|
Книга Притч Соломонових
|
При́тчей Соломо́нихъ
|
|
Глава 1
|
Глава 1
|
|
1
|
1
|
|
При́тчі Соломо́на, си́на Дави́дова, і́же ца́рствова во Ізра́їлі,
|
При́тчи Соломо́на сы́на даві́дова, и́же ца́рствова во Ізра́или,
|
|
2
|
2
|
|
позна́ти прему́дрость і наказа́ніє і уразумі́ти словеса́ му́дрости,
|
позна́ти прему́дрость и наказа́ніє и уразумѣ́ти словеса́ му́дрости,
|
|
3
|
3
|
|
прия́ти же ізви́тія слове́с і разріше́нія гада́ній, уразумі́ти же пра́вду і́стинную і суд ісправля́ти;
|
прія́ти же изви́тія слове́съ и разрѣше́нія гада́ній, уразумѣ́ти же пра́вду и́стинную и су́дъ исправля́ти:
|
|
4
|
4
|
|
да дасть незло́бивим кова́рство, отроча́ті же ю́ну чу́вство же і смисл.
|
да да́стъ незло́бивымъ кова́рство, отроча́ти же ю́ну чу́вство же и смы́слъ.
|
|
5
|
5
|
|
Сих бо послу́шав, му́дрий прему́дріє бу́деть, а разу́мний строї́тельство стя́жеть;
|
Си́хъ бо послу́шавъ, му́дрый прему́дрѣє бу́детъ, а разу́мный строи́телство стя́жетъ:
|
|
Глава 2
|
Глава 2
|
|
Глава 3
|
Глава 3
|
|
Глава 22
|
Глава 22
|
|
1
|
1
|
|
Лу́чше і́м'я до́броє, не́же бога́тство мно́го, па́че же сребра́ і зла́та благода́ть блага́я.
|
Лу́чше и́мя до́броє, не́же бога́тство мно́го, па́че же сребра́ и зла́та благода́ть блага́я.
|
|
2
|
2
|
|
Бога́т і нищ сріто́ста друг дру́га, обої́х же Госпо́дь сотвори́.
|
Бога́тъ и ни́щь срѣто́ста дру́гъ дру́га, обои́хъ же Госпо́дь сотвори́.
|
|
3
|
3
|
|
Худо́г, ви́дів лука́ваго му́чима крі́пко, сам наказу́ється; безу́мнії же мимоше́дше отщети́шася.
|
Худо́гъ, ви́дѣвъ лука́ваго му́чима крѣ́пко, са́мъ наказу́єтся: безу́мніи же мимоше́дше отщети́шася.
|
|
4
|
4
|
|
Род прему́дрости страх Госпо́день, і бога́тство і сла́ва і живо́т.
|
Ро́дъ прему́дрости стра́хъ Госпо́день, и бога́тство и сла́ва и живо́тъ.
|
|
5
|
5
|
|
Волчці́ і сі́ті на путе́х стро́потних, храня́й же свою́ ду́шу ізбіжи́ть їх.
|
Волчцы́ и сѣ́ти на путе́хъ стро́потныхъ, храня́й же свою́ ду́шу избѣжи́тъ и́хъ.
|
|
6
|
7
|
|
Бога́тії убо́гими і́муть облада́ти,
|
Бога́тіи убо́гими и́мутъ облада́ти, и раби́ свои́мъ господе́мъ взаи́мъ даду́тъ.
|
|
7
|
8
|
|
і раби́ свої́м господе́м взайм даду́ть.
|
Сѣ́явый зла́я по́жнетъ зла́я, я́зву же дѣ́лъ свои́хъ соверши́тъ. Му́жа ти́ха и дая́теля лю́битъ Госпо́дь, суєту́ же дѣ́лъ єго́ сконча́єтъ.
|
|
8
|
9
|
|
Сі́явий зла́я по́жнеть зла́я, я́зву же діл свої́х соверши́ть.
|
Ми́луяй ни́щаго са́мъ препита́єтся: от свои́хъ бо хлѣ́бовъ даде́ убо́гому. Побѣ́ду и че́сть устроя́єтъ дая́й да́ры, оба́че ду́шу погубля́єтъ стяжа́вшихъ.
|
|
9
|
10
|
|
Му́жа ти́ха і дая́теля лю́бить Госпо́дь, суєту́ же діл єго́ сконча́єть.
