Завантаження...
Співпраця: admin.vira@ukr.net
Наші Телеграм-канали:
Порівняти:
⇄

ю^ди'џъ
ΙΟΥΔΙΘ
Глvа, а~”
Κεφάλαιο 1
1
1
Арфаћа'тъ б^о цр~ь меDскїи ѓ^бья мно'ги ја^зы'ки подъ црsтво свое И$ то'и соꙁда` граD си'лныи ѕњ'ло, е^гоже и^менова` е^к#ваџа'нисъ. эT ка'менїи четвероё^го'лных# те'саныхъ сътвори` стњ'ны е^го, въ высотђ лакотъ, о~, и^ въ широтђ` лакоть, л~.
ΕΤΟΥΣ δωδεκάτου τῆς βασιλείας Ναβουχοδονόσορ, ὃς ἐβασίλευσεν ᾿Ασσυρίων ἐν Νινευῆ τῇ πόλει τῇ μεγάλῃ, ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Αρφαξάδ, ὃς ἐβασίλευσεν Μήδων ἐν ᾿Εκβατάνοις,
2
2
столпы` же е^го поста'ви въ высотђ`, ла'котъ, р~, четвероё^го'лны б^о иX сътвори`. простра'нъство же и^хъ эT мњста до мњ'ста, к~, стђ'пенїи нога'ма.
καὶ ᾠκοδόμησεν ἐπ᾿ ᾿Εκβατάνων κύκλῳ τείχη ἐκ λίθων λελαξευμένων εἰς πλάτος πηχῶν τριῶν καὶ εἰς μῆκος πηχῶν ἓξ καὶ ἐποίησε τὸ ὕψος τοῦ τείχους πηχῶν ἑβδομήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτοῦ πηχῶν πεντήκοντα
3
3
поста'ви же вра'та е^го ме'ждђ столпомъ” И$ славя'шеся ја^ко си'лныи въ си'лђ во'и свои^хъ, и^ въ сла'вђ колесни'ць свои^хъ”
καὶ τοὺς πύργους αὐτοῦ ἔστησεν ἐπὶ ταῖς πύλαις αὐτῆς πηχῶν ἑκατὸν καὶ τὸ πλάτος αὐτῆς ἐθεμελίωσεν εἰς πήχεις ἑξήκοντα
4
4
Въ лњто б^о в~і, црsтва свое^го. навходоносо'ръ цр~ь а^сљ=рїискїи, и^же црsтвова в ниневїи` гра'дњ вели'цњмъ
καὶ ἐποίησε τὰς πύλας αὐτῆς πύλας διεγειρομένας εἰς ὕψος πηχῶν ἑβδομήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτῶν πήχεις τεσσαράκοντα εἰς ἐξόδους δυνάμεων δυνατῶν αὐτοῦ καὶ διατάξεις τῶν πεζῶν αὐτοῦ.
5
5
вое^ва проти'вђ а^рфаћа'тђ” И$ ѓ^бъшеD е^го на' поли вели'цњ, и^же и^менђеTся рагаv
καὶ ἐποίησε πόλεμον ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ πρὸς βασιλέα ᾿Αρφαξὰδ ἐν τῷ πεδίῳ τῷ μεγάλῳ, τοῦτό ἐστιν ἐν τοῖς ὁρίοις Ραγαῦ.
6
6
ё^ рњки е^фрата, и^ ти'гра, и^ а^досона, на' поли е^рїѓ'хъ цр~я` е^ликорьска” Тогда` вᲆзвышено е^сᲄь црsтво навходоносо'рово и^ срDце е^го въꙁнесеся ѕњло,
καὶ συνήντησαν πρὸς αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν ὀρεινὴν καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὸν Εὐφράτην καὶ τὸν Τίγριν καὶ τὸν ῾Υδάσπην καὶ πεδία ᾿Αριὼχ βασιλέως ᾿Ελυμαίων· καὶ συνῆλθον ἔθνη πολλὰ σφόδρα εἰς παράταξιν υἱῶν Χελεούδ.
7
7
и^ посла` къ всњмъ и^же ѓ^бита'хђ в киликїи`, и^ въ дама'сцњ, и^ ливанњ,
καὶ ἀπέστειλε Ναβουχοδονόσορ ὁ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Περσίδα καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας πρὸς δυσμαῖς, τοὺς κατοικοῦντας Κιλικίαν καὶ Δαμασκόν, τὸν Λίβανον καὶ ᾿Αντιλίβανον, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας κατὰ πρόσωπον παραλίας
8
8
и^ къ ја^ꙁы'комъ и^же сђть в# кармелїя и^ кеда'рᲇ, и^ къ ѓ^бита'телем# галиле'искимᲆ на' поли вели'цњ е^здрелонњ,
καὶ τοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσι τοῦ Καρμήλου καὶ Γαλαὰδ καὶ τὴν ἄνω Γαλιλαίαν καὶ τὸ μέγα πεδίον ᾿Εσδρηλὼν
9
9
и^ къ всњм# и^же бяхђ въ самарїи` ѓ^бо'нђ странђ` і^ѓ^рда'на, даже и^ до і^ерsли'ма, и^ все'и земли е^се'иско'и.
καὶ πάντας τοὺς ἐν Σαμαρείᾳ καὶ ταῖς πόλεσιν αὐτῆς καὶ πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου ἕως ῾Ιερουσαλὴμ καὶ Βετάνη καὶ Χελλοὺς καὶ Κάδης καὶ τοῦ ποταμοῦ Αἰγύπτου καὶ Ταφνὰς καὶ Ραμεσσὴ καὶ πᾶσαν γῆν Γεσὲμ
10
10
до'ндеже прїидетъ до го'ръ е^џїѓ'пъскихъ.
ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπάνω Τάνεως καὶ Μέμφεως καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Αἴγυπτον ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὅρια τῆς Αἰθιοπίας.
11
11
къ тњмъ же всњмъ посла` послы` навходоносорᲆ цр~ь а^сљ=рїискїи. и^же вс^и е^дїнодђшно противи'шася, и^ эTпђстиша и^хъ пра'здны и^ беZ чести эTи^до'ша”
καὶ ἐφαύλισαν πάντες οἱ κατοικοῦντες πᾶσαν τὴν γῆν τὸ ρῆμα Ναβουχοδονόσορ τοῦ βασιλέως ᾿Ασσυρίων καὶ οὐ συνῆλθον αὐτῷ εἰς τὸν πόλεμον, ὅτι οὐκ ἐφοβήθησαν αὐτόν, ἀλλ᾿ ἦν ἐναντίον αὐτῶν ὡς ἀνὴρ εἷς, καὶ ἀνέστρεψαν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ κενοὺς ἐν ἀτιμίᾳ προσώπου αὐτῶν.
12
12
Тогда` раZгнњ'вася навходоносоръ цр~ь на вси` земли тїи. ꙁакля'ся престо'ломъ црsтва свое^го, да м#стиTся эT всњхъ стра'нъ си'хъ”
καὶ ἐθυμώθη Ναβουχοδονόσορ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ταύτην σφόδρα καὶ ὤμοσε κατὰ τοῦ θρόνου καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ, εἰ μὴν ἐκδικήσειν πάντα τὰ ὅρια τῆς Κιλικίας καὶ Δαμασκηνῆς καὶ Συρίας, ἀνελεῖν τῇ ρομφαίᾳ αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν γῇ Μωὰβ καὶ τοὺς υἱοὺς ᾿Αμμὼν καὶ πᾶσαν τὴν ᾿Ιουδαίαν καὶ πάντας τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὅρια τῶν δύο θαλασσῶν.
13
13
καὶ παρετάξατο ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ πρὸς ᾿Αρφαξὰδ βασιλέα ἐν τῷ ἔτει τῷ ἑπτακαιδεκάτῳ καὶ ἐκραταιώθη ἐν τῷ πολέμῳ αὐτοῦ καὶ ἀνέστρεψε πᾶσαν τὴν δύναμιν ᾿Αρφαξὰδ καὶ πᾶσαν τὴν ἵππον αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ἅρματα αὐτοῦ
14
14
καὶ ἐκυρίευσε τῶν πόλεων αὐτοῦ καὶ ἀφίκετο ἕως ᾿Εκβατάνων καὶ ἐκράτησε τῶν πύργων καὶ ἐπρονόμευσε τὰς πλατείας αὐτῆς καὶ τὸν κόσμον αὐτῆς ἔθηκεν εἰς ὄνειδος αὐτῆς.
15
15
καὶ ἔλαβε τὸν ᾿Αρφαξὰδ ἐν τοῖς ὄρεσι Ραγαῦ καὶ κατηκόντισεν αὐτὸν ἐν ταῖς ζιβύναις αὐτοῦ καὶ ἐξωλόθρευσεν αὐτὸν ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης.
16
16
καὶ ἀνέστρεψε μετ᾿ αὐτῶν αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ σύμμικτος αὐτοῦ, πλῆθος ἀνδρῶν πολεμιστῶν πολὺ σφόδρα· καὶ ἦν ἐκεῖ ραθυμῶν καὶ εὐωχούμενος αὐτὸς καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ ἐφ᾿ ἡμέρας ἑκατὸν εἴκοσι.
Глаv, в~”
Κεφάλαιο 2
1
1
Лњта, г~і, навходоносо'ра цр~я, к~в дн~е, мsца пр'ьваh” Бы'сть сло'во въ домђ` навходоносо'ра цр~я а^сљ=рїиска да м#стится.
ΚΑΙ ἐν τῷ ἔτει τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ, δευτέρᾳ καὶ εἰκάδι τοῦ πρώτου μηνός, ἐγένετο λόγος ἐν οἴκῳ Ναβουχοδονόσορ βασιλέως ᾿Ασσυρίων ἐκδικῆσαι πᾶσαν τὴν γῆν καθὼς ἐλάλησε.
2
2
и^ воꙁва` всњхъ старњишинъ и^ вое^водъ и^ꙁбра'нныхᲆ свои^хъ. і^ и^мњ с ни'ми та'инђ совњта свое^го, повњда помышленїе свое` в немъ быти. да повинитъ всю` землю свое^мђ црsтвђ,
καὶ συνεκάλεσε πάντας τοὺς θεράποντας αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς μεγιστᾶνας αὐτοῦ καὶ ἔθετο μετ᾿ αὐτῶν τὸ μυστήριον τῆς βουλῆς αὐτοῦ καὶ συνετέλεσε πᾶσαν τὴν κακίαν τῆς γῆς ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ.
3
3
и^ речен#ное ё^гоDно бы'сть всњмъ”
καὶ αὐτοὶ ἔκριναν ὀλοθρεῦσαι πᾶσαν σάρκα, οἳ οὐκ ἠκολούθησαν τῷ λόγῳ τοῦ στόματος αὐτοῦ.
4
4
И$ възва` навходоносоръ цр~ь ѓ^лофе'рна нача'лника вое'мъ своиM, и^ рече е^мђ”
καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσε τὴν βουλὴν αὐτοῦ, ἐκάλεσε Ναβουχοδονόσορ βασιλεὺς ᾿Ασσυρίων τὸν ᾿Ολοφέρνην ἀρχιστράτηγον τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, δεύτερον ὄντα μετ᾿ αὐτόν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν·
5
5
τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς ὁ μέγας, ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς· ἰδοὺ σὺ ἐξελεύσῃ ἐκ τοῦ προσώπου μου καὶ λήψῃ μετὰ σεαυτοῦ ἄνδρας πεποιθότας ἐν ἰσχύϊ αὐτῶν, πεζῶν εἰς χιλιάδας ἑκατὸν εἴκοσι καὶ πλῆθος ἵππων σὺν ἀναβάταις μυριάδων δεκαδύο,
6
6
И$ꙁыиди на всњ црsтва запаDныя, проти'вђ сихъ наипаче и^же ё^ничижи'ша повеленїе мое.
καὶ ἐξελεύσῃ εἰς συνάντησιν πάσῃ τῇ γῇ ἐπὶ δυσμάς, ὅτι ἠπείθησαν τῷ ρήματι τοῦ στόματός μου.
7
7
καὶ ἀπαγγελεῖς αὐτοῖς ἑτοιμάζειν γῆν καὶ ὕδωρ. ὅτι ἐξελεύσομαι ἐν θυμῷ μου ἐπ᾿ αὐτοὺς καὶ καλύψω πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς ἐν τοῖς ποσὶ τῆς δυνάμεώς μου καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς διαρπαγὴν αὐτοῖς·
8
8
καὶ οἱ τραυματίαι αὐτῶν πληρώσουσι τὰς φάραγγας καὶ τοὺς χειμάρρους αὐτῶν, καὶ ποταμὸς ἐπικλύζων τοῖς νεκροῖς αὐτῶν πληρωθήσεται·
9
9
καὶ ἄξω τὴν αἰχμαλωσίαν αὐτῶν ἐπὶ τὰ ἄκρα πάσης τῆς γῆς.
10
10
да не эTпђ'ститъ ѓ%котвое н^и е^ді'номђ црsтвђ,
σὺ δὲ ἐξελθὼν προκαταλήψῃ μοι πᾶν ὅριον αὐτῶν, καὶ ἐκδώσουσί σοι ἑαυτούς, καὶ διατηρήσεις ἐμοὶ αὐτοὺς εἰς ἡμέραν ἐλεγμοῦ αὐτῶν·
11
11
всякъ же граD ё^тверженъ покори'шъ мн^њ”
ἐπὶ δὲ τοὺς ἀπειθοῦντας οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός σου τοῦ δοῦναι αὐτοὺς εἰς φόνον καὶ ἁρπαγὴν ἐν πάσῃ τῇ γῇ σου.
12
12
ὅτι ζῶν ἐγὼ καὶ τὸ κράτος τῆς βασιλείας μου, λελάληκα καὶ ποιήσω ταῦτα ἐν χειρί μου.
13
13
καὶ σὺ δὲ οὐ παραβήσῃ ἕν τι τῶν ρημάτων τοῦ κυρίου σου, ἀλλ᾿ ἐπιτελῶν ἐπιτελέσεις καθότι προστέταχά σοι, καὶ οὐ μακρυνεῖς τοῦ ποιῆσαι αὐτά.
14
14
Тогда ѓ^лофе'рнᲆ возва вое^во'ды и^ правители людеи си'лы а^сљ=рїискїя.
καὶ ἐξῆλθεν ᾿Ολοφέρνης ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς δυνάστας καὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ ἐπιστάτας τῆς δυνάμεως ᾿Ασσοὺρ
15
15
и^ съчита мђжїи хра'брыхъ къ бра'ни ја%коже повелњ е^мђ цр~ь, Wр~, и^ Wк~. пњшецъ вои^нникъ, и^ ко'нникъ стрњл#цовъ, Wв~і”
καὶ ἠρίθμησεν ἐκλεκτοὺς ἄνδρας εἰς παράταξιν, καθότι ἐκέλευσεν αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ εἰς μυριάδας δεκαδύο καὶ ἱππεῖς τοξότας μυρίους δισχιλίους,
16
16
И$ повелњ преDи^ти` всемђ воиньствђ
καὶ διέταξεν αὐτοὺς ὃν τρόπον πολέμου πλῆθος συντάσσεται.
17
17
въ мно'жествњ безъ числа` вер#блюD. и^ си'мъ ја%же довлњюT во'и мно'жества пи'ща воло'въ и^ ско'товъ, ста'да же ѓ%вчая и%мже не бњ` числа`.
καὶ ἔλαβε καμήλους καὶ ὄνους καὶ ἡμιόνους εἰς τὴν ἀπαρτίαν αὐτῶν, πλῆθος πολὺ σφόδρα, καὶ πρόβατα καὶ βόας καὶ αἶγας εἰς τὴν παρασκευὴν αὐτῶν, ὧν οὐκ ἦν ἀριθμός,
18
18
ѓ^би'лїе эT все'я сљ=рїя въ прохо'дъ свои ё^гото'вати повелњ, зла'та б^о и^ сребра` эT до'мђ цр~ева взя` съ собою мно'го ѕњ'ло.
καὶ ἐπισιτισμὸν παντὶ ἀνδρὶ εἰς πλῆθος καὶ χρυσίον καὶ ἀργύριον ἐξ οἴκου βασιλέως πολὺ σφόδρα.
19
19
і^ и^зы'де то'и и^ вс^е во'иньство съ колесни'цами и^ конники и^ съ стрњлцы,
καὶ ἐξῆλθεν αὐτὸς καὶ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτοῦ εἰς πορείαν τοῦ προελθεῖν βασιλέως Ναβουχοδονόσορ καὶ καλύψαι πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς πρὸς δυσμαῖς ἐν ἅρμασι καὶ ἱππεῦσι καὶ πεζοῖς ἐπιλέκτοις αὐτῶν.
20
20
и^же покры'ша лице земли ја%ко прђѕи”
καὶ πολὺς ὁ ἐπίμικτος ὡς ἀκρὶς συνεξῆλθον αὐτοῖς καὶ ὡς ἡ ἄμμος τῆς γῆς· οὐ γὰρ ἦν ἀριθμὸς ἀπὸ πλήθους αὐτῶν.
21
21
Є$гда же преи^де предњ'лы а^сљ=рїискїя. прїидетъ къ вели'кимъ горамъ а%нге, и^же сђть ѓ^шђ'юю киликїи`.
καὶ ἀπῆλθον ἐκ Νινευῆ ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πεδίου Βεκτιλὲθ καὶ ἐστρατοπέδευσαν ἀπὸ Βεκτιλὲθ πλησίον τοῦ ὄρους τοῦ ἐπ᾿ ἀριστερᾷ τῆς ἄνω Κιλικίας.
22
22
і^ и^зыиде въ вся` гра'ды иX, и^ ѓ^бья` вс^я ѓ^держа'нїа”
καὶ ἔλαβε πᾶσαν τὴν δύναμιν αὐτοῦ, τοὺς πεζοὺς καὶ τοὺς ἱππεῖς καὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν ὀρεινήν.
23
23
Раꙁрђши же граD мелоџитъ богаT ѕњло. и^ плени' же вс^и сн~ове џарси'съ. и^ сн~ве и^змаи^ли и^же бяхђ проти'вђ лица` пђсты'ни, и^ къ ю'гђ земли хеллонᲆ.
καὶ διέκοψε τὸ Φοὺδ καὶ Λοὺδ καὶ ἐπρονόμευσαν πάντας υἱοὺς Ρασσὶς καὶ υἱοὺς ᾿Ισμαὴλ τοὺς κατὰ πρόσωπον τῆς ἐρήμου πρὸς νότον τῆς Χελεών.
24
24
и^ прешеD е^фра'тъ” И$ прїиде въ месопота'мїю, и^ съкрђши вс^и гра'ды вели'цы и^же бя'хђ т^ђ эT пото'ка ма'мᲆврїиска, да'же прїиде къ мо'рю.
καὶ παρῆλθε τὸν Εὐφράτην καὶ διῆλθε τὴν Μεσοποταμίαν καὶ διέσκαψε πάσας τὰς πόλεις τὰς ὑψηλὰς τὰς ἐπὶ τοῦ χειμάρρου ᾿Αβρωνᾶ ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ θάλασσαν.
25
25
и^ ѓ^бья предњлы и^хᲆ эT киликїя даже до конца ја^џетъ и^же сђть къ ю'гђ.
καὶ κατελάβετο τὰ ὅρια τῆς Κιλικίας καὶ κατέκοψε πάντας τοὺς ἀντιστάντας αὐτῷ καὶ ἦλθεν ἕως ὁρίων ᾿Ιάφεθ τὰ πρὸς νότον κατὰ πρόσωπον τῆς ᾿Αραβίας.
26
26
и^зведе же всњхъ сн~овъ мадїамль, и^ плњни` вс^е бога'тество и^хᲆ. всXњ же противля'ющиXся е^мђ и^ꙁби` мечеM”
καὶ ἐκύκλωσε πάντας τοὺς υἱοὺς Μαδιὰμ καὶ ἐνέπρησε τὰ σκηνώματα αὐτῶν καὶ ἐπρονόμευσε τὰς μάνδρας αὐτῶν.
27
27
И$ посемъ прїиде на' поле дама'ска въ дн~и жа'твы, и^ поQже сњ'анная вс^я. всњх же древъ и^ винограD повелњ посещи.
καὶ κατέβη εἰς πεδίον Δαμασκοῦ ἐν ἡμέραις θερισμοῦ πυρῶν καὶ ἐνέπρησε πάντας τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν καὶ τὰ ποίμνια καὶ τὰ βουκόλια ἔδωκεν εἰς ἀφανισμὸν καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν ἐσκύλευσε καὶ τὰ παιδία αὐτῶν ἐξελίκμησε καὶ ἐπάταξε πάντας τοὺς νεανίσκους αὐτῶν ἐν στόματι ρομφαίας.
28
28
и^ нападе страхъ е^го на всњхъ ѓ^бита'ющихъ на' земли”
καὶ ἐπέπεσεν ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν παραλίαν, τοὺς ὄντας ἐν Σιδῶνι καὶ Τύρῳ καὶ τοὺς κατοικοῦντας Σοὺρ καὶ ᾿Οκινά, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ῾Ιεμναάν, καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν ᾿Αζώτῳ καὶ ᾿Ασκάλωνι ἐφοβήθησαν αὐτὸν σφόδρα.
Глvа, г~”
Κεφάλαιο 3
1
1
Тогда' же посла'ша мђжїе послы` своя эT всњхъ гра'довъ и^ предњлъ, цр~їе и^ кня'ѕи, сљ=рїистїи, и^ месопотамїи и^ сљ=рїи, сова'ла, и^ ливїя, и^ киликїя, и^же пришеDши къ ѓ^лофе'рнђ реко'ша.
ΚΑΙ ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν ἀγγέλους λόγοις εἰρηνικοῖς λέγοντες·
2
2
да преста'нетъ гнњвᲆ твои и^же е^сть наD на'ми. лђчше б^о е^сть да жи'ви сђщи слђжимъ навходоносо'рђ цр~ю вели'комђ, и^ поDрђчни бђдемъ тебњ, нежели ё'мремъ со и^мњнїемъ нашимъ непокори'вшеся”
ἰδοὺ ἡμεῖς οἱ παῖδες Ναβουχοδονόσορ βασιλέως μεγάλου παρακείμεθα ἐνώπιόν σου, χρῆσαι ἡμῖν καθὼς ἀρεστόν ἐστι τῷ προσώπῳ σου·
3
3
Вся'къ градъ на'шъ и^ дръжа'нїе, вси` го'ры и^ хлъми и^ по'ля и^ сᲄа'дA воло'въ и^ ѓ^ве'ць и козло'въ, ко'нїи же и^ вельблю'довъ, и^ вс^я бога'тъства наша и^ домоча'дцы преD тобо'ю сђть, бђдTђ вся` по сђдђ твое^мђ.
ἰδοὺ αἱ ἐπαύλεις ἡμῶν καὶ πᾶν πεδίον πυρῶν καὶ τὰ ποίμνια καὶ τὰ βουκόλια καὶ πᾶσαι αἱ μάνδραι τῶν σκηνῶν ἡμῶν παράκεινται πρὸ προσώπου σου, χρῆσαι καθ᾿ ὃν ἂν ἀρέσκῃ σοι.
4
4
та'коy и^ мы и^ сн~ове наши раби` твои` е^смы`. прїиди' къ намъ господине ми'рне и^ владњи работою нашею ја%ко годњ т^и е^сть”
ἰδοὺ καὶ αἱ πόλεις ἡμῶν καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐταῖς δοῦλοί σού εἰσιν· ἐλθὼν ἀπάντησον αὐταῖς ὡς ἔστιν ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλμοῖς σου.
5
5
καὶ παρεγένοντο οἱ ἄνδρες πρὸς ᾿Ολοφέρνην καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ κατὰ τὰ ρήματα ταῦτα.
6
6
Тогда` сошеDше з го'ръ в са'дники в си'лњ вели'цњ, и^ ѓ^бья'тъ всякъ гра'дъ, и^ вся` ѓ^бита'ющая на земли. эT вся'кого же гра'да взя` себњ помо'щниковъ мђжїи крњпкиX і^ и^ꙁбра'нныхъ къ бра'ни.
καὶ κατέβη ἐπὶ τὴν παραλίαν αὐτὸς καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ καὶ ἐφρούρησε τὰς πόλεις τὰς ὑψηλὰς καὶ ἔλαβεν ἐξ αὐτῶν εἰς συμμαχίαν ἄνδρας ἐπιλέκτους·
7
7
толи'ко же стра'хъ велїи на страны` сїя нападе` ја%ко вењмъ гра'домъ, ѓ^бита'ющїи нача'лницы и^ чsтни въкђпњ съ гража'ны и^ꙁыидо'ша въ срњте'нїе е^мђ на пђть. прїемлющи е^го со вњнцы` и^ со свњща'ми. въспњва'ющи и^ веселя'щеся в тим#па'нњхъ и^ трђбаX.
καὶ ἐδέξαντο αὐτὸν αὐτοὶ καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος αὐτῶν μετὰ στεφάνων καὶ χορῶν καὶ τυμπάνων.
8
8
сїя б^отворя'щи сверњпьства срDца е^го ё^кроти'ти возмого'ша, ја%же и^ гра'ды и^хъ раꙁори`, и^ лњсы` и^хъ моли'твеныя посњче`, заповњда б^о е^мђ навходоносо'ръ цр~ь. да всњхъ бого'въ ꙁе'м#скихъ и^стреби'тъ, токмо да то'и са'мъ нарече'тся бо'г#. и^ эT тњхъ роже'нїи и^же ѓ^лофе'рновњ си'лњ покорятся.
