'шися стра'ха нашеDша на тя” н^иже ё^стрњмле'нїа эT нечестивыхъ нашеDша”
|
|
26
|
26
|
|
ὁ γὰρ Κύριος ἔσται ἐπὶ πασῶν ὁδῶν σου καὶ ἐρείσει σὸν πόδα, ἵνα μὴ σαλευθῇς.
|
г~ь бо бђдетъ на всњхъ пђте'хъ твои^хъ, и^ ё^тверди'тъ но'гђ твою да не по'ткнешися”
|
|
27
|
27
|
|
μὴ ἀπόσχῃ εὖ ποιεῖν ἐνδεῆ, ἡνίκα ἂν ἔχῃ ἡ χείρ σου βοηθεῖν·
|
Не эTи^ми бл~готвори'ти требђ'ющемђ, е^гда` и%матъ рђка твоа` помага'ти”
|
|
28
|
28
|
|
μὴ εἴπῃς· ἐπανελθὼν ἐπάνηκε, αὔριον δώσω, δυνατοῦ σου ὄντος εὖ ποιεῖν· οὐ γὰρ οἶδας τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα.
|
Не рци` эTше'дъ въꙁвра'щђся и^ ё'трᲇе да'м#” Си'лнђ ти сђ'щђ бл~готвори'ти, не вᲇси бо что твори'тᲆ находя'и”
|
|
29
|
29
|
|
μὴ τέκταινε ἐπὶ σὸν φίλον κακὰ παροικοῦντα καὶ πεποιθότα ἐπὶ σοί.
|
Не кђ'и на' дрђга свое^го ꙁла`, прише'лца сђща и^ ё^пова'юща на тя”
|
|
30
|
30
|
|
μὴ φιλεχθρήσῃς πρὸς ἄνθρωπον μάτην, μήτι σε ἐργάσηται κακόν.
|
Не враждђ'и на чл~ка безђма`, да нњ'что на тя съдᲇе'тъ ꙁло`”
|
|
31
|
31
|
|
μὴ κτήσῃ κακῶν ἀνδρῶν ὀνείδη, μηδὲ ζηλώσῃς τὰς ὁδοὺς αὐτῶν·
|
Не стяжи` ꙁлыхъ мђ'жїи поноше'нїе, ни въꙁревнђи пђтемъ и^хъ”
|
|
32
|
32
|
|
ἀκάθαρτος γὰρ ἔναντι Κυρίου πᾶς παράνομος, ἐν δὲ δικαίοις οὐ συνεδριάζει.
|
Нечи'стᲆ бо преD г~мъ вся'къ ꙁаконопрестђ'пникᲆ” с пра'веDными же не счетава'ется”
|
|
33
|
33
|
|
κατάρα Θεοῦ ἐν οἴκοις ἀσεβῶν, ἐπαύλεις δὲ δικαίων εὐλογοῦνται.
|
Кля'тва гн~я в домњхъ нечести'выхъ” двори' же правеDныхъ блsвя'тся”
|
|
34
|
34
|
|
Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν.
|
г~ь го'рдымъ проти'вится” смире'нымъ же дае'тъ блгDть”
|
|
35
|
35
|
|
δόξαν σοφοὶ κληρονομήσουσιν, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὕψωσαν ἀτιμίαν.
|
Сла'вђ прмDрїи наслњ'дяT” нечести'вїи же въꙁно'сяT досаже'нїе”
|
|
Κεφάλαιο 4
|
Глvа, д~”
|
|
1
|
1
|
|
ΑΚΟΥΣΑΤΕ, παῖδες, παιδείαν πατρὸς καὶ προσέχετε γνῶναι ἔννοιαν·
|
Суслы'шите дњти наказа'нїе эTч~е. и^ вне'млњте раꙁђмᲇва'ти помышле'нїе”
|
|
2
|
2
|
|
δῶρον γὰρ ἀγαθὸν δωροῦμαι ὑμῖν, τὸν ἐμὸν νόμον μὴ ἐγκαταλίπητε.
|
даръ бл~гъ даю` вамъ, сло'ва моего не ѓ^ставля'ите”
|
|
3
|
3
|
|
υἱὸς γὰρ ἐγενόμην κἀγὼ πατρὶ ὑπήκοος καὶ ἀγαπώμενος ἐν προσώπῳ μητρός,
|
Сн~ъ бо быхъ и^ а'ꙁъ послђшливъ эTц~ђ, и^ вᲆзлю'бленъ сыи преD лице'мъ матере.
|
|
4
|
4
|
|
οἳ ἐδίδασκόν με καὶ ἔλεγον· ἐρειδέτω ὁ ἡμέτερος λόγος εἰς σὴν καρδίαν· φύλασσε ἐντολάς, μὴ ἐπιλάθῃ
|
ја%же гл~аста и^ ё^чяста мя” да ё^твержа'ется наше слово в# твоеM срDци. съхраня'и ꙁаповᲇди и^ не забыва'и”
|
|
5
|
5
|
|
μηδὲ παρίδῃς ρῆσιν ἐμοῦ στόματος,
|
стяжи разђм#, не ё^клонися эT гл~ъ ё^стъ моиX” ниже пре'зри гл~анїе моиX ё%стъ,
|
|
6
|
6
|
|
μηδὲ ἐγκαταλίπῃς αὐτήν, καὶ ἀνθέξεταί σου· ἐράσθητι αὐτῆς, καὶ τηρήσει σε·
|
не ѓ^ста'ви его и^ и^ме'тся тебе. похощи е^мђ и^ съблюде'т# тя”
|
|
8
|
7
|
|
περιχαράκωσον αὐτήν, καὶ ὑψώσει σε· τίμησον αὐτήν, ἵνα σε περιλάβῃ,
|
Нача'токъ премDрости стяжа'ти премђдрость, и^ въ вся'комъ стяжа'нїи твоемᲆ, стяжи` раꙁђмђ”
|
|
9
|
8
|
|
ἵνα δῷ τῇ σῇ κεφαλῇ στέφανον χαρίτων, στεφάνῳ δὲ τρυφῆς ὑπερασπίσῃ σου.
|
взы'щи е^го и^ възнесе'тъ тя. почти` е^я` да тя ѓ^быи^метъ,
|
|
10
|
9
|
|
῎Ακουε, υἱέ, καὶ δέξαι ἐμοὺς λόγους, καὶ πληθυνθήσεται ἔτη ζωῆς σου, ἵνα σοι γένωνται πολλαὶ ὁδοὶ βίου·
|
да да'стъ главњ твоеи, вњне'ць блsвнъ” вњнце'м# же пи'щномъ защи'титъ тя”
|
|
11
|
10
|
|
ὁδοὺς γὰρ σοφίας διδάσκω σε, ἐμβιβάζω δέ σε τροχιαῖς ὀρθαῖς.
|
Слы'ши сн~е и^ прїи^ми моа словеса`, и^ ё^мно'жатся лњта живота` твое^го. да ᲄи бђ'дђтъ мно'ꙁи пђти животђ`”
|
|
12
|
11
|
|
ἐὰν γὰρ πορεύῃ, οὐ συγκλεισθήσεταί σου τὰ διαβήματα, ἐὰν δὲ τρέχῃς οὐ κοπιάσεις.
|
пђте'мᲆ бо прмDрости ё^чю тя, наставля'ю же тебе` на тече'нїа правая”
|
|
13
|
12
|
|
ἐπιλαβοῦ ἐμῆς παιδείας, μὴ ἀφῇς, ἀλλὰ φύλαξον αὐτὴν σεαυτῷ εἰς ζωήν σου.
|
а'ще бо хо'диши, не ꙁа'пнђтся стопы твоя`” а%ще ли тече'ши, не трђди'шися”
|
|
14
|
13
|
|
ὁδοὺς ἀσεβῶν μὴ ἐπέλθῃς, μηδὲ ζηλώσῃς ὁδοὺς παρανόμων·
|
И$ми'ся по мое накаꙁа'нїе, не эTпђсти'ся” съхрани я& себњ в животъ твои”
|
|
15
|
14
|
|
ἐν ᾧ ἂν τόπῳ στρατοπεδεύσωσι, μὴ ἐπέλθῃς ἐκεῖ, ἔκκλινον δὲ ἀπ᾿ αὐτῶν καὶ παράλλαξον.
|
на пђть нечести'вых# не наиди`” не възревнђ'и пђтеM законопрестђ'пникъ”
|
|
16
|
15
|
|
οὐ γὰρ μὴ ὑπνώσωσιν, ἐὰν μὴ κακοποιήσωσιν, ἀφῄρηται ὁ ὕπνος αὐτῶν, καὶ οὐ κοιμῶνται·
|
на не'м#же мњ'стᲇ а%ще во'я берђтъ, не наи^ди на то`, ё^клони'ся эT нихъ и^ ра'ꙁньстви”
|
|
17
|
16
|
|
οἵδε γὰρ σιτοῦνται σῖτα ἀσεβείας, οἴνῳ δὲ παρανόμῳ μεθύσκονται.
|
не ё^снђтъ бо а'ще зл^а не сотворя'тъ, эTи'мется со'нъ эT ниX и^ не спят#”
|
|
18
|
17
|
|
αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν δικαίων ὁμοίως φωτὶ λάμπουσι, προπορεύονται καὶ φωτίζουσιν, ἕως κατορθώσῃ ἡ ἡμέρα·
|
ти` б^о пита'ются пищею нечести'вою, вино'м# же нечести'вомъ ё^пиваюTся”
|
|
19
|
18
|
|
αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν ἀσεβῶν σκοτειναί, οὐκ οἴδασι πῶς προσκόπτουσιν.
|
пђти же пра'веDныхъ ја%ко ѓ%гнь свњтящеся прехо'дятъ и^ просвњща'ютъ до'ндеже напра'вится дн~ь”
|
|
20
|
19
|
|
Υἱέ, ἐμῇ ρήσει πρόσεχε, τοῖς δὲ ἐμοῖς λόγοις παράβαλλε σὸν οὖς,
|
а^ пђтїе нечести'выхъ те'мни, не вњ'дятъ бо ѓ^ что` претыка'ются”
|
|
21
|
20
|
|
ὅπως μὴ ἐκλίπωσί σε αἱ πηγαί σου, φύλασσε αὐτὰς ἐν καρδίᾳ·
|
Сн~е, моиX гл~ъ внима'и, к мои'мъ же словесем# прилагаи ё%хо твое.
|
|
22
|
21
|
|
ζωὴ γάρ ἐστι τοῖς εὑρίσκουσιν αὐτὰς καὶ πάσῃ σαρκὶ ἴασις.
|
да не ѓ^скђдњютъ и^сто'чницы твои`” храни` я& въ твоемъ срDци
|
|
23
|
22
|
|
πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν, ἐκ γὰρ τούτων ἔξοδοι ζωῆς.
|
животᲆ бо сђть, ѓ^брњтающимъ я&, и^ все'й плоти твоеи бђдетъ и^сцњле'нїе”
|
|
24
|
23
|
|
περίελε σεαυτοῦ σκολιὸν στόμα καὶ ἄδικα χείλη μακρὰν ἀπὸ σοῦ ἄπωσαι.
|
всњмъ храненїеM блюди твое срDце, эT си'хъ бо сђть и^схо'дища животђ”
|
|
25
|
24
|
|
οἱ ὀφθαλμοί σου ὀρθὰ βλεπέτωσαν, τὰ δὲ βλέφαρά σου νευέτω δίκαια.
|
эTи^ми эT себе` стропти'ва ё^ста, и^ ѓ^би'дливы ё^сᲄны, ја%ко далече эT тебе` сотвори`”
|
|
26
|
25
|
|
ὀρθὰς τροχιὰς ποίει σοῖς ποσὶ καὶ τὰς ὁδούς σου κατεύθυνε.
|
ѓ'чи твои`, пра'во да зри'та” и^ вњ'цњ твои` да помавае^та пра'веDнаа,
|
|
27
|
26
|
|
μὴ ἐκκλίνῃς εἰς τὰ δεξιὰ μηδὲ εἰς τὰ ἀριστερά, ἀπόστρεψον δὲ σὸν πόδα ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς· ὁδοὺς γὰρ τὰς ἐκ δεξιῶν οἶδεν ὁ Θεός, διεστραμμέναι δέ εἰσιν αἱ ἐξ ἀριστερῶν· αὐτὸς δὲ ὀρθὰς ποιήσει τὰς τροχιάς σου, τὰς δὲ πορείας σου ἐν εἰρήνῃ προάξει.
|
пра'ва тече'нїа твори` твои'ма нога'ма” И$ пђти твоя` и^справля'и”
|
|
Κεφάλαιο 5
|
Глvа, е~”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΕ, ἐμῇ σοφίᾳ πρόσεχε, ἐμοῖς δὲ λόγοις παράβαλλε σὸν οὗς,
|
Сн~е мои прмDрость внима'и, к мои'мъ же словесемъ прилага'и твое ё^хо.
|
|
2
|
2
|
|
ἵνα φυλάξῃς ἔννοιαν ἀγαθήν· αἴσθησις δὲ ἐμῶν χειλέων ἐντέλλεταί σοι.
|
да съхрани'ши мы'сль бл~гђ” Чю'в#ствїе же моею ё^стнђ` заповᲇдаю тебњ”
|
|
3
|
3
|
|
μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί· μέλι γὰρ ἀποστάζει ἀπὸ χειλέων γυναικὸς πόρνης, ἣ πρὸς καιρὸν λιπαίνει σὸν φάρυγγα,
|
Не внима'и ꙁлњ женњ меD бо ка'плетъ эT ё^сте'нъ жены любодњ'ици” ЈА/же въ врњмя наслажда'етъ твой горта'нь
|
|
4
|
4
|
|
ὕστερον μέντοι πικρότερον χολῆς εὑρήσεις καὶ ἠκονημένον μᾶλλον μαχαίρας διστόμου.
|
послњ'ди же ё^бо го'рчїе жо'лчи ѓ^бря'щеши” И$зоѓ^стре'нъ па'че меча ѓ^бою^дђ ѓ^стра”
|
|
5
|
5
|
|
τῆς γὰρ ἀφροσύνης οἱ πόδες κατάγουσι τοὺς χρωμένους αὐτῇ μετὰ θανάτου εἰς τὸν ᾅδην, τὰ δὲ ἴχνη αὐτῆς οὐκ ἐρείδεται·
|
Безђмїа бо но'ѕњ ниꙁво'дятъ прилњпля'ющая^ся е'й смертїю въ а'дъ” стопы` же е^я` не ё^твержа'ются”
|
|
6
|
6
|
|
ὁδοὺς γὰρ ζωῆς οὐκ ἐπέρχεται, σφαλεραὶ δὲ αἱ τροχιαὶ αὐτῆς καὶ οὐκ εὔγνωστοι.
|
На пђти бо живо'тны не нахо'дитъ, блђ'дна же тече'нїя е^я` и^ не бл~гораꙁђ'мна”
|
|
7
|
7
|
|
νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ μου καὶ μὴ ἀκύρους ποιήσῃς ἐμοὺς λόγους.
|
Ны'нњ же сн~е послђш'аи мене, и^ не эTвръꙁи моя` словеса`”
|
|
8
|
8
|
|
μακρὰν ποίησον ἀπ᾿ αὐτῆς σὴν ὁδόν, μὴ ἐγγίσῃς πρὸς θύραις οἴκων αὐτῆς,
|
дале'че эT нея сътвори' ти пђть твои, и^ не приближи'ся къ две'ремъ до'мђ е^я`”
|
|
9
|
9
|
|
ἵνα μὴ πρόῃ ἄλλοις ζωήν σου καὶ σὸν βίον ἀνελεήμοσιν·
|
да не предаси и%нњмъ живота` твое^го, и^ твое^го живота` неми'лостивомъ”
|
|
10
|
10
|
|
ἵνα μὴ πλησθῶσιν ἀλλότριοι σῆς ἰσχύος, οἱ δὲ σοὶ πόνοι εἰς οἴκους ἀλλοτρίων ἔλθωσι
|
да не насытяTся и%нїи ᲄвое^а крњ'пости, а^ трђ'ды же твои въ домы тђ'ждая внидђтъ”
|
|
11
|
11
|
|
καὶ μεταμεληθήσῃ ἐπ᾿ ἐσχάτων, ἡνίκα ἂν κατατριβῶσι σάρκες σωματός σου,
|
И$ раска'ешися напослњдокъ твои, внегда` ё^бо и^стрђтся пло'ти тњ'ла твое^го, и^ рече'ши
|
|
12
|
12
|
|
καὶ ἐρεῖς· πῶς ἐμίσησα παιδείαν, καὶ ἐλέγχους ἐξέκλινεν ἡ καρδία μου;
|
ка'ко въꙁненавидњ'хъ наказа'нїе. и^ эT ѓ^бличе'нїи ё^клони'ся срDце мое,
|
|
13
|
13
|
|
οὐκ ἤκουον φωνὴν παιδεύοντός με καὶ διδάσκοντός με, οὐδὲ παρέβαλλον τὸ οὖς μου·
|
и^ не послђш'аX гла'са накаꙁа'ющаго м^я, и^ къ ё^ча'щемђ м^я не прилагаX ё%ха мое^го”
|
|
14
|
14
|
|
παρ᾿ ὀλίγον ἐγενόμην ἐν παντὶ κακῷ ἐν μέσῳ ἐκκλησίας καὶ συναγωγῆς.
|
Въ ма'лњ быX ѕолᲆ всякомђ, посредњ цр~кве и^ со'нмища”
|
|
15
|
15
|
|
πῖνε ὕδατα ἀπὸ σῶν ἀγγείων καὶ ἀπὸ σῶν φρεάτων πηγῆς.
|
Сн~е пїи во'ды эT свои^хъ съсђ'дъ, и^ эT свои^хъ стђде'нецъ і^ и^сто'чникᲆ,
|
|
16
|
16
|
|
μὴ ὑπερεκχείσθω σοι ὕδατα ἐκ τῆς σῆς πηγῆς, εἰς δὲ σὰς πλατείας διαπορευέσθω τὰ σὰ ὕδατα·
|
да прелива'ются тебњ во'ды эT твое^го и^сто'чника. и^ въ твоя` пђти` да прохо'дяT твоя` во'ды,
|
|
17
|
17
|
|
ἔστω σοι μόνῳ ὑπάρχοντα, καὶ μηδεὶς ἀλλότριος μετασχέτω σοι·
|
да бђ'дђтъ тебњ е^ді'номђ сђщђ, и^ да никтоже тђжDь причастится тебњ,
|
|
18
|
18
|
|
ἡ πηγή σου τοῦ ὕδατος ἔστω σοι ἰδία, καὶ συνευφραίνου μετὰ γυναικὸς τῆς ἐκ νεότητός σου.
|
і^ и^сто'чникъ твое^я воды` да бђ'детъ тебњ свои” И$ весели'ся съ жено'ю ја%же эT ю'ности твое^я,
|
|
19
|
19
|
|
ἔλαφος φιλίας καὶ πῶλος σῶν χαρίτων ὁμιλείτω σοι· ἡ δὲ ἰδία ἡγείσθω σου καὶ συνέστω σοι ἐν παντὶ καιρῷ, ἐν γὰρ τῇ ταύτης φιλίᾳ συμπεριφερόμενος πολλοστὸς ἔσῃ.
|
е^лень любви и^ жре'бя твоиX блгDтїи да бесњдђетъ тебњ. твояy да послњдђетᲆ тебњ, и^ да е^сть с тобо'ю въ вся'ко вре'мя” Въ все'и любви съпребыва'яи, и^ ё^мно'женъ бђ'деши.
|
|
20
|
20
|
|
μὴ πολὺς ἴσθι πρὸς ἀλλοτρίαν, μηδὲ συνέχου ἀγκάλαις τῆς μὴ ἰδίας·
|
не мно'гъ бђ'ди тђ'ждїи, не'же ѓ^бя'тъ бђди рђка'ма не твое^а.
|
|
21
|
21
|
|
ἐνώπιον γάρ εἰσι τῶν τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμῶν ὁδοὶ ἀνδρός, εἰς δὲ πάσας τὰς τροχιὰς αὐτοῦ σκοπεύει.
|
преD ѓ^чи'ма б^о сђть бж~їима пђтїе мђж'ђ, вся же тече'нїя е^го съꙁира'етъ”
|
|
22
|
22
|
|
παρονομίαι ἄνδρα ἀγρεύουσι, σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται·
|
ꙁако'нопрестђпле'нїя б^о мђ'жа ё^лавля'ютъ, плњни'цами же грњ'хъ свои^хъ ко'ждо ꙁатяꙁа'ется”
|
|
23
|
23
|
|
οὗτος τελευτᾷ μετὰ ἀπαιδεύτων, ἐκ δὲ πλήθους τῆς ἑαυτοῦ βιότητος ἐξερρίφη καὶ ἀπώλετο δι᾿ ἀφροσύνην.
|
Сеи скончава'ется съ ненаказа'нными, эT мно'жества же свое^го жи'тїя и^ꙁвръжется. и^ погиба'етъ ꙁа беꙁђ'мїе”
|
|
Κεφάλαιο 6
|
Глvа, ѕ~”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΕ, ἐὰν ἐγγυήσῃ σὸν φίλον, παραδώσεις σὴν χεῖρα ἐχθρῷ·
|
Сн~е а^ще порђча'еши ꙁа свое^го дрђ'га, предаси свою` рђ'кђ вра'гђ”
|
|
2
|
2
|
|
παγὶς γὰρ ἰσχυρὰ ἀνδρὶ τὰ ἴδια χείλη, καὶ ἁλίσκεται χείλεσιν ἰδίου στόματος.
|
Сњть б^о крњ'пка мђжђ свои ё^стнњ, и^ ё^вяꙁаеT ё^стна'ми своихъ ё%стъ”
|
|
3
|
3
|
|
ποίει, υἱέ, ἃ ἐγώ σοι ἐντέλλομαι, καὶ σώζου· ἥκεις γὰρ εἰς χεῖρας κακῶν διὰ σὸν φίλον. ἴσθι μὴ ἐκλυόμενος, παρόξυνε δὲ καὶ τὸν φίλον σου, ὃν ἐνεγγυήσω.
|
Твори` сн~е ја%же а^ꙁъ ꙁаповњ'даю т^и и^ сп~сешися, и^деши б^о въ рђ'цњ ꙁлы'хъ ꙁа свои дрђ'гъ, бђди не ѓ^слабњя” Прогнњ'ваи же дрђ'га свое^го е^гоже спорђчи,
|
|
4
|
4
|
|
μὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὄμμασι, μηδὲ ἐπινυστάξῃς σοῖς βλεφάροις,
|
не да'ждь сна` свои^ма ѓ^чи'ма, ни въꙁдрњмли вњкома свои^ма”
|
|
5
|
5
|
|
ἵνα σώζῃ ὥσπερ δορκὰς ἐκ βρόχων καὶ ὥσπερ ὄρνεον ἐκ παγίδος.
|
да сп~сешися а^ки серна` эT тенета`, и^ а^ки пти'ца эT склепцы`”
|
|
6
|
6
|
|
῎Ιθι πρὸς τὸν μύρμηκα, ὦ ὀκνηρέ, καὶ ζήλωσον ἰδὼν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ γενοῦ ἐκείνου σοφώτερος·
|
И$ди` къ мравїи ЭO лњ'ностиве и^ въꙁревнђ'и ви'дњвъ пђти е^я`, и^ бђ'ди тоя` мђдрњ'и,
|
|
7
|
7
|
|
ἐκείνῳ γὰρ γεωργίου μὴ ὑπάρχοντος, μηδὲ τὸν ἀναγκάζοντα ἔχων, μηδὲ ὑπὸ δεσπότην ὤν,
|
ѓ^на б^о тяжа'нїю не сђщђ, ни нђдя'щаго и^мђщи ни поD вла'стїю сђщи,
|
|
8
|
8
|
|
ἑτοιμάζεται θέρους τὴν τροφὴν πολλήν τε ἐν τῷ ἀμητῷ ποιεῖται τὴν παράθεσιν. 8α ἢ πορεύθητι πρὸς τὴν μέλισσαν καὶ μάθε ὡς ἐργάτις ἐστὶ τήν τε ἐργασίαν ὡς σεμνὴν ποιεῖται· 8β ἦς τοὺς πόνους βασιλεῖς καὶ ἰδιῶται πρὸς ὑγίειαν προσφέρονται· ποθεινὴ δέ ἐστι πᾶσι καὶ ἐπίδοξος· 8γ καί περ οὖσα τῇ ρώμῃ ἀσθενής, τὴν σοφίαν τιμήσασα προήχθη.
|
гото'витᲆ с^и в# жаTвђ пи'щђ, и^ мно'го же въ лњто тво'рит# ё^гото'ванїе” И$ли и^ди къ б#челњ, и^ ё^вњжDъ ја%ко тяжа'телница е^сть, тяжа'нїе же ја%ко пречи'сто тво'риT, е^я'же ё^си'лїе цр~и и^ про'стїи къ ꙁрDа'вїю прилага'ютъ, и^ люби'ма же е^сть всњми и^ сла'вима. поне` сђщи си'лою не'мощна, н^о прмDростїю почте'на преDвидњся”
|
|
9
|
9
|
|
ἕως τίνος, ὀκνηρέ, κατάκεισαι; πότε δὲ ἐξ ὕπνου ἐγερθήσῃ;
|
доко'лњ ЭO лњ'ностиве въꙁлежи'ши, ко'гда же эT сна` въста'неши”
|
|
10
|
10
|
|
ὀλίγον μὲν ὑπνοῖς, ὀλίγον δὲ κάθησαι, μικρὸν δὲ νυστάζεις, ὀλίγον δὲ ἐναγκαλίζῃ χερσὶ στήθη·
|
Ма'ло ё^бо спи'ши, мало же сњди'ши, ма'ло дрњ'млеши, ма'ло же ѓ^бїе'млеши рђка'ма свои^ма пр'ьси”
|
|
11
|
11
|
|
εἶτ᾿ ἐμπαραγίνεταί σοι ὥσπερ κακὸς ὁδοιπόρος ἡ πενία καὶ ἡ ἔνδεια ὥσπερ ἀγαθὸς δρομεύς. 11α ἐὰν δὲ ἄοκνος ᾖς, ἥξει ὥσπερ πηγὴ ὁ ἀμητός σου, ἡ δὲ ἔνδεια ὥσπερ κακὸς δρομεὺς ἀπαυτομολήσει.
|
Пото'м же на'идетъ тебе` а^ки ꙁо'лъ спђтникъ ё^бо'жесᲄво, и^ нищета а^ки бл~гъ ходе'цъ теча`” А$ще ли нелњни'въ бђдеши, прїидетъ ја%ко и^сто'чникъ жа'тва твоя`, и^ нищеᲄа` ја%ко ꙁо'лъ ходецъ эT тебе` эTи%детъ”
|
|
12
|
12
|
|
᾿Ανὴρ ἄφρων καὶ παράνομος πορεύεται ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς·
|
Мђжъ беꙁђ'менъ, и^ ꙁако'нопрестђпенъ по'идетъ въ пђти не бл~ги”
|
|
13
|
13
|
|
ὁ δ᾿ αὐτὸς ἐννεύει ὀφθαλμῷ, σημαίνει δὲ ποδί, διδάσκει δὲ ἐννεύμασι δακτύλων.
|
То'и е^сть намиза'яи ѓ%комъ, и^ кле'плетъ ного'ю, и^ ё^чи'т# же помаа'нїа пе'рстомъ”
|
|
14
|
14
|
|
διεστραμμένῃ καρδίᾳ τεκταίνεται κακά, ἐν παντὶ καιρῷ ὁ τοιοῦτος ταραχὰς συνίστησι πόλει.
|
Раꙁвраще'но же срDце кђетъ ѕл^о на вся'ко время, тако'въ и^ мяте'жь съставляеT гра'дђ”
|
|
15
|
15
|
|
διὰ τοῦτο ἐξαπίνης ἔρχεται ἡ ἀπώλεια αὐτοῦ, διακοπὴ καὶ συντριβὴ ἀνίατος·
|
Сего ра'ди прихо'дитъ внезаа'пђ поги'бель е^мђ, раз#сњче'нїе и^ сᲆкрђше'нїе неи^сцᲇ'лно”
|
|
16
|
16
|
|
ὅτι χαίρει πᾶσιν, οἷς μισεῖ ὁ Θεός, συντρίβεται δὲ δι᾿ ἀκαθαρσίαν ψυχῆς.
|
ЈА/ко ра'дђется ѓ^ всXњ и%х#же ненави'дитъ б~ъ, съкрђшаеT же ся ꙁа не ѓ^цњще'нїе дш~и”
|
|
17
|
17
|
|
ὀφθαλμὸς ὑβριστοῦ, γλῶσσα ἄδικος, χεῖρες ἐκχέουσαι αἷμα δικαίου
|
ѓ^ко досади'телевњ ја^ꙁы'къ непра'веденъ, рђцњ же пролива'ющи кро'вь пра'веDнаго.
|
|
18
|
18
|
|
καὶ καρδία τεκταινομένη λογισμοὺς κακοὺς καὶ πόδες ἐπισπεύδοντες κακοποιεῖν.
|
срDце кђ'ющее мы'сли ѕл^ы, и^ но'ѕњ подвиꙁа'ющися ѕл^о твори'ти и^скореня'тся”
|
|
19
|
19
|
|
ἐκκαίει ψεύδη μάρτυς ἄδικος καὶ ἐπιπέμπει κρίσεις ἀνὰ μέσον ἀδελφῶν.
|
Раждиꙁа'етъ л#жа свњдњтель непра'веденъ, и^ насыла'етъ сђды посредњ бра'тїя”
|
|
20
|
20
|
|
Υἱέ, φύλασσε νόμους πατρός σου καὶ μὴ ἀπώσῃ θεσμοὺς μητρός σου·
|
Сн~е храни` ꙁако'ны эTц~а твое^го, и^ не эTвръꙁи накаꙁа'нїя мт~ре свое^я.
|
|
21
|
21
|
|
ἄφαψαι δὲ αὐτοὺς ἐπὶ σῇ ψυχῇ διαπαντὸς καὶ ἐγκλοίωσαι περὶ σῷ τραχήλῳ.
|
навяжи же я& на свою дш~ђ прsно, и^ ѓ^бяжи я& ѓ^ свое'и вы'и”
|
|
22
|
22
|
|
ἡνίκα ἂν περιπατῇς, ἐπάγου αὐτὴν καὶ μετὰ σοῦ ἔστω· ὡς δ᾿ ἂν καθεύδῃς, φυλασσέτω σε, ἵνα ἐγειρομένῳ συλλαλῇ σοι.
|
Внегда` хо'диши води ю& и^ с тобо'ю да бђдетъ, е^гда же спи'ши да храни'тъ т^я, и^ въста'ющђ т^и гл~етъ с тобо'ю”
|
|
23
|
23
|
|
ὅτι λύχνος ἐντολὴ νόμου καὶ φῶς, ὁδὸς ζωῆς καὶ ἔλεγχος καὶ παιδεία
|
Зане` свњти'л#никъ ꙁа'повњдь ꙁако'нна и^ свњтъ, и^ пђть живо'тныи ѓ^бличе'нїе и^ накаꙁа'нїе.
|
|
24
|
24
|
|
τοῦ διαφυλάσσειν σὲ ἀπὸ γυναικὸς ὑπάνδρου καὶ ἀπὸ διαβολῆς γλώσσης ἀλλοτρίας.
|
е^же съхрани'ти т^я эT жены` мђжа'ты, и^ эT наважде'нїя ја^ꙁы'ка тђж'даго”
|
|
25
|
25
|
|
μή σε νικήσῃ κάλλους ἐπιθυμία, μηδὲ ἀγρευθῇς σοῖς ὀφθαλμοῖς, μηδὲ συναρπασθῇς ἀπὸ τῶν αὐτῆς βλεφάρων·
|
Сн~е да не ѓ^долњ'ет# т^и по'хоть тђж'дея доброты, ни ё^ловленъ бђ'ди твои^ма ѓ^чи'ма” Ниже да въсхити'шися эT вњ'и е^я`,
|
|
26
|
26
|
|
τιμὴ γὰρ πόρνης ὅση καὶ ἑνὸς ἄρτου, γυνὴ δὲ ἀνδρῶν τιμίας ψυχὰς ἀγρεύει.
|
цᲇна б^о любодњ'ицњ ја%ко е^ді'наго хлњ'ба, зане` жена мђжемъ чsтнымъ дш~а ё^лавля'етъ”
|
|
27
|
27
|
|
ἀποδήσει τις πῦρ ἐν κόλπῳ, τὰ δὲ ἱμάτια οὐ κατακαύσει;
|
Ввя'жетъ ли кт^о ѓ%гнь в на'дра ри'зъ своиX не вож#жеT л^и,
|
|
28
|
28
|
|
ἢ περιπατήσει τις ἐπ᾿ ἀνθράκων πυρός, τοὺς δὲ πόδας οὐ κατακαύσει;
|
и^ли настђ'пиT кт^о на ё%глїя ѓ%гнена но'гђ же свое^ю не ѓ^жже'тъ л^и.
|
|
29
|
29
|
|
οὕτως ὁ εἰσελθὼν πρὸς γυναῖκα ὕπανδρον, οὐκ ἀθῳωθήσεται, οὐδὲ πᾶς ὁ ἁπτόμενος αὐτῆς.
|
та'ко и^же вшедъ къ женњ` мђжа'тњ, не беꙁ мђ'ки бђ'деT ниже прикаса'яся е'и”
|
|
30
|
30
|
|
οὐ θαυμαστὸν ἐὰν ἁλῷ τις κλέπτων, κλέπτει γὰρ ἵνα ἐμπλήσῃ τὴν ψυχὴν πεινῶν·
|
Не ди'вно а^ще кт^о впаде'тъ крады'и, кра'детᲆ б^о да насы'титъ дш~ђ свою а%лчющђ”
|
|
31
|
31
|
|
ἐὰν δὲ ἁλῷ, ἀποτίσει ἑπταπλάσια καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ δοὺς ρύσεται ἑαυτόν.
|
А/ще же впаде'тъ и^скђпится сеDми'цею, и^ вс^е и^мњ'нїе да'вᲆ и^ꙁба'витъ себе`”
|
|
32
|
32
|
|
ὁ δὲ μοιχὸς δι᾿ ἔνδειαν φρενῶν ἀπώλειαν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ περιποιεῖται,
|
А$ прелюбодњ'и ꙁа скђ'дость ё^ма` поги'бель дш~и свое'и съдњва'етъ”
|
|
33
|
33
|
|
ὀδύνας τε καὶ ἀτιμίας ὑποφέρει, τὸ δὲ ὄνειδος αὐτοῦ οὐκ ἐξαλειφθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.
|
Болњꙁни же и^ досажде'нїе тръпи'тъ, тогда` поноше'нїе е^го въ вњ'къ не потреби'тся”
|
|
34
|
34
|
|
μεστὸς γὰρ ζήλου θυμὸς ἀνδρὸς αὐτῆς· οὐ φείσεται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως,
|
И$спо'лнь б^о рве'нїя ја%ростнаго мђжђ е^я`, не пощади'тъ въ дн~ь сђ'да.
|
|
35
|
35
|
|
οὐκ ἀνταλλάξεται οὐδενὸς λύτρου τὴν ἔχθραν, οὐδὲ μὴ διαλυθῇ πολλῶν δώρων.
|
не и^ꙁмњни'тъ же ни е^ді'ною м#здо'ю вра'жды, ниже раꙁрᲇши'тся мно'гими дарми”
|
|
Κεφάλαιο 7
|
Глvа, з~”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΕ, φύλασσε ἐμοὺς λόγους, τὰς δὲ ἐμὰς ἐντολὰς κρύψον παρὰ σεαυτῷ. υἱέ, τίμα τὸν Κύριον, καὶ ἰσχύσεις, πλὴν δὲ αὐτοῦ μὴ φοβοῦ ἄλλον.
|
Сн~е храни моя` словеса`, мояy за'повњди съкры'и въ себњ” Сн~е чти г~а и^ ё^крᲇпи'шися ра'ꙁвњ же е^го не бо'ися и%ного.
|
|
2
|
2
|
|
φύλαξον ἐμὰς ἐντολάς, καὶ βιώσεις, τοὺς δὲ ἐμοὺς λόγους ὥσπερ κόρας ὀμμάτων·
|
храни` моя` ꙁа'повњди и^ поживе'ши, и^ словеса` же моя ја%ко ѕњни'цы ѓ%чїю.
|
|
3
|
3
|
|
περίθου δὲ αὐτοὺς σοῖς δακτύλοις, ἐπίγραψον δὲ ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου.
|
ѓ^бложи' е^ю своя` персты, напиши' же я& на скрижа'ли срDца свое^го.