|
Изжени́ от со́нмища губи́теля, и изы́детъ съ ни́мъ прѣ́ніє: єгда́ бо ся́детъ въ со́нмищи, всѣ́хъ безче́ститъ.
|
|
10
|
11
|
|
Ми́луяй ни́щаго сам препита́ється; от свої́х бо хлі́бов даде́ убо́гому. Побі́ду і честь устроя́єть дая́й да́ри, оба́че ду́шу погубля́єть стяжа́вших.
|
Лю́битъ Госпо́дь преподо́бная сердца́, прія́тни же єму́ вси́ непоро́чніи въ путе́хъ свои́хъ: устна́ма пасе́тъ ца́рь [лю́ди своя́].
|
|
Глава 30
|
Глава 30
|
|
1
|
1
|
|
Сія́ глаго́леть муж ві́рующим Бо́гові, і почива́ю:
|
Сія́ глаго́летъ му́жъ вѣ́рующымъ богови, и почива́ю:
|
|
2
|
2
|
|
безу́мніє бо єсьм от всіх челові́к, і ра́зума челові́чеськаго ність во мні;
|
безу́мнѣє бо є́смь от всѣ́хъ человѣ́къ, и ра́зума человѣ́ческаго нѣ́сть во мнѣ́:
|
|
3
|
3
|
|
Бог же научи́ м'я прему́дрости, і ра́зум святи́х уразумі́х.
|
Бо́гъ же научи́ мя прему́дрости, и ра́зумъ святы́хъ уразумѣ́хъ.
|
|
4
|
4
|
|
Кто взи́де на не́бо і сни́де? кто собра́ ві́три в ні́дра? кто возврати́ во́ду в ри́зу? кто обдержа́ вся конці́ землі́? ко́є і́м'я єго́? іли́ ко́є і́м'я си́ну єго́, да разумі́єши?
|
Кто́ взы́де на не́бо и сни́де? кто́ собра́ вѣ́тры въ нѣ́дра? кто́ возврати́ во́ду въ ри́зу? кто́ обдержа́ вся́ концы́ земли́? ко́є и́мя єго́? или́ ко́є и́мя сы́ну єго́, да разумѣ́єши?
|
|
5
|
5
|
|
Вся бо словеса́ Бо́жія раздеже́на; защища́єть же Сам благогові́ющих Єму́.
|
Вся́ бо словеса́ Бо́жія раздеже́на: защища́єтъ же са́мъ благоговѣ́ющихъ єму́.
|
|
6
|
6
|
|
Не приложи́ ко словесе́м Єго́, да не обличи́ть Тя, і лож бу́деши.
|
Не приложи́ ко словесе́мъ єго́, да не обличи́тъ тя́, и ло́жь бу́деши.
|
|
7
|
7
|
|
Дво́є прошу́ у Тебе́, не отими́ от мене́ благода́ті пре́жде уме́ртвія моєго́:
|
Дво́є прошу́ у тебе́: не отими́ от мене́ благода́ти пре́жде уме́ртвія моєго́:
|
|
8
|
8
|
|
су́єтно сло́во і ло́жно дале́че от мене́ сотвори́, бога́тства же і нищети́ не даждь мі; устро́й же мі потре́бная і самодово́льная,
|
су́єтно сло́во и ло́жно дале́че от мене́ сотвори́, бога́тства же и нищеты́ не да́ждь ми́: устро́й же ми́ потре́бная и самодово́лная,
|
|
9
|
9
|
|
да не наси́щся лож бу́ду і реку́: кто м'я ви́дить? іли́ обнища́в укра́ду і клену́ся і́менем Бо́жиїм.
|
да не насы́щься ло́жь бу́ду и реку́: кто́ мя ви́дитъ? или́ обнища́въ укра́ду и клену́ся и́менемъ Бо́жіимъ.
|
|
Глава 31
|
Глава 31
|
|
1
|
1
|
|
Моя́ словеса́ реко́шася от Бо́га, царе́во проро́чество, єго́же наказа́ ма́ти єго́;
|
Моя́ словеса́ реко́шася от Бо́га, царе́во проро́чество, єго́же наказа́ ма́ти єго́:
|
|
2
|
2
|
|
что, ча́до, (*соблюде́ши,) что річе́ніє Бо́жиє? перворо́дне, тебі́ глаго́лю, си́не: что, ча́до моєго́ чре́ва? что, ча́до мої́х моли́тв?
|
что́, ча́до, (*соблюде́ши,) что́ рѣче́ніє Бо́жіє? перворо́дне, тебѣ́ глаго́лю, сы́не: что́, ча́до моєго́ чре́ва? что́, ча́до мои́хъ моли́твъ?