καὶ κατέσκαψε πάντα τὰ ὅρια αὐτῶν καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐξέκοψε, καὶ ἦν δεδομένον αὐτῷ ἐξολοθρεῦσαι πάντας τοὺς θεοὺς τῆς γῆς, ὅπως αὐτῷ μόνῳ τῷ Ναβουχοδονόσορ λατρεύσωσι πάντα τὰ ἔθνη, καὶ πᾶσαι αἱ γλῶσσαι καὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ αὐτῶν ἐπικαλέσωνται αὐτὸν εἰς θεόν.
9
9
проходя'щи же сљ=рїю сова'льскђю и^ вс^ю а^п#памїю, и^ месопотамїю. прїиде къ и^дђме'ѓM в ꙁе'млю гаваѓ'тъскђ,
καὶ ἦλθε κατὰ πρόσωπον ᾿Εσδρηλὼν πλησίον τῆς Δωταίας, ἥ ἐστιν ἀπέναντι τοῦ πρίονος τοῦ μεγάλου τῆς ᾿Ιουδαίας,
10
10
и^ плени` гра'ды и^хъ, и^ пребысть т^ђ тридесяᲄь дн~їи в ни'х же собра'ти повелњ` вси` во'и си'лы свое'я”
καὶ κατεστρατοπέδευσεν ἀνὰ μέσον Γαβαὶ καὶ Σκυθῶν πόλεως, καὶ ἦν ἐκεῖ μῆνα ἡμερῶν εἰς τὸ συλλέξαι πᾶσαν τὴν ἀπαρτίαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ.
Глvа, д~”
Κεφάλαιο 4
1
1
Тогда слы'шащи сїя сн~ове і^и^л~еви, и^же ѓ^бита'хђ въ ꙁемли` і^ё'динњ,
ΚΑΙ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ ᾿Ιουδαίᾳ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ᾿Ολοφέρνης τοῖς ἔθνεσιν, ὁ ἀρχιστράτηγος Ναβουχοδονόσορ βασιλέως ᾿Ασσυρίων, καὶ ὃν τρόπον ἐσκύλευσε πάντα τὰ ἱερὰ αὐτῶν καὶ ἔδωκεν αὐτὰ εἰς ἀφανισμόν,
2
2
ё^страшишася ѕњло эT лица` е^го. тре'петъ и^ ё'жасъ нападе` на ниX. да не тоже сътвориT і^ерsлі'мђ и^ цр~кви гн~и. и^же сътвори прочимъ гра'домъ и^ хра'момъ и^хъ.
καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα σφόδρα ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ περὶ ῾Ιερουσαλὴμ καὶ τοῦ ναοῦ Κυρίου Θεοῦ αὐτῶν ἐταράχθησαν.
3
3
ὅτι προσφάτως ἦσαν ἀναβεβηκότες ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας, καὶ νεωστὶ πᾶς ὁ λαὸς συνελέλεκτο τῆς ᾿Ιουδαίας, καὶ τὰ σκεύη καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ ὁ οἶκος ἐκ τῆς βεβηλώσεως ἡγιασμένα ἦν.
4
4
и^ посла'шA по все'и самарїи ѓ%крsтъ даy до е^ри'хона и^
καὶ ἀπέστειλαν εἰς πᾶν ὅριον Σαμαρείας καὶ Κωνὰ καὶ Βαιθωρὼν καὶ Βελμαὶν καὶ ῾Ιεριχὼ καὶ εἰς Χωβὰ καὶ Αἰσωρὰ καὶ τὸν αὐλῶνα Σαλὴμ
5
5
ѓ^блего'ша вси връси го'ръ. и^ стњна'ми ѓ^гради'ша ё'лицы и^хъ. и^ собра'ша ѓ^би'лїя въ ё^готованїе ѓ^полъче'нїя”
καὶ προκατελάβοντο πάσας τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων τῶν ὑψηλῶν καὶ ἐτειχίσαντο τὰς ἐν αὐτοῖς κώμας καὶ παρέθεντο εἰς ἐπισιτισμὸν εἰς παρασκευὴν πολέμου, ὅτι προσφάτως ἦν τὰ πεδία αὐτῶν τεθερισμένα.
6
6
Сщ~енъникъ же і^елеа^ки'мъ писа` къ всњмъ, и^же бя'хђ противђ е^з#дрело'на, и^же е^сть противъ по'ля вели'каго бли'ꙁᲆ дотаиM, и^ всњмъ по кои'хъ пђть бы'ти можа'ше,
καὶ ἔγραψεν ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας, ὃς ἦν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐν ῾Ιερουσαλήμ, τοῖς κατοικοῦσι Βαιτυλούα καὶ Βαιτομεσθαίμ, ἥ ἐστιν ἀπέναντι ᾿Εσδρηλὼν κατὰ πρόσωπον τοῦ πεδίου τοῦ πλησίον Δωθαΐμ,
7
7
да ѓ^блягђтъ го'ры и%миже пђть бы'ти можа'ше къ і^ерsлі'мђ. и^ тђ` да стрегђтъ гдњ` тњснота` пђть бы'ти можа'ше межDђ го'ръ.
λέγων διακατασχεῖν τὰς ἀναβάσεις τῆς ὀρεινῆς, ὅτι δι᾿ αὐτῶν ἦν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν ᾿Ιουδαίαν, καὶ ἦν εὐχερῶς διακωλῦσαι αὐτοὺς προσβαίνοντας, στενῆς τῆς προσβάσεως οὔσης ἐπ᾿ ἄνδρας τοὺς πάντας δύο.
8
8
и^ сътвори'ша та'ко сн~ове і^и^л~еви ја%коy повелњ` и^мъ сщ~енникъ гн~ь і^елїакиM.
καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ καθὰ συνέταξεν αὐτοῖς ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ ἡ γερουσία παντὸς δήμου ᾿Ισραήλ, οἳ ἐκάθηντο ἐν ῾Ιερουσαλήμ.
9
9
И$ възва` весь по'лкъ къ г~ђ б~ђ настоянїе вели'ко, и^ смири'шася дш~ами свои'ми въ по'стњ и^ въ мл~тваX
καὶ ἀνεβόησαν πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ πρὸς τὸν Θεὸν ἐν ἐκτενίᾳ μεγάλῃ καὶ ἐταπεινοῦσαν τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἐν ἐκτενίᾳ μεγάλῃ.
10
10
ѓ^ни` и^ же'ны и^хъ” И$ ѓ^блеко'шася сщ~енн#ицы въ вре'тища,
αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ νήπια αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ πᾶς πάροικος ἢ μισθωτὸς καὶ ἀργυρώνητος αὐτῶν ἐπέθεντο σάκκους ἐπὶ τὰς ὀσφύας αὐτῶν.
11
11
и^ младе'нцы своя положи'ша на земли` противђ лица` хра'ма гн~я.
καὶ πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ καὶ γυνὴ καὶ τὰ παιδία καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἔπεσον κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ καὶ ἐσποδώσαντο τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καὶ ἐξέτειναν τοὺς σάκκους αὐτῶν κατὰ πρόσωπον Κυρίου·
12
12
и^ ѓ^лта'рь гн~ь покриша вре'тищи. и^ възваша къ г~ђ б~ђ і^и^л~евђ е^ді'нодђшно, да не дадђтся въ плњнъ младенцы ихъ, и^ же'ны и^хъ въ раздњле'нїе, и^ гра'ды иX въ и^стребле'нїе, и^ ст~ая и^хъ въ ѓ^скверне'нїе, да не да'ны бђдTђ въ порђганїе ја^зы'коM”
καὶ τὸ θυσιαστήριον σάκκῳ περιέβαλον καὶ ἐβόησαν πρὸς τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ ὁμοθυμαδὸν ἐκτενῶς τοῦ μὴ δοῦναι εἰς διαρπαγὴν τὰ νήπια αὐτῶν καὶ τὰς γυναῖκας εἰς προνομὴν καὶ τὰς πόλεις τῆς κληρονομίας αὐτῶν εἰς ἀφανισμὸν καὶ τὰ ἅγια εἰς βεβήλωσιν καὶ ὀνειδισμόν, ἐπίχαρμα τοῖς ἔθνεσι.
13
13
Тогда е^лїакиM сщ~енниk гн~ь вели'кїи ѓ^бъхожда'ше весь лю'д# і^и^л~ьскїи, и^ гл~а иM рекђщи” Вњсᲄе ја%ко ё^слы'шиT г~ь б~ъ мл~твы ва'ша, а^ще живђще пребђдете въ по'стњ, и^ въ мл~твахъ преD гм~ъ. и^ памятъствова'ти и%мате мољ=сїа раба` гн~я, и^же лю'ди а^м#мали'тьстїи надњю'щися въ си'лњ свое'и, и^ ѓ^ вельмо'жᲆствњ свое^мъ, и^ ѓ^ во'ехъ свои^хъ, и^ ѓ^ щи'тњхъ свои^хъ, и^ ѓ^ колесни'цаX свои^хъ, и^ ѓ^ вса'дницњхъ свои^хъ, не желњзомъ ѓ^плъча'ющи, н^о моли'твами ст~ыми свои^ми моля'щися ѓ^долњлъ. та'ко да бђдђтъ вси` вра'зи і^и^л~еви, а%ще прилежите в тоM дњлњ чт^о нача'сте. сего ради б^о ё^че'нїемъ е^го моля'щися пребыва'хђ преD лицеM гн~имъ.
καὶ εἰσήκουσε Κύριος τῆς φωνῆς αὐτῶν καὶ εἰσεῖδε τὴν θλῖψιν αὐτῶν· καὶ ἦν ὁ λαὸς νηστεύων ἡμέρας πλείους ἐν πάσῃ τῇ ᾿Ιουδαίᾳ καὶ ῾Ιερουσαλὴμ κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων Κυρίου παντοκράτορος.
14
14
такоже и^ тїи и^же жрътвђ приношахђ г~ђ б~ђ, препоја%саны въ вре'тища приноша'хђ жрътвђ гн~ю,
καὶ ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ πάντες οἱ παρεστηκότες ἐνώπιον Κυρίου, ἱερεῖς καὶ οἱ λειτουργοῦντες Κυρίῳ, σάκκους περιεζωσμένοι τὰς ὀσφύας αὐτῶν προσέφερον τὴν ὁλοκαύτωσιν τοῦ ἐνδελεχισμοῦ καὶ τὰς εὐχὰς καὶ τὰ ἑκούσια δόματα τοῦ λαοῦ,
15
15
и^ посы'паша пе'пеломъ на главы своя. и^ всњмъ срDцем# своиM моля'хђ г~а б~а, да посети'тъ лю'ди своя і^и^л~я”
καὶ ἦν σποδὸς ἐπὶ τὰς κιδάρεις αὐτῶν. καὶ ἐβόων πρὸς Κύριον ἐκ πάσης δυνάμεως εἰς ἀγαθὸν ἐπισκέψασθαι πάντα οἶκον ᾿Ισραήλ.
Глvа, е~”
Κεφάλαιο 5
1
1
Възвњще'но же бы'сть ѓ^лофе'рнђ нача'лникђ во'и а^сљ=рїискиX. и^же сн~ове і^и^л~еви ё^гото'вахђся на сђпроᲄивленїе на горах# пђтїе ѓ^блего'ша.
ΚΑΙ ἀνηγγέλη ᾿Ολοφέρνῃ ἀρχιστρατήγῳ δυνάμεως ᾿Ασσοὺρ διότι οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ παρεσκευάσαντο εἰς πόλεμον καὶ τὰς διόδους τῆς ὀρεινῆς συνέκλεισαν καὶ ἐτείχισαν πᾶσαν κορυφὴν ὄρους ὑψηλοῦ καὶ ἔθηκαν ἐν τοῖς πεδίοις σκάνδαλα.
2
2
и^ ја%ростїю ѕњло разгорњся, въ ја%рости вели'цњ” И$ възва` вся` кн~ѕя моа'вля, и^ вое^воды аMмони'тьстїи.
καὶ ὠργίσθη θυμῷ σφόδρα καὶ ἐκάλεσε πάντας τοὺς ἄρχοντας Μωὰβ καὶ τοὺς στρατηγοὺς ᾿Αμμὼν καὶ πάντας σατράπας τῆς παραλίας
3
3
и^ рече и^мъ. р#цњте м^и чт^о е^сть лю'дїе сїи. и^же гора'ми ѓ^бладаюT, и^л^и и^же, и^ каковы и^ коли'ки сђть гра'ды и^хъ, и^ какова` е^сть си'ла иX и^л^и кое бђдетъ мно'жество и^хъ, и^л^и кто` цр~ь во'евъ и^хъ,
καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ἀναγγείλατε δή μοι, υἱοὶ Χαναάν, τίς ὁ λαὸς οὗτος ὁ καθήμενος ἐν τῇ ὀρεινῇ, καὶ τίνες ἃς κατοικοῦσι πόλεις, καὶ τὸ πλῆθος τῆς δυνάμεως αὐτῶν, καὶ ἐν τίνι τὸ κράτος αὐτῶν, καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν, καὶ τίς ἀνέστηκεν ἐπ᾿ αὐτῶν βασιλεὺς ἡγούμενος στρατιᾶς αὐτῶν,
4
4
чесо ради выше всњхъ и^же ѓ^бъдержа'тъ въсто'къ сїи. погръдњша на'ми и^ не и^ꙁыидо'ша въ срњте'нїе на'мъ да воспрїимђтъ насъ с миромъ”
καὶ διατὶ κατενωτίσαντο τοῦ μὴ ἐλθεῖν εἰς ἀπάντησίν μοι παρὰ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν δυσμαῖς;
5
5
ТогDа а^хїѓ'ръ вое^вода всњмъ сн~омъ а^м#мо'нимъ эTвњща`, и^ рече, а^ще въсхо'щеши слы'шати господи'не мои рекђ и%стиннђ преD тобо'ю, ѓ^ лю'дехъ сихъ и^же на гора'хъ ѓ^бита'ютъ. и^ не и^зы'идетъ сло'во ло'жно эT ё'стъ моиX,
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Αχιὼρ ὁ ἡγούμενος πάντων υἱῶν ᾿Αμμών· ἀκουσάτω δὴ ὁ κύριός μου λόγον ἐκ στόματος τοῦ δούλου σου, καὶ ἀναγγελῶ σοι τὴν ἀλήθειαν περὶ τοῦ λαοῦ, ὃς κατοικεῖ τὴν ὀρεινὴν ταύτην, πλησίον σου οἰκοῦντος, καὶ οὐκ ἐξελεύσεται ψεῦδος ἐκ τοῦ στόματος τοῦ δούλου σου.
6
6
лю'дїе тїи эT колњна хаlде'искA сђть.
ὁ λαὸς οὗτός εἰσιν ἀπόγονοι Χαλδαίων,
7
7
тїи пре'жде въ месопота'мїи ѓ^бита'ша. ја^ко не хотњша послњдовати бого'мъ эTц~ъ свои^хъ, и^же ѓ^бита'ша в земли` халдњистњи,
καὶ παρῴκησαν τὸ πρότερον ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ, ὅτι οὐκ ἐβουλήθησαν ἀκολουθῆσαι τοῖς θεοῖς τῶν πατέρων αὐτῶν, οἳ ἐγένοντο ἐν γῇ Χαλδαίων·
8
8
ѓ^ставля'ющи б^о чи'ны эTц~ъ свои^хъ и^же при мно'жествњ бого'въ бы'ша, н^о е^ді'наго б~а нбsнаго что'ша.
καὶ ἐξέβησαν ἐξ ὁδοῦ τῶν γονέων αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ Θεῷ τοῦ οὐρανοῦ, Θεῷ ᾧ ἐπέγνωσαν, καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῶν θεῶν αὐτῶν, καὶ ἔφυγον εἰς Μεσοποταμίαν καὶ παρῴκησαν ἐκεῖ ἡμέρας πολλάς.
9
9
и^же повелњ` и^мъ да и^зы'идђтъ эTтђдђ и^ ѓ^бита'ютъ въ хара'нњ”
καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς αὐτῶν ἐξελθεῖν ἐκ τῆς παροικίας αὐτῶν καὶ πορευθῆναι εἰς γῆν Χαναάν, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ καὶ ἐπληθύνθησαν χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ καὶ ἐν κτήνεσι πολλοῖς σφόδρα.
10
10
Є$гда' же бысть гла'дъ по все'и земли` тои. и^до'ша въ е^гљ=петъ. таможе по четыриста лњтехъ тако ё^мно'жени сђть, и^же множесᲄво иX не можаше сочте'но бы'ти”
καὶ κατέβησαν εἰς Αἴγυπτον, ἐκάλυψε γὰρ τὸ πρόσωπον τῆς γῆς Χαναὰν λιμός, καὶ παρῴκησαν ἐκεῖ μέχρις οὗ διετράφησαν· καὶ ἐγένοντο ἐκεῖ εἰς πλῆθος πολύ, καὶ οὐκ ἦν ἀριθμὸς τοῦ γένους αὐτῶν.
11
11
Є$гда' же ѓ^тягча'ше и^хъ цр~ь е^гљ=петъскїи работою, въ созида'нїи гра'довъ своиX сᲆ бла'та и^ пли'нџы”
καὶ ἐπανέστη αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ κατεσοφίσαντο αὐτοὺς ἐν πόνῳ καὶ ἐν πλίνθῳ, καὶ ἐταπείνωσαν αὐτοὺς καὶ ἔθεντο αὐτοὺς εἰς δούλους·
12
12
И$ възва'ша къ г~ђ б~ђ свое^мђ, сїи же порази` всю` зе'млю е^гљ=пет#скђю ја%звами разли'чными. Є$гда' же и^знга'ша и^хъ е^гљ=птяне эT себе, и^ преста` ја%зва эT нихъ,
καὶ ἀνεβόησαν πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῶν, καὶ ἐπάταξε πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου πληγαῖς, ἐν αἷς οὐκ ἦν ἴασις· καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι ἀπὸ προσώπου αὐτῶν.
13
13
и^ паки и^хъ въсхотњ` пои^мати, и^ къ свое'и работњ` ѓ^брати'ти. бњжа'щимъ же и^мъ б~ъ нбsныи мо'ре раздњли` та'ко, сюдђ и^ сю'дђ и^ во'ды ја%ко стњны сᲄа'ша. ѓ^ни' же прои^до'шA по' сђхђ посредњ, мо'ря” Є$гда' же постиꙁа'хђ и^хъ е^гљ=птяне безъчи'слено мно'жество во'и, и^ та'ко покры` и^хъ вода`, и^же не ѓ^ста` эT ниX ни е^ді'нъ, и^же дњло послњднимъ въꙁвњсти'ти.
καὶ κατεξήρανεν ὁ Θεὸς τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν ἔμπροσθεν αὐτῶν
14
14
и^ е^гда же прои^до'ша море чрьмное, и^ внидо'ша въ пђсты'ню горы` сљ=на'и, в ни'хже никогдаже чл~къ ѓ^бита'ти възмо'же. ни сн~ъ чл~ческїи когда тамо почи`. і^ и^сто'чники горкы` ё^слаже'ни сђть и^мъ на пи'тїе, и^ по лњтехъ четыредеся'техъ бра'шно съ нб~си и^мњша.
καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς εἰς ὁδὸν τοῦ Σινὰ καὶ Κάδης Βαρνή· καὶ ἐξέβαλον πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ ἐρήμῳ
15
15
и^ гдњ къгда и^до'ша без лђка и^ стрlњ без# щи'та и^ меча`. б~ъ и^хъ ѓ^плъча` и^ ѓ^долњва'ше, и^ не бњ` противля'ю^щагося и^мъ” То'кмо когда эTстђпи'ша эT слђжбы г~а б~а свое^го, и^ коль кра'тъ поклони'шася бого'мᲆ чю'ждимъ, ра'звњ б~а свое^го, преда'ни сђть въ плњнъ и^ в поноше'нїе, ја%коже пока'яшася и^же эTстђпи'ша эT слђжбы г~а б~а свое^го, даде` и^мъ б~ъ нбsныи крњпость въ ѓ^долњнїе,
καὶ ᾤκησαν ἐν γῇ ᾿Αμορραίων καὶ πάντας τοὺς ᾿Εσεβωνίτας ἐξωλόθρευσαν ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτῶν. καὶ διαβάντες τὸν ᾿Ιορδάνην ἐκληρονόμησαν πᾶσαν τὴν ὀρεινὴν
16
16
паки же ханане'я цр~я, и^ евђсе'я, и^ ферезе'я, и^ хетџе'я, и^ е^ве'я, и^ а^мъморе'я, и^ всњхъ силныхъ въ е^сево'нњ ѓ^долњша, и^ зе'млю и^хъ и^ гра'ды и^хъ ѓ^дръжа'ша,
καὶ ἐξέβαλον ἐκ προσώπου αὐτῶν τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον καὶ τὸν ᾿Ιεβουσαῖον καὶ τὸν Συχὲμ καὶ πάντας τοὺς Γεργεσαίους καὶ κατῴκησαν ἐν αὐτῇ ἡμέρας πολλάς.
17
17
и^ даже доколњ не съгрњши'ша преD бм~ъ своиM бы'ша с# си'ми бл~гая. б~ъ б^о и^хъ ненави'дитъ безако'нїя,
καὶ ἕως οὐχ ἥμαρτον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ αὐτῶν, ἦν τὰ ἀγαθὰ μετ᾿ αὐτῶν, ὅτι Θεὸς μισῶν ἀδικίαν μετ᾿ αὐτῶν ἐστιν.
18
18
и^же и^ прежDе тњхъ лњтъ е^гда` эTстђпи'ша эT пђти` ја%же даде` и^мъ б~ъ, е^же ходи'ти в не'мъ. и^ потребле'ни быша плњне'нїемъ эT мно'гихъ ја^зы'къ, и^ мно'ꙁи ю%ꙁницы и^зведе'ни сђть в зе'млю не свою”
ὅτε δὲ ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς διέθετο αὐτοῖς, ἐξωλοθρεύθησαν ἐν πολλοῖς πολέμοις ἐπὶ πολὺ σφόδρα καὶ ᾐχμαλωτεύθησαν εἰς γῆν οὐκ ἰδίαν, καὶ ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ αὐτῶν ἐγενήθη εἰς ἔδαφος, καὶ οἱ πόλεις αὐτῶν ἐκρατήθησαν ὑπὸ τῶν ὑπεναντίων.
19
19
Нн~њ же възвраᲄи'шася к# г~ђ б~ђ свое^мђ эT расточе'нїя, ја%же расᲄоче'ни бы'ша и^ съе^дини'шася въ е^дин#ство, и^ въꙁы'идо'ша на го'ры сїя вся`. и^ па'ки владњ'ютᲆ і^ерsлі'моM гдњ сђть ст~ая ст~ыX”
καὶ νῦν ἐπιστρέψαντες ἐπὶ τὸν Θεὸν αὐτῶν ἀνέβησαν ἐκ τῆς διασπορᾶς, οὗ διεσπάρησαν ἐκεῖ, καὶ κατέσχον τὴν ῾Ιερουσαλήμ, οὗ τὸ ἁγίασμα αὐτῶν, καὶ κατῳκίσθησαν ἐν τῇ ὀρεινῇ, ὅτι ἦν ἔρημος.
20
20
Сего ра'ди господине мои въꙁыщи` а^ще е^сть кая беꙁаконїя и^хъ преD бм~ъ и^хъ. вꙁы'идемъ к нимъ. ја%ко предаю'щи предасть и^хъ б~ъ тебњ. и^ бђдђтъ повинни поD и'го си'лњ твое'и”
καὶ νῦν, δέσποτα κύριε, εἰ μέν ἐστιν ἀγνόημα ἐν τῷ λαῷ τούτῳ καὶ ἁμαρτάνουσιν εἰς τὸν Θεὸν αὐτῶν καὶ ἐπισκεψόμεθα ὅτι ἐστὶν ἐν αὐτοῖς σκάνδαλον τοῦτο, καὶ ἀναβησόμεθα καὶ ἐκπολεμήσομεν αὐτούς.
21
21
А$ще л^и не съгрњши'ша лю'дїе сїи преD гм~ъ бм~ъ свои^мъ, не мо'жемъ проти'витися и^мъ. ја^ко г~ь б~ъ защи'титъ и^хъ, и^ бђдемъ в поноше'нїе всея земли`”
εἰ δὲ οὐκ ἔστιν ἀνομία ἐν τῷ ἔθνει αὐτῶν, παρελθέτω δὴ ὁ κύριός μου, μήποτε ὑπερασπίσῃ ὁ Κύριος αὐτῶν καὶ ὁ Θεὸς αὐτῶν ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ ἐσόμεθα εἰς ὀνειδισμὸν ἐναντίον πάσης τῆς γῆς.