|
|
4
|
4
|
|
εἶπον τὴν σοφίαν σὴν ἀδελφὴν εἶναι, τὴν δὲ φρόνησιν γνώριμον περιποίησαι σεαυτῷ·
|
нарци же прмDрость сестрђ себњ, а^ мђдрость зна'емђ соᲄвори себњ`.
|
|
5
|
5
|
|
ἵνα σε τηρήσῃ ἀπὸ γυναικὸς ἀλλοτρίας καὶ πονηρᾶς, ἐάν σε λόγοις τοῖς πρὸς χάριν ἐμβάλληται.
|
да т^я соблюдеT эT жены` тђждея и^ лђка'вы, а^ще т^я словесы` бл~ги ѓ^гл~ати начнеT
|
|
6
|
6
|
|
ἀπὸ γὰρ θυρίδος ἐκ τοῦ οἴκου αὐτῆς εἰς τὰς πλατείας παρακύπτουσα,
|
ѓ^ко'нцемᲆ б^о и^ꙁ до'мђ е^я на пђти` прини'чђщи,
|
|
7
|
7
|
|
ὃν ἂν ἴδῃ τῶν ἀφρόνων τέκνων νεανίαν ἐνδεῆ φρενῶν,
|
е^гоже а^ще ё%зритъ беꙁђмныхъ ча'дїи, ю%нотђ скђдоё%мна
|
|
8
|
8
|
|
παραπορευόμενον παρὰ γωνίαν ἐν διόδοις οἴκων αὐτῆς καὶ λαλοῦντα
|
проходя'щаго ми'мо ё%глъ распђтїя до'мђ е^я`”
|
|
9
|
9
|
|
ἐν σκότει ἑσπερινῷ, ἡνίκα ἂν ἡσυχία νυκτερινὴ ᾖ καὶ γνοφώδης,
|
и^ гл~ющи в те'мныи ве'черъ, внегда` ё^покое'нїе бђдетъ но'щное и^ мра'чное”
|
|
10
|
10
|
|
ἡ δὲ γυνὴ συναντᾷ αὐτῷ, εἶδος ἔχουσα πορνικόν, ἣ ποιεῖ νέων ἐξίπτασθαι καρδίας.
|
Жена же сря'щеT е^го ꙁра'къ и^мђщи прелюбодњ'иничь, ја%же творитъ ю%ныхъ парити срDца. въскры'лена же е^сть и^ несы'тна,
|
|
11
|
11
|
|
ἀνεπτερωμένη δέ ἐστι καὶ ἄσωτος, ἐν οἴκῳ δὲ οὐχ ἡσυχάζουσιν οἱ πόδες αὐτῆς·
|
в домђ же безъ ё^молче'нїя но'ѕњ е^я`.
|
|
12
|
12
|
|
χρόνον γάρ τινα ἔξω ρέμβεται, χρόνον δὲ ἐν πλατείαις παρὰ πᾶσαν γωνίαν ἐνεδρεύει.
|
вре'мя нњ'кое вн^њ глђ'мится, вре'мя же на раꙁ#пђтїи^хъ на вся'комъ ё%глњ ло'витъ”
|
|
13
|
13
|
|
εἶτα ἐπιλαβομένη ἐφίλησεν αὐτόν, ἀναιδεῖ δὲ προσώπῳ προσεῖπεν αὐτῷ·
|
Пото'мъ прїиMши ло'бжетъ е^го, бестђдным# же лицеM прорече'тъ к немђ.
|
|
14
|
14
|
|
θυσία εἰρηνική μοί ἐστι, σήμερον ἀποδίδωμι τὰς εὐχάς μου·
|
жрътва ми'рна ми` е^сть, днsе въздаю мл~твы моя`”
|
|
15
|
15
|
|
ἕνεκα τούτου ἐξῆλθον εἰς συνάντησίν σοι, ποθοῦσα τὸ σὸν πρόσωπον εὕρηκά σε.
|
Сего ра'ди и^ꙁыидо'хъ въ стрњте'нїе тебњ, любя'щи лице` твое ѓ^брᲇто'хъ т^я”
|
|
16
|
16
|
|
κειρίαις τέτακα τὴν κλίνην μου, ἀμφιτάποις δὲ ἔστρωκα τοῖς ἀπ᾿ Αἰγύπτου·
|
Претыка'нїемъ е^смь попя'ла ѓ%дръ мои, ковра'ми же сђгђ'быми постлаX ја%же эT е^гљ=пта”
|
|
17
|
17
|
|
διέρρακα τὴν κοίτην μου κροκίνῳ, τὸν δὲ οἶκόν μου κινναμώμῳ·
|
Желтяни'цею посы'пала е^смᲆ клњть свою`, и^ до'мъ мои кори'цею”
|
|
18
|
18
|
|
ἐλθὲ καὶ ἀπολαύσωμεν φιλίας ἕως ὄρθρου, δεῦρο καὶ ἐγκυλισθῶμεν ἔρωτι·
|
Прїиди да наслади'веся любви` до ё%тра, гряди да насладиMся любо'вїю по'хоᲄи.
|
|
19
|
19
|
|
οὐ γὰρ πάρεστιν ὁ ἀνήρ μου ἐν οἴκῳ, πεπόρευται δὲ ὁδὸν μακρὰν
|
нњ'сть б^о мђжа мое^го в домђ`, и^ꙁы'иде на пђть да'лече”
|
|
20
|
20
|
|
ἔνδεσμον ἀργυρίου λαβὼν ἐν χειρὶ αὐτοῦ, δι᾿ ἡμερῶν πολλῶν ἐπανήξει εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ.
|
дово'лно сребра` вꙁя` съ собою, и^ ꙁа мно'ги дн~и въꙁврати'тся въ до'мъ свои”
|
|
21
|
21
|
|
ἀπεπλάνησε δὲ αὐτὸν πολλῇ ὁμιλίᾳ βρόχοις τε τοῖς ἀπὸ χειλέων ἐξώκειλεν αὐτόν.
|
И$ прельсти же и& мно'гою бесњдою, тенета'ми ё^стнђ е^я` въ блђдъ въведе и&”
|
|
22
|
22
|
|
ὁ δὲ ἐπηκολούθησεν αὐτῇ κεπφωθείς, ὥσπερ δὲ βοῦς ἐπὶ σφαγὴν ἄγεται καὶ ὥσπερ κύων ἐπὶ δεσμοὺς
|
ѓ%н же а%бїе послњдђя е'и ја%коже во'лъ на заколе'нїе веде'тся, и^ ја%ко пе'съ на ё%ꙁы”
|
|
23
|
23
|
|
ἢ ὡς ἔλαφος τοξεύματι πεπληγὼς εἰς τὸ ἧπαρ, σπεύδει δὲ ὥσπερ ὄρνεον εἰς παγίδα, οὐκ εἰδὼς ὅτι περὶ ψυχῆς τρέχει.
|
и^л^и ја^ко е^лень вреждеn стрњлою въ ја%тра. и^ поспњша'ет# же ся ја%ко пти'ца въ сњть, не вњдыи ја%ко ѓ^ дш~и течеT”
|
|
24
|
24
|
|
νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ μου καὶ πρόσεχε ρήμασι στόματός μου·
|
Нн~њ же сн~е послђш'аи мене`, и^ внимаи гл~ы ё%стъ мои^хъ,
|
|
25
|
25
|
|
μὴ ἐκκλινάτω εἰς τὰς ὁδοὺς αὐτῆς ἡ καρδία σου,
|
да не ё^кло'нится в пђти` е^я` срDце твое.
|
|
26
|
26
|
|
πολλοὺς γὰρ τρώσασα καταβέβληκε, καὶ ἀναρίθμητοί εἰσιν οὓς πεφόνευκεν·
|
и^ да не прелсти'шися въ ѓ^мњнахъ е^я`” Мно'ги б^о ё^ја^ꙁви'вши ниꙁведе`, и^ бесчисле'ни сђть и%х#же ё^би'ла е^сть”
|
|
27
|
27
|
|
ὁδοὶ ᾅδου ὁ οἶκος αὐτῆς κατάγουσαι εἰς τὰ ταμιεῖα τοῦ θανάτου.
|
Пђтїе а%дови домъ е^я`, ниꙁводя'щи въ скро'вища смрътная”
|
|
Κεφάλαιο 8
|
Глvа, и~”
|
|
1
|
1
|
|
ΣΥ τὴν σοφίαν κηρύξεις, ἵνα φρόνησίς σοι ὑπακούσῃ·
|
Тњ'мже т^ы прмDрость проповњждь, да мђдрость тебе` послђш'аеT.
|
|
2
|
2
|
|
ἐπὶ γὰρ τῶν ὑψηλῶν ἄκρων ἐστίν, ἀνὰ μέσον δὲ τῶν τρίβων ἕστηκε·
|
и^ на высо'киX б^о краиX е^сть, посредњ же сᲄе'ѕь стоя'ше,
|
|
3
|
3
|
|
παρὰ γὰρ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐν δὲ εἰσόδοις ὑμνεῖται.
|
и^ при вра'тњхᲆ си'лныхъ присњди'тъ. въ вхо'дXњ же пое'тся”
|
|
4
|
4
|
|
῾Υμᾶς, ὦ ἄνθρωποι, παρακαλῶ, καὶ προΐεμαι ἐμὴν φωνὴν υἱοῖς ἀνθρώπων·
|
Васъ ЭO чл~ци молю, и^ вᲆдаю мои гласъ сн~омъ чл~ческиM.
|
|
5
|
5
|
|
νοήσατε, ἄκακοι, πανουργίαν, οἱ δὲ ἀπαίδευτοι ἔνθεσθε καρδίαν.
|
раꙁђмњ'ите неꙁло'биви кова'рство, и^ ненакаꙁа'нїи приложиᲄе срDце.
|
|
6
|
6
|
|
εἰσακούσατέ μου, σεμνὰ γὰρ ἐρῶ καὶ ἀνοίσω ἀπὸ χειλέων ὀρθά·
|
послђш'аите мене` прчsтна б^о рекђ, и^ꙁнесђ эT ё^стеn моиX пра'ваа.
|
|
7
|
7
|
|
ὅτι ἀλήθειαν μελετήσει ὁ φάρυγξ μου, ἐβδελυγμένα δὲ ἐναντίον ἐμοῦ χείλη ψευδῆ.
|
ја^ко и%стиннњ поё^чиTся горта'нь мои, мрьз#ски же предо мно'ю ё^стны` льсти'выя”
|
|
8
|
8
|
|
μετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ρήματα τοῦ στόματός μου, οὐδὲν ἐν αὐτοῖς σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλιῶδες·
|
Сᲆ пра'вдою вс^и гл~и ё%стъ мои^хъ, ничесо'же в ни'хъ сᲄропо'тна, ни развраще'на”
|
|
9
|
9
|
|
πάντα ἐνώπια τοῖς συνιοῦσι καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν.
|
Вся преди раꙁђмњва'ющиM, и^ пра'ва ѓ^брњта'ющимъ ра'ꙁђмъ”
|
|
10
|
10
|
|
λάβετε παιδείαν καὶ μὴ ἀργύριον, καὶ γνῶσιν ὑπὲρ χρυσίον δεδοκιμασμένον·
|
Прїимњте накаꙁа'нїе а^ не сребро`, и ра'ꙁђмъ па'че ꙁла'та и^скђшена, и^стяꙁђи'те же вњденїе паче сребра` чи'ста”
|
|
11
|
11
|
|
κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν, πᾶν δὲ τίμιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν.
|
Лђчше б^о прмDросᲄь ка'менїа мно'гоцњнна, всяко же драго'е недосто'ино е^я` е^сть”
|
|
12
|
12
|
|
ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκήνωσα βουλήν, καὶ γνῶσιν καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάμην.
|
А$ꙁъ прмDрость всели'хъ совTњ и^ ра'ꙁђмъ и^ смы'слᲆ, а^зъ приꙁва'хъ”
|
|
13
|
13
|
|
φόβος Κυρίου μισεῖ ἀδικίαν, ὕβριν τε καὶ ὑπερηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν· μεμίσηκα δὲ ἐγὼ διεστραμμένας ὁδοὺς κακῶν.
|
Стра'хъ гн~ь ненави'дитъ непра'вды, досажде'нїя же и^ горды'ню и^ пђтїи лђка'выхъ, въꙁненавидњхъ же а^ꙁъ пђти раꙁвраще'нныя ꙁлы'хъ”
|
|
14
|
14
|
|
ἐμὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια, ἐμὴ φρόνησις, ἐμὴ δὲ ἰσχύς·
|
Мои еs совњтъ и^ ё^твержDенїе, моя` мђ'дрость моя же и^ крњ'пость”
|
|
15
|
15
|
|
δι᾿ ἐμοῦ βασιλεῖς βασιλεύουσι καὶ οἱ δυνάσται γράφουσι δικαιοσύνην·
|
Мно'ю цр~їе црsтвђютъ, и^ си'лнїи пи'шђтъ пра'вдђ”
|
|
16
|
16
|
|
δι᾿ ἐμοῦ μεγιστᾶνες μεγαλύνονται, καὶ τύραννοι δι᾿ ἐμοῦ κρατοῦσι γῆς.
|
Мно'ю велмо'жи велича'юTся, и^ мђчи'теле мно'ю дръжа'тъ ꙁеMлю”
|
|
17
|
17
|
|
ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δὲ ἐμὲ ζητοῦντες εὑρήσουσι χάριν.
|
И а'ꙁъ любя'щая м^я люблю`, и^щђщеи же мене` ѓ^бря'щђтъ блгDть”
|
|
18
|
18
|
|
πλοῦτος καὶ δόξα ἐμοὶ ὑπάρχει καὶ κτῆσις πολλῶν καὶ δικαιοσύνη.
|
Бога'тьство и^ сла'ва моя е^сть, и^ стяжа'нїе мно'гихъ и^ пра'вда.
|
|
19
|
19
|
|
βέλτιον ἐμὲ καρπίζεσθαι ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίμιον, τὰ δὲ ἐμὰ γεννήματα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ.
|
лђче е^сть плоди тїи паче зла'та, и^ ка'менїа дра'га, мои' же пло'ди лђ'че сребра` и^ꙁбра'нна”
|
|
20
|
20
|
|
ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατῶ καὶ ἀνὰ μέσον τρίβων δικαιοσύνης ἀναστρέφομαι,
|
Въ пђти` пра'веDныхъ хождђ, и^ посредњ сте'ѕь и%стинны живђ,
|
|
21
|
21
|
|
ἵνα μερίσω τοῖς ἐμὲ ἀγαπῶσιν ὕπαρξιν καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐμπλήσω ἀγαθῶν. ἐὰν ἀναγγείλω ὑμῖν τὰ καθ᾿ ἡμέραν γινόμενα, μνημονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθμῆσαι.
|
да раздњлю любя'щиM м^я и^мњ'нїа, и^ сокро'вища иX и^спо'лню бл~гихъ” А$ще възвњщђ вамъ быва'ющая на вся'къ дн~ь, помянђ ја%же эT вњка и^счести,
|
|
22
|
22
|
|
Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ,
|
г~ь съꙁда м^я в нача'токъ пђтїи свои^хъ. в дњ'ла е^го
|
|
23
|
23
|
|
πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με ἐν ἀρχῇ, πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι
|
пре'жде вњ'къ ѓ^снова мя, пре'жде сътворе'нїя ꙁемли`,
|
|
24
|
24
|
|
καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσους ποιῆσαι, πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων,
|
и^ пре'жде сътворе'нїя бе'ꙁдны” Пре'жде потече'нїя и^сто'чникъ во'дныхъ.
|
|
25
|
25
|
|
πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι, πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ με.
|
пре'жде да'же не ё^тверди'шася го'ры, пре'жDе всXњ хо'лмъ ражDа'етъ м^я.
|
|
26
|
26
|
|
Κύριος ἐποίησε χώρας καὶ ἀοικήτους καὶ ἄκρα οἰκούμενα τῆς ὑπ᾿ οὐρανόν.
|
г~ь сътвори` страны и^ не вселеnныа, и^ ко'нца вселе'н#ныя поDнбsною.
|
|
27
|
27
|
|
ἡνίκα ἡτοίμαζε τὸν οὐρανόν, συμπαρήμην αὐτῷ, καὶ ὅτε ἀφώριζε τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπ᾿ ἀνέμων·
|
внегда же готовя'ше нб~о с ни'мъ бњхъ. е^гда же разлђча'ше прsтлъ свои на вњтрехъ.
|
|
28
|
28
|
|
ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη, καὶ ὡς ἀσφαλεῖς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπ᾿ οὐρανὸν
|
вънегдаже крњ'пки творя'ше вы'шняя ѓ%блаки, и^ ја%ко тве'рды полага'ше и^сто'чники поDнбsнњи”
|
|
29
|
29
|
|
καὶ ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεμέλια τῆς γῆς,
|
Є$гда же полага'ше мо'рю ё^стро'и е^го, и^ во'ды не пре'идђтъ бреговъ е^го. и^ крњ'пки ᲄворяше ѓ^снова'нїя земли`, бњ'хъ к немђ подо'бна.
|
|
30
|
30
|
|
ἤμην παρ᾿ αὐτῷ ἁρμόζουσα. ἐγὼ ἤμην ᾗ προσέχαιρε, καθ᾿ ἡμέραν δὲ εὐφραινόμην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ,
|
а^зъ бњ'хъ ра'довашеся на вся'къ же дн~ь, веселя'хся преD лицемъ е^го въ вся'ко вре'мя.
|
|
31
|
31
|
|
ὅτε ἐνευφραίνετο τὴν οἰκουμένην συντελέσας, καὶ ἐνευφραίνετο ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων.
|
е^гда` веселя'шеся вселе'ннђю скончаv, и^ веселя'шеся ѓ^ сн~охъ чл~ческихъ”
|
|
32
|
32
|
|
νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ μου καὶ μακάριοι, οἳ ὁδούς μου φυλάσσοντες,
|
нн~њ же ё^бо ча'да послђшаите мене, и^ бл~жены и^же пђти` моя` съхраняT.
|
|
33
|
33
|
|
ἀκούσατε παιδείαν καὶ σοφίσθητε καὶ μὴ ἀποφραγῆτε.
|
слы'шите прмDрость и^ ё^прмDритеся, и^ не престђпи'те”
|
|
34
|
34
|
|
μακάριος ἀνήρ, ὃς εἰσακούεταί μου, καὶ ἄνθρωπος, ὃς τὰς ἐμὰς ὁδοὺς φυλάξει ἀγρυπνῶν ἐπ᾿ ἐμαῖς θύραις καθ᾿ ἡμέραν, τηρῶν σταθμοὺς ἐμῶν εἰσόδων·
|
Бл~аженъ б^о мђ'жᲆ и^же послђш'аетъ мене, и^ чл~къ и^же пђти` моя` храни'тъ, и^ бдя'и при мои^хъ дверехъ прsно стрегїи поDбо'я мои^хъ вхо'дъ.
|
|
35
|
35
|
|
αἱ γὰρ ἔξοδοί μου ἔξοδοι ζωῆς, καὶ ἑτοιμάζεται θέλησις παρὰ Κυρίου.
|
и^схо'ди б^о мои и^схо'ди живота, и^ готовается хоᲄњнїе эT г~а”
|
|
36
|
36
|
|
οἱ δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς ἐμὲ ἀσεβοῦσιν εἰς τὰ ἑαυτῶν ψυχάς, καὶ οἱ μισοῦντές με ἀγαπῶσι θάνατον.
|
А$ согрњша'ющеи` вᲆ мя, нечsтвђ'етъ въ свою` дш~ю. и^ ненавидя'щеи мене`, лю'бятъ смерть”
|
|
Κεφάλαιο 9
|
Глvа, џ~”
|
|
1
|
1
|
|
Η σοφία ᾠκοδόμησεν ἑαυτῇ οἶκον καὶ ὑπήρεισε στύλους ἑπτά·
|
Премђдросᲄь созда` себњ храM, и^ ё^тверди` сто'лпъ се'дмь.
|
|
2
|
2
|
|
ἔσφαξε τὰ ἑαυτῆς θύματα, ἐκέρασεν εἰς κρατῆρα τὸν ἑαυτῆς οἶνον καὶ ἡτοιμάσατο τὴν ἑαυτῆς τράπεζαν·
|
закла` своя жрътве'нная, и^ чрьпа` в ча'ши свое'и вино`, и^ ё^гото'ва свою трапе'ꙁђ”
|
|
3
|
3
|
|
ἀπέστειλε τοὺς ἑαυτῆς δούλους συγκαλοῦσα μετὰ ὑψηλοῦ κηρύγματος ἐπὶ κρατῆρα λέγουσα·
|
Посла` своя рабы` соꙁыва'ющи съ высо'кимъ проповњда'нїемъ на чашђ гл~ющи,
|
|
4
|
4
|
|
ὅς ἐστιν ἄφρων, ἐκκλινάτω πρός με· καὶ τοῖς ἐνδεέσι φρενῶν εἶπεν·
|
и^же е^сть беꙁђменъ да ё^клони'тся къ мнњ`”
|
|
5
|
5
|
|
ἔλθετε φάγετε τῶν ἐμῶν ἄρτων καὶ πίετε οἶνον, ὃν ἐκέρασα ὑμῖν·
|
И$ хотя'щимᲆ ё^ма` рече, прїидњте ја^ди'те мои хлњбъ, и^ пїите вино` е^же чръпа'хъ вамъ.
|
|
6
|
6
|
|
ἀπολείπετε ἀφροσύνην, ἵνα εἰς τὸν αἰῶνα βασιλεύσητε, καὶ ζητήσατε φρόνησιν, καὶ κατορθώσατε ἐν γνώσει σύνεσιν.
|
ѓ^ста'вите беꙁђмїе и^ жи'ви бђдете, и^ въ вњки въцр~итеся” И$ възы'щете премђ'дрости и^ поживете, і^ и^спра'вите во свњдњнїи ра'ꙁMђ”
|
|
7
|
7
|
|
῾Ο παιδεύων κακοὺς λήψεται ἑαυτῷ ἀτιμίαν· ἐλέγχων δὲ τὸν ἀσεβῆ μωμήσεται ἑαυτόν.
|
Кажа'и ѕлы'я, прїемлетъ себњ досажде'нїе. ѓ^блича'яи же нечести'ва, поро'чна сътвори'тъ себе” ѓ^бличе'нїяy нечести'вымъ моꙁо'лїе и^мъ,
|
|
8
|
8
|
|
μὴ ἔλεγχε κακούς, ἵνα μὴ μισήσωσί σε· ἔλεγχε σοφόν, καὶ ἀγαπήσει σε.
|
не ѓ^блича'и нечести'выхъ да не въꙁненави'дят# тебе” ѓ^блича'и премђ'дра, и^ въꙁлюби'тъ т^я.
|
|
9
|
9
|
|
δίδου σοφῷ ἀφορμήν, καὶ σοφώτερος ἔσται· γνώριζε δικαίῳ, καὶ προσθήσει τοῦ δέχεσθαι.
|
да'и мђ'дрђ винђ`, и^ премDђрњи бђдеT. скаꙁа'аи же пра'ведномђ, и^ приложиT прїимаᲄи”
|
|
10
|
10
|
|
ἀρχὴ σοφίας φόβος Κυρίου, καὶ βουλὴ ἁγίων σύνεσις, τὸ δὲ γνῶναι νόμον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς·
|
Зача'ло премђ'дрости страX гн~ь, и совњтъ ст~ыхъ ра'ꙁђмъ” А$ е'же разђмњти ꙁако'нъ, помышле'нїя еs бл~га.
|
|
11
|
11
|
|
τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ πολὺν ζήσεις χρόνον, καὶ προστεθήσεταί σοι ἔτη ζωῆς σου.
|
си'мъ б^о ѓ%браꙁомъ мно'го поживе'ши лTњ, и^ приложаT ти ся лњта живоᲄђ”
|
|
12
|
12
|
|
υἱέ, ἐὰν σοφὸς γένῃ σεαυτῷ, σοφὸς ἔση καὶ τοῖς πλησίον· ἐὰν δὲ κακὸς ἀποβῇς, μόνος ἂν ἀντλήσεις κακά. ὃς ἐρείδεται ἐπὶ ψεύδεσιν, οὗτος ποιμαίνει ἀνέμους, ὁ δ᾿ αὐτὸς διώξεται ὄρνεα πετόμενα· ἀπέλιπε γὰρ ὁδοὺς τοῦ ἑαυτοῦ ἀμπελῶνος, τοὺς δὲ ἄξονας τοῦ ἰδίου γεωργίου πεπλάνηται· διαπορεύεται δὲ δι᾿ ἀνύδρου ἐρήμου καὶ γῆν διατεταγμένην ἐν διψώδεσι, συνάγει δὲ χερσὶν ἀκαρπίαν.
|
Сн~е а^ще премрDъ бђдеши себᲇ прмDрᲆ бђдеши і^ и^скрениM своиM, а^ще л^и ѕо'лъ бђдеши е^ді'нъ почръпеши ѕла'а. сн~ъ накаꙁа'нъ премDђрᲆ бђдетъ, бђ'емђ же ра'бъство бђдеT. і^ и^же ё^твержа'ется на лжа'хъ, сеи пасе'тъ вњтры, то'же и%сто поженетъ пти'ца паря'ща, ѓ^ста'ви ё^бо пђти` свое^го виногра'да. ше'ствїя же свое^го тяжа'нїя прелесть, и^ прехо'дит же сквоѕњ пђсты'ню без#во'днђю, и^ ꙁе'млю распросте'ртђ въ жа'ждахъ събира'етъ рђка'ма непложде'нїе”
|
|
13
|
13
|
|
Γυνὴ ἄφρων καὶ θρασεῖα ἐνδεὴς ψωμοῦ γίνεται, ἣ οὐκ ἐπίσταται αἰσχύνην.
|
Жена` беꙁMђна и^ беꙁочи'ва, лише'на хлњба бђдетъ. и^же не вsњ стђда,
|
|
14
|
14
|
|
ἐκάθισεν ἐπὶ θύραις τοῦ ἑαυτῆς οἴκου, ἐπὶ δίφρου ἐμφανῶς ἐν πλατείαις,
|
сњде при две'реX до'мђ свое^го на столци`, ја%вњ на пђтехъ
|
|
15
|
15
|
|
προσκαλουμένη τοὺς παριόντας καὶ κατευθύνοντας ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν·
|
приꙁыва'ющи ми'моходя'щая. пђть и^справля'ющихъ въ пђти` своя`,
|
|
16
|
16
|
|
ὅς ἐστιν ὑμῶν ἀφρονέστατος, ἐκκλινάτω πρός με καὶ τοῖς ἐνδεέσι φρονήσεως παρακελεύομαι λέγουσα·
|
и^же е'сть эT ва'съ беꙁђмнњи да ё^клони'тся къ мн^њ” Лише'ным же премђдрости повелњваа гл~ющи,
|
|
17
|
17
|
|
ἄρτων κρυφίων ἡδέως ἅψασθε καὶ ὕδατος κλοπῆς γλυκεροῦ.
|
хлњб# та'иныхъ въ сла'сть коснњтся, и^ во'ды татебны сла'дки пїете.
|
|
18
|
18
|
|
ὁ δὲ οὐκ οἶδεν ὅτι γηγενεῖς παρ᾿ αὐτῇ ὄλλυνται, καὶ ἐπὶ πέταυρον ᾅδου συναντᾷ. 18α ἀλλὰ ἀποπήδησον, μὴ χρονίσῃς ἐν τῷ τόπῳ, μηδὲ ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄμμα πρὸς αὐτήν· 18β οὕτως γὰρ διαβήσῃ ὕδωρ ἀλλότριον καὶ ὑπερβήσῃ ποταμὸν ἀλλότριον· 18γ ἀπὸ δὲ ὕδατος ἀλλοτρίου ἀπόσχου καὶ ἀπὸ πηγῆς ἀλλοτρίας μὴ πίῃς, 18δ ἵνα πολὺν ζήσῃς χρόνον, προστεθῇ δέ σοι ἔτη ζωῆς.
|
се'и же не вњсть ја%ко бывыи` ё^ не'я поги'бнђтъ, и^ во днњ` а%да ѓ^брњта'ю^тся” Но эTско'чи не ꙁамедли` на мњстњ ея, ни напра'ви свое^го ѓ'ка къ не'и. та'ко б^о проидеши ја^ко во'дђ тђж'дђ, и^ преиди` рњки тђждїи. эT воды' же тђждая ѓ^ша'ися, и^ эT и^сто'чника чю'ждаго не пїи, да мно'гA лњтъ жи'въ бђдеши, и^ прило'жатᲆ ти ся лњта животђ`”
|
|
Κεφάλαιο 10
|
Глvа, і~”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΟΣ σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων λύπη τῇ μητρί.
|
Сн~ъ премђдръ веселиT эTц~а, сн~ъ же беꙁђменъ печа'ль ма'тери.
|
|
2
|
2
|
|
οὐκ ὠφελήσουσι θησαυροὶ ἀνόμους, δικαιοσύνη δὲ ρύσεται ἐκ θανάτου.
|
нњсть б^о по'лѕы эT бога'тества безако'нникоM, пра'вдаy и^зба'виT эT смр~ти.
|
|
3
|
3
|
|
οὐ λιμοκτονήσει Κύριος ψυχὴν δικαίαν, ζωὴν δὲ ἀσεβῶν ἀνατρέψει.
|
не гла'домъ замори'тъ г~ь дш~а пра'ведныхъ, живо'тъ же нечести'выхᲆ раꙁорит#.
|
|
4
|
4
|
|
πενία ἄνδρα ταπεινοῖ, χεῖρες δὲ ἀνδρείων πλουτίζουσιν. 4α υἱὸς πεπαιδευμένος σοφὸς ἔσται, τῷ δὲ ἄφρονι διακόνῳ χρήσεται.
|
нищета` мђжа смиряеT, рђки же в#ста'нивыхъ ѓ^богащаюTся.
|
|
5
|
5
|
|
διεσώθη ἀπὸ καύματος υἱὸς νοήμων, ἀνεμόφθορος δὲ γίνεται ἐν ἀμητῷ υἱὸς παράνομος.
|
сн~ъ накаꙁа'нъ премђдръ бђдетъ, безђмнаго же слђгђ прїемлеT себњ” Сп~сется эT ꙁно'я сн~ъ раꙁђмивъ, вњтротлњ'ненъ же быва'етъ на жа'твњ сн~ъ ꙁаконопрестђпенъ”
|
|
6
|
6
|
|
εὐλογία Κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου, στόμα δὲ ἀσεβῶν καλύψει πένθος ἄωρον.
|
Блsвенїе гн~е на главњ` пра'веднаго, ё^ста' же нечести'ваго покры'етъ пла'чь беꙁго'денъ.
|
|
7
|
7
|
|
μνήμη δικαίων μετ᾿ ἐγκωμίων, ὄνομα δὲ ἀσεβοῦς σβέννυται.
|
па'мять пра'ведныхъ с похва'лами быва'етᲆ, и%мяy нечести'выхъ поги'бнетъ.
|
|
8
|
8
|
|
σοφὸς καρδίᾳ δέξεται ἐντολάς, ὁ δὲ ἄστεγος χείλεσι σκολιάζων ὑποσκελισθήσεται.
|
премDръ срDцемъ прїиметъ ꙁа'повњди, а^ ѓ^сквернеn ё^стна'ма ѓ^строптева'я ꙁапнется.
|
|
9
|
9
|
|
ὃς πορεύεται ἁπλῶς, πορεύεται πεποιθώς, ὁ δὲ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, γνωσθήσεται.
|
и^же хо'дитъ про'сто хо'дитъ надњяся, раꙁвраща'я же пђти` своя не ё^таи'тся.
|
|
10
|
10
|
|
ὁ ἐννεύων ὀφθαλμοῖς μετὰ δόλου, συνάγει ἀνδράσι λύπας, ὁ δὲ ἐλέγχων μετὰ παρρησίας, εἰρηνοποιεῖ.
|
намиꙁа'а ѓ%комъ со ле'стїю събира'етᲆ мђжем# ско'рбь, а^ ѓ^блича'я же не ѓ^бинђ'яся ми'ръ тво'ритъ.
|
|
11
|
11
|
|
πηγὴ ζωῆς ἐν χειρὶ δικαίου, στόμα δὲ ἀσεβοῦς καλύψει ἀπώλεια.
|
и^сто'чникъ живо'тенъ в рђцњ пра'веднаго, ё^ста' же нечести'ваго покры'етъ па'гђба”
|
|
12
|
12
|
|
μῖσος ἐγείρει νεῖκος, πάντας δὲ τοὺς μὴ φιλονεικοῦντας καλύπτει φιλία.
|
Въꙁненавидњнїе въꙁдви'жетъ побњдђ, вся' же въпре'ки гл~ющая покры'етъ любы`.
|
|
13
|
13
|
|
ὃς ἐκ χειλέων προφέρει σοφίαν, ράβδῳ τύπτει ἄνδρα ἀκάρδιον.
|
и^же эT ё^стенъ и^ꙁно'ситъ премђдрость, жеѕлоM же біеT мђжа беꙁъсръдечна”
|
|
14
|
14
|
|
σοφοὶ κρύψουσιν αἴσθησιν, στόμα δὲ προπετοῦς ἐγγίζει συντριβῇ.
|
Премђдрїи съкры'ютъ чю'вствїя, ёста' же не ѓ^паси'ваго приближа'ются съкрђше'нїю.
|
|
15
|
15
|
|
κτῆσις πλουσίων πόλις ὀχυρά, συντριβὴ δὲ ἀσεβῶν πενία.
|
стяжа'нїе бога'тыхъ гра'дъ тве'рдъ, съкрђше'нїе же нечести'выX нищета`.
|
|
16
|
16
|
|
ἔργα δικαίων ζωὴν ποιεῖ, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἁμαρτίας.
|
дњла пра'ведныхъ живоT тво'рятъ, пло'д же нечести'выхъ грњси`.
|
|
17
|
17
|
|
ὁδοὺς δικαίας ζωῆς φυλάσσει παιδεία, παιδεία δὲ ἀνεξέλεγκτος πλανᾶται.
|
пђти` живо'тныя храня'тᲆ накаꙁа'нїе, накаꙁа'нїе же неи^ꙁбраnна прельща'етъ”
|
|
18
|
18
|
|
καλύπτουσιν ἔχθραν χείλη δίκαια, οἱ δὲ ἐκφέροντες λοιδορίας ἀφρονέστατοί εἰσιν.
|
Покрива'юT вра'жды ё^стны пра'ведныхъ, и^ꙁнося'щеиy клеветы` беꙁђмнњиши сђть.
|
|
19
|
19
|
|
ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν, φειδόμενος δὲ χειλέων νοήμων ἔσῃ.
|
и^ꙁъ мно'гъ словесъ не ё^бњжи'ши грњха`, щадя'и же гл~ы разђменъ бђдетъ.
|
|
20
|
20
|
|
ἄργυρος πεπυρωμένος γλῶσσα δικαίου, καρδία δὲ ἀσεβοῦς ἐκλείψει.
|
сребро` раждеже'но ја^зы'къ пра'веDнаго, срDце же нечести'выхъ и^ще'ꙁнетъ.
|
|
21
|
21
|
|
χείλη δικαίων ἐπίσταται ὑψηλά, οἱ δὲ ἄφρονες ἐν ἐνδείᾳ τελευτῶσιν.
|
ё^стны` пра'ведныхъ ё^мњ'ютъ высо'кая, а^ беꙁђмнїи же в нищетњ` скоnчава'ются”
|
|
22
|
22
|
|
εὐλογία Κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου· αὕτη πλουτίζει, καὶ οὐ μὴ προστεθῇ αὐτῇ λύπη ἐν καρδία.
|
Блsвенїе гн~е на главњ` пра'веднаго, сїе ѓ^богаща'етъ и^ не и%мать приложи'тися е^мђ печа'ль въ срDцы.
|
|
23
|
23
|
|
ἐν γέλωτι ἄφρων πράσσει κακά, ἡ δὲ σοφία ἀνδρὶ τίκτει φρόνησιν.
|
смњхъ беꙁђмныхъ твориT ꙁла'я, премђдрость же мђжеви ражда'етъ мђдрость.
|
|
24
|
24
|
|
ἐν ἀπωλείᾳ ἀσεβὴς περιφέρεται, ἐπιθυμία δὲ δικαίου δεκτή.
|
поги'бель нечести'выхъ прено'сится, жела'нїе пра'веднаго прїятно.
|
|
25
|
25
|
|
παραπορευομένης καταιγίδος ἀφανίζεται ἀσεβής, δίκαιος δὲ ἐκκλίνας σώζεται εἰς τὸν αἰῶνα.