|
|
3
|
3
|
|
Не даждь жена́м твоєго́ бога́тства і твоєго́ ума́ і житія́ в послі́дній сові́т.
|
Не да́ждь жена́мъ твоєго́ бога́тства и твоєго́ ума́ и житія́ въ послѣ́дній совѣ́тъ.
|
|
4
|
4
|
|
С сові́том все твори́, с сові́том пий вино́; си́льнії гнівли́ві суть, вина́ да не пію́ть,
|
Съ совѣ́томъ все́ твори́, съ совѣ́томъ пі́й віно́: си́льніи гнѣвли́ви су́ть, віна́ да не пію́тъ,
|
|
5
|
5
|
|
да напи́вшеся не забу́дуть му́дрости і пра́во суди́ти немощни́м не возмо́гуть.
|
да напи́вшеся не забу́дутъ му́дрости и пра́во суди́ти немощны́мъ не возмо́гутъ.
|
|
6
|
6
|
|
Даді́те сике́ра су́щим в печа́лех і вино́ пи́ти су́щим в болі́знех,
|
Дади́те сіке́ра су́щымъ въ печа́лехъ и віно́ пи́ти су́щымъ въ болѣ́знехъ,
|
|
7
|
7
|
|
да забу́дуть убоже́ства і болі́зней не воспом'я́нуть ктому́.
|
да забу́дутъ убоже́ства и болѣ́зней не воспомя́нутъ ктому́.
|
|
8
|
8
|
|
Си́не, отверза́й уста́ твоя́ сло́ву Бо́жию і суди́ вся здра́во;
|
Сы́не, отверза́й уста́ твоя́ сло́ву Бо́жію и суди́ вся́ здра́во:
|
|
9
|
9
|
|
отверза́й уста́ твоя́ і суди́ пра́ведно, разсужда́й же убо́га і не́мощна.
|
отверза́й уста́ твоя́ и суди́ пра́ведно, разсужда́й же убо́га и не́мощна.
|
|
10
|
10
|
|
Жену́ до́блю кто обря́щеть, дража́йші єсть ка́менія многоці́ннаго такова́я;
|
Жену́ до́блю кто́ обря́щетъ, дража́йши є́сть ка́менія многоцѣ́ннаго такова́я:
|
|
11
|
11
|
|
дерза́єть на ню се́рдце му́жа єя́; такова́я до́брих кори́стей не лиши́ться;
|
дерза́єтъ на ню́ се́рдце му́жа єя́: такова́я до́брыхъ коры́стей не лиши́тся:
|
|
12
|
12
|
|
ді́лаєть бо му́жу своєму́ блага́я во все житіє́;
|
дѣ́лаєтъ бо му́жу своєму́ блага́я во все́ житіє́:
|
|
13
|
13
|
|
обрі́тши во́лну і лен, сотвори́ благопотре́бноє рука́ма свої́ма.
|
обрѣ́тши во́лну и ле́нъ, сотвори́ благопотре́бноє рука́ма свои́ма.
|
|
14
|
14
|
|
Бисть, я́ко кора́бль ку́плю ді́я, іздале́ча собира́єть себі́ бога́тство;
|
Бы́сть я́ко кора́бль ку́плю дѣ́я, издале́ча собира́єтъ себѣ́ бога́тство:
|
|
15
|
15
|
|
і востае́ть із но́щі, і даде́ бра́шна до́му і діла́ раби́ням.
|
и востає́тъ изъ но́щи, и даде́ бра́шна до́му и дѣла́ рабы́нямъ.
|
|
16
|
16
|
|
Узрі́вши село́ купи́, от плодо́в же рук свої́х насади́ стяжа́ніє.
|
Узрѣ́вши село́ купи́, от плодо́въ же ру́къ свои́хъ насади́ стяжа́ніє.
|
|
17
|
17
|
|
Препоя́савши крі́пко чре́сла своя́, утверди́ть ми́шці своя́ на ді́ло,
|
Препоя́савши крѣ́пко чре́сла своя́, утверди́тъ мы́шцы своя́ на дѣ́ло,
|
|
18
|
18
|
|
і вкуси́, я́ко добро́ єсть ді́лати, і не угаса́єть світи́льник єя́ всю нощ.
|
и вкуси́, я́ко добро́ є́сть дѣ́лати, и не угаса́єтъ свѣти́лникъ єя́ всю́ но́щь.