22
22
И$ бы'сть е^гда` преста` гл~ати а^хїѓ'ръ словеса` сїя, и^ раз#гнњвашася вси` вельмо'жи ѓ^лофе'рновы. и^ помышля'хђ ё^би'ти е^го
καὶ ἐγένετο ὡς ἐπαύσατο ᾿Αχιὼρ λαλῶν τοὺς λόγους τούτους, καὶ ἐγόγγυσε πᾶς ὁ λαὸς ὁ κυκλῶν τὴν σκηνὴν καὶ περιεστώς, καὶ εἶπαν οἱ μεγιστᾶνες ᾿Ολοφέρνου καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν παραλίαν καὶ τὴν Μωὰβ συγκόψαι αὐτόν·
23
23
рекђщи дрђгъ къ дрђгђ. кто` е^сть се'и и^же гл~етъ да сн~ове і^и^л~еви могђщи проти'витися цр~ю навходоносо'рђ и^ во'емъ е^го” Чл~цы беꙁъѓ^рђжни и^ беꙁъси'лнїи неё^че'ни бра'немъ. да позна'етъ а^хїѓръ, ја%ко ё^слав#ствђ'етъ нами”
οὐ γὰρ φοβηθησόμεθα ἀπὸ υἱῶν ᾿Ισραήλ· ἰδοὺ γὰρ λαός, ἐν ᾧ οὐκ ἔστι δύναμις οὐδὲ κράτος εἰς παράταξιν ἰσχυράν·
24
24
Въꙁы'идеM на го'ры, и^ е^гда по'имани бђдђтъ си'лнїи и^хъ тогда` и^ ѓ'нъ с ними же мечемъ прободенъ бђдетъ. да вњдятъ вси` ја^зы'цы ја%ко навходоносо'р# бо'гъ земли` е^сть, и^ кро'мњ того нњсть и%ного”
διὸ δὴ ἀναβησόμεθα, καὶ ἔσονται εἰς κατάβρωμα πάσης τῆς στρατιᾶς σου, δέσποτα ᾿Ολοφέρνη.
Глvа, ѕ~”
Κεφάλαιο 6
1
1
Бы'сть же е^гда` преста` гл~ати. раꙁгнњ'вася ѓ^лофе'рнъ ја%ростїю ве'лїею ѕњ'ло, рече къ а^хїѓ'рђ.
ΚΑΙ ὡς κατέπαυσεν ὁ θόρυβος τῶν ἀνδρῶν τῶν κύκλῳ τῆς συνεδρίας, καὶ εἶπεν ᾿Ολοφέρνης ὁ ἀρχιστράτηγος δυνάμεως ᾿Ασσοὺρ πρὸς ᾿Αχιὼρ ἐναντίον παντὸς τοῦ δήμου ἀλλοφύλων καὶ πρὸς πάντας υἱοὺς Μωάβ·
2
2
ја%ко пррoчествоваl е^си намъ рекђщи и^же лю'ди і^и^л~евы ꙁащитя'тся эT б~а свое^го. а^зъ покажђ тебњ, ја%ко нњ'сть б~ъ то'кмо навходоносо'ръ.
καὶ τίς εἶ σύ, ᾿Αχιὼρ καὶ οἱ μισθωτοὶ τοῦ ᾿Εφραίμ, ὅτι ἐπροφήτευσας ἐν ἡμῖν καθὼς σήμερον καὶ εἶπας τὸ γένος ᾿Ισραὴλ μὴ πολεμῆσαι, ὅτι ὁ Θεὸς αὐτῶν ὑπερασπιεῖ αὐτῶν; καὶ τίς ὁ Θεὸς εἰ μὴ Ναβουχοδονόσορ; οὗτος ἀποστελεῖ τὸ κράτος αὐτοῦ καὶ ἐξολοθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, καὶ οὐ ρύσεται αὐτοὺς ὁ Θεὸς αὐτῶν·
3
3
е^гда` побїемъ и^хᲆ всњхᲆ ја%ко чл~ка е^ді'наго”
ἀλλ᾿ ἡμεῖς οἱ δοῦλοι αὐτοῦ πατάξομεν αὐτοὺς ὡς ἄνθρωπον ἕνα, καὶ οὐχ ὑποστήσονται τὸ κράτος τῶν ἵππων ἡμῶν.
4
4
Тогда` и^ т^ы с ними, а^сљ=рїискимъ мече'мъ поги'бнеши, и^ ве'сь і^и^л~ь с тобо'ю погђбле'нїемъ расточа'тся” И$ поꙁна'еши ја%ко навходоносо'ръ г~ь е^сть все'и земли`.
κατακαύσομεν γὰρ αὐτοὺς ἐν αὐτοῖς, καὶ τὰ ὄρη αὐτῶν μεθυσθήσεται ἐν τῷ αἵματι αὐτῶν, καὶ τὰ πεδία αὐτῶν πληρωθήσεται νεκρῶν αὐτῶν, καὶ οὐκ ἀντιστήσεται τὸ ἴχνος τῶν ποδῶν αὐτῶν κατὰ πρόσωπον ἡμῶν, ἀλλὰ ἀπωλείᾳ ἀπολοῦνται, λέγει ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς· εἶπε γάρ, οὐ ματαιωθήσεται τὰ ρήματα τῶν λόγων αὐτοῦ.
5
5
σὺ δὲ ᾿Αχιὼρ μισθωτὲ τοῦ ᾿Αμμών, ὃς ἐλάλησας τοὺς λόγους τούτους ἐν ἡμέρᾳ ἀδικίας σου, οὐκ ὄψει ἔτι τὸ πρόσωπόν μου ἀπὸ τῆς ἡμέρας ταύτης, ἕως οὗ ἐκδικήσω τὸ γένος τῶν ἐξ Αἰγύπτου·
6
6
е^гда ме'чь воя мое^го про'идеT срDце твое, и^ прободе'нъ паде'ши, междђ ја%звеныхъ людїи і^и^л~ьтьскиX.
καὶ τότε διελεύσεται ὁ σίδηρος τῆς στρατιᾶς μου καὶ ὁ λαὸς τῶν θεραπόντων μου τὰς πλευράς σου, καὶ πεσῇ ἐν τοῖς τραυματίαις αὐτῶν, ὅταν ἐπιστρέψω.
7
7
καὶ ἀποκαταστήσουσί σε οἱ δοῦλοί μου εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ θήσουσί σε ἐν μιᾷ τῶν πόλεων τῶν ἀναβάσεων,
8
8
и^ не въста'неши бо'ле до'ндеже и^стреби'шися с ни'ми”
καὶ οὐκ ἀπολῇ ἕως οὗ ἐξολοθρευθῇς μετ᾿ αὐτῶν.
9
9
Па'ки же а^ще пррoчествотвое и%стинно ча'еши не и^ꙁмњни'тся лице твое, и^ блњ'досᲄь и^же ѓ%бразъ твои вᲆздержи'тᲆ эTи^деT эT тебе, а^ще словеса` моя` сїа мни'ши и^спо'лнитися не мо'гђтъ” И$ поꙁна'еши и^же вкђ'пњ с ни'ми сїа и^скђси'ши. ꙁане` эT сего ча'са тњмъ лю'демᲆ съдрђжи'шися. да когда` досто'ины мое^го меча` мђ'ки въспрїе'млютъ, тогда` и^ т^ы вкђ'пњ м#ще'ніеM да поDлежи'ши”
καὶ εἴπερ ἐλπίζεις τῇ καρδίᾳ σου ὅτι οὐ ληφθήσονται, μὴ συμπεσέτω σου τὸ πρόσωπον· ἐλάλησα, καὶ οὐδὲν διαπεσεῖται τῶν ρημάτων μου.
10
10
Тогда` повелњ` ѓ^лофе'рнъ рабо'мъ свои^мъ да пои^маютъ а^хїѓ'ра, и^ ведђтъ е^го въ' градъ веџђлїю, и^ предадђтъ е^го в рђ'ки сн~овомъ і^и^л~евыM”
καὶ προσέταξεν ᾿Ολοφέρνης τοῖς δούλοις αὐτοῦ, οἳ ἦσαν παρεστηκότες ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ, συλλαβεῖν τὸν ᾿Αχιὼρ καὶ ἀποκαταστῆσαι αὐτὸν εἰς Βαιτυλούα καὶ παραδοῦναι εἰς χεῖρας υἱῶν ᾿Ισραήλ.
11
11
И$ вꙁя'ша е^го раби` ѓ^лофе'рновы, и^до'ша чрезъ по'ле”
καὶ συνέλαβον αὐτὸν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἔξω τῆς παρεμβολῆς εἰς τὸ πεδίον καὶ ἀπῇραν ἐκ μέσου τῆς πεδινῆς εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὰς πηγάς, αἳ ἦσαν ὑποκάτω Βαιτυλούα.
12
12
И$ е^гда же когда` приближа'хђся къ гора'мъ, и^ꙁыидо'ша проти'въ и^хъ пра'щницы”
καὶ ὡς εἶδαν αὐτοὺς οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, ἀνέλαβον τὰ ὅπλα αὐτῶν καὶ ἀπῆλθον ἔξω τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, καὶ πᾶς ἀνὴρ σφενδονήτης διεκράτησαν τὴν ἀνάβασιν αὐτῶν καὶ ἔβαλον ἐν λίθοις ἐπ᾿ αὐτούς.
13
13
Тїи же ё^клоня'ющися на страны горы`, и^ привяꙁа'ша а^хїѓ'ра къ дре'вђ рђка'ма и^ нога'ма, и^ та'ко свя'ꙁана эT ве'рвиць ѓ^ста'виша е^го, и^ ѓ^брати'шася къ господи'нђ свое^мђ”
καὶ ὑποδύσαντες ὑποκάτω τοῦ ὄρους ἔδησαν τὸν ᾿Αχιὼρ καὶ ἀφῆκαν ἐρριμμένον ὑπὸ τὴν ρίζαν τοῦ ὄρους καὶ ἀπῴχοντο πρὸς τὸν κύριον αὐτῶν.
14
14
Сн~ове же і^и^л~еви и^сходя'ще эT веџђлїа, прїидо'ша къ немђ, и^ раꙁрњши'вше е^го приведо'ша въ веџђлїю, и^ поста'виша е^го посреd людїи въпраша'ющи. чт^о е^сть ве'щь сїа и^же свя'зана а^сљ=рїане ѓ^ста'виша т^я”
καταβάντες δὲ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἐκ τῆς πόλεως αὐτῶν ἐπέστησαν αὐτῷ καὶ λύσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον εἰς τὴν Βαιτυλούα καὶ κατέστησαν αὐτὸν ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως αὐτῶν,
15
15
Вᲆ дн~ехъ сихъ бя'хђ т^ђ нача'лницы, і^ѓ^сїя сн~ъ ми'хоv, эT колњ'на симеѓ'нова, и^ хармїа и^же и^менованъ гоџонїель,
οἳ ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ᾿Οζίας ὁ τοῦ Μιχὰ ἐκ τῆς φυλῆς Συμεὼν καὶ ᾿Αβρὶς ὁ τοῦ Γοθονιὴλ καὶ Χαρμὶς υἱὸς Μελχιήλ.
16
16
посредњ ста'рецъ и^ посредњ всњхъ людїи”
καὶ συνεκάλεσαν πάντας τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως, καὶ συνέδραμον πᾶς νεανίσκος αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔστησαν τὸν ᾿Αχιὼρ ἐν μέσῳ παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτῶν, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ᾿Οζίας τὸ συμβεβηκός.
17
17
А$хїѓ'ръ повњ'да вс^я и^же эT ѓ^лофе'рна въпрошенъ быs, и^ ка'ко лю'дїе ѓ^лофе'рновы хотя'хђ того ради словеси` ё^би'ти е^го, і^ и'м#же ѓ%браꙁомᲆ то'и ѓ^лофе'рнᲆ раꙁгнњ'вася, повелњ` е^го сея ра'ди вины преда'ти лю'демъ і^и^л~ьтьскимъ. да е^гда` ѓ^долњ'етъ сн~овоM і^и^л~евоM. тогда` и^ мене` а^хїѓ'ра раꙁли'чными повелњ` погђби'ти мђ'ками, сего ра'ди и^же реко'хъ, б~ъ нбsныи ꙁащити'тель и^хъ е^сть”
καὶ ἀποκριθεὶς ἀπήγγειλεν αὐτοῖς τὰ ρήματα τῆς συνεδρίας ᾿Ολοφέρνου καὶ πάντα τὰ ρήματα, ὅσα ἐλάλησεν ἐν μέσῳ τῶν ἀρχόντων υἱῶν ᾿Ασσούρ, καὶ ὅσα ἐμεγαλορρημόνησεν ᾿Ολοφέρνης εἰς τὸν οἶκον ᾿Ισραήλ.
18
18
Є$гда же а^хїѓ'ръ вс^я сїя въꙁвњсти, ве'сь по'лкъ па'дъ на лице` кла'няющеся г~ђ б~ђ, и^ ѓ'бщимъ скорбњ'нїемъ и^ пла'чемъ е^ді'нодђшно мл~твы своя` г~ђ б~ђ въꙁлїа'ша, гл~ющи”
καὶ πεσόντες ὁ λαὸς προσεκύνησαν τῷ Θεῷ καὶ ἐβόησαν λέγοντες·
19
19
Ги~ б~е нб~си и^ ꙁеMли` ё^ꙁри` горды'ню и^хъ, и^ при'ꙁри на на'ше смире'нїе, и^ лице` ст~ымъ твоиM воньми`, и^ ја%ви ја%ко не ѓ^ста'виши надњ'ющихся на' тя, а^ смири` надњ'ющихся ѓ^ себњ и^ эT свое'я си'лы славящися”
Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ οὐρανοῦ, κάτιδε ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν καὶ ἐλέησον τὴν ταπείνωσιν τοῦ γένους ἡμῶν καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τῶν ἡγιασμένων σοι ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ.
20
20
Сконча'ша б^о плаq и^ мл~твђ и^же ве'сь дн~ь моли'шася, и^ ё^тњшиша а^хїѓ'ра рекђщи. б~ъ эTц~ъ на'шиX е^гоже т^ы си'лђ проповњ'да, то'и тебᲇ сїя да'сть въꙁдая'нїя, да и^хъ на'ипаче т^ы погибель ё%ꙁриши” Є$гда б^о г~ь б~ъ на'шъ вда'сть сїю свободђ рабо'мъ свои^мъ, бђ'детъ и^ с тобо'ю г~ь б~ъ и^ посредњ насъ, ја%ко го'дњ тебњ, та'ко съ твои^ми всњми, и^ живе'ши с на'ми”
καὶ παρεκάλεσαν τὸν ᾿Αχιὼρ καὶ ἐπῄνεσαν αὐτὸν σφόδρα.
21
21
Тогда` ѓ^сїя е^гда` сконча'ся совњтъ, прїя` е^го в до'мъ свои, и^ сътвори` вече'рю ве'лїю, и^ съꙁва'нымъ всњмъ преꙁви'теромъ вкђ'пњ, и^споlненомъ поще'нїемъ ё^крњпи'шася” Посе'мъ па'ки съꙁва'ни вс^и лю'дїе всю` но'щъ моли'шася въкђ'пњ прося'ще по'мощи эT г~а б~а і^и^л~ева”
καὶ παρέλαβεν αὐτὸν ᾿Οζίας ἐκ τῆς ἐκκλησίας εἰς οἶκον αὐτοῦ καὶ ἐποίησε πότον τοῖς πρεσβυτέροις, καὶ ἐπεκαλέσαντο τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ εἰς βοήθειαν ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην.
Глvа, з~”
Κεφάλαιο 7
1
1
Олофе'рнъ же въ дрђгїи дн~ь ꙁаповњ'да во'емъ свои^мъ, да вꙁы'идђтъ проти'вђ веџђлїя”
Τῌ δ᾿ ἐπαύριον παρήγγειλεν ᾿Ολοφέρνης πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ παντὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ, οἳ παρεγένοντο ἐπὶ τὴν συμμαχίαν αὐτοῦ, ἀναζευγνύειν ἐπὶ Βαιτυλούα καὶ τὰς ἀναβάσεις τῆς ὀρεινῆς προκαταλαμβάνεσθαι καὶ ποιεῖν πόλεμον πρὸς τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραήλ.
2
2
Бњша же пњшец# бра'нныX Wр~, и^ Wк~. и^ всаDниk, к~Wв. кро'мњ тXњ мђжіи и^же ѓ^б#я'лᲆ плњне'нїемᲆ, і^ и^ꙁведе'ни бя'хђ эT всXњ предњ'лъ и^ эT гра'дъ ю%ноши вся'кїя
καὶ ἀνέζευξεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ πᾶς ἀνὴρ δυνατὸς αὐτῶν· καὶ ἡ δύναμις αὐτῶν ἀνδρῶν πολεμιστῶν χιλιάδες ἀνδρῶν πεζῶν ἑκατὸν ἑβδομήκοντα καὶ ἱππέων χιλιάδες δεκαδύο, χωρὶς τῆς ἀποσκευῆς καὶ τῶν ἀνδρῶν, οἳ ἦσαν πεζοὶ ἐν αὐτοῖς, πλῆθος πολὺ σφόδρα.
3
3
вс^и сїи ё^готова'шася въкђ'пњ къ бра'ни проти'въ сн~овомъ і^и^л~евоM, и^ прїидо'ша по странњ горы` да'же до верха` и^же ꙁри'тъ на дотаи^мъ, эT мњста и^же рече'тся белма да'же до хел#мо'на, и^же е^сть проти'вђ е^ꙁдрелоn”
καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ αὐλῶνι πλησίον Βαιτυλούα ἐπὶ τῆς πηγῆς καὶ παρέτειναν εἰς εὖρος ἐπὶ Δωθαΐμ καὶ ἕως Βελβαὶμ καὶ εἰς μῆκος ἀπὸ Βαιτυλούα ἕως Κυαμῶνος, ἥ ἐστιν ἀπέναντι ᾿Εσδρηλών.
4
4
Сн~ове же і^и^л~еви ја%ко ви'дњша мно'жество и^хъ, падо'ша на ꙁемли` посыпа'ющїи пе'пелᲆ на главы` своя`, е^ді'нодђшно моля'щися. да г~ь б~ъ і^и^л~евъ млsть свою` пока'жеT на лю'дехъ своиX”
οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, ὡς εἶδον αὐτῶν τὸ πλῆθος, ἐταράχθησαν σφόδρα καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· νῦν ἐκλείξουσιν οὖτοι τὸ πρόσωπον τῆς γῆς πάσης, καὶ οὔτε τὰ ὄρη τὰ ὑψηλὰ οὔτε αἱ φάραγγες οὔτε οἱ βουνοὶ ὑποστήσονται τὸ βάρος αὐτῶν.
5
5
И$ прїя'ша ѓ^рђж'їя своя` бра'нная, сњдо'ша по мњ'стомъ и^же тњсноты пђтя` стезя` и^справля'ютъ междђ гора'ми. и^ бя'хђ стрегђще ве'сь дн~ь и^ но'щь”
καὶ ἀναλαβόντες ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεμικὰ αὐτῶν καὶ ἀνακαύσαντες πυρὰς ἐπὶ τοὺς πύργους αὐτῶν, ἔμενον φυλάσσοντες ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην.
6
6
Тогда ѓ^лофе'рнъ е^гда` ѓ^бы'иде ѓ%крsтъ гра'да,
τῇ δὲ ἡμέρᾳ τῇ δευτέρᾳ ἐξήγαγεν ᾿Ολοφέρνης πᾶσαν τὴν ἵππον αὐτοῦ κατὰ πρόσωπον τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ, οἳ ἦσαν ἐν Βαιτυλούᾳ,
7
7
и^ ѓ^брњте и^сто'чникъ и^же въꙁлїя'ше во'дђ вожде'нђ и^хъ эT страны` ю%жески вн^њ гра'да водяшеся, и^ повелњ` пресњчи трђ'бы ѓ%ны и^ми'же вода` хожда'ше. бя'хђ б^о недале'че эT стњ'нъ и^ кла'дяѕь эT ниXже та'ино ви'дњны бы'ша че'рплюще во'дђ на прохлаже'нїе па'че не'же на питїе”
καὶ ἐπεσκέψατο τὰς ἀναβάσεις τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων αὐτῶν ἐφώδευσε καὶ προκατελάβετο αὐτὰς καὶ ἐπέστησεν αὐταῖς παρεμβολὰς ἀνδρῶν πολεμιστῶν, καὶ αὐτὸς ἀνέζευξεν εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ.
8
8
Но сн~ове а^м#мо'ни, и^ моа'вли, пристђпи'ша къ ѓ^лофе'рнђ рекђщи,
καὶ προσελθόντες αὐτῷ οἱ ἄρχοντες τῶν υἱῶν ῾Ησαῦ καὶ πάντες οἱ ἡγούμενοι τοῦ λαοῦ Μωὰβ καὶ οἱ στρατηγοὶ τῆς παραλίας εἶπαν·
9
9
ἀκουσάτω δὴ λόγον ὁ δεσπότης ἡμῶν, ἵνα μὴ γένηται θραῦσμα ἐν τῇ δυνάμει σου·
10
10
сн~ове і^и^л~еви не в копїи, ни вᲆ стрњлаX ё^пова'ютъ, н^о го'ры ꙁащища'ютъ и^хъ. и^ ё^пасђть и^хъ хо'лми, въ стремле'нїи поста'влени”
ὁ γὰρ λαὸς οὗτος τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ οὐ πέποιθαν ἐπὶ τοῖς δόρασιν αὐτῶν, ἀλλ᾿ ἐπὶ τοῖς ὕψεσι τῶν ὀρέων αὐτῶν, ἐν οἷς αὐτοὶ ἐνοικοῦσιν ἐν αὐτοῖς· οὐ γάρ ἐστιν εὐχερὲς προσβῆναι ταῖς κορυφαῖς τῶν ὀρέων αὐτῶν.
11
11
Сего раd без# брани мо'жеши премощи иX,
καὶ νῦν, δέσποτα, μὴ πολέμει πρὸς αὐτούς, καθὼς γίνεται πόλεμος παρατάξεως, καὶ οὐ πεσεῖται ἐκ τοῦ λαοῦ σου ἀνὴρ εἷς.
12
12
поста'ви стра'жи ко кла'дяѕеM да не чр'ъплютъ эT ни'хъ воды`,
ἀνάμεινον ἐπὶ τῆς παρεμβολῆς σου διαφυλάσσων πάντα ἄνδρα ἐκ τῆς δυνάμεώς σου, καὶ ἐπικρατησάτωσαν οἱ παῖδές σου τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος, ἣ ἐκπορεύεται ἐκ τῆς ρίζης τοῦ ὄρους,
13
13
без# меча` б^о ё^бїеши и^хъ и^бо ё^трђже'ни сђть предадђтъ гра'дъ свои кое^гоже мняT и^же не въꙁможемъ ѓ^долњти, ꙁане` и^же на гора'хъ поста'вленъ”
διότι ἐκεῖθεν ὑδρεύονται πάντες οἱ κατοικοῦντες Βαιτυλούα, καὶ ἀνελεῖ αὐτοὺς ἡ δίψα, καὶ ἐκδώσουσι τὴν πόλιν ἑαυτῶν· καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ λαὸς ἡμῶν ἀναβησόμεθα ἐπὶ τὰς πλησίον κορυφὰς τῶν ὀρέων καὶ παρεμβαλοῦμεν ἐπ᾿ αὐταῖς εἰς προφυλακὴν τοῦ μὴ ἐξελθεῖν ἐκ τῆς πόλεως ἄνδρα ἕνα.
14
14
καὶ τακήσονται ἐν τῷ λιμῷ αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ πρὶν ἐλθεῖν τὴν ρομφαίαν ἐπ᾿ αὐτούς, καταστρωθήσονται ἐν ταῖς πλατείαις τῆς οἰκήσεως αὐτῶν.
15
15
καὶ ἀνταποδώσεις αὐτοῖς ἀνταπόδομα πονηρόν, ἀνθ᾿ ὧν ἐστασίασαν, καὶ οὐκ ἀπήντησαν τῷ προσώπῳ σου ἐν εἰρήνῃ.
16
16
И$ ё^го'дна бы'сть словеса` с^и преD ѓ^лофе'рноM, и^ преD нача'лники е^го.
καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι αὐτῶν ἐνώπιον ᾿Ολοφέρνου καὶ ἐνώπιον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ συνέταξαν ποιεῖν καθὼς ἐλάλησαν.
17
17
и^ поста'ви ѓ%крестъ со'тницы по всњмъ кла'дяѕеM”
καὶ ἀπῇρε παρεμβολὴ υἱῶν ᾿Αμμὼν καὶ μετ᾿ αὐτῶν χιλιάδες πέντε υἱῶν ᾿Ασσοὺρ καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ αὐλῶνι καὶ προκατελάβοντο τὰ ὕδατα καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ.
18
18
καὶ ἀνέβησαν υἱοὶ ῾Ησαῦ καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Αμμὼν καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ ὀρεινῇ ἀπέναντι Δωθαΐμ. καὶ ἀπέστειλαν ἐξ αὐτῶν πρὸς νότον καὶ ἀπηλιώτην ἀπέναντι ᾿Εγρεβήλ, ἥ ἐστι πλησίον Χούς, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χειμάρρου Μοχμούρ. καὶ ἡ λοιπὴ στρατιὰ τῶν ᾿Ασσυρίων παρενέβαλον ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἐκάλυψαν πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς· καὶ αἱ σκηναὶ καὶ αἱ ἀπαρτίαι αὐτῶν κατεστρατοπέδευσαν ἐν ὄχλῳ πολλῷ καὶ ἦσαν εἰς πλῆθος πολὺ σφόδρα.
19
19
Καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἀνεβόησαν πρὸς Κύριον Θεὸν αὐτῶν, ὅτι ὠλιγοψύχησε τὸ πνεῦμα αὐτῶν, ὅτι ἐκύκλωσαν πάντες οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν καὶ οὐκ ἦν διαφυγεῖν ἐκ μέσου αὐτῶν.
20
20
Сїа стра'жа, к~, дн~їи, бы'сть и^споlнена, ѓ^скђдњша ё^бо събра'нїя воD всњмъ ѓ^бита'ющимъ веџђлїи,
καὶ ἔμεινε κύκλῳ αὐτῶν πᾶσα παρεμβολὴ ᾿Ασσούρ, οἱ πεζοὶ καὶ τὰ ἅρματα καὶ οἱ ἱππεῖς αὐτῶν, ἡμέρας τριακοντατέσσαρας. καὶ ἐξέλιπε πάντας τοὺς κατοικοῦντας Βαιτυλούα πάντα τὰ ἀγγεῖα αὐτῶν τῶν ὑδάτων,
21
21
та'ко да не бы'сть внђтри гра'да воды` эTкђ'дђ насыти'тися и^ ни е^ді'нᲆ дн~ь, поне` въ мњ'рђ да'шеся лю'демъ вода` на вся'къ дн~ь”
καὶ οἱ λάκκοι ἐξεκενοῦντο, καὶ οὐκ εἶχον πιεῖν εἰς πλησμονὴν ὕδωρ ἡμέραν μίαν, ὅτι ἐν μέτρῳ ἐδίδοσαν αὐτοῖς πιεῖν.
22
22
καὶ ἠθύμησαν τὰ νήπια αὐτῶν, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ οἱ νεανίσκοι ἐξέλιπον ἀπὸ τῆς δίψης καὶ ἔπιπτον ἐν ταῖς πλατείαις τῆς πόλεως καὶ ἐν ταῖς διόδοις τῶν πυλῶν, καὶ οὐκ ἦν κραταίωσις ἔτι ἐν αὐτοῖς.
23
23
Тогда` снидо'шася къ ѓ^сїи ю%ноши и^ вс^и мђж'и и^ же'ны и^ ѓ'троки вс^и вкђ'пᲇ е^ді'ногла'сно реко'ша,
καὶ ἐπισυνήχθησαν πᾶς ὁ λαὸς ἐπὶ ᾿Οζίαν καὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως, οἱ νεανίσκοι καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία, καὶ ἀνεβόησαν φωνῇ μεγάλῃ καὶ εἶπαν ἐναντίον πάντων τῶν πρεσβυτέρων·
24
24
сђ'дитᲆ г~ь б~ъ междђ на'ми и^ тобо'ю, ја%ко сътвори'лъ е^си на наs ѕла'я, не хотя'щи гл~ати ми'рная съ а^сљ=рїя'ны,
κρίναι ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον ἡμῶν καὶ ὑμῶν, ὅτι ἐποιήσατε ἐν ἡμῖν ἀδικίαν μεγάλην οὐ λαλήσαντες εἰρηνικὰ μετὰ τῶν υἱῶν ᾿Ασσούρ.
25
25
и^ того ра'ди преда` наs б~ъ в рђ'кђ и^хъ” Тᲇ'мже нњсть и^же помо'жетъ е^гда` преD ѓ^чи'ма и^хᲆ въ жа'ждњ скончаеMся, и^ в погђбле'нїе вели'ко”
καὶ νῦν οὐκ ἔστι βοηθὸς ἡμῶν, ἀλλὰ πέπρακεν ἡμᾶς ὁ Θεὸς εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν τοῦ καταστρωθῆναι ἐναντίον αὐτῶν ἐν δίψῃ καὶ ἀπωλείᾳ μεγάλῃ.
26
26
И$ нн~њ сᲆбери'те всњхъ и^же въ' градњ сђть, да во'лею вс^и предади'мся лю'демъ ѓ^лофе'рновымъ”
καὶ νῦν ἐπικαλέσασθε αὐτοὺς καὶ ἔκδοσθε τὴν πόλιν πᾶσαν εἰς προνομὴν τῷ λαῷ ᾿Ολοφέρνου καὶ πάσῃ τῇ δυνάμει αὐτοῦ·
27
27
Лђ'че е^сть намᲆ да быхоM сђще живи въ плњне'нїи хвали'ли г~а б~а, неже ё%мремъ, и^ бђ'демъ въ поноше'нїе всњмъ лю'демъ, да не ви'димъ жены на'ша и^ мла'денцы на'ша мр~тви, преD ѓ^чи'ма на'шима”
κρεῖσσον γὰρ ἡμῖν γενηθῆναι αὐτοῖς εἰς διαρπαγήν, ἐσόμεθα γὰρ εἰς δούλους, καὶ ζήσεται ἡ ψυχὴ ἡμῶν, καὶ οὐκ ὀψόμεθα τὸν θάνατον τῶν νηπίων ἡμῶν ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα ἡμῶν ἐκλειπούσας τὰς ψυχὰς αὐτῶν.
28
28
днsе въ свњдњтельство прїемлеM нб~о и^ ꙁе'млю, и^ б~а эTц~ъ на'шиX, и^же м#сᲄиTся намъ по грњхомъ на'шимᲆ, да ё^же преда'ите граD в рђ'кђ во'емъ ѓ^лофе'рновымъ, да бђ'детъ коне'цъ на'шъ кра'токъ въ ё^стахъ меча`, и^же дол#ѕње сътвориTся эT сђхоты жа'жDи”
μαρτυρόμεθα ὑμῖν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ Κύριον τῶν πατέρων ἡμῶν, ὃς ἐκδικεῖ ἡμᾶς κατὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ κατὰ τὰ ἁμαρτήματα τῶν πατέρων ἡμῶν, ἵνα μὴ ποιήσῃ κατὰ τὰ ρήματα ταῦτα ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον.
29
29
И$ е^гда` сїа реко'ша бы'сть пла'чь и^ рыда'нїе ве'лїе въ лю'дехъ всњхᲆ, по мно'ги ча'сы е^ді'нымъ гла'сомъ въꙁопи'ша къ г~ђ б~ђ рекђщи. съгрњши'хомъ съ эTц~ы на'шими, неправо дњяхомъ, и^ беꙁ#законова'хомъ, Ты^ г~и и^же кро'токъ е^си поми'лђи наs, и^ въ твоеM накаꙁа'нїи м#сти беꙁако'нїя на'ша, и^ не преда'и и^сповњдающихъ т^я, лю'демъ и^же не вњ'дятъ т^я. да не рекђтъ междђ ја^ꙁы'къ, гд^њ е^сть б~ъ и^хъ, и^ е^гда` тњ'мъ во'племъ, и^ тњмъ пла'чемъ ё^трђ'ждьшеся, ѓ^слабле'ни молча'хђ,
καὶ ἐγένετο κλαυθμὸς μέγας ἐν μέσῳ τῆς ἐκκλησίας πάντων ὁμοθυμαδὸν καὶ ἐβόησαν πρὸς Κύριον τὸν Θεὸν φωνῇ μεγάλῃ.
30
30
тогда` въста` ѓ^сїя ѓ^блїя'нъ слеꙁа'ми рече, ра'вни дш~ею бђ'дите бра'тїе, е^ще` пяти дн~їи жде'мъ эT г~а б~а млрsдїя, да ја%роs свою` эTсњче'тъ, и^ да'сть сла'вђ и^мени свое^мђ”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ᾿Οζίας· θαρσεῖτε, ἀδελφοί, διακαρτερήσωμεν ἔτι πέντε ἡμέρας, ἐν αἷς ἐπιστρέψει Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐφ᾿ ἡμᾶς, οὐ γὰρ ἐγκαταλείψει ἡμᾶς εἰς τέλος·
31
31
А$ще ли же по пяти дн~еX не прїидетъ помощъ, сътвори'мъ сїа словеса` и^же гл~аста”
ἐὰν δὲ διέλθωσιν αὗται καὶ μὴ ἔλθῃ ἐφ᾿ ἡμᾶς βοήθεια, ποιήσω κατὰ τὰ ρήματα ὑμῶν. καὶ ἐσκόρπισε τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ παρεμβολήν, καὶ ἐπὶ τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους τῆς πόλεως αὐτῶν ἀπῆλθον, καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν ἐξαπέστειλε· καὶ ἦσαν ἐν ταπεινώσει πολλῇ ἐν τῇ πόλει.
32
19
Καὶ οἱ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἀνεβόησαν πρὸς Κύριον Θεὸν αὐτῶν, ὅτι ὠλιγοψύχησε τὸ πνεῦμα αὐτῶν, ὅτι ἐκύκλωσαν πάντες οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν καὶ οὐκ ἦν διαφυγεῖν ἐκ μέσου αὐτῶν.
Глvа, и~”
Κεφάλαιο 8
1
1
И$ бы'сть е^гда` слы'ша сїя словеса` і^ю^ди'џъ в#дови'ца, и^же б^њ дщи мера'рина, сн~а и^доћова, сн~а і^ѓ'сифля. сн~а ѓсїина, сн~а е^лаи^на, сн~а и^а^мино'рова, сн~а гедеѓ'нова, сн~а раџаи'мова, сн~а а^хи'това, сн~а меlхїева сн~а е^на'нова, сн~а венаџа'нова, сн~а салаџїи^лева, сн~а симеѓ'нова, сн~а рђви'мова”
ΚΑΙ ἤκουσεν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ᾿Ιουδίθ, θυγάτηρ Μεραρί, υἱοῦ ῎Ωξ, υἱοῦ ᾿Ιωσήφ, υἱοῦ ᾿Οζιήλ, υἱοῦ ᾿Ελκία, υἱοῦ ᾿Ηλιού, υἱοῦ Χελκίου, υἱοῦ ᾿Ελιάβ, υἱοῦ Ναθαναήλ, υἱοῦ Σαλαμιήλ, υἱοῦ Σαρασαδαΐ, υἱοῦ ᾿Ισραήλ.
2
2
И$ мђж'ъ е^я` бы'сть манаси'съ, и^же ё%мре въ дн~и жа'твы ја^чме'ня”
καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς Μανασσῆς τῆς φυλῆς αὐτῆς καὶ τῆς πατριᾶς αὐτῆς, καὶ ἀπέθανεν ἐν ἡμέραις θερισμοῦ κριθῶν·
3
3
Настоя'ше б^о наD привяꙁа'ющая рђкоя'ти в по'ли. и^ прїиде ꙁно'и на главђ` е^го, и^ ё%мре въ бетђлїи гра'дњ свое^мъ, и^ погребе'нъ быs т^ђ съ эTц~ы свои^ми”
ἐπέστη γὰρ ἐπὶ τοῦ δεσμεύοντος τὸ δράγμα τῷ πεδίῳ, καὶ ὁ καύσων ἦλθεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν κλίνην καὶ ἐτελεύτησεν ἐν Βαιτυλούᾳ τῇ πόλει αὐτοῦ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν μετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν τῷ ἀγρῷ τῷ ἀνὰ μέσον Δωθαΐμ καὶ Βαλαμών.
4
4
Бњ же і^ю^ди'џъ ѓ^ста` жена` е^го вдови'цею ё^же лњта тр^и и^ мsць, ѕ~.
καὶ ἦν ᾿Ιουδὶθ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς χηρεύουσα ἔτη τρία καὶ μῆνας τέσσαρας.
5
5
и^ на вы'ш#ше до'мђ свое^го сътвори'ла себњ ᲄа'ино жили'ще, в не'м#же съ ѓ^трокови'цами свои^ми ꙁатворе'на живя'ше” І$ и^мњ'ющи на чре'слњхъ свои^хъ вре'тище,
καὶ ἐποίησεν ἑαυτῇ σκηνὴν ἐπὶ τοῦ δώματος τοῦ οἴκου αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν ὀσφὺν αὐτῆς σάκκον, καὶ ἦν ἐπ᾿ αὐτῆς τὰ ἱμάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς.
6
6
постя'шеся вс^я дн~и живота` свое^го, кро'мᲇ сђбо'ты, и^ новомњ'сячїя. и^ праꙁDниk до'мђ і^и^л~ева”
καὶ ἐνήστευε πάσας τὰς ἡμέρας χηρεύσεως αὐτῆς, χωρὶς προσαββάτων καὶ σαββάτων καὶ προνουμηνιῶν καὶ νουμηνιῶν καὶ ἑορτῶν καὶ χαρμοσυνῶν οἴκου ᾿Ισραήλ.
7
7
Бњ же лњ'па ѓ^браꙁоM ѕњ'ло, е'иже мђ'жъ свои ѓ^ста'вилъ бога'тьства мно'га, и^ домоча'дцы ё^мно'жены, и^ ѓ^держа'нїе, воло'въ и^ ѓ^вецъ и^ ста'дъ мно'гихъ по'лна”
καὶ ἦν καλὴ τῷ εἴδει καὶ ὡραία τῇ ὄψει σφόδρα· καὶ ὑπελίπετο αὐτῇ Μανασσῆς, ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας καὶ κτήνη καὶ ἀγρούς, καὶ ἔμενεν ἐπ᾿ αὐτῶν.
8
8
И$ б^њ сїя въ все'мъ сла'вна, ја%ко боя'шеся г~а б~а ѕњ'ло. не бњ и^же кт^о г~леT ѓ^ не'и сло'во ѕл^о”
καὶ οὐκ ἦν ὃς ἐπήνεγκεν αὐτῇ ρῆμα πονηρόν, ὅτι ἐφοβεῖτο τὸν Θεὸν σφόδρα
9
9
Сїя б^о е^гда` слы'ша ја%ко ѓ^сїа сщ~енникъ ѓ^бњща` по пяти дн~ехъ преда'ти гра'дъ,
καὶ ἤκουσε τὰ ρήματα τοῦ λαοῦ τὰ πονηρὰ ἐπὶ τὸν ἄρχοντα, ὅτι ὠλιγοψύχησαν ἐπὶ τῇ σπάνει τῶν ὑδάτων, καὶ ἤκουσε πάντας τοὺς λόγους ᾿Ιουδίθ, οὓς ἐλάλησε πρὸς αὐτοὺς ᾿Οζίας, ὡς ὤμοσεν αὐτοῖς παραδώσειν τὴν πόλιν μετὰ ἡμέρας πέντε τοῖς ᾿Ασσυρίοις.
10
10
и^ посла` къ преꙁви'теромъ хабри и^ харми.
καὶ ἀποστείλασα τὴν ἅβραν αὐτῆς τὴν ἐφεστῶσαν πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῆς ἐκάλεσεν ᾿Οζίαν καὶ Χαβρὶν καὶ Χαρμὶν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως αὐτῆς,
11
11
и^ прїидо'ша къ не'и, и^ рече и^мъ, чт^о е^сть с^е и^же и^зво'ли и^ѓ^сїя, да предаs граD а^сирїѓ^мъ, а^ще ли межDђ пяти дн~їи не прїидетъ вамъ по'мощь.
καὶ ἦλθον πρὸς αὐτήν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἀκούσατε δή μου, ἄρχοντες τῶν κατοικούντων ἐν Βαιτυλούᾳ, ὅτι οὐκ εὐθὺς ὁ λόγος ὑμῶν, ὃν ἐλαλήσατε ἐναντίον τοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ καὶ ἐστήσατε τὸν ὅρκον, ὃν ἐλαλήσατε ἀνὰ μέσον τοῦ Θεοῦ καὶ ὑμῶν καὶ εἴπατε ἐκδώσειν τὴν πόλιν τοῖς ἐχθροῖς ἡμῶν, ἐὰν μὴ ἐν αὐταῖς ἐπιστρέψῃ ὁ Κύριος βοηθῆσαι ἡμῖν.
12
12
и^ кто е^сте в^ы и^же и^скђша'ете г~а б~а.
καὶ νῦν τίνες ἐστὲ ὑμεῖς, οἳ ἐπειράσατε τὸν Θεὸν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον καὶ ἵστατε ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ ἐν μέσῳ υἱῶν ἀνθρώπων;
13
13
καὶ νῦν Κύριον παντοκράτορα ἐξετάζετε καὶ οὐθὲν ἐπιγνώσεσθε ἕως τοῦ αἰῶνος,
14
14
и^ нњ'сть сїе сло'во и^же млsть приꙁовеT, н^о на'ипаче ја%рость въꙁ#бђ'дитъ, и^ гнњ'въ вож#же'т#”
ὅτι βάθος καρδίας ἀνθρώπου οὐχ εὑρήσετε καὶ λόγους τῆς διανοίας αὐτοῦ οὐ διαλήψεσθε· καὶ πῶς τὸν Θεόν, ὃς ἐποίησε τὰ πάντα ταῦτα, ἐρευνήσετε καὶ τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐπιγνώσεσθε καὶ τὸν λογισμὸν αὐτοῦ κατανοήσετε; μηδαμῶς, ἀδελφοί, μὴ παροργίζετε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν·
15
15
Положи'сте в^ы вре'мя млsти гн~я, и к воли ва'шеи дн~ь поста'вили е^сте е^мђ” Но^ ја%же тръпе'ливъ е^сть г~ь, сего ради пока'емся того. и^ эTпђще'нїя е^го и^ꙁлїя'нїемъ сле'знымъ и^спро'симъ.
ὅτι ἐὰν μὴ βούληται ἐν ταῖς πέντε ἡμέραις βοηθῆσαι ἡμῖν, αὐτὸς ἔχει τὴν ἐξουσίαν ἐν αἷς θέλει σκεπάσαι ἡμέραις ἢ καὶ ὀλοθρεῦσαι ἡμᾶς πρὸ προσώπου τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν.
16
16
не м#сти'тъ г~ь б~ъ та'ко ја%ко чл~кᲆ, ни гнњ'вается ја%ко сн~ъ чл~чь”
ὑμεῖς δὲ μὴ ἐνεχυράζετε τὰς βουλὰς Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ὅτι οὐχ ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεὸς ἀπειληθῆναι, οὐδὲ ὡς υἱὸς ἀνθρώπου διαιτηθῆναι.
17
17
И$ сего ра'ди смири'мъ е^мђ` дш~и на'ши, и^ дх~омъ съкрђше'ннымᲆ и^ смире'ннымъ слђжа'ще е^мђ, речеM же съ пла'чемъ г~ђ б~ђ, да по во'ли свое'и сътво'ритᲆ с на'ми млsть свою`. да ја%ко съскорбле'но е^сть срDце на'ше въ го'рдости и^хъ, та'коже да на'шиM смире'нїемъ ё^тњшимся.
διόπερ ἀναμένοντες τὴν παρ᾿ αὐτοῦ σωτηρίαν ἐπικαλεσώμεθα αὐτὸν εἰς βοήθειαν ἡμῶν, καὶ εἰσακούσεται τῆς φωνῆς ἡμῶν, ἐὰν ᾖ αὐτῷ ἀρεστόν.
18
18
ја%ко нњсмы послњдовали грњхђ эTц~ъ на'шиX, и^же ѓ^ста'виша б~а свое^го, и^ поклони'шася богоM чю'ждимъ”
ὅτι οὐκ ἀνέστη ἐν ταῖς γενεαῖς ἡμῶν οὐδέ ἐστιν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον οὔτε φυλὴ οὔτε πατριὰ οὔτε δῆμος οὔτε πόλις ἐξ ἡμῶν, οἳ προσκυνοῦσι θεοῖς χειροποιήτοις, καθάπερ ἐγένετο ἐν ταῖς πρότερον ἡμέραις·
19
19
Є$гоже ра'ди грњха да'ни сђть въ погђбле'нїе меча` и^ въ расхище'нїе, и^ въ стыдњ'нїе врагомъ свои^мъ”
ὧν χάριν ἐδόθησαν εἰς ρομφαίαν καὶ εἰς διαρπαγὴν οἱ πατέρες ἡμῶν καὶ ἔπεσον πτῶμα μέγα ἐνώπιον τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν.
20
20
Мы' же и%ного б~а не вњмы кромњ е^го, по'ждемᲆ смире'нне ё^тњшенїя е^го,
ἡμεῖς δὲ ἕτερον θεὸν οὐκ ἐπέγνωμεν πλὴν αὐτοῦ· ὅθεν ἐλπίζομεν ὅτι οὐχ ὑπερόψεται ἡμᾶς, οὐδ᾿ ἀπὸ τοῦ γένους ἡμῶν.
21
21
ὅτι ἐν τῷ ληφθῆναι ἡμᾶς οὕτως καθήσεται πᾶσα ἡ ᾿Ιουδαία, καὶ προνομευθήσεται τὰ ἅγια ἡμῶν, καὶ ζητήσει τὴν βεβήλωσιν αὐτῶν ἐκ τοῦ αἵματος ἡμῶν
22
22
и^ въꙁы'щеT кровь нашђ эT ја^ꙁвле'нїа вра'гъ на'шихъ. и^ сми'ритъ вс^и ја^ꙁы'цы, е^ли'цы въста'ютъ на' ны.
καὶ τὸν φόνον τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν τῆς γῆς καὶ τὴν ἐρήμωσιν τῆς κληρονομίας ἡμῶν ἐπιστρέψει εἰς κεφαλὴν ἡμῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ ἐὰν δουλεύσωμεν ἐκεῖ, καὶ ἐσόμεθα εἰς πρόσκομμα καὶ εἰς ὄνειδος ἐναντίον τῶν κτωμένων ἡμᾶς.
23
23
и' сътвори'тъ и^хъ безъ чести г~ь б~ъ на'шъ”
ὅτι οὐ κατευθυνθήσεται ἡ δουλεία ἡμῶν εἰς χάριν, ἀλλ᾿ εἰς ἀτιμίαν θήσει αὐτὴν Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν.
24
24
И$ нн~њ бра'тїя в^ы и^же е^сте преꙁви'тери вᲆ лю'дехъ бж~їихъ, на ваs възы'щTђся дш~а и^хъ” Сего ради ва'шими прещенїи въздви'гнете срDца и^хъ,
καὶ νῦν, ἀδελφοί, ἐπιδειξώμεθα τοῖς ἀδελφοῖς ἡμῶν, ὅτι ἐξ ἡμῶν κρέμαται ἡ ψυχὴ αὐτῶν, καὶ τὰ ἅγια καὶ ὁ οἶκος καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπιστήρικται ἐφ᾿ ἡμῖν.
25
25
да въспомина'ютъ на и^скђше'нїе эTц~ъ на'шихъ. и^скђше'ни сђще и^спра'вяT слђженїе г~ђ б~ђ свое^мђ.
παρὰ ταῦτα πάντα εὐχαριστήσωμεν Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ὃς πειράζει ἡμᾶς καθὰ καὶ τοὺς πατέρας ἡμῶν.
26
26
воспомина'юще памяTни быᲄи на сїе ка'ко эTц~ъ наj а^враа'мъ и^скђшенъ е^сть” И$ по мно'ѕXњ скђшенїихъ дрђгъ бж~їи нареqся Та'коже і^саа'къ, і^ и^а'ковъ, и^ мољ=сїи и^ вс^и любя'щїи г~а б~а по мно'ѕњхъ и^скђшенїихъ и^зыидо'ша эT ми'ра въ вњрњ”
μνήσθητε ὅσα ἐποίησε μετὰ ῾Αβραὰμ καὶ ὅσα ἐπείρασε τὸν ᾿Ισαὰκ καὶ ὅσα ἐγένετο τῷ ᾿Ιακὼβ ἐν Μεσοποταμίᾳ τῆς Συρίας ποιμαίνοντι τὰ πρόβατα Λάβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ.
27
27
Тїи же и^же и^скђшенїя не прїя'ша, съ стра'хомᲆ гн~имъ, и^ нетръпњнїи свое^мъ, в поношенїе роп#танїе свое приноси'ли преD гм~ъ и^стреблени сђть эT гђби'теля и^ эT ꙁмїи погибо'ша” Сего ради и^ м^ы не м#стиMся сихъ ра'ди ве'щеи и^хже тръпиM. н^о мня'щи за грњхи наши сїя стра'жDемъ и^ боиMся страда'нїа малњ'иша сђть ја%звы бж~їя. и^же прїидо'ша раби е^го къ на'шемђ и^справле'нїю, а^ не погђбленїю.
ὅτι οὐ καθὼς ἐκείνους ἐπύρωσεν εἰς ἐτασμὸν τῆς καρδίας αὐτῶν, καὶ ἡμᾶς οὐκ ἐξεδίκησεν, ἀλλ᾿ εἰς νουθέτησιν μαστιγοῖ Κύριος τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῷ.
28
28
и^ рече и^ѓ^сїя и^ преꙁви'тери, вс^я и^же гл~ала е^си и%стинна сђть. и^ нњсть въ словесњхъ твоиX н^и е^ді'но хђленїе”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Οζίας· πάντα, ὅσα εἶπας, ἀγαθῇ καρδίᾳ ἐλάλησας, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τοῖς λόγοις σου·
29
29
ὅτι οὐκ ἐν τῇ σήμερον ἡ σοφία σου πρόδηλός ἐστιν, ἀλλὰ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἡμερῶν σου ἔγνω πᾶς ὁ λαὸς τὴν σύνεσίν σου, καθότι ἀγαθόν ἐστι τὸ πλάσμα τῆς καρδίας σου.
30
30
ἀλλ᾿ ὁ λαὸς ἐδίψησε σφόδρα καὶ ἠνάγκασαν ποιῆσαι ἡμᾶς καθὰ ἐλαλήσαμεν αὐτοῖς καὶ ἐπαγαγεῖν ὅρκον ἐφ᾿ ἡμᾶς, ὃν οὐ παραβησόμεθα.
31
31
Нн~њ б^о моли ꙁа насъ, ја%ко жена` ст~а е^си, и^ бл~гочестива.
καὶ νῦν δεήθητι περὶ ἡμῶν, ὅτι γυνὴ εὐσεβὴς εἶ, καὶ ἀποστελεῖ Κύριος τὸν ὑετὸν εἰς πλήρωσιν τῶν λάκκων ἡμῶν, καὶ οὐκ ἐκλείψωμεν ἔτι.
32
32
и^ рече и^мъ і^ю^ди'џъ, вњсᲄе б^о ја%ко эT б~а сђть ја%же рекоX” Та'коже і^ и^скђси'те, эT' бг~а л^и сђть сїя, ја%же помы'слихъ сътвори'ти” И$ моли'теся да крњпокъ сътвори'тъ г~ь б~ъ совњтᲆ мо'и”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ᾿Ιουδίθ· ἀκούσατέ μου, καὶ ποιήσω πρᾶγμα, ὃ ἀφίξεται εἰς γενεὰς γενεῶν υἱοῖς τοῦ γένους ἡμῶν.
33
33
Ста'ните в^ы ё^ забра'ла но'щи сея, и^ а'ꙁъ и^ꙁыдђ съ а'брою мое'ю. и^ моли'теся, да ја%ко рекли е^сте, въ дн~и пять да посњтиT г~ь лю'ди своа і^и^л~я”
ὑμεῖς στήσεσθε ἐπὶ τῆς πύλης τὴν νύκτα ταύτην, καὶ ἐξελεύσομαι ἐγὼ μετὰ τῆς ἅβρας μου, καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις, μεθ᾿ ἃς εἴπατε παραδώσειν τὴν πόλιν τοῖς ἐχθροῖς ἡμῶν, ἐπισκέψεται Κύριος τὸν ᾿Ισραὴλ ἐν χειρί μου·
34
34
Вы' же не хо'щђ да пои%щете дња'нїе мое. и^ доколњ не эTвњща'ю ва'мъ ничт^о и%но, сътвори'те то'кмо мл~твђ за' мя кᲆ г~ђ б~ђ на'шемђ”
ὑμεῖς δὲ οὐκ ἐξερευνήσετε τὴν πρᾶξίν μου, οὐ γὰρ ἐρῶ ὑμῖν, ἕως τοῦ τελεσθῆναι ἃ ἐγὼ ποιῶ.
35
35
И$ рече к не'и ѓ^сїя нача'лниk і^ё^де'и. и^ди` въ ми'ре, и^ г~ь бђдетъ с тобо'ю, въ эTм#щенїе вра'гомъ на'шимъ,
καὶ εἶπεν ᾿Οζίας καὶ οἱ ἄρχοντες πρὸς αὐτήν· πορεύου εἰς εἰρήνην, καὶ Κύριος ὁ Θεὸς ἔμπροσθέν σου εἰς ἐκδίκησιν τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν.
36
36
и^ ѓ^браща'ющися эTи^до'ша эT не'я”
καὶ ἀποστρέψαντες ἐκ τῆς σκηνῆς ἐπορεύθησαν ἐπὶ τὰς διατάξεις αὐτῶν.
Глvа, џ~”
Κεφάλαιο 9
1
1
Отше'д#шимъ же и^мъ тогда` вни'де і^ю^ди'џъ въ мл~твениk свои. и^ ѓ^блече'ся въ вре'тище посы'па пе'пелъ на главђ` свою. и^ паде` ни'ць преD гм~ъ въпїяше рекђщи.
ΙΟΥΔΙΘ δὲ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον καὶ ἐπέθετο σποδὸν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ ἐγύμνωσεν ὃν ἐνεδιδύσκετο σάκκον, καὶ ἦν ἄρτι προσφερόμενον ἐν ῾Ιερουσαλὴμ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ τὸ θυμίαμα τῆς ἑσπέρας ἐκείνης, καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ ᾿Ιουδὶθ πρὸς Κύριον καὶ εἶπε·
2
2
г~и бж~е эTц~а моеh симеѓ'на и^же да'лъ е^си е^мђ ме'чь, въ ѓ^тᲆм#ще'нїе и^ноплеме'нникомъ, и^же расᲄлители бы'ша въ ск#ве'рности свое'и. и^ ѓ^бнажи'ша пло'ть дв~ы въ стђдъ.
Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου Συμεών, ᾧ ἔδωκας ἐν χειρὶ ρομφαίαν εἰς ἐκδίκησιν ἀλλογενῶν, οἳ ἔλυσαν μήτραν παρθένου εἰς μίασμα καὶ ἐγύμνωσαν μηρὸν εἰς αἰσχύνην καὶ ἐβεβήλωσαν μήτραν εἰς ὄνειδος· εἶπας γάρ, οὐχ οὕτως ἔσται· καὶ ἐποίησαν
3
3
ἀνθ᾿ ὧν ἔδωκας ἄρχοντας αὐτῶν εἰς φόνον καὶ τὴν στρωμνὴν αὐτῶν, ἣ ᾐδέσατο τὴν ἀπάτην αὐτῶν, εἰς αἷμα, καὶ ἐπάταξας δούλους ἐπὶ δυνάσταις καὶ δυνάστας ἐπὶ θρόνους αὐτῶν.
4
4
и^ да'лъ е^си же'ны иX въ плњне'нїе. и^ дще'ри и^хъ в пои^ма'нїе. и^ весь плњнъ на раꙁделе'нїе рабо'мъ твоиM и^же ревнова'ли ре'вность твою. помози' ми молю' тя г~и бж~е мои мнᲇ вдови'цњ.
καὶ ἔδωκας γυναῖκας αὐτῶν εἰς προνομὴν καὶ θυγατέρας εἰς αἰχμαλωσίαν καὶ πάντα τὰ σκῦλα εἰς διαίρεσιν υἱῶν ἠγαπημένων ὑπὸ σοῦ, οἳ καὶ ἐζήλωσαν τὸν ζῆλόν σου καὶ ἐβδελύξαντο μίασμα αἵματος αὐτῶν καὶ ἐπεκαλέσαντό σε εἰς βοηθόν. ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς ὁ ἐμός, καὶ εἰσάκουσον ἐμοῦ τῆς χήρας·
5
5
ты' бо сътвори'лъ е^си преQняя. і^ и'на потњхъ помы'слилᲆ е^си
σὺ γὰρ ἐποίησας τὰ πρότερα ἐκείνων καὶ ἐκεῖνα καὶ τὰ μετέπειτα καὶ τὰ νῦν καὶ τὰ ἐπερχόμενα διενοήθης, καὶ ἐγενήθησαν ἃ ἐνενοήθης,
6
6
и^ бы'сть сїе е^же реклъ е^си” Вси` б^о пђтїе твои` ё^гото'вани сђть, и^ твои` сђдбы` въ твое^мъ провњдњнїи поста'вилъ е^си.
καὶ παρέστησαν ἃ ἐβουλεύσω καὶ εἶπαν· ἰδοὺ πάρεσμεν· πᾶσαι γὰρ αἱ ὁδοί σου ἕτοιμοι, καὶ ἡ κρίσις σου ἐν προγνώσει·
7
7
ё'зри на станы` а^сљ=рїискїя нн~њ” ЈА/коже нњкогда при'зрњлъ е^си на плъки е^гљ=пет#скїя е^гда` ꙁа рабы` твои'ми ѓ^рђжнїи теча'хђ. надњю'щися в колесњхъ и^ въ ко'нницњхъ свои^хъ, и^ въ множесᲄвњ брани'телеи. н^о при'зрњлъ е^си на во'я и^хъ. и^ тмы` ё^медли'ша иX, и^ потопи` и^хъ бе'з#дна, и^ во'ды покры'ша и^хъ” Тако да бђдђтъ и^ тїи г~и бж~е. и^же надњ'ются на мно'жество свое`, и^ в колесњхъ свои^хъ. и^ во вса'дницњхъ и^ въ стрњла'хъ своиX и^ в сђлицахъ сла'вятся” И$ невњ'дяT ја%коты` е^си г~ь б~ъ нашъ, и^же сокрђши'ши бра'ни эT нача'ла,
ἰδοὺ γὰρ ᾿Ασσύριοι ἐπληθύνθησαν ἐν δυνάμει αὐτῶν, ὑψώθησαν ἐφ᾿ ἵππῳ καὶ ἀναβάτῃ ἐγαυρίασαν ἐν βραχίονι πεζῶν, ἤλπισαν ἐν ἀσπίδι καὶ ἐν γαισῷ καὶ τόξῳ καὶ σφενδόνῃ καὶ οὐκ ἔγνωσαν ὅτι σὺ εἶ Κύριος συντρίβων πολέμους.
8
8
и^ г~ь ё^бо и%мя е^сть тебњ” Възъдви'гни мы'ш#цђ твою` ја^ко эT нача'ла, и^ съкрђши си'лђ и^хъ в си'лњ твое'и” да паде'тъ крњпость и^хъ въ гнњвњ твое^мъ. и^же ѓ^бњща'ются ѓ^скверᲆни'ти ст~ая твоя. и^ погђби'ти завњтъ и%мени твое^го, и^ эTја%ти мечем# свои^мъ ро'гъ прsтла твое^го.
Κύριος ὄνομά σοι· σὺ ράξον αὐτῶν τὴν ἰσχὺν ἐν δυνάμει σου καὶ κάταξον τὸ κράτος αὐτῶν ἐν τῷ θυμῷ σου· ἐβουλεύσαντο γὰρ βεβηλῶσαι τὰ ἅγιά σου, μιᾶναι τὸ σκήνωμα τῆς καταπαύσεως τοῦ ὀνόματος τῆς δόξης σου καὶ καταβαλεῖν σιδήρῳ κέρας θυσιαστηρίου σου.
9
9
сътвори` г~и да мечемъ и%стовымъ е^го, горды'ня эTсњче'тся,
βλέψον εἰς ὑπερηφανίαν αὐτῶν, ἀπόστειλον τὴν ὀργήν σου εἰς κεφαλὰς αὐτῶν, δὸς ἐν χειρί μου τῆς χήρας ὃ διενοήθην κράτος.
10
10
и^ да ё^ло'вится ѓ^чи'ма свои'ма на' мя. и^ да ё^ја^зви'ши е^го лњ'пыми гл~ъми ё'сᲄъ мои^хъ. да'и же м^и въ срDци дръзнове'нїе, да ё^ничижђ` того си'лђ, и^ ѓ^бращђ` е^го. Бђдетъ б^о сїе въ па'мять и%мени твое^мђ, е^гда рђка же'ньска ё^бїетъ е^го.
πάταξον δοῦλον ἐκ χειλέων ἀπάτης μου ἐπ᾿ ἄρχοντι καὶ ἄρχοντα ἐπὶ θεράποντι αὐτοῦ, θραῦσον αὐτῶν τὸ ἀνάστημα ἐν χειρὶ θηλείας·
11
11
нњсть б^о въ мно'жествњ си'ла твоя г~и, ни в ко'нехъ си'лныхъ во'ля твоя, ниy го'рдїи эT нача'ла ё^годи'ша тебњ. н^о смире'ннїи и^ кротцїи всегда` тебᲇ ё^годи'ша
οὐ γὰρ ἐν πλήθει τὸ κράτος σου, οὐδὲ ἡ δυναστεία σου ἐν ἰσχύουσιν, ἀλλὰ ταπεινῶν εἶ Θεός, ἐλαττόνων εἶ βοηθός, ἀντιλήπτωρ ἀσθενούντων, ἀπεγνωσμένων σκεπαστής, ἀπηλπισμένων σωτήρ.
12
12
моле'нїеM” Бж~е нб~семъ и^ творче во'дъ. и^ г~и всего сътворе'нїя. ё^слы'ши м^я бњднђю моля'щђся, и^ твое'я си'лныя млsти ча'ющи.
ναὶ ναὶ ὁ Θεὸς τοῦ πατρός μου καὶ Θεὸς κληρονομίας ᾿Ισραήλ, δέσποτα τῶν οὐρανῶν καὶ τῆς γῆς, κτίστα τῶν ὑδάτων, βασιλεῦ πάσης κτίσεώς σου, σὺ εἰσάκουσον τῆς δεήσεώς μου
13
13
въспомяни` г~и на завњтᲆ твои. и^ да'и слово въ ё^ста` моя`, и^ въ срDци мое^мъ совњтъ ё^крњпи`, да до'мъ твои въ ст~ыни пребываеT.
καὶ δὸς λόγον μου καὶ ἀπάτην εἰς τραῦμα καὶ μώλωπα αὐτῶν, οἳ κατὰ τῆς διαθήκης σου καὶ οἴκου ἡγιασμένου σου καὶ κορυφῆς Σιὼν καὶ οἴκου κατασχέσεως υἱῶν σου ἐβουλεύσαντο σκληρά.
14
14
и^ вс^и ја^ꙁы'цы поꙁна'ютъ ја%коты` е^си б~ъ е^ді'нъ, и^ нњсть и%наго развњ тебе”
καὶ ποίησον ἐπὶ πᾶν τὸ ἔθνος σου, καὶ πάσης φυλῆς ἐπίγνωσιν τοῦ εἰδῆσαι ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς πάσης δυνάμεως καὶ κράτους, καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος ὑπερασπίζων τοῦ γένους ᾿Ισραήλ, εἰ μὴ σύ.
Глvа, і~”
Κεφάλαιο 10
1
1
Бы'сть же е^гда преста` въпи'ти къ г~ђ.
ΚΑΙ ἐγένετο ὡς ἐπαύσατο βοῶσα πρὸς τὸν Θεὸν ᾿Ισραὴλ καὶ συνετέλεσε πάντα τὰ ρήματα ταῦτα,
2
2
въста` эT мњста на не'м#же лежа` просте'р#та къ г~ђ б~ђ възва' же а%брђ свою. и^сходящи въ до'мъ свои
καὶ ἀνέστη ἀπὸ τῆς πτώσεως καὶ ἐκάλεσε τὴν ἅβραν αὐτῆς καὶ κατέβη εἰς τὸν οἶκον, ἐν ᾧ διέτριβεν ἐν αὐτῷ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν σαββάτων καὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῆς·
3
3
и^ совлече с# себе вре'тище и^ ѓ^де'ждђ вдовства свое^го и^ ё^мы` тњло свое. и^ пома'зася мастьми и^ ми'ромъ бл~говоннымъ, и^ распростре вла'сы главы` свое'я. и^ наста'ви ми'трђ на главђ` свою. и^ ѓ^блечеся ѓ^дња'нїеM бл~гостыня свое'я,
καὶ περιείλατο τὸν σάκκον, ὃν ἐνεδεδύκει, καὶ ἐξεδύσατο τὰ ἱμάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς καὶ περιεκλύσατο τὸ σῶμα ὕδατι καὶ ἐχρίσατο μύρῳ παχεῖ καὶ διέταξε τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς αὐτῆς καὶ ἐπέθετο μίτραν ἐπ᾿ αὐτῆς καὶ ἐνεδύσατο τὰ ἱμάτια τῆς εὐφροσύνης αὐτῆς, ἐν οἷς ἐστολίζετο ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ζωῆς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Μανασσῆ,
4
4
и^ на но'ѕњ свои` плесници прїа и^ нараMницђ швенђ цвњтїеM и^ ё^серяꙁи и^ перьстени и^ всњми красоᲄами свои'ми ё^краси'ся е'йже и^ г~ь даде красотђ. и^ ја%ко вс^я сїя сложенїя не эT похо'ти блDђства, н^о эT преподо'бїя” И$ сего ради г~ь съпоспњшествова красотњ ея`. да не то'щною красото'ю всњмъ ѓ^чесемъ ја^ви'тся.
καὶ ἔλαβε σανδάλια εἰς τοὺς πόδας αὐτῆς καὶ περιέθετο τοὺς χλιδῶνας καὶ τὰ ψέλλια καὶ τοὺς δακτυλίους καὶ τὰ ἐνώτια καὶ πάντα τὸν κόσμον αὐτῆς καὶ ἐκαλλωπίσατο σφόδρα εἰς ἀπάτησιν ὀφθαλμῶν ἀνδρῶν, ὅσοι ἂν ἴδωσιν αὐτήν.
5
5
и^ въꙁложи на а'брђ ѓ^трокови'цђ свою, лагвицђ вина' и^ сосђдъ і^е^ле'я, и^ крђпъ, и^ смокви и^ хлъбъ и^ сы'ръ,
καὶ ἔδωκε τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς ἀσκοπυτίνην οἴνου καὶ καψάκην ἐλαίου καὶ πήραν ἐπλήρωσεν ἀλφίτων καὶ παλάθης καὶ ἄρτων καθαρῶν καὶ περιεδίπλωσε πάντα τὰ ἀγγεῖα αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν ἐπ᾿ αὐτῇ.
6
6
і^ и^доста. е^гда же прїидо'сᲄа къ вра'томъ гра'да, и^ ѓ^брњте ждђща і^ѓ^сїю, и^ преꙁви'теры граDски.
καὶ ἐξήλθοσαν ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως Βαιτυλούα καὶ εὕροσαν ἐφεστῶτας ἐπ᾿ αὐτῆς ᾿Οζίαν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως Χαβρὶν καὶ Χαρμίν.
7
7
ви'дњвше ю& ё^жасошася дивя'щеся ѕњло красотњ ея`. ѓ^баче ничтоy въпроси'ша ю&,
ὡς δὲ εἶδον αὐτὴν καὶ ἦν ἠλλοιωμένον τὸ πρόσωπον αὐτῆς καὶ τὴν στολὴν μεταβεβληκυῖαν αὐτῆς, καὶ ἐθαύμασαν ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτῆς ἐπὶ πολὺ σφόδρα καὶ εἶπαν αὐτῇ·
8
8
н^о пђсти'ша ю& проити рекђщи. б~ъ эTц~ъ на'шихъ да дасть тебњ блгDть. и^ весь совњтъ срDца твое^го, свое'ю си'лою да ё^крᲇпиT и^ да славиTся ѓ^ тебњ і^ерsли'мъ, и^ да бђ'детъ и^мя твое в# числњ прпDбныX и^ пра'веDныхъ” И$ реко'ша вс^и сђщїи` т^ђ е^ді'ногла'сно. бђ'ди т^о бђ'ди.
ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν δῴη σε εἰς χάριν καὶ τελειώσαι τὰ ἐπιτηδεύματά σου εἰς γαυρίαμα υἱῶν ᾿Ισραὴλ καὶ ὕψωμα ῾Ιερουσαλήμ. καὶ προσεκύνησε τῷ Θεῷ
9
9
καὶ εἶπε πρὸς αὐτούς· ἐπιτάξατε ἀνοῖξαί μοι τὴν πύλην τῆς πόλεως, καὶ ἐξελεύσομαι εἰς τελείωσιν τῶν λόγων, ὧν ἐλαλήσατε μετ᾿ ἐμοῦ· καὶ συνέταξαν τοῖς νεανίσκοις ἀνοῖξαι αὐτῇ καθότι ἐλάλησε.
10
10
і^ю^ди'џъ же моля'щися г~ђ б~ђ прои^де сквоѕњ вра'та и^ а'бра ея`”
καὶ ἐποίησαν οὕτως. καὶ ἐξῆλθεν ᾿Ιουδίθ, αὐτὴ καὶ ἡ παιδίσκη αὐτῆς μετ᾿ αὐτῆς· ἀπεσκόπευον δὲ αὐτὴν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἕως οὗ κατέβη τὸ ὄρος, ἕως διῆλθε τὸν αὐλῶνα καὶ οὐκέτι ἐθεώρουν αὐτήν.
11
11
Бы'сть же е^гда` схожда'ше съ горы`, слн~цђ въсходя'щђ и^ срњтоша ю& стра'жи а^сљ=рїистїи.
καὶ ἐπορεύοντο ἐν τῷ αὐλῶνι εἰς εὐθεῖαν, καὶ συνήντησεν αὐτῇ προφυλακὴ τῶν ᾿Ασσυρίων.
12
12
и^ ја%ша ю& рекђщи, эTкђ'дђ грядеши и^ ка'мо и^де'ши. ѓ^на' же эTвᲇща дщ^и е^смь е^врњ'иска. сего ради и^ꙁбњгохъ эT лица` иX, ја%ко бђ'дђщая проразђмњхъ ја%ко дадђтся ваM въ плњненїе” Того ра'ди и^же ё^ничижи'ша ваs, не восхотњша б^о предаᲄися ва'мъ. дабы ѓ^брњли млsть преD ѓ^чи'ма ва'шима,
καὶ συνέλαβον αὐτὴν καὶ ἐπηρώτησαν· τίνων εἶ καὶ πόθεν ἔρχῃ καὶ ποῦ πορεύῃ; καὶ εἶπε· θυγάτηρ εἰμὶ τῶν ῾Εβραίων καὶ ἀποδιδράσκω ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι μέλλουσι δίδοσθαι ὑμῖν εἰς κατάβρωμα·
13
13
и^ мышляX в но'щь сїю сама` въ себњ рекђщи” И$дђ` къ лицђ` кня'зя ѓ^лофе'рна да скажђ е^мђ таиная и^хъ. и^ покажђ е^мђ и%мже прих'одомъ мо'жетъ ѓ^бъја%ти и^хᲆ. та'ко да не поги'бнеT н^и е^ді'нъ эT во'и е^го”
κἀγὼ ἔρχομαι εἰς τὸ πρόσωπον ᾿Ολοφέρνου ἀρχιστρατήγου δυνάμεως ὑμῶν τοῦ ἀναγγεῖλαι ρήματα ἀληθείας καὶ δείξω πρὸ προσώπου αὐτοῦ ὁδόν, καθ᾿ ἣν πορεύσεται καὶ κυριεύσει πάσης τῆς ὀρεινῆς, καὶ οὐ διαφωνήσει τῶν ἀνδρῶν αὐτοῦ σάρξ μία οὐδὲ πνεῦμα ζωῆς.
14
14
И$ е^гда` ё^слы'шахђ словеса` сїа смотряхђ лица` ея`, и^ б^њ ѓ^чи'ма иX ди'вно. и^ чюдя'хђся красотњ ея` ѕњло. и^ реко'ша к не'и,
ὡς δὲ ἤκουσαν οἱ ἄνδρες τὰ ρήματα αὐτῆς καὶ κατενόησαν τὸ πρόσωπον αὐτῆς —καὶ ἦν ἐναντίον αὐτῶν θαυμάσιον τῷ κάλλει σφόδρα— καὶ εἶπαν πρὸς αὐτήν·
15
15
съхрани'ла е^си живо'тъ свои сего ради ја^ко си'цевъ ѓ^брњла е^си совњтъ, да и%деши къ господи'нђ на'шемђ”
σέσωκας τὴν ψυχήν σου σπεύσασα καταβῆναι εἰς πρόσωπον τοῦ κυρίου ἡμῶν· καὶ νῦν πρόσελθε ἐπὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, καὶ ἀφ᾿ ἡμῶν προπέμψουσί σε, ἕως παραδώσουσί σε εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ·
16
16
И$ сїя вњждь ја^ко е^гда` преDста'неши преD ни'мᲆ бл~готебњ бђ'детъ, и^ бђ'деши любезнᲇиши въ срDцы е^го”
ἐὰν δὲ στῇς ἐναντίον αὐτοῦ, μὴ φοβηθῇς τῇ καρδίᾳ σου, ἀλλὰ ἀνάγγειλον κατὰ τὰ ρήματά σου, καὶ εὖ σε ποιήσει.
17
17
Ведо'ша же ея` къ станђ ѓ^лоферновђ.
καὶ ἐπέλεξαν ἐξ αὐτῶν ἄνδρας ἑκατὸν καὶ παρέζευξαν αὐτῇ καὶ τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς, καὶ ἤγαγον αὐτὰς ἐπὶ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου.
18
18
и^ е^гда` вни'де преD лице е^го, а%бїе ё^ја^ꙁви'ся ѓ^лофернъ видњнїем#”
καὶ ἐγένετο συνδρομὴ πάσῃ τῇ παρεμβολῇ, διεβοήθη γὰρ εἰς τὰ σκηνώματα ἡ παρουσία αὐτῆς· καὶ ἐλθόντες ἐκύκλουν αὐτὴν ὡς εἱστήκει ἔξω τῆς σκηνῆς ᾿Ολοφέρνου, ἕως προσήγγειλαν αὐτῷ περὶ αὐτῆς.
19
19
Реко'ша же к не'мђ ѓ%троцы е^го, кт^о ё^ничижиT лю'ди е^врњ'иски и^же та'ки кра'сны же'ны и^мњ'ютъ. да ка'ко не воꙁмо'жемъ ѓ^полча'тися проти'вђ иX”
καὶ ἐθαύμαζον ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτῆς καὶ ἐθαύμαζον τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ ἀπ᾿ αὐτῆς, καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· τίς καταφρονήσει τοῦ λαοῦ τούτου, ὃς ἔχει ἐν ἑαυτῷ γυναῖκας τοιαύτας; ὅτι οὐ καλόν ἐστιν ὑπολείπεσθαι ἐξ αὐτῶν ἄνδρα ἕνα, οἳ ἀφεθέντες δυνήσονται κατασοφίσασθαι πᾶσαν τὴν γῆν.
20
20
καὶ ἐξῆλθον οἱ παρακαθεύδοντες ᾿Ολοφέρνῃ καὶ πάντες οἱ θεράποντες αὐτοῦ καὶ εἰσήγαγον αὐτὴν εἰς τὴν σκηνήν.
21
21
Ви'дящиy і^ю^диg ѓ^лофе'рна сњдя'щи поD ꙁавњсою и^же бы'сть эT перфи'ры и^ ꙁла'та і^ и^ꙁмAрагда и^ ка'менїемъ драгимъ сплетена.
καὶ ἦν ᾿Ολοφέρνης ἀναπαυόμενος ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ ἐν τῷ κωνωπείῳ, ὃ ἦν ἐκ πορφύρας καὶ χρυσίου καὶ σμαράγδου καὶ λίθων πολυτελῶν καθυφασμένων.
22
22
καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ περὶ αὐτῆς, καὶ ἐξῆλθεν εἰς τὸ προσκήνιον, καὶ λαμπάδες ἀργυραῖ προάγουσαι αὐτοῦ.
23
23
и въꙁрњвше въ лице е^го и^ поклони'ся е^мђ паDши на' ꙁемлю. и^ въꙁдвиго'ша ю& раби` ѓ^лоферновы по повелњнїю господи'на свое^го”
ὡς δὲ ἦλθε κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ᾿Ιουδὶθ καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, ἐθαύμασαν πάντες ἐπὶ τῷ κάλλει τοῦ προσώπου αὐτῆς· καὶ πεσοῦσα ἐπὶ πρόσωπον προσεκύνησεν αὐτῷ, καὶ ἤγειραν αὐτὴν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ.
Глаv, а~і”
Κεφάλαιο 11
1
1
Тогда` ѓ^лофернъ рече ко і^ю^ди'џњ, ра'достна бђ'ди дш~ею и^ не ё^жасаися въ срDци твоеM ја%ко а%ꙁъ никогда'же поби'хᲆ мђ'жа и^же хотя'ше слђжи'ти навходоносо'рђ цр~ю”
ΚΑΙ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· θάρσησον, γύναι, μὴ φοβηθῇς τῇ καρδίᾳ σου, ὅτι ἐγὼ οὐκ ἐκάκωσα ἄνθρωπον, ὅστις ᾑρέτικε δουλεύειν βασιλεῖ Ναβουχοδονόσορ πάσης τῆς γῆς.
2
2
А/ще не бы` лю'дїе твои` ё^ничи'жиша мене`, не въꙁдви'гнђлъ б^ы копїя мое'го на ни'хъ”
καὶ νῦν ὁ λαός σου ὁ κατοικῶν τὴν ὀρεινήν, εἰ μὴ ἐφαύλισάν με, οὐκ ἂν ᾖρα τὸ δόρυ μου ἐπ᾿ αὐτούς, ἀλλ᾿ αὐτοὶ ἑαυτοῖς ἐποίησαν ταῦτα.
3
3
Нн~њ же рци м^и кое'я ра'ди вины эTи'де эT ни'хъ, и^ ё^годнотебњ да прїидеши к на'мъ”
καὶ νῦν λέγε μοι τίνος ἕνεκεν ἀπέδρας ἀπ᾿ αὐτῶν καὶ ἦλθες πρὸς ἡμᾶς; ἥκεις γὰρ εἰς σωτηρίαν· θάρσει, ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ ζήσῃ καὶ εἰς τὸ λοιπόν·
4
4
οὐ γάρ ἐστιν ὃς ἀδικήσει σε, ἀλλ᾿ εὖ σε ποιήσει καθὰ γίνεται τοῖς δούλοις τοῦ κυρίου μου βασιλέως Ναβουχοδονόσορ.
5
5
И$ реq е^мђ і^ю^диg прїими словеса` рабы'ня твое'я господи'не мо'и.
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Ιουδίθ· δέξαι τὰ ρήματα τῆς δούλης σου, καὶ λαλησάτω ἡ παιδίσκη σου κατὰ πρόσωπόν σου, καὶ οὐκ ἀναγγελῶ ψεῦδος τῷ κυρίῳ μου ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ.
6
6
ја%ко а^ще сътвори'ши по словесеM рабы'ня твое'я, и^ г~ь б~ъ сътвориT съвръше'нно дњло с тобо'ю.
καὶ ἐὰν κατακολουθήσῃς τοῖς λόγοις τῆς παιδίσκης σου, τελείως πρᾶγμα ποιήσει μετὰ σοῦ ὁ Θεός, καὶ οὐκ ἀποπεσεῖται ὁ κύριός μου τῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτοῦ·
7
7
жи'въ е^сть вои^стин#нђ навходоносор# цр~ь ꙁе'мъскїи, и^ живеT си'ла е^го и^же е^сть въ тебњ къ эTм#щенїю всњмъ лю'демъ лђка'вымъ” ЈА/ко не тоkмо чл~ци послђжа'тъ е^мђ тебе ради. н^о и^ ѕвњрїе польстїи послђшаюT е^го”
ζῇ γὰρ βασιλεὺς Ναβουχοδονόσορ πάσης τῆς γῆς καὶ ζῇ τὸ κράτος αὐτοῦ, ὃς ἀπέστειλέ σε εἰς κατόρθωσιν πάσης ψυχῆς, ὅτι οὐ μόνον ἄνθρωποι διὰ σὲ δουλεύουσιν αὐτῷ, ἀλλὰ καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ διὰ τῆς ἰσχύος σου ζήσονται ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ καὶ πάντα τὸν οἶκον αὐτοῦ·
8
8
Възвњсти б^о ся мђ'дрость твоа всMњ јаꙁы'комъ, и^ просла'вися въ все'и вселеннњи ја%коты е^ді'нъ бл~гъ и^ си'ленᲆ въ всемъ црsтвњ е^го, и^ наказа'нїе твое всњмъ вла'стемъ проповњдаеTся,
ἠκούσαμεν γὰρ τὴν σοφίαν σου καὶ τὰ πανουργεύματα τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἀνηγγέλη πάσῃ τῇ γῇ ὅτι σὺ μόνος ἀγαθὸς ἐν πάσῃ βασιλείᾳ καὶ δυνατὸς ἐν ἐπιστήμῃ καὶ θαυμαστὸς ἐν στρατεύμασι πολέμου.
9
9
и^ не пота'ится чт^о гл~алъ е^сть а^хїѓ'рђ, ни'же т^о вњсться чт^о е^мђ повелњлъ е^си сътвори'ти.
καὶ νῦν ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησεν ᾿Αχιὼρ ἐν τῇ συνεδρίᾳ σου, ἠκούσαμεν τὰ ρήματα αὐτοῦ, ὅτι περιεποιήσαντο αὐτὸν οἱ ἄνδρες Βαιτυλούα, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτοῖς πάντα, ὅσα ἐξελάλησε παρὰ σοί.
10
10
вњсᲄь б^о г~ь б~ъ на'шъ и^же прогнњва'хомъ и& въ грњсњхъ на'шихъ, и^же гл~аше прoрки свои^ми к лю'демъ, да' предасᲄь и^хъ в рђки врагомъ за грњхи и^хъ”
διό, δέσποτα κύριε, μὴ παρέλθῃς τὸν λόγον αὐτοῦ, ἀλλὰ κατάθου αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου, ὅτι ἀληθής ἐστιν· οὐ γὰρ ἐκδικᾶται τὸ γένος ἡμῶν, οὐ κατισχύει ρομφαία ἐπ᾿ αὐτούς, ἐὰν μὴ ἁμάρτωσιν εἰς τὸν Θεὸν αὐτῶν.
11
11
и^ ја%ко зна'ютъ сн~ове і^и^л~еви и^же прогнњва'ша г~а б~а свое^го” Сего ради стра'хъ твои на ни'хъ е^сть,
καὶ νῦν, ἵνα μὴ γένηται ὁ κύριός μου ἔκβολος καὶ ἄπρακτος καὶ ἐπιπεσεῖται θάνατος ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ κατελάβετο αὐτοὺς ἁμάρτημα, ἐν ᾧ παροργιοῦσι τὸν Θεὸν αὐτῶν, ὁπηνίκα ἂν ποιήσωσιν ἀτοπίαν·
12
12
и^ наипа'че паки гла'дъ тръпя'тъ, и^ за ѓ^скђденїе же воDныа, ради жа'жды съ ме'рътвыми съчета'ютъся” Па'ки и^ сїя совњтђ'ютъ да ё^бїютᲆ ско'ты своя, и^ пїютъ кро'вь и^хъ,
ἐπεὶ γὰρ ἐξέλιπεν αὐτοὺς τὰ βρώματα καὶ ἐσπανίσθη πᾶν ὕδωρ, ἐβουλεύσαντο ἐπιβαλεῖν τοῖς κτήνεσιν αὐτῶν καὶ πάντα, ὅσα διεστείλατο αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἐν τοῖς νόμοις αὐτοῦ μὴ φαγεῖν, διέγνωσαν δαπανῆσαι.
13
13
и^ ст~ая г~а б~а свое^го и^же заповњ'да не ѓ^сяꙁа'ти, пшени'цы вина` і^ еле'я и^ сїя помы'слиша воꙁда'ти, и^ хотяT раꙁдая'ти въ снњдь, и^хже ни рђками бы ся и^мњли ѓ^сяꙁа'ти”
καὶ τὰς ἀπαρχὰς τοῦ σίτου καὶ τὰς δεκάτας τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ἐλαίου, ἃ διεφύλαξαν ἁγιάσαντες τοῖς ἱερεῦσι τοῖς παρεστηκόσιν ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἀπέναντι τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, κεκρίκασιν ἐξαναλῶσαι, ὧν οὐδὲ ταῖς χερσὶν καθῆκεν ἅψασθαι οὐδένα τῶν ἐκ τοῦ λαοῦ.
14
14
καὶ ἀπεστάλκασιν εἰς ῾Ιερουσαλήμ, ὅτι καὶ οἱ ἐκεῖ κατοικοῦντες ἐποίησαν ταῦτα, τοὺς μετακομίσαντας αὐτοῖς τὴν ἄφεσιν παρὰ τῆς γερουσίας.
15
15
Сего ради ја%ко сїя творитъ, и%стин#но е^сть да в# погђбле'нїе дадђтся.
καὶ ἔσται ὡς ἂν ἀναγγείλῃ αὐτοῖς καὶ ποιήσωσι, δοθήσονταί σοι εἰς ὄλεθρον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.
16
16
и^же а^зъ раба` твоя поꙁна'ющи и^ꙁбњго'х# эT нихъ, и^ посла' мя г~ь б~ъ сїя тебњ въꙁвњсти'ти”
ὅθεν ἐγὼ ἡ δούλη σου ἐπιγνοῦσα ταῦτα πάντα ἀπέδρων ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ ἐπέστειλέ με ὁ Θεὸς ποιῆσαι μετὰ σοῦ πράγματα, ἐφ᾿ οἷς ἐκστήσεται πᾶσα ἡ γῆ, ὅσοι ἐὰν ἀκούσωσιν αὐτά.
17
17
А/ꙁъ б^о раба` твоа молю'ся г~ђ б~ђ и^ нн~њ сђще прDе тобо'ю, да и^зы'идетъ раба` твоя и^ помо'лиTся г~ђ б~ђ, и^ рече` мн^њ. е^гда` въꙁда'сть и^мъ ꙁа грњхи` и^хъ,
ὅτι ἡ δούλη σου θεοσεβής ἐστι καὶ θεραπεύουσα νυκτὸς καὶ ἡμέρας τὸν Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ· καὶ νῦν μενῶ παρὰ σοί, κύριέ μου, καὶ ἐξελεύσεται ἡ δούλη σου κατὰ τὴν νύκτα εἰς τὴν φάραγγα καὶ προσεύξομαι πρὸς τὸν Θεόν, καὶ ἐρεῖ μοι πότε ἐποίησαν τὰ ἁμαρτήματα αὐτῶν.
18
18
и^ прише'дши възвњщђ` тебњ”
καὶ ἐλθοῦσα προσανοίσω σοι, καὶ ἐξελεύσῃ σὺν πάσῃ τῇ δυνάμει σου, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεταί σοι ἐξ αὐτῶν.
19
19
Тако да а'зᲆ приведђ` ᲄебе посредᲇ і^ерsли'ма, і^ и'маши вс^и лю'ди і^и^л~евы ја%ко ѓ%вцы, и^хже нњсть па'стыря. и^ не ла'етъ ни е^діn пе'съ противђ тебе, ја%ко сїя мн^њ речена сђть по провидњнїю бж~їю” И$ ја^ко раꙁгнњ'вася на нихъ г~ь б~ъ иX, сего ради по'слана е^смь въꙁвњсᲄи'ти тебњ”
καὶ ἄξω σε διὰ μέσου τῆς ᾿Ιουδαίας ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἀπέναντι ῾Ιερουσαλὴμ καὶ θήσω τὸν δίφρον σου ἐν μέσῳ αὐτῆς, καὶ ἄξεις αὐτοὺς ὡς πρόβατα, οἷς οὐκ ἔστι ποιμήν, καὶ οὐ γρύξει κύων τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ ἀπέναντί σου, ὅτι ταῦτα ἐλαλήθη μοι κατὰ πρόγνωσίν μου καὶ ἀπηγγέλη μοι, καὶ ἀπεστάλην ἀναγγεῖλαί σοι.
20
20
Оу^го'дны же вся` словеса` сїа предъ ѓ^лофе'рномъ и^ ѓ'троки е^го, и^ дивя'хђся премђдрости е^я` гл~ахђ дрђгъ къ' дрђгђ,
καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι αὐτῆς ἐναντίον ᾿Ολοφέρνου καὶ ἐναντίον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ ἐθαύμασαν ἐπὶ τῇ σοφίᾳ αὐτῆς καὶ εἶπαν·
21
21
нњсть та'ка жена` на ꙁемли` на смотрњнїе, и^ въ красоᲄђ и^ в чю'в#ство словесе'мъ”
οὐκ ἔστι τοιαύτη γυνὴ ἀπ᾿ ἄκρου ἕως ἄκρου τῆς γῆς καλῷ προσώπῳ καὶ συνέσει λόγων.
22
22
И$ рече к не'и ѓ^лофе'рнъ, бл~го сътвори б~ъ твои и^же посла` тебе прежде людїи, да даси` и^хъ в рђки на'ша”
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· εὖ ἐποίησεν ὁ Θεὸς ἀποστείλας σε ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ τοῦ γενηθῆναι ἐν χερσὶν ἡμῶν κράτος, ἐν δὲ τοῖς φαυλίσασι τὸν κύριόν μου ἀπώλειαν.
23
23
И$ ја%ко бл~га е^сть ѓ^бњща'нїя твоя, а^ще съᲄвори'тъ сїя мн^њ б~ъ твои, т^о бђдеT и^ б~ъ мои. и^ ты` в домђ` навходоносо'ровњ вели'ка бђдеши, і^ и'мя твое прославится по все'и земли`”
καὶ νῦν ἀστεία εἶ σὺ ἐν τῷ εἴδει σου καὶ ἀγαθὴ ἐν τοῖς λόγοις σου· ὅτι ἐὰν ποιήσῃς καθὰ ἐλάλησας, ὁ Θεός σου ἔσται μου Θεός, καὶ σὺ ἐν οἴκῳ βασιλέως Ναβουχοδονόσορ καθήσῃ καὶ ἔσῃ ὀνομαστὴ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν.
Глvа, в~і”
Κεφάλαιο 12
1
1
Тогда` повелњ` ѓ^лофе'рнъ ѓ%трокомъ свои^мъ, да въведђтъ і^ю^ди'џъ, въ сокро'вищная храни'лища” И$ повелњ` т^ђ пребы'ти е'и, и ё^ста'ви чт^о и^мњша да'ти ја%сти эT стола` е^го,
ΚΑΙ ἐκέλευσεν εἰσαγαγεῖν αὐτὴν οὗ ἐτίθετο τὰ ἀργυρώματα αὐτοῦ καὶ συνέταξε καταστρῶσαι αὐτῇ ἀπὸ τῶν ὀψοποιημάτων αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴνου αὐτοῦ πίνειν.
2
2
е^мђже эTвњща` і^ю^ди'џъ и^ рече, нн~њ не въꙁмогђ` ја%сти эT сих# е^же мн^њ повелишъ дая'ти, да не прїидетъ на' мя со'блаꙁнъ, эT сиX и^же принесо'хъ съ собо'ю да ја%мᲆ.
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδίθ· οὐ φάγομαι ἐξ αὐτῶν, ἵνα μὴ γένηται σκάνδαλον, ἀλλ᾿ ἐκ τῶν ἠκολουθηκότων μοι χορηγηθήσεται.
3
3
и^ реq е'и ѓ^лофе'рнъ а^ще ѓ^скђдњюT ᲄебњ сїа ја%же принесе'на сђть с тобою, чт^о сᲆᲄво'риM тебњ.
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· ἐὰν δὲ ἐκλίπῃ τὰ ὄντα μετὰ σοῦ, πόθεν ἐξοίσομέν σοι δοῦναι ὅμοια αὐτοῖς; οὐ γάρ ἐστι μεθ᾿ ἡμῶν ἐκ τοῦ ἔθνους σου.
4
4
и^ рече і^ю^ди'џъ жива` еs дш~а твоя господи'не мои, ја%ко не снњмъ вся` сїя раба` твоя`, до'ндеy сътвори'тъ г~ь б~ъ рђкою мое^ю сїя ја%же помы'слихъ”
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδὶθ πρὸς αὐτόν· ζῇ ἡ ψυχή σου, κύριέ μου, ὅτι οὐ δαπανήσει ἡ δούλη σου τὰ ὄντα μετ᾿ ἐμοῦ, ἕως ἂν ποιήσῃ Κύριος ἐν χειρί μου ἃ ἐβουλεύσατο.
5
5
И$ въведоша ея` ѓ%троцы е^го в# жили'ще и^же ꙁаповњ'да
καὶ ἠγάγοσαν αὐτὴν οἱ θεράποντες ᾿Ολοφέρνου εἰς τὴν σκηνήν, καὶ ὕπνωσε μέχρι μεσούσης τῆς νυκτός· καὶ ἀνέστη πρὸς τὴν ἑωθινὴν φυλακήν,
6
6
і^ и^спроси'ла е^гда вни'де, да дае'тся е'и свобода` в# нощи прежде свњтлости и^сходи'ти во'нъ на мл~твђ и^ помоли'тися г~ђ б~ђ”
καὶ ἀπέστειλε πρὸς ᾿Ολοφέρνην λέγουσα· ἐπιταξάτω δὴ ὁ κύριός μου ἐᾶσαι τὴν δούλην σου ἐπὶ προσευχὴν ἐξελθεῖν.
7
7
И$ заповњ'да ѓ^лофе'рнъ стра'жемъ свои^мъ, да ја%ко ё^го'дно бђдетъ е'и и^зы'идеT и^ вни'деT, помоли'тися г~ђ б~ђ свое^мђ потри дн~и” І$ и^схожDаше в но'щи въ ё^до'л# къ веџђлїи, и^ ё^мыва'шеся въ и^сᲄо'чницњ
καὶ προσέταξεν ᾿Ολοφέρνης τοῖς σωματοφύλαξι μὴ διακωλύειν αὐτήν. καὶ παρέμεινεν ἐν τῇ παρεμβολῇ ἡμέρας τρεῖς, καὶ ἐξεπορεύετο κατὰ νύκτα εἰς τὴν φάραγγα Βαιτυλούα καὶ ἐβαπτίζετο ἐν τῇ παρεμβολῇ ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος·
8
8
жи'вемъ” И$ ја%ко въсхожDаше моля'ше г~а б~а і^и^л~ева, да и^спра'виT пђть е^я` на и^збавле'нїе лю'демᲆ своиM.
καὶ ὡς ἀνέβη, ἐδέετο τοῦ Κυρίου Θεοῦ ᾿Ισραὴλ κατευθῦναι τὴν ὁδὸν αὐτῆς εἰς ἀνάστημα τῶν υἱῶν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ.
9
9
и^ входя'щи чи'ста пребыва'ше в# жили'щи, до'ндеже прїиметъ пи'щђ свою въ ве'черъ”
καὶ εἰσπορευομένη καθαρὰ παρέμενε τῇ σκηνῇ, μέχρις οὗ προσηνέγκατο τὴν τροφὴν αὐτῆς πρὸς ἑσπέραν.
10
10
И$ бы'сть въ четве'ртыи дн~ь, сътвори` ѓ^лофе'рнъ вече'рю рабо'мъ свои^мъ,
καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τετάρτῃ, ἐποίησεν ᾿Ολοφέρνης πότον τοῖς δούλοις αὐτοῦ μόνοις καὶ οὐκ ἐκάλεσεν εἰς τὴν χρῆσιν οὐδένα τῶν πρὸς ταῖς χρείαις.
11
11
и^ рече къ вага'вђ е^внђ'хђ свое^мђ, и^ди` и^ моли` е^вре'яныню, да во'лею и^ꙁво'литъ ѓ^бита'ти со мно'ю”
καὶ εἶπε Βαγώᾳ τῷ εὐνούχῳ, ὃς ἦν ἐφεστηκὼς ἐπὶ πάντων τῶν αὐτοῦ· πεῖσον δὴ πορευθεὶς τὴν γυναῖκα τὴν ῾Εβραίαν ἥ ἐστι παρὰ σοί, τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ἡμᾶς καὶ φαγεῖν καὶ πιεῖν μεθ᾿ ἡμῶν·
12
12
Поно'сно б^о е^сть преD а^сљ=рїаны, а^ще жена посмњ'етъ мђжа недњ'юща, и^ неѓ^сяза'на эT него и^зыидет#”
ἰδοὺ γὰρ αἰσχρὸν τῷ προσώπῳ ἡμῶν, εἰ γυναῖκα τοιαύτην παρήσομεν οὐχ ὁμιλήσαντες αὐτῇ, ὅτι ἐὰν ταύτην μὴ ἐπισπασώμεθα, καταγελάσεται ἡμῶν.
13
13
Тогда вни'де вага'въ къ і^ю^ди'џњ и^ рече, не ё^сра'мися блага'я ѓ^трокови'це вни'ти къ господи'нђ мое^мђ, да прїимеши честь преD лице'мъ е^го, и^ яси` с ни'мъ и^ пїеши вино` въ весе'лїи”
καὶ ἐξῆλθε Βαγώας ἀπὸ προσώπου ᾿Ολοφέρνου καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτὴν καὶ εἶπε· μὴ ὀκνησάτω δὴ ἡ παιδίσκη ἡ καλὴ αὕτη ἐλθοῦσα πρὸς τὸν κύριόν μου δοξασθῆναι κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ πιεῖν μεθ᾿ ἡμῶν εἰς εὐφροσύνην οἶνον καὶ γενηθῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ ὡς θυγάτηρ μία τῶν υἱῶν ᾿Ασσούρ, αἳ παρεστήκασιν ἐν οἴκῳ Ναβουχοδονόσορ.
14
14
Є$мђже і^ю^ди'џъ эTвњща`, ка'я е^смь да проти'влюся господи'нђ мое^мђ, все е^же бђдетъ преD ѓ^чи'ма е^го бл~го и^ ё^го'дно сътворю`. а^ е'же чт^о люби'мо е^мђ т^о и^ мн^њ бђдетъ прїятно вс^я дн~и живота` мое^го.
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν ᾿Ιουδίθ· καὶ τίς εἰμι ἐγὼ ἀντεροῦσα τῷ κυρίῳ μου; ὅτι πᾶν, ὃ ἔσται ἐν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ἀρεστόν, σπεύσασα ποιήσω, καὶ ἔσται τοῦτο ἀγαλλίαμα ἕως ἡμέρας θανάτου μου.
15
15
и^ въста` ё^краси'ся ѓ^дњја%нїемъ свои^м#,
καὶ διαναστᾶσα ἐκοσμήθη τῷ ἱματισμῷ καὶ παντὶ τῷ κόσμῳ τῷ γυναικείῳ, καὶ προσῆλθεν ἡ δούλη αὐτῆς καὶ ἔστρωσεν αὐτῇ κατέναντι ᾿Ολοφέρνου χαμαὶ τὰ κώδια, ἃ ἔλαβε παρὰ Βαγώου εἰς τὴν καθημερινὴν δίαιταν αὐτῆς, εἰς τὸ ἐσθίειν κατακλινομένην ἐπ᾿ αὐτῶν.
16
16
и^ вшеDши ста` преD лицемъ е^го. срDце же ѓ^лофе'рново смђщено б^њ, ꙁане възгорњся по'хоть е^го.
καὶ εἰσελθοῦσα ἀνέπεσεν ᾿Ιουδίθ, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία ᾿Ολοφέρνου ἐπ᾿ αὐτήν, καὶ ἐσαλεύθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἦν κατεπίθυμος σφόδρα τοῦ συγγενέσθαι μετ᾿ αὐτῆς· καὶ ἐτήρει καιρὸν τοῦ ἀπατῆσαι αὐτὴν ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας εἶδεν αὐτήν.
17
17
и^ рече к не'и ѓ^лофе'рнъ, пїи нн~њ и^ я'жъ въ блгsти, ја%ко ѓ^брњ'ла е^си ми'лость предо мною.
καὶ εἶπε πρὸς αὐτὴν ᾿Ολοφέρνης· πίε δὴ καὶ γενήθητι μεθ᾿ ἡμῶν εἰς εὐφροσύνην.
18
18
и^ реq і^ю^ди'џъ пи'ти и%мамъ господи'не, ја^ко въꙁвели'чена е^сть дш~а моя днsь паче всњхъ дн~їи мои^хъ.
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδίθ· πίομαι δή, κύριε, ὅτι ἐμεγαλύνθη τὸ ζῆν μου ἐν ἐμοὶ σήμερον παρὰ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς γενέσεώς μου.
19
19
и^ вꙁя` и^ ја%сть и^ пи'тъ пред ни'мъ, ё^гото'ван#ная е'и эT рабы'ня ея`”
καὶ λαβοῦσα ἔφαγε καὶ ἔπιε κατέναντι αὐτοῦ ἃ ἡτοίμασεν ἡ δούλη αὐτῆς.
20
20
И$ въжделњ'нъ бы'сть ѓ^лофе'рнъ к не'и, пиT же вина` мно'го ѕњло, ја%коᲄа'ко никогда` пи'тъ въ животњ` свое^мъ”
καὶ ηὐφράνθη ᾿Ολοφέρνης ἀπ᾿ αὐτῆς καὶ ἔπιεν οἶνον πολὺν σφόδρα, ὅσον οὐκ ἔπιε πώποτε ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ ἀφ᾿ οὗ ἐγεννήθη.
Глvа, г~і”
Κεφάλαιο 13
1
1
Єгда же бы'сть ве'черъ тща'шася ѓ%троцы е^го въ станы` воя`, и^ ꙁаключи` вага'въ две'ри ло'жница и^ эTи'де” Бя'хђ же вс^и преможе'ни эT вина`.
ΩΣ δὲ ὀψία ἐγένετο, ἐσπούδασαν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ ἀναλύειν. καὶ Βαγώας συνέκλεισε τὴν σκηνὴν ἔξωθεν καὶ ἀπέκλεισε τοὺς παρεστῶτας ἐκ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ ἀπῴχοντο εἰς τὰς κοίτας αὐτῶν· ἦσαν γὰρ πάντες κεκοπωμένοι, διὰ τὸ ἐπὶ πλεῖον γεγονέναι τὸν πότον.
2
2
и^ю'диџъ же е^ді'на б^њ в ло'жницњ, и^ ѓ^лофе'рнъ лежа'ше въ посте'ли ѕњ'ло пїя'нъ и^ ё^спе` крњп'ко”
ὑπελείφθη δὲ ᾿Ιουδὶθ μόνη ἐν τῇ σκηνῇ, καὶ ᾿Ολοφέρνης προπεπτωκὼς ἐπὶ τὴν κλίνην αὐτοῦ· ἦν γὰρ περικεχυμένος αὐτῷ ὁ οἶνος.
3
3
Рече же и^ю^ди'џъ ѓ^трокови'цы свое'и, да стои^тъ вн^њ преD ло'жницею и^ стреже'тъ”
καὶ εἶπεν ᾿Ιουδὶθ τῇ δούλῃ αὐτῆς στῆναι ἔξω τοῦ κοιτῶνος αὐτῆς καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον αὐτῆς· καθάπερ καθ᾿ ἡμέραν, ἐξελεύσεσθαι γὰρ ἔφη ἐπὶ τὴν προσευχὴν αὐτῆς· καὶ τῷ Βαγώᾳ ἐλάλησε κατὰ τὰ ρήματα ταῦτα.
4
4
И$ ста и^ю^ди'џъ преD посте'лею моля'щися съ слеꙁа'ми, и^ дви'жђще ё^стна'ми. въ молча'нїи рекђщи, ё^крњпи м^я г~и б~е і^и^л~евъ, и^ при'зри в сїи ча'съ на дњ'ло рђ'къ моиX,
καὶ ἀπήλθοσαν πάντες ἐκ προσώπου, καὶ οὐδεὶς κατελείφθη ἐν τῷ κοιτῶνι ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου καὶ στᾶσα ᾿Ιουδὶθ παρὰ τὴν κλίνην αὐτοῦ εἶπεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς· Κύριε ὁ Θεὸς πάσης δυνάμεως, ἐπίβλεψον ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν μου εἰς ὕψωμα ῾Ιερουσαλήμ·
5
5
ја%коже ѓ^бњща'лъ е^си і^ерsли'мђ гра'дђ твое^мђ въꙁвели'чити, да съвершђ сїе ја%же ё^мы'слихъ, ё^пова'юще въꙁмо'жно бы'ти тобо'ю семђ”
ὅτι νῦν καιρὸς ἀντιλαβέσθαι τῆς κληρονομίας σου καὶ ποιῆσαι τὸ ἐπιτήδευμά μου εἰς θραῦμα ἐχθρῶν, οἵ ἐπανέστησαν ἡμῖν.
6
6
И$ е^гда` сїе рече, пристђ'пль къ столпђ и^же бы'сть ё^ главы` посте'ли е^го, и^ ме'чь е^го и^же на не'мъ привя'занъ вися'ше и^ꙁвлече`”
καὶ προσελθοῦσα τῷ κανόνι τῆς κλίνης, ὃς ἦν πρὸς κεφαλῆς ᾿Ολοφέρνου, καθεῖλε τὸν ἀκινάκην αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ
7
7
Є$гда же и^ꙁвлече ја%тᲆ за власы главы` е^го и^ рече, ё^крњпи м^я г~и в сїи чаs”
καὶ ἐγγίσασα τῆς κλίνης ἐδράξατο τῆς κόμης τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ εἶπε· κραταίωσόν με, ὁ Θεὸς ᾿Ισραήλ, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ.
8
8
И$ ё^да'ри два'жды въ вы'ю е^го, и^ эTсᲇче главђ` е^го,
καὶ ἐπάταξεν εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ δὶς ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτῆς καὶ ἀφεῖλε τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀπ᾿ αὐτοῦ,
9
9
и^ взя` завњсђ эT столповъ, и^ ѓ^бви` трђпᲆ е^го без# главы`” И$ пома'лњ и^ꙁы'иде вн^њ, и^ даде` главђ` ѓ^лофе'рновђ рабы'ни свое'и,
καὶ ἀπεκύλισε τὸ σῶμα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς στρωμνῆς καὶ ἀφεῖλε τὸ κωνωπεῖον ἀπὸ τῶν στύλων. καὶ μετ᾿ ὀλίγον ἐξῆλθε, καὶ παρέδωκε τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς τὴν κεφαλὴν ᾿Ολοφέρνου,
10
10
и^ повелњ` вложи'ти ю& в# пїрђ свою`” І$ и^ꙁыидо'ста дво'е по ѓ^бы'чаю свое^мђ вн^њ по'лка ја%ко на мл~твђ, и^ проидо'ста стра'жи до'ломъ ѓ%крsтъ, и^ прїидо'ста къ вра'томъ граDскиM”
καὶ ἐνέβαλεν αὐτὴν εἰς τὴν πήραν τῶν βρωμάτων αὐτῆς. καὶ ἐξῆλθον αἱ δύο ἅμα κατὰ τὸν ἐθισμὸν αὐτῶν ἐπὶ τὴν προσευχήν· καὶ διελθοῦσαι τὴν παρεμβολὴν ἐκύκλωσαν τὴν φάλαγγα ἐκείνην καὶ προσανέβησαν τὸ ὄρος Βαιτυλούα καὶ ἤλθοσαν πρὸς τὰς πύλας αὐτῆς.
11
11
И$ въпїя'ше и^ю^ди'џъ и^ꙁдале'ча къ стра'жемъ стњ'ннымъ гл~юще, эTверꙁи'те вра'та ја%ко с на'ми е^сть г~ь б~ъ и^же сътвори` си'лђ въ і^и^л~и”
Καὶ εἶπεν ᾿Ιουδὶθ μακρόθεν τοῖς φυλάσσουσιν ἐπὶ τῶν πυλῶν· ἀνοίξατε, ἀνοίξατε δὴ τὴν πύλην, μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν ποιῆσαι ἔτι ἰσχὺν ἐν ᾿Ισραὴλ κατὰ κράτος κατὰ τῶν ἐχθρῶν, καθὰ καὶ σήμερον ἐποίησε.
12
12
И$ бы'сᲄь е^гда` ё^слы'шаша мђ'жи глаs е^я`, и^ въꙁва'ша преꙁви'теръ граDскихъ”
καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσαν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτῆς τὴν φωνὴν αὐτῆς, ἐσπούδασαν τοῦ καταβῆναι εἰς τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ συνεκάλεσαν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως.
13
13
И$ притеко'ша к не'и эT ма'ла да'же и^ до вели'ка. ја%ко не ё^пова'хђ ктомђ ви'дњти е^я`” И$ въже'гши свњти'лники ѓ^быидо'ша ю& ѓ^крsтᲆ вс^и”
καὶ συνέδραμον πάντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου, ὅτι παράδοξον ἦν αὐτοῖς τὸ ἐλθεῖν αὐτήν, καὶ ἤνοιξαν τὴν πύλην καὶ ὑπεδέξαντο αὐτὰς καὶ ἅψαντες πῦρ εἰς φαῦσιν περιεκύκλωσαν αὐτάς.
14
14
ѓ^на же въстђпи'вши на вы'ш#шее мњ'сто повелњ` сътвори'ти молча'нїе” Є$гдаy вс^и молча'хђ рече и^ю^ди'џъ, хвали'те г~а б~а на'шего и^же не ѓ^ста'ви ё^пова'ющихъ на'нь, и^ мене` рабђ` свою напоlнилъ млsти свое^я, ю^же ѓ^бњща` до'мђ і^и^л~евђ, и^ закла'лъ рђко'ю мое^ю вра'га людїи свои^хъ в сїю но'щь”
ἡ δὲ εἶπε πρὸς αὐτοὺς φωνῇ μεγάλῃ· αἰνεῖτε τὸν Θεόν, αἰνεῖτε· αἰνεῖτε τὸν Θεόν, ὃς οὐκ ἀπέστησε τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ οἴκου ᾿Ισραήλ, ἀλλ᾿ ἔθραυσε τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν διὰ χειρός μου ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ.
15
15
І$ и^ꙁя'т# эT пи'ры главђ ѓ^лофе'рновђ и^ покаꙁа` и^м#, рекђщи, с^е глава` ѓ^лофе'рнова нача'лника во'и а^сљ=рїискихъ” И$ с^е покрыва'ло е^го поD ни'мже лежа'ше пїя'нъ, и^дњже пораꙁи е^го рђко'ю же'ньскою г~ь б~ъ на'шъ”
καὶ προελοῦσα τὴν κεφαλὴν ἐκ τῆς πήρας ἔδειξε καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ἰδοὺ ἡ κεφαλὴ ᾿Ολοφέρνου ἀρχιστρατήγου δυνάμεως ᾿Ασσούρ, καὶ ἰδοὺ τὸ κωνωπεῖον, ἐν ᾧ κατέκειτο ἐν ταῖς μέθαις αὐτοῦ· καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ὁ Κύριος ἐν χειρὶ θηλείας·
16
16
Но жи'въ г~ь б~ъ ја%ко съхрани м^я а^гг~лъ е^го, е^гда` та'мо и^дя'хъ и^ бњ'хъ та'мо, та'коже е^гда` възврати'хся сњ'мо. и^ не попђсᲄи м^я г~ь б~ъ рабђ` свою` ѓ^сквеrни'ти, и^ непови'ннђ грњха` ѓ^брати` м^я к вамъ, ра'дђющђся въ ѓ^долњнїи е^го, и^ въ эTше'ствїи мое^мъ, и^ ѓ^ и^ꙁбавле'нїи` ва'шеM”
καὶ ζῇ Κύριος, ὃς διεφύλαξέ με ἐν τῇ ὁδῷ μου, ᾗ ἐπορεύθην, ὅτι ἠπάτησεν αὐτὸν τὸ πρόσωπόν μου εἰς ἀπώλειαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐποίησεν ἁμάρτημα μετ᾿ ἐμοῦ εἰς μίασμα καὶ αἰσχύνην.
17
17
И$сповњда'иᲄеся е^мђ вси ја%ко бл~гъ, ја%ко в# вњ'къ млsть е^го” Вси же поклони'шася гв~и реко'ша к не'и. блsви т^я г~ь б~ъ в си'лњ свое'и и^же тобо'ю нивъчто'же и^ꙁведе враги на'ша”
καὶ ἐξέστη πᾶς ὁ λαὸς σφόδρα καὶ κύψαντες προσεκύνησαν τῷ Θεῷ καὶ εἶπαν ὁμοθυμαδόν· εὐλογητὸς εἶ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐξουδενώσας ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ σήμερον τοὺς ἐχθροὺς τοῦ λαοῦ σου.
18
18
ѓ^сїя же нача'лникъ людїи і^и^л~евъ рече к не'и, бл~жена е^си т^ы дщи гм~ъ бм~ъ вы'шнимъ паче всXњ же'нъ на ꙁемли`” Блsвенъ г~ь б~ъ и^же сътвори` нб~о и^ зе'млю, и^же и^справи тебе` въ эTсњче'нїе главы` нача'лника вра'гъ на'шихъ,
καὶ εἶπεν αὐτῇ ᾿Οζίας· εὐλογητὴ σύ, θύγατερ, τῷ Θεῷ τῷ ῾Υψίστῳ παρὰ πάσας τὰς γυναῖκας τὰς ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ εὐλογημένος Κύριος ὁ Θεός, ὃς ἔκτισε τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὴν γῆν, ὃς κατεύθυνέ σε εἰς τραῦμα κεφαλῆς ἄρχοντος ἐχθρῶν ἡμῶν·
19
19
і^ и'же днеs и^мя твое та'ко въꙁвели'чилъ, да не эTи^детъ хвала` твоя` эT ё%стъ члчsкихъ, да въспомина'ютъ си'лђ гн~ю въ вњ'ки,
ὅτι οὐκ ἀποστήσεται ἡ ἐλπίς σου ἀπὸ καρδίας ἀνθρώπων μνημονευόντων ἰσχὺν Θεοῦ ἕως αἰῶνος.
20
20
и^же не пощадњ'ла е^си живота` свое^го, печа'ли ради и^ ско'рбїи ро'да твое^го, н^о въспомогла` е^си паде'нїю преD лицеM г~а б~а на'шего” И$ реко'ша вси лю'дїе бђ'ди т^о бђ'ди т^о”
καὶ ποιήσαι σοι αὐτὰ ὁ Θεὸς εἰς ὕψος αἰώνιον τοῦ ἐπισκέψασθαί σε ἐν ἀγαθοῖς, ἀνθ᾿ ὧν οὐκ ἐφείσω τῆς ψυχῆς σου διὰ τὴν ταπείνωσιν τοῦ γένους ἡμῶν, ἀλλ᾿ ἐπεξῆλθες πτώματι ἡμῶν ἐπ᾿ εὐθεῖαν πορευθεῖσα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. καὶ εἶπαν πᾶς ὁ λαός· γένοιτο, γένοιτο.
Глvа, д~і”
Κεφάλαιο 14
1
1
Тогда` а^хїо'рᲆ возва'нъ прїиде, и^ рече е^мђ и^ю^ди'џъ, г~ь б~ъ і^и^л~евъ е^мђже т^ы свњдњтельствова'лъ е^си ја%ко эTм#сти'тъ врагоM своиM, се'и е^сть и^же эTсњклъ главђ` всњ'мъ невњ'рнымъ в сїю но'щь рђко'ю мое^ю. и^ да позна'еши ја%коᲄако е^сть, се глава` ѓ^лофе'рнова, и^же противле'нїемъ горды'ня свое^я ё^ничижи` б~а і^и^л~ева, и^ тебњ смр~тїю претя'ше, рекђщи, е^гда` плњне'ни бђ'дђтъ лю'дїе і^и^л~евы, тогда` повелю` мече'мъ пробости ребра твоя`.
ΚΑΙ εἶπε πρὸς αὐτοὺς ᾿Ιουδίθ· ἀκούσατε δή μου, ἀδελφοί, καὶ λαβόντες τὴν κεφαλὴν ταύτην κρεμάσατε αὐτὴν ἐπὶ τῆς ἐπάλξεως τοῦ τείχους ὑμῶν.
2
2
ви'дящи же а^хїѓ'ръ главђ` ѓ^лофе'рновђ ё^жасе'ся страхомъ ве'лїемъ, и^ паде лице'м# на ꙁемли` и^ смя те'ся дш~а е^го”
καὶ ἔσται ἡνίκα ἂν διαφαύσῃ ὁ ὄρθρος καὶ ἐξέλθῃ ὁ ἥλιος ἐπὶ τὴν γῆν, ἀναλήψεσθε ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεμικὰ ὑμῶν καὶ ἐξελεύσεσθε πᾶς ἀνὴρ ἰσχύων ἔξω τῆς πόλεως καὶ δώσετε ἀρχηγὸν εἰς αὐτοὺς ὡς καταβαίνοντες ἐπὶ τὸ πεδίον εἰς τὴν προφυλακὴν υἱῶν ᾿Ασσούρ, καὶ οὐ καταβήσεσθε.
3
3
Посе'м же е^гда бы'сᲄь в себњ, припаде` к нога'ма і^ю^ди'џинима поклони'ся е'и и^ рече. блsвена ты` гм~ъ бм~ъ твои^мъ въ все'мъ жили'щи і^а'ковли, ја%ко въ всњхъ ја^ꙁы'цехъ и^же ё^слы'шатъ и%мя твое. възвели'чится и%ми г~ь б~ъ і^и^л~евъ тебе ра'ди”
καὶ ἀναλαβόντες οὗτοι τὰς πανοπλίας αὐτῶν πορεύσονται εἰς τὴν παρεμβολὴν αὐτῶν καὶ ἐγεροῦσι τοὺς στρατηγοὺς τῆς δυνάμεως ᾿Ασσούρ· καὶ συνδραμοῦνται ἐπὶ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου καὶ οὐχ εὑρήσουσιν αὐτόν, καὶ ἐπιπεσεῖται ἐπ᾿ αὐτου’ς φόβος, καὶ φεύξονται ἀπὸ προσώπου ὑμῶν.
4
4
Рече же і^ю^ди'џъ къ всњмъ лю'демъ, ё^слы'шите м^я бра'тїе възвњ'сите главђ` сїю на стњна'хъ на'шихъ.
καὶ ἐπακολουθήσαντες ὑμεῖς καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες πᾶν ὅριον ᾿Ισραήλ, καταστρώσατε αὐτοὺς ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν.
5
5
и^ е^гда` въꙁы'идетъ сл~нце, воꙁмњте ко'ждо васъ ѓ^рђжїе свое і^ и^ꙁыидњте внеза'пђ. не ја%ко сходя'ще сᲆ горы` н^о ја%ко вᲆчиня'щеся на ниX.
πρὸ δὲ τοῦ ποιῆσαι ταῦτα, καλέσατέ μοι ᾿Αχιὼρ τὸν ᾿Αμανίτην, ἵνα ἰδὼν ἐπιγνῷ τὸν ἐκφαυλίσαντα τὸν οἶκον τοῦ ᾿Ισραὴλ καὶ αὐτὸν ὡς εἰς θάνατον ἀποστείλαντα εἰς ἡμᾶς.
6
6
Тогда стра'жїе понђжде'ни бђдђт#, да бњжа'тъ къ нача'лникђ свое^мђ возбђди'ти е^го на ѓ^полъче'нїе. е^гдаy вое^во'ды притекђтъ къ ло'жницы ѓ^лофе'рновњ и^ ѓ^бря'щђтъ е^го беꙁъгла'вна пови'та во кро'вᲇ е^го, нападеT на ни'хъ стра'хъ.
καὶ ἐκάλεσαν τὸν ᾿Αχιὼρ ἐκ τοῦ οἴκου ᾿Οζία· ὡς δὲ ἦλθε καὶ εἶδε τὴν κεφαλὴν ᾿Ολοφέρνου ἐν χειρὶ ἀνδρὸς ἑνὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ λαοῦ, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ ἐξελύθη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ.
7
7
е^гда же поꙁна'ете бњжащихъ и^хъ, и^дњте же по ни'хᲆ дер#зновенно, ја^ко г~ь б~ъ съкрђшит# поD но'ги ва'ша”
ὡς δὲ ἀνέλαβον αὐτόν, προσέπεσε τοῖς ποσὶν ᾿Ιουδὶθ καὶ προσεκύνησε τῷ προσώπῳ αὐτῆς καὶ εἶπεν· εὐλογημένη σὺ ἐν παντὶ σκηνώματι ᾿Ιούδα καὶ ἐν παντὶ ἔθνει, οἵτινες ἀκούσαντες τὸ ὄνομά σου ταραχθήσονται·
8
8
καὶ νῦν ἀνάγγειλόν μοι ὅσα ἐποίσας ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ ᾿Ιουδὶθ ἐν μέσῳ τοῦ λαοῦ πάντα, ὅσα ἦν πεποιηκυῖα, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἐξῆλθεν ἕως οὗ ἐλάλει αὐτοῖς.
9
9
ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλοῦσα, ἠλάλαξεν ὁ λαὸς φωνῇ μεγάλῃ καὶ ἔδωκε φωνὴν εὐφρόσυνον ἐν τῇ πόλει αὐτῶν.
10
10
Тога` а^хїѓ'ръ видњ си'лђ ја^же сътвори г~ь б~ъ і^и^л~евъ, ѓ^ста'вль совњтъ ја^зы'ческъ, и^ вњрова г~ђ б~ђ, и^ ѓ^брњꙁася. приложе'н# е^сть к лю'демъ і^и^л~евымъ, и^ все` наслњдїе ро'да е^го, даже до дне'шняго дн~е”
ἰδὼν δὲ ᾿Αχιὼρ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὁ Θεὸς τοῦ ᾿Ισραήλ, ἐπίστευσε τῷ Θεῷ σφόδρα καὶ περιετέμετο τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ καὶ προσετέθη πρὸς τὸν οἶκον ᾿Ισραὴλ ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
11
11
А$бїе же е^гда въꙁы'иде сл~нце і^ и^звњ'сиша на стњна'хъ главђ` ѓ^лофе'рновђ. и^ вꙁя` ко'ждо мђжъ ѓ^рђжїе свое, і^ и^ꙁыидо'ша со велики'м# ꙁвђкомъ и^ во'племъ”
῾Ηνίκα δὲ ὁ ὄρθρος ἀνέβη, καὶ ἐκρέμασαν τὴν κεφαλὴν ᾿Ολοφέρνου ἐκ τοῦ τείχους, καὶ ἀνέλαβε πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ τὰ ὅπλα αὐτοῦ καὶ ἐξήλθοσαν κατὰ σπείρας ἐπὶ τὰς ἀναβάσεις τοῦ ὄρους.
12
12
Сїе же ви'дяще стра'жи, притеко'ша къ ло'жницы ѓ^лофе'рновњ” І$ и'же бњхђ въ стане'хъ приходя'щи преD вхоже'нїем# ло'жницы перђщи нога'ми да въꙁбђдятъ е^го, звђкъ хотяще творя'хђ, да не эT тXњ и^же възбђжDа'хђ е^го. но эT шђмя'щихъ въꙁбнеT ѓ^лофернъ ни е^ді'нъ б^о смњя'ше ло'жницђ нача'лника а^сљ=рїискаго эTвръсᲄи, и^л^и вни'ти”
οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ασσοὺρ ὡς εἶδον αὐτούς, διέπεμψαν ἐπὶ τοὺς ἡγουμένους αὐτῶν· οἱ δὲ ἦλθον ἐπὶ στρατηγοὺς καὶ χιλιάρχους καὶ ἐπὶ πάντα ἄρχοντα αὐτῶν.
13
13
Но е^гда прїидо'ша вое^во'ды е^го, и^ ты'сящники и вси` большїи старњишины во'и а^сљ=рїискихъ, реко'ша посте'лникомъ, вни'дњте и^ въꙁбђди'те е^го. ја%ко и^зошли` мы'ши и^с пещеr свои^хъ дръꙁнђша поё^сти'ти насъ на ѓ^плъче'нїе”
καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου καὶ εἶπαν τῷ ὄντι ἐπὶ πάντων τῶν αὐτοῦ· ἔγειρον δὴ τὸν κύριον ἡμῶν, ὅτι ἐτόλμησαν οἱ δοῦλοι καταβαίνειν ἐφ᾿ ἡμᾶς εἰς πόλεμον, ἵνα ἐξολοθρευθῶσιν εἰς τέλος.
14
14
Тогда е^внђхъ вагаv вни'де въ ло'жницђ е^го ста` преD ꙁапо'ноM и^ плеска'ше рђка'ма. мня'ше б^о е^го спя'ща съ і^юди'џою.
καὶ εἰσῆλθε Βαγώας καὶ ἔκρουσε τὴν αὐλαίαν τῆς σκηνῆς· ὑπενοεῖτο γὰρ καθεύδειν αὐτὸν μετὰ ᾿Ιουδίθ·
15
15
н^о е^гда` ничтоy слы'ша, пристђпи` бли'ꙁъ ꙁапо'ны и^ въꙁдви'глъ ю&. и^ ви'дњ трђпъ ѓ^лофе'рновъ беꙁъ главы` въ свое'и кро'ви лежа'щь на ꙁемли`.
ὡς δὲ οὐδεὶς ἐπήκουσε, διαστείλας εἰσῆλθεν εἰς τὸν κοιτῶνα καὶ εὗρεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς χελωνίδος ἐρριμμένον νεκρόν, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀφῄρετο ἀπ᾿ αὐτοῦ.
16
16
възопи` гла'сомᲆ ве'лїимъ съ пла'чемъ, и^ раꙁдра` ѓ^дњнїе свое”
καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ μετὰ κλαυθμοῦ καὶ στεναγμοῦ καὶ βοῆς ἰσχυρᾶς καὶ διέρρηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ.
17
17
И$ вше'дъ въ ста'нъ и^дњже бњ` і^ю^диџъ и^ не ѓ^брњте` ея`. і^ и^ꙁбњже внњ` к лю'демъ и^
καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν σκηνήν, οὗ ἦν ᾿Ιουδὶθ καταλύουσα, καὶ οὐχ εὗρεν αὐτήν· καὶ ἐξεπήδησεν εἰς τὸν λαὸν κράζων·
18
18
рече, е^ді'нA жена` е^вре'иска соᲄвори` срамотђ` в домђ` цр~я навходоносо'ра. се б^о ѓ^лофе'рнъ лежи'тъ на ꙁемли` беꙁъгла'венъ”
ἠθέτησαν οἱ δοῦλοι, ἐποίησεν αἰσχύνην μία γυνὴ τῶν ῾Εβραίων εἰς τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως Ναβουχοδονόσορ· ὅτι ἰδοὺ ᾿Ολοφέρνης χαμαί, καὶ ἡ κεφαλὴ οὐκ ἔστιν ἐπ᾿ αὐτῷ.
19
19
сїе же е^гда слы'шаша начаlницы си'лы а^сљрїискїя, растерꙁа'ша ри'ꙁы своя и^ несно'сенъ стра'хъ и^ тре'петъ паде` на ни'хъ, и^ смяте'ся срDце и^хъ преꙁњлне” И$ бы'сть во'пль си'ленъ ѕњло посредњ стано'въ и^хъ”
ὡς δὲ ἤκουσαν ταῦτα τὰ ρήματα οἱ ἄρχοντες τῆς δυνάμεως ᾿Ασσούρ, τοὺς χιτῶνας αὐτῶν διέρρηξαν, καὶ ἐταράχθη ἡ ψυχὴ αὐτῶν σφόδρα, καὶ ἐγένετο αὐτῶν κραυγὴ καὶ βοὴ μεγάλη σφόδρα ἐν μέσῳ τῆς παρεμβολῆς.
Глvа, е~і”
Κεφάλαιο 15
1
1
Єгда' же ё^слы'шаша вс^и во'и а^сљ=рїистїи ѓ^лофе'рна ё^сњче'на.
ΚΑΙ ὡς ἤκουσαν οἱ ἐν τοῖς σκηνώμασιν ὄντες, ἐξέστησαν ἐπὶ τὸ γεγονός,
2
2
эTи%де ё'мъ и^ совTњ эT ниX, и^ толи'котрепетоM сᲄра'хоM содви'гнени. бњ'гъство в защищенїе прїемлюще. та'ко да ни е^ді'нъ гл~аше съ и%скренимъ своиM, н^о ё^клони'вше главы и^ ѓ^ста'виша вс^я, и^ꙁбњжаᲄи тща'хђся эT е^вре'и, и^хже въѓ^рђже'ныхъ противђ себе прїити` слы'шаша. бњго'ша по пђтеX по'льскихъ и^ стезя'хъ хо'лъм#скихъ.
καὶ ἐπέπεσεν ἐπ᾿ αὐτοὺς φόβος καὶ τρόμος, καὶ οὐκ ἦν ἄνθρωπος μένων κατὰ πρόσωπον τοῦ πλησίον ἔτι, ἀλλ᾿ ἐκχυθέντες ὁμοθυμαδὸν ἔφευγον ἐπὶ πᾶσαν ὁδὸν τοῦ πεδίου καὶ τῆς ὀρεινῆς·
3
3
ви'дящи б^о сн~ове і^и^л~еви бњгђщихъ въслњдоваша и^хъ, трђбя'ще въ трђбы и^ въпїяхђ въ слњдъ и^хъ.
καὶ οἱ παρεμβεβληκότες ἐν τῇ ὀρεινῇ κύκλῳ Βαιτυλούα καὶ ἐτράπησαν εἰς φυγήν. καὶ τότε οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, πᾶς ἀνὴρ πολεμιστὴς ἐξ αὐτῶν, ἐξεχύθησαν ἐπ᾿ αὐτούς.
4
4
а^сљ=рїяне же не сое^дине'ни бњжа'хђ стреM гла'въ. сн~ве же і^и^л~еви е^ді'номысльно погоня'щи пораꙁи'ша всњхъ, и^хже постиго'ша.
καὶ ἀπέστειλεν ᾿Οζίας εἰς Βαιτομασθαὶμ καὶ Βηβαΐ καὶ Κωλὰ καὶ εἰς πᾶν ὅριον ᾿Ισραὴλ τοὺς ἀπαγγέλλοντας ὑπὲρ τῶν συντετελεσμένων καὶ ἵνα πάντες ἐπεκχυθῶσι τοῖς πολεμίοις εἰς τὴν ἀναίρεσιν αὐτῶν.
5
5
посла' же і^ѓ^сїя послы` по всњмъ гра'домъ и^ странаM і^и^л~евыM и^ вся'ка страна` и^ гра'дъ и^ꙁбра'нны ю%ноша посла` въ слњдъ и^хъ, и^ пости'гше и^хъ и^ꙁби'ша я& мече'мъ, и^ прїидо'ша на кра'и предњлъ свои^хъ.
ὡς δὲ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ ᾿Ισραήλ, πάντες ὁμοθυμαδὸν ἐπέπεσον ἐπ᾿ αὐτοὺς καὶ ἔκοπτον αὐτοὺς ἕως Χωβά, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἐξ ῾Ιερουσαλὴμ παρεγενήθησαν καὶ ἐκ πάσης τῆς ὀρεινῆς, ἀνήγγειλαν γὰρ αὐτοῖς τὰ γεγονότα τῇ παρεμβολῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν· καὶ οἱ ἐν Γαλαὰδ καὶ οἱ ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ὑπερεκέρασαν αὐτοὺς πληγῇ μεγάλῃ, ἕως οὗ παρῆλθον Δαμασκὸν καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς.
6
6
ѓ^ста'вшїи же въ веџђлїи гра'ди, вᲆꙁыидо'ша на станы` а^сљрїискїя. и^ плњнъ и^ коры'сти бњжа'щихъ во'и вꙁя'ша, и^ ѓ^богати'шася ѕњло.
οἱ δὲ λοιποὶ οἱ κατοικοῦντες Βαιτυλούα ἐπέπεσαν τῇ παρεμβολῇ ᾿Ασσοὺρ καὶ ἐπρονόμευσαν αὐτοὺς καὶ ἐπλούτησαν σφόδρα.
7
7
ѓ^долњвшїи же ѓ^брати'шася ко веџђлїи, вся' же плњне'наа иX взя'ша съ собо'ю. та'ко ја%ко не бњ числа` ѓ^вца'мᲆ и^ ско'томъ и^ всњмъ дви'жђщимся, эT ма'ла даже и^ до вели'ка вси ѓ^богатњша эT плњне'нїя и^х#.
οἱ δὲ υἱοὶ ᾿Ισραὴλ ἀναστρέψαντες ἀπὸ τῆς κοπῆς ἐκυρίευσαν τῶν λοιπῶν, καὶ αἱ κῶμαι καὶ αἱ ἐπαύλεις ἐν τῇ ὀρεινῇ καὶ πεδινῇ ἐκράτησαν πολλῶν λαφύρων, ἦν γὰρ πλῆθος πολὺ σφόδρα.
8
8
и^ѓ^а^ки'м# же а^рхїере'и эT і^ерsлима прїиде въ веџђлїю съ всњми преꙁви'теры свои^ми. ви'дњти і^ю^ди'џъ,
καὶ ᾿Ιωακὶμ ὁ ἱερεὺς ὁ μέγας καὶ ἡ γερουσία τῶν υἱῶν ᾿Ισραὴλ οἱ κατοικοῦντες ἐν ῾Ιερουσαλὴμ ἦλθον τοῦ θεάσασθαι τὰ ἀγαθά, ἃ ἐποίησε Κύριος τῷ ᾿Ισραήλ, καὶ τοῦ ἰδεῖν τὴν ᾿Ιουδὶθ καὶ λαλῆσαι μετ᾿ αὐτῆς εἰρήνην.
9
9
ѓ^на' же е^гда и^зы'иде противђ и^хъ. блsвиша ю& вси` е^ді'ногла'сно рекђщи. ты` е^си похва'ла і^ерsлимђ, ты` весе'лїе і^и^л~ю, ты` че'сть людїи нашихъ.
ὡς δὲ εἰσῆλθον πρὸς αὐτήν, εὐλόγησαν αὐτὴν πάντες ὁμοθυμαδὸν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτήν· σὺ ὕψωμα ᾿Ισραήλ, σὺ γαυρίαμα μέγα τοῦ ᾿Ισραήλ, σὺ καύχημα μέγα τοῦ γένους ἡμῶν·
10
10
ты` сътвори'ла е^си ѕњло мђжески, и^ ё^крᲇпле'но е^сть срDце твое. ја^ко чистотђ` въꙁлюбила е^си, и^ по мђжи своеM и%ного не вњси” Того ради и^ рђка` гн~я ё^крњпи` т^я, и^ бђдеши блsвена въ вњки” И$ рече весь по'лкъ, бђди т^о бђди.
ἐποίησας πάντα ταῦτα ἐν χειρί σου, ἐποίησας τὰ ἀγαθὰ μετὰ ᾿Ισραήλ, καὶ εὐδόκησεν ἐπ᾿ αὐτοῖς ὁ Θεός· εὐλογημένη γίνου παρὰ τῷ παντοκράτορι Κυρίῳ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον. καὶ εἶπε ὁ λαός· γένοιτο
11
11
въ три'десятих же днехъ е^два` со'браны сђть користи во'и а^сљ=рїискихъ, людми` і^и^л~евыми. вся' и^же бяхђ ѓ^лофе'рнова, эT злаᲄа и^ сребра` и^ ѓ^дњя'нїе свњтло и^ ка'менїе драгое и^ вся сосђды и^ строе'нїе, сїя вся эTда'ша лю'дїе і^ю^диџи.
καὶ ἐλαφύρευσε πᾶς ὁ λαὸς τὴν παρεμβολὴν ἐφ᾿ ἡμέρας τριάκοντα· καὶ ἔδωκαν τῇ ᾿Ιουδὶθ τὴν σκηνὴν ᾿Ολοφέρνου καὶ πάντα τὰ ἀργυρώματα καὶ τὰς κλίνας καὶ τὰ ὅλκια καὶ πάντα τὰ σκευάσματα αὐτοῦ. καὶ λαβοῦσα αὕτη ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν ἡμίονον αὐτῆς καὶ ἔζευξε τὰς ἁμάξας αὐτῆς καὶ ἐσώρευσεν αὐτὰ ἐπ᾿ αὐτῶν.
12
12
καὶ συνέδραμε πᾶσα γυνὴ ᾿Ισραὴλ τοῦ ἰδεῖν αὐτὴν καὶ εὐλόγησαν αὐτὴν καὶ ἐποίησαν αὐτῇ χορὸν ἐξ αὐτῶν, καὶ ἔλαβε θύρσους ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῆς καὶ ἔδωκε ταῖς γυναιξὶ ταῖς μετ᾿ αὐτῆς.
13
13
и^ та'ко вси сн~ове і^и^л~еви ра'довахђся съ жена'ми и^ ча'ды, и^гра'юще въ ѓ^рга'ны и^ гђсли”
καὶ ἐστεφανώσαντο τὴν ἐλαίαν, αὐτὴ καὶ αἱ μετ᾿ αὐτῆς, καὶ προῆλθε παντὸς τοῦ λαοῦ ἐν χορείᾳ ἡγουμένη πασῶν τῶν γυναικῶν, καὶ ἠκολούθει πᾶς ἀνὴρ ᾿Ισραὴλ ἐνωπλισμένοι μετὰ στεφάνων καὶ ὕμνων ἐν τῷ στόματι αὐτῶν.
14
14
Тогда` и^ю^ди'џъ похвали г~а, и^ въспњ пњ'снь сїю рекђщи.
καὶ ἐξῆρχεν ᾿Ιουδὶθ τὴν ἐξομολόγησιν ταύτην ἐν παντὶ ᾿Ισραήλ, καὶ ὑπεφώνει πᾶς ὁ λαὸς τὴν αἴνεσιν ταύτην.
Глvа, ѕ~і”
Κεφάλαιο 16
1
1
начни'те г~ђ вᲆ тиMпа'нњхъ, по'ите б~ђ нашемђ въ кимъвалXњ, въспо'иᲄе е^мђ пњснь но'вђ. ра'дђитеся преD ниM, и^ призываите и^ мя е^го”
ΚΑΙ εἶπεν ᾿Ιουδίθ· ᾿Εξάρχετε τῷ Θεῷ μου ἐν τυμπάνοις, ᾄσατε τῷ Κυρίῳ μου ἐν κυμβάλοις, ἐναρμόσασθε αὐτῷ ψαλμὸν καινόν, ὑψοῦτε καὶ ἐπικαλέσασθε τὸ ὄνομα αὐτοῦ,
2
2
Гь~ сокрђша'а бра'ни, г~ь и^мя е^го. и^же посᲄа'ви станы своа посреd людїи своиX, е^же и^зба'вити на'съ эT рђ'кђ всњхъ вра'гъ на'шиX”
ὅτι Θεὸς συντρίβων πολέμους Κύριος, ὅτι εἰς παρεμβολὰς αὐτοῦ μέσῳ λαοῦ ἐξείλατό με ἐκ χειρὸς τῶν καταδιωκόντων με.
3
3
Прїиде а^сђръ эT горъ эT сњ'вера, въ мно'жествњ крњ'пости свое^я. е^гоже мно'жество ё^ста'ви рњ'ки и^ ко'ни и^хъ покры'ша ё^до'лїя”
ἦλθεν ᾿Ασσοὺρ ἐξ ὀρέων ἀπὸ βορρᾶ, ἦλθεν ἐν μυριάσι δυνάμεως αὐτοῦ, ὧν τὸ πλῆθος αὐτῶν ἐνέφραξε χειμάρρους, καὶ ἡ ἵππος αὐτῶν ἐκάλυψε βουνούς.
4
4
Рече же съжгђ` предњ'лы моя`, и^ ю'ноша моа ё^би'ти мече'мъ, и^ младе'нцы мои` дати въ расхище'нїе, и^ дв~ы въ плњне'нїе”
εἶπεν ἐμπρήσειν τὰ ὅριά μου καὶ τοὺς νεανίσκους μου ἀνελεῖν ἐν ρομφαίᾳ καὶ τὰ θηλάζοντά μου θήσειν εἰς ἔδαφος καὶ τὰ νήπιά μου δώσειν εἰς προνομὴν καὶ τὰς παρθένους μου σκυλεῦσαι.
5
5
Но б~ъ всемогїи ꙁапя е^мђ, и^ предалᲆ е^го в рђ'цњ женњ, и^ посрами е^го”
Κύριος παντοκράτωρ ἠθέτησεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ θηλείας.
6
6
ЈА/ко не паде си'лныи и^хъ эT ю%ноши, а^ни сн~ове крњпча'ишихъ рђ'къ порази'ша е^го, а^ни велицыи гига'нти ста'ша проти'вђ е^мђ. н^о и^ю^ди'џъ дщи мерарина в лњпотњ лица свое^го ё^ја^ꙁви е^го”
οὐ γὰρ ὑπέπεσεν ὁ δυνατὸς αὐτῶν ὑπὸ νεανίσκων, οὐδὲ υἱοὶ τιτάνων ἐπάταξαν αὐτόν, οὐδὲ ὑψηλοὶ γίγαντες ἐπέθεντο αὐτῷ, ἀλλὰ ᾿Ιουδὶθ θυγάτηρ Μεραρὶ ἐν κάλλει προσώπου αὐτῆς παρέλυσεν αὐτόν·
7
7
Съвлече'ся ѓ^дњя'нїа вдо'въства, и^ ѓ^блече'ся въ ѓ^дњя'нїе весе'лїя, в ра'дость сн~омъ і^и^л~евыM. пома'ꙁа лице свое ма'стїю,
ἐξεδύσατο γὰρ στολὴν χηρεύσεως αὐτῆς εἰς ὕψος τῶν πονούντων ἐν ᾿Ισραήλ, ἠλείψατο τὸ πρόσωπον αὐτῆς ἐν μυρισμῷ
8
8
и^ съплете власы главы` свое^я поD ми'трђ на прелще'нїе е^го,
καὶ ἐδήσατο τὰς τρίχας αὐτῆς ἐν μίτρᾳ καὶ ἔλαβε στολὴν λινῆν εἰς ἀπάτην αὐτοῦ·
9
9
плесни'цы е^я` въсхити'ша ѓ%чи е^го. красота` е^я` ё^лови дш~ђ е^го. и^ эTсњче мече'мъ главђ` е^го”
τὸ σανδάλιον αὐτῆς ἥρπασεν ὀφθαλμὸν αὐτοῦ, καὶ τὸ κάλλος αὐτῆς ᾐχμαλώτισε ψυχὴν αὐτοῦ, διῆλθεν ὁ ἀκινάκης τὸν τράχηλον αὐτοῦ.
10
10
Оу^страши'шася лю'дїе прьстїи крњ'пости е^я, и^ лю'дїе меDстїи дерзости е^я`”
ἔφριξαν Πέρσαι τὴν τόλμαν αὐτῆς, καὶ Μῆδοι τὸ θράσος αὐτῆς ἐρράχθησαν.
11
11
Тогда` въꙁопи'ша по'лки а^сирїистїи, внегда` ја^ви'шася смире'нїи мои` погиба'юще жа'ждею.
τότε ἠλάλαξαν οἱ ταπεινοί μου, καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ἀσθενοῦντές μου καὶ ἐπτοήθησαν, ὕψωσαν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἀνετράπησαν.
12
12
сн~ове ю%нотъ поби'ша и^хъ, и^ ја%ко ѓ%трокъ бњжа'щихъ ꙁакла'ша и^хъ, і^ и^ꙁгибо'ша въ ѓ^полче'нїи преD лицемъ г~а б~а мое^го.
υἱοὶ κορασίων κατεκέντησαν αὐτοὺς καὶ ὡς παῖδας αὐτομολούντων ἐτίτρωσκον αὐτούς, ἀπώλοντο ἐκ παρατάξεως Κυρίου μου.
13
13
пњ'снь въспоеM влDцњ г~ђ пњснь но'вђ пои^мъ б~ђ на'шемђ” А$дона'и г~ь вели'къ е^си т^ы, и^ пресвњтелъ в си'лњ, е^гоже ѓ^долњти никтоже мо'жетъ.
ὑμνήσω τῷ Θεῷ μου ὕμνον καινόν· Κύριε, μέγας εἶ καὶ ἔνδοξος, θαυμαστὸς ἐν ἰσχύϊ, ἀνυπέρβλητος.
14
14
тебњ слђжитъ все творе'нїе твое. ја%ко рече и^ бы'ша посла дх~ъ свои и^ създа'шася. и^ нsњ противля'ющагося гла'сђ твое^мђ”
σοὶ δουλευσάτω πᾶσα ἡ κτίσις σου· ὅτι εἶπας, καὶ ἐγενήθησαν, ἀπέστειλας τὸ πνεῦμά σου, καὶ ᾠκοδόμησε· καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τῇ φωνῇ σου.
15
15
Горы эT ѓ^снова'нїя дви'гнђтся съ водами, ка'менїе ја%ко во'скъ раста'етᲆ преD лице'мъ твои^мъ”
ὄρη γὰρ ἐκ θεμελίων σὺν ὕδασι σαλευθήσεται, πέτραι δὲ ἀπὸ προσώπου σου ὡς κηρὸς τακήσονται, ἔτι δὲ τοῖς φοβουμένοις σε, σὺ εὐιλατεύεις αὐτοῖς.
16
16
И$ боя'щїи же ся тебе г~и, вели'цы бђдђт# преD тобо'ю вы'нђ”
ὅτι μικρὸν πᾶσα θυσία εἰς ὀσμὴν εὐωδίας, καὶ ἐλάχιστον πᾶν στέαρ εἰς ὁλοκαύτωμά σοι· ὁ δὲ φοβούμενος τὸν Κύριον μέγας διαπαντός.
17
17
Го'ре ја^ꙁы'кђ въста'ющемђ на лю'ди моя`. г~ь ё^бо всемогїи эTмще'нїе въꙁда'стъ и^мъ. и^ въ дн~ь сђдныи посњти'тъ и^хъ, дая` ѓ%гнь и^ че'рвь въ пло'ть и^хъ, да жгђщися терпя'тъ въ вњ'ки”
οὐαὶ ἔθνεσιν ἐπανισταμένοις τῷ γένει μου· Κύριος παντοκράτωρ ἐκδικήσει αὐτοὺς ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως δοῦναι πῦρ καὶ σκώληκας εἰς σάρκας αὐτῶν, καὶ κλαύσονται ἐν αἰσθήσει ἕως αἰῶνος.
18
18
И$ бы'сть по ѓ^долњ'нїи, и^ вси лю'дїе снидо'шаs въ і^ерsлимъ поклони'тися г~ђ б~ђ” И$ а'бїе по ѓ^чище'нїи принесо'ша всясож#же'нїя, и^ жрътвы ѓ^бњща'нїя”
῾Ως δὲ ἤλθοσαν εἰς ῾Ιερουσαλήμ, προσεκύνησαν τῷ Θεῷ. καὶ ἡνίκα ἐκαθαρίσθη ὁ λαός, ἀνήνεγκαν τὰ ὁλοκαυτώματα αὐτῶν καὶ τὰ ἑκούσια αὐτῶν καὶ τὰ δόματα.
19
19
И$ю^ди'џъ же вся съсђды бра'нныя ѓ^лофе'рновы ја%же да'ша е'и людїе, и^ ꙁавњсђ ю%же сама вꙁя` даде` въ прокля'тїе вњчнаго въспомина'нїя”
καὶ ἀνέθηκεν ᾿Ιουδὶθ πάντα τὰ σκεύη ᾿Ολοφέρνου, ὅσα ἔδωκεν ὁ λαὸς αὐτῇ, καὶ τὸ κωνωπεῖον, ὃ ἔλαβεν αὕτη ἐκ τοῦ κοιτῶνος αὐτοῦ, ὡς ἀνάθημα τῷ Θεῷ ἔδωκε.
20
20
И$ бы'ша лю'дїе веселя'щеся ра'достїю по чи'нђ ст~ыхᲆ, и^ три мsцы ра'дость сего ѓ^долњ'нїя празнова'ша съ и^ю^ди'џою”
καὶ ἦν ὁ λαὸς εὐφραινόμενος ἐν ῾Ιερουσαλὴμ κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων ἐπὶ μῆνας τρεῖς, καὶ ᾿Ιουδὶθ μετ᾿ αὐτῶν κατέμεινε.
21
21
По днехъ же сиX е^ді'нᲆ ко'жDо ѓ^брати'ся въ своя си” И ю^ди'џᲆ вели'ка бы'сть въ виџђлїи и^ просла'вися и%мя ея` въ все'и ꙁемли` і^и^л~евњ”
Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας ταύτας ἀνέζευξεν ἕκαστος εἰς τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ, καὶ ᾿Ιουδὶθ ἀπῆλθεν εἰς Βαιτυλούα καὶ κατέμεινεν ἐπὶ τῆς ὑπάρξεως αὐτῆς· καὶ ἐγένετο κατὰ τὸν καιρὸν αὐτῆς ἔνδοξος ἐν πάσῃ τῇ γῇ.
22
22
Поне'же дана` бы'сть е'и чистота къ красотњ е^я`, и^ не поꙁна` мђж'а во вся дн~и живоᲄа свое^го, по ё^мертвїи манасеи мђж'а е^я`”
καὶ πολλοὶ ἐπεθύμησαν αὐτήν, καὶ οὐκ ἔγνω ἀνὴρ αὐτὴν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἀφ᾿ ἧς ἡμέρας ἀπέθανε Μανασσῆς ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ.
23
23
И$ въ дн~и пра'ꙁдника хожда'ше съ вели'кою сла'вою” Пребы'сть же в домђ мђж'а свое^го лњтᲆ, р~е, и^ ѓ^ста'ви а%брђ рабђ` свою` свобоDнђ” И$ ё'мре і^ё^ди'џъ и^ погребе'на со мђж'емъ своиM въ виџђлїи”
καὶ ἦν προβαίνουσα μεγάλη σφόδρα καὶ ἐγήρασεν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἔτη ἑκατὸν πέντε· καὶ ἀφῆκε τὴν ἅβραν αὐτῆς ἐλευθέραν. καὶ ἀπέθανεν εἰς Βαιτυλούα, καὶ ἔθαψαν αὐτὴν ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Μανασσῆ,
24
24
И$ пла'кашася е^я` вси лю'дїе, ꙁ~, дн~їи”
καὶ ἐπένθησεν αὐτὴν οἶκος ᾿Ισραὴλ ἡμέρας ἑπτά. καὶ διεῖλε τὰ ὑπάρχοντα αὐτῆς πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν αὐτὴν πᾶσι τοῖς ἔγγιστα Μανασσῆ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τοῖς ἔγγιστα τοῦ γένους αὐτῆς.
25
25
Въ всњхъ же дн~ехъ живота` е^я`, не бысть смђща'ющаго людїи і^и^л~евыхъ” Но и^ по смр~ти е^я лњта многа” дн~ь же пра'зDника сего ѓ^долњ'нїа эT е^вре'и в число` ст~ымъ дн~емъ прие'млется, и^ праꙁнђеᲄся и^ми да'же и^ до днесь”
καὶ οὐκ ἦν ἔτι ὁ ἐκφοβῶν τοὺς υἱοὺς ᾿Ισραὴλ ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Ιουδὶθ καὶ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν αὐτὴν ἡμέρας πολλάς.