|
приходя'щиy бђри нечесᲄи'выи и^щеꙁа'етъ, праведныи же ё^клони'вся поживе'тъ въ вњки.
|
|
26
|
26
|
|
ὥσπερ ὄμφαξ ὀδοῦσι βλαβερὸν καὶ καπνὸς ὄμμασιν, οὕτως παρανομία τοῖς χρωμένοις αὐτῇ.
|
ја%коже гро'здїе ꙁеле'ное па'коs ꙁђбо'мъ и^ ды'мъ ѓ^чи'ма, та'ко ꙁако'нопрестђпле'нїе творя'щимъ е&”
|
|
27
|
27
|
|
φόβος Κυρίου προστίθησιν ἡμέρας, ἔτη δὲ ἀσεβῶν ὀλιγωθήσεται.
|
Страхъ гн~ь прилага'етъ дн~и, дњла' же нечести'выхъ ё^маля'ются.
|
|
28
|
28
|
|
ἐγχρονίζει δικαίοις εὐφροσύνη, ἐλπὶς δὲ ἀσεβῶν ἀπολεῖται.
|
прибли'жится пра'ведныхъ весе'лїе, ё^пова'нїе же нечести'выхъ погибаеT.
|
|
29
|
29
|
|
ὀχύρωμα ὁσίου φόβος Κυρίου, συντριβὴ δὲ τοῖς ἐργαζομένοις κακά.
|
ё^твержде'нїе прпDбномђ бо'язнь гн~я, съкрђше'нїе творя'щиM ѕла'я.
|
|
30
|
30
|
|
δίκαιος εἰς τὸν αἰῶνα οὐκ ἐνδώσει, ἀσεβεῖς δὲ οὐκ οἰκήσουσι γῆν.
|
пра'ведникъ въ вњки не ѓ^слабњ'етъ. нечести'вїи же не населя'тъ ꙁемли`,
|
|
31
|
31
|
|
στόμα δικαίου ἀποστάζει σοφίαν, γλῶσσα δὲ ἀδίκου ἐξολεῖται.
|
ё^ста` пра'веднаго ка'плютъ премђдрость, ја^зы'кᲆ же непра'веDнаго погі'бнетъ.
|
|
32
|
32
|
|
χείλη ἀνδρῶν δικαίων ἀποστάζει χάριτας, στόμα δὲ ἀσεβῶν ἀποστρέφεται.
|
ё^ста` пра'ведныхъ ка'плюT блгDть, ё^ста же нечести'выхъ эTвраща'ются”
|
|
Κεφάλαιο 11
|
Глvа, а~і”
|
|
1
|
1
|
|
ΖΥΓΟΙ δόλιοι βδέλυγμα ἐνώπιον Κυρίου, στάθμιον δὲ δίκαιον δεκτὸν αὐτῷ.
|
Мњ'рила ле'стна мръзость преD гм~ъ, мњ'рило же пра'ведно прїатно е^мђ еs.
|
|
2
|
2
|
|
οὗ ἐὰν εἰσέλθῃ ὕβρις, ἐκεῖ καὶ ἀτιμία· στόμα δὲ ταπεινῶν μελετᾷ σοφίαν
|
и^дњже а^ще вни'детъ досажде'нїе, т^ђ и^ ё^коре'нїе, ё^ста' же смире'нныхъ поё^чаTся премђдрости. ё^мира'ющи пра'ведникъ ѓ^ставляеT попече'нїе, преDворђче'на же бђдетъ и^ наꙁнаменова` нечесᲄи'выX погибель.
|
|
3
|
3
|
|
ἀποθανὼν δίκαιος ἔλιπε μετάμελον, πρόχειρος δὲ γίνεται καὶ ἐπίχαρτος ἀσεβῶν ἀπώλεια.
|
кончи'на пра'выхъ наста'вит# и^хъ, и^ препина'нїе зако'нопрестђпникъ плени'тъ я&.
|
|
5
|
4
|
|
δικαιοσύνη ἀμώμους ὀρθοτομεῖ ὁδούς, ἀσέβεια δὲ περιπίπτει ἀδικίᾳ.
|
не ё^спњетъ и^мњнїе въ дн~ь ја%рости, пра'вда же и^ꙁба'вит# эT смр~ти.
|
|
6
|
5
|
|
δικαιοσύνη ἀνδρῶν ὀρθῶν ρύεται αὐτούς, τῇ δὲ ἀπωλείᾳ αὐτῶν ἁλίσκονται παράνομοι.
|
пра'вда непоро'чнаго и^спра'витъ пђти`, и^ беꙁчестїе ѓ^бы'идеT непра'вдђ.
|
|
7
|
6
|
|
τελευτήσαντος ἀνδρὸς δικαίου οὐκ ὄλλυται ἐλπίς, τὸ δὲ καύχημα τῶν ἀσεβῶν ὄλλυται.
|
пра'вда мђжїи пра'выхъ и^зба'витъ и^хъ, без#совњтїемъ же ё^ловля'ются ꙁако'нопрестђпнїи.
|
|
8
|
7
|
|
δίκαιος ἐκ θήρας ἐκδύνει, ἀντ᾿ αὐτοῦ δὲ παραδίδοται ὁ ἀσεβής.
|
скон#ча'вшђся мђжђ пра'веднђ не погибнетъ наде'жда, а^ похва'ла нечести'выхъ погибнетъ.
|
|
9
|
8
|
|
ἐν στόματι ἀσεβῶν παγὶς πολίταις, αἴσθησις δὲ δικαίων εὔοδος.
|
пра'ведныи ꙁ ло'вища и^ꙁонре'тъ, в негоже мњсᲄо предае'тся нечесᲄи'выи, ꙁако'н же нечести'въ потреби'тся.
|
|
10
|
9
|
|
ἐν ἀγαθοῖς δικαίων κατώρθωσε πόλις,
|
въ ё^стXњ ꙁаконопрестђпныX сњть гражDаноM, чю'в#ствїе же праведныхъ спњшно.
|
|
11
|
10
|
|
στόμασι δὲ ἀσεβῶν κατεσκάφη.
|
въ бл~гиX же праведныхъ и^спра'вится гра'дъ, в поги'бели нечести'выхъ ра'дость.
|
|
12
|
11
|
|
μυκτηρίζει πολίτας ἐνδεὴς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἡσυχίαν ἄγει.
|
въ блsвенїи` пра'веDныхъ въꙁнесе'тся граD, ё^сты' же нечести'выхъ раскопа'ется.
|
|
13
|
12
|
|
ἀνὴρ δίγλωσσος ἀποκαλύπτει βουλὰς ἐν συνεδρίῳ, πιστὸς δὲ πνοῇ κρύπτει πράγματα.
|
подража'етъ гража'ны скђдныи мђдростію, мQђ же мђдръ беꙁмо'лвїе въ'дитъ.
|
|
14
|
13
|
|
οἷς μὴ ὑπάρχει κυβέρνησις, πίπτουσιν ὥπερ φύλλα, σωτηρία δὲ ὑπάρχει ἐν πολλῇ βουλῇ.
|
мQђ дв^оја^ꙁыченъ эTкры'етъ совњты въ со'ньмищихъ, вњрныи же дх~омъ таи'тъ вещи.
|
|
15
|
14
|
|
πονηρὸς κακοποιεῖ ὅταν συμμίξῃ δικαίῳ, μισεῖ δὲ ἦχον ἀσφαλείας.
|
и^мже нњсть совњта' па'дђтся а^ки ли'ствїе, сп~сенїе же е^сть въ мно'ѕњ совњтњ.
|
|
16
|
15
|
|
γυνὴ εὐχάριστος ἐγείρει ἀνδρὶ δόξαν, θρόνος δὲ ἀτιμίας γυνὴ μισοῦσα δίκαια. πλούτου ὀκνηροὶ ἐνδεεῖς γίνονται, οἱ δὲ ἀνδρεῖοι ἐρείδονται πλούτῳ.
|
лђка'выи пронырђ'етъ е^гDа сᲆчета'ется с пра'веднымъ, ненави'дит же гла'са ё^твержде'на.
|
|
17
|
16
|
|
τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἀγαθὸν ποιεῖ ἀνὴρ ἐλεήμων, ἐξολλύει δὲ αὐτοῦ σῶμα ὁ ἀνελεήμων.
|
жена` блгDтна въꙁно'ситъ мђжђ сла'вы, прsтлъ же досажде'нїя ненави'дящи пра'вды. богаTства лњни'вїи скђдни быва'ютъ, въстан#ни'вїи же ё^тверьжDа'ют# богаTствомъ дш~а своя.
|
|
18
|
17
|
|
ἀσεβεῖς ποιεῖ ἔργα ἄδικα, σπέρμα δὲ δικαίων μισθὸς ἀληθείας.
|
блгDть тво'риT мђ'жъ млsтивъ, раздрђша'етъ же тњло свое немлsтивыи.
|
|
19
|
18
|
|
υἱὸς δίκαιος γεννᾶται εἰς ζωήν, διωγμὸς δὲ ἀσεβοῦς εἰς θάνατον.
|
нечесᲄи'выи тво'ритᲆ дњла непрїа'ꙁнена, сњмя пра'ведныхъ м#зда` и%стин#ны.
|
|
20
|
19
|
|
βδέλυγμα Κυρίῳ διεστραμμέναι ὁδοί, προσδεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν.
|
сн~ъ пра'веденъ ражDа'ется въ жи'знь, гоне'нїе же нечести'выхъ въ смр~ть.
|
|
21
|
20
|
|
χειρὶ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὁ δὲ σπείρων δικαιοσύνην λήψεται μισθὸν πιστόν.
|
ме'рꙁостны гв~и раZвраще'нны пђтїе, прїятни же и^мъ вси` непоро'чнїи въ пђте'хъ свои^хъ.
|
|
22
|
21
|
|
ὥσπερ ἐνώτιον ἐν ρινὶ ὑός, οὕτως γυναικὶ κακόφρονι κάλλος.
|
в рђкђ рђцњ вложь непра'ведне не бђдетъ беꙁ мђкъ ѕлы'хъ, сњявыи же сњмя прїимет# м#здђ вњрнђ.
|
|
23
|
22
|
|
ἐπιθυμία δικαίων πᾶσα ἀγαθή, ἐλπὶς δὲ ἀσεβῶν ἀπολεῖται.
|
ја%коже ё^серя'зь злаT в но'ꙁдрехъ свинїи, та'коже и^ женњ` ѕлоё'мнњ лњпота`.
|
|
24
|
23
|
|
εἰσὶν οἳ τὰ ἴδια σπείροντες πλείονα ποιοῦσιν, εἰσὶ δὲ καὶ οἳ συνάγοντες ἐλαττονοῦνται.
|
жела'нїе пра'ведныхъ вс^е бл~го, наде'жда же нечестивыхъ поги'бнетъ”
|
|
25
|
24
|
|
ψυχὴ εὐλογουμένη πᾶσα ἁπλῆ, ἀνὴρ δὲ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων.
|
Сђть и^же своя` сњющеи мно'жае тво'рятъ, сђть и^ събира'ющеи тђ`ждя скђдни. вся'ка
|
|
26
|
25
|
|
ὁ συνέχων σῖτον ὑπολείποιτο αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν, εὐλογίαν δὲ εἰς κεφαλὴν τοῦ μεταδιδόντος.
|
дш~а блsвена про'ста, мђж# же ја%ръ не бл~гоѓ%браꙁенъ.
|
|
27
|
26
|
|
τεκταινόμενος ἀγαθὰ ζητεῖ χάριν ἀγαθήν, ἐκζητοῦντα δὲ κακά, καταλήψεται αὐτόν.
|
съдръжа'и пшени'цђ прокля'тъ людми`, блsвенїе же гн~е на главњ` подаю'щемђ”
|
|
28
|
27
|
|
ὁ πεποιθὼς ἐπὶ πλούτῳ οὗτος πεσεῖται, ὁ δὲ ἀντιλαμβανόμενος δικαίων οὗτος ἀνατελεῖ.
|
Творя'и бл~гая и%щет# блгDти до'бры, вꙁы'щђщего же ѕл^а ѕло` пости'гнет# е^го.
|
|
29
|
28
|
|
ὁ μὴ συμπεριφερόμενος τῷ ἑαυτοῦ οἴκῳ κληρονομήσει ἄνεμον, δουλεύσει δὲ ἄφρων φρονίμῳ.
|
надњя'ися на бога'т#ство свое ё^паде'тъ, и^ застђпа'яи пра'вдђ то'и въс#сїя'етъ.
|
|
30
|
29
|
|
ἐκ καρποῦ δικαιοσύνης φύεται δένδρον ζωῆς, ἀφαιροῦνται δὲ ἄωροι ψυχαὶ παρανόμων.
|
не сматря'яи своеh до'мђ наслњ'дитъ вњтры, порабо'тае^т же беꙁђменъ мђдрђ.
|
|
31
|
30
|
|
εἰ ὁ μὲν δίκαιος μόλις σώζεται, ὁ ἀσεβὴς καὶ ἁμαρτωλὸς ποὺ φανεῖται;
|
эT пло'дA пра'вдњ проꙁяба'етъ древо живота`, эTе'млют же ся безгода` дш~и зако'нопрестђпникъ.
|
|
Κεφάλαιο 12
|
Глvа, в~і”
|
|
1
|
1
|
|
Ο ἀγαπῶν παιδείαν, ἀγαπᾷ αἴσθησιν, ὁ δὲ μισῶν ἐλέγχους ἄφρων.
|
Любя'и накаꙁа'нїе лю'битъ чю'в#ствїе, а^ ненавидя'и ѓ^бличе'нїя безђмеn.
|
|
2
|
2
|
|
κρείσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ Κυρίῳ, ἀνὴρ δὲ παράνομος παρασιωπηθήσεται.
|
лђче ѓ^брњты'и блгDть эT г~а, мђжъ же ꙁако'нопрестђпеn забвенъ бђдетъ”
|
|
3
|
3
|
|
οὐ κατορθώσει ἄνθρωπος ἐξ ἀνόμου, αἱ δὲ ρίζαι τῶν δικαίων οὐκ ἐξαρθήσονται.
|
Не и^спра'вится чл~къ эT ꙁако'нопрестђ'пникъ, ко'ренїя же пра'ведныхъ не эTи'мђтся.
|
|
4
|
4
|
|
γυνὴ ἀνδρεία στέφανος τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς· ὥσπερ δὲ ἐν ξύλῳ σκώληξ, οὕτως ἄνδρα ἀπόλλυσι γυνὴ κακοποιός.
|
жена` раꙁђми'ва вњне'ць мђжђ свое^мђ, ја%коже че'рвь въ дре'вњ, та'коy погђбитъ мђжа жена` любодњ'ица.
|
|
5
|
5
|
|
λογισμοὶ δικαίων κρίματα, κυβερνῶσι δὲ ἀσεβεῖς δόλους.
|
мы'сль пра'ведныхъ сђдъ, совњты же нечести'выX льсти'вы.
|
|
6
|
6
|
|
λόγοι ἀσεβῶν δόλιοι, στόμα δὲ ὀρθῶν ρύσεται αὐτούς.
|
словеса` нечести'выхъ льсти'вы, ё^ста' же пра'ва и^ꙁба'вятся.
|
|
7
|
7
|
|
οὗ ἐὰν στραφῇ ὁ ἀσεβής, ἀφανίζεται, οἶκοι δὲ δικαίων παραμένουσι.
|
и^дњже ѓ^брати'тся нечести'выи и^сче'знетъ, хра'ми же пра'ведныхъ пребыва'юT.
|
|
8
|
8
|
|
στόμα συνετοῦ ἐγκωμιάζεται ὑπὸ ἀνδρός, νωθροκάρδιος δὲ μυκτηρίζεται.
|
ё^ста` раꙁђмнаго хвали'ма быва'юT эT мђжа, слабосе'рдъ же порђга'нъ бђдетъ.
|
|
9
|
9
|
|
κρείσσων ἀνὴρ ἐν ἀτιμίᾳ δουλεύων ἑαυτῷ ἢ τιμὴν ἑαυτῷ περιτιθεὶς καὶ προσδεόμενος ἄρτου.
|
добрњи мђжъ беꙁъ че'сти себњ слђжа`, ниже и^же че'сть себњ ѓ^блага'етъ, и^ лише'нъ бђдетъ хлњба.
|
|
10
|
10
|
|
δίκαιος οἰκτείρει ψυχὰς κτηνῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ σπλάγχνα τῶν ἀσεβῶν ἀνελεήμονα.
|
пра'ведникъ ми'лђетъ дш~а ско'тъ свои^хъ, ё^тро'ба же нечести'выхъ беꙁъми'лостивна.
|
|
11
|
11
|
|
ὁ ἐργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐμπλησθήσεται ἄρτων, οἱ δὲ διώκοντες μάταια ἐνδεεῖς φρενῶν. 11α ὅς ἐστιν ἡδὺς ἐν οἴνων διατριβαῖς, ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ὀχυρώμασι καταλείψει ἀτιμίαν.
|
дњлаяй свою ꙁе'млю насы' тятся хлњба, гоня'щеи сђ'етнаа скђдны ё^мо'мъ. и^же е^сть сла'щь въ винњ` пребыва'ти, въ свои^хъ тве'рдехъ ѓ^ста'виT досажде'нїе.
|
|
12
|
12
|
|
ἐπιθυμίαι ἀσεβῶν κακαί, αἱ δὲ ρίζαι τῶν εὐσεβῶν ἐν ὀχυρώμασι.
|
жела'нїя нечести'выхᲆ ѕла`, а^ ко'ренїя бл~гихъ въ тве'рдеX”
|
|
13
|
13
|
|
δι᾿ ἁμαρτίαν χειλέων ἐμπίπτει εἰς παγίδας ἁμαρτωλός, ἐκφεύγει δὲ ἐξ αὐτῶν δίκαιος. 13α ὁ βλέπων λεῖα ἐλεηθήσεται, ὁ δὲ συναντῶν ἐν πύλαις ἐκθλίψει ψυχάς.
|
за грњхъ ё^стнђ` в#падетъ в сњти грњшникъ, и^ꙁбњжит же эT нихъ пра'ведникъ. гляда'яи гла'дко поми'лованъ бђдетъ, а^ срњта'яи въ вра'тњхъ ѓ^скорби'тъ дш~а.
|
|
14
|
14
|
|
ἀπὸ καρπῶν στόματος ψυχὴ ἀνδρὸς πλησθήσεται ἀγαθῶν, ἀνταπόδομα δὲ χειλέων αὐτοῦ δοθήσεται αὐτῷ.
|
эT пло'дA ё^стнђ` дш~а мђжђ напо'лнится бл~гихъ, възданїе же ё%стъ е^го да'сться е^мђ,
|
|
15
|
15
|
|
ὁδοὶ ἀφρόνων ὀρθαὶ ἐνώπιον αὐτῶν, εἰσακούει δὲ συμβουλίας σοφός.
|
пђти` бђꙁђмныхъ пра'ви предъ ни'ми. послђшае^тъ совњта мђдрыи,
|
|
16
|
16
|
|
ἄφρων αὐθημερὸν ἐξαγγέλλει ὀργὴν αὐτοῦ, κρύπτει δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀτιμίαν ἀνὴρ πανοῦργος.
|
беꙁђмныи же въ прь'выи дн~ь и^сповњсть гнњвъ свои, досажде'нїе же свое таи'тъ мђдрыи,
|
|
17
|
17
|
|
ἐπιδεικνυμένην πίστιν ἀπαγγέλλει δίκαιος, ὁ δὲ μάρτυς τῶν ἀδίκων δόλιος.
|
и^ ја^вле'нђ вњрђ и^сповњда'етъ пра'ведныи, а^ свидњтель непра'ведныхъ льсти'въ.
|
|
18
|
18
|
|
εἰσὶν οἳ λέγοντες τιτρώσκουσι μαχαίρᾳ, γλῶσσαι δὲ σοφῶν ἰῶνται.
|
сђть гл~ющїи, ја%ꙁвы тво'рятъ ја%ко ме'чи, ја^ꙁы'к же премђдрыхъ и^сцеля'ютъ.
|
|
19
|
19
|
|
χείλη ἀληθινὰ κατορθοῖ μαρτυρίαν, μάρτυς δὲ ταχὺς γλῶσσαν ἔχει ἄδικον.
|
ё^стны` и%стинны и^справля'ютъ свњдњтельство, свњдњтель же ско'ръ ја^зы'къ непра'веденъ
|
|
20
|
20
|
|
δόλος ἐν καρδίᾳ τεκταινομένου κακά, οἱ δὲ βουλόμενοι εἰρήνην εὐφρανθήσονται.
|
е^сть въ срDци кђ'ющемђ ѕла'а, хоᲄя'щеи же мирђ въꙁвеселяTся.
|
|
21
|
21
|
|
οὐκ ἀρέσει τῷ δικαίῳ οὐδὲν ἄδικον, οἱ δὲ ἀσεβεῖς πλησθήσονται κακῶν.
|
не годњ е^сᲄь пра'ведномђ ничтоy непра'ведно, нечести'вїи же и^спо'лняTся зо'лъ.
|
|
22
|
22
|
|
βδέλυγμα Κυρίῳ χείλη ψευδῆ, ὁ δὲ ποιῶν πίστεις δεκτὸς παρ᾿ αὐτῷ.
|
мръзость гв~и ё^стны` льсти'выя, творя'и же вњрно прїятенъ е^мђ”
|
|
23
|
23
|
|
ἀνὴρ συνετὸς θρόνος αἰσθήσεως, καρδία δὲ ἀφρόνων συναντήσεται ἀραῖς.
|
Мђжъ раꙁђми'въ прsтлъ чю'въствїю, срDце же беꙁђмныхъ ё^т#кнется въ клятваX.
|
|
24
|
24
|
|
χεὶρ ἐκλεκτῶν κρατήσει εὐχερῶς, δόλιοι δὲ ἔσονται ἐν προνομῇ.
|
рђка и^ꙁбра'нныхъ ё^дръжи'тъ ё^доb льсти'вїи же бђдђтъ въ плњне'нїе.
|
|
25
|
25
|
|
φοβερὸς λόγος καρδίαν ταράσσει ἀνδρὸς δικαίου, ἀγγελία δὲ ἀγαθὴ εὐφραίνει αὐτόν.
|
стра'шно слово срDце мђжђ пра'веднђ смђща'ет#, вњсть же бл~га веселиT и&.
|
|
26
|
26
|
|
ἐπιγνώμων δίκαιος ἑαυτοῦ φίλος ἔσται, αἱ δὲ γνῶμαι τῶν ἀσεβῶν ἀνεπιεικεῖς. ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται κακὰ ἡ δὲ ὁδὸς τῶν ἀσεβῶν πλανήσει αὐτούς.
|
раꙁђми'въ пра'ведникъ себњ дрђгъ бђдетъ, во'ля же нечести'выхъ беZ смотре'нїя. съгрњша'ющей пости'гнђтъ зла'я, пђть же нечести'выX прельсти'тъ я&.
|
|
27
|
27
|
|
οὐκ ἐπιτεύξεται δόλιος θήρας, κτῆμα δὲ τίμιον ἀνὴρ καθαρός.
|
не ё^лђчитъ льсᲄи'выи лови'твы, стяжа'нїе же добро` мђжъ бл~гъ”
|
|
28
|
28
|
|
ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης ζωή, ὁδοὶ δὲ μνησικάκων εἰς θάνατον.
|
В пђте'хъ пра'ведныX живо'тъ, пђтїе же враждђ'ющихъ въ смр~ть”
|
|
Κεφάλαιο 13
|
Глvа, г~і”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΟΣ πανοῦργος ὑπήκοος πατρί, υἱὸς δὲ ἀνήκοος ἐν ἀπωλείᾳ.
|
Сн~ъ хђдо'женъ послђшли'въ эTц~ђ, сн~ъ же ѓ^слђшли'въ поги'бель.
|
|
2
|
2
|
|
ἀπὸ καρπῶν δικαιοσύνης φάγεται ἀγαθός, ψυχαὶ δὲ παρανόμων ὀλοῦνται ἄωροι.
|
эT плоD пра'веDнаго снњсть сн~ъ бл~гъ, дш~а же зако'нопресᲄђпникъ гибнTђ беꙁъ го'да.
|
|
3
|
3
|
|
ὃς φυλάσσει τὸ ἑαυτοῦ στόμα, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, ὁ δὲ προπετὴς χείλεσι πτοήσει ἑαυτόν.
|
и^же храниT своя ё^ста` блюде'тъ свою` дш~ђ, а^ не ѓ^паси'выи ё^стна'ма ё^страши'тъ себе`.
|
|
4
|
4
|
|
ἐν ἐπιθυμίαις ἐστὶ πᾶς ἀεργός, χεῖρες δὲ ἀνδρείων ἐν ἐπιμελείᾳ.
|
въ по'хотехъ е^сть всякъ нетя'гᲆ, рђки же въстанъливыX вᲆ прилежа'нїи.
|
|
5
|
5
|
|
λόγον ἄδικον μισεῖ δίκαιος, ἀσεβὴς δὲ αἰσχύνεται καὶ οὐχ ἕξει παρρησίαν.
|
словесе непра'веDна ненави'дитᲆ пра'веDникъ, нечьсти'выи же стыдиTся и^ не и'мать дръꙁнове'нїя.
|
|
7
|
6
|
|
εἰσὶν οἱ πλουτίζοντες ἑαυτοὺς μηδὲν ἔχοντες, καί εἰσιν οἱ ταπεινοῦντες ἑαυτοὺς ἐν πολλῷ πλούτῳ.
|
пра'вда съхрани'тъ беZзлоби'выя, нечьсти'ваy бляди'ва тво'ритъ грᲇхъ”
|
|
8
|
7
|
|
λύτρον ἀνδρὸς ψυχῆς ὁ ἴδιος πλοῦτος, πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν.
|
Сђть богатя'ще себе` ничесоже и^мђще, и^ сђть смиря'ющеся въ мно'ѕњ богаTствњ”
|
|
9
|
8
|
|
φῶς δικαίοις διαπαντός, φῶς δὲ ἀσεβῶν σβέννυται. 9α ψυχαὶ δόλιαι πλανῶνται ἐν ἁμαρτίαις, δίκαιοι δὲ οἰκτείρουσι καὶ ἐλεοῦσι.
|
И$ꙁбавле'нїе мђ'жђ дш~и свое е^го бога'тьство, ни'щїи же не посᲄоиT въ ꙁапрњще'нїи.
|
|
10
|
9
|
|
κακὸς μεθ᾿ ὕβρεως πράσσει κακά, οἱ δὲ ἑαυτῶν ἐπιγνώμονες σοφοί.
|
свњтъ пра'веDникоM прsно, свњтъ же нечьсти'выхъ ё^гаснетъ” дш~а же льсти'выхъ блђ'дяT въ грњсњхъ, пра'веднїи же щедрђ'ют# и^ ми'лђютъ.
|
|
11
|
10
|
|
ὕπαρξις ἐπισπουδαζομένη μετὰ ἀνομίας ἐλάσσων γίνεται, ὁ δὲ συνάγων ἑαυτῷ μετ᾿ εὐσεβείας πληθυνθήσεται· δίκαιος οἰκτείρει καὶ κιχρᾷ.
|
ѕлы'и же съ досажде'нїеM тво'ритъ ѕла'я, себњ же разђмњ'ющїи премђ'дрїи сђть”
|
|
12
|
11
|
|
κρείσσων ἐναρχόμενος βοηθῶν καρδίᾳ τοῦ ἐπαγγελλομένου καὶ εἰς ἐλπίδα ἄγοντος· δένδρον γὰρ ζωῆς ἐπιθυμία ἀγαθή.
|
И$мњнїе поспњшно съ безаконїемъ ё^мале'нно быва'етъ, собира'яи же себњ съ бл~гочестїемъ и^зобилитъ” Пра'веDныи щедри'тъ и^ да'етъ,
|
|
13
|
12
|
|
ὃς καταφρονεῖ πράγματος, καταφρονηθήσεται ὑπ᾿ αὐτοῦ· ὁ δὲ φοβούμενος ἐντολήν, οὗτος ὑγιαίνει. 13α υἱῷ δολίῳ οὐδὲν ἔσται ἀγαθόν, οἰκέτῃ δὲ σοφῷ εὔοδοι ἔσονται πράξεις, καὶ κατευθυνθήσεται ἡ ὁδὸς αὐτοῦ.
|
лђче есть подвиѕа'ти срDце ѓ^браща'ющеся, и^ на ё^пова'нїе ведђщ'е, дре'во б^о животно е^сть жела'нія до'бра.
|
|
14
|
13
|
|
νόμος σοφοῦ πηγὴ ζωῆς, ὁ δὲ ἄνους ὑπὸ παγίδος θανεῖται.
|
и^же не послђша'етъ ве'щи и^ ве'щь не послђш'аетъ е^го, а^ боя'ися за'повњди се'и ꙁдраvствђетъ”
|
|
15
|
14
|
|
σύνεσις ἀγαθὴ δίδωσι χάριν, τὸ δὲ γνῶναι νόμον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς, ὁδοὶ δὲ καταφρονούντων ἐν ἀπωλείᾳ.
|
Сн~ђ лђка'вомђ ничтоy е^сть бл~го, рабђ же мђдрђ поспњюTся дњ'ла въ бл~гое, і^ и^справя'тся е^мђ пђтїе е^го.
|
|
16
|
15
|
|
πᾶς πανοῦργος πράσσει μετὰ γνώσεως, ὁ δὲ ἄφρων ἐξεπέτασεν ἑαυτοῦ κακίαν.
|
за'повњди мђдрђ и^сточ#никъ живота`, несмысляи же эT сњти ё%мретᲆ.
|
|
17
|
16
|
|
βασιλεὺς θρασὺς ἐμπεσεῖται εἰς κακά, ἄγγελος δὲ σοφὸς ρύσεται αὐτόν.
|
раꙁђмъ бл~гъ да'етᲆ блгDть, разђмњти же зако'нъ мы'сли е^сть бл~ги, пђтїе же ниꙁъмђдрђ'ющихъ въ погибели.
|
|
18
|
17
|
|
πενίαν καὶ ἀτιμίαν ἀφαιρεῖται παιδεία, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους δοξασθήσεται.
|
ра'бъ хђдоh дњ'етъ с ра'ꙁђмомъ, беꙁђмныи же и^сходатаитъ себњ мђ'кђ”
|
|
19
|
18
|
|
ἐπιθυμίαι εὐσεβῶν ἡδύνουσι ψυχήν, ἔργα δὲ ἀσεβῶν μακρὰν ἀπὸ γνώσεως.
|
Цр~ь дръзъ въпадетъ въ ѕло, совњт же мђдрыхъ и^ꙁба'витъ е^го.
|
|
20
|
19
|
|
ὁ συμπορευόμενος σοφοῖς σοφὸς ἔσται, ὁ δὲ συμπορευόμενος ἄφροσι γνωσθήσεται.
|
нищета и^ беꙁъчестїе эTе'млетъ наказанїе, храня'и же ѓ^бличенїе просла'виTся”
|
|
21
|
20
|
|
ἁμαρτάνοντας καταδιώξεται κακά, τοὺς δὲ δικαίους καταλήψεται ἀγαθά.
|
Жела'нїя бл~говњрныхъ наслаждаюT дш~ђ, дњ'ла же нечьсти'выхъ дале'че эT ра'ꙁђма”
|
|
22
|
21
|
|
ἀγαθὸς ἀνὴρ κληρονομήσει υἱοὺς υἱῶν, θησαυρίζεται δὲ δικαίοις πλοῦτος ἀσεβῶν.
|
Ходя'и же съ премђдрыM премђ'дръ бђдетъ, а^ ходя'и же съ безђмными позна'нъ бђдетъ.
|
|
23
|
22
|
|
δίκαιοι ποιήσουσιν ἐν πλούτῳ ἔτη πολλά, ἄδικοι δὲ ἀπολοῦνται συντόμως.
|
съгрњша'ющая пости'гнеT ѕл^о, а^ пра'веDныя же пости'гнђтъ бл~гая”
|
|
24
|
23
|
|
ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας μισεῖ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει.
|
Бл~гъ мђжъ наслњ'дитъ сн~ы сн~овъ, щади'т же ся правеDнымъ богатество нечьсти'выX”
|
|
25
|
24
|
|
δίκαιος ἔσθων ἐμπιπλᾷ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, ψυχαὶ δὲ ἀσεβῶν ἐνδεεῖς.
|
ПравеDнїи скончаю^т# въ бога'тьствњ лњта мно'га, нечести'вїи же поги'бнђтъ въско'рњ”
|
|
Κεφάλαιο 14
|
Глvа, д~і”
|
|
1
|
1
|
|
ΣΟΦΑΙ γυναῖκες ᾠκοδόμησαν οἴκους, ἡ δὲ ἄφρων κατέσκαψε ταῖς χερσὶν αὐτῆς.
|
Премђ'дрыя же'ны соꙁда'ша хра'мы, а^ беꙁђмныя раскопа'ша рђка'ма свои^ма”
|
|
2
|
2
|
|
ὁ πορευόμενος ὀρθῶς φοβεῖται τὸν Κύριον, ὁ δὲ σκολιάζων ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἀτιμασθήσεται.
|
Ходя'и пра'во бои'тся г~а, а ѓ^строптеваяи пђти` своя` ё^коре'нъ бђ'детъ”
|
|
3
|
3
|
|
ἐκ στόματος ἀφρόνων βακτηρία ὕβρεως, χείλη δὲ σοφῶν φυλάσσει αὐτούς.
|
И$ꙁъ ё^стъ безђмныхъ же'ѕлъ досажде'нїя, ё^стны же правеDныхъ храняT себе`”
|
|
4
|
4
|
|
οὗ μή εἰσι βόες, φάτναι καθαραί· οὗ δὲ πολλὰ γεννήματα, φανερὰ βοὸς ἰσχύς.
|
И$дњже нњсть воловъ ја%сли празDны, а^ и^дњже жи'та мно'га ја%вњ волђ` крњпость”
|
|
5
|
5
|
|
μάρτυς πιστὸς οὐ ψεύδεται, ἐκκαίει δὲ ψευδῆ μάρτυς ἄδικος.
|
Свњдњтель вњренъ не лжеT, раждиѕа'етъ же л#жа свњдњтель неправеденъ.
|
|
6
|
6
|
|
ζητήσεις σοφίαν παρὰ κακοῖς καὶ οὐχ εὑρήσεις, αἴσθησις δὲ παρὰ φρονίμοις εὐχερής.
|
въꙁы'щеши премђдрости въ ꙁлы'хъ и^ не ѓ^бря'щеши е^я`, чю'вство же эT мђдрыхъ ё^до'бно”
|
|
7
|
7
|
|
πάντα ἐναντία ἀνδρὶ ἄφρονι, ὅπλα δὲ αἰσθήσεως χείλη σοφά.
|
Вс^я проти'вна сђть мђже`ви безђмнђ, ѓ^рђ'жїе же чю'в#ствїю ё^стны премђдрыхъ”
|
|
8
|
8
|
|
σοφία πανούργων ἐπιγνώσεται τὰς ὁδοὺς αὐτῶν, ἄνοια δὲ ἀφρόνων ἐν πλάνῃ.
|
Премђ'дрость хђдо'гихъ раꙁђмњетъ пђти и^хъ, ненакаꙁа'нїе же нечьсти'выхᲆ лестно”
|
|
9
|
9
|
|
οἰκίαι παρανόμων ὀφειλήσουσι καθαρισμόν, οἰκίαι δὲ δικαίων δεκταί.
|
домо'ве беꙁако'нныхъ длъжнђ'ютъ ѓ^цњщенїя, домове же правеDныхъ прїя'тни”
|
|
10
|
10
|
|
καρδία ἀνδρὸς αἰσθητική, λυπηρὰ ψυχὴ αὐτοῦ· ὅταν δὲ εὐφραίνηται, οὐκ ἐπιμίγνυται ὕβρει.
|
СрDце мђж'ђ чю'вствено ѓслабля'ет# дш~ђ е^го, е^гда' же веселиTся не примњша'ется печа'ль досажде'нїя”
|
|
11
|
11
|
|
οἰκίαι ἀσεβῶν ἀφανισθήσονται, σκηναὶ δὲ κατορθούντων στήσονται.
|
домо'ве же нечьсти'выхъ и^ꙁчезнђтъ, скровища же и^справля'ющиX пребыва'ютъ”
|
|
12
|
12
|
|
ἔστιν ὁδός, ἣ δοκεῖ παρὰ ἀνθρώποις ὀρθὴ εἶναι, τὰ δὲ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθμένα ᾄδου.
|
Є/сть пђть и^же мни'тся чл~комъ пра'въ быти, послDњнњя же е^го прїидTђ во дно а%дђ.
|
|
13
|
13
|
|
ἐν εὐφροσύναις οὐ προσμίγνυται λύπη, τελευταῖα δὲ χαρὰ εἰς πένθος ἔρχεται.
|
къ весе'лїемъ не прилагаеTся печа'ль, кончи'на же ра'дости въ пла'чь прихо'дитъ”
|
|
14
|
14
|
|
τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν πλησθήσεται θρασυκάρδιος, ἀπὸ δὲ τῶν διανοημάτων αὐτοῦ ἀνὴρ ἀγαθός.
|
Пђтїи свои^хъ насы'тиTся дръзосердъ, эT ꙁамышленїя же своеh мђж'ъ бл~гъ”
|
|
15
|
15
|
|
ἄκακος πιστεύει παντὶ λόγῳ, πανοῦργος δὲ ἔρχεται εἰς μετάνοιαν.
|
Неꙁлоби'въ вњ'рђ и^метъ вся'комђ словеси`, кова'рен же прихо'дитъ в покаа'нїе”
|
|
16
|
16
|
|
σοφὸς φοβηθεὶς ἐξέκλινεν ἀπὸ κακοῦ, ὁ δὲ ἄφρων ἑαυτῷ πεποιθὼς μίγνυται ἀνόμῳ.
|
Премђдръ ё^боа'вся ё^кло'ниTся эT ꙁла, а^ безђмныи надњя'вся себњ смњша'ется съ беꙁако'нными”
|
|
17
|
17
|
|
ὀξύθυμος πράσσει μετὰ ἀβουλίας, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος πολλὰ ὑποφέρει.
|
На'глодђшенъ мђ'жъ беꙁъ совњта тво'ритъ, мQђ же мђдръ длъготръпитъ”
|
|
18
|
18
|
|
μεριοῦνται ἄφρονες κακίαν, οἱ δὲ πανοῦργοι κρατήσουσιν αἰσθήσεως.
|
Раꙁдњля'ютъ беꙁђмнїи ѕло'бђ, ковар#ни же ё^дръжа'тъ чю'в#ствїе”
|
|
19
|
19
|
|
ὀλισθήσουσι κακοὶ ἔναντι ἀγαθῶν, καὶ ἀσεβεῖς θεραπεύσουσι θύρας δικαίων.
|
Въсполъзнђтся ѕлїи прDе бл~гими и нечестивїи послђжатъ при две'рахᲆ пра'веDныX”
|
|
20
|
20
|
|
φίλοι μισήσουσι φίλους πτωχούς, φίλοι δὲ πλουσίων πολλοί.
|
дрђѕи въꙁненави'дятъ дрђги ни'щїа, дрђѕи же бога'тымъ мно'ѕи”
|
|
21
|
21
|
|
ὁ ἀτιμάζων πένητας ἁμαρτάνει, ἐλεῶν δὲ πτωχοὺς μακαριστός.
|
Оу^коря'яи ё^богаго съгрњшиT, милђяи же ни'щаго бл~женъ”
|
|
22
|
22
|
|
πλανώμενοι τεκταίνουσι κακά, ἔλεον δὲ καὶ ἀλήθειαν τεκταίνουσιν ἀγαθοί. οὐκ ἐπίστανται ἔλεον καὶ πίστιν τέκτονες κακῶν, ἐλεημοσύναι δὲ καὶ πίστεις παρὰ τέκτοσιν ἀγαθοῖς.
|
Блђдя'ще непра'веDнїи дњ'лаюT ѕлая, млsть же і^ и'стиннђ дњ'лаюT бла'ѕїи” Не свњдя'тъ млsти і^ и'стинны дњ'лателе ѕло'мъ, млsтыни же и^ вᲇра претворя'ютъ бл~гимъ
|
|
23
|
23
|
|
ἐν παντὶ μεριμνῶντι ἔνεστι περισσόν, ὁ δὲ ἡδὺς καὶ ἀνάλγητος ἐν ἐνδείᾳ ἔσται.
|
ѓ^ всемъ пекђщися е^ді'но е^сть бл~го, и^ слащїи и^ безъ печа'ли въ ѓ^скђде'нїи бђ'дет#”
|
|
24
|
24
|
|
στέφανος σοφῶν πλοῦτος αὐτῶν, ἡ δὲ διατριβὴ ἀφρόνων κακή.
|
Вњнецъ премђ'дрыхъ бога'тьствїе и^хъ, жи'тїе же беꙁђмныхъ ѕл^о”
|
|
25
|
25
|
|
ρύσεται ἐκ κακῶν ψυχὴν μάρτυς πιστός, ἐκκαίει δὲ ψεύδη δόλιος.
|
Изба'витъ ѕлђ` дш~ђ свњдњтель вњренъ, ражDиѕаеT л#жа свњдњтель льсти'въ”
|
|
26
|
26
|
|
ἐν φόβῳ Κυρίου ἐλπὶς ἰσχύος, τοῖς δὲ τέκνοις αὐτοῦ καταλείπει ἔρεισμα.
|
Въ стра'сњ гн~и ё^пова'нїе крњпости, ча'домъ же свои^мъ ѓ^ста'виT ё^твръженїе ми'рђ”
|
|
27
|
27
|
|
πρόσταγμα Κυρίου πηγὴ ζωῆς, ποιεῖ δὲ ἐκκλίνειν ἐκ παγίδος θανάτου.
|
СтраX гн~ь и^сто'чникъ животен#, тво'риT же ё^кланя'тися эT сњти смр~тныя”
|
|
28
|
28
|
|
ἐν πολλῷ ἔθνει δόξα βασιλέως, ἐν δὲ ἐκλείψει λαοῦ συντριβὴ δυνάστου.
|
Въ мно'ѕњ ја^ꙁы'цњ сла'ва цр~ю`, въ ѓ^скђдњнїи же люDстњ съкрђше'нїе си'л#номђ”
|
|
29
|
29
|
|
μακρόθυμος ἀνὴρ πολὺς ἐν φρονήσει, ὁ δὲ ὀλιγόψυχος ἰσχυρῶς ἄφρων.
|
Тръпели'въ мђж'ъ мно'гъ въ мђдрости, а^ ма'лодђшенъ крњпок# беꙁђма`”
|
|
30
|
30
|
|
πραΰθυμος ἀνὴρ καρδίας ἰατρός, σὴς δὲ ὀστέων καρδία αἰσθητική.
|
Крњпкодђшенъ мQђ срDцђ вра'чь, червъ же ко'стемъ срDце чювствено”
|
|
31
|
31
|
|
ὁ συκοφαντῶν πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, ὁ δὲ τιμῶν αὐτὸν ἐλεεῖ πτωχόν.
|
ѓ^клевета'яи ё^богаh раꙁдража'етъ сътво'ршаго и&, а^ и'же чтетъ и^ ми'лђетъ ни'щаго чте'тъ сътво'ршаго и&”
|
|
32
|
32
|
|
ἐν κακίᾳ αὐτοῦ ἀπωσθήσεται ἀσεβής, ὁ δὲ πεποιθὼς τῇ ἑαυτοῦ ὁσιότητι δίκαιος.
|
Зло'бою свое'ю эTринется нечести'выи, надњя'и же ся въ г~а свои^мъ прпDбїемъ пра'веденᲆ”
|
|
33
|
33
|
|
ἐν καρδίᾳ ἀγαθῇ ἀνδρὸς ἀναπαύσεται σοφίᾳ, ἐν δὲ καρδίᾳ ἀφρόνων οὐ διαγινώσκεται.
|
Въ срDцы бла'ѕњ мђж'ђ почива'етᲆ премђдрость, въ срDци же беꙁђмнњ не поꙁна'ется”
|
|
34
|
34
|
|
δικαιοσύνη ὑψοῖ ἔθνος, ἐλασσονοῦσι δὲ φυλὰς ἁμαρτίαι.
|
Пра'вда възно'ситъ племя`, ё^маля'ют же ся лю'дїе грњхи`.
|
|
35
|
35
|
|
δεκτὸς βασιλεῖ ὑπηρέτης νοήμων, τῇ δὲ ἑαυτοῦ εὐστροφίᾳ ἀφαιρεῖται ἀτιμίαν.
|
прїя'тъ быва'етᲆ цр~емъ слђга` раꙁђменъ, свои^м же бл~гоѓ^браще'нїемъ эTи^метъ досажденїе.
|
|
Κεφάλαιο 15
|
Глvа, е~і”
|
|
1
|
1
|
|
ΟΡΓΗ ἀπόλλυσι καὶ φρονίμους, ἀπόκρισις δὲ ὑποπίπτουσα ἀποστρέφει θυμόν, λόγος δὲ λυπηρὸς ἐγείρει ὀργάς.
|
гнњв# гђби'тъ и^ мђдрыя, эTвњт же смиренъ эTи'метъ ја%рость” Сло'во же'стоко въꙁдви'жетᲆ гнњвъ.
|
|
2
|
2
|
|
γλῶσσα σοφῶν καλὰ ἐπίσταται, στόμα δὲ ἀφρόνων ἀναγγέλλει κακά.
|
ја^ꙁы'къ же мђ'дрыX доброё%менъ, ё^ста' же нечести'выхъ повњ'дяT ѕл^о”
|
|
3
|
3
|
|
ἐν παντὶ τόπῳ ὀφθαλμοὶ Κυρίου, σκοπεύουσι κακούς τε καὶ ἀγαθούς.
|
На всякоM мњстњ ѓ%чи гн~и блюдета`, ѕлыя' же и^ бл~гыя”
|
|
4
|
4
|
|
ἴασις γλώσσης δένδρον ζωῆς, ὁ δὲ συντηρῶν αὐτὴν πλησθήσεται πνεύματος,
|
И$сцᲇленїе ја^зы'ка дре'во животно, съблюда'яи же и^спо'лниTся дх~а”
|
|
5
|
5
|
|
ἄφρων μυκτηρίζει παιδείαν πατρός, ὁ δὲ φυλάσσων ἐντολὰς πανουργότερος.
|
БезMђныи порђга'ется накаꙁа'нїю эTц~а свое^го, храня'и же ꙁа'повњди хђдо'женъ еs” Въ мно'ѕњи пра'вдњ крњ'посᲄь мно'га, а нечести'вїи же эT земля` поги'бнTђ”
|
|
6
|
6
|
|
ἐν πλεοναζούσῃ δικαιοσύνῃ ἰσχὺς πολλή, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὁλόρριζοι ἐκ γῆς ἀπολοῦνται. οἴκοις δικαίων ἰσχὺς πολλή, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἀπολοῦνται.
|
въ дворXњ пра'веDныX крњпость мно'га, пло'ди же нечесᲄи'выX погибаюT”
|
|
7
|
7
|
|
χείλη σοφῶν δέδεται αἰσθήσει, καρδία δὲ ἀφρόνων οὐκ ἀσφαλεῖς.
|
ё^ста премђ'дрыX связђ'ютъ чю'въствїя, срDце же беꙁђмныX не тве'рдо”
|
|
8
|
8
|
|
θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγμα Κυρίῳ, εὐχαὶ δὲ κατευθυνόντων δεκταὶ παρ᾿ αὐτῷ.
|
Жерᲄвы безђмныхъ мръ'зость гв~и, моли'твы же и^справля'ющихᲆ прїяты иM.
|
|
9
|
9
|
|
βδέλυγμα Κυρίῳ ὁδοὶ ἀσεβοῦς, διώκοντας δὲ δικαιοσύνην ἀγαπᾷ.
|
мръз'ость гв~и пђтїе нечести'выX, гоня'щая же правдђ лю'биT”
|
|
10
|
10
|
|
παιδεία ἀκάκου γνωρίζεται ὑπὸ τῶν παριόντων, οἱ δὲ μισοῦντες ἐλέγχους τελευτῶσιν αἰσχρῶς.
|
Накаꙁанїе неѕлоби'ваго поꙁна'ваеTся эT ми'моходя'щиX, а^ ненавидя'щїи ѓ^бличенїа сконча'ются сра'мно”
|
|
11
|
11
|
|
ᾅδης καὶ ἀπώλεια φανερὰ παρὰ τῷ Κυρίῳ· πῶς οὐχὶ καὶ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων;
|
А/дъ и^ пагђба ја%вњ эT г~а, ка'ко не срDца л^и чл~ческа”
|
|
12
|
12
|
|
οὐκ ἀγαπήσει ἀπαίδευτος τοὺς ἐλέγχοντας αὐτόν, μετὰ δὲ σοφῶν οὐχ ὁμιλήσει.
|
Не възлю'битъ б^о ненакаꙁа'н#ныи ѓ^блича'ющиX е^го, съ премђ'дрыми же не побе'сњдђетъ”
|
|
13
|
13
|
|
καρδίας εὐφραινομένης πρόσωπον θάλλει, ἐν δὲ λύπαις οὔσης σκυθρωπάζει.
|
СрDцђ веселя'щђся лице` цвите'тъ, въ скорбиy сђще дря'хло е^сᲄь”
|
|
14
|
14
|
|
καρδία ὀρθὴ ζητεῖ αἴσθησιν, στόμα δὲ ἀπαιδεύτων γνώσεται κακά.
|
СрDце пра'во и%щеT чю'въствїя, ё^ста же ненаказа'ныX разђмњюT въ ѕло”
|
|
15
|
15
|
|
πάντα τὸν χρόνον οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν κακῶν προσδέχονται κακά, οἱ δὲ ἀγαθοὶ ἡσυχάζουσι διαπαντός.
|
Вс^я лњта ѓ%чи ѕлы'хъ ча'ютъ ѕла`, до'брїи же беꙁᲆмолъствђюT при'сно”
|
|
16
|
16
|
|
κρεῖσσον μικρὰ μερὶς μετὰ φόβου Κυρίου ἢ θησαυροὶ μεγάλοι μετὰ ἀφοβίας.
|
Лђче ма'ла ча'сть съ бо'яꙁнїю гн~ею, не'жели бога'тьствїя ве'лїя беꙁъ бо'яꙁни”
|
|
17
|
17
|
|
κρείσσων ξενισμὸς μετὰ λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν ἢ παράθεσις μόσχων μετὰ ἔχθρας.
|
Лђчше ё^чрежDенїе ѕе'лїемъ с любо'вїю и^ блгDтїю, неже преDставле'нїе те'лцA съ вра'ждою”
|
|
18
|
18
|
|
ἀνὴρ θυμώδης παρασκευάζει μάχας, μακρόθυμος δὲ καὶ τὴν μέλλουσαν καταπραΰνει. 18α μακρόθυμος ἀνὴρ κατασβέσει κρίσεις, ὁ δὲ ἀσεβὴς ἐγείρει μᾶλλον.
|
Мђж'ъ ја%ръ притваряеT сва'ры, терпеливыи же и^ грядђщая ё^кротиT. тръпели'въ мQђ ё^кротиT сђдᲆ, нечести'выи же възъдвиѕаеT па'че”
|
|
19
|
19
|
|
ὁδοὶ ἀεργῶν ἐστρωμέναι ἀκάνθαις, αἱ δὲ τῶν ἀνδρείων τετριμμέναι.
|
Пђтїе лњни'выX постла'ни тер#нїеM, а^ борзыX глаDцы”
|
|
20
|
20
|
|
υἱὸς σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων μυκτηρίζει μητέρα αὐτοῦ.
|
Сн~ъ премђдръ веселиT эTц~а, сн~ъ же безђмеn подража'етъ мт~рь свою`”
|
|
21
|
21
|
|
ἀνοήτου τρίβοι ἐνδεεῖς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος κατευθύνων πορεύεται.
|
Несмы'сленои стеѕи` скђ'дость ё^ма`, мђж'ъ же мђ'дръ и^справля'а хо'диT”
|
|
22
|
22
|
|
ὑπερτίθενται λογισμοὺς οἱ μὴ τιμῶντες συνέδρια, ἐν δὲ καρδίαις βουλευομένων μένει βουλή.
|
Прилага'етъ б^о помышленїа не чтђщимᲆ соньмищ#, въ срDцихъ же совњтныхъ пребываетъ совњтъ”
|
|
23
|
23
|
|
οὐ μὴ ὑπακούσῃ ὁ κακὸς αὐτῇ, οὐδὲ μὴ εἴπῃ καίριόν τι καὶ καλὸν τῷ κοινῷ.
|
Не и'мать послђша'ти ѕлыи е^го, ниже речетъ съвершена ничесоже до'бра и^ ѓ^бъщенїя”
|
|
24
|
24
|
|
ὁδοὶ ζωῆς διανοήματα συνετοῦ, ἵνα ἐκκλίνας ἐκ τοῦ ᾅδου σωθῇ.
|
Пђтїе живота` раZмышленїя разђмнаго, да ё^клони'вся эT а'да сп~сется”
|
|
25
|
25
|
|
οἴκους ὑβριστῶν κατασπᾷ Κύριος, ἐστήρισε δὲ ὅριον χήρας.
|
до'мы досадиᲄель раꙁоряеT г~ь, ё^твержаеT же предњлы вдовиw”
|
|
26
|
26
|
|
βδέλυγμα Κυρίῳ λογισμὸς ἄδικος, ἁγνῶν δὲ ρήσεις σεμναί.
|
Мръꙁость гв~и мы'сль непра'веDна, бескверныхᲆ реченїя пречи'ста”
|
|
27
|
27
|
|
ἐξόλλυσιν ἑαυτὸν ὁ δωρολήπτης, ὁ δὲ μισῶν δώρων λήψεις σώζεται. (Μασ. Ι´,
|
Гђбит же себе м#здои%мецъ, не любяy м#зды` и%мать спsтися”
|
|
6
|
28
|
|
). 27α ἐλεημοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁμαρτίαι, τῷ δὲ φόβῳ Κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ.
|
Млsтыня и^ вњра ѓ^чища'ютъ грњси`, бо'язнїюy гн~ею ё^кланя'ется вся'къ эT ѕла`.
|
|
28
|
29
|
|
καρδίαι δικαίων μελετῶσι πίστεις, στόμα δὲ ἀσεβῶν ἀποκρίνεται κακά. (Μασ. Ι´,
|
срDца правеDныхъ поё^ча'ются вњрњ, ё^ста' же нечести'въхъ эTвњща'ютᲆ ѕл^о”
|
|
7
|
30
|
|
). 28α δεκταὶ παρὰ Κυρίῳ ὁδοὶ ἀνθρώπων δικαίων, διὰ δὲ αὐτῶν καὶ οἱ ἐχθροὶ φίλοι γίνονται.
|
Прїя'ти гм~ъ пђтїе правеDныX мђж'ъ, тњмже и^ сихъ ради вра'ѕи дрђѕи быва'ютъ”
|
|
29
|
31
|
|
μακρὰν ἀπέχει ὁ Θεὸς ἀπὸ ἀσεβῶν, εὐχαῖς δὲ δικαίων ἐπακούει. (Μασ. Ι´,
|
далече эTстоиT б~ъ эT нечести'выхъ, моли'твъ же правеDныхъ послђшаеT”
|
|
8
|
32
|
|
). 29α κρείσσων ὀλίγη λῆψις μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ γεννήματα μετὰ ἀδικίας. 29β καρδία ἀνδρὸς λογιζέσθω δίκαια, ἵνα ὑπὸ τοῦ Θεοῦ διορθωθῇ τὰ διαβήματα αὐτοῦ.
|
Лђче ма'ло прїятїе съ пра'вдою, нежели мно'га жи'та с непра'вдою”
|
|
30
|
33
|
|
θεωρῶν ὀφθαλμὸς καλὰ εὐφραίνει καρδίαν, φήμη δὲ ἀγαθὴ πιαίνει ὀστᾶ.
|
СрDце мђж'ђ мы'слитъ праведная, да эT бг~а и^спра'вяTся стопы е^го”
|
|
32
|
|
|
ὃς ἀπωθεῖται παιδείαν, μισεῖ ἑαυτόν, ὁ δὲ τηρῶν ἐλέγχους ἀγαπᾷ ψυχὴν αὐτοῦ.
|
|
|
33
|
|
|
φόβος Θεοῦ παιδεία καὶ σοφία, καὶ ἀρχὴ δόξης ἀποκριθήσεται αὐτῇ.
|
|
|
Κεφάλαιο 16
|
Глvа, ѕ~і”
|
|
1
|
1
|
|
ΠΑΝΤΑ τὰ ἔργα τοῦ ταπεινοῦ φανερὰ παρὰ τῷ Θεῷ, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐν ἡμέρᾳ κακῇ ὀλοῦνται.
|
Зря'и ѓ^чи'ма пра'вњ веселиT срDце, вњсть же бл~га бл~житъ ко'сти”
|
|
5
|
2
|
|
ἀκάθαρτος παρὰ Θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, χειρὶ δὲ χεῖρας ἐμβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀθῳωθήσεται.
|
Послђша'яи ѓ^бличенїи живота, посредњ премђ'дрых# въдворя'ется,
|
|
7
|
3
|
|
ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια, δεκτὰ δὲ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θύειν θυσίας.
|
и^же не прїемлетъ накаꙁа'нїя ненави'дитъ себе`. съблюда'яи же ѓ^бличе'нїе лю'битᲆ свою` дш~ђ.
|
|
8
|
4
|
|
ὁ ζητῶν τὸν Κύριον εὑρήσει γνῶσιν μετὰ δικαιοσύνης, οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν εὑρήσουσιν εἰρήνην. (Μασ.
|
бо'язнь гн~я наказа'нїе и^ премђдрость, и^ нача'ло сла'вы эTвњщаеT е'и. преDи%детъ же смиреныM сла'ва”
|
|
4
|
5
|
|
)
|
Чл~чьско е^сть мысль ё^гоᲄови'ти, и^ гн~е еs ја^ꙁы'ки стро'ити”
|
|
9
|
6
|
|
πάντα τὰ ἔργα τοῦ Κυρίου μετὰ δικαιοσύνης· φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡμέραν κακήν.
|
Вс^и пђтїе чл~чесᲄїи знаеми сђть прDе ѓ^чїма е^го, мᲇритеl еs дх~оM б~ъ”
|
|
10
|
7
|
|
μαντεῖον ἐπὶ χείλεσι βασιλέως, ἐν δὲ κρίσει οὐ μὴ πλανηθῇ τὸ στόμα αὐτοῦ.
|
эTкры'и гв~и дњ'ла твоя`, і^ и^спра'вятся помышле'нїя твоя`”
|
|
11
|
8
|
|
ροπὴ ζυγοῦ δικαιοσύνη παρὰ Κυρίῳ, τὰ δὲ ἔργα αὐτοῦ στάθμια δίκαια.
|
Вс^я дњ'ла смире'ннаго ја%вњ преD гм~ъ, нечsсти'вїи же въ дн~ь ѕо'лъ поги'бнђтъ”
|
|
12
|
9
|
|
βλέλυγμα βασιλεῖ ὁ ποιῶν κακά, μετὰ γὰρ δικαιοσύνης ἑτοιμάζεται θρόνος ἀρχῆς.
|
Ме'рꙁо'кᲆ преD гм~ъ вся'къ высо'косе'рдыи, в# рђкђ же рђ'цњ вло'жь непра'веDныи не и^ꙁвине'тся” Нача'токъ пђти` бл~гомђ твори'ти пра'веDное, и^ прїя'та же эT б~а паче же'ртвы жре'нїа” И$щаи г~а ѓ^бря'щетъ ра'ꙁђмъ съ правдою, и^ пра'во и%щђщеи е^го ѓ^бря'щђтъ миръ” Вс^я дњ'ла гн~я съ правдою, храни'т# же ся мђж'ъ нечsти'въ въ дн~ь ѕолъ”
|
|
13
|
10
|
|
δεκτὰ βασιλεῖ χείλη δίκαια, λόγους δὲ ὀρθοὺς ἀγαπᾷ.
|
Вряженїя въ ё^стна'хъ цр~евахъ, в сђдищи же не прелстяTся ё^ста е^го”
|
|
14
|
11
|
|
θυμὸς βασιλέως ἄγγελος θανάτου, ἀνὴρ δὲ σοφὸς ἐξιλάσεται αὐτόν.
|
ЈА/ко превњса мњ'рила тако и^ правда ё^ б~а, дњла е^го мњрила праведна”
|
|
15
|
12
|
|
ἐν φωτὶ ζωῆς υἱὸς βασιλέως, οἱ δὲ προσδεκτοὶ αὐτῷ ὥσπερ νέφος ὄψιμον.
|
Мръꙁость цр~еви творя'и ѕла'я, съ пра'вдою б^о готовается прsтлᲆ нача'ла”
|
|
16
|
13
|
|
νοσσιαὶ σοφίας αἱρετώτεραι χρυσίου, νοσσιαί δὲ φρονήσεως αἱρετώτεραι ὑπὲρ ἀργύριον.
|
Прїя'ты цр~емъ ё^стны` пра'веDныхъ, словеса же пра'выхъ лю'витъ г~ь”
|
|
17
|
14
|
|
τρίβοι ζωῆς ἐκκλίνουσιν ἀπὸ κακῶν, μῆκος δὲ βίου ὁδοὶ δικαιοσύνης. ὁ δεχόμενος παιδείαν ἐν ἀγαθοῖς ἔσται, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους σοφισθήσεται. ὅς φυλάσσει τὰς ἑαυτοῦ ὁδούς, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, ἀγαπῶν δὲ ζωὴν αὐτοῦ φείσεται στόματος αὐτοῦ.
|
ЈА/рость цр~ева посо'лъ смрътенъ, мђж'ъ же прмDрᲆ и^ꙁба'вится эT него”
|
|
18
|
15
|
|
πρὸ συντριβῆς ἡγεῖται ὕβρις, πρὸ δὲ πτώματος κακοφροσύνη.
|
Въ свњтњ живо'тнњ сн~ъ цр~евъ, прїя'тїи же е^го ја%ко ѓ%блакъ по'зденъ”
|
|
19
|
16
|
|
κρείσσων πραΰθυμος μετὰ ταπεινώσεως ἢ ὃς διαιρεῖται σκῦλα μετὰ ὑβριστῶν.
|
Оу^гнњжде'нїя прмDрости и^ꙁволенънњ'иши паче злата, вселе'нїя же мђ'дрости дра'жаиши сребра`”
|
|
20
|
17
|
|
συνετὸς ἐν πράγμασιν εὑρετὴς ἀγαθῶν, πεποιθὼς δὲ ἐπὶ Θεῷ μακαριστός.
|
Пђтїе живо'тнїи ё^кланя'ются эT ѕла`, долгота` б^о жи'тїя пђтїе пра'веDни” Прїемля'и накаѕа'нїе въ бл~гихъ бђдетъ, храня'и же ѓ^бличе'нїя ё^мђдри'тся” И$же храниT своя` пђти` съблюде'тъ свою дш~ђ, любя'и же живо'тъ свои щади'тъ своя` ё^ста`
|
|
21
|
18
|
|
τοὺς σοφοὺς καὶ συνετοὺς φαύλους καλοῦσιν, οἱ δὲ γλυκεῖς ἐν λόγῳ πλείονα ἀκούσονται.
|
пре'жDе съкрђше'нїя” Варя'етъ досажDе'нїе, пре'жDе паде'нїя ѕл^омышле'нїя”
|
|
22
|
19
|
|
πηγὴ ζωῆς ἔννοια τοῖς κεκτημένοις, παιδεία δὲ ἀφρόνων κακή.
|
Лђ'че кротъкодш~енъ съ смире'нїемъ, нежели и^же раꙁдњляеT коры'сть съ досади'тели”
|
|
23
|
20
|
|
καρδία σοφοῦ νοήσει τὰ ἀπὸ τοῦ ἰδίου στόματος, ἐπὶ δὲ χείλεσι φορέσει ἐπιγνωμοσύνην.
|
Раꙁђми'въ въ ве'щехᲆ ѓ^брњта'тель бл~гимъ, надњяи же ся на г~а бл~жеn”
|
|
24
|
21
|
|
κηρία μέλιτος λόγοι καλοί, γλύκασμα δὲ αὐτοῦ ἴασις ψυχῆς.
|
Раꙁђмныя и^ прмDрыа ѕлы` наричюT, бл~года'тни же въ словесњхъ па'че послђш'ани бђ'дђтъ”
|
|
25
|
22
|
|
εἰσὶν ὁδοὶ δοκοῦσαι εἶναι ὀρθαὶ ἀνδρί, τὰ μέντοι τελευταῖα αὐτῶν βλέπει εἰς πυθμένα ᾅδου.
|
Исто'чникъ живо'тенъ мысль стяжавшїи, накаꙁа'нїе беꙁђм'ныхъ ѕл^о”
|
|
26
|
23
|
|
ἀνὴρ ἐν πόνοις πονεῖ ἑαυτῷ καὶ ἐκβιάζεται τὴν ἀπώλειαν ἑαυτοῦ, ὁ μέντοι σκολιὸς ἐπὶ τῷ ἑαυτοῦ στόματι φορεῖ τὴν ἀπώλειαν.
|
СрDце прмDраго раꙁђмњ'етъ ја%же ѓ^ свои^хъ е^мђ ё%стъ, въ ё^стна'хъ же носиT ра'ꙁђмъ”
|
|
27
|
24
|
|
ἀνὴρ ἄφρων ὀρύσσει ἑαυτῷ κακά, ἐπὶ δὲ τῶν ἑαυτοῦ χειλέων θησαυρίζει πῦρ.
|
Сотове медовии словеса` до'бра, сла'сть же иX и^сцњле'нїе дш~и”
|
|
28
|
25
|
|
ἀνὴρ σκολιὸς διαπέμπεται κακά, καὶ λαμπτῆρα δόλου πυρσεύει κακοῖς καὶ διαχωρίζει φίλους.
|
Сђть пђтїе мни'ми пра'ви сђще мђжђ, послњ'дняя же е^го зря'тъ во дно` а%дђ”
|
|
29
|
26
|
|
ἀνὴρ παράνομος ἀποπειρᾶται φίλων καὶ ἀπάγει αὐτοὺς ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς.
|
Мђ'жъ же въ трђ'дњхъ трђжа'етъ себе, и^ꙁнђжа'етъ себњ поги'бель” Стропти'выи въ ё^стнаX свои^хъ но'ситъ себњ поги'бель,
|
|
30
|
27
|
|
στηρίζων δὲ ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ διαλογίζεται διεστραμμένα, ὁρίζει δὲ τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ πάντα τὰ κακά· οὗτος κάμινός ἐστι κακίας.
|
мQђ же беꙁђ'менъ копа'етъ себњ ѕл^о, и^ въ ё^стнђ свою събираеT себњ ѓ%гнь”
|
|
31
|
28
|
|
στέφανος καυχήσεως γῆρας, ἐν δὲ ὁδοῖς δικαιοσύνης εὑρίσκεται.
|
Мђжъ же стропти'въ распаляеT ѕл^о, и^ ꙁа'рю лестнђ възгнњща'етъ и^мъ и^ разлђча'етъ дрђ'ги”
|
|
32
|
29
|
|
κρείσσων ἀνὴρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ, ὁ δὲ κρατῶν ὀργῆς κρείσσων καταλαμβανομένου πόλιν.
|
Мђж'ъ же зако'нопрестђ'пенъ и^скђшаеT дрђ'ги и^ наво'дитъ и^хъ пђти` не бл~ги”
|
|
33
|
30
|
|
εἰς κόλπους ἐπέρχεται πάντα τοῖς ἀδίκοις, παρὰ δὲ Κυρίου πάντα τὰ δίκαια.
|
ё^твержа'яи ѓ%чи свои мы'слитъ раꙁвраще'нная, е^мля'и же ся ꙁа ё^стнђ свою нарица'етъ вс^я ѕла'а, се'и пе'щь е^сть ꙁло'бњ”
|
|
Κεφάλαιο 17
|
Глvа, з~і”
|
|
1
|
1
|
|
ΚΡΕΙΣΣΩΝ ψωμὸς μεθ᾿ ἡδονῆς ἐν εἰρήνη ἢ οἶκος πλήρης πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ἀδίκων θυμάτων μετὰ μάχης.
|
Лђ'че хлњбъ съ сла'стїю въ ми'рњ, нежели доM и^спо'лнен# бл~гимъ мно'гимᲆ, и^ непра'ведномъ заколе'нїемъ со сва'ромъ.
|
|
2
|
2
|
|
οἰκέτης νοήμων κρατήσει δεσποτῶν ἀφρόνων, ἐν δὲ ἀδελφοῖς διελεῖται μέρη.
|
ра'бъ смы'сленъ ё^дръжи'тъ господина несмы'слена, въ бра'тїю же раꙁдњли'тъ и^мњнїе на ча'сти”
|
|
3
|
3
|
|
ὥσπερ δοκιμάζεται ἐν καμίνῳ ἄργυρος καὶ χρυσός, οὕτως ἐκλεκταὶ καρδίαι παρὰ Κυρίῳ.
|
ЈА/коже и^скђша'ется въ ѓ^гни` сребро` и^ зла'то, та'ко и^ꙁбра'н#ныхъ срDца эT г~а.
|
|
4
|
4
|
|
κακὸς ὑπακούει γλώσσης παρανόμων, δίκαιος δὲ οὐ προσέχει χείλεσι ψευδέσιν.
|
ѕлы'и послђшаеT ја^зыка ꙁаконопрестђпна, пра'ведныи же не внимаетъ ё^сте'нъ л#жи'выхъ.
|
|
5
|
5
|
|
ὁ καταγελῶν πτωχοῦ παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, ὁ δὲ ἐπιχαίρων ἀπολλυμένῳ οὐκ ἀθῳωθήσεται· ὁ δὲ ἐπισπλαγχνιζόμενος ἐλεηθήσεται.
|
рђга'яся ё^бо'гомђ, раꙁдражаетъ сътво'ршаго и&. и^ ра'дђя же ся ги'бнђщемђ не и^ꙁвине'тся, ми'лђяи же поми'лованъ бђдетъ”
|
|
6
|
6
|
|
στέφανος γερόντων τέκνα τέκνων, καύχημα δὲ τέκνων πατέρες αὐτῶν. 6α τοῦ πιστοῦ ὅλος ὁ κόσμος τῶν χρημάτων, τοῦ δὲ ἀπίστου οὐδὲ ὀβολός.
|
Вњне'ць ста'рости сн~ы сн~овъ, похвалаy дњтемъ эTц~ы и^хъ” Вњрномђ весь ми'ръ бога'тествъ, невњрномђ же ниже е^ді'нъ пњ'няѕь.
|
|
7
|
7
|
|
οὐχ ἁρμόσει ἄφρονι χείλη πιστά, οὐδὲ δικαίῳ χείλη ψευδῆ.
|
не сподоби'теся беꙁђмномђ ё^стнњ` вᲆ вњ'рђ, ни пра'веднаго ё^стнњ` въ лжђ`.
|
|
8
|
8
|
|
μισθὸς χαρίτων ἡ παιδεία τοῖς χρωμένοις, οὗ δ᾿ ἂν ἐπιστρέψῃ εὐοδωθήσεται.
|
м#зда` блгDть е^сть ё^ча'щимъ, и^дњже а^ще ѓ^братя'тся поспњ'ется и^м#”
|
|
9
|
9
|
|
ὃς κρύπτει ἀδικήματα, ζητεῖ φιλίαν, ὃς δὲ μισεῖ κρύπτειν, διΐστησι φίλους καὶ οἰκείους.
|
И$же таи'т# ѓ^би'ды и%щетъ любве`, і^ и^же ненави'диᲄъ съкрыва'ти раꙁъдрђша'етᲆ дрђжбы и^ домы`”
|
|
10
|
10
|
|
συντρίβει ἀπειλὴ καρδίαν φρονίμου, ἄφρων δὲ μαστιγωθεὶς οὐκ αἰσθάνεται.
|
Съкрђша'етъ преще'нїе срDце мђдраго, беꙁђмныи же и^ бїе'мъ не чю'етъ ра'нъ.
|
|
11
|
11
|
|
ἀντιλογίας ἐγείρει πᾶς κακός, ὁ δὲ Κύριος ἄγγελον ἀνελεήμονα ἐκπέμψει αὐτῷ.
|
прекосло'вїя въздви'жетъ вся'къ ѕлы'и, г~ь же а%гг~ла неми'лостивна по'слетъ на'нь”
|
|
12
|
12
|
|
ἐμπεσεῖται μέριμνα ἀνδρὶ νοήμονι, οἱ δὲ ἄφρονες διαλογιοῦνται κακά.
|
Въпада'етъ въ печа'ль мђжђ смы'сленђ, беꙁђмнїи же раꙁмышля'ютъ ѕла'я”
|
|
13
|
13
|
|
ὃς ἀποδίδωσι κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν, οὐ κινηθήσεται κακὰ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ.
|
И$же въꙁдае'тъ ѕло'е въꙁ до'брое, не подви'жется ѕло` и^ꙁ до'мђ е^го.
|
|
14
|
14
|
|
ἐξουσίαν δίδωσι λόγοις ἀρχὴ δικαιοσύνης, προηγεῖται δὲ τῆς ἐνδείας στάσις καὶ μάχη.
|
вла'сть даю'тъ сло'вомъ нача'ло пра'вды, преди же повњда'етъ ё^бо'жество и^ тя'жесть и^ сва'ръ.
|
|
15
|
15
|
|
ὃς δίκαιον κρίνει τὸν ἄδικον, ἄδικον δὲ τὸν δίκαιον, ἀκάθαρτος καὶ βδελυκτὸς παρὰ Θεῷ.
|
и^же сђдитъ непра'ведне пра'веднаго, непра'веднаго же пра'ведне, нечи'стъ и^ мръꙁокᲆ эT г~а.
|
|
16
|
16
|
|
ἱνατί ὑπῆρξε χρήματα ἄφρονι; κτήσασθαι γὰρ σοφίαν ἀκάρδιος οὐ δυνήσεται. 16α ὃς ὑψηλὸν ποιεῖ τὸν ἑαυτοῦ οἶκον, ζητεῖ συντριβήν, ὁ δὲ σκολιάζων τοῦ μαθεῖν ἐμπεσεῖται εἰς κακά.
|
въскђ'ю бя'ше и^мњнїе беꙁђмномђ, стяжа'ти премђдрости беꙁъсръдыи не мо'жетᲆ. и^же възно'ситъ до'мъ свои, и%щетъ съкрђше'нїа, а^ ѓ^стропᲄева'яися въ наё^че'нїе в#пада'етъ въ ѕла'я”
|
|
17
|
17
|
|
εἰς πάντα καιρὸν φίλος ὑπαρχέτω σοι, ἀδελφοὶ δὲ ἐν ἀνάγκαις χρήσιμοι ἔστωσαν· τούτου γὰρ χάριν γεννῶνται.
|
Въ вся'ко время да и%маши дрђги, бра'тїя же въ бњдаX пособи'ви быва'ите” сего б^о ра'ди блгDти быва'ютъ.
|
|
18
|
18
|
|
ἀνὴρ ἄφρων ἐπικροτεῖ καὶ ἐπιχαίρει ἑαυτῷ, ὡς καὶ ὁ ἐγγυώμενος ἐγγύῃ τῶν ἑαυτοῦ φίλων.
|
мQђ же беꙁђменъ въспле'щетъ ра'дђяся себњ, ја%коже порђча'яися и^ꙁрђчитъ дрђга свое^го, се'и же въ е^го ё^стнђ` ѓ%гнь събира'етъ.
|
|
19
|
19
|
|
φιλαμαρτήμων χαίρει μάχαις, [ὑψῶν δὲ θύραν αὐτοῦ ζητεῖ συντριβήν].
|
грњхолю'бецᲆ ра'дђеᲄся сва'ром#, а^ жестосръдыи не ё^срњщеT бл~гих#.
|
|
20
|
20
|
|
ὁ δὲ σκληροκάρδιος οὐ συναντᾷ ἀγαθοῖς. ἀνὴρ εὐμετάβολος γλώσσῃ ἐμπεσεῖται εἰς κακά,
|
мђж# же премњн#ныи ја^зы'коM в#падаетъ въ ѕло`, срDце же беꙁђмнаh бо'лњзнь стяжа'вшомђ е&.
|
|
21
|
21
|
|
καρδία δὲ ἄφρονος ὀδύνη τῷ κεκτημένῳ αὐτήν. οὐκ εὐφραίνεται πατὴρ ἐπὶ υἱῷ ἀπαιδεύτῳ, υἱὸς δὲ φρόνιμος εὐφραίνει μητέρα αὐτοῦ.
|
не веселиTся эTц~ъ ѓ^ сн~њ ненакаꙁаnнњ, сн~ъ же мђдръ веселиT мт~рь свою.
|
|
22
|
22
|
|
καρδία εὐφραινομένη εὐεκτεῖν ποιεῖ, ἀνδρὸς δὲ λυπηροῦ ξηραίνεται τὰ ὀστᾶ.
|
срDце же весе'ло бл~гъ нра'въ тво'риT, мђжђ же скърбли'вђ засы'шђтъ ко'сти.
|
|
23
|
23
|
|
λαμβάνοντος δῶρα ἀδίκως ἐν κόλποις οὐ κατευοδοῦνται ὁδοί, ἀσεβὴς δὲ ἐκκλίνει ὁδοὺς δικαιοσύνης.
|
прие%млющђ м#ꙁдђ` бес пра'вды в ня'дра, не поспњю'тся пђтїе въ пра'вдђ. нечести'вїи же ё^клоня'ютъ пђти` пра'выя,
|
|
24
|
24
|
|
πρόσωπον συνετὸν ἀνδρὸς σοφοῦ, οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ τοῦ ἄφρονος ἐπ᾿ ἄκρα γῆς.
|
лице` разђмно мђжа премђдра, ѓ%чи же бизђмныхъ на коnциX земли`.
|
|
25
|
25
|
|
ὀργὴ πατρὶ υἱὸς ἄφρων καὶ ὀδύνη τῇ τεκούσῃ αὐτόν.
|
гнњвъ эTц~ђ сн~ъ безђменъ, и^ бо'лњꙁнь ро'ж#шеи е^го.
|
|
26
|
26
|
|
ζημιοῦν ἄνδρα δίκαιον οὐ καλόν, οὐδὲ ὅσιον ἐπιβουλεύειν δυνάσταις δικαίοις.
|
т#щеты` твори'ти мђжђ пра'веднђ не добро`, ниже прпDбно кова'ти ко'ва могђтеM ѓ^ пра'ведныхъ.
|
|
27
|
27
|
|
ὃς φείδεται ρῆμα προέσθαι σκληρόν, ἐπιγνώμων, μακρόθυμος δὲ ἀνὴρ φρόνιμος.
|
и^же щади'тъ гл~ъ и^спђститъ же'стокъ ра'ꙁђмъ, тръпели'въ же мђжъ мђдрᲆ лђчши и%щђщаго наё'ки.
|
|
28
|
28
|
|
ἀνοήτῳ ἐπερωτήσαντι σοφίαν σοφία λογισθήσεται, ἐνεὸν δέ τις ἑαυτὸν ποιήσας δόξει φρόνιμος εἶναι.
|
несмы'сленнђ въпро'шьшђ ѓ^ премђдрости, премђдрость въмњни'т ли ся е^мђ. ди'вна б^о кто` себе сътво'рь непщева'нїемъ мђдръ бы'ти”
|
|
Κεφάλαιο 18
|
Глvа, и~і”
|
|
1
|
1
|
|
Προφάσεις ζητεῖ ἀνὴρ βουλόμενος χωρίζεσθαι ἀπὸ φίλων, ἐν παντὶ δὲ καιρῷ ἐπονείδιστος ἔσται.
|
Вины` и%щетъ мђжъ хотя` эTлђчитися эT дрђга, на вся'ко же вре'мя поноси'мъ быва'етъ.
|
|
2
|
2
|
|
οὐ χρείαν ἔχει σοφίας ἐνδεὴς φρενῶν, μᾶλλον γὰρ ἄγεται ἀφροσύνῃ.
|
не требђетъ премђдрости мђжъ скђдоё'менъ, зане` па'че во'дится безђмїемъ.
|
|
3
|
3
|
|
ὅταν ἔλθῃ ἀσεβὴς εἰς βάθος κακῶν, καταφρονεῖ, επέρχεται δὲ αὐτῷ ἀτιμία καὶ ὄνειδος.
|
е^гда` прїидетъ не чести'выи въ глђбинђ` ѕо'лъ неради'тъ, нахо'дит# же е^мђ досажде'нїе и^ поноше'нїе.
|
|
4
|
4
|
|
ὕδωρ βαθὺ λόγος ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ποταμὸς δὲ ἀναπηδύει καὶ πηγὴ ζωῆς.
|
вода` глђбо'ка сло'во въ срDци мђжђ, водаy въска'чђщїя и^сто'чникъ живо'тен#.
|
|
5
|
5
|
|
θαυμάσαι πρόσωπον ἀσεβοῦς οὐ καλόν, οὐδὲ ὅσιον ἐκκλίνειν τὸ δίκαιον ἐν κρίσει.
|
чюди'тися лицђ` нечести'вомђ не добро`, ниже прпDбно ё^кланя'ти пра'веднаго на сђдњ”
|
|
6
|
6
|
|
χείλη ἄφρονος ἄγουσιν αὐτὸν εἰς κακά, τὸ δὲ στόμα αὐτοῦ τὸ θρασὺ θάνατον ἐπικαλεῖται.
|
Оу^стны` беꙁђмнаго приво'дятъ е^го на ѕло`, ё^ста' же е^го дръ'ꙁость сме'рти приꙁыва'етъ”
|
|
7
|
7
|
|
στόμα ἄφρονος συντριβὴ αὐτῷ, τὰ δὲ χείλη αὐτοῦ παγὶς τῇ ψυχῇ αὐτοῦ.
|
Оу^стнњ` беꙁђмнаго съкрђша'ютъ е^го, ё^стны' же е^го сњть дш~и”
|
|
8
|
8
|
|
ὀκνηροὺς καταβάλλει φόβος, ψυχαὶ δὲ ἀνδρογύνων πεινάσουσιν.
|
Лњни'ва ниꙁлага'етъ стра'хъ, дш~и же мђжїи жена'мъ подобнымъ, въꙁъа'лчетъ”
|
|
9
|
9
|
|
ὁ μὴ ἰώμενος ἑαυτὸν ἐν τοῖς ἔργοις αὑτοῦ ἀδελφός ἐστι τοῦ λυμαινομένου ἑαυτόν.
|
Не и^сцњля'яи себе ѓ^ свои^хъ дњлехъ, дрђгъ е^сть ѓ^глажда'ющемђ себе”
|
|
10
|
10
|
|
ἐκ μεγαλωσύνης ἰσχύος ὄνομα Κυρίου, αὐτῷ δὲ προσδραμόντες δίκαιοι ὑψοῦνται.
|
И$ꙁ вели'чества крњпости и%мя гн~е, къ немђ же притњка'юще пра'ведницы сп~саются”
|
|
11
|
11
|
|
ὕπαρξις πλουσίου ἀνδρὸς πόλις ὀχυρά, ἡ δὲ δόξα αὐτῆς μέγα ἐπισκιάζει.
|
И$мњнїе бога'тђ мђжђ градъ тве'рдъ, сла'ва же е^го весе'лїе повњда'етъ”
|
|
12
|
12
|
|
πρὸ συντριβῆς ὑψοῦται καρδία ἀνδρός, καὶ πρὸ δόξης ταπεινοῦται.
|
Прежде сокрђше'нїя възно'сится срDце мђжђ, и^ пре'жде сла'вы смиря'ется”
|
|
13
|
13
|
|
ὃς ἀποκρίνεται λόγον πρὶν ἀκοῦσαι, ἀφροσύνη αὐτῷ ἐστι καὶ ὄνειδος.
|
И$же эTвњща'етъ сло'во прежде слы'шнїя стђдъ е^мђ быва'етъ и^ поноше'нїе”
|
|
14
|
14
|
|
θυμὸν ἀνδρὸς πραΰνει θεράπων φρόνιμος, ὀλιγόψυχον δὲ ἄνδρα τίς ὑποίσει;
|
Гнњвъ мђжа ё^кротиT ра'бъ мђдръ, малодш~на же чл~ка кт^о ё^кро'тит#”
|
|
15
|
15
|
|
καρδία φρονίμου κτᾶται αἴσθησιν, ὦτα δὲ σοφῶν ζητεῖ ἔννοιαν.
|
СрDце мђ'драго стяжетъ чюв#ствїе, ё%ши же прмDрыхъ и%щета гада'нїи”
|
|
16
|
16
|
|
δόμα ἀνθρώπου ἐμπλατύνει αὐτὸν καὶ παρὰ δυνάσταις καθιζάνει αὐτόν.
|
дњланїе чл~ка пространи'тъ и&, и^ съ си'лнымъ посажDа'ютъ е^го”
|
|
17
|
17
|
|
δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ, ὡς δ’ ἂν ἐπιβάλῃ ὁ ἀντίδικος ἐλέγχεται.
|
Пра'веDныи хђли'мъ е^сть эT ѕлы'хъ въ правословїи, ја%коже е^гда` ѓ^брящетъ сђпостаT ѓ^бличае^тся.
|
|
18
|
18
|
|
ἀντιλογίας παύει σιγηρός, ἐν δὲ δυναστείαις ὁρίζει.
|
пречистыя гл~ы ё^ставляетъ молчали'выи, си'лныя же нарица'етъ непослђшливыя”
|
|
19
|
19
|
|
ἀδελφὸς ὑπὸ ἀδελφοῦ βοηθούμενος ὡς πόλις ὀχυρὰ καὶ ὑψηλή, ἰσχύει δὲ ὥσπερ τεθεμελιωμένον βασίλειον.
|
БраT эT бра'та застђпаеM е^сть, ја%ко граD тве'рдъ и^ высо'къ, ё^крњпляет# же ся ја%ко ѓ^сно'вано црsтво”
|
|
20
|
20
|
|
ἀπὸ καρπῶν στόματος ἀνὴρ πίμπλησι κοιλίαν αὐτοῦ, ἀπὸ δὲ καρπῶν χειλέων αὐτοῦ ἐμπλησθήσεται.
|
эT пло'да ё^сте'нъ свои^хъ мђж'ъ насыща'етᲆ чре'во свое, эT плода же ё^сᲄнђ е^го насытятся”
|
|
21
|
21
|
|
θάνατος καὶ ζωὴ ἐν χειρὶ γλώσσης, οἱ δὲ κρατοῦντες αὐτῆς ἔδονται τοὺς καρποὺς αὐτῆς.
|
Смр~ть и живоT в рђ'кђ ја^ꙁы'ка, дръжа'щеи же е^го снњдятъ пло'дъ е^го”
|
|
22
|
22
|
|
ὃς εὗρε γυναῖκα ἀγαθήν, εὗρε χάριτας, ἔλαβε δὲ παρὰ Θεοῦ ἱλαρότητα. 22α ὃς ἐκβάλλει γυναῖκα ἀγαθήν, ἐκβάλλει τὰ ἀγαθά, ὁ δὲ κατέχων μοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής.
|
И$же ѓ^брящетᲆ женђ` до'брђ, ѓ^брњте блгDть, прїялъ же е^сть эT г~а кро'тость”
|
|
Κεφάλαιο 19
|
Глvа, џ~і”
|
|
1
|
1
|
|
3ΑΦΡΟΣΥΝΗ ἀνδρὸς λυμαίνεται τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, τὸν δὲ Θεὸν αἰτιᾶται τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.
|
Лђ`че е^сть ё^бо'гъ ходя'и въ простотњ` свое'и, неже бога'тъ ё^мђча'я ё^стнњ` свои`”
|
|
4
|
2
|
|
πλοῦτος προστίθησι φίλους πολλούς, ὁ δὲ πτωχὸς καὶ ἀπὸ τοῦ ὑπάρχοντος φίλου λείπεται.
|
И$дњже нњ'сть ё^че'нїа дш~и, нњсᲄь добро`, і^ иже скоръ е^сть нога'ми потъкне'тся”
|
|
5
|
3
|
|
μάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὁ δὲ ἐγκαλῶν ἀδίκως οὐ διαφεύξεται.
|
Нераꙁђ'мїе мђж'а гђ'битъ пђть е^го, б~а же вино'вна тво'ритъ срDцемъ”
|
|
6
|
4
|
|
πολλοὶ θεραπεύουσι πρόσωπα βασιλέων, πᾶς δὲ ὁ κακὸς γίνεται ὄνειδος ἀνδρί.
|
бога'тьство прилагаеT дрђги мно'ги, нищета же и^ эT сђщаго дрђг'а ё^лишаетъ”
|
|
7
|
5
|
|
πᾶς, ὃς ἀδελφὸν πτωχὸν μισεῖ, καὶ φιλίας μακρὰν ἔσται. ἔννοια ἀγαθὴ τοῖς εἰδόσιν αὐτὴν ἐγγιεῖ, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος εὑρήσει αὐτήν. ὁ πολλὰ κακοποιῶν τελεσιουργεῖ κακίαν, ὃς δὲ ἐρεθίζει λόγους οὐ σωθήσεται.
|
Свњдњтель ло'жъ без мђки не бђ'детъ, ѓ^клевета'яи же беꙁ# пра'вды не ё^бњжиT е^я`”
|
|
8
|
6
|
|
ὁ κτώμενος φρόνησιν ἀγαπᾷ ἑαυτόν, ὃς δὲ φυλάσσει φρόνησιν, εὑρήσει ἀγαθά.
|
Мно'ꙁи же ё^гажда'ютъ преD лице'мъ цр~емъ, вся'къ же ѕо'лъ быва'етъ в# поноше'нїе мђж'еви”
|
|
9
|
7
|
|
μάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται, ὃς δ᾿ ἂν ἐκκαύσῃ κακίαν, ἀπολεῖται ὑπ᾿ αὐτῆς.
|
Вся'къ и^же ё^бо'гаго бра'та ненави'дитъ, эT ꙁаповњди дале'че бђ'детъ” Помышле'нїя бл~га приближа'ются вњ'дђщимъ е^я, и^ мђж'ъ же мђ'дръ ѓ^брящеT ю&” Мно'го творя'и ѕл^а ѓ^бря'щетъ ѕло'бђ, а^ и^же раздражаеT словеса` не сп~сется”
|
|
10
|
8
|
|
οὐ συμφέρει ἄφρονι τρυφή, καὶ ἐὰν οἰκέτης ἄρξηται μεθ᾿ ὕβρεως δυναστεύειν.
|
Събира'яи мђ'дрость лю'битъ себе`, а^ и^же съхраня'етъ прмDрость ѓ^бря'щетъ бл~гая”
|
|
11
|
9
|
|
ἐλεήμων ἀνὴρ μακροθυμεῖ, τὸ δὲ καύχημα αὐτοῦ ἐπέρχεται παρανόμοις.
|
Свњдњтель ложъ не без мђ'ки бђдетъ, а^ и^же ё^бо раZжDиза'етъ ѕло'бђ поги'бнетъ эT нея”
|
|
12
|
10
|
|
βασιλέως ἀπειλὴ ὁμοία βρυγμῷ λέοντος, ὥσπερ δὲ δρόσος ἐπὶ χόρτῳ, οὕτως τὸ ἱλαρὸν αὐτοῦ.
|
Не по'лза е^сть беꙁђ'мномђ пи'ща, аще рабъ начнетъ съ досажде'нїемъ наси'льствовати”
|
|
13
|
11
|
|
αἰσχύνη πατρὶ υἱὸς ἄφρων· οὐχ ἁγναὶ εὐχαὶ ἀπὸ μισθώματος ἑταίρας.
|
Млsтивъ мђж'ᲆ долготерпе'ливъ дш~ею, похва'ла же е^го ми'мохо'диT ꙁако'нопрестђпныя”
|
|
14
|
12
|
|
οἶκον καὶ ὕπαρξιν μερίζουσι πατέρες παισί, παρὰ δὲ Κυρίου ἁρμόζεται γυνὴ ἀνδρί.
|
Цр~во преще'нїе, подо'бно рыка'нїю льво'вђ. ја%коже роса` на сњ'но, та'коже тихомђ неꙁло'бїе”
|
|
15
|
13
|
|
δειλία κατέχει ἀνδρόγυνον, ψυχὴ δὲ ἀεργοῦ πεινάσει.
|
СтDђ е^сть эTц~ђ сн~ъ ненакаꙁа'нъ, и^ нечи'сты мл~твы эT ё%стъ блђдника”
|
|
16
|
14
|
|
ὃς φυλάσσει ἐντολήν, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, ὁ δὲ καταφρονῶν τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν ἀπολεῖται.
|
до'мъ и^мњ'нїе раꙁдњля'ютъ эTц~ы сн~омъ, эT г~а съчета'ется жена` мђ'жеви.
|
|
17
|
15
|
|
δανείζει Θεῷ ὁ ἐλεῶν πτωχόν, κατὰ δὲ τὸ δόμα αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ.
|
стра'хъ съдръжи'тъ ма'лъ жена`, дш~а же лњни'выхъ въꙁъа'лчюT”
|
|
18
|
16
|
|
παίδευε υἱόν σου, οὕτως γὰρ ἔσται εὔελπις, εἰς δὲ ὕβριν μὴ ἐπαίρου τῇ ψυχῇ σου.
|
И$же храниT за'повњди съблюда'етъ свою дш~ђ, а^ нерадя'и ѓ^ свои^хъ пђтеX поги'бнеT”
|
|
19
|
17
|
|
κακόφρων ἀνὴρ πολλὰ ζημιωθήσεται· ἐὰν δὲ λοιμεύηται, καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ προσθήσει.
|
Ми'лђяи ни'ща вꙁаи^мъ даетъ бв~и, по дая'нїю же е^го възда'сть е^мђ”
|
|
20
|
18
|
|
ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου, ἵνα σοφὸς γένῃ ἐπ᾿ ἐσχάτων σου.
|
наказа'и сн~а свое^го та'ко бђдетᲆ въ бл~го ё^пова'я, в# досажDенїи же не въꙁносиTся дш~ею своею”
|
|
21
|
19
|
|
πολλοὶ λογισμοὶ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἡ δὲ βουλὴ τοῦ Κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα μένει.
|
ѕл^оё^менъ мђ'жъ мно'го эTщети'тся, а^ще ли гђби'тель е^сть дш~ђ свою приложитъ”
|
|
22
|
20
|
|
καρπὸς ἀνδρὶ ἐλεημοσύνη, κρείσσων δὲ πτωχὸς δίκαιος ἢ πλούσιος ψεύστης.
|
Слђшаи сн~е эTц~а свое^го накаꙁа'нїе, да мђдръ бђдеши на послњдокᲆ свои”
|
|
23
|
21
|
|
φόβος Κυρίου εἰς ζωὴν ἀνδρί, ὁ δὲ ἄφοβος αὐλισθήσεται ἐν τόποις, οὗ οὐκ ἐπισκοπεῖται γνῶσις.
|
Мно'ги мы'сли вᲆ срDцы мђж'ђ, совTњ же гн~ь въ вњ'ки пребыва'етъ”
|
|
24
|
22
|
|
ὁ ἐγκρύπτων εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ χεῖρας ἀδίκως, οὐδὲ τῷ στόματι οὐ μὴ προσαγάγῃ αὐτάς.
|
Пло'дъ мђжеви млsтыни, лђче же ни'щь пра'веденъ, не'же бога'тъ ло'жᲆ”
|
|
25
|
23
|
|
λοιμοῦ μαστιγουμένου, ἄφρων πανουργότερος γίνεται· ἐὰν δὲ ἐλέγχῃς ἄνδρα φρόνιμον, νοήσει αἴσθησιν.
|
СтраX гн~ь живоT мђж'еви, а^ бестра'шныи въдвори'тся на мњ'стехъ” И$деже не блюде'тся ра'ꙁђмъ,
|
|
26
|
24
|
|
ὁ ἀτιμάζων πατέρα καὶ ἀπωθούμενος μητέρα αὐτοῦ καταισχυνθήσεται καὶ ἐπονείδιστος ἔσται.
|
съкрываяи в нњдрехъ рђ'цњ свои непра'веDно, н^и въ ё^ста своя донесе е^я`”
|
|
27
|
25
|
|
υἱὸς ἀπολειπόμενος φυλάξαι παιδείαν πατρὸς μελετήσει ρήσεις κακάς.
|
Гђби'телю раны прїе'млющђ, беꙁђм'ныи коварнњи бђдетъ” А$ще же ѓ^блича'еши мђж'а мђдра, раꙁђмњетъ чю'в#ствїе”
|
|
28
|
26
|
|
ὁ ἐγγυώμενος παῖδα ἄφρονα καθυβρίσει δικαίωμα, στόμα δὲ ἀσεβῶν καταπίεται κρίσεις.
|
Без#чествђяи эTц~а и^ эTрњя'и мт~рь свою, срамотђ прїимеT и^ поноше'нїе”
|
|
29
|
27
|
|
ἑτοιμάζονται ἀκολάστοις μάστιγες, καὶ τιμωρίαι ὁμοίως ἄφροσιν.
|
Сн~ъ не послђшая накаꙁа'нїя эTц~а свое^го, поё^ча'ется словесе'мъ ѕло'мъ”
|
|
Κεφάλαιο 20
|
Глvа, к~”
|
|
1
|
1
|
|
ΑΚΟΛΑΣΤΟΝ οἶνος καὶ ὑβριστικὸν μέθη, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται.
|
Неви'нно вино`, и^ прокля'то еs пїянъство” И$ вся'къ ходя'и бђ'е, не бђдетъ премђдръ.
|
|
2
|
2
|
|
οὐ διαφέρει ἀπειλὴ βασιλέως θυμοῦ λέοντος, ὁ δὲ παροξύνων αὐτὸν ἁμαρτάνει εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν.
|
недале'че е^сть преще'нїе цр~ево ја%рости льво'вы, раꙁдража'яи же е^го и^ примњша'яися е^мь съгрњша'етъ въ свою дш~ђ.
|
|
3
|
3
|
|
δόξα ἀνδρὶ ἀποστρέφεσθαι λοιδορίας, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συμπλέκεται.
|
сла'ва мђжђ эTвраща'тися эT клеветы`, и^ вся'къ беꙁђменъ с таковым# сплета'ется.
|
|
4
|
4
|
|
ὀνειδιζόμενος ὀκνηρὸς οὐκ αἰσχύνεται, ὡσαύτως καὶ ὁ δανειζόμενος σῖτον ἐν ἀμήτῳ.
|
поноси'мъ быва'етъ лњни'выи не ё^срамляеTся, такоже и^ ꙁае^мля'и пшени'цђ в жа'твђ”
|
|
5
|
5
|
|
ὕδωρ βαθὺ βουλὴ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἀνὴρ δὲ φρόνιμος ἐξαντλήσει αὐτήν.
|
Вода` глђбо'ка совњтъ вᲆ срDци мђжђ, мђж# же премђдръ и^зче'рплетъ ю&.
|
|
6
|
6
|
|
μέγα ἄνθρωπος καὶ τίμιον ἀνὴρ ἐλεήμων, ἄνδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν.
|
вели'къ е^сть чл~къ и^ дра'гъ мђжъ ᲄворя'и млsть, мђжа же вњрна дњло ѓ^брњсти`.
|
|
7
|
7
|
|
ὃς ἀναστρέφεται ἄμωμος ἐν δικαιοσύνῃ, μακαρίους τοὺς παῖδας αὐτοῦ καταλείψει.
|
и^же бес поро'ка живе'тъ въ пра'вдђ, бл~жены и^ дњти ѓ^ста'витъ своя”
|
|
8
|
8
|
|
ὅταν βασιλεὺς δίκαιος καθίσῃ ἐπὶ θρόνου, οὐκ ἐναντιοῦται ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ πᾶν πονηρόν.
|
Є$гда` цр~ь пра'веденъ на прsтлњ ся'детъ, не ста'нетъ проти'вђ ѓ%чїю е^го ничто'же лђка'во”
|
|
9
|
9
|
|
τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν; ἢ τίς παρρησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν;
|
Кто же ся похва'литъ чи'сᲄо и^мњти срDце, и^л^и кт^о дръꙁнетъ чи'стъ быти эT грњхъ.
|
|
20
|
10
|
|
κακολογοῦντος πατέρα ἢ μητέρα σβεσθήσεται λαμπτήρ, αἱ δὲ κόραι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ὄψονται σκότος.
|
ѕлословя'щихъ эTц~а и^л^и мт~рь, ё^гаша'етъ свњти'лникъ свои. ѕњни'цама же ѓ%чїю свое'ю ё'зритъ т#мђ`
|
|
21
|
11
|
|
μερὶς ἐπισπουδαζομένη ἐν πρώτοις, ἐν τοῖς τελευταίοις οὐκ εὐλογηθήσεται.
|
ча'сть поспњш#ша въ прьвыхъ, и^ на послњдокъ не блsвится.
|
|
22
|
12
|
|
μὴ εἴπῃς· τίσομαι τὸν ἐχθρόν, ἀλλ᾿ ὑπόμεινον τὸν Κύριον, ἵνα σοι βοηθήσῃ.
|
не рцы м#сти'ти вра'га свое^го, н^о пожди г~а да ти помо'жеT.
|
|
10
|
13
|
|
στάθμιον μέγα καὶ μικρὸν καὶ μέτρα δισσά, ἀκάθαρτα ἐνώπιον Κυρίου καὶ ἀμφότερα καὶ ὁ ποιῶν αὐτά.
|
мњри'ло ма'ло и^ вели'ко, и^ мњра бњдно ра'вна, нечи'сᲄа е^сть преD гм~ъ ѓ^боя, и^ творя'и иX та'ко в животњ` свое^мъ прет#кне'тся”
|
|
11
|
14
|
|
ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτοῦ συμποδισθήσεται νεανίσκος μετὰ ὁσίου, καὶ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς αὐτοῦ.
|
|
|
12
|
15
|
|
οὖς ἀκούει καὶ ὀφθαλμὸς ὁρᾷ· Κυρίου ἔργα καὶ ἀμφότερα.
|
|
|
13
|
16
|
|
μὴ ἀγάπα καταλαλεῖν, ἵνα μὴ ἐξαρθῇς· διάνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἐμπλήσθητι ἄρτων.
|
|
|
23
|
17
|
|
βδέλυγμα Κυρίῳ δισσὸν στάθμιον, καὶ ζυγὸς δόλιος οὐ καλὸν ἐνώπιον αὐτοῦ.
|
|
|
24
|
18
|
|
παρὰ Κυρίου εὐθύνεται τὰ διαβήματα ἀνδρί, θνητὸς δὲ πῶς ἂν νοήσαι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ;
|
|
|
25
|
19
|
|
παγὶς ἀνδρὶ ταχύ τι τῶν ἰδίων ἁγιάσαι, μετὰ γὰρ τὸ εὔξασθαι μετανοεῖν γίνεται.
|
|
|
26
|
20
|
|
λικμήτωρ ἀσεβῶν βασιλεὺς σοφός, καὶ ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς τροχόν.
|
ю%нота съ прпDбнымъ и^спра'витъ пђти` своя,
|
|
27
|
21
|
|
φῶς Κυρίου πνοὴ ἀνθρώπων, ὃς ἐρευνᾷ ταμιεῖα κοιλίας.
|
ё'хо слы'шитъ и^ ѓ'ко ви'дитъ г~ь дњла'яи ѓ^боя”
|
|
28
|
22
|
|
ἐλεημοσύνη καὶ ἀλήθεια φυλακὴ βασιλεῖ, καὶ περικυκλώσουσιν ἐν δικαιοσύνῃ τὸν θρόνον αὐτοῦ.
|
Не люби` клевета'нїя да не эTпаде'ши, эTврьꙁи ѓ%чи свои` и^ насыща'ися хлᲇба.
|
|
29
|
23
|
|
κόσμος νεανίαις σοφία, δόξα δὲ πρεσβυτέρων πολιαί.
|
мръ'ꙁость гв~и сђгђба мњра, и^ мњри'ло льсти'вно нњсть эT него прїятно.
|
|
30
|
24
|
|
ὑπώπια καὶ συντρίμματα συναντᾷ κακοῖς, πληγαὶ δὲ εἰς ταμιεῖα κοιλίας.
|
эT г~а же и^справля'ются стопы` мђжеви, съгрњша'яи же како ё^бо раꙁђмњ'етъ пђти` е^го.
|
|
Κεφάλαιο 21
|
Глvа, к~а”
|
|
1
|
1
|
|
ΩΣΠΕΡ ὁρμὴ ὕδατος, οὕτως καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ· οὗ ἐὰν θέλων νεύσῃ, ἐκεῖ ἔκλινεν αὐτήν.
|
ЈАкоже ё^стремле'нїе во'дное, та'ко и^ срDце цр~ево в рђцњ` бж~їи” И$ а'може а^ще въсхо'щеT ѓ^брати'ти, та'мо ё^клонитъ е&”
|
|
2
|
2
|
|
πᾶς ἀνὴρ φαίνεται ἑαυτῷ δίκαιος, κατευθύνει δὲ καρδίας Κύριος.
|
Вся'къ мQђ ја^вляется преD собо'ю пра'веденъ, и^спыта'ет же срDца г~ь.
|
|
3
|
3
|
|
ποιεῖν δίκαια καὶ ἀληθεύειν ἀρεστὰ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θυσιῶν αἷμα.
|
твори'ти пра'вдђ і^ и'стин#нђ гл~ати и^ꙁволено эT б~а, па'че нежели` жрътвђ кро'вьнђю.
|
|
4
|
4
|
|
μεγαλόφρων ἐν ὕβρει θρασυκάρδιος, λαμπτὴρ δὲ ἀσεβῶν ἁμαρτία.
|
велича'въ мђжъ, на досажде'нїе дрьзосръ'дъ” Свњти'ло же нечести'вых# грњси`,
|
|
6
|
5
|
|
ὁ ἐνεργῶν θησαυρίσματα γλώσσῃ ψευδεῖ μάταια διώκει καὶ ἔρχεται ἐπὶ παγίδας θανάτου.
|
и^ вся` помышле'нїя и^ꙁбыTкђ съсњца'ются, и^ не споспњша'ются то'кмо вся'ко въ лише'нїе.
|
|
7
|
6
|
|
ὄλεθρος ἀσεβέσιν ἐπιξενωθήσεται, οὐ γὰρ βούλονται πράσσειν τὰ δίκαια.
|
дњлаяи сокро'вища ја^ꙁы'комъ лжи'вымъ, сђетна го'нитъ на сњти сме'ртны.
|
|
8
|
7
|
|
πρὸς τοὺς σκολιοὺς σκολιὰς ὁδοὺς ἀποστέλλει ὁ Θεός, ἁγνὰ γὰρ καὶ ὀρθὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. 9κρεῖσσον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας ὑπαίθρου ἢ ἐν κεκονιαμένοις μετὰ ἀδικίας καὶ ἐν οἴκῳ κοινῷ.
|
и^ всегђби'тельство на нечести'выа ё^стремля'ется, не хотя'тъ б'о дњяти пра'ведная.
|
|
10
|
8
|
|
ψυχὴ ἀσεβοῦς οὐκ ἐλεηθήσεται ὑπ᾿ οὐδενὸς τῶν ἀνθρώπων.
|
къ стропо'тныM стропо'тная пђти` посыла'етъ б~ъ, прчsта б^о и^ пра'ва дњла е^го.
|
|
11
|
9
|
|
ζημιουμένου ἀκολάστου πανουργότερος γίνεται ὁ ἄκακος, συνίων δὲ σοφὸς δέξεται γνῶσιν.
|
лђ'че жи'ти въ ё^глњ` на я'снњ, нежели` въ пова'пленнњ с непра'вдою, и^ въ хра'минњ про'стњ.
|
|
12
|
10
|
|
συνίει δίκαιος καρδίας ἀσεβῶν καὶ φαυλίζει ἀσεβεῖς ἐν κακοῖς.
|
дш~а нечести'выхъ не поми'лђется ни эT е^ді'наго чл~ка,
|
|
13
|
11
|
|
ὃς φράσσει τὰ ὧτα αὐτοῦ τοῦ μὴ ἐπακοῦσαι ἀσθενοῦς, καὶ αὐτὸς ἐπικαλέσεται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ εἰσακούων.
|
тщетђ` прїемлюще гђби'телю мDрᲆ бђдетъ неꙁлоби'выи. раꙁђмњ'яиy премђдрыи прїиметъ ра'ꙁђмъ,
|
|
14
|
12
|
|
δόσις λάθριος ἀνατρέπει ὀργάς, δώρων δὲ ὁ φειδόμενος θυμὸν ἐγείρει ἰσχυρόν.
|
раꙁђмњва'етъ пра'ведныи срDца нечести'выхъ, и^ досажDа'етъ нечесᲄи'выM ѓ^ ѕлњ`.
|
|
15
|
13
|
|
εὐφροσύνη δικαίων ποιεῖν κρίμα, ὅσιος δὲ ἀκάθαρτος παρὰ κακούργοις.
|
и^же ꙁатыка'еᲄъ ё'ши свои` не послђшати не'мощнаго, и^ то'и призоветъ и^ не бђдетъ послђшаяи е^го.
|
|
16
|
14
|
|
ἀνὴρ πλανώμενος ἐξ ὁδοῦ δικαιοσύνης ἐν συναγωγῇ γιγάντων ἀναπαύσεται.
|
дая'нїе ᲄа'ино эTвращаеT гнњвы, щадя'и же дары въꙁдви'жеT ја%рость крњпкђ.
|
|
17
|
15
|
|
ἀνὴρ ἐνδεὴς ἀγαπᾷ εὐφροσύνην, φιλῶν οἶνον καὶ ἔλαιον εἰς πλοῦτον·
|
весе'лїе пра'ведныхъ твориT сђды, и^ прпDбны же нечистъ эT злодњющихъ.
|
|
18
|
16
|
|
περικάθαρμα δὲ δικαίου ἄνομος.
|
мђж# же блђдя эT пђти` пра'ведна, в сонмищи и^споли'нъ почїетъ.
|
|
19
|
17
|
|
κρεῖσσον οἰκεῖν ἐν γῇ ἐρήμῳ ἢ μετὰ γυναικὸς μαχίμου καὶ γλωσσώδους καὶ ὀργίλου.
|
и^ мђжъ скђденъ любитъ веселїе, любя'и же вино` и^ еле'и, не ѓ^богатиTся,
|
|
20
|
18
|
|
θησαυρὸς ἐπιθυμητὸς ἀναπαύσεται ἐπὶ στόματος σοφοῦ, ἄφρονες δὲ ἄνδρες καταπίονται αὐτόν.
|
ѓ^требїе же праведникђ беꙁаконникъ.
|
|
21
|
19
|
|
ὁδὸς δικαιοσύνης καὶ ἐλεημοσύνης εὑρήσει ζωὴν καὶ δόξαν.
|
лђче жи'ти въ ꙁемли` пђсте, неже жи'ти со женою сварли'вою и^ яꙁы'чною и^ гнњвливою.
|
|
22
|
20
|
|
πόλεις ὀχυρὰς ἐπέβη σοφὸς καὶ καθεῖλε τὸ ὀχύρωμα, ἐφ᾿ ᾧ ἐπεποίθεισαν οἱ ἀσεβεῖς.
|
съкро'вище въжделњнно почїетъ въ ё^сᲄаX премђдрђ, беꙁђмнїи же мђжи пожира'юT е^го.
|
|
23
|
21
|
|
ὃς φυλάσσει τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ τὴν γλῶσσαν, διατηρεῖ ἐκ θλίψεως τὴν ψυχὴν αὐτοῦ.
|
пђть пра'вды и^ млsтыня, ѓ^бря'щетъ животъ и^ сла'вђ”
|
|
24
|
22
|
|
θρασὺς καὶ αὐθάδης καὶ ἀλαζὼν λοιμὸς καλεῖται, ὃς δὲ μνησικακεῖ, παράνομος.
|
ГраD ё^твержа'етъ мђжъ премђдръ, и^ раꙁдрђша'ется ё^тверже'нїе на неy надњя'шася нечести'вїи”
|
|
25
|
23
|
|
ἐπιθυμίαι ὀκνηρὸν ἀποκτείνουσιν, οὐ γὰρ προαιροῦνται αἱ χεῖρες αὐτοῦ ποιεῖν τι.
|
И$же хранитъ своя ё^ста` и^ яꙁы'къ, соблюдаетъ эT печа'ли дш~ђ свою.
|
|
26
|
24
|
|
ἀσεβὴς ἐπιθυμεῖ ὅλην τὴν ἡμέραν ἐπιθυμίας κακάς, ὁ δὲ δίκαιος ἐλεᾷ καὶ οἰκτείρει ἀφειδῶς.
|
дръꙁыи и ѓ^плаꙁивъ и^ яростивъ гђби'тельство нарица'ется, и^же непра'вдђ мы'слиT ꙁаконопрестђпникъ е^сть.
|
|
27
|
25
|
|
θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγμα Κυρίῳ, καὶ γὰρ παρανόμως προσφέρουσιν αὐτάς.
|
По'хоти лњни'ваго ё^бива'ютъ, не волите б^о рђцњ е^го твориᲄи ничтоy.
|
|
28
|
26
|
|
μάρτυς ψευδὴς ἀπολεῖται, ἀνὴρ δὲ ὑπήκοος φυλασσόμενος λαλήσει.
|
нечестивъ жела'етъ весь дн~ь по'хоᲄи ꙁлы`, пра'ведныи же ми'лђетъ и щедрђетъ неща'дне.
|
|
29
|
27
|
|
ἀσεβὴς ἀνὴρ ἀναιδῶς ὑφίσταται προσώπῳ, ὁ δὲ εὐθὴς αὐτὸς συνίει τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ.
|
жрътвы нечестивыхъ мръꙁость гв~и, и^бо беꙁако'нно прино'сятъ я&.
|
|
30
|
28
|
|
οὐκ ἔστι σοφία, οὐκ ἔστιν ἀνδρεία, οὐκ ἔστι βουλὴ πρὸς τὸν ἀσεβῆ.
|
свњдњтель б^о ло'жъ поги'бнеT, мђжъ послђшли'въ съхраня'яи речетъ.
|
|
31
|
29
|
|
ἵππος ἑτοιμάζεται εἰς ἡμέραν πολέμου, παρὰ δὲ Κυρίου ἡ βοήθεια.
|
нечести'въ мђжъ беꙁъчестно стои^тъ лицеM, пра'выи же самъ раꙁђмњ'етъ пђти` своя.
|
|
Κεφάλαιο 22
|
Глvа, к~в”
|
|
1
|
1
|
|
ΑΙΡΕΤΩΤΕΡΟΝ ὄνομα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς, ὑπὲρ δὲ ἀργύριον καὶ χρυσίον χάρις ἀγαθή,
|
И$зволенњ'иши же е^сть и^мя добро, неже бога'тъство мно'го, и^ лђче сребра и^ ꙁлаᲄа блгDть бл~га.
|
|
2
|
2
|
|
πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήντησαν ἀλλήλοις, ἀμφοτέρους δὲ ὁ Κύριος ἐποίησε.
|
бога'тъ и^ ниu срњто'ста дрђгъ дрђга, ѓ%ба же е^сть г~ь сътворилъ.
|
|
3
|
3
|
|
πανοῦργος ἱδὼν πονηρὸν τιμωρούμενον κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται, οἱ δὲ ἄφρονες παρελθόντες ἐζημιώθησαν.
|
хђдо'гъ ви'дњвъ лђка'ваго въ мђкахᲆ крњпко самъ накаꙁђется, беꙁђмнїи же мимошеDше ѓ^т#щети'шася”
|
|
4
|
4
|
|
γενεὰ σοφίας φόβος Κυρίου καὶ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ζωή.
|
ро'дъ премђдрости бо'яꙁнь гн~я, и^ бога'т#ствїе и^ сла'ва живо'тъ.
|
|
5
|
5
|
|
τρίβολοι καὶ παγίδες ἐν ὁδοῖς σκολιαῖς, ὁ δὲ φυλάσσων τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀφέξεται αὐτῶν.
|
влъчецъ и^ сњть на пђтехъ стропо'тныхъ, храня'и же свою дш~ђ и^ꙁбњжи'тъ эT нихъ.
|
|
7
|
6
|
|
πλούσιοι πτωχῶν ἄρξουσι, καὶ οἰκέται ἰδίοις δεσπόταις δανειοῦσι.
|
бога'тїи ё^богими ѓ^блада'ю^тъ,
|
|
8
|
7
|
|
ὁ σπείρων φαῦλα θερίσει κακά, πληγὴν δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει. 8α ἄνδρα ἱλαρὸν καὶ δότην εὐλογεῖ ὁ Θεός, ματαιότητα δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει.
|
и^ раби` гм~ъ длъгъ эTдаю'тъ
|
|
9
|
8
|
|
ὁ ἐλεῶν πτωχὸν αὐτὸς διατραφήσεται, τῶν γὰρ ἑαυτοῦ ἄρτων ἔδωκε τῷ πτωχῷ. 9α νίκην καὶ τιμὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς, τὴν μέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτημένων.
|
сњ'явыи ꙁлое пожнетᲆ ꙁлое, ранђ же дњлы свои'ми съвръшитъ.
|
|
10
|
9
|
|
ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιμόν, καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος· ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ, πάντας ἀτιμάζει.
|
мђ'жа ти'ха да'теля лю'биT г~ь, сђ'етныX же дњлъ е^го не въспомянеT.
|
|
11
|
10
|
|
ἀγαπᾷ Κύριος ὁσίας καρδίας, δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι· χείλεσι ποιμαίνει βασιλεύς.
|
ми'лђяй же ни'щаго са'м ся препита'етъ, свои б^о хлњбъ пода'сть ё^бо'гомђ” Побњжденїе и^ честь престрая'етъ даяи да'ры, дш~ђ же погђбля'етъ притяжа'ныхъ ради.
|
|
12
|
11
|
|
οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ Κυρίου διατηροῦσιν αἴσθησιν, φαυλίζει δὲ λόγους παράνομος.
|
и^ждени эT сонмища гђби'теля, и^ꙁы'идетъ с нимъ побњжденїе, е^гда б^о ся'деT в сонмищи всњмъ досажда'етъ”
|
|
13
|
12
|
|
προφασίζεται καὶ λέγει ὀκνηρός· λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς, ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί.
|
Лю'битъ г~ь прпDбныхъ срDца, прие^млеми же е^мђ вси непорочнїи въ пђтехъ своиX. ё^стна'ма пасеT цр~ь лю'ди своя,
|
|
14
|
13
|
|
βόθρος βαθὺς στόμα παρανόμου, ὁ δὲ μισηθεὶς ὑπὸ Κυρίου ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν. 14α εἰσὶν ὁδοὶ κακαὶ ἐνώπιον ἀνδρός, καὶ οὐκ ἀγαπᾷ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ᾿ αὐτῶν· ἀποστρέφειν δὲ δεῖ ἀπὸ ὁδοῦ σκολιᾶς καὶ κακῆς.
|
ѓ%чи же гн~и соблюда'ютъ чю'вствїе. досажа'етъ сло'вомъ законопрестђпныи
|
|
15
|
14
|
|
ἄνοια ἐξῆπται καρδίας νέου, ράβδος δὲ καὶ παιδεία μακρὰν ἀπ᾿ αὐτοῦ.
|
вины` и%щетъ и^ гл~етъ лњнивыи, ле'въ на стезя'хъ, на пђтех же раꙁбо'иницы.
|
|
16
|
15
|
|
ὁ συκοφαντῶν πένητα πολλὰ ποιεῖ τὰ ἑαυτοῦ· δίδωσι δὲ πλουσίῳ ἐπ᾿ ἐλλάσσονι.
|
ја^ма глђбо'ка ё^ста` ꙁаконопрестђпныхъ, въꙁненавидњныи же эT г~а въпадется в ню. сђть пђтїе ꙁлїи преD мђжемъ, и^ не лю'биT въꙁврати'тися эT ни'хъ. въꙁвратити же ся подоба'етъ эT пђти` сᲄропо'тна зла`”
|
|
17
|
16
|
|
Λόγοις σοφῶν παράβαλλε σὸν οὗς καὶ ἄκουε ἐμὸν λόγον, τὴν δὲ σὴν καρδίαν ἐπίστησον, ἵνα γνῷς, ὅτι καλοί εἰσι·
|
Невњждествомъ въꙁгори'тся срDце ю'наго, жеꙁлъ и^ накаꙁа'нїе далече эT него.
|
|
18
|
17
|
|
καὶ ἐὰν ἐμβάλῃς αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν σου, εὐφρανοῦσί σε ἅμα ἐπὶ σοῖς χείλεσιν,
|
ѓ^бидя'и же ё^бога мно'го себњ ѕла сътвори'т#, и^ дае'тъ бога'томђ на ни'щемъ.
|
|
19
|
18
|
|
ἵνα σου γένηται ἐπὶ Κύριον ἡ ἐλπὶς καὶ γνωρίσῃ σοι τὴν ὁδόν σου.
|
ко словесемъ мђдрыхъ прилага'и свое ё'хо и^ ё^слы'ши моа словеса`, свое же срDце поста'ви к нимъ да раꙁђмњеши ја%ко добра сђть.
|
|
20
|
19
|
|
καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς εἰς βουλὴν καὶ γνῶσιν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου.
|
и^ а'ще вложиши я& въ срDце твое, въꙁвеселятъ тебе сᲆ твои^ма ё^стнама.
|
|
21
|
20
|
|
διδάσκω οὖν σε ἀληθῆ λόγον καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν ὑπακούειν, τοῦ ἀποκρίνεσθαί σε λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλομένοις σοι.
|
бђды ᲄы на г~а ё^пова'я, и^ наё^читъ т^я пђтемᲆ свои^мъ.
|
|
22
|
21
|
|
Μὴ ἀποβιάζου πένητα, πτωχὸς γάρ ἐστι, καὶ μὴ ἀτιμάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις·
|
ты' же напиши я& себњ на ё^строе'нїе, на совњтъ и^ чю'вство и^ ра'зђмъ, на широтђ срDца твое^го. наё^чю бо т^я и%стинномђ словеси, и^ разђма и%стиннаго послђшати, на эTвњты словесемъ и%стиннымъ, въпрашающимъ т^я.
|
|
23
|
22
|
|
ὁ γὰρ Κύριος κρινεῖ αὐτοῦ τὴν κρίσιν, καὶ ρύσῃ σὴν ἄσυλον ψυχήν.
|
не ё^каря'и ни'ща ꙁане` ё^богъ е^сть, и^ не досаждаи не'мощномђ въ вра'тњхъ.
|
|
24
|
23
|
|
μὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυμώδει, φίλῳ δὲ ὀργίλῳ μὴ συναυλίζου,
|
г~ь б^о сђдитъ е^мђ сђдомъ, и^ꙁба'ви свою невещественђю дш~ђ”
|
|
25
|
24
|
|
μήποτε μάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ καὶ λάβῃς βρόχους τῇ σῇ ψυχῇ.
|
Не быва'и дрђгъ мђжђ гнњвли'вђ, и^ со дрђгомъ жестосръдныM не съчета'ися.
|
|
26
|
25
|
|
μὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐγγύην αἰσχυνόμενος πρόσωπον·
|
е^гда когда наё^чишися пђтеM е^го, прїимеши тенето свое'и дш~и.
|
|
27
|
26
|
|
ἐὰν γὰρ μὴ ἔχῃς πόθεν ἀποτίσῃς, λήψονται τὸ στρῶμα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου.
|
не вдаися въ порђче'нїе стыдяся лица`
|
|
28
|
27
|
|
μὴ μέταιρε ὅρια αἰώνια, ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου.
|
е^да б^о не бђдеши и^мњти чиM и^скђпи'тися, и^ во'змTђ посте'лю ја%же поD ребры твои^ми.
|
|
29
|
28
|
|
ὁρατικὸν ἄνδρα καὶ ὀξὺν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ βασιλεῦσι δεῖ παρεστάναι καὶ μὴ παρεστάναι ἀνδράσι νωθροῖς.
|
не прелага'и предњлъ вњчныхъ, ја^же положи'ша эTц~ы твои`.
|
|
Κεφάλαιο 23
|
Глvа, к~г”
|
|
1
|
1
|
|
ΕΑΝ καθίσῃς δειπνεῖν ἐπὶ τραπέζης δυναστῶν, νοητῶς νόει τὰ παρατιθέμενά σοι
|
Аще ся'деши вече'ряти на трапеꙁњ си'лнаго, раꙁђмњва'я раꙁђмњва'и предъставле'нная ти.
|
|
2
|
2
|
|
καὶ ἐπίβαλλε τὴν χεῖρά σου, εἰδὼς ὅτι τοιαῦτά σε δεῖ παρασκευάσαι· εἰ δὲ ἀπληστότερος εἶ,
|
и^ наложи` рђкђ твою вњдыи ја%же чт^о си'цево, подоба'етъ б^о тебњ ё^краша'ти себе.
|
|
3
|
3
|
|
μὴ ἐπιθύμει τῶν ἐδεσμάτων αὐτοῦ, ταῦτα γὰρ ἔχεται ζωῆς ψευδοῦς.
|
а^ще ли насыщнњ'ишїи е^си не хощи слаждъшиM е^го, сицева'а б^о и%мать животъ лжи'выхᲆ.
|
|
4
|
4
|
|
μὴ παρεκτείνου πένης ὢν πλουσίῳ, τῇ δὲ σῇ ἐννοίᾳ ἀπόσχου.
|
не належи ё^бо'гъ сы'и съ бога'тымъ, эT свое^го помышле'нїя въсᲄяза'ися.
|
|
5
|
5
|
|
ἐὰν ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄμμα πρὸς αὐτόν, οὐδαμοῦ φανεῖται· κατεσκεύασται γὰρ αὐτῷ πτέρυγες ὥσπερ ἀετοῦ, καὶ ὑποστρέφει εἰς τὸν οἶκον τοῦ προεστηκότος αὐτοῦ.
|
а^ще б^о ё^стреми'ши на него ѓ%ко свое никогдаже ја^виTся, съдњланњ б^о е^сᲄа е^мђ кри'лњ ја^ко ѓ^рлђ`, и^ ѓ^бращаеTся присᲄђпа'ющемђ к немђ.
|
|
6
|
6
|
|
μὴ συνδείπνει ἀνδρὶ βασκάνῳ, μηδὲ ἐπιθύμει τῶν βρωμάτων αὐτοῦ·
|
не вечеряи съ мђжемъ ревни'вомъ, ни похощи пи'щамъ е^го.
|
|
7
|
7
|
|
ὃν τρόπον γὰρ εἴ τις καταπίοι τρίχα, οὕτως ἐσθίει καὶ πίνει.
|
и'мже б^о ѓ%браꙁомъ а^ще кт^о поглоти'тъ кла'сы, сице ја%сти и^ пити с нимъ, ниже къ себњ въведе'ши е^го, ниже снњси хлњбъ свои с нимъ
|
|
8
|
8
|
|
μηδὲ πρός σε εἰσαγάγῃς αὐτὸν καὶ φάγῃς τὸν ψωμόν σου μετ᾿ αὐτοῦ· ἐξεμέσει γὰρ αὐτὸν καὶ λυμανεῖται τοὺς λόγους σου τοὺς καλούς.
|
и^ꙁблюетъ б^о и&. и^ ѓ^сквернитъ словеса` твоя добрая.
|
|
9
|
9
|
|
εἰς ὦτα ἄφρονος μηδὲν λέγε, μήποτε μυκτηρίσῃ τοὺς συνετοὺς λόγους σου.
|
въ ё^шїю беꙁђмнаго ничтоже гл~и, да не когда` подража'ти начнетъ разђмная словеса` твоя.
|
|
10
|
10
|
|
μὴ μεταθῇς ὅρια αἰώνια, εἰς δὲ κτῆμα ὀρφανῶν μὴ εἰσέλθῃς·
|
Не прелага'и предњлъ вњчныхъ, въ стяжа'нїе сирота'мъ не вниди.
|
|
11
|
11
|
|
ὁ γὰρ λυτρούμενος αὐτοὺς Κύριος κραταιός ἐστι καὶ κρινεῖ τὴν κρίσιν αὐτῶν μετὰ σοῦ.
|
и^ꙁбавля'я б^о и^хъ г~ь крњпокъ е^сть, и^ раꙁъсђдиT сђдъ и^хъ с тобою.
|
|
12
|
12
|
|
δὸς εἰς παιδείαν τὴν καρδίαν σου, τὰ δὲ ὦτά σου ἑτοίμασον λόγοις αἰσθήσεως.
|
да'ждь въ накаꙁа'нїе срDце твое, ё%ши же свои` ё^готоваи словесемъ чю'въственымъ.
|
|
13
|
13
|
|
μὴ ἀπόσχῃ νήπιον παιδεύειν, ὅτι ἐὰν πατάξῃς αὐτὸν ράβδῳ, οὐ μὴ ἀποθάνῃ·
|
не эTрњи младенца нака'ꙁовати, а^ще б^о жеꙁломъ бїеши е^го и^ не ё'мретъ эT него.
|
|
14
|
14
|
|
σὺ μὲν γὰρ πατάξεις αὐτὸν ράβδῳ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ θανάτου ρύσῃ.
|
ты' же ё^бо бїяй е^го жезломъ, дш~ђ же е^го и^ꙁбавиши эT злы` см~рти”
|
|
15
|
15
|
|
υἱέ, ἐὰν σοφὴ γένηταί σου ἡ καρδία, εὐφρανεῖς καὶ τὴν ἐμὴν καρδίαν,
|
Сн~е а^ще премђдро бђдетъ срDце твое, въꙁвеселиши и^ мое срDце.
|
|
16
|
16
|
|
καὶ ἐνδιατρίψει λόγοις τὰ σὰ χείλη πρὸς τὰ ἐμὰ χείλη, ἐὰν ὀρθὰ ὦσι.
|
и въ поё^че'нїе словесъ твои` ё^стнњ` к мои^ма ё^стна'ма, а^ще пра'ва бђдета”
|
|
17
|
17
|
|
μὴ ζηλούτω ἡ καρδία σου ἁμαρτωλούς, ἀλλὰ ἐν φόβῳ Κυρίου ἴσθι ὅλην τὴν ἡμέραν·
|
да не ревнђетъ срDце твое грњшникомъ, н^о въ бо'я^ꙁни гн~и бђди весь дн~ь.
|
|
18
|
18
|
|
ἐὰν γὰρ τηρήσῃς αὐτά, ἔσται σοι ἔκγονα, ἡ δὲ ἐλπίς σου οὐκ ἀποστήσεται.
|
а^ще б^о съблюдеши я& бђдђтъ ти внђци, и^ ё^пова'нїе твое не эTстђпитъ”
|
|
19
|
19
|
|
ἄκουε, υἱέ, καὶ σοφὸς γίνου, καὶ κατεύθυνε ἐννοίας σῆς καρδίας·
|
Слђшаи сн~е и^ премђдръ быва'и, і^ и^справля'и мы'сль срDца твое^го”
|
|
20
|
20
|
|
μὴ ἴσθι οἰνοπότης, μηδὲ ἐκτείνου συμβουλαῖς κρεῶν τε ἀγορασμοῖς·
|
Не бђди винопїи'ца, ниже прилага'ися мя'съ кђпова'нїю.
|
|
21
|
21
|
|
πᾶς γὰρ μέθυσος καὶ πορνοκόπος πτωχεύσει, καὶ ἐνδύσεται διερρηγμένα καὶ ρακώδη πᾶς ὑπνώδης.
|
вся'къ б^о пїяница и^ любодњи ѓ^бнища'ютъ, и^ ѓ^блечетася в растерꙁа'нная, и^ съкръпленая и^ вся сонная”
|
|
22
|
22
|
|
ἄκουε, υἱέ, πατρὸς τοῦ γεννήσαντός σε καὶ μὴ καταφρόνει ὅτι γεγήρακέ σου ἡ μήτηρ.
|
Слђшаи сн~е рождъшаго т^я, и^ не неради е^гда состарњ'ется твоя мати.
|
|
23
|
23
|
|
ἀλήθειαν κτῆσαι καὶ μὴ ἀπώσῃ σοφίαν καὶ παιδείαν καὶ σύνεσιν.
|
и%стиnнђ стяжи`, и^ не эTрини мђдрости и^ ё^че'нїя и^ ра'ꙁђма.
|
|
24
|
24
|
|
καλῶς ἐκτρέφει πατὴρ δίκαιος, ἐπὶ δὲ υἱῷ σοφῷ εὐφραίνεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ.
|
добрњ въспитњеT эTц~ъ пра'веденъ, ѓ^ сн~њ же премђдрᲇ весели'тся дш~а е^го.
|
|
25
|
25
|
|
εὐφραινέσθω ὁ πατὴρ καὶ ἡ μήτηρ ἐπὶ σοί, καὶ χαιρέτω ἡ τεκοῦσά σε.
|
да весели'тся эTц~ъ и^ мт~и ѓ^ тебњ, и^ да радђе^тся рождъшїя т^я.
|
|
26
|
26
|
|
δός μοι, υἱέ, σὴν καρδίαν, οἱ δὲ σοὶ ὀφθαλμοὶ ἐμὰς ὁδοὺς τηρείτωσαν·
|
даждь ми сн~е твое срDце, твои^ же ѓ%чи моя пђти` да соблюда'ета.
|
|
27
|
27
|
|
πίθος γὰρ τετρημένος ἐστὶν ἀλλότριος οἶκος, καὶ φρέαρ στενὸν ἀλλότριον·
|
ја%ма глђбо'ка тђждїи домъ, и^ стђденець тњснъ тђждь.
|
|
28
|
28
|
|
οὗτος γὰρ συντόμως ἀπολεῖται, καὶ πᾶς παράνομος ἀναλωθήσεται.
|
тако б^о въскорњ поги'бнетᲆ, и^ всяk ꙁаконопрестђпниk ѓ^тя'тъ бђдеT”
|
|
29
|
29
|
|
τίνι οὐαί; τίνι θόρυβος; τίνι κρίσεις; τίνι δὲ ἀηδίαι καὶ λέσχαι; τίνι συντρίμματα διακενῆς; τίνος πελιδνοὶ οἱ ὀφθαλμοί;
|
Комђ лютњ, комђ млъва, комђ сђди, комђ тђга` и^ поносъ, комђ сокрђшенїе вът#ще, комђ сини ѓ%чи,
|
|
30
|
30
|
|
οὐ τῶν ἐγχρονιζόντων ἐν οἴνοις; οὐ τῶν ἰχνευόντων ποῦ πότοι γίνονται;
|
не пребыва'ющимъ л^и въ винњ`, и^ наꙁира'ющиM гдњ когда пи'рове быва'юT.
|
|
31
|
31
|
|
μὴ μεθύσκεσθε ἐν οἴνοις, ἀλλὰ ὁμιλεῖτε ἀνθρώποις δικαίοις καὶ ὁμιλεῖτε ἐν περιπάτοις· ἐὰν γὰρ εἰς τὰς φιάλας καὶ τὰ ποτήρια δῷς τοὺς ὀφθαλμούς σου, ὕστερον περιπατήσεις γυμνότερος ὑπέρου.
|
не ё^пиваитеся вино'мъ, н^о бесњдђите чл~комъ пра'веднымъ, и^ бесњдђите въ проходехъ” А$ще б^о на ча'шђ и^ стъкляни'цђ даси ѓ%чи свои`, послњди же походиши нажаи тръна.
|
|
32
|
32
|
|
τὸ δὲ ἔσχατον ὥσπερ ὑπὸ ὄφεως πεπληγὼς ἐκτείνεται, καὶ ὥσπερ ὑπὸ κεράστου διαχεῖται αὐτῷ ὁ ἰός.
|
послњди же ја%ко эT змїя сњченъ прострется, и^ ја%ко эT кера'ста разлїется ја%дъ.
|
|
33
|
33
|
|
οἱ ὀφθαλμοί σου ὅταν ἴδωσιν ἀλλοτρίαν, τὸ στόμα σου τότε λαλήσει σκολιά,
|
ѓ%чи твои` е^гда ё%зриᲄа женђ тђждђ, и^ ё^ста` твоя` тогда рекђтъ стропо'тная.
|
|
34
|
34
|
|
καὶ κατακείσῃ ὥσπερ ἐν καρδίᾳ θαλάσσης καὶ ὥσπερ κυβερνήτης ἐν πολλῷ κλύδωνι.
|
и^ раста'еши ја%ко въ срDци мо'ря, и^ ја%ко кръмчїи въ мно'ꙁњ вълне'нїи.
|
|
35
|
35
|
|
ἐρεῖς δέ· τύπτουσί με καὶ οὐκ ἐπόνεσα, καὶ ἐνέπαιξάν μοι, ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν· πότε ὄρθρος ἔσται, ἵνα ἐλθὼν ζητήσω μεθ᾿ ὧν συνελεύσομαι;
|
речеши же би'ша м^я и^ не поболњхᲆ, и^ порђга'ша ми ся а^ꙁ же не раꙁђмњхъ” когда ё%тро бђдетъ да пришедъ и^спрошђ` с ни'ми же сни'дђ”
|
|
Κεφάλαιο 24
|
Глvа, к~д”
|
|
1
|
1
|
|
ΥΙΕ, μὴ ζηλώσῃς κακοὺς ἄνδρας μηδὲ ἐπιθυμήσῃς εἶναι μετ᾿ αὐτῶν·
|
Сн~ђ мои не ревнђи ѕлы'мъ мђжемъ, ни въжделњ'и бы'ти с ни'ми.
|
|
2
|
2
|
|
ψευδῆ γὰρ μελετᾷ ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ πόνους τὰ χείλη αὐτῶν λαλεῖ.
|
лжа'мъ б^о поё^ча'ется срDце и^хъ, и^ болњꙁнь ё^стнами и^хъ гл~ютъ.
|
|
3
|
3
|
|
μετὰ σοφίας οἰκοδομεῖται οἶκος καὶ μετὰ συνέσεως ἀνορθοῦται.
|
сᲆ премђдростїю ѕижDется хра'мъ, и^ съ раꙁђмомъ и^справля'е^тся.
|
|
4
|
4
|
|
μετὰ αἰσθήσεως ἐμπίπλανται ταμιεῖα ἐκ παντὸς πλούτου τιμίου καὶ καλοῦ.
|
и^ сᲆ чю'вствїемъ и^сполня'юTся съкровища, эT всего честна богаTства и^ добра”
|
|
5
|
5
|
|
κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων γεωργίου μεγάλου.
|
Лђчшїи премђдръ крњпкаго, мђжъ мђдросᲄь и^мњяи тяжа'теля вели'ка.
|
|
6
|
6
|
|
μετὰ κυβερνήσεως γίνεται πόλεμος, βοήθεια δὲ μετὰ καρδίας βουλευτικῆς.
|
съ ё^правле'нїеM быва'етъ бра'нь, по'мощь же срDцемᲆ съвњтнымъ.
|
|
7
|
7
|
|
σοφία καὶ ἔννοια ἀγαθὴ ἐν πύλαις σοφῶν· σοφοὶ οὐκ ἐκκλίνουσιν ἐκ στόματος Κυρίου,
|
прмђдросᲄь и^ мы'сль бл~га, въ вра'тњхъ премђдрыхъ. смысленыи же не ё^клонится эT ꙁако'на гн~я,
|
|
8
|
8
|
|
ἀλλὰ λογίζονται ἐν συνεδρίοις. ἀπαιδεύτοις συναντᾷ θάνατος,
|
н^о въмњня'ются въ собо'рехъ, ненакаꙁа'нїи ё^стрњта'ю^тся въ смр~ти,
|
|
9
|
9
|
|
ἀποθνήσκει δὲ ἄφρων ἐν ἁμαρτίαις. ἀκαθαρσία δὲ ἀνδρὶ λοιμῷ
|
ё^мира'ет же беꙁђмныи въ грњсехъ. нечистота` мђжа гђби'теля
|
|
10
|
10
|
|
ἐμμολυνθήσεται ἐν ἡμέρᾳ κακῇ καὶ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, ἕως ἂν ἐκλίπῃ.
|
ѓ^скверня'етъ, въ дн~ь ѕолъ и^ въ дн~ь печа'ли дондеже ѓ^скђдњетъ.
|
|
11
|
11
|
|
ρῦσαι ἀγομένους εἰς θάνατον καὶ ἐκπρίου κτεινομένους, μὴ φείσῃ·
|
и^ꙁбавля'яи ведо'мыа на смр~ть, и^скђпђ прострњти не щади.
|
|
12
|
12
|
|
ἐὰν δὲ εἴπῃς, οὐκ οἶδα τοῦτον, γίνωσκε ὅτι Κύριος καρδίας πάντων γινώσκει, καὶ ὁ πλάσας πνοὴν πᾶσιν, αὐτὸς οἶδε πάντα, ὃς ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.
|
а^ще ли же речеши не съвњдњ сего, раꙁђмњи ја%ко г~ь всњхъ срDца съвњ'сть. и^ съꙁда'выи дыха'нїе всMњ се'и вњсть всяческая, и^же въздасть комђждо противђ дњломъ е^го.
|
|
13
|
13
|
|
φάγε μέλι, υἱέ, ἀγαθὸν γὰρ κηρίον, ἵνα γλυκανθῇ σου ὁ φάρυγξ·
|
ја%ждь медъ сн~ђ бл~гъ б^о е^сть соᲄъ, да наслади'тся горта'нь твои.
|
|
14
|
14
|
|
οὕτως αἰσθήσῃ σοφίαν τῇ σῇ ψυχῇ· ἐὰν γὰρ εὕρῃς, ἔσται καλὴ ἡ τελευτή σου, καὶ ἐλπίς σε οὐκ ἐγκαταλείψει.
|
сице бо раꙁђмњетъ премђдрость твоя дш~а, а^ще бо ѓ^бря'щеши бђдетъ добро` ё^мрътвїе твое, и^ ё^пова'нїе твое не ѓ^ста'витъ тебе.
|
|
15
|
15
|
|
μὴ προσαγάγῃς ἀσεβῆ νομῇ δικαίων μηδὲ ἀπατηθῇς χορτασίᾳ κοιλίας·
|
не приведи нечести'ваго въ жи'ръ пра'веднаго, ни прельща'ися бес#сы'тостїю чрева.
|
|
16
|
16
|
|
ἑπτάκις γὰρ πεσεῖται δίκαιος καὶ ἀναστήσεται, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν κακοῖς.
|
седмицею б^о паD пра'ведныи въста'етъ, нечести'вїи же и^ꙁнемогђтъ въ ѕлы'хъ.
|
|
17
|
17
|
|
ἐὰν πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, μὴ ἐπιχαρῇς αὐτῷ, ἐν δὲ τῷ ὑποσκελίσματι αὐτοῦ μὴ ἐπαίρου·
|
а^ще падетъ враh твои не ѓ^бра'дђися е^мђ, въ соблажненїи же е^го не възноси'ся.
|
|
18
|
18
|
|
ὅτι ὄψεται Κύριος καὶ οὐκ ἀρέσει αὐτῷ, καὶ ἀποστρέψει τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ.
|
ја%ко ё%зритъ г~ь и^ не годњ е^мђ бђдетъ, и^ эTврати'тъ ја%рость свою эT него.
|
|
19
|
19
|
|
μὴ χαῖρε ἐπὶ κακοποιοῖς, μηδὲ ζήλου ἁμαρτωλούς·
|
не ра'дђися ѓ^ ѕлодњющиX, и^ не ревнђи пђтемъ грњ шныхъ,
|
|
20
|
20
|
|
οὐ γὰρ μὴ γένηται ἔκγονα πονηρῷ, λαμπτὴρ δὲ ἀσεβῶν σβεσθήσεται.
|
не пребђдTђ б^о внђци лђка'вныхъ, свњтило же нечести'выX ё^га'снетъ.
|
|
21
|
21
|
|
φοβοῦ τὸν Θεόν, υἱέ, καὶ βασιλέα καὶ μηθετέρῳ αὐτῶν ἀπειθήσῃς·
|
бо'ися б~а сн~ђ и^ цр~я, и^ ни еді'номђ же и^хъ противися.
|
|
22
|
22
|
|
ἐξαίφνης γὰρ τίσονται τοὺς ἀσεβεῖς, τὰς δὲ τιμωρίας ἀμφοτέρων τίς γνώσεται; (Μασ. ΚΘ´,
|
внеꙁапђ б^о стяжетъ нечести'выи, мђче'нїя бо ѓ^бою кт^о и^ꙁвњсть. слова храня'ися сн~ъ погибельства кромњ бђдетъ, прие^мляи же прїятъ себе. ничтоже ложно цр~еви да гл~ется, и^ ни е^ді'на же ложъ эT яꙁы'ка е^го да и^ꙁы'идетъ. мечъ е^сть ја^зы'къ цр~евъ а^ неплотянъ, и^же а^ще преда'нъ бђдетъ съкрђши'тся, а^ще б^о раздражиTся ја%рость е^го съ жи'лами, чл~ки гђбиT и^ ко'сти чл~чески пояда'етᲆ. и^ съжиꙁа'етъ ја^ко пла'мень, ја^ко неядо'моM бы'ти пте'нцаM ѓ%рлимъ. моиX словесъ сн~ђ бо'ися, и^ прїиM я& пока'ися”
|
|
27
|
23
|
|
). 22α λόγον φυλασσόμενος υἱὸς ἀπωλείας ἐκτὸς ἔσται, δεχόμενος δὲ ἐδέξατο αὐτόν. 22β μηδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης βασιλεῖ λεγέσθω, καὶ οὐδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης αὐτοῦ οὐ μὴ ἐξέλθῃ. 22γ μάχαιρα γλῶσσα βασιλέως καὶ οὐ σαρκίνη, ὃς δ᾿ ἂν παραδοθῇ, συντριβήσεται· 22δ ἐὰν γὰρ ὀξυνθῇ ὁ θυμὸς αὐτοῦ, σὺν νεύροις ἀνθρώπους ἀναλίσκει, καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων κατατρώγει, καὶ συγκαίει ὥσπερ φλόξ, ὥστε ἄβρωτα εἶναι νεοσσοῖς ἀετῶν. (Μασ. Λ´,
|
И$ сеy ва'мъ смы'сленныM прираꙁђмњти. срамля'тися лица на сђдњ не добро.
|
|
1
|
24
|
|
). 22ε Τοὺς ἐμοὺς λόγους, υἱέ, φοβήθητι, καὶ δεξάμενος αὐτοὺς μετανόει· τάδε λέγει ὁ ἀνὴρ τοῖς πιστεύουσι Θεῷ, καὶ παύομαι·
|
рекђщи нечести'вђ пра'ведеn е^сть, прокля'тъ б^о эT людїи бђ'детъ и^ въꙁненавидњнъ въ ја^ꙁы'цехъ.
|
|
2
|
25
|
|
ἀφρονέστατος γάρ εἰμι ἁπάντων ἀνθρώπων, καὶ φρόνησις ἀνθρώπων οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοί·
|
и^ ѓ^блича'ющїи же добрњ'ишиX ја^вя'тся, на ня'же прїидетъ блsвенїе бл~го”
|
|
3
|
26
|
|
Θεὸς δεδίδαχέ με σοφίαν, καὶ γνῶσιν ἁγίων ἔγνωκα.
|
И$ ё^стнњ же въꙁлю'бятъ эTвњща'ющаго словеса бл~га”
|
|
4
|
27
|
|
τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη; τίς συνήγαγεν ἀνέμους ἐν κόλπῳ; τίς συνέστρεψεν ὕδωρ ἐν ἱματίῳ; τίς ἐκράτησε πάντων τῶν ἄκρων τῆς γῆς; τί ὄνομα αὐτῷ, ἢ τί ὄνομα τοῖς τέκνοις αὐτοῦ;
|
Готоваи въ и^схоD дњя'нїа своя, и^ ё^готовися на село. и^ ходи въ слDњ мене и^ съꙁи'ждеши храM мои”
|
|
5
|
28
|
|
πάντες γὰρ λόγοι Θεοῦ πεπυρωμένοι, ὑπερασπίζει δὲ αὐτὸς τῶν εὐλαβουμένων αὐτόν.
|
Не бђ'ди свњдњтель л#живъ на свое^го граждани'на, ни пространя'ися свои^ма ё^стна'ма.
|
|
6
|
29
|
|
μὴ προσθῇς τοῖς λόγοις αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἐλέγξῃ σε καὶ ψευδὴς γένῃ.
|
не рци и^мже ѓ^бразоM сътвори м^и эTда'мъ е^мђ и^ эTмщђ и^мже м^я преѓ^би'дњ.
|
|
7
|
30
|
|
δύο αἰτοῦμαι παρὰ σοῦ, μὴ ἀφέλῃς μου χάριν πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν με·
|
ја%ко тяжа'нїе мђж'ъ беꙁђ'мныX и^ ја%ко винограD, сице и^ чл~къ хђдоё%мныи.
|
|
8
|
31
|
|
μάταιον λόγον καὶ ψευδῆ μακράν μου ποίησον, πλοῦτον δὲ καὶ πενίαν μή μοι δῷς, σύνταξόν δέ μοι τὰ δέοντα καὶ τὰ αὐτάρκη,
|
а^ще ѓста'виши и^хъ ѓ^лядњетъ, и^ траво'ю порастетъ ве'сь. и^ бђ'детᲆ ѓ^ста'вленъ, и^ ѓ^гра'ди же ка'менїи е^го раскопа'ются.
|
|
9
|
32
|
|
ἵνα μὴ πλησθεὶς ψευδὴς γένωμαι καὶ εἴπω· τίς με ὁρᾶ; ἢ πενηθεὶς κλέψω καὶ ὀμόσω τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ.
|
послњ'ди аZ покаяvся, ё^ꙁрњвъ и^збрати накаꙁа'нїе”
|
|
10
|
33
|
|
μὴ παραδῷς οἰκέτην εἰς χεῖρας δεσπότου, μήποτε καταράσηταί σε καὶ ἀφανισθῇς.
|
Мало дрњмлю ма'ло же сплю, ма'ло же ѓ^бїемлю рђка'ма пе'рьси.
|
|
11
|
34
|
|
ἔκγονον κακὸν πατέρα καταρᾶται, τὴν δὲ μητέρα οὐκ εὐλογεῖ.
|
а^ще же с^и твори'ши, прїидетъ преди грядђщи нищета твоя, и^ скђдота твоя ја%ко бл~гъ теча”
|
|
12
|
|
|
ἔκγονον κακὸν δίκαιον ἑαυτὸν κρίνει. τὴν δ᾿ ἔξοδον αὐτοῦ οὐκ ἀπένιψεν.
|
|
|
13
|
|
|
ἔκγονον κακὸν ὑψηλοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχει, τοῖς δὲ βλεφάροις αὐτοῦ ἐπαίρεται.
|
|
|
14
|
|
|
ἔκγονον κακὸν μαχαίρας τοὺς ὀδόντας ἔχει καὶ τὰς μύλας τομίδας, ὥστε ἀναλίσκειν καὶ κατεσθίειν τοὺς ταπεινοὺς ἀπὸ τῆς γῆς καὶ τοὺς πένητας αὐτῶν ἐξ ἀνθρώπων. (Μασ. ΚΔ´,
|
|
|
23
|
|
|
). Ταῦτα δὲ λέγω ὑμῖν τοῖς σοφοῖς ἐπιγινώσκειν· αἰδεῖσθαι πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν.
|
|
|
24
|
|
|
ὁ εἰπὼν τὸν ἀσεβῆ· δίκαιός ἐστιν, ἐπικατάρατος λαοῖς ἔσται καὶ μισητὸς εἰς ἔθνη·
|
|
|
25
|
|
|
οἱ δὲ ἐλέγχοντες βελτίους φανοῦνται, ἐπ᾿ αὐτοὺς δὲ ἥξει εὐλογία·
|
|
|
26
|
|
|
χείλη δὲ φιλήσουσιν ἀποκρινόμενα λόγους ἀγαθούς.
|
|
|
27
|
|
|
ἑτοίμαζε εἰς τὴν ἔξοδον τὰ ἔργα σου καὶ παρασκευάζου εἰς τὸν ἀγρὸν καὶ πορεύου κατόπισθέν μου καὶ ἀνοικοδομήσεις τὸν οἶκον σου.
|
|
|
28
|
|
|
μή ἴσθι ψευδὴς μάρτυς ἐπὶ σὸν πολίτην, μηδὲ πλατύνου σοῖς χείλεσι.
|
|
|
29
|
|
|
μὴ εἴπῃς· ὃν τρόπον ἐχρήσατό μοι, χρήσομαι αὐτῷ, τίσομαι δὲ αὐτὸν ἅ με ἠδίκησεν.
|
|
|
30
|
|
|
ὥσπερ γεώργιον ἀνὴρ ἄφρων, καὶ ὥσπερ ἀμπελὼν ἄνθρωπος ἐνδεὴς φρενῶν·
|
|
|
31
|
|
|
ἐὰν ἀφῇς αὐτόν, χερσωθήσεται καὶ χορτομανήσει ὅλος καὶ γίνεται ἐκλελειμμένος, οἱ δὲ φραγμοὶ τῶν λίθων αὐτοῦ κατασκάπτονται.
|
|
|
32
|
|
|
ὕστερον ἐγὼ μετενόησα, ἐπέβλεψα τοῦ ἐκλέξασθαι παιδείαν,
|
|
|
33
|
|
|
ὀλίγον νυστάζω, ὀλίγον δὲ καθυπνῶ, ὀλίγον δὲ ἐναγκαλίζομαι χερσὶ στήθη·
|
|
|
34
|
|
|
ἐὰν δὲ τοῦτο ποιῇς, ἥξει προπορευομένη ἡ πενία σου καὶ ἡ ἔνδειά σου ὥσπερ ἀγαθὸς δρομεύς. (Μασ. Λ´,
|
|
|
15
|
|
|
). Τῇ βδέλλῃ τρεῖς θυγατέρες ἦσαν ἀγαπήσει ἀγαπώμεναι, καὶ αἱ τρεῖς αὗται οὐκ ἐνεπίμπλασαν αὐτήν, καὶ ἡ τετάρτη οὐκ ἠρκέσθη εἰπεῖν· ἱκανόν.
|
|
|
16
|
|
|
ᾅδης καὶ ἔρως γυναικὸς καὶ γῆ οὐκ ἐμπιπλαμένη ὕδατος καὶ ὕδωρ καὶ πῦρ οὐ μὴ εἴπωσιν· ἀρκεῖ·
|
|
|
17
|
|
|
ὀφθαλμὸν καταγελῶντα πατρὸς καὶ ἀτιμάζοντα γῆρας μητρός, ἐκκόψαισαν αὐτὸν κόρακες ἐκ τῶν φαράγγων καὶ καταφάγοισαν αὐτὸν νεοσσοὶ ἀετῶν.
|
|
|
18
|
|
|
τρία δέ ἐστι ἀδύνατά μοι νοῆσαι, καὶ τὸ τέταρτον οὐκ ἐπιγινώσκω·
|
|
|
19
|
|
|
ἴχνη ἀετοῦ πετομένου καὶ ὁδοὺς ὄφεως ἐπὶ πέτρας καὶ τρίβους νηὸς ποντοπορούσης καὶ ὁδοὺς ἀνδρὸς ἐν νεότητι.
|
|
|
20
|
|
|
τοιαύτη ὁδὸς γυναικὸς μοιχαλίδος, ἥ, ὅταν πράξῃ, ἀπονιψαμένη, οὐδέν φησι πεπραχέναι ἄτοπον.
|
|
|
21
|
|
|
διὰ τριῶν σείεται ἡ γῆ, τὸ δὲ τέταρτον οὐ δύναται φέρειν·
|
|
|
22
|
|
|
ἐὰν οἰκέτης βασιλεύσῃ καὶ ἄφρων πλησθῇ σιτίων
|
|
|
23
|
|
|
καὶ οἰκέτις ἐὰν ἐκβάλῃ τὴν ἑαυτῆς κυρίαν καὶ μισητὴ γυνὴ ἐὰν τύχῃ ἀνδρὸς ἀγαθοῦ.
|
|
|
24
|
|
|
τέσσαρα δὲ ἐλάχιστα ἐπὶ τῆς γῆς, ταῦτα δέ ἐστι σοφώτερα τῶν σοφῶν·
|
|
|
25
|
|
|
οἱ μύρμηκες, οἷς μὴ ἔστιν ἰσχὺς καὶ ἑτοιμάζονται θέρους τὴν τροφήν·
|
|
|
26
|
|
|
καὶ οἱ χοιρογρύλλιοι, ἔθνος οὐκ ἰσχυρόν, οἳ ἐποιήσαντο ἐν πέτραις τοὺς ἑαυτῶν οἴκους·
|
|
|
27
|
|
|
ἀβασίλευτόν ἐστιν ἡ ἀκρὶς καὶ στρατεύει ἀφ᾿ ἑνὸς κελεύσματος εὐτάκτως·
|
|
|
28
|
|
|
καὶ καλαβώτης χερσὶν ἐρειδόμενος καὶ εὐάλωτος ὢν κατοικεῖ ἐν ὀχυρώμασι βασιλέως.
|
|
|
29
|
|
|
τρία δέ ἐστιν, ἃ εὐόδως πορεύεται, καὶ τέταρτον, ὃ καλῶς διαβαίνει·
|
|
|
30
|
|
|
σκύμνος λέοντος ἰσχυρότερος κτηνῶν, ὃς οὐκ ἀποστρέφεται οὐδὲ καταπτήσσει κτῆνος,
|
|
|
31
|
|
|
καὶ ἀλέκτωρ ἐμπεριπατῶν θηλείαις εὔψυχος καὶ τράγος ἡγούμενος αἰπολίου καὶ βασιλεὺς δημηγορῶν ἐν ἔθνει.
|
|
|
32
|
|
|
ἐὰν πρόῃ σεαυτὸν ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἐκτείνῃς τὴν χεῖρά σου μετὰ μάχης, ἀτιμασθήσῃ.
|
|
|
33
|
|
|
ἄμελγε γάλα, καὶ ἔσται βούτυρον· ἐὰν δὲ ἐκπιέζῃς μυκτῆρας, ἐξελεύσεται αἷμα· ἐὰν δὲ ἐξέλκῃς λόγους, ἐξελεύσονται κρίσεις καὶ μάχαι. (Μασ. ΛΑ´,
|
|
|
1
|
|
|
). Οἱ ἐμοὶ λόγοι εἴρηνται ὑπὸ Θεοῦ, βασιλέως χρηματισμός, ὃν ἐπαίδευσεν ἡ μήτηρ αὐτοῦ.
|
|
|
2
|
|
|
τί, τέκνον, τηρήσεις; τί; ρήσεις Θεοῦ. πρωτογενές, σοὶ λέγω, υἱέ· τί τέκνον ἐμῆς κοιλίας; τί τέκνον ἐμῶν εὐχῶν;
|
|
|
3
|
|
|
μὴ δῷς γυναιξὶ σὸν πλοῦτον, καὶ τὸν σὸν νοῦν καὶ βίον εἰς ὑστεροβουλίαν.
|
|
|
4
|
|
|
μετὰ βουλῆς πάντα ποίει, μετὰ βουλῆς οἰνοπότει· οἱ δυνάσται θυμώδεις εἰσίν, οἶνον δὲ μὴ πινέτωσαν,
|
|
|
5
|
|
|
ἵνα μὴ πιόντες ἐπιλάθωνται τῆς σοφίας καὶ ὀρθὰ κρῖναι οὐ μὴ δύνωνται τοὺς ἀσθενεῖς.
|
|
|
6
|
|
|
δίδοτε μέθην τοῖς ἐν λύπαις καὶ οἶνον πίνειν τοῖς ἐν ὀδύναις,
|
|
|
7
|
|
|
ἵνα ἐπιλάθωνται τῆς πενίας καὶ τῶν πόνων μὴ μνησθῶσιν ἔτι.
|
|
|
8
|
|
|
ἄνοιγε σὸν στόμα λόγῳ Θεοῦ, καὶ κρῖνε πάντας ὑγιῶς.
|
|
|
9
|
|
|
ἄνοιγε σὸν στόμα καὶ κρῖνε δικαίως, διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ.
|
|
|
Κεφάλαιο 25
|
Глvа, к~е”
|
|
1
|
1
|
|
ΑΥΤΑΙ αἱ παιδεῖαι Σολομῶντος αἱ ἀδιάκριτοι, ἃς ἐξεγράψαντο οἱ φίλοι ᾿Εζεκίου τοῦ βασιλέως τῆς ᾿Ιουδαίας.
|
Си^ накаꙁа'нїя соло'моня нерасмотрен#ная. ја%же написа'ша дрђꙁи і^е^ꙁекїини цр~я і^ё^де'иска”
|
|
2
|
2
|
|
Δόξα Θεοῦ κρύπτει λόγον, δόξα δὲ βασιλέως τιμᾷ πράγματα.
|
Сла'ва бж~їя кры'ти сло'во, сла'ва же цр~ева чти'ти повелњнїя е^го”
|
|
3
|
3
|
|
οὐρανὸς ὑψηλός, γῆ δὲ βαθεῖα, καρδία δὲ βασιλέως ἀνεξέλεγκτος.
|
Нб~о высоко ꙁемля же глђбока, срDце же цр~ево не ѓ^блично.
|
|
4
|
4
|
|
τύπτε ἀδόκιμον ἀργύριον, καὶ καθαρισθήσεται καθαρὸν ἅπαν·
|
кђи неи^скђшено сребро и^ ѓ^цњсти'тся и^ бђдеT ѓ^цњще'нїе вс^е.
|
|
5
|
5
|
|
κτεῖνε ἀσεβεῖς ἐκ προσώπου βασιλέως, καὶ κατορθώσει ἐν δικαιοσύνῃ ὁ θρόνος αὐτοῦ.
|
ё^бива'и нечести'выа преD лицемъ цр~евомъ, і^ и^спра'виши въ правдђ прsтлъ е^го.
|
|
6
|
6
|
|
μὴ ἀλαζονεύου ἐνώπιον βασιλέως, μηδὲ ἐν τόποις δυναστῶν ὑφίστασο·
|
не горди'ся преD лицемъ цр~евомᲆ, и^ на мњстњ си'лныX не стани”
|
|
7
|
7
|
|
κρεῖσσον γάρ σοι τὸ ρηθῆναι· ἀνάβαινε πρός με ἢ ταπεινῶσαί σε ἐν προσώπῳ δυνάστου. ἃ εἶδον οἱ ὀφθαλμοί σου, λέγε.
|
Лђче б^о т^и е^сть е^гда` речетᲆ въꙁыити кᲆ себњ, неже ли смири'тися преD лицемъ си'лнаго.
|
|
8
|
8
|
|
μὴ πρόσπιπτε εἰς μάχην ταχέως, ἵνα μὴ μεταμεληθῇς ἐπ᾿ ἐσχάτων. ἡνίκα ἄν σε ὀνειδίσῃ ὁ σὸς φίλος,
|
ја%же ви'дњста ѓ%чи твои гл~и, не припа'даи в# тя'жђ ско'ро, да не раска'ешися послњде. внегда т^я ё^бо про'сиT дрђ'гъ твои,
|
|
9
|
9
|
|
ἀναχώρει εἰς τὰ ὀπίσω μὴ καταφρόνει,
|
въстђпа'и въспя'ть, не неради да не поноситъ ё^бо тебњ дрђгъ”
|
|
10
|
10
|
|
μή σε ὀνειδίσῃ μὲν ὁ φίλος, ἡ δὲ μάχη σου καὶ ἡ ἔχθρα οὐκ ἀπέσται, ἀλλὰ ἔσται σοι ἴση θανάτῳ. 10α χάρις καὶ φιλία ἐλευθεροῖ, ἃς τήρησον σεαυτῷ, ἵνα μὴ ἐπονείδιστος γένῃ, ἀλλὰ φύλαξον τὰς ὁδούς σου εὐσυναλλάκτως.
|
А$ сва'ръ твои и^ вражDа твоа не эTстђпиT, но бђ'детъ т^и ра'вна съ смр~тїю” БлгDть и^ любы свобожDаеT, в них# же ё^тверди себе да не в# поноше'нїи бђдеши. н^о съхрани пђти своя` до'брњ и^змᲇне'ны.
|
|
11
|
11
|
|
μῆλον χρυσοῦν ἐν ὁρμίσκῳ σαρδίου, οὕτως εἰπεῖν λόγον.
|
ја%коже ја%блоко ꙁла'то въ ё^серя'ꙁи съ сардїискимъ каменемъ, си'це рещи сло'во приё^краша'ющимъ е&”
|
|
12
|
12
|
|
εἰς ἐνώτιον χρυσοῦν καὶ σάρδιον πολυτελὲς δέδεται, λόγος σοφὸς εἰς εὐήκοον οὖς.
|
И ја%коже въ ёсеря'ꙁи ꙁла'томъ ка'мень мно'гоцњнныи вя'жется, си'це сло'во премђ'дро въ бл~го ё%хо послђшно”
|
|
13
|
13
|
|
ὥσπερ ἔξοδος χιόνος ἐν ἀμήτῳ κατὰ καῦμα ὠφελεῖ, οὕτως ἄγγελος πιστὸς τοὺς ἀποστείλαντας αὐτόν· ψυχὰς γὰρ τῶν αὐτῷ χρωμένων ὠφελεῖ.
|
ЈА/коже и^схо'дище снњ'га въ жа'твђ зно'я полꙁђетъ, та'ко вњстникъ вњренᲆ послђшавшиX е^го дш~ъ б^о хотя'щихъ е^мђ пользђетъ.
|
|
14
|
14
|
|
ὥσπερ ἄνεμοι καὶ νέφη καὶ ὑετοὶ ἐπιφανέστατα, οὕτως ὁ καυχώμενος ἐπὶ δόσει ψευδεῖ.
|
ја%коже вњтри и^ ѓ'блацы и^ дождеве ја^вля'ющїися. та'ко и^ хваля'ющеися ѓ^ да'нїю ло'жноM.
|
|
15
|
15
|
|
ἐν μακροθυμίᾳ εὐοδία βασιλεῦσι, γλῶσσα δὲ μαλακὴ συντρίβει ὀστᾶ.
|
въ долготерпе'нїи бл~го поё^ченїе цр~ево, ја^ꙁыk же мя'кокъ съкрђша'етъ ко'сти”
|
|
16
|
16
|
|
μέλι εὑρὼν φάγε τὸ ἱκανόν, μήποτε πλησθεὶς ἐξεμέσῃς.
|
МеD ѓ^брTњ ја%жDь дово'лно, да не насы'щься и^зблю'еши”
|
|
17
|
17
|
|
σπάνιον εἴσαγε σὸν πόδα πρὸς σεαυτοῦ φίλον, μήποτε πλησθείς σου μισήσῃ σε.
|
не ё^чащаи вносити но'гђ твою къ дрђ'гђ свое^мђ, е^да ка'ко насы'щся тебе въꙁненави'диT т^я”
|
|
18
|
18
|
|
ρόπαλον καὶ μάχαιρα καὶ τόξευμα ἀκιδωτόν, οὕτως καὶ ἀνὴρ ὁ καταμαρτυρῶν τοῦ φίλου αὐτοῦ μαρτυρίαν ψευδῆ.
|
дреко'ль и^ ме'чь и^ стрњла ѓ%стра не беꙁ# грњха, та'ко и^ мђж'ъ свњдњтельствђяи на дрђга свое^го свњдњтельство лъже.
|
|
19
|
19
|
|
ὁδὸς κακοῦ καὶ ποὺς παρανόμου ὀλεῖται ἐν ἡμέρᾳ κακῇ.
|
пђти ꙁла'го и^ стопы ꙁаконопрестђпнаго поги'бнTђ въ дн~ь ꙁо'лъ.
|
|
20
|
20
|
|
ὥσπερ ὄξος ἕλκει ἀσύμφορον, οὕτως προσπεσὸν πάθος ἐν σώματι καρδίαν λυπεῖ. 20α ὥσπερ σὴς ἐν ἱματίῳ καὶ σκώληξ ξύλῳ, οὕτως λύπη ἀνδρὸς βλάπτει καρδίαν.
|
ја%коже ѓ%цетъ неполеꙁно вре'дови, и^ ды'мъ ѓ^чи'ма, та'ко припаDши стра'сть въ тњ'ло срDце ѓ^скръбля'етъ. ја%ко же мо'леве в ри'зњ и^ чрьвїе въ дре'вњ, та'ко мђж'ђ ско'рбь пакоствђетъ срDце”
|
|
21
|
21
|
|
ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν, ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν·
|
А$ще а^лчетъ враh твои насыщаи, а^ще ли жа'жDетъ напая'и е^го.
|
|
22
|
22
|
|
τοῦτο γὰρ ποιῶν ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, ὁ δὲ Κύριος ἀνταποδώσει σοι ἀγαθά.
|
с^е бо творя ё%глїе ѓ%гньное събира'еши на главђ е^го, г~ь же въꙁда'сть тебњ бл~гая”
|
|
23
|
23
|
|
ἄνεμος Βορέας ἐξεγείρει νέφη, πρόσωπον δὲ ἀναιδὲς γλῶσσαν ἐρεθίζει.
|
Вњтръ сњверныи въꙁдви'жетъ ѓ%блаки, лице же бестђдно ја^ꙁы'къ раꙁдража'етъ”
|
|
24
|
24
|
|
κρεῖσσον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας δώματος ἢ μετὰ γυναικὸς λοιδόρου ἐν οἰκίᾳ κοινῇ.
|
Лђче жи'ти въ ё%глњ на ја%снњ, неже въ храминњ ѓ%бще съ жено'ю клевети'вою”
|
|
25
|
25
|
|
ὥσπερ ὕδωρ ψυχρὸν ψυχῇ διψώσῃ προσηνές, οὕτως ἀγγελία ἀγαθὴ ἐκ γῆς μακρόθεν.
|
ЈА/коже вода` стђде'на дш~и жа'ждђщи бл~гопрїя'тна, та'коже вsњ бл~га эT ꙁемля` дале'ча.
|
|
26
|
26
|
|
ὥσπερ εἴ τις πηγὴ φράσσοι καὶ ὕδατος ἔξοδον λυμαίνοιτο, οὕτως ἄκοσμον δίκαιον πεπτωκέναι ἐνώπιον ἀσεβοῦς.
|
ја%коже и^сто'чникъ ꙁасыша'емъ и^схо'дища водњ гђ'битъ, та'ко не лњпо правеDникђ па'сти преD нечести'вымъ”
|
|
27
|
27
|
|
ἐσθίειν μέλι πολὺ οὐ καλόν, τιμᾶ δὲ χρὴ λόγους ἐνδόξους.
|
ЈА/сти ме'дъ мно'го не добро, хранити же подобаеT словеса мно'га”
|
|
28
|
28
|
|
ὥσπερ πόλις τὰ τείχει καταβεβλημένη καὶ ἀτείχιστος, οὕτως ἀνὴρ ὃς οὐ μετὰ βουλῆς τι πράσσει.
|
ЈА/коже храM стњна'ми раꙁоре'нами неѓ^гражDенъ, та'ко мђж'ъ чт^о творя беZ совњта”
|
|
Κεφάλαιο 26
|
Глvа, к~ѕ”
|
|
1
|
1
|
|
ΩΣΠΕΡ δρόσος ἐν ἀμήτῳ καὶ ὥσπερ ὑετὸς ἐν θέρει, οὕτως οὐκ ἔστιν ἄφρονι τιμή.
|
ЈАкоже снњ'гъ в лњᲄњ и^ до'жDь въ жа'твђ, та'ко нњсть безђмномђ чести.
|
|
2
|
2
|
|
ὥσπερ ὄρνεα πέταται καὶ στρουθοί, οὕτως ἀρὰ ματαία οὐκ ἐπελεύσεται οὐδενί.
|
ја%ко пти'ца лњтаюT и^ вра'бїеве, та'ко кля'тва тща не на'идеT ни на е^ді'наго же”
|
|
3
|
3
|
|
ὥσπερ μάστιξ ἵππῳ καὶ κέντρον ὄνῳ, οὕτως ράβδος ἔθνει παρανόμῳ.
|
ЈА/коже би'чъ коню и^ ѓ^сенъ ѓ^слђ, та'ко жезлъ ја^ꙁы'кђ ꙁаконопрестђпнђ.
|
|
4
|
4
|
|
μὴ ἀποκρίνου ἄφρονι πρὸς τὴν ἐκείνου ἀφροσύνην, ἵνα μὴ ὅμοιος γένῃ αὐτῷ·
|
не эTвњщаи безђмнђ по ѕло'бњ е^го, да не подо'бенъ е^мђ бђ'деши.
|
|
5
|
5
|
|
ἀλλὰ ἀποκρίνου ἄφρονι κατὰ τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ, ἵνα μὴ φαίνηται σοφός παρ᾿ ἑαυτῷ.
|
н^о эTвњщаи беꙁђмномђ къ беꙁђмїю е^го, да не ја^вляется мђ'дръ ѓ^ себњ.
|
|
6
|
6
|
|
ἐκ τῶν ὁδῶν ἑαυτοῦ ὄνειδος ποιεῖται ὁ ἀποστείλας δι᾿ ἀγγέλου ἄφρονος λόγον.
|
эT пђтїи свои^хъ поноше'нїе тво'ритъ, и^же посыла'етъ сло'во вњстникомъ безђмнымъ.
|
|
7
|
7
|
|
ἀφελοῦ πορείαν σκελῶν καὶ παρανομίαν ἐκ στόματος ἀφρόνων.
|
эTи^метъ ше'ствїе е^го лестно и^ зако'нопрестђпно, и^з# ё'стъ беꙁђмныX не ключи'тся при'тча”
|
|
8
|
8
|
|
ὃς ἀποδεσμεύει λίθον ἐν σφενδόνῃ, ὅμοιός ἐστι τῷ διδόντι ἄφρονι δόξαν.
|
И$же привяза'етъ ка'мень въ пра'щи, подо'бенъ е^сть дающемђ беꙁђмномђ сла'вђ”
|
|
9
|
9
|
|
ἄκανθαι φύονται ἐν χειρὶ μεθύσου, δουλεία δὲ ἐν χειρὶ τῶν ἀφρόνων.
|
Трьнїе проꙁяба'етъ в рђ'кђ пїя'ници, рабо'та же в рђка'хъ беꙁђмныхъ.
|
|
10
|
10
|
|
πολλὰ χειμάζεται πᾶσα σάρξ ἀφρόνων· συντρίβεται γὰρ ἡ ἔκστασις αὐτῶν.
|
мно'го трђжDа'ется вся'ка пло'ть безђмныX, съкрђша'ет# же ся съста'въ и^хъ”
|
|
11
|
11
|
|
ὥσπερ κύων ὅταν ἐπέλθῃ ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ ἔμετον καὶ μισητὸς γένηται, οὕτως ἄφρων τῇ ἑαυτοῦ κακίᾳ ἀναστρέψας ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ ἁμαρτίαν. 11α ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν, καί ἐστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις.
|
ЈА/ко пе'съ и^же въꙁврати'тся паки на своя блевоти'ны и^ мрьꙁо'къ бђ'детъ, та'ко беꙁђ'мныи своею ѕло'бою въꙁвра'щся на свои^хъ грњсехъ почїет#. е^сть стђ'дъ наводяи грXњ, и^ е^сть стђдъ слава и^ блгDть”
|
|
12
|
12
|
|
εἶδον ἄνδρα δόξαντα παρ᾿ αὑτῷ σοφὸν εἶναι, ἐλπίδα μέντοι ἔσχε μᾶλλον ἄφρων αὐτοῦ.
|
ВидXњ мђж'а непщева'вша себе мDђра быти, ё^пова'нїе же ё^бо и%мать паче беꙁђмныхъ себе”
|
|
13
|
13
|
|
λέγει ὀκνηρὸς ἀποστελλόμενος εἰς ὁδόν· λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς, ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί.
|
Гл~етъ лњни'выи посланъ на пђть, ле'въ въ пђтехъ разбо'иницы же на стогнаX.
|
|
14
|
14
|
|
ὥσπερ θύρα στρέφεται ἐπὶ τοῦ στρόφιγγος, οὕτως ὀκνηρὸς ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ.
|
ја^ко две'рь ѓ^бращается на сте'жаи, та'коже лњни'выи на ло'жи свое^мъ”
|
|
15
|
15
|
|
κρύψας ὀκνηρὸς τὴν χεῖρα ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ, οὐ δυνήσεται ἐπενεγκεῖν ἐπὶ στόμα.
|
Съкрыва'етъ лњни'выи рђ'кђ в на'дра своя, не мо'жетъ е^я` внести вᲆ ё^ста своа.
|
|
16
|
16
|
|
σοφώτερος ἑαυτῷ ὀκνηρὸς φαίνεται τοῦ ἐν πλησμονῇ ἀποκομίζοντος ἀγγελίαν.
|
мђдрњи себњ лњни'выи ја^вля'ется вᲆ насыщенїи до нося'щаго вњсть”
|
|
17
|
17
|
|
ὥσπερ ὁ κρατῶν κέρκου κυνός, οὕτως ὁ προεστὼς ἀλλοτρίας κρίσεως.
|
ЈА/коже дръжа'и ꙁа ѓ^пашъ ўа, та'ко застђпа'я тђждь сђдъ”
|
|
18
|
18
|
|
ὥσπερ οἱ ἰώμενοι προβάλλουσι λόγους εἰς ἀνθρώπους, ὁ δὲ ἀπαντήσας τῷ λόγῳ πρῶτος ὑποσκελισθήσεται,
|
ЈА/коже и^скђше'нїи преDлага'юще словеса въ чл~цњхъ, противя'яи же ся словеси прежде пот#кнется.
|
|
19
|
19
|
|
οὕτως πάντες οἱ ἐνεδρεύοντες τοὺς ἑαυτῶν φίλους, ὅταν δὲ ὁραθῶσι, λέγουσι ὅτι παίζων ἔπραξα.
|
та'ко вс^и въмђжа'юще свои^хъ дрђгъ, е^гда же ја^вяTся гл~ютъ ја%ко и^гра'я съдњяX”
|
|
20
|
20
|
|
ἐν πολλοῖς ξύλοις θάλλει πῦρ, ὅπου δὲ οὐκ ἔστι δίθυμος, ἡσυχάζει μάχη.
|
въ мно'ѕњхъ дре'вехъ си'ла ѓ^гневи, а^ и^дњже нњсть скоро гнњ'вна премол#ча'етъ сва'ръ”
|
|
21
|
21
|
|
ἐσχάρα ἄνθραξι καὶ ξύλα πυρί, ἀνὴρ δὲ λοίδορος εἰς ταραχὴν μάχης.
|
ѓ^съ жа'ра горђщи и^мъ ё%глемъ и^ дрова ѓ^гневи, мQђ же клевети'въ въ мятежи сва'ръ.
|
|
22
|
22
|
|
λόγοι κερκώπων μαλακοί, οὗτοι δὲ τύπτουσιν εἰς ταμιεῖα σπλάγχνων.
|
словеса ё^тњша'ющихъ мя'к#ка, си же бїютъ въ сокро'вищихъ ё^тро'бы”
|
|
23
|
23
|
|
ἀργύριον διδόμενον μετὰ δόλου, ὥσπερ ὄστρακον ἡγητέον. χείλη λεῖα καρδίαν καλύπτει λυπηράν.
|
сребро даемо ле'стїю ја%ко и^скђде'ль мниTся, ё^стны` глаDки срDце покры'ютъ скръбно.
|
|
24
|
24
|
|
χείλεσι πάντα ἐπινεύει ἀποκλαιόμενος ἐχθρός, ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ τεκταίνεται δόλους.
|
ё^стна'ма же вс^е ѓ^бещаваетъ, пла'четъ на лицы вра'гъ, въ срDцы же съдњва'етъ ле'сть”
|
|
25
|
25
|
|
ἐάν σου δέηται ὁ ἐχθρὸς μεγάλῃ τῇ φωνῇ, μὴ πεισθῆς, ἑπτὰ γάρ εἰσι πονηρίαι ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ.
|
А$ще т^я мо'литᲆ вра'гъ ве'лїимᲆ гла'сомъ не вњрђи е^мђ, сеDмь б^о е^сть лђкавъствїи въ дш~и е^го.
|
|
26
|
26
|
|
ὁ κρύπτων ἔχθραν συνίστησι δόλον, ἐκκαλύπτει δὲ τὰς ἑαυτοῦ ἁμαρτίας εὔγνωστος ἐν συνεδρίοις.
|
дая'и вра'ждђ съставля'етъ ле'сти, эTкры'ет# же своа ле'сти бл~горазђмныи на со'нмищи.
|
|
27
|
27
|
|
ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον ἐμπεσεῖται εἰς αὐτόν, ὁ δὲ κυλίων λίθον ἐφ᾿ ἑαυτὸν κυλίει.
|
иꙁрываяи ја%мђ и^скренемђ свое^мђ въпадеTся в ню`, валя же камы на' ся валитъ.
|
|
28
|
28
|
|
γλῶσσα ψευδὴς μισεῖ ἀλήθειαν, στόμα δὲ ἄστεγον ποιεῖ ἀκαταστασίας.
|
ја^зы'къ лжи'въ ненави'диT и%стинны, ё^ста непостоя'нна тво'рятъ нестрое'нїе”
|
|
Κεφάλαιο 27
|
Глvа, к~з”
|
|
1
|
1
|
|
ΜΗ καυχῶ τὰ εἰς αὔριον, οὐ γὰρ γινώσκεις τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα.
|
Не хвалися на ё^треняя, не вњси б^о чт^о приживетᲆ находя'и”
|
|
2
|
2
|
|
ἐγκωμιαζέτω σε ὁ πέλας καὶ μὴ τὸ σὸν στόμα, ἀλλότριος καὶ μὴ τὰ σὰ χείλη.
|
да хва'литъ т^я и%скренїи а^ не твоя ё^ста`, тђждїи а^ не твои` ё^стнњ”
|
|
3
|
3
|
|
βαρὺ λίθος καὶ δυσβάστακτον ἄμμος, ὀργὴ δὲ ἄφρονος βαρυτέρα ἀμφοτέρων.
|
Тяжко ка'мень и^ жестоносно пњсоk, гнњв же беꙁђмна'го тя'жїи ѓ%бое^го”
|
|
4
|
4
|
|
ἀνελεήμων θυμὸς καὶ ὀξεῖα ὀργή, ἀλλ᾿ οὐδένα ὑφίσταται ζῆλος.
|
безъмилостивна ја%рость и^ ѓ'стръ гнњвъ, н^о ничтоже поста'витъ рвенїе”
|
|
5
|
5
|
|
κρείσσους ἔλεγχοι ἀποκεκαλυμμένοι κρυπτομένης φιλίας.
|
Лђчше ѓ^бличенїа эTкровена та'иныя любве.
|
|
6
|
6
|
|
ἀξιοπιστόστερά εἰσι τραύματα φίλου ἢ ἐκούσια φιλήματα ἐχθροῦ.
|
достовњрнњ'иши сђть стрђпи дрђга, нежели во'лнаа лобꙁанїя вра'га”
|
|
7
|
7
|
|
ψυχὴ ἐν πλησμονῇ οὖσα κηρίοις ἐμπαίζει, ψυχῇ δὲ ἐνδεεῖ καὶ τὰ πικρὰ γλυκέα φαίνεται.
|
дш~а въ сы'тости сђщи сотами рђга'ется, дш~и же ни'щетнњи и^ горкое бл~го ја^вляеTся”
|
|
8
|
8
|
|
ὥσπερ ὅταν ὄρνεον καταπετασθῇ ἐκ τῆς ἰδίας νοσσιᾶς, οὕτως ἄνθρωπος δουλοῦται ὅταν ἀποξενωθῇ ἐκ τῶν ἰδίων τόπων.
|
ЈА/коже когда` пти'ца эTлетиT эT гнњꙁда свое^го, тако чл~кђ поработи'въшђся е^гда ё^страни'тся эT свои^хъ мњстъ.
|
|
9
|
9
|
|
μύροις καὶ οἴνοις καὶ θυμιάμασι τέρπεται καρδία, καταρρήγνυται δὲ ὑπὸ συμπτωμάτων ψυχή.
|
мљ=ры и^ виномъ и^ кадилоM красится срDце, растръꙁа'ет же ся эT бњды дш~а.
|
|
10
|
10
|
|
φίλον σὸν ἢ φίλον πατρῷον μὴ ἐγκαταλίπῃς, εἰς δὲ τὸν οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ σου μὴ εἰσέλθης ἀτυχῶν· κρείσσων φίλος ἐγγὺς ἢ ἀδελφὸς μακρὰν οἰκῶν.
|
дрђга свое^го и^л^и дрђгA эTч~а не ѓ^ставляи, вᲆ дом же бра'та свое^го не вниди беZ времени. лђчше дрђгъ блиZ неже браT да'ле живыи.
|
|
11
|
11
|
|
σοφὸς γίνου, υἱέ, ἵνα σου εὐφραίνηται ἡ καρδία, καὶ ἀπόστρεψον ἀπὸ σοῦ ἐπονειδίστους λόγους.
|
премђдръ бђди сн~ђ да веселиTся срDце твое, и^ эTврати эT себе` поносли'ва словеса`.
|
|
12
|
12
|
|
πανοῦργος κακῶν ἐπερχομένων ἀπεκρύβη, ἄφρονες δὲ ἐπελθόντες ζημίαν τίσουσιν.
|
хитрыи ѕлыX находя'щего ё^крыва'ется, безђмнїи же и^ нашеDшђю тщетђ стя'жђтъ.
|
|
13
|
13
|
|
ἀφελοῦ τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ, παρῆλθε γὰρ ὑβριστής, ὅστις τὰ ἀλλότρια λυμαίνεται.
|
эTи^ми ры'ꙁђ е^го прїиде б^о досажда'яи, и^же чђждая погђбля'ет#.
|
|
14
|
14
|
|
ὃς ἂν εὐλογῇ φίλον τὸ πρωΐ μεγάλῃ τῇ φωνῇ, καταρωμένου οὐδὲν διαφέρειν δόξει.
|
и^же а^ще блsвиT дрђга ё%тро ве'лїемъ гла'сомъ, кленђщего ничесоже разньствова'ти непщђетъ.
|
|
15
|
15
|
|
σταγόνες ἐκβάλλουσιν ἄνθρωπον ἐν ἡμέρᾳ χειμερινῇ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ὡσαύτως καὶ γυνὴ λοίδορος ἐκ τοῦ ἱδίου οἴκου.
|
ка'пля и^згоня'тъ чл~ка въ дн~ь ꙁи'менъ и^с хра'ма свое^го, такоy и^ жена` клеветива и^с# свое^го до'мђ.
|
|
16
|
16
|
|
Βορέας σκληρὸς ἄνεμος, ὀνόματι δὲ ἐπιδέξιος καλεῖται.
|
сњверъ жесто'къ вњтръ, и^менеM же прїя'тенъ нарица'ется”
|
|
17
|
17
|
|
σίδηρος σίδηρον ὀξύνει, ἀνὴρ δὲ παροξύνει πρόσωπον ἑταίρου.
|
Желњꙁо желњꙁа ѓ%стриT, мђжъ же мђж'еви лице раꙁдража'етъ.
|
|
18
|
18
|
|
ὃς φυτεύει συκῆν φάγεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς, ὃς δὲ φυλάσσει τὸν ἑαυτοῦ κύριον, τιμηθήσεται.
|
и^же садитъ смоко'вницђ снњсть эT плода е^я`, а^ и^же хранитъ г~а свое^го честенъ бђдетъ”
|
|
19
|
19
|
|
ὥσπερ οὐκ ὅμοια πρόσωπα προσώποις, οὕτως οὐδὲ αἱ διάνοιαι τῶν ἀνθρώπων.
|
ЈА/коже сђть не подо'бна лица лицеM, си'це же и^ срDца чл~чи.
|
|
20
|
20
|
|
ᾅδης καὶ ἀπώλεια οὐκ ἐμπίμπλανται, ὡσαύτως καὶ οἱ ὁφθαλμοὶ τῶν ἀνθρώπων ἄπληστοι. 20α βδέλυγμα Κυρίῳ στηρίζων ὀφθαλμόν, καὶ οἱ ἀπαίδευτοι ἀκρατεῖς γλώσσῃ.
|
а%дъ и^ погибель не насыща'ются, такоy ѓ%чи чл~чески несы'тњ. мръꙁосᲄь гв~и ё^твержа'ющеи ѓ%чи, и^ ненакаꙁа'ннїи неё^дръжани ја^ꙁы'ка.
|
|
21
|
21
|
|
δοκίμιον ἀργυρῷ καὶ χρυσῷ πύρωσις, ἀνὴρ δὲ δοκιμάζεται διὰ στόματος ἐγκωμιαζόντων αὐτόν. 21α καρδία ἀνόμου ἐκζητεῖ κακά, καρδία δὲ εὐθὴς ἐκζητεῖ γνῶσιν.
|
и^скђшенїе сребрђ и^ ꙁла'тђ раждеженїе, мQђ же и^скђша'ется ё^сты` хваля'щих# е^го” СрDце беꙁако'нника въꙁы'щетъ ѕл^а, срDце же пра'во въꙁыска'етъ ра'ꙁђма.
|
|
22
|
22
|
|
ἐὰν μαστιγοῖς ἄφρονα ἐν μέσῳ συνεδρίου ἀτιμάζων, οὐ μὴ περιέλῃς τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ.
|
аще бїеши беꙁђмнаго по'средњ сонмища срамля е^го, не эTи'меши ё^бо безђмїя е^го.
|
|
23
|
23
|
|
γνωστῶς ἐπιγνώσῃ ψυχὰς ποιμνίου σου καὶ ἐπιστήσεις καρδίαν σου σαῖς ἀγέλαις·
|
раꙁђмне раꙁђмњва'и дш~ђ ста'да свое^го, и^ наста'виши срDце свое въ своа ста'да”
|
|
24
|
24
|
|
ὅτι οὐκ εἰς τὸν αἰῶνα ἀνδρὶ κράτος καὶ ἰσχύς, οὐδὲ παραδίδωσιν ἐκ γενεᾶς εἰς γενεάν.
|
ја%ко не въ вњки мђж'еви дръжава и^ крᲇпость, ниже предаюT эT рода в роD.
|
|
25
|
25
|
|
ἐπιμελοῦ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ χλωρῶν καὶ κερεῖς πόαν, καὶ σύναγε χόρτον ὀρεινόν,
|
прилежи по'лныX зла'цњхъ, и^ по'жнеши травђ`, и^ събери сњмя дђбра'вное.
|
|
26
|
26
|
|
ἵνα ἔχῃς πρόβατα εἰς ἱματισμόν· τίμα πεδίον, ἵνα ὦσί σοι ἄρνες.
|
да и'маши ѓ%вца въ ѓ^дњнїе, чт^и по'ле да бђдђть т^и а%гньци”
|
|
27
|
27
|
|
υἱέ, παρ᾿ ἐμοῦ ἔχεις ρήσεις ἰσχυρὰς εἰς τὴν ζωήν σου καὶ εἰς τὴν ζωὴν σῶν θεραπόντων.
|
Сн~е эT мене и%маши реченїа крњпка, въ жиꙁнь свою, и^ въ жиꙁнь твои^мъ ё^гоDникомъ”
|
|
Κεφάλαιο 28
|
Глvа, к~и”
|
|
1
|
1
|
|
ΦΕΥΓΕΙ ἀσεβὴς μηδενὸς διώκοντος, δίκαιος δὲ ὥσπερ λέων πέποιθε.
|
Бњгаетᲆ нечести'выи н^и е^ді'номђ же гоня'щђ, пра'ведᲆныи же ја%ко ле'въ надњя'ся.
|
|
2
|
2
|
|
δι᾿ ἁμαρτίας ἀσεβῶν κρίσεις ἐγείρονται, ἀνὴρ δὲ πανοῦργος κατασβέσει αὐτάς.
|
за грњхи нечесᲄи'выхъ сђ'ди воста'ютᲆ, мђжъ же хђдоh ёгаситъ я&,
|
|
3
|
3
|
|
ἀνδρεῖος ἐν ἀσεβείαις συκοφαντεῖ πτωχούς. ὥσπερ ὑετὸς λάβρος καὶ ἀνωφελής,
|
а^ дръзыи въ нечестїе ѓ^клевета'етъ нищая” ЈА/ко до'жDь хлябныи неполезенъ,
|
|
4
|
4
|
|
οὕτως οἱ ἐγκαταλείποντες τὸν νόμον ἐγκωμιάζουν ἀσέβειαν, οἱ δὲ ἀγαπῶντες τὸν νόμον περιβάλλουσιν ἑαυτοῖς τεῖχος.
|
та'ко ѓ^ста'вивше ꙁако'нъ и^ хва'ляT нечестїе. любя'щїи же зако'нъ ѓ^градяT ѓ^ себњ стњнђ`”
|
|
5
|
5
|
|
ἄνδρες κακοὶ οὐ νοήσουσι κρίμα, οἱ δὲ ζητοῦντες τὸν Κύριον συνήσουσιν ἐν παντί.
|
Мђж'и ѕлїи не раꙁђмњваюT сђ'да, и^щђщеи же г~а раꙁђмᲇва'ютᲆ ѓ^ всемъ.
|
|
6
|
6
|
|
κρείσσων πτωχὸς πορευόμενος ἐν ἀληθείᾳ, πλουσίου ψευδοῦς.
|
лђче ни'щъ ходя'и въ и^стиннњ, нежели богатᲆ ло'жъ”
|
|
7
|
7
|
|
φυλάσσει νόμον υἱὸς συνετός, ὃς δὲ ποιμαίνει ἀσωτίαν ἀτιμάζει πατέρα.
|
ХраниT законъ сн~ъ раꙁђмныи, а^ и'же пасеT несы'тость досажа'етᲆ эTц~ђ свое^мђ.
|
|
8
|
8
|
|
ὁ πληθύνων τὸν πλοῦτον αὐτοῦ μετὰ τόκων καὶ πλεονασμῶν, τῷ ἐλεῶντι πτωχοὺς συνάγει αὐτόν.
|
наполня'я бога'тьство свое съ лихвами и^ прибыTки, милђющемђ ни'щая събира'ет# е&”
|
|
9
|
9
|
|
ὁ ἐκκλίνων τὸ οὖς αὐτοῦ μὴ εἰσακοῦσαι νόμου, καὶ αὐτὸς τὴν προσευχὴν αὐτοῦ ἐβδέλυκται.
|
Оу^клонивыи ё%хо свое не послђшати ꙁако'на, и^ се'и мл~твђ свою въꙁмерьз#ствова.
|
|
10
|
10
|
|
ὃς πλανᾷ εὐθεῖς ἐν ὁδῷ κακῇ, εἰς διαφθορὰν αὐτὸς ἐμπεσεῖται· οἱ δὲ ἄνομοι διελεύσονται ἀγαθά, καὶ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς αὐτά.
|
и^же льстиT пра'выя въ пђти ѕл^ы, въ и^стлᲇнїе самъ въпадетъ” Без#ꙁаконїи же минђ'ютъ бл~гаа, и^ не въпадTђ в ня`.
|
|
11
|
11
|
|
σοφὸς παρ᾿ ἑαυτῷ ἀνὴρ πλούσιος, πένης δὲ νοήμων καταγνώσεται αὐτοῦ.
|
премђдръ быва'етᲆ ѓ^ себњ мђжъ богатъ, всякъ раꙁђмивъ ни ꙁна'ет# е^го.
|
|
12
|
12
|
|
διὰ βοήθειαν δικαίων πολλὴν γίνεται δόξα, ἐν δὲ τόποις ἀσεβῶν ἁλίσκονται ἄνθρωποι.
|
ꙁа по'мощъ правеDнымъ мно'га быва'етъ сла'ва, въ градеX же нечесᲄивых погибнђтᲆ чл~ци.
|
|
13
|
13
|
|
ὁ ἐπικαλύπτων ἀσέβειαν ἑαυτοῦ οὐκ εὐοδωθήσεται, ὁ δὲ ἐξηγούμενος ἐλέγχους ἀγαπηθήσεται.
|
покрыва'яи нечестїе свое не поспње^тся въ бл~гаа, повњда же ѓ^бличенїя въꙁлю'бленъ бђдетъ”
|
|
14
|
14
|
|
μακάριος ἀνήρ, ὃς καταπτήσσει πάντα δι᾿ εὐλάβειαν, ὁ δὲ σκληρὸς τὴν καρδίαν ἐμπεσεῖται κακοῖς.
|
Бл~женъ мђжъ и^же ё^страшится всего ꙁа говњнїе, а^ жестосердъ въпадетъ въ ѕла'я”
|
|
15
|
15
|
|
λέων πεινῶν καὶ λύκος διψῶν, ὃς τυραννεῖ, πτωχὸς ὤν, ἔθνους πενιχροῦ.
|
Левъ а^лченъ и^ влъкъ жажденъ, тако и^же ѓ^би'диT нищая и^ ё^бога”
|
|
16
|
16
|
|
βασιλεὺς ἐνδεὴς προσόδων μέγας συκοφάντης, ὁ δὲ μισῶν ἀδικίαν μακρὸν χρόνον ζήσεται.
|
Цр~ь скђденъ ё^рокомъ великъ клевеTникъ быва'етᲆ, а^ ненавидя'и непра'вды долголњтъ поживетᲆ.
|
|
17
|
17
|
|
ἄνδρα τὸν ἐν αἰτίᾳ φόνου ὁ ἐγγυώμενος, φυγὰς ἔσται καὶ οὐκ ἐν ἀσφαλείᾳ. 17α παίδευε υἱὸν καὶ ἀγαπήσει σε, καὶ δώσει κόσμον τῇ σῆ ψυχῇ· οὐ μὴ ὑπακούσει ἔθνει παρανόμῳ.
|
мђжа и^же въ винњ смр~тнњ вырђчая и^ бњжа` бђдетъ, а^ не ё^твержденъ” наказаи сн~а свое^го и^ възлюби'т# тя, и^ дастъ лњпотђ твоеи дш~и, не послђша'етъ ё^бо ја^зы'ка ꙁаконопрестђпна.
|
|
18
|
18
|
|
ὁ πορευόμενος δικαίως βεβοήθηται, ὁ δὲ σκολιαῖς ὁδοῖς πορευόμενος ἐμπλακήσεται.
|
ходя'и правеDно поможетъ себњ, ходя'и же въ стропоᲄны пђти` ё^вяꙁнетъ.
|
|
19
|
19
|
|
ὁ ἐργαζόμενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν πλησθήσεται ἄρτων, ὁ δὲ διώκων σχολὴν πλησθήσεται πενίας.
|
дњла'яи свою ꙁе'млю насытится хлњба, гоня'и же пра'ꙁнDьство насытится нищети”
|
|
20
|
20
|
|
ἀνὴρ ἀξιόπιστος πολλὰ εὐλογηθήσεται, ὁ δὲ κακὸς οὐκ ἀτιμώρητος ἔσται.
|
Мђжъ вњре досто'иныи мно'го блsвиTся, ѕлыи же не беꙁъ молъсᲄва бђдеT”
|
|
21
|
21
|
|
ὃς οὐκ αἰσχύνεται πρόσωπα δικαίων, οὐκ ἀγαθός· ὁ τοιοῦτος ψωμοῦ ἄρτου ἀποδώσεται ἄνδρα.
|
и^же не срамля'ется лица` пра'веDнаго не бл~гъ, ја%ко таковыи за ё^крђхᲆ хлњба мђжа эTдаs.
|
|
22
|
22
|
|
σπεύδει πλουτεῖν ἀνὴρ βάσκανος, καὶ οὐκ οἶδεν ὅτι ἐλεήμων κρατήσει αὐτοῦ.
|
подвиѕа'етъ бо ѓбогатитися мђжъ ꙁави'дливъ, и^ не вњсть ја%ко млsтивыи ѓ^блада'етᲆ и%мъ.
|
|
23
|
23
|
|
ὁ ἐλέγχων ἀνθρώπου ὁδοὺς χάριτας ἕξει μᾶλλον τοῦ γλωσσοχαριτοῦντος.
|
ѓ^бличаи чл~ча пђти` блDгть и%мать па'че глаDко ја^зы'чнаго.
|
|
24
|
24
|
|
ὃς ἀποβάλλεται πατέρα ἢ μητέρα, καὶ δοκεῖ μὴ ἁμαρτάνειν, οὗτος κοινωνός ἐστιν ἀνδρὸς ἀσεβοῦς.
|
и^же нђ'дитъ эTц~а и^ мт~ерь и^ мнится не съгрњшая, се'и съпричастникъ еs мђжђ нечести'вђ”
|
|
25
|
25
|
|
ἄπιστος ἀνὴρ κρίνει εἰκῆ, ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ Κύριον ἐν ἐπιμελείᾳ ἔσται.
|
Несытыи мђж# сђдитъ непра'вдњ, а и^же надњеTся на г~а въ прилежанїи бђдетъ.
|
|
26
|
26
|
|
ὃς πέποιθε θρασείᾳ καρδίᾳ, ὁ τοιοῦτος ἄφρων· ὃς δὲ πορεύεται σοφίᾳ σωθήσεται.
|
и^же надњ'ется на дерꙁо срDце и^ таковыи беꙁђменъ е^сть, а^ иже хо'дитъ въ мђдрости сп~сется”
|
|
27
|
27
|
|
ὃς δίδωσι πτωχοῖς, οὐκ ἐνδεηθήσεται, ὃς δὲ ἀποστρέφει τὸν ὀφθαλμὸν αὐτοῦ, ἐν πολλῇ ἀπορίᾳ ἔσται.
|
И$же да'ет# ё^богимъ не ѓ^скђдњеT, а и'же эTвраща'етъ ѓ%ко свое въ скђдотњ бђдет# мно'ѕњ.
|
|
28
|
28
|
|
ἐν τόποις ἀσεβῶν στένουσι δίκαιοι, ἐν δὲ τῇ ἐκείνων ἀπωλείᾳ πληθυνθήσονται δίκαιοι.
|
на мњстњхъ нечести'выхᲆ ста'нђтъ пра'веDнїи, въ поги'бели же и^хъ и^сполня'тъ пра'веDнїи”
|
|
Κεφάλαιο 29
|
Глvа, к~џ”
|
|
1
|
1
|
|
ΚΡΕΙΣΣΩΝ ἀνὴρ ἐλέγχων ἀνδρὸς σκληροτραχήλου, ἐξαπίνης γὰρ φλεγομένου αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἴασις.
|
Лђче мђжъ ѓ^блича'я мђж'а жестовыина, въ ма'лњ б^о полꙁђ'ющемђ нњсть и^сцњленїя”
|
|
2
|
2
|
|
ἐγκωμιαζομένων δικαίων εὐφρανθήσονται λαοί, ἀρχόντων δὲ ἀσεβῶν στένουσιν ἄνδρες.
|
Похваленомъ быва'ющимъ пра'веDнымъ въꙁвеселя'тся лю'дїе, кня'ѕем же нечестивымъ станTђ мђжїе.
|
|
3
|
3
|
|
ἀνδρὸς φιλοῦντος σοφίαν εὐφραίνεται πατὴρ αὐτοῦ, ὃς δὲ ποιμαίνει πόρνας, ἀπολεῖ πλοῦτον.
|
мђж'ђ любящђ премђдрость веселиTся эTц~ъ е^го, а и'же пасетъ любодњица погђбитъ бога'тесᲄво свое.
|
|
4
|
4
|
|
βασιλεὺς δίκαιος ἀνίστησι χώραν, ἀνὴρ δὲ παράνομος κατασκάπτει.
|
цр~ь пра'ведеn ѓ^гои'тъ ꙁе'млю, мђжъ же зако'нопрестђпникъ раскђта'етъ.
|
|
5
|
5
|
|
ὃς παρασκευάζεται ἐπὶ πρόσωπον τοῦ ἑαυτοῦ φίλους δίκτυον, περιβάλλει αὐτὸ τοῖς ἑαυτοῦ ποσίν.
|
и^же содњва'етъ на лицы свое^мђ дрђгђ мре'жю, ѓ^благаеT ѓ^ свое'и но'ѕњ.
|
|
6
|
6
|
|
ἁμαρτάνοντι ἀνδρὶ μεγάλη παγίς, δίκαιος δὲ ἐν χαρᾷ καὶ ἐν εὐφροσύνῃ ἔσται.
|
согрњша'ющемђ мђжђ ве'лїя сњть, пра'веDнїи же въ ра'дости и^ въ веселїи бђдђтъ.
|
|
7
|
7
|
|
ἐπίσταται δίκαιος κρίνειν πενιχροῖς, ὁ δὲ ἀσεβὴς οὐ νοεῖ γνῶσιν, καὶ πτωχῷ οὐχ ὑπάρχει νοῦς ἐπιγνώμων.
|
ё^мње^тъ пра'веDныи сђдъ творити ё^боги'мъ, а^ нечестивїи не раꙁђмњютъ ра'ꙁђма, и^ ё^богомђ не быти ё^хо раꙁђмњва'юще”
|
|
8
|
8
|
|
ἄνδρες ἄνομοι ἐξέκαυσαν πόλιν, σοφοὶ δὲ ἐπέστρεψαν ὀργήν.
|
Мђжи беꙁаконнїи раждиѕа'ютъ граD, мђжи же мђдрїи въꙁвраща'юT гнvњ”
|
|
9
|
9
|
|
ἀνὴρ σοφὸς κρινεῖ ἔθνη, ἀνὴρ δὲ φαῦλος ὀργιζόμενος καταγελᾶται καὶ οὐ καταπτήσσει.
|
Мђжъ мђдръ сђдитъ ја^зы'комъ, мђжъ же досади'тель гнњ'ваяся посрамля'ется и^ не ё^бои^тся.
|
|
10
|
10
|
|
ἄνδρες αἱμάτων μέτοχοι μισοῦσιν ὅσιον, οἱ δὲ εὐθεῖς ἐκζητήσουσι ψυχὴν αὐτοῦ.
|
мђжи кро'ви сђще причастници въꙁненави'дятъ прпDбныя, пра'вїи же възы'щђтъ дш~а и^х#.
|
|
11
|
11
|
|
ὅλον τὸν θυμὸν αὐτοῦ ἐκφέρει ἄφρων, σοφὸς δὲ ταμιεύεται κατὰ μέρος.
|
весь гнњвъ свои и^ꙁно'ситъ беꙁђмныи, премђдрыи же съкрыва'етъ въ ча'сти”
|
|
12
|
12
|
|
βασιλέως ὑπακούοντος λόγον ἄδικον, πάντες οἱ ὑπ᾿ αὐτὸν παράνομοι.
|
Цр~ю послђша'ющђ словесе непра'веDна, вс^и поD нимъ ꙁако'нопрестђпницы.
|
|
13
|
13
|
|
δανειστοῦ καὶ χρεωφειλέτου ἀλλήλοις συνελθόντων, ἐπισκοπὴν ἀμφοτέρων ποιεῖται ὁ Κύριος.
|
ꙁаи^модавцђ и^ длъжникђ е^ді'нъ съ дрђгимъ съшеDшемася, посещенїе ᲄво'ритъ ѓ^бњма г~ь.
|
|
14
|
14
|
|
βασιλέως ἐν ἀληθείᾳ κρίνοντος πτωχούς, ὁ θρόνος αὐτοῦ εἰς μαρτύριον κατασταθήσεται.
|
цр~ю въи%стиннђ сђдя'щђ ни'щимъ, прsтлъ е^го въ свњдњтельствњ ё^строиTся.
|
|
15
|
15
|
|
πληγαὶ καὶ ἔλεγχοι διδόασι σοφίαν, παῖς δὲ πλανώμενος αἰσχύνει γονεῖς αὐτοῦ.
|
ја%ꙁвыy и^ ѓ^блеченїя да'ютъ мђдрость, ѓ%трокъ же блђдя'и срамляетᲆ роди'теля своя”
|
|
16
|
16
|
|
πολλῶν ὄντων ἀσεβῶν πολλαὶ γίνονται ἁμαρτίαι, οἱ δὲ δίκαιοι ἐκείνων πιπτόντων κατάφοβοι γίνονται.
|
Мно'гомъ грњшникоM сђщимъ мно'ѕи грњси бываюT, пра'веDнїи же ѓ^ немъ пада'ющемъ ё^страбля'ютъ себе”
|
|
17
|
17
|
|
παίδευε υἱόν σου, καὶ ἀναπαύσει σε, καὶ δώσει κόσμον τῇ ψυχῇ σου.
|
Накаꙁа'и сн~а и^ покои'тъ т^я, и^ дасть лњпотђ твое'и дш~и”
|
|
18
|
18
|
|
οὐ μὴ ὑπάρξῃ ἐξηγητὴς ἔθνει παρανόμῳ, ὁ δὲ φυλάσσων τὸν νόμον μακαριστός.
|
Не бђдетъ въ па'мять въ ја^ꙁы'цњ ꙁаконопрестђпнњ, а^ храняи ꙁаконъ блаженъ бђдетъ”
|
|
19
|
19
|
|
λόγοις οὐ παιδευθήσεται οἰκέτης σκληρός· ἐὰν γὰρ καὶ νοήσῃ, ἀλλ᾿ οὐχ ὑπακούσεται.
|
Не накажется словесы рабъ жестокъ, а^ще б^о и^ раꙁђмњеT н^о не послђшаеT”
|
|
20
|
20
|
|
ἐὰν ἴδῃς ἄνδρα ταχὺν ἐν λόγοις, γίνωσκε ὅτι ἐλπίδα ἔχει μᾶλλον ὁ ἄφρων αὐτοῦ.
|
А$ще л^и ви'диши мђжа напра'сна въ словесњхъ, и^ раꙁђмњи ја%ко ё^пова'нїе и%маᲄь паче е^го беꙁђмныи”
|
|
21
|
21
|
|
ὃς κατασπαταλᾷ ἐκ παιδός, οἰκέτης ἔσται, ἔσχατον δὲ ὀδυνηθήσεται ἐφ᾿ ἑαυτῷ.
|
И$же ласкосердъ бђдетъ, эT ѓ^трочины поработится, послњди же ѓ^страстится ѓ^ сеM.
|
|
22
|
22
|
|
ἀνὴρ θυμώδης ὀρύσσει νεῖκος, ἀνὴρ δὲ ὀργίλος ἐξώρυξεν ἁμαρτίαν.
|
мђжъ прогнњвав#ся побњжденїе въздвиѕа'ет#, и^ мђжъ жестосердъ эTкрыва'етъ грњхи.
|
|
23
|
23
|
|
ὕβρις ἄνδρα ταπεινοῖ, τοὺς δὲ ταπεινόφρονας ἐρείδει δόξῃ Κύριος.
|
досажденїе мђжа смиря'етъ, а^ смиренныя ё^твержа'етъ г~ь вᲆ сла'вњ”
|
|
24
|
24
|
|
ὃς μερίζεται κλέπτῃ, μισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ἐὰν δὲ ὅρκου προτεθέντος ἀκούσαντες μὴ ἀναγγείλωσι,
|
И$же раздњля'ет# коры'сти сᲆ та'теM, ненави'дит# свое'я дш~а. а^ще же присяѕе прилегши, слы'шавше не повњдятъ
|
|
25
|
25
|
|
φοβηθέντες καὶ αἰσχυνθέντες ἀνθρώπους ὑπεσκελίσθησαν· ὁ δὲ πεποιθὼς ἐπὶ Κυρίῳ εὐφρανθήσεται. ἀσέβεια ἀνδρὶ δίδωσι σφάλμα, ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ τῷ δεσπότῃ, σωθήσεται.
|
ё^боа'вшеся” и^ постыдњвшеся чл~къ претъкнђтся, надњя'вся на г~а възвеселиTся. нечестїе мђжђ даеT соблажненїе, ё^пова'аи же на владђщаго сп~сется.
|
|
26
|
26
|
|
πολλοὶ θεραπεύουσι πρόσωπα ἡγουμένων, παρὰ δὲ Κυρίου γίνεται τὸ δίκαιον ἀνδρί.
|
мно'ѕи ё^гажда'ютъ преD лицемъ во'ждеи, эT г~а же събыва'ется пра'вда мђж'ђ”
|
|
27
|
27
|
|
βδέλυγμα δικαίοις ἀνὴρ ἄδικος, βδέλυγμα δὲ ἀνόμῳ κατευθύνουσα ὁδός. (Μασσ. ΛΑ´,
|
Мерꙁость пра'веDникђ мђжъ неправеденъ, мерꙁость же ꙁаконопресᲄђпномђ и^справля'ющїися пђть. и^справля'я пђти своа и^же съ татеM причаща'ется, дш~ђ свою ꙁаклина'ю^щаго слђша'етъ и^ не ска'жетъ” И$же боиTся чл~ка скоро раꙁдрђшиTся, иже ё^пова'етᲆ на г~а въꙁдви'гнеTся. мно'ѕи въꙁы'щђтᲆ лица нача'лника и^ сђ'ди эT г~а и^схо'дитъ е^ді'нымᲆ. меrзятся пра'веDнїи мђжа нечестива, и^ мерꙁятся нечестивїи и%хже пра'ва сђть пђти. сн~ъ сохраняя слово эTц~а свое^го внњ` погђбленїа бђдеT.
|
|
10
|
|
|
). Γυναῖκα ἀνδρείαν τίς εὑρήσει; τιμιωτέρα δέ ἐστι λίθων πολυτελῶν ἡ τοιαύτη.
|
|
|
11
|
|
|
θάρσει ἐπ᾿ αὐτῇ ἡ καρδία τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς, ἡ τοιαύτη καλῶν σκύλων οὐκ ἀπορήσει·
|
|
|
12
|
|
|
ἐνεργεῖ γὰρ τῷ ἀνδρὶ ἀγαθὰ πάντα τὸν βίον.
|
|
|
13
|
|
|
μηρυομένη ἔρια καὶ λίνον ἐποίησεν εὔχρηστον ταῖς χερσὶν αὐτῆς.
|
|
|
14
|
|
|
ἐγένετο ὡσεὶ ναῦς ἐμπορευομένη μακρόθεν, συνάγει δὲ αὐτῆς τὸν πλοῦτον.*
|
|
|
15
|
|
|
καὶ ἀνίσταται ἐκ νυκτῶν καὶ ἔδωκε βρώματα τῷ οἴκῳ καὶ ἔργα ταῖς θεραπαίναις.
|
|
|
16
|
|
|
θεωρήσασα γεώργιον ἐπρίατο, ἀπὸ δὲ καρπῶν χειρῶν αὐτῆς κατεφύτευσε κτῆμα.
|
|
|
17
|
|
|
ἀναζωσαμένη ἰσχυρῶς τὴν ὀσφὺν αὐτῆς ἤρεισε τοὺς βραχίονας αὐτῆς εἰς ἔργον.
|
|
|
18
|
|
|
ἐγεύσατο ὅτι καλόν ἐστι τὸ ἐργάζεσθαι, καὶ οὐκ ἀποσβέννυται ὁ λύχνος αὐτῆς ὅλην τὴν νύκτα.
|
|
|
19
|
|
|
τοὺς πήχεις αὐτῆς ἐκτείνει ἐπὶ τὰ συμφέροντα, τὰς δὲ χεῖρας αὐτῆς ἐρείδει εἰς ἄτρακτον.
|
|
|
20
|
|
|
χεῖρας δὲ αὐτῆς διήνοιξε πένητι, καρπὸν δὲ ἐξέτεινε πτωχῷ.
|
|
|
21
|
|
|
οὐ φροντίζει τῶν ἐν οἴκῳ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, ὅταν που χρονίζῃ· πάντες γὰρ οἱ παρ᾿ αὐτῆς ἐνδεδυμένοι εἰσί.
|
|
|
22
|
|
|
δισσὰς χλαίνας ἐποίησε τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς, ἐκ δὲ βύσσου καὶ πορφύρας ἑαυτῇ ἐνδύματα.
|
|
|
23
|
|
|
περίβλεπτος δὲ γίνεται ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ἐν πύλαις, ἡνίκα ἂν καθίση ἐν συνεδρίῳ μετὰ τῶν γερόντων κατοίκων τῆς γῆς.
|
|
|
24
|
|
|
σινδόνας ἐποίησε καὶ ἀπέδοτο τοῖς Φοίνιξι, περιζώματα δὲ τοῖς Χαναναίοις.
|
|
|
25
|
|
|
ἰσχὺν καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο καὶ εὐφράνθη ἐν ἡμέραις ἐσχάταις.
|
|
|
26
|
|
|
στόμα αὐτῆς διήνοιξε προσεχόντως καὶ ἐννόμως, καὶ τάξιν ἐστείλατο τῇ γλώσσῃ αὐτῆς.
|
|
|
27
|
|
|
στεγναὶ διατριβαὶ οἴκων αὐτῆς, σῖτα δὲ ὀκνηρὰ οὐκ ἔφαγε.
|
|
|
28
|
|
|
τὸ στόμα δὲ ἀνοίγει σοφῶς καὶ νομοθέσμως, ἡ δὲ ἐλεημοσύνη αὐτῆς ἀνέστησε τὰ τέκνα αὐτῆς καὶ ἐπλούτησαν, καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ᾔνεσεν αὐτήν.
|
|
|
29
|
|
|
Πολλαὶ θυγατέρες ἐκτήσαντο πλοῦτον, πολλαὶ ἐποίησαν δύναμιν, σὺ δὲ ὑπέρκεισαι καὶ ὑπερῇρας πάσας.
|
|
|
30
|
|
|
ψευδεῖς ἀρέσκειαι καὶ μάταιον κάλλος γυναικός· γυνὴ γὰρ συνετὴ εὐλογεῖται, φόβον δὲ Κυρίου αὕτη αἰνείτω.
|
|
|
31
|
|
|
δότε αὐτῇ ἀπὸ καρπῶν χειλέων αὐτῆς, καὶ αἰνείσθω ἐν πύλαις ὁ ἀνὴρ αὐτῆς.
|
Категорії
Паперові видання
Старий Заповіт
• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.
• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.
• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.
• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.
• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.
Паперові видання
Старий Заповіт
• Бут. • Вих. • Лев. • Чис. • Втор.
• Нав. • Суд. • Руф. • 1 Цар. • 2 Цар. • 3 Цар. • 4 Цар. • 1 Пар. • 2 Пар. • 1 Езд. • 2 Езд. • Неєм. • Тов. • Юдиф. • Есф. • 1 Мак. • 2 Мак. • 3 Мак.
• Іов. • Пс. • Притч. • Еккл. • Пісн. • Прем. • Сир.
• Іс. • Єр. • Плач. • Посл. Єр. • Вар. • Єз. • Дан.
• Ос. • Іоїл. • Ам. • Авд. • Іона. • Мих. • Наум. • Авв. • Соф. • Агг. • Зах. • Мал.