|
|
19
|
19
|
|
Ла́кти своя́ простира́єть на поле́зная, ру́ці же свої́ утвержда́єть на вретено́,
|
Ла́кти своя́ простира́єтъ на поле́зная, ру́цѣ же свои́ утвержда́єтъ на вретено́,
|
|
20
|
20
|
|
і ру́ці свої́ отверза́єть убо́гому, длань же простре́ ни́щу.
|
и ру́цѣ свои́ отверза́єтъ убо́гому, дла́нь же простре́ ни́щу.
|
|
21
|
21
|
|
Не пече́ться о су́щих в дому́ муж єя́, єгда́ гді заме́длить, всі бо у нея́ оді́яні суть.
|
Не пече́тся о су́щихъ въ дому́ му́жъ єя́, єгда́ гдѣ́ заме́длитъ: вси́ бо у нея́ одѣ́яни су́ть.
|
|
22
|
22
|
|
Сугу́ба одія́нія сотвори́ му́жу своєму́, от виссо́на же і порфи́ри себі́ одія́нія.
|
Сугу́ба одѣя́нія сотвори́ му́жу своєму́, от виссо́на же и порфи́ры себѣ́ одѣя́нія.
|
|
23
|
23
|
|
Сла́вен бива́єть во враті́х муж єя́, внегда́ а́ще ся́деть в со́нмищі со старі́йшини жи́тельми землі́.
|
Сла́венъ быва́єтъ во вратѣ́хъ му́жъ єя́, внегда́ а́ще ся́детъ въ со́нмищи со старѣ́йшины жи́тельми земли́.
|
|
24
|
24
|
|
Плащани́ці сотвори́ і продаде́ Фінікі́аном, опоя́санія же Ханане́йом.
|
Плащани́цы сотвори́ и продаде́ Фінікі́аномъ, опоя́санія же Ханане́омъ.
|
|
25
|
25
|
|
Уста́ своя́ отве́рзе внима́тельно і зако́нно і чин запові́да язи́ку своєму́.
|
Уста́ своя́ отве́рзе внима́телно и зако́нно и чи́нъ заповѣ́да язы́ку своєму́.
|
|
26
|
26
|
|
Крі́постію і лі́потою облече́ся, і возвесели́ся во дні послі́днія.
|
Крѣ́постію и лѣ́потою облече́ся, и возвесели́ся во дни́ послѣ́днія.
|
|
27
|
27
|
|
Ті́сни стезі́ до́му єя́, бра́шна же лі́ностнаго не яде́.
|
Тѣ́сны стези́ до́му єя́, бра́шна же лѣ́ностнаго не яде́.
|
|
28
|
28
|
|
Уста́ своя́ отве́рзе му́дро і зако́нно.
|
Уста́ своя́ отве́рзе му́дро и зако́нно.
|
|
29
|
29
|
|
Ми́лостиня же єя́ возста́ви ча́да єя́, і обогати́шася; і муж єя́ похвали́ ю;
|
Ми́лостыня же єя́ возста́ви ча́да єя́, и обогати́шася: и му́жъ єя́ похвали́ ю́:
|
|
30
|
30
|
|
мно́гі дще́рі стяжа́ша бога́тство, мно́гі сотвори́ша си́лу; ти же предуспі́ла і превознесла́ся єси́ над всі́ми;
|
мно́ги дще́ри стяжа́ша бога́тство, мно́ги сотвори́ша си́лу: ты́ же предуспѣ́ла и превознесла́ся єси́ надъ всѣ́ми:
|
|
31
|
31
|
|
ло́жнаго угожде́нія і су́єтния добро́ти же́нськия ність в тебі́; жена́ бо разу́мная благослове́нна єсть; страх же Госпо́день сія́ да хва́лить.
|
ло́жнаго угожде́нія и су́єтныя добро́ты же́нскія нѣ́сть въ тебѣ́: жена́ бо разу́мная благослове́на є́сть: стра́хъ же Госпо́день сія́ да хва́литъ.
|
|
32
|
32
|
|
Даді́те єй от плодо́в усте́н єя́, і да хвали́м бу́деть во враті́х муж єя́.
|
Дади́те є́й от плодо́въ усте́нъ єя́, и да хвали́мь бу́детъ во вратѣ́хъ му́жъ єя́. Коне́цъ кни́зѣ при́тчей Соломо́нихъ: и́мать въ себѣ́ гла́въ 31